KYTS Jata 7.5 Gaavo Vaa Etathsatramaasata

tap any word for its meaning

• verse 1

  1) गावो॒ वै वै गावो॒ गावो॒ वै ।2) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।3) ए॒त-थ्स॒त्रग्ं स॒त्र मे॒त दे॒त-थ्स॒त्रम् ।4) स॒त्र मा॑सता सत स॒त्रग्ं स॒त्र मा॑सत ।5) आ॒स॒ता॒ शृ॒ङ्गा अ॑शृ॒ङ्गा आ॑सता सता शृ॒ङ्गाः ।6) अ॒शृ॒ङ्गा-स्स॒ती-स्स॒ती र॑शृ॒ङ्गा अ॑शृ॒ङ्गा-स्स॒तीः ।7) स॒ती-श्शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि स॒ती-स्स॒ती-श्शृङ्गा॑णि ।8) शृङ्गा॑णि नो न॒-श्शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि नः ।9) नो॒ जा॒य॒न्तै॒ जा॒य॒न्तै॒ नो॒ नो॒ जा॒य॒न्तै॒ ।10) जा॒य॒न्ता॒ इतीति॑ जायन्तै जायन्ता॒ इति॑ ।11) इति॒ कामे॑न॒ कामे॒नेतीति॒ कामे॑न ।12) कामे॑न॒ तासा॒-न्तासा॒-ङ्कामे॑न॒ कामे॑न॒ तासा᳚म् ।13) तासा॒-न्दश॒ दश॒ तासा॒-न्तासा॒-न्दश॑ ।14) दश॒ मासा॒ मासा॒ दश॒ दश॒ मासाः᳚ ।15) मासा॒ निष॑ण्णा॒ निष॑ण्णा॒ मासा॒ मासा॒ निष॑ण्णाः ।16) निष॑ण्णा॒ आस॒-न्नास॒-न्निष॑ण्णा॒ निष॑ण्णा॒ आसन्न्॑ ।16) निष॑ण्णा॒ इति॒ नि - स॒न्नाः॒ ।17) आस॒-न्नथा थास॒-न्नास॒-न्नथ॑ ।18) अथ॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॒ ण्यथाथ॒ शृङ्गा॑णि ।19) शृङ्गा᳚ ण्यजायन्ता जायन्त॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा᳚ ण्यजायन्त ।20) अ॒जा॒य॒न्त॒ ता स्ता अ॑जायन्ता जायन्त॒ ताः ।21) ता उदु-त्ता स्ता उत् ।22) उद॑तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नुदु द॑तिष्ठन्न् ।23) अ॒ति॒ष्ठ॒-न्नरा॒थ्स्मा रा᳚थ्स्मा तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नरा᳚थ्स्म ।24) अरा॒थ्स्मेतीत्य रा॒थ्स्मा रा॒थ्स्मेति॑ ।25) इत्यथा थेती त्यथ॑ ।26) अथ॒ यासां॒-याँसा॒ मथाथ॒ यासा᳚म् ।27) यासा॒-न्न न यासां॒-याँसा॒-न्न ।28) ना जा॑य॒न्ता जा॑यन्त॒ न ना जा॑यन्त ।29) अजा॑यन्त॒ ता स्ता अजा॑य॒न्ता जा॑यन्त॒ ताः ।30) ता-स्सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्ता स्ता-स्सं॑​वँथ्स॒रम् ।31) सं॒​वँ॒थ्स॒र मा॒प्त्वा ऽऽप्त्वा सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मा॒प्त्वा ।31) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।32) आ॒प्त्वोदु दा॒प्त्वा ऽऽप्त्वोत् ।33) उद॑तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नुदु द॑तिष्ठन्न् ।34) अ॒ति॒ष्ठ॒-न्नरा॒थ्स्मा रा᳚थ्स्मा तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नरा᳚थ्स्म ।35) अरा॒थ्स्मे तीत्य रा॒थ्स्मा रा॒थ्स्मेति॑ ।36) इति॒ यासां॒-याँसा॒ मितीति॒ यासा᳚म् ।37) यासा᳚-ञ्च च॒ यासां॒-याँसा᳚-ञ्च ।38) चा जा॑य॒न्ता जा॑यन्त च॒ चा जा॑यन्त ।39) अजा॑यन्त॒ यासां॒-याँसा॒ मजा॑य॒न्ता जा॑यन्त॒ यासा᳚म् ।40) यासा᳚-ञ्च च॒ यासां॒-याँसा᳚-ञ्च ।41) च॒ न न च॑ च॒ न ।42) न ता स्ता न न ताः ।43) ता उ॒भयी॑ रु॒भयी॒ स्ता स्ता उ॒भयीः᳚ ।44) उ॒भयी॒ रुदु दु॒भयी॑ रु॒भयी॒ रुत् ।45) उद॑तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नुदु द॑तिष्ठन्न् ।46) अ॒ति॒ष्ठ॒-न्नरा॒थ्स्मा रा᳚थ्स्मा तिष्ठ-न्नतिष्ठ॒-न्नरा᳚थ्स्म ।47) अरा॒थ्स्मे तीत्य रा॒थ्स्मा रा॒थ्स्मेति॑ ।48) इति॑ गोस॒त्र-ङ्गो॑स॒त्र मितीति॑ गोस॒त्रम् ।49) गो॒स॒त्रं-वैँ वै गो॑स॒त्र-ङ्गो॑स॒त्रं-वैँ ।49) गो॒स॒त्रमिति॑ गो - स॒त्रम् ।50) वै सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो वै वै सं॑​वँथ्स॒रः ।॥ 1 ॥ (50/53)

  ---

  1) gāvō̠ vai vai gāvō̠ gāvō̠ vai ।2) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।3) ē̠ta-thsa̠tragṃ sa̠tra mē̠ta dē̠ta-thsa̠tram ।4) sa̠tra mā̍satā sata sa̠tragṃ sa̠tra mā̍sata ।5) ā̠sa̠tā̠ śṛ̠ṅgā a̍śṛ̠ṅgā ā̍satā satā śṛ̠ṅgāḥ ।6) a̠śṛ̠ṅgā-ssa̠tī-ssa̠tī ra̍śṛ̠ṅgā a̍śṛ̠ṅgā-ssa̠tīḥ ।7) sa̠tī-śśṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi sa̠tī-ssa̠tī-śśṛṅgā̍ṇi ।8) śṛṅgā̍ṇi nō na̠-śśṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi naḥ ।9) nō̠ jā̠ya̠ntai̠ jā̠ya̠ntai̠ nō̠ nō̠ jā̠ya̠ntai̠ ।10) jā̠ya̠ntā̠ itīti̍ jāyantai jāyantā̠ iti̍ ।11) iti̠ kāmē̍na̠ kāmē̠nētīti̠ kāmē̍na ।12) kāmē̍na̠ tāsā̠-ntāsā̠-ṅkāmē̍na̠ kāmē̍na̠ tāsā̎m ।13) tāsā̠-ndaśa̠ daśa̠ tāsā̠-ntāsā̠-ndaśa̍ ।14) daśa̠ māsā̠ māsā̠ daśa̠ daśa̠ māsā̎ḥ ।15) māsā̠ niṣa̍ṇṇā̠ niṣa̍ṇṇā̠ māsā̠ māsā̠ niṣa̍ṇṇāḥ ।16) niṣa̍ṇṇā̠ āsa̠-nnāsa̠-nniṣa̍ṇṇā̠ niṣa̍ṇṇā̠ āsann̍ ।16) niṣa̍ṇṇā̠ iti̠ ni - sa̠nnā̠ḥ ।17) āsa̠-nnathā thāsa̠-nnāsa̠-nnatha̍ ।18) atha̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̠ ṇyathātha̠ śṛṅgā̍ṇi ।19) śṛṅgā̎ ṇyajāyantā jāyanta̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̎ ṇyajāyanta ।20) a̠jā̠ya̠nta̠ tā stā a̍jāyantā jāyanta̠ tāḥ ।21) tā udu-ttā stā ut ।22) uda̍tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnudu da̍tiṣṭhann ।23) a̠ti̠ṣṭha̠-nnarā̠thsmā rā̎thsmā tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnarā̎thsma ।24) arā̠thsmētītya rā̠thsmā rā̠thsmēti̍ ।25) ityathā thētī tyatha̍ ।26) atha̠ yāsā̠ṃ yāsā̠ mathātha̠ yāsā̎m ।27) yāsā̠-nna na yāsā̠ṃ yāsā̠-nna ।28) nā jā̍ya̠ntā jā̍yanta̠ na nā jā̍yanta ।29) ajā̍yanta̠ tā stā ajā̍ya̠ntā jā̍yanta̠ tāḥ ।30) tā-ssa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntā stā-ssa̍ṃvathsa̠ram ।31) sa̠ṃva̠thsa̠ra mā̠ptvā ''ptvā sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mā̠ptvā ।31) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।32) ā̠ptvōdu dā̠ptvā ''ptvōt ।33) uda̍tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnudu da̍tiṣṭhann ।34) a̠ti̠ṣṭha̠-nnarā̠thsmā rā̎thsmā tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnarā̎thsma ।35) arā̠thsmē tītya rā̠thsmā rā̠thsmēti̍ ।36) iti̠ yāsā̠ṃ yāsā̠ mitīti̠ yāsā̎m ।37) yāsā̎-ñcha cha̠ yāsā̠ṃ yāsā̎-ñcha ।38) chā jā̍ya̠ntā jā̍yanta cha̠ chā jā̍yanta ।39) ajā̍yanta̠ yāsā̠ṃ yāsā̠ majā̍ya̠ntā jā̍yanta̠ yāsā̎m ।40) yāsā̎-ñcha cha̠ yāsā̠ṃ yāsā̎-ñcha ।41) cha̠ na na cha̍ cha̠ na ।42) na tā stā na na tāḥ ।43) tā u̠bhayī̍ ru̠bhayī̠ stā stā u̠bhayī̎ḥ ।44) u̠bhayī̠ rudu du̠bhayī̍ ru̠bhayī̠ rut ।45) uda̍tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnudu da̍tiṣṭhann ।46) a̠ti̠ṣṭha̠-nnarā̠thsmā rā̎thsmā tiṣṭha-nnatiṣṭha̠-nnarā̎thsma ।47) arā̠thsmē tītya rā̠thsmā rā̠thsmēti̍ ।48) iti̍ gōsa̠tra-ṅgō̍sa̠tra mitīti̍ gōsa̠tram ।49) gō̠sa̠traṃ vai vai gō̍sa̠tra-ṅgō̍sa̠traṃ vai ।49) gō̠sa̠tramiti̍ gō - sa̠tram ।50) vai sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō vai vai sa̍ṃvathsa̠raḥ ।॥ 1 ॥ (50/53)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: gāvō̠, vai, vai, gāvō̠, gāvō̠, vai, vā, ē̠ta, dē̠ta-dvai, vā.

