Narayaniyam Dashaka 25
Misc
tap any word for its meaning
- verse 1स्तम्भे घट्टयतो हिरण्यकशिपोः कर्णौ समाचूर्णय-न्नाघूर्णज्जगदण्डकुण्डकुहरो घोरस्तवाभूद्रवः ।श्रुत्वा यं किल दैत्यराजहृदये पूर्वं कदाप्यश्रुतंकम्पः कश्चन सम्पपात चलितोऽप्यम्भोजभूर्विष्टरात् ॥1॥stambhē ghaṭṭayatō hiraṇyakaśipōḥ karṇau samāchūrṇaya-nnāghūrṇajjagadaṇḍakuṇḍakuharō ghōrastavābhūdravaḥ ।śrutvā yaṃ kila daityarājahṛdayē pūrvaṃ kadāpyaśrutaṃkampaḥ kaśchana sampapāta chalitō'pyambhōjabhūrviṣṭarāt ॥1॥meaning
As Hiranyakashipu struck the pillar, a thunderous roar shook the whole globe of the cosmic egg, making the demon king's ears ring — hearing which, his heart trembled.
- verse 2दैत्ये दिक्षु विसृष्टचक्षुषि महासंरम्भिणि स्तम्भतःसम्भूतं न मृगात्मकं न मनुजाकारं वपुस्ते विभो ।किं किं भीषणमेतदद्भुतमिति व्युद्भ्रान्तचित्तेऽसुरेविस्फूर्ज्जद्धवलोग्ररोमविकसद्वर्ष्मा समाजृम्भथाः ॥2॥daityē dikṣu visṛṣṭachakṣuṣi mahāsaṃrambhiṇi stambhataḥsambhūtaṃ na mṛgātmakaṃ na manujākāraṃ vapustē vibhō ।kiṃ kiṃ bhīṣaṇamētadadbhutamiti vyudbhrāntachittē'surēvisphūrjjaddhavalōgrarōmavikasadvarṣmā samājṛmbhathāḥ ॥2॥meaning
As the demon cast his eyes in all directions in great fury, from the pillar emerged a form, O Lord, that was neither beast nor man — O what a fearsome wonder was that!
- verse 3तप्तस्वर्णसवर्णघूर्णदतिरूक्षाक्षं सटाकेसर-प्रोत्कम्पप्रनिकुम्बिताम्बरमहो जीयात्तवेदं वपुः ।व्यात्तव्याप्तमहादरीसखमुखं खड्गोग्रवल्गन्महा-जिह्वानिर्गमदृश्यमानसुमहादंष्ट्रायुगोड्डामरम् ॥3॥taptasvarṇasavarṇaghūrṇadatirūkṣākṣaṃ saṭākēsara-prōtkampapranikumbitāmbaramahō jīyāttavēdaṃ vapuḥ ।vyāttavyāptamahādarīsakhamukhaṃ khaḍgōgravalganmahā-jihvānirgamadṛśyamānasumahādaṃṣṭrāyugōḍḍāmaram ॥3॥meaning
Ah, your body — with eyes rolling and ferocious, of the hue of molten gold, the mane's locks shaking the sky — may it be victorious! Your vast-cave-like mouth bellowing, as if swallowing the universe —
- verse 4उत्सर्पद्वलिभङ्गभीषणहनु ह्रस्वस्थवीयस्तर-ग्रीवं पीवरदोश्शतोद्गतनखक्रूरांशुदूरोल्बणम् ।व्योमोल्लङ्घि घनाघनोपमघनप्रध्वाननिर्धावित-स्पर्धालुप्रकरं नमामि भवतस्तन्नारसिंहं वपुः ॥4॥utsarpadvalibhaṅgabhīṣaṇahanu hrasvasthavīyastara-grīvaṃ pīvaradōśśatōdgatanakhakrūrāṃśudūrōlbaṇam ।vyōmōllaṅghi ghanāghanōpamaghanapradhvānanirdhāvita-spardhāluprakaraṃ namāmi bhavatastannārasiṃhaṃ vapuḥ ॥4॥meaning
— with a terrifying jaw folded in many ridges, a short neck incredibly thick and broad, a hundred massive arms with nails like cruel rays of fire, rising to the sky, dark as a heavy rain-cloud —
- verse 5नूनं विष्णुरयं निहन्म्यमुमिति भ्राम्यद्गदाभीषणंदैत्येन्द्रं समुपाद्रवन्तमधृथा दोर्भ्यां पृथुभ्याममुम् ।वीरो निर्गलितोऽथ खड्गफलकौ गृह्णन्विचित्रश्रमान्व्यावृण्वन् पुनरापपात भुवनग्रासोद्यतं त्वामहो ॥5॥nūnaṃ viṣṇurayaṃ nihanmyamumiti bhrāmyadgadābhīṣaṇaṃdaityēndraṃ samupādravantamadhṛthā dōrbhyāṃ pṛthubhyāmamum ।vīrō nirgalitō'tha khaḍgaphalakau gṛhṇanvichitraśramānvyāvṛṇvan punarāpapāta bhuvanagrāsōdyataṃ tvāmahō ॥5॥meaning
Thinking "this must be Vishnu — I will slay him," the demon lord rushed at you swinging his whirling mace; you seized him easily with your two broad arms —
