Narayaniyam Dashaka 74

Misc

tap any word for its meaning

  • verse 1
    सम्प्राप्तो मथुरां दिनार्धविगमे तत्रान्तरस्मिन् वस-न्नारामे विहिताशनः सखिजनैर्यातः पुरीमीक्षितुम्प्रापो राजपथं चिरश्रुतिधृतव्यालोककौतूहल-स्त्रीपुंसोद्यदगण्यपुण्यनिगलैराकृष्यमाणो नु किम्1

    samprāptō mathurāṃ dinārdhavigamē tatrāntarasmin vasa-nnārāmē vihitāśanaḥ sakhijanairyātaḥ purīmīkṣitumprāpō rājapathaṃ chiraśrutidhṛtavyālōkakautūhala-strīpuṃsōdyadagaṇyapuṇyanigalairākṛṣyamāṇō nu kim1
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: samprāptō, mathurāṃ, dinārdhavigamē, tatrāntarasmin, vasa-, nnārāmē, vihitāśanaḥ, sakhijanairyātaḥ, purīmīkṣitum, prāpō.

    word by word
    मथुराMathuraaMathura
    वसVasaDwelling, Residence
    किम्KimWhat
  • verse 2
    त्वत्पादद्युतिवत् सरागसुभगाः त्वन्मूर्तिवद्योषितःसम्प्राप्ता विलसत्पयोधररुचो लोला भवत् दृष्टिवत्हारिण्यस्त्वदुरःस्थलीवदयि ते मन्दस्मितप्रौढिव-न्नैर्मल्योल्लसिताः कचौघरुचिवद्राजत्कलापाश्रिताः2

    tvatpādadyutivat sarāgasubhagāḥ tvanmūrtivadyōṣitaḥsamprāptā vilasatpayōdhararuchō lōlā bhavat dṛṣṭivathāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi mandasmitaprauḍhiva-nnairmalyōllasitāḥ kachaugharuchivadrājatkalāpāśritāḥ2
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tvatpādadyutivat, sarāgasubhagāḥ, tvanmūrtivadyōṣitaḥ, samprāptā, vilasatpayōdhararuchō, lōlā, bhavat, dṛṣṭivat, hāriṇyastvaduraḥsthalīvadayi, tē.

    word by word
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    सम्प्राप्तSampraaptaAttained, Obtained, Gained
    लोलLolaMoving hither and thither, Rolling, Desirous, Greedy, Lustful
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
  • verse 3
    तासामाकलयन्नपाङ्गवलनैर्मोदं प्रहर्षाद्भुत-व्यालोलेषु जनेषु तत्र रजकं कञ्चित् पटीं प्रार्थयन्कस्ते दास्यति राजकीयवसनं याहीति तेनोदितःसद्यस्तस्य करेण शीर्षमहृथाः सोऽप्याप पुण्यां गतिम्3

    tāsāmākalayannapāṅgavalanairmōdaṃ praharṣādbhuta-vyālōlēṣu janēṣu tatra rajakaṃ kañchit paṭīṃ prārthayankastē dāsyati rājakīyavasanaṃ yāhīti tēnōditaḥsadyastasya karēṇa śīrṣamahṛthāḥ sō'pyāpa puṇyāṃ gatim3
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tāsāmākalayannapāṅgavalanairmōdaṃ, praharṣādbhuta-, vyālōlēṣu, janēṣu, tatra, rajakaṃ, kañchit, paṭīṃ, prārthayan, kastē.

    word by word
    तत्रTatraThere
    पुण्याPunnyaaHoly
    गतिम्GatimState
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    करKaraa Doer, the Hand
    पुण्यंPunnyamHoly, Sacred · Merits · Holy, Meritorious, Virtuous [deeds] · Auspicious · Sacred · [I reverentially bow down to Shambhu] Who is the Auspicious [Nature beyond the Reality and Unreality of the phenomenal world]
  • verse 4
    भूयो वायकमेकमायतमतिं तोषेण वेषोचितंदाश्वांसं स्वपदं निनेथ सुकृतं को वेद जीवात्मनाम्मालाभिः स्तबकैः स्तवैरपि पुनर्मालाकृता मानितोभक्तिं तेन वृतां दिदेशिथ परां लक्ष्मीं लक्ष्मीपते4

    bhūyō vāyakamēkamāyatamatiṃ tōṣēṇa vēṣōchitaṃdāśvāṃsaṃ svapadaṃ ninētha sukṛtaṃ vēda jīvātmanāmmālābhiḥ stabakaiḥ stavairapi punarmālākṛtā mānitōbhaktiṃ tēna vṛtāṃ didēśitha parāṃ lakṣmīṃ cha lakṣmīpatē4
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: bhūyō, vāyakamēkamāyatamatiṃ, tōṣēṇa, vēṣōchitaṃ, dāśvāṃsaṃ, svapadaṃ, ninētha, sukṛtaṃ, kō, vēda.