• verse 2

  1) सं॒​वँ॒थ्स॒रो ये ये सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो ये ।1) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।2) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।3) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।4) वि॒द्वाग्ंसः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंसः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।5) सं॒​वँ॒थ्स॒र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मु॑प॒यन्ति॑ ।5) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।6) उ॒प॒य न्त्यृ॑द्ध्नु॒व न्त्यृ॑द्ध्नु॒व न्त्यु॑प॒य न्त्यु॑प॒य न्त्यृ॑द्ध्नु॒वन्ति॑ ।6) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।7) ऋ॒द्ध्नु॒व न्त्ये॒वैव र्ध्नु॒व न्त्यृ॑द्ध्नु॒व न्त्ये॒व ।8) ए॒व तस्मा॒-त्तस्मा॑ दे॒वैव तस्मा᳚त् ।9) तस्मा᳚-त्तूप॒रा तू॑प॒रा तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्तूप॒रा ।10) तू॒प॒रा वार्​षि॑कौ॒ वार्​षि॑कौ तूप॒रा तू॑प॒रा वार्​षि॑कौ ।11) वार्​षि॑कौ॒ मासौ॒ मासौ॒ वार्​षि॑कौ॒ वार्​षि॑कौ॒ मासौ᳚ ।12) मासौ॒ पर्त्वा॒ पर्त्वा॒ मासौ॒ मासौ॒ पर्त्वा᳚ ।13) पर्त्वा॑ चरति चरति॒ पर्त्वा॒ पर्त्वा॑ चरति ।14) च॒र॒ति॒ स॒त्राभि॑जितग्ं स॒त्राभि॑जित-ञ्चरति चरति स॒त्राभि॑जितम् ।15) स॒त्राभि॑जित॒ग्ं॒ हि हि स॒त्राभि॑जितग्ं स॒त्राभि॑जित॒ग्ं॒ हि ।15) स॒त्राभि॑जित॒मिति॑ स॒त्र - अ॒भि॒जि॒त॒म् ।16) ह्य॑स्या अस्यै॒ हि ह्य॑स्यै ।17) अ॒स्यै॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दस्या अस्यै॒ तस्मा᳚त् ।18) तस्मा᳚-थ्सं​वँथ्सर॒सदः॑ सं​वँथ्सर॒सद॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्सं​वँथ्सर॒सदः॑ ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒र॒सदो॒ य-द्य-थ्सं॑​वँथ्सर॒सदः॑ सं​वँथ्सर॒सदो॒ यत् ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒र॒सद॒ इति॑ सं​वँथ्सर - सदः॑ ।20) य-त्कि-ङ्किं-यँ-द्य-त्किम् ।21) कि-ञ्च॑ च॒ कि-ङ्कि-ञ्च॑ ।22) च॒ गृ॒हे गृ॒हे च॑ च गृ॒हे ।23) गृ॒हे क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॑ गृ॒हे गृ॒हे क्रि॒यते᳚ ।24) क्रि॒यते॒ त-त्त-त्क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ तत् ।25) तदा॒प्त मा॒प्त-न्त-त्तदा॒प्तम् ।26) आ॒प्त मव॑रुद्ध॒ मव॑रुद्ध मा॒प्त मा॒प्त मव॑रुद्धम् ।27) अव॑रुद्ध म॒भिजि॑त म॒भिजि॑त॒ मव॑रुद्ध॒ मव॑रुद्ध म॒भिजि॑तम् ।27) अव॑रुद्ध॒मित्यव॑ - रु॒द्ध॒म् ।28) अ॒भिजि॑त-ङ्क्रियते क्रियते॒ ऽभिजि॑त म॒भिजि॑त-ङ्क्रियते ।28) अ॒भिजि॑त॒मित्य॒भि - जि॒त॒म् ।29) क्रि॒य॒ते॒ स॒मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र-ङ्क्रि॑यते क्रियते समु॒द्रम् ।30) स॒मु॒द्रं-वैँ वै स॑मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रं-वैँ ।31) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।32) ए॒ते प्र प्रैत ए॒ते प्र ।33) प्र प्ल॑वन्ते प्लवन्ते॒ प्र प्र प्ल॑वन्ते ।34) प्ल॒व॒न्ते॒ ये ये प्ल॑वन्ते प्लवन्ते॒ ये ।35) ये सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रं-येँ ये सं॑​वँथ्स॒रम् ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मु॑प॒यन्ति॑ ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।37) उ॒प॒यन्ति॒ यो य उ॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ यः ।37) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।38) यो वै वै यो यो वै ।39) वै स॑मु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॒ वै वै स॑मु॒द्रस्य॑ ।40) स॒मु॒द्रस्य॑ पा॒र-म्पा॒रग्ं स॑मु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॑ पा॒रम् ।41) पा॒र-न्न न पा॒र-म्पा॒र-न्न ।42) न पश्य॑ति॒ पश्य॑ति॒ न न पश्य॑ति ।43) पश्य॑ति॒ न न पश्य॑ति॒ पश्य॑ति॒ न ।44) न वै वै न न वै ।45) वै स स वै वै सः ।46) स तत॒ स्तत॒-स्स स ततः॑ ।47) तत॒ उदु-त्तत॒ स्तत॒ उत् ।48) उदे᳚ त्ये॒त्युदु दे॑ति ।49) ए॒ति॒ सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ए᳚त्येति सं​वँथ्स॒रः ।50) सं॒​वँ॒थ्स॒रो वै वै सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो वै ।50) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।॥ 2 ॥ (50/60)

