Narayaniyam Dashaka 25

Misc

tap any word for its meaning

  • verse 1
    स्तम्भे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय-न्नाघूर्णज्जगदण्डकुण्डकुहरो घोरस्तवाभूद्रवःश्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतंकम्पः कश्चन सम्पपात चलितोऽप्यम्भोजभूर्विष्टरात्1

    stambhē ghaṭṭayatō hiraṇyakaśipōḥ karṇau samāchūrṇaya-nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharō ghōrastavābhūdravaḥśrutvā yaṃ kila daityarājahṛdayē pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃkampaḥ kaśchana sampapāta chalitō'pyambhōjabhūrviṣṭarāt1
    meaning

    As Hiranyakashipu struck the pillar, a thunderous roar shook the whole globe of the cosmic egg, making the demon king's ears ring — hearing which, his heart trembled.

    word by word
    YaHe · He Who
    किलKilaIndeed, Verily, Assuredly · so said, so reported
    पूर्वPuurvaEast
    स्तम्भStambhaSuppression, Stoppage
    यंYamWhenever
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    कम्पाKampaaKampa River
  • verse 2
    दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरम्भिणि स्तम्भतःसम्भूतं मृगात्मकं मनुजाकारं वपुस्ते विभोकिं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रान्तचित्तेऽसुरेविस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृम्भथाः2

    daityē dikṣu visṛṣṭachakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥsambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapustē vibhōkiṃ kiṃ bhīṣaṇamētadadbhutamiti vyudbhrāntachittē'surēvisphūrjjaddhavalōgrarōmavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ2
    meaning

    As the demon cast his eyes in all directions in great fury, from the pillar emerged a form, O Lord, that was neither beast nor man — O what a fearsome wonder was that!

    word by word
    सम्भूतSambhuutaCame into being
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    विभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading One
    किम्KimWhat
  • verse 3
    तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर-प्रोत्कम्पप्रनिकुम्बिताम्बरमहो जीयात्तवेदं वपुःव्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा-जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम्3

    taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākēsara-prōtkampapranikumbitāmbaramahō jīyāttavēdaṃ vapuḥvyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgōgravalganmahā-jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugōḍḍāmaram3
    meaning

    Ah, your body — with eyes rolling and ferocious, of the hue of molten gold, the mane's locks shaking the sky — may it be victorious! Your vast-cave-like mouth bellowing, as if swallowing the universe —

    word by word
    वपुःVapuh(The Lord Who is the Lord of Yagnas and have the) Form (of a Boar)
  • verse 4
    उत्सर्पद्वलिभङ्गभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर-ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम्व्योमोल्लङ्घि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित-स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः4

    utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-grīvaṃ pīvaradōśśatōdgatanakhakrūrāṃśudūrōlbaṇamvyōmōllaṅghi ghanāghanōpamaghanapradhvānanirdhāvita-spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ4
    meaning

    — with a terrifying jaw folded in many ridges, a short neck incredibly thick and broad, a hundred massive arms with nails like cruel rays of fire, rising to the sky, dark as a heavy rain-cloud —

    word by word
    ग्रीवGriivaNeck
    नमामिNamaamiI Salute · Salutations · I Bow · I Bow down to · I Bow, Salute · I reverentially bow [down to Shambhu] · I reverentially bow down
    वपुःVapuh(The Lord Who is the Lord of Yagnas and have the) Form (of a Boar)
  • verse 5
    नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणंदैत्येन्द्रं समुपाद्रवन्तमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम्वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान्व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो5

    nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃdaityēndraṃ samupādravantamadhṛthā dōrbhyāṃ pṛthubhyāmamumvīrō nirgalitō'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvichitraśramānvyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsōdyataṃ tvāmahō5
    meaning

