Narayaniyam Dashaka 74
Misc
tap any word for its meaning
- verse 1सम्प्राप्तो मथुरां दिनार्धविगमे तत्रान्तरस्मिन् वस-न्नारामे विहिताशनः सखिजनैर्यातः पुरीमीक्षितुम् ।प्रापो राजपथं चिरश्रुतिधृतव्यालोककौतूहल-स्त्रीपुंसोद्यदगण्यपुण्यनिगलैराकृष्यमाणो नु किम् ॥1॥samprāptō mathurāṃ dinārdhavigamē tatrāntarasmin vasa-nnārāmē vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitum ।prāpō rājapathaṃ chiraśrutidhṛtavyālōkakautūhala-strīpuṃsōdyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇō nu kim ॥1॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: samprāptō, mathurāṃ, dinārdhavigamē, tatrāntarasmin, vasa-, nnārāmē, vihitāśanaḥ, sakhijanairyātaḥ, purīmīkṣitum, prāpō.
word by wordमथुराMathuraaMathuraवसVasaDwelling, Residenceकिम्KimWhat - verse 2त्वत्पादद्युतिवत् सरागसुभगाः त्वन्मूर्तिवद्योषितःसम्प्राप्ता विलसत्पयोधररुचो लोला भवत् दृष्टिवत् ।हारिण्यस्त्वदुरःस्थलीवदयि ते मन्दस्मितप्रौढिव-न्नैर्मल्योल्लसिताः कचौघरुचिवद्राजत्कलापाश्रिताः ॥2॥tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyōṣitaḥsamprāptā vilasatpayōdhararuchō lōlā bhavat dṛṣṭivat ।hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi tē mandasmitaprauḍhiva-nnairmalyōllasitāḥ kachaugharuchivadrājatkalāpāśritāḥ ॥2॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tvatpādadyutivat, sarāgasubhagāḥ, tvanmūrtivadyōṣitaḥ, samprāptā, vilasatpayōdhararuchō, lōlā, bhavat, dṛṣṭivat, hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi, tē.
word by wordतेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · Heसम्प्राप्तSampraaptaAttained, Obtained, GainedलोलLolaMoving hither and thither, Rolling, Desirous, Greedy, LustfulभवBhavaComing into Existence, Birth, Production - verse 3तासामाकलयन्नपाङ्गवलनैर्मोदं प्रहर्षाद्भुत-व्यालोलेषु जनेषु तत्र रजकं कञ्चित् पटीं प्रार्थयन् ।कस्ते दास्यति राजकीयवसनं याहीति तेनोदितःसद्यस्तस्य करेण शीर्षमहृथाः सोऽप्याप पुण्यां गतिम् ॥3॥tāsāmākalayannapāṅgavalanairmōdaṃ praharṣādbhuta-vyālōlēṣu janēṣu tatra rajakaṃ kañchit paṭīṃ prārthayan ।kastē dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tēnōditaḥsadyastasya karēṇa śīrṣamahṛthāḥ sō'pyāpa puṇyāṃ gatim ॥3॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tāsāmākalayannapāṅgavalanairmōdaṃ, praharṣādbhuta-, vyālōlēṣu, janēṣu, tatra, rajakaṃ, kañchit, paṭīṃ, prārthayan, kastē.
word by wordतत्रTatraThereपुण्याPunnyaaHolyगतिम्GatimStateपतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]करKaraa Doer, the Handपुण्यंPunnyamHoly, Sacred · Merits · Holy, Meritorious, Virtuous [deeds] · Auspicious · Sacred · [I reverentially bow down to Shambhu] Who is the Auspicious [Nature beyond the Reality and Unreality of the phenomenal world] - verse 4भूयो वायकमेकमायतमतिं तोषेण वेषोचितंदाश्वांसं स्वपदं निनेथ सुकृतं को वेद जीवात्मनाम् ।मालाभिः स्तबकैः स्तवैरपि पुनर्मालाकृता मानितोभक्तिं तेन वृतां दिदेशिथ परां लक्ष्मीं च लक्ष्मीपते ॥4॥bhūyō vāyakamēkamāyatamatiṃ tōṣēṇa vēṣōchitaṃdāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninētha sukṛtaṃ kō vēda jīvātmanām ।mālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānitōbhaktiṃ tēna vṛtāṃ didēśitha parāṃ lakṣmīṃ cha lakṣmīpatē ॥4॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: bhūyō, vāyakamēkamāyatamatiṃ, tōṣēṇa, vēṣōchitaṃ, dāśvāṃsaṃ, svapadaṃ, ninētha, sukṛtaṃ, kō, vēda.