  ---

  1) sa̠ṃva̠thsa̠rō yē yē sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō yē ।1) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।2) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।3) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।4) vi̠dvāgṃsa̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠raṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍-ssaṃvathsa̠ram ।5) sa̠ṃva̠thsa̠ra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mu̍pa̠yanti̍ ।5) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।6) u̠pa̠ya ntyṛ̍ddhnu̠va ntyṛ̍ddhnu̠va ntyu̍pa̠ya ntyu̍pa̠ya ntyṛ̍ddhnu̠vanti̍ ।6) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।7) ṛ̠ddhnu̠va ntyē̠vaiva rdhnu̠va ntyṛ̍ddhnu̠va ntyē̠va ।8) ē̠va tasmā̠-ttasmā̍ dē̠vaiva tasmā̎t ।9) tasmā̎-ttūpa̠rā tū̍pa̠rā tasmā̠-ttasmā̎-ttūpa̠rā ।10) tū̠pa̠rā vār​ṣi̍kau̠ vār​ṣi̍kau tūpa̠rā tū̍pa̠rā vār​ṣi̍kau ।11) vār​ṣi̍kau̠ māsau̠ māsau̠ vār​ṣi̍kau̠ vār​ṣi̍kau̠ māsau̎ ।12) māsau̠ partvā̠ partvā̠ māsau̠ māsau̠ partvā̎ ।13) partvā̍ charati charati̠ partvā̠ partvā̍ charati ।14) cha̠ra̠ti̠ sa̠trābhi̍jitagṃ sa̠trābhi̍jita-ñcharati charati sa̠trābhi̍jitam ।15) sa̠trābhi̍jita̠gṃ̠ hi hi sa̠trābhi̍jitagṃ sa̠trābhi̍jita̠gṃ̠ hi ।15) sa̠trābhi̍jita̠miti̍ sa̠tra - a̠bhi̠ji̠ta̠m ।16) hya̍syā asyai̠ hi hya̍syai ।17) a̠syai̠ tasmā̠-ttasmā̍ dasyā asyai̠ tasmā̎t ।18) tasmā̎-thsaṃvathsara̠sada̍-ssaṃvathsara̠sada̠ stasmā̠-ttasmā̎-thsaṃvathsara̠sada̍ḥ ।19) sa̠ṃva̠thsa̠ra̠sadō̠ ya-dya-thsa̍ṃvathsara̠sada̍-ssaṃvathsara̠sadō̠ yat ।19) sa̠ṃva̠thsa̠ra̠sada̠ iti̍ saṃvathsara - sada̍ḥ ।20) ya-tki-ṅkiṃ ya-dya-tkim ।21) ki-ñcha̍ cha̠ ki-ṅki-ñcha̍ ।22) cha̠ gṛ̠hē gṛ̠hē cha̍ cha gṛ̠hē ।23) gṛ̠hē kri̠yatē̎ kri̠yatē̍ gṛ̠hē gṛ̠hē kri̠yatē̎ ।24) kri̠yatē̠ ta-tta-tkri̠yatē̎ kri̠yatē̠ tat ।25) tadā̠pta mā̠pta-nta-ttadā̠ptam ।26) ā̠pta mava̍ruddha̠ mava̍ruddha mā̠pta mā̠pta mava̍ruddham ।27) ava̍ruddha ma̠bhiji̍ta ma̠bhiji̍ta̠ mava̍ruddha̠ mava̍ruddha ma̠bhiji̍tam ।27) ava̍ruddha̠mityava̍ - ru̠ddha̠m ।28) a̠bhiji̍ta-ṅkriyatē kriyatē̠ 'bhiji̍ta ma̠bhiji̍ta-ṅkriyatē ।28) a̠bhiji̍ta̠mitya̠bhi - ji̠ta̠m ।29) kri̠ya̠tē̠ sa̠mu̠dragṃ sa̍mu̠dra-ṅkri̍yatē kriyatē samu̠dram ।30) sa̠mu̠draṃ vai vai sa̍mu̠dragṃ sa̍mu̠draṃ vai ।31) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।32) ē̠tē pra praita ē̠tē pra ।33) pra pla̍vantē plavantē̠ pra pra pla̍vantē ।34) pla̠va̠ntē̠ yē yē pla̍vantē plavantē̠ yē ।35) yē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠raṃ yē yē sa̍ṃvathsa̠ram ।36) sa̠ṃva̠thsa̠ra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mu̍pa̠yanti̍ ।36) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।37) u̠pa̠yanti̠ yō ya u̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ yaḥ ।37) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।38) yō vai vai yō yō vai ।39) vai sa̍mu̠drasya̍ samu̠drasya̠ vai vai sa̍mu̠drasya̍ ।40) sa̠mu̠drasya̍ pā̠ra-mpā̠ragṃ sa̍mu̠drasya̍ samu̠drasya̍ pā̠ram ।41) pā̠ra-nna na pā̠ra-mpā̠ra-nna ।42) na paśya̍ti̠ paśya̍ti̠ na na paśya̍ti ।43) paśya̍ti̠ na na paśya̍ti̠ paśya̍ti̠ na ।44) na vai vai na na vai ।45) vai sa sa vai vai saḥ ।46) sa tata̠ stata̠-ssa sa tata̍ḥ ।47) tata̠ udu-ttata̠ stata̠ ut ।48) udē̎ tyē̠tyudu dē̍ti ।49) ē̠ti̠ sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ē̎tyēti saṃvathsa̠raḥ ।50) sa̠ṃva̠thsa̠rō vai vai sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō vai ।50) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।॥ 2 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sa̠ṃva̠thsa̠rō, yē, yē, sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō, yē, sa̠ṃva̠thsa̠ra, saṃ, va̠thsa̠raḥ, ya, ē̠va.

• verse 3

  1) वै स॑मु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो वै वै स॑मु॒द्रः ।2) स॒मु॒द्र स्तस्य॒ तस्य॑ समु॒द्र-स्स॑मु॒द्र स्तस्य॑ ।3) तस्यै॒त दे॒त-त्तस्य॒ तस्यै॒तत् ।4) ए॒त-त्पा॒र-म्पा॒र मे॒त दे॒त-त्पा॒रम् ।5) पा॒रं-यँ-द्य-त्पा॒र-म्पा॒रं-यँत् ।6) यद॑तिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ य-द्यद॑तिरा॒त्रौ ।7) अ॒ति॒रा॒त्रौ ये ये॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ ये ।7) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।8) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।9) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।10) वि॒द्वाग्ंसः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंसः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।11) सं॒​वँ॒थ्स॒र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मु॑प॒यन्ति॑ ।11) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।12) उ॒प॒य न्त्यना᳚र्ता॒ अना᳚र्ता उप॒य न्त्यु॑प॒य न्त्यना᳚र्ताः ।12) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।13) अना᳚र्ता ए॒वैवा ना᳚र्ता॒ अना᳚र्ता ए॒व ।14) ए॒वोदृच॑ मु॒दृच॑ मे॒वै वोदृच᳚म् ।15) उ॒दृच॑-ङ्गच्छन्ति गच्छ न्त्यु॒दृच॑ मु॒दृच॑-ङ्गच्छन्ति ।15) उ॒दृच॒मित्यु॑त् - ऋच᳚म् ।16) ग॒च्छ॒न्ती॒य मि॒य-ङ्ग॑च्छन्ति गच्छन्ती॒यम् ।17) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।18) वै पूर्वः॒ पूर्वो॒ वै वै पूर्वः॑ ।19) पूर्वो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रः पूर्वः॒ पूर्वो॑ ऽतिरा॒त्रः ।20) अ॒ति॒रा॒त्रो॑ ऽसा व॒सा व॑तिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽसौ ।20) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।21) अ॒सा वुत्त॑र॒ उत्त॑रो॒ ऽसा व॒सा वुत्त॑रः ।22) उत्त॑रो॒ मनो॒ मन॒ उत्त॑र॒ उत्त॑रो॒ मनः॑ ।22) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।23) मनः॒ पूर्वः॒ पूर्वो॒ मनो॒ मनः॒ पूर्वः॑ ।24) पूर्वो॒ वाग् वा-क्पूर्वः॒ पूर्वो॒ वाक् ।25) वागुत्त॑र॒ उत्त॑रो॒ वाग् वागुत्त॑रः ।26) उत्त॑रः प्रा॒णः प्रा॒ण उत्त॑र॒ उत्त॑रः प्रा॒णः ।26) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।27) प्रा॒णः पूर्वः॒ पूर्वः॑ प्रा॒णः प्रा॒णः पूर्वः॑ ।27) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।28) पूर्वो॑ ऽपा॒नो॑ ऽपा॒नः पूर्वः॒ पूर्वो॑ ऽपा॒नः ।29) अ॒पा॒न उत्त॑र॒ उत्त॑रो ऽपा॒नो॑ ऽपा॒न उत्त॑रः ।29) अ॒पा॒न इत्य॑प - अ॒नः ।30) उत्त॑रः प्र॒रोध॑न-म्प्र॒रोध॑न॒ मुत्त॑र॒ उत्त॑रः प्र॒रोध॑नम् ।30) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।31) प्र॒रोध॑न॒-म्पूर्वः॒ पूर्वः॑ प्र॒रोध॑न-म्प्र॒रोध॑न॒-म्पूर्वः॑ ।31) प्र॒रोध॑न॒मिति॑ प्र - रोध॑नम् ।32) पूर्व॑ उ॒दय॑न मु॒दय॑न॒-म्पूर्वः॒ पूर्व॑ उ॒दय॑नम् ।33) उ॒दय॑न॒ मुत्त॑र॒ उत्त॑र उ॒दय॑न मु॒दय॑न॒ मुत्त॑रः ।33) उ॒दय॑न॒मित्यु॑त् - अय॑नम् ।34) उत्त॑रो॒ ज्योति॑ष्टोमो॒ ज्योति॑ष्टोम॒ उत्त॑र॒ उत्त॑रो॒ ज्योति॑ष्टोमः ।34) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।35) ज्योति॑ष्टोमो वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो ज्योति॑ष्टोमो॒ ज्योति॑ष्टोमो वैश्वान॒रः ।35) ज्योति॑ष्टोम॒ इति॒ ज्योतिः॑ - स्तो॒मः॒ ।36) वै॒श्वा॒न॒रो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो॑ ऽतिरा॒त्रः ।37) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।37) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।38) भ॒व॒ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्भवति भवति॒ ज्योतिः॑ ।39) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।40) ए॒व पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दे॒वैव पु॒रस्ता᳚त् ।41) पु॒रस्ता᳚-द्दधते दधते पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्दधते ।42) द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ दधते दधते सुव॒र्गस्य॑ ।43) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।43) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।44) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।45) अनु॑ख्यात्यै चतुर्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो ऽनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै चतुर्वि॒ग्ं॒शः ।45) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।46) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शः प्रा॑य॒णीयः॑ प्राय॒णीय॑ श्चतुर्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शः प्रा॑य॒णीयः॑ ।46) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श इति॑ चतुः - वि॒ग्ं॒शः ।47) प्रा॒य॒णीयो॑ भवति भवति प्राय॒णीयः॑ प्राय॒णीयो॑ भवति ।47) प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र - अ॒य॒नीयः॑ ।48) भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति-र्भवति भवति॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।49) चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा श्चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒साः ।49) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।50) अ॒र्ध॒मा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।50) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।॥ 3 ॥ (50/71)