    word by word
    कोKoWho
    वेदVedaVeda
    भक्तिंBhaktimDevotion
    तेनTenaBy that
    पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
    लक्ष्मींLakssmiimDevi Lakshmi, Prosperity · [You are] Lakshmi
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    लक्ष्मीपतेLakssmii-PateO Lakshmipati [Consort of Devi Lakshmi]
    वृत्तVrttaRound, Rounded, Circular
    परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
  • verse 5
    कुब्जामब्जविलोचनां पथिपुनर्दृष्ट्वाऽङ्गरागे तयादत्ते साधु किलाङ्गरागमददास्तस्या महान्तं हृदिचित्तस्थामृजुतामथ प्रथयितुं गात्रेऽपि तस्याः स्फुटंगृह्णन् मञ्जु करेण तामुदनयस्तावज्जगत्सुन्दरीम्5

    kubjāmabjavilōchanāṃ pathipunardṛṣṭvā'ṅgarāgē tayādattē sādhu kilāṅgarāgamadadāstasyā mahāntaṃ hṛdichittasthāmṛjutāmatha prathayituṃ gātrē'pi tasyāḥ sphuṭaṃgṛhṇan mañju karēṇa tāmudanayastāvajjagatsundarīm5
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: kubjāmabjavilōchanāṃ, pathipunardṛṣṭvāṅgarāgē, tayā, dattē, sādhu, kilāṅgarāgamadadāstasyā, mahāntaṃ, hṛdi, chittasthāmṛjutāmatha, prathayituṃ.

    word by word
    तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
    हृदिHrdiIn the Heart · [He attains his innermost longing and Devi always dwell] in his heart · Heart · within the cave of the Heart · Within the Heart
    तस्याTasyaaOf Her
    स्फुटSphuttaExpanded, Blossomed, Manifest
    मञ्जुMan.juBeautiful, Lovely, Charming
    महान्तम्MahaantamWho is Great
    तस्याःTasyaahHer
    स्फुटम्SphuttamManifested
    करKaraa Doer, the Hand
  • verse 6
    तावन्निश्चितवैभवास्तव विभो नात्यन्तपापा जनायत्किञ्चिद्ददते स्म शक्त्यनुगुणं ताम्बूलमाल्यादिकम्गृह्णानः कुसुमादि किञ्चन तदा मार्गे निबद्धाञ्जलि-र्नातिष्ठं बत हा यतोऽद्य विपुलामार्तिं व्रजामि प्रभो6

    tāvanniśchitavaibhavāstava vibhō nātyantapāpā janāyatkiñchiddadatē sma śaktyanuguṇaṃ tāmbūlamālyādikamgṛhṇānaḥ kusumādi kiñchana tadā mārgē nibaddhāñjali-rnātiṣṭhaṃ bata yatō'dya vipulāmārtiṃ vrajāmi prabhō6
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: tāvanniśchitavaibhavāstava, vibhō, nātyantapāpā, janā, yatkiñchiddadatē, sma, śaktyanuguṇaṃ, tāmbūlamālyādikam, gṛhṇānaḥ, kusumādi.

    word by word
    विभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading One
    स्मSmaSignifying ever, always · Always
    किञ्चनKin.canaA little · In no Way
    तदाTadaaThen
    मार्गेMaargeIn this Path
    हाHaaSignifying killing
    प्रभोPrabhoO Lord · O Lord [be Pleased with us]
    जनJanaPeople
  • verse 7
    एष्यामीति विमुक्तयाऽपि भगवन्नालेपदात्र्या तयादूरात् कातरया निरीक्षितगतिस्त्वं प्राविशो गोपुरम्आघोषानुमितत्वदागममहाहर्षोल्ललद्देवकी-वक्षोजप्रगलत्पयोरसमिषात्त्वत्कीर्तिरन्तर्गता7