word by wordकोKoWhoवेदVedaVedaभक्तिंBhaktimDevotionतेनTenaBy thatपराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental natureलक्ष्मींLakssmiimDevi Lakshmi, Prosperity · [You are] LakshmiचCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gapsलक्ष्मीपतेLakssmii-PateO Lakshmipati [Consort of Devi Lakshmi]वृत्तVrttaRound, Rounded, CircularपरंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities] - verse 5कुब्जामब्जविलोचनां पथिपुनर्दृष्ट्वाऽङ्गरागे तयादत्ते साधु किलाङ्गरागमददास्तस्या महान्तं हृदि ।चित्तस्थामृजुतामथ प्रथयितुं गात्रेऽपि तस्याः स्फुटंगृह्णन् मञ्जु करेण तामुदनयस्तावज्जगत्सुन्दरीम् ॥5॥kubjāmabjavilōchanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāgē tayādattē sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdi ।chittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātrē'pi tasyāḥ sphuṭaṃgṛhṇan mañju karēṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm ॥5॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: kubjāmabjavilōchanāṃ, pathipunardṛṣṭvāṅgarāgē, tayā, dattē, sādhu, kilāṅgarāgamadadāstasyā, mahāntaṃ, hṛdi, chittasthāmṛjutāmatha, prathayituṃ.
word by wordतयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms ofहृदिHrdiIn the Heart · [He attains his innermost longing and Devi always dwell] in his heart · Heart · within the cave of the Heart · Within the Heartतस्याTasyaaOf Herस्फुटSphuttaExpanded, Blossomed, Manifestमञ्जुMan.juBeautiful, Lovely, Charmingमहान्तम्MahaantamWho is Greatतस्याःTasyaahHerस्फुटम्SphuttamManifestedकरKaraa Doer, the Hand - verse 6तावन्निश्चितवैभवास्तव विभो नात्यन्तपापा जनायत्किञ्चिद्ददते स्म शक्त्यनुगुणं ताम्बूलमाल्यादिकम् ।गृह्णानः कुसुमादि किञ्चन तदा मार्गे निबद्धाञ्जलि-र्नातिष्ठं बत हा यतोऽद्य विपुलामार्तिं व्रजामि प्रभो ॥6॥tāvanniśchitavaibhavāstava vibhō nātyantapāpā janāyatkiñchiddadatē sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikam ।gṛhṇānaḥ kusumādi kiñchana tadā mārgē nibaddhāñjali-rnātiṣṭhaṃ bata hā yatō'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabhō ॥6॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tāvanniśchitavaibhavāstava, vibhō, nātyantapāpā, janā, yatkiñchiddadatē, sma, śaktyanuguṇaṃ, tāmbūlamālyādikam, gṛhṇānaḥ, kusumādi.
word by wordविभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading Oneस्मSmaSignifying ever, always · Alwaysकिञ्चनKin.canaA little · In no WayतदाTadaaThenमार्गेMaargeIn this PathहाHaaSignifying killingप्रभोPrabhoO Lord · O Lord [be Pleased with us]जनJanaPeople - verse 7एष्यामीति विमुक्तयाऽपि भगवन्नालेपदात्र्या तयादूरात् कातरया निरीक्षितगतिस्त्वं प्राविशो गोपुरम् ।आघोषानुमितत्वदागममहाहर्षोल्ललद्देवकी-वक्षोजप्रगलत्पयोरसमिषात्त्वत्कीर्तिरन्तर्गता ॥7॥ēṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālēpadātryā tayādūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśō gōpuram ।āghōṣānumitatvadāgamamahāharṣōllaladdēvakī-vakṣōjapragalatpayōrasamiṣāttvatkīrtirantargatā ॥7॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: ēṣyāmīti, vimuktayāpi, bhagavannālēpadātryā, tayā, dūrāt, kātarayā, nirīkṣitagatistvaṃ, prāviśō, gōpuram, āghōṣānumitatvadāgamamahāharṣōllaladdēvakī-.