  ---

  1) vai sa̍mu̠dra-ssa̍mu̠drō vai vai sa̍mu̠draḥ ।2) sa̠mu̠dra stasya̠ tasya̍ samu̠dra-ssa̍mu̠dra stasya̍ ।3) tasyai̠ta dē̠ta-ttasya̠ tasyai̠tat ।4) ē̠ta-tpā̠ra-mpā̠ra mē̠ta dē̠ta-tpā̠ram ।5) pā̠raṃ ya-dya-tpā̠ra-mpā̠raṃ yat ।6) yada̍tirā̠trā va̍tirā̠trau ya-dyada̍tirā̠trau ।7) a̠ti̠rā̠trau yē yē̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trau yē ।7) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।8) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।9) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।10) vi̠dvāgṃsa̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠raṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍-ssaṃvathsa̠ram ।11) sa̠ṃva̠thsa̠ra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mu̍pa̠yanti̍ ।11) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।12) u̠pa̠ya ntyanā̎rtā̠ anā̎rtā upa̠ya ntyu̍pa̠ya ntyanā̎rtāḥ ।12) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।13) anā̎rtā ē̠vaivā nā̎rtā̠ anā̎rtā ē̠va ।14) ē̠vōdṛcha̍ mu̠dṛcha̍ mē̠vai vōdṛcha̎m ।15) u̠dṛcha̍-ṅgachChanti gachCha ntyu̠dṛcha̍ mu̠dṛcha̍-ṅgachChanti ।15) u̠dṛcha̠mityu̍t - ṛcha̎m ।16) ga̠chCha̠ntī̠ya mi̠ya-ṅga̍chChanti gachChantī̠yam ।17) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।18) vai pūrva̠ḥ pūrvō̠ vai vai pūrva̍ḥ ।19) pūrvō̍ 'tirā̠trō̍ 'tirā̠traḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ 'tirā̠traḥ ।20) a̠ti̠rā̠trō̍ 'sā va̠sā va̍tirā̠trō̍ 'tirā̠trō̍ 'sau ।20) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।21) a̠sā vutta̍ra̠ utta̍rō̠ 'sā va̠sā vutta̍raḥ ।22) utta̍rō̠ manō̠ mana̠ utta̍ra̠ utta̍rō̠ mana̍ḥ ।22) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।23) mana̠ḥ pūrva̠ḥ pūrvō̠ manō̠ mana̠ḥ pūrva̍ḥ ।24) pūrvō̠ vāg vā-kpūrva̠ḥ pūrvō̠ vāk ।25) vāgutta̍ra̠ utta̍rō̠ vāg vāgutta̍raḥ ।26) utta̍raḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa utta̍ra̠ utta̍raḥ prā̠ṇaḥ ।26) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।27) prā̠ṇaḥ pūrva̠ḥ pūrva̍ḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇaḥ pūrva̍ḥ ।27) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।28) pūrvō̍ 'pā̠nō̍ 'pā̠naḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ 'pā̠naḥ ।29) a̠pā̠na utta̍ra̠ utta̍rō 'pā̠nō̍ 'pā̠na utta̍raḥ ।29) a̠pā̠na itya̍pa - a̠naḥ ।30) utta̍raḥ pra̠rōdha̍na-mpra̠rōdha̍na̠ mutta̍ra̠ utta̍raḥ pra̠rōdha̍nam ।30) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।31) pra̠rōdha̍na̠-mpūrva̠ḥ pūrva̍ḥ pra̠rōdha̍na-mpra̠rōdha̍na̠-mpūrva̍ḥ ।31) pra̠rōdha̍na̠miti̍ pra - rōdha̍nam ।32) pūrva̍ u̠daya̍na mu̠daya̍na̠-mpūrva̠ḥ pūrva̍ u̠daya̍nam ।33) u̠daya̍na̠ mutta̍ra̠ utta̍ra u̠daya̍na mu̠daya̍na̠ mutta̍raḥ ।33) u̠daya̍na̠mityu̍t - aya̍nam ।34) utta̍rō̠ jyōti̍ṣṭōmō̠ jyōti̍ṣṭōma̠ utta̍ra̠ utta̍rō̠ jyōti̍ṣṭōmaḥ ।34) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।35) jyōti̍ṣṭōmō vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō jyōti̍ṣṭōmō̠ jyōti̍ṣṭōmō vaiśvāna̠raḥ ।35) jyōti̍ṣṭōma̠ iti̠ jyōti̍ḥ - stō̠ma̠ḥ ।36) vai̠śvā̠na̠rō̍ 'tirā̠trō̍ 'tirā̠trō vai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō̍ 'tirā̠traḥ ।37) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।37) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।38) bha̠va̠ti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rbhavati bhavati̠ jyōti̍ḥ ।39) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।40) ē̠va pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dē̠vaiva pu̠rastā̎t ।41) pu̠rastā̎-ddadhatē dadhatē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ddadhatē ।42) da̠dha̠tē̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ dadhatē dadhatē suva̠rgasya̍ ।43) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।43) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।44) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।45) anu̍khyātyai chaturvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śō 'nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai chaturvi̠gṃ̠śaḥ ।45) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।46) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śaḥ prā̍ya̠ṇīya̍ḥ prāya̠ṇīya̍ śchaturvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śaḥ prā̍ya̠ṇīya̍ḥ ।46) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa iti̍ chatuḥ - vi̠gṃ̠śaḥ ।47) prā̠ya̠ṇīyō̍ bhavati bhavati prāya̠ṇīya̍ḥ prāya̠ṇīyō̍ bhavati ।47) prā̠ya̠ṇīya̠ iti̍ pra - a̠ya̠nīya̍ḥ ।48) bha̠va̠ti̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati-rbhavati bhavati̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।49) chatu̍rvigṃśati rardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā śchatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati rardhamā̠sāḥ ।49) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।50) a̠rdha̠mā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।50) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।॥ 3 ॥ (50/71)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vai, sa̍mu̠dra-ssa̍mu̠drō, vai, vai, sa̍mu̠draḥ, sa̠mu̠dra, stasya̠, tasya̍, samu̠dra-ssa̍mu̠dra, stasya̍.

• verse 4

  1) सं॒​वँ॒थ्स॒रः प्र॒यन्तः॑ प्र॒यन्तः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः प्र॒यन्तः॑ ।1) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।2) प्र॒यन्त॑ ए॒वैव प्र॒यन्तः॑ प्र॒यन्त॑ ए॒व ।2) प्र॒यन्त॒ इति॑ प्र - यन्तः॑ ।3) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे ।4) सं॒​वँ॒थ्स॒रे प्रति॒ प्रति॑ सं​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे प्रति॑ ।4) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।5) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।6) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ तस्य॒ तस्य॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ तस्य॑ ।7) तस्य॒ त्रीणि॒ त्रीणि॒ तस्य॒ तस्य॒ त्रीणि॑ ।8) त्रीणि॑ च च॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ च ।9) च॒ श॒तानि॑ श॒तानि॑ च च श॒तानि॑ ।10) श॒तानि॑ ष॒ष्टि ष्ष॒ष्टि-श्श॒तानि॑ श॒तानि॑ ष॒ष्टिः ।11) ष॒ष्टिश्च॑ च ष॒ष्टि ष्ष॒ष्टिश्च॑ ।12) च॒ स्तो॒त्रीया᳚-स्स्तो॒त्रीया᳚ श्च च स्तो॒त्रीयाः᳚ ।13) स्तो॒त्रीया॒ स्ताव॑ती॒ स्ताव॑ती-स्स्तो॒त्रीया᳚-स्स्तो॒त्रीया॒ स्ताव॑तीः ।14) ताव॑ती-स्सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ ताव॑ती॒ स्ताव॑ती-स्सं​वँथ्स॒रस्य॑ ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ रात्र॑यो॒ रात्र॑य-स्सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ रात्र॑यः ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।16) रात्र॑य उ॒भे उ॒भे रात्र॑यो॒ रात्र॑य उ॒भे ।17) उ॒भे ए॒वैवोभे उ॒भे ए॒व ।17) उ॒भे इत्यु॒भे ।18) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्यै॒ वैव सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ रू॒पे रू॒पे सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॑ रू॒पे ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।20) रू॒पे आ᳚प्नुव न्त्याप्नुवन्ति रू॒पे रू॒पे आ᳚प्नुवन्ति ।20) रू॒पे इति॑ रू॒पे ।21) आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ ते त आ᳚प्नुव न्त्याप्नुवन्ति॒ ते ।22) ते सग्ग्​स्थि॑त्यै॒ सग्ग्​स्थि॑त्यै॒ ते ते सग्ग्​स्थि॑त्यै ।23) सग्ग्​स्थि॑त्या॒ अरि॑ष्ट्या॒ अरि॑ष्ट्यै॒ सग्ग्​स्थि॑त्यै॒ सग्ग्​स्थि॑त्या॒ अरि॑ष्ट्यै ।23) सग्ग्​स्थि॑त्या॒ इति॒ सं - स्थि॒त्यै॒ ।24) अरि॑ष्ट्या॒ उत्त॑रै॒ रुत्त॑रै॒ ररि॑ष्ट्या॒ अरि॑ष्ट्या॒ उत्त॑रैः ।25) उत्त॑रै॒ रहो॑भि॒ रहो॑भि॒ रुत्त॑रै॒ रुत्त॑रै॒ रहो॑भिः ।25) उत्त॑रै॒रित्युत् - त॒रैः॒ ।26) अहो॑भि श्चरन्ति चर॒ न्त्यहो॑भि॒ रहो॑भि श्चरन्ति ।26) अहो॑भि॒रित्यहः॑ - भिः॒ ।27) च॒र॒न्ति॒ ष॒ड॒हा ष्ष॑ड॒हा श्च॑रन्ति चरन्ति षड॒हाः ।28) ष॒ड॒हा भ॑वन्ति भवन्ति षड॒हा ष्ष॑ड॒हा भ॑वन्ति ।28) ष॒ड॒हा इति॑ षट् - अ॒हाः ।29) भ॒व॒न्ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वन्ति भवन्ति॒ षट् ।30) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।31) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।32) ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒रः ।33) सं॒​वँ॒थ्स॒र ऋ॒तुष् वृ॒तुषु॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तुषु॑ ।33) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।34) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्​तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।35) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒रे प्रति॒ प्रति॑ सं​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे प्रति॑ ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।37) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।38) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ गौ-र्गौ स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ गौः ।39) गौ श्च॑ च॒ गौ-र्गौ श्च॑ ।40) चायु॒ रायु॑ श्च॒ चायुः॑ ।41) आयु॑ श्च॒ चायु॒ रायु॑ श्च ।42) च॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त श्च॑ च मद्ध्य॒तः ।43) म॒द्ध्य॒त-स्स्तोमौ॒ स्तोमौ॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त-स्स्तोमौ᳚ ।44) स्तोमौ॑ भवतो भवत॒-स्स्तोमौ॒ स्तोमौ॑ भवतः ।45) भ॒व॒त॒-स्सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॑ भवतो भवत-स्सं​वँथ्स॒रस्य॑ ।46) सं॒​वँ॒थ्स॒र स्यै॒वैव सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्यै॒व ।46) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।47) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।48) त-न्मि॑थु॒न-म्मि॑थु॒न-न्त-त्त-न्मि॑थु॒नम् ।49) मि॒थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो मि॑थु॒न-म्मि॑थु॒न-म्म॑द्ध्य॒तः ।50) म॒द्ध्य॒तो द॑धति दधति मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द॑धति ।॥ 4 ॥ (50/64)