- verse 6भ्राम्यन्तं दितिजाधमं पुनरपि प्रोद्गृह्य दोर्भ्यां जवात्द्वारेऽथोरुयुगे निपात्य नखरान् व्युत्खाय वक्षोभुवि ।निर्भिन्दन्नधिगर्भनिर्भरगलद्रक्ताम्बु बद्धोत्सवंपायं पायमुदैरयो बहु जगत्संहारिसिंहारवान् ॥6॥bhrāmyantaṃ ditijādhamaṃ punarapi prōdgṛhya dōrbhyāṃ javātdvārē'thōruyugē nipātya nakharān vyutkhāya vakṣōbhuvi ।nirbhindannadhigarbhanirbharagaladraktāmbu baddhōtsavaṃpāyaṃ pāyamudairayō bahu jagatsaṃhārisiṃhāravān ॥6॥meaning
— and swiftly lifting the demon wretch and dragging him to the threshold and placing him on your thigh, you tore open his chest with your claws —
- verse 7त्यक्त्वा तं हतमाशु रक्तलहरीसिक्तोन्नमद्वर्ष्मणिप्रत्युत्पत्य समस्तदैत्यपटलीं चाखाद्यमाने त्वयि ।भ्राम्यद्भूमि विकम्पिताम्बुधिकुलं व्यालोलशैलोत्करंप्रोत्सर्पत्खचरं चराचरमहो दुःस्थामवस्थां दधौ ॥7॥tyaktvā taṃ hatamāśu raktalaharīsiktōnnamadvarṣmaṇipratyutpatya samastadaityapaṭalīṃ chākhādyamānē tvayi ।bhrāmyadbhūmi vikampitāmbudhikulaṃ vyālōlaśailōtkaraṃprōtsarpatkhacharaṃ charācharamahō duḥsthāmavasthāṃ dadhau ॥7॥meaning
— and quickly having slain him, with your form rising up drenched in a wave of blood, you consumed all the dreadful demon army as it was being devoured —
- verse 8तावन्मांसवपाकरालवपुषं घोरान्त्रमालाधरंत्वां मध्येसभमिद्धकोपमुषितं दुर्वारगुर्वारवम् ।अभ्येतुं न शशाक कोपि भुवने दूरे स्थिता भीरवःसर्वे शर्वविरिञ्चवासवमुखाः प्रत्येकमस्तोषत ॥8॥tāvanmāṃsavapākarālavapuṣaṃ ghōrāntramālādharaṃtvāṃ madhyēsabhamiddhakōpamuṣitaṃ durvāragurvāravam ।abhyētuṃ na śaśāka kōpi bhuvanē dūrē sthitā bhīravaḥsarvē śarvaviriñchavāsavamukhāḥ pratyēkamastōṣata ॥8॥meaning
In that form terrifying with flesh and entrails, wearing a garland of intestines, blazing with furious anger mid-assembly — no one in the world could approach you; even the gods stood far away.
- verse 9भूयोऽप्यक्षतरोषधाम्नि भवति ब्रह्माज्ञया बालकेप्रह्लादे पदयोर्नमत्यपभये कारुण्यभाराकुलः ।शान्तस्त्वं करमस्य मूर्ध्नि समधाः स्तोत्रैरथोद्गायत-स्तस्याकामधियोऽपि तेनिथ वरं लोकाय चानुग्रहम् ॥9॥bhūyō'pyakṣatarōṣadhāmni bhavati brahmājñayā bālakēprahlādē padayōrnamatyapabhayē kāruṇyabhārākulaḥ ।śāntastvaṃ karamasya mūrdhni samadhāḥ stōtrairathōdgāyata-stasyākāmadhiyō'pi tēnitha varaṃ lōkāya chānugraham ॥9॥meaning
When, with your anger still unquenched, the young Prahlada at Brahma's bidding bowed at your feet free of fear, you were overcome with a flood of compassion; calm, you placed your hand on his head —
- verse 10एवं नाटितरौद्रचेष्टित विभो श्रीतापनीयाभिध-श्रुत्यन्तस्फ़उटगीतसर्वमहिमन्नत्यन्तशुद्धाकृते ।तत्तादृङ्निखिलोत्तरं पुनरहो कस्त्वां परो लङ्घयेत्प्रह्लादप्रिय हे मरुत्पुरपते सर्वामयात्पाहि माम् ॥10॥ēvaṃ nāṭitaraudrachēṣṭita vibhō śrītāpanīyābhidha-śrutyantasफ़uṭagītasarvamahimannatyantaśuddhākṛtē ।tattādṛṅnikhilōttaraṃ punarahō kastvāṃ parō laṅghayētprahlādapriya hē marutpurapatē sarvāmayātpāhi mām ॥10॥meaning
O Lord of the sportively enacted ferocious deeds, you whose greatness is clearly sung in the Shri Tapaniya Upanishad, of utterly pure form — ah, again and again, what a supreme being you are — O one who removes all afflictions, protect me.
Primary text from vignanam.org