word by wordतयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms ofदूरDuuraDistant, FarकातरKaataraDiscouraged, Disheartened, Frightened, HelplessगोपुरGopuraThe Ornamented Gateway of a Temple - verse 8आविष्टो नगरीं महोत्सववतीं कोदण्डशालां व्रजन्माधुर्येण नु तेजसा नु पुरुषैर्दूरेण दत्तान्तरः ।स्रग्भिर्भूषितमर्चितं वरधनुर्मा मेति वादात् पुरःप्रागृह्णाः समरोपयः किल समाक्राक्षीरभाङ्क्षीरपि ॥8॥āviṣṭō nagarīṃ mahōtsavavatīṃ kōdaṇḍaśālāṃ vrajanmādhuryēṇa nu tējasā nu puruṣairdūrēṇa dattāntaraḥ ।sragbhirbhūṣitamarchitaṃ varadhanurmā mēti vādāt puraḥprāgṛhṇāḥ samarōpayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi ॥8॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: āviṣṭō, nagarīṃ, mahōtsavavatīṃ, kōdaṇḍaśālāṃ, vrajan, mādhuryēṇa, nu, tējasā, nu, puruṣairdūrēṇa.
word by wordतेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, TripurasuraकिलKilaIndeed, Verily, Assuredly · so said, so reportedनागारिNaagaariThe enemy of the Serpent, GarudaवदVadaSpeaking, a Speaker - verse 9श्वः कंसक्षपणोत्सवस्य पुरतः प्रारम्भतूर्योपम-श्चापध्वंसमहाध्वनिस्तव विभो देवानरोमाञ्चयत् ।कंसस्यापि च वेपथुस्तदुदितः कोदण्डखण्डद्वयी-चण्डाभ्याहतरक्षिपूरुषरवैरुत्कूलितोऽभूत् त्वया ॥9॥śvaḥ kaṃsakṣapaṇōtsavasya purataḥ prārambhatūryōpama-śchāpadhvaṃsamahādhvanistava vibhō dēvānarōmāñchayat ।kaṃsasyāpi cha vēpathustaduditaḥ kōdaṇḍakhaṇḍadvayī-chaṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlitō'bhūt tvayā ॥9॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: śvaḥ, kaṃsakṣapaṇōtsavasya, purataḥ, prārambhatūryōpama-, śchāpadhvaṃsamahādhvanistava, vibhō, dēvānarōmāñchayat, kaṃsasyāpi, cha, vēpathustaduditaḥ.
word by wordविभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading OneचCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gapsत्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by Youस्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining - verse 10शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या च भीत्या ततःसम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम् ।श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप-न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम् ॥10॥śiṣṭairduṣṭajanaiścha dṛṣṭamahimā prītyā cha bhītyā tataḥsampaśyan purasampadaṃ pravicharan sāyaṃ gatō vāṭikām ।śrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khēdaṃ vadan prasvapa-nnānandannavatārakāryaghaṭanādvātēśa saṃrakṣa mām ॥10॥meaning
Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: śiṣṭairduṣṭajanaiścha, dṛṣṭamahimā, prītyā, cha, bhītyā, tataḥ, sampaśyan, purasampadaṃ, pravicharan, sāyaṃ.
word by wordप्रीत्याPriityaaWith AffectionचCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gapsततःTatahThenसहSahain Company, JointlyखेदKhedaAffliction, Distressमाम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Meसायम्SaayamEvening
Primary text from vignanam.org