  ---

  1) sa̠ṃva̠thsa̠raḥ pra̠yanta̍ḥ pra̠yanta̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ pra̠yanta̍ḥ ।1) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।2) pra̠yanta̍ ē̠vaiva pra̠yanta̍ḥ pra̠yanta̍ ē̠va ।2) pra̠yanta̠ iti̍ pra - yanta̍ḥ ।3) ē̠va sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē ।4) sa̠ṃva̠thsa̠rē prati̠ prati̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē prati̍ ।4) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।5) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।6) ti̠ṣṭha̠nti̠ tasya̠ tasya̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ tasya̍ ।7) tasya̠ trīṇi̠ trīṇi̠ tasya̠ tasya̠ trīṇi̍ ।8) trīṇi̍ cha cha̠ trīṇi̠ trīṇi̍ cha ।9) cha̠ śa̠tāni̍ śa̠tāni̍ cha cha śa̠tāni̍ ।10) śa̠tāni̍ ṣa̠ṣṭi ṣṣa̠ṣṭi-śśa̠tāni̍ śa̠tāni̍ ṣa̠ṣṭiḥ ।11) ṣa̠ṣṭiścha̍ cha ṣa̠ṣṭi ṣṣa̠ṣṭiścha̍ ।12) cha̠ stō̠trīyā̎-sstō̠trīyā̎ ścha cha stō̠trīyā̎ḥ ।13) stō̠trīyā̠ stāva̍tī̠ stāva̍tī-sstō̠trīyā̎-sstō̠trīyā̠ stāva̍tīḥ ।14) tāva̍tī-ssaṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ tāva̍tī̠ stāva̍tī-ssaṃvathsa̠rasya̍ ।15) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ rātra̍yō̠ rātra̍ya-ssaṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ rātra̍yaḥ ।15) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।16) rātra̍ya u̠bhē u̠bhē rātra̍yō̠ rātra̍ya u̠bhē ।17) u̠bhē ē̠vaivōbhē u̠bhē ē̠va ।17) u̠bhē ityu̠bhē ।18) ē̠va sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasyai̠ vaiva sa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।19) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̍ rū̠pē rū̠pē sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̍ rū̠pē ।19) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।20) rū̠pē ā̎pnuva ntyāpnuvanti rū̠pē rū̠pē ā̎pnuvanti ।20) rū̠pē iti̍ rū̠pē ।21) ā̠pnu̠va̠nti̠ tē ta ā̎pnuva ntyāpnuvanti̠ tē ।22) tē sagg​sthi̍tyai̠ sagg​sthi̍tyai̠ tē tē sagg​sthi̍tyai ।23) sagg​sthi̍tyā̠ ari̍ṣṭyā̠ ari̍ṣṭyai̠ sagg​sthi̍tyai̠ sagg​sthi̍tyā̠ ari̍ṣṭyai ।23) sagg​sthi̍tyā̠ iti̠ saṃ - sthi̠tyai̠ ।24) ari̍ṣṭyā̠ utta̍rai̠ rutta̍rai̠ rari̍ṣṭyā̠ ari̍ṣṭyā̠ utta̍raiḥ ।25) utta̍rai̠ rahō̍bhi̠ rahō̍bhi̠ rutta̍rai̠ rutta̍rai̠ rahō̍bhiḥ ।25) utta̍rai̠rityut - ta̠rai̠ḥ ।26) ahō̍bhi ścharanti chara̠ ntyahō̍bhi̠ rahō̍bhi ścharanti ।26) ahō̍bhi̠rityaha̍ḥ - bhi̠ḥ ।27) cha̠ra̠nti̠ ṣa̠ḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā ścha̍ranti charanti ṣaḍa̠hāḥ ।28) ṣa̠ḍa̠hā bha̍vanti bhavanti ṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā bha̍vanti ।28) ṣa̠ḍa̠hā iti̍ ṣaṭ - a̠hāḥ ।29) bha̠va̠nti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vanti bhavanti̠ ṣaṭ ।30) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।31) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।32) ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠raḥ ।33) sa̠ṃva̠thsa̠ra ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣu̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tuṣu̍ ।33) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।34) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva r​tuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।35) ē̠va sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē ।36) sa̠ṃva̠thsa̠rē prati̠ prati̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē prati̍ ।36) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।37) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।38) ti̠ṣṭha̠nti̠ gau-rgau sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti̠ gauḥ ।39) gau ścha̍ cha̠ gau-rgau ścha̍ ।40) chāyu̠ rāyu̍ ścha̠ chāyu̍ḥ ।41) āyu̍ ścha̠ chāyu̠ rāyu̍ ścha ।42) cha̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta ścha̍ cha maddhya̠taḥ ।43) ma̠ddhya̠ta-sstōmau̠ stōmau̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠ta-sstōmau̎ ।44) stōmau̍ bhavatō bhavata̠-sstōmau̠ stōmau̍ bhavataḥ ।45) bha̠va̠ta̠-ssa̠ṃva̠thsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̍ bhavatō bhavata-ssaṃvathsa̠rasya̍ ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra syai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syai̠va ।46) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।47) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।48) ta-nmi̍thu̠na-mmi̍thu̠na-nta-tta-nmi̍thu̠nam ।49) mi̠thu̠na-mma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō mi̍thu̠na-mmi̍thu̠na-mma̍ddhya̠taḥ ।50) ma̠ddhya̠tō da̍dhati dadhati maddhya̠tō ma̍ddhya̠tō da̍dhati ।॥ 4 ॥ (50/64)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sa̠ṃva̠thsa̠raḥ, pra̠yanta̍ḥ, pra̠yanta̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ, pra̠yanta̍ḥ, sa̠ṃva̠thsa̠ra, saṃ, va̠thsa̠raḥ, pra̠yanta̍, ē̠vaiva, pra̠yanta̍ḥ.

