Narayaniyam Dashaka 26

Misc

tap any word for its meaning

  • verse 1
    इन्द्रद्युम्नः पाण्ड्यखण्डाधिराज-स्त्वद्भक्तात्मा चन्दनाद्रौ कदाचित्त्वत् सेवायां मग्नधीरालुलोकेनैवागस्त्यं प्राप्तमातिथ्यकामम्1

    indradyumnaḥ pāṇḍyakhaṇḍādhirāja-stvadbhaktātmā chandanādrau kadāchittvat sēvāyāṃ magnadhīrālulōkēnaivāgastyaṃ prāptamātithyakāmam1
    meaning

    Indradyumna, the Pandyan king, was a great devotee of yours; once on the Chandanadri mountain he was deeply absorbed in your worship when the sage Agastya arrived.

  • verse 2
    कुम्भोद्भूतिः सम्भृतक्रोधभारःस्तब्धात्मा त्वं हस्तिभूयं भजेतिशप्त्वाऽथैनं प्रत्यगात् सोऽपि लेभेहस्तीन्द्रत्वं त्वत्स्मृतिव्यक्तिधन्यम्2

    kumbhōdbhūtiḥ sambhṛtakrōdhabhāraḥstabdhātmā tvaṃ hastibhūyaṃ bhajētiśaptvā'thainaṃ pratyagāt sō'pi lēbhēhastīndratvaṃ tvatsmṛtivyaktidhanyam2
    meaning

    The sage Agastya, filled with anger, cursed the king to be reborn as an elephant, saying 'become an elephant!' — and departed; the king accepted the curse with equanimity.

  • verse 3
    दग्धाम्भोधेर्मध्यभाजि त्रिकूटेक्रीडञ्छैले यूथपोऽयं वशाभिःसर्वान् जन्तूनत्यवर्तिष्ट शक्त्यात्वद्भक्तानां कुत्र नोत्कर्षलाभः3

    dagdhāmbhōdhērmadhyabhāji trikūṭēkrīḍañChailē yūthapō'yaṃ vaśābhiḥsarvān jantūnatyavartiṣṭa śaktyātvadbhaktānāṃ kutra nōtkarṣalābhaḥ3
    meaning

    On the charming Trikuta mountain surrounded by the dried-up ocean, this elephant roamed with his herd, surpassing all other creatures in strength and power.

  • verse 4
    स्वेन स्थेम्ना दिव्यदेशत्वशक्त्यासोऽयं खेदानप्रजानन् कदाचित्शैलप्रान्ते घर्मतान्तः सरस्यांयूथैस्सार्धं त्वत्प्रणुन्नोऽभिरेमे4

    svēna sthēmnā divyadēśatvaśaktyāsō'yaṃ khēdānaprajānan kadāchitśailaprāntē gharmatāntaḥ sarasyāṃyūthaissārdhaṃ tvatpraṇunnō'bhirēmē4
    meaning

    By the power of his former merit and the divine quality of that sacred place, he was unaware of his own fatigue; one day at the lakeside he entered the water, burning with heat.

  • verse 5
    हूहूस्तावद्देवलस्यापि शापात्ग्राहीभूतस्तज्जले बर्तमानःजग्राहैनं हस्तिनं पाददेशेशान्त्यर्थं हि श्रान्तिदोऽसि स्वकानाम्5

    hūhūstāvaddēvalasyāpi śāpātgrāhībhūtastajjalē bartamānaḥjagrāhainaṃ hastinaṃ pādadēśēśāntyarthaṃ hi śrāntidō'si svakānām5
    meaning

    The gandharva Huhu, cursed by the sage Devala, had become a crocodile and lived in that water; he seized the elephant's leg and held it fast.

  • verse 6
    त्वत्सेवाया वैभवात् दुर्निरोधंयुध्यन्तं तं वत्सराणां सहस्रम्प्राप्ते काले त्वत्पदैकाग्र्यसिध्यैनक्राक्रान्तं हस्तिवर्यं व्यधास्त्वम्6

    tvatsēvāyā vaibhavāt durnirōdhaṃyudhyantaṃ taṃ vatsarāṇāṃ sahasramprāptē kālē tvatpadaikāgryasidhyainakrākrāntaṃ hastivaryaṃ vyadhāstvam6
    meaning

    For a thousand years the elephant struggled, fighting with irresistible power from the merit of his Vishnu-devotion; but when the time came, his sole concentration fixed on your feet.

  • verse 7
    आर्तिव्यक्तप्राक्तनज्ञानभक्तिःशुण्डोत्क्षिप्तैः पुण्डरीकैः समर्चन्पूर्वाभ्यस्तं निर्विशेषात्मनिष्ठंस्तोत्रं श्रेष्ठं सोऽन्वगादीत् परात्मन्7

    ārtivyaktaprāktanajñānabhaktiḥśuṇḍōtkṣiptaiḥ puṇḍarīkaiḥ samarchanpūrvābhyastaṃ nirviśēṣātmaniṣṭhaṃstōtraṃ śrēṣṭhaṃ sō'nvagādīt parātman7
    meaning

    His ancient knowledge and devotion became evident through his distress; lifting a lotus garland with his trunk, he worshipped you and his prior practice of attributeless meditation revived.

  • verse 8
    श्रुत्वा स्तोत्रं निर्गुणस्थं समस्तंब्रह्मेशाद्यैर्नाहमित्यप्रयातेसर्वात्मा त्वं भूरिकारुण्यवेगात्तार्क्ष्यारूढः प्रेक्षितोऽभूः पुरस्तात्8

    śrutvā stōtraṃ nirguṇasthaṃ samastaṃbrahmēśādyairnāhamityaprayātēsarvātmā tvaṃ bhūrikāruṇyavēgāttārkṣyārūḍhaḥ prēkṣitō'bhūḥ purastāt8
    meaning

    Hearing the entire stotra on the attributeless Brahman, which even Brahma and Shiva could not claim as their own, you hastened with great compassion to that spot.

  • verse 9
    हस्तीन्द्रं तं हस्तपद्मेन धृत्वाचक्रेण त्वं नक्रवर्यं व्यदारीःगन्धर्वेऽस्मिन् मुक्तशापे हस्तीत्वत्सारूप्यं प्राप्य देदीप्यते स्म9

    hastīndraṃ taṃ hastapadmēna dhṛtvāchakrēṇa tvaṃ nakravaryaṃ vyadārīḥgandharvē'smin muktaśāpē sa hastītvatsārūpyaṃ prāpya dēdīpyatē sma9
    meaning

    You took the elephant king by the hand and with your discus split open the mighty crocodile; when the gandharva's curse was lifted, he was liberated.

  • verse 10
    एतद्वृत्तं त्वां मां प्रगे योगायेत्सोऽयं भूयसे श्रेयसे स्यात्इत्युक्त्वैनं तेन सार्धं गतस्त्वंधिष्ण्यं विष्णो पाहि वातालयेश10

    ētadvṛttaṃ tvāṃ cha māṃ cha pragē gāyētsō'yaṃ bhūyasē śrēyasē syātityuktvainaṃ tēna sārdhaṃ gatastvaṃdhiṣṇyaṃ viṣṇō pāhi vātālayēśa10
    meaning

    Phalashruti: whoever sings of this story of yours and of me at dawn will attain great auspiciousness — so saying, you took the elephant and departed to your abode with him.

Primary text from vignanam.org