    ēṣyāmīti vimuktayā'pi bhagavannālēpadātryā tayādūrāt kātarayā nirīkṣitagatistvaṃ prāviśō gōpuramāghōṣānumitatvadāgamamahāharṣōllaladdēvakī-vakṣōjapragalatpayōrasamiṣāttvatkīrtirantargatā7
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: ēṣyāmīti, vimuktayāpi, bhagavannālēpadātryā, tayā, dūrāt, kātarayā, nirīkṣitagatistvaṃ, prāviśō, gōpuram, āghōṣānumitatvadāgamamahāharṣōllaladdēvakī-.

    word by word
    तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
    दूरDuuraDistant, Far
    कातरKaataraDiscouraged, Disheartened, Frightened, Helpless
    गोपुरGopuraThe Ornamented Gateway of a Temple
  • verse 8
    आविष्टो नगरीं महोत्सववतीं कोदण्डशालां व्रजन्माधुर्येण नु तेजसा नु पुरुषैर्दूरेण दत्तान्तरःस्रग्भिर्भूषितमर्चितं वरधनुर्मा मेति वादात् पुरःप्रागृह्णाः समरोपयः किल समाक्राक्षीरभाङ्क्षीरपि8

    āviṣṭō nagarīṃ mahōtsavavatīṃ kōdaṇḍaśālāṃ vrajanmādhuryēṇa nu tējasā nu puruṣairdūrēṇa dattāntaraḥsragbhirbhūṣitamarchitaṃ varadhanurmā mēti vādāt puraḥprāgṛhṇāḥ samarōpayaḥ kila samākrākṣīrabhāṅkṣīrapi8
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: āviṣṭō, nagarīṃ, mahōtsavavatīṃ, kōdaṇḍaśālāṃ, vrajan, mādhuryēṇa, nu, tējasā, nu, puruṣairdūrēṇa.

    word by word
    तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
    पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
    किलKilaIndeed, Verily, Assuredly · so said, so reported
    नागारिNaagaariThe enemy of the Serpent, Garuda
    वदVadaSpeaking, a Speaker
  • verse 9
    श्वः कंसक्षपणोत्सवस्य पुरतः प्रारम्भतूर्योपम-श्चापध्वंसमहाध्वनिस्तव विभो देवानरोमाञ्चयत्कंसस्यापि वेपथुस्तदुदितः कोदण्डखण्डद्वयी-चण्डाभ्याहतरक्षिपूरुषरवैरुत्कूलितोऽभूत् त्वया9

    śvaḥ kaṃsakṣapaṇōtsavasya purataḥ prārambhatūryōpama-śchāpadhvaṃsamahādhvanistava vibhō dēvānarōmāñchayatkaṃsasyāpi cha vēpathustaduditaḥ kōdaṇḍakhaṇḍadvayī-chaṇḍābhyāhatarakṣipūruṣaravairutkūlitō'bhūt tvayā9
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: śvaḥ, kaṃsakṣapaṇōtsavasya, purataḥ, prārambhatūryōpama-, śchāpadhvaṃsamahādhvanistava, vibhō, dēvānarōmāñchayat, kaṃsasyāpi, cha, vēpathustaduditaḥ.

    word by word
    विभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading One
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
    स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
  • verse 10
    शिष्टैर्दुष्टजनैश्च दृष्टमहिमा प्रीत्या भीत्या ततःसम्पश्यन् पुरसम्पदं प्रविचरन् सायं गतो वाटिकाम्श्रीदाम्ना सह राधिकाविरहजं खेदं वदन् प्रस्वप-न्नानन्दन्नवतारकार्यघटनाद्वातेश संरक्ष माम्10

    śiṣṭairduṣṭajanaiścha dṛṣṭamahimā prītyā cha bhītyā tataḥsampaśyan purasampadaṃ pravicharan sāyaṃ gatō vāṭikāmśrīdāmnā saha rādhikāvirahajaṃ khēdaṃ vadan prasvapa-nnānandannavatārakāryaghaṭanādvātēśa saṃrakṣa mām10
    meaning

    Salutations to Krishna (Narayana), here invoked as: śiṣṭairduṣṭajanaiścha, dṛṣṭamahimā, prītyā, cha, bhītyā, tataḥ, sampaśyan, purasampadaṃ, pravicharan, sāyaṃ.

    word by word
    प्रीत्याPriityaaWith Affection
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    ततःTatahThen
    सहSahain Company, Jointly
    खेदKhedaAffliction, Distress
    माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me
    सायम्SaayamEvening

Primary text from vignanam.org