• verse 5

  1) द॒ध॒ति॒ प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय दधति दधति प्र॒जन॑नाय ।2) प्र॒जन॑नाय॒ ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय॒ ज्योतिः॑ ।2) प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जन॑नाय ।3) ज्योति॑ र॒भितो॒ ऽभितो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑ र॒भितः॑ ।4) अ॒भितो॑ भवति भव त्य॒भितो॒ ऽभितो॑ भवति ।5) भ॒व॒ति॒ वि॒मोच॑नं-विँ॒मोच॑न-म्भवति भवति वि॒मोच॑नम् ।6) वि॒मोच॑न मे॒वैव वि॒मोच॑नं-विँ॒मोच॑न मे॒व ।6) वि॒मोच॑न॒मिति॑ वि - मोच॑नम् ।7) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।8) तच् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ त-त्तच् छन्दाग्ं॑सि ।9) छन्दाग्॑ स्ये॒वैव छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्ये॒व ।10) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।11) त-द्वि॒मोकं॑-विँ॒मोक॒-न्त-त्त-द्वि॒मोक᳚म् ।12) वि॒मोकं॑-यँन्ति यन्ति वि॒मोकं॑-विँ॒मोकं॑-यँन्ति ।12) वि॒मोक॒मिति॑ वि - मोक᳚म् ।13) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।14) अथो॑ उभ॒यतो᳚ज्योति षोभ॒यतो᳚ज्योति॒षा ऽथो॒ अथो॑ उभ॒यतो᳚ज्योतिषा ।14) अथो॒ इत्यथो᳚ ।15) उ॒भ॒यतो᳚ज्योति षै॒वै वोभ॒यतो᳚ज्योति षोभ॒यतो᳚ज्योति षै॒व ।15) उ॒भ॒यतो᳚ज्योति॒षेत्यु॑भ॒यतः॑ - ज्यो॒ति॒षा॒ ।16) ए॒व ष॑ड॒हेन॑ षड॒हे नै॒वैव ष॑ड॒हेन॑ ।17) ष॒ड॒हेन॑ सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं ष॑ड॒हेन॑ षड॒हेन॑ सुव॒र्गम् ।17) ष॒ड॒हेनेति॑ षट् - अ॒हेन॑ ।18) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।18) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।19) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।20) य॒न्ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ यन्ति यन्ति ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।21) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।21) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।22) व॒द॒ न्त्यास॑त॒ आस॑ते वदन्ति वद॒ न्त्यास॑ते ।23) आस॑ते॒ केन॒ केनास॑त॒ आस॑ते॒ केन॑ ।24) केन॑ यन्ति यन्ति॒ केन॒ केन॑ यन्ति ।25) य॒न्तीतीति॑ यन्ति य॒न्तीति॑ ।26) इति॑ देव॒याने॑न देव॒याने॒ नेतीति॑ देव॒याने॑न ।27) दे॒व॒याने॑न प॒था प॒था दे॑व॒याने॑न देव॒याने॑न प॒था ।27) दे॒व॒याने॒नेति॑ देव - याने॑न ।28) प॒थेतीति॑ प॒था प॒थेति॑ ।29) इति॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒दितीति॑ ब्रूयात् ।30) ब्रू॒या॒च् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि ब्रूया-द्ब्रूया॒च् छन्दाग्ं॑सि ।31) छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै ।32) वै दे॑व॒यानो॑ देव॒यानो॒ वै वै दे॑व॒यानः॑ ।33) दे॒व॒यानः॒ पन्थाः॒ पन्था॑ देव॒यानो॑ देव॒यानः॒ पन्थाः᳚ ।33) दे॒व॒यान॒ इति॑ देव - यानः॑ ।34) पन्था॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री पन्थाः॒ पन्था॑ गाय॒त्री ।35) गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुब् गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री त्रि॒ष्टुप् ।36) त्रि॒ष्टु-ब्जग॑ती॒ जग॑ती त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टु-ब्जग॑ती ।37) जग॑ती॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्जग॑ती॒ जग॑ती॒ ज्योतिः॑ ।38) ज्योति॒-र्वै वै ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वै ।39) वै गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री वै वै गा॑य॒त्री ।40) गा॒य॒त्री गौ-र्गौ-र्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री गौः ।41) गौ स्त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टुग् गौ-र्गौ स्त्रि॒ष्टुक् ।42) त्रि॒ष्टु गायु॒ रायु॑ष् ट्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गायुः॑ ।43) आयु॒-र्जग॑ती॒ जग॒ त्यायु॒ रायु॒-र्जग॑ती ।44) जग॑ती॒ य-द्यज् जग॑ती॒ जग॑ती॒ यत् ।45) यदे॒त ए॒ते य-द्यदे॒ते ।46) ए॒ते स्तोमा॒-स्स्तोमा॑ ए॒त ए॒ते स्तोमाः᳚ ।47) स्तोमा॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ भव॑न्ति ।48) भव॑न्ति दव॒याने॑न दव॒याने॑न॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति दव॒याने॑न ।49) द॒व॒याने॑ नै॒वैव द॑व॒याने॑न दव॒याने॑ नै॒व ।49) द॒व॒याने॒नेति॑ देव - याने॑न ।50) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।॥ 5 ॥ (50/61)

  ---

  1) da̠dha̠ti̠ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya dadhati dadhati pra̠jana̍nāya ।2) pra̠jana̍nāya̠ jyōti̠-rjyōti̍ḥ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya̠ jyōti̍ḥ ।2) pra̠jana̍nā̠yēti̍ pra - jana̍nāya ।3) jyōti̍ ra̠bhitō̠ 'bhitō̠ jyōti̠-rjyōti̍ ra̠bhita̍ḥ ।4) a̠bhitō̍ bhavati bhava tya̠bhitō̠ 'bhitō̍ bhavati ।5) bha̠va̠ti̠ vi̠mōcha̍naṃ vi̠mōcha̍na-mbhavati bhavati vi̠mōcha̍nam ।6) vi̠mōcha̍na mē̠vaiva vi̠mōcha̍naṃ vi̠mōcha̍na mē̠va ।6) vi̠mōcha̍na̠miti̍ vi - mōcha̍nam ।7) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।8) tach Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ ta-ttach Chandāgṃ̍si ।9) Chandāg̍ syē̠vaiva Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syē̠va ।10) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।11) ta-dvi̠mōka̍ṃ vi̠mōka̠-nta-tta-dvi̠mōka̎m ।12) vi̠mōka̍ṃ yanti yanti vi̠mōka̍ṃ vi̠mōka̍ṃ yanti ।12) vi̠mōka̠miti̍ vi - mōka̎m ।13) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।14) athō̍ ubha̠yatō̎jyōti ṣōbha̠yatō̎jyōti̠ṣā 'thō̠ athō̍ ubha̠yatō̎jyōtiṣā ।14) athō̠ ityathō̎ ।15) u̠bha̠yatō̎jyōti ṣai̠vai vōbha̠yatō̎jyōti ṣōbha̠yatō̎jyōti ṣai̠va ।15) u̠bha̠yatō̎jyōti̠ṣētyu̍bha̠yata̍ḥ - jyō̠ti̠ṣā̠ ।16) ē̠va ṣa̍ḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hē nai̠vaiva ṣa̍ḍa̠hēna̍ ।17) ṣa̠ḍa̠hēna̍ suva̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ ṣa̍ḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hēna̍ suva̠rgam ।17) ṣa̠ḍa̠hēnēti̍ ṣaṭ - a̠hēna̍ ।18) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।18) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।19) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।20) ya̠nti̠ bra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ yanti yanti brahmavā̠dina̍ḥ ।21) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।21) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।22) va̠da̠ ntyāsa̍ta̠ āsa̍tē vadanti vada̠ ntyāsa̍tē ।23) āsa̍tē̠ kēna̠ kēnāsa̍ta̠ āsa̍tē̠ kēna̍ ।24) kēna̍ yanti yanti̠ kēna̠ kēna̍ yanti ।25) ya̠ntītīti̍ yanti ya̠ntīti̍ ।26) iti̍ dēva̠yānē̍na dēva̠yānē̠ nētīti̍ dēva̠yānē̍na ।27) dē̠va̠yānē̍na pa̠thā pa̠thā dē̍va̠yānē̍na dēva̠yānē̍na pa̠thā ।27) dē̠va̠yānē̠nēti̍ dēva - yānē̍na ।28) pa̠thētīti̍ pa̠thā pa̠thēti̍ ।29) iti̍ brūyā-dbrūyā̠ditīti̍ brūyāt ।30) brū̠yā̠ch Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si brūyā-dbrūyā̠ch Chandāgṃ̍si ।31) Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai ।32) vai dē̍va̠yānō̍ dēva̠yānō̠ vai vai dē̍va̠yāna̍ḥ ।33) dē̠va̠yāna̠ḥ panthā̠ḥ panthā̍ dēva̠yānō̍ dēva̠yāna̠ḥ panthā̎ḥ ।33) dē̠va̠yāna̠ iti̍ dēva - yāna̍ḥ ।34) panthā̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī panthā̠ḥ panthā̍ gāya̠trī ।35) gā̠ya̠trī tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭub gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī tri̠ṣṭup ।36) tri̠ṣṭu-bjaga̍tī̠ jaga̍tī tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu-bjaga̍tī ।37) jaga̍tī̠ jyōti̠-rjyōti̠-rjaga̍tī̠ jaga̍tī̠ jyōti̍ḥ ।38) jyōti̠-rvai vai jyōti̠-rjyōti̠-rvai ।39) vai gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī vai vai gā̍ya̠trī ।40) gā̠ya̠trī gau-rgau-rgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī gauḥ ।41) gau stri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭug gau-rgau stri̠ṣṭuk ।42) tri̠ṣṭu gāyu̠ rāyu̍ṣ ṭri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gāyu̍ḥ ।43) āyu̠-rjaga̍tī̠ jaga̠ tyāyu̠ rāyu̠-rjaga̍tī ।44) jaga̍tī̠ ya-dyaj jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ yat ।45) yadē̠ta ē̠tē ya-dyadē̠tē ।46) ē̠tē stōmā̠-sstōmā̍ ē̠ta ē̠tē stōmā̎ḥ ।47) stōmā̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ stōmā̠-sstōmā̠ bhava̍nti ।48) bhava̍nti dava̠yānē̍na dava̠yānē̍na̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti dava̠yānē̍na ।49) da̠va̠yānē̍ nai̠vaiva da̍va̠yānē̍na dava̠yānē̍ nai̠va ।49) da̠va̠yānē̠nēti̍ dēva - yānē̍na ।50) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।॥ 5 ॥ (50/61)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: da̠dha̠ti̠, pra̠jana̍nāya, pra̠jana̍nāya, dadhati, dadhati, pra̠jana̍nāya, pra̠jana̍nāya̠, jyōti̠-rjyōti̍ḥ, pra̠jana̍nāya, pra̠jana̍nāya̠.