    Thinking "this must be Vishnu — I will slay him," the demon lord rushed at you swinging his whirling mace; you seized him easily with your two broad arms —

    word by word
    नूनम्NuunamCertainly
  • verse 6
    भ्राम्यन्तं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात्द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुविनिर्भिन्दन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्ताम्बु बद्धोत्सवंपायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान्6

    bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prōdgṛhya dōrbhyāṃ javātdvārē'thōruyugē nipātya nakharān vyutkhāya vakṣōbhuvinirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhōtsavaṃpāyaṃ pāyamudairayō bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān6
    meaning

    — and swiftly lifting the demon wretch and dragging him to the threshold and placing him on your thigh, you tore open his chest with your claws —

    word by word
    पुनरपिPunar-ApiAgain
    बहुBahuMany, Abundant
    जवJavaSwift
  • verse 7
    त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणिप्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयिभ्राम्यद्भूमि विकम्पिताम्बुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करंप्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ7

    tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktōnnamadvarṣmaṇipratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ chākhādyamānē tvayibhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālōlaśailōtkaraṃprōtsarpatkhacharaṃ charācharamahō duḥsthāmavasthāṃ dadhau7
    meaning

    — and quickly having slain him, with your form rising up drenched in a wave of blood, you consumed all the dreadful demon army as it was being devoured —

    word by word
    त्यक्त्वाTyaktvaa[He] having abandoned [all Sinful tendencies, obtains the Supreme Feet of the Devi]
    TaThat
    त्वयिTvayiIn You
    तंTamHim · To You · That · Then
  • verse 8
    तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरान्त्रमालाधरंत्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम्अभ्येतुं शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवःसर्वे शर्वविरिञ्चवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत8

    tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghōrāntramālādharaṃtvāṃ madhyēsabhamiddhakōpamuṣitaṃ durvāragurvāravamabhyētuṃ na śaśāka kōpi bhuvanē dūrē sthitā bhīravaḥsarvē śarvaviriñchavāsavamukhāḥ pratyēkamastōṣata8
    meaning

    In that form terrifying with flesh and entrails, wearing a garland of intestines, blazing with furious anger mid-assembly — no one in the world could approach you; even the gods stood far away.

    word by word
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    दूरेDuureFar
    स्थिताSthitaaYou Abide · Abiding as
    सर्वेSarveAll
    त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
    भुवनBhuvanaWorld
    स्थितSthitaAbiding, Situated in
  • verse 9
    भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालकेप्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलःशान्तस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत-स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम्9

    bhūyō'pyakṣatarōṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālakēprahlādē padayōrnamatyapabhayē kāruṇyabhārākulaḥśāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stōtrairathōdgāyata-stasyākāmadhiyō'pi tēnitha varaṃ lōkāya chānugraham9
    meaning

    When, with your anger still unquenched, the young Prahlada at Brahma's bidding bowed at your feet free of fear, you were overcome with a flood of compassion; calm, you placed your hand on his head —

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    वरंVaramBoon, Gift, Valuable, Precious, Most Excellent · Boon, Gift · Boon, Excellent
    प्रह्लादPrahlaadaPrahlada
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 10
    एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध-श्रुत्यन्तस्फ़उटगीतसर्वमहिमन्नत्यन्तशुद्धाकृतेतत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लङ्घयेत्प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम्10

    ēvaṃ nāṭitaraudrachēṣṭita vibhō śrītāpanīyābhidha-śrutyantasफ़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛtētattādṛṅnikhilōttaraṃ punarahō kastvāṃ parō laṅghayētprahlādapriya marutpurapatē sarvāmayātpāhi mām10
    meaning

    O Lord of the sportively enacted ferocious deeds, you whose greatness is clearly sung in the Shri Tapaniya Upanishad, of utterly pure form — ah, again and again, what a supreme being you are — O one who removes all afflictions, protect me.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    विभोVibhoO Lord · [Salutations to You] O the All-Pervading One
    कस्त्वांKas-TvaamWhat [Praise of] You [can be uttered by me]
    परोParo[By Whose Mercy Enemies are eradicated and one finally attains the] highest [Moksha, Why should'nt She be Praised by the People?] · Supreme
    हेHeO · Oh, a vocative particle · A vocative particle, Oh
    माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me

Primary text from vignanam.org