• verse 6

  1) त-त्प॒था प॒था त-त्त-त्प॒था ।2) प॒था य॑न्ति यन्ति प॒था प॒था य॑न्ति ।3) य॒न्ति॒ स॒मा॒नग्ं स॑मा॒नं-यँ॑न्ति यन्ति समा॒नम् ।4) स॒मा॒नग्ं साम॒ साम॑ समा॒नग्ं स॑मा॒नग्ं साम॑ ।5) साम॑ भवति भवति॒ साम॒ साम॑ भवति ।6) भ॒व॒ति॒ दे॒व॒लो॒को दे॑वलो॒को भ॑वति भवति देवलो॒कः ।7) दे॒व॒लो॒को वै वै दे॑वलो॒को दे॑वलो॒को वै ।7) दे॒व॒लो॒क इति॑ देव - लो॒कः ।8) वै साम॒ साम॒ वै वै साम॑ ।9) साम॑ देवलो॒का-द्दे॑वलो॒का-थ्साम॒ साम॑ देवलो॒कात् ।10) दे॒व॒लो॒का दे॒वैव दे॑वलो॒का-द्दे॑वलो॒का दे॒व ।10) दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव - लो॒कात् ।11) ए॒व न नैवैव न ।12) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।13) य॒न्त्य॒न्याअ॑न्या अ॒न्याअ॑न्या यन्ति यन्त्य॒न्याअ॑न्याः ।14) अ॒न्याअ॑न्या॒ ऋच॒ ऋचो॒ ऽन्याअ॑न्या अ॒न्याअ॑न्या॒ ऋचः॑ ।14) अ॒न्याअ॑न्या॒ इत्य॒न्याः - अ॒न्याः॒ ।15) ऋचो॑ भवन्ति भव॒ न्त्यृच॒ ऋचो॑ भवन्ति ।16) भ॒व॒न्ति॒ म॒नु॒ष्य॒लो॒को म॑नुष्यलो॒को भ॑वन्ति भवन्ति मनुष्यलो॒कः ।17) म॒नु॒ष्य॒लो॒को वै वै म॑नुष्यलो॒को म॑नुष्यलो॒को वै ।17) म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य - लो॒कः ।18) वा ऋच॒ ऋचो॒ वै वा ऋचः॑ ।19) ऋचो॑ मनुष्यलो॒का-न्म॑नुष्यलो॒का दृच॒ ऋचो॑ मनुष्यलो॒कात् ।20) म॒नु॒ष्य॒लो॒का दे॒वैव म॑नुष्यलो॒का-न्म॑नुष्यलो॒का दे॒व ।20) म॒नु॒ष्य॒लो॒कादिति॑ मनुष्य - लो॒कात् ।21) ए॒वा न्यम॑न्य म॒न्यम॑न्य मे॒वै वान्यम॑न्यम् ।22) अ॒न्यम॑न्य-न्देवलो॒क-न्दे॑वलो॒क म॒न्यम॑न्य म॒न्यम॑न्य-न्देवलो॒कम् ।22) अ॒न्यम॑न्य॒मित्य॒न्यम् - अ॒न्य॒म् ।23) दे॒व॒लो॒क म॑भ्या॒रोह॑न्तो ऽभ्या॒रोह॑न्तो देवलो॒क-न्दे॑वलो॒क म॑भ्या॒रोह॑न्तः ।23) दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव - लो॒कम् ।24) अ॒भ्या॒रोह॑न्तो यन्ति यन्त्यभ्या॒रोह॑न्तो ऽभ्या॒रोह॑न्तो यन्ति ।24) अ॒भ्या॒रोह॑न्त॒ इत्य॑भि - आ॒रोह॑न्तः ।25) य॒न्त्य॒भि॒व॒र्तो॑ ऽभिव॒र्तो य॑न्ति यन्त्यभिव॒र्तः ।26) अ॒भि॒व॒र्तो ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म म॑भिव॒र्तो॑ ऽभिव॒र्तो ब्र॑ह्मसा॒मम् ।26) अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि - व॒र्तः ।27) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्भ॑वति भवति ब्रह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति ।27) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।28) भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवति भवति सुव॒र्गस्य॑ ।29) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।29) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।30) लो॒कस्या॒ भिवृ॑त्या अ॒भिवृ॑त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या॒ भिवृ॑त्यै ।31) अ॒भिवृ॑त्या अभि॒जि द॑भि॒जि द॒भिवृ॑त्या अ॒भिवृ॑त्या अभि॒जित् ।31) अ॒भिवृ॑त्या॒ इत्य॒भि - वृ॒त्यै॒ ।32) अ॒भि॒जि-द्भ॑वति भव त्यभि॒जि द॑भि॒जि-द्भ॑वति ।32) अ॒भि॒जिदित्य॑भि - जित् ।33) भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवति भवति सुव॒र्गस्य॑ ।34) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।34) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।35) लो॒कस्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या॒ भिजि॑त्यै ।36) अ॒भिजि॑त्यै विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि द॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै विश्व॒जित् ।36) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।37) वि॒श्व॒जि-द्भ॑वति भवति विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-द्भ॑वति ।37) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।38) भ॒व॒ति॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य भवति भवति॒ विश्व॑स्य ।39) विश्व॑स्य॒ जित्यै॒ जित्यै॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य॒ जित्यै᳚ ।40) जित्यै॑ मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा॑सि॒ जित्यै॒ जित्यै॑ मा॒सिमा॑सि ।41) मा॒सिमा॑सि पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा॑सि पृ॒ष्ठानि॑ ।41) मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि - मा॒सि॒ ।42) पृ॒ष्ठा न्युपोप॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युप॑ ।43) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।44) य॒न्ति॒ मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा॑सि यन्ति यन्ति मा॒सिमा॑सि ।45) मा॒सिमा᳚ स्यतिग्रा॒ह्या॑ अतिग्रा॒ह्या॑ मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा᳚ स्यतिग्रा॒ह्याः᳚ ।45) मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि - मा॒सि॒ ।46) अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते गृह्यन्ते ऽतिग्रा॒ह्या॑ अतिग्रा॒ह्या॑ गृह्यन्ते ।46) अ॒ति॒ग्रा॒ह्या॑ इत्य॑ति - ग्रा॒ह्याः᳚ ।47) गृ॒ह्य॒न्ते॒ मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा॑सि गृह्यन्ते गृह्यन्ते मा॒सिमा॑सि ।48) मा॒सिमा᳚ स्ये॒वैव मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा᳚ स्ये॒व ।48) मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि - मा॒सि॒ ।49) ए॒व वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मे॒वैव वी॒र्य᳚म् ।50) वी॒र्य॑-न्दधति दधति वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्दधति ।51) द॒ध॒ति॒ मा॒सा-म्मा॒सा-न्द॑धति दधति मा॒साम् ।52) मा॒सा-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै मा॒सा-म्मा॒सा-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।53) प्रति॑ष्ठित्या उ॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या उ॒परि॑ष्टात् ।53) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।54) उ॒परि॑ष्टा-न्मा॒सा-म्मा॒सा मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-न्मा॒साम् ।55) मा॒सा-म्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ मा॒सा-म्मा॒सा-म्पृ॒ष्ठानि॑ ।56) पृ॒ष्ठा न्युपोप॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युप॑ ।57) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।58) य॒न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यन्ति यन्ति॒ तस्मा᳚त् ।59) तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टात् ।60) उ॒परि॑ष्टा॒ दोष॑धय॒ ओष॑धय उ॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒ दोष॑धयः ।61) ओष॑धयः॒ फल॒-म्फल॒ मोष॑धय॒ ओष॑धयः॒ फल᳚म् ।62) फल॑-ङ्गृह्णन्ति गृह्णन्ति॒ फल॒-म्फल॑-ङ्गृह्णन्ति ।63) गृ॒ह्ण॒न्तीति॑ गृह्णन्ति ।॥ 6 ॥ (63/84)॥ अ. 1 ॥

  ---

  1) ta-tpa̠thā pa̠thā ta-tta-tpa̠thā ।2) pa̠thā ya̍nti yanti pa̠thā pa̠thā ya̍nti ।3) ya̠nti̠ sa̠mā̠nagṃ sa̍mā̠naṃ ya̍nti yanti samā̠nam ।4) sa̠mā̠nagṃ sāma̠ sāma̍ samā̠nagṃ sa̍mā̠nagṃ sāma̍ ।5) sāma̍ bhavati bhavati̠ sāma̠ sāma̍ bhavati ।6) bha̠va̠ti̠ dē̠va̠lō̠kō dē̍valō̠kō bha̍vati bhavati dēvalō̠kaḥ ।7) dē̠va̠lō̠kō vai vai dē̍valō̠kō dē̍valō̠kō vai ।7) dē̠va̠lō̠ka iti̍ dēva - lō̠kaḥ ।8) vai sāma̠ sāma̠ vai vai sāma̍ ।9) sāma̍ dēvalō̠kā-ddē̍valō̠kā-thsāma̠ sāma̍ dēvalō̠kāt ।10) dē̠va̠lō̠kā dē̠vaiva dē̍valō̠kā-ddē̍valō̠kā dē̠va ।10) dē̠va̠lō̠kāditi̍ dēva - lō̠kāt ।11) ē̠va na naivaiva na ।12) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।13) ya̠ntya̠nyāa̍nyā a̠nyāa̍nyā yanti yantya̠nyāa̍nyāḥ ।14) a̠nyāa̍nyā̠ ṛcha̠ ṛchō̠ 'nyāa̍nyā a̠nyāa̍nyā̠ ṛcha̍ḥ ।14) a̠nyāa̍nyā̠ itya̠nyāḥ - a̠nyā̠ḥ ।15) ṛchō̍ bhavanti bhava̠ ntyṛcha̠ ṛchō̍ bhavanti ।16) bha̠va̠nti̠ ma̠nu̠ṣya̠lō̠kō ma̍nuṣyalō̠kō bha̍vanti bhavanti manuṣyalō̠kaḥ ।17) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kō vai vai ma̍nuṣyalō̠kō ma̍nuṣyalō̠kō vai ।17) ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka iti̍ manuṣya - lō̠kaḥ ।18) vā ṛcha̠ ṛchō̠ vai vā ṛcha̍ḥ ।19) ṛchō̍ manuṣyalō̠kā-nma̍nuṣyalō̠kā dṛcha̠ ṛchō̍ manuṣyalō̠kāt ।20) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kā dē̠vaiva ma̍nuṣyalō̠kā-nma̍nuṣyalō̠kā dē̠va ।20) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kāditi̍ manuṣya - lō̠kāt ।21) ē̠vā nyama̍nya ma̠nyama̍nya mē̠vai vānyama̍nyam ।22) a̠nyama̍nya-ndēvalō̠ka-ndē̍valō̠ka ma̠nyama̍nya ma̠nyama̍nya-ndēvalō̠kam ।22) a̠nyama̍nya̠mitya̠nyam - a̠nya̠m ।23) dē̠va̠lō̠ka ma̍bhyā̠rōha̍ntō 'bhyā̠rōha̍ntō dēvalō̠ka-ndē̍valō̠ka ma̍bhyā̠rōha̍ntaḥ ।23) dē̠va̠lō̠kamiti̍ dēva - lō̠kam ।24) a̠bhyā̠rōha̍ntō yanti yantyabhyā̠rōha̍ntō 'bhyā̠rōha̍ntō yanti ।24) a̠bhyā̠rōha̍nta̠ itya̍bhi - ā̠rōha̍ntaḥ ।25) ya̠ntya̠bhi̠va̠rtō̍ 'bhiva̠rtō ya̍nti yantyabhiva̠rtaḥ ।26) a̠bhi̠va̠rtō bra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma ma̍bhiva̠rtō̍ 'bhiva̠rtō bra̍hmasā̠mam ।26) a̠bhi̠va̠rta itya̍bhi - va̠rtaḥ ।27) bra̠hma̠sā̠ma-mbha̍vati bhavati brahmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbha̍vati ।27) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।28) bha̠va̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavati bhavati suva̠rgasya̍ ।29) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।29) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।30) lō̠kasyā̠ bhivṛ̍tyā a̠bhivṛ̍tyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā̠ bhivṛ̍tyai ।31) a̠bhivṛ̍tyā abhi̠ji da̍bhi̠ji da̠bhivṛ̍tyā a̠bhivṛ̍tyā abhi̠jit ।31) a̠bhivṛ̍tyā̠ itya̠bhi - vṛ̠tyai̠ ।32) a̠bhi̠ji-dbha̍vati bhava tyabhi̠ji da̍bhi̠ji-dbha̍vati ।32) a̠bhi̠jiditya̍bhi - jit ।33) bha̠va̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavati bhavati suva̠rgasya̍ ।34) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।34) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।35) lō̠kasyā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā̠ bhiji̍tyai ।36) a̠bhiji̍tyai viśva̠ji-dvi̍śva̠ji da̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai viśva̠jit ।36) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।37) vi̠śva̠ji-dbha̍vati bhavati viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-dbha̍vati ।37) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।38) bha̠va̠ti̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya bhavati bhavati̠ viśva̍sya ।39) viśva̍sya̠ jityai̠ jityai̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya̠ jityai̎ ।40) jityai̍ mā̠simā̍si mā̠simā̍si̠ jityai̠ jityai̍ mā̠simā̍si ।41) mā̠simā̍si pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ mā̠simā̍si mā̠simā̍si pṛ̠ṣṭhāni̍ ।41) mā̠simā̠sīti̍ mā̠si - mā̠si̠ ।42) pṛ̠ṣṭhā nyupōpa̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyupa̍ ।43) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।44) ya̠nti̠ mā̠simā̍si mā̠simā̍si yanti yanti mā̠simā̍si ।45) mā̠simā̎ syatigrā̠hyā̍ atigrā̠hyā̍ mā̠simā̍si mā̠simā̎ syatigrā̠hyā̎ḥ ।45) mā̠simā̠sīti̍ mā̠si - mā̠si̠ ।46) a̠ti̠grā̠hyā̍ gṛhyantē gṛhyantē 'tigrā̠hyā̍ atigrā̠hyā̍ gṛhyantē ।46) a̠ti̠grā̠hyā̍ itya̍ti - grā̠hyā̎ḥ ।47) gṛ̠hya̠ntē̠ mā̠simā̍si mā̠simā̍si gṛhyantē gṛhyantē mā̠simā̍si ।48) mā̠simā̎ syē̠vaiva mā̠simā̍si mā̠simā̎ syē̠va ।48) mā̠simā̠sīti̍ mā̠si - mā̠si̠ ।49) ē̠va vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mē̠vaiva vī̠rya̎m ।50) vī̠rya̍-ndadhati dadhati vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ndadhati ।51) da̠dha̠ti̠ mā̠sā-mmā̠sā-nda̍dhati dadhati mā̠sām ।52) mā̠sā-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai mā̠sā-mmā̠sā-mprati̍ṣṭhityai ।53) prati̍ṣṭhityā u̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-tprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā u̠pari̍ṣṭāt ।53) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।54) u̠pari̍ṣṭā-nmā̠sā-mmā̠sā mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-nmā̠sām ।55) mā̠sā-mpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ mā̠sā-mmā̠sā-mpṛ̠ṣṭhāni̍ ।56) pṛ̠ṣṭhā nyupōpa̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyupa̍ ।57) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।58) ya̠nti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dyanti yanti̠ tasmā̎t ।59) tasmā̍ du̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ du̠pari̍ṣṭāt ।60) u̠pari̍ṣṭā̠ dōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya u̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠ dōṣa̍dhayaḥ ।61) ōṣa̍dhaya̠ḥ phala̠-mphala̠ mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ phala̎m ।62) phala̍-ṅgṛhṇanti gṛhṇanti̠ phala̠-mphala̍-ṅgṛhṇanti ।63) gṛ̠hṇa̠ntīti̍ gṛhṇanti ।॥ 6 ॥ (63/84)॥ a. 1 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ta-tpa̠thā, pa̠thā, ta-tta-tpa̠thā, pa̠thā, ya̍nti, yanti, pa̠thā, pa̠thā, ya̍nti, ya̠nti̠.

• verse 7

  1) गावो॒ वै वै गावो॒ गावो॒ वै ।2) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।3) ए॒त-थ्स॒त्रग्ं स॒त्र मे॒त दे॒त-थ्स॒त्रम् ।4) स॒त्र मा॑सता सत स॒त्रग्ं स॒त्र मा॑सत ।5) आ॒स॒ता॒ शृ॒ङ्गा अ॑शृ॒ङ्गा आ॑सता सता शृ॒ङ्गाः ।6) अ॒शृ॒ङ्गा-स्स॒ती-स्स॒ती र॑शृ॒ङ्गा अ॑शृ॒ङ्गा-स्स॒तीः ।7) स॒ती-श्शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि स॒ती-स्स॒ती-श्शृङ्गा॑णि ।8) शृङ्गा॑णि॒ सिषा॑सन्ती॒-स्सिषा॑सन्ती॒-श्शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि॒ सिषा॑सन्तीः ।9) सिषा॑सन्ती॒ स्तासा॒-न्तासा॒ग्ं॒ सिषा॑सन्ती॒-स्सिषा॑सन्ती॒ स्तासा᳚म् ।10) तासा॒-न्दश॒ दश॒ तासा॒-न्तासा॒-न्दश॑ ।11) दश॒ मासा॒ मासा॒ दश॒ दश॒ मासाः᳚ ।12) मासा॒ निष॑ण्णा॒ निष॑ण्णा॒ मासा॒ मासा॒ निष॑ण्णाः ।13) निष॑ण्णा॒ आस॒-न्नास॒-न्निष॑ण्णा॒ निष॑ण्णा॒ आसन्न्॑ ।13) निष॑ण्णा॒ इति॒ नि - स॒न्नाः॒ ।14) आस॒-न्नथा थास॒-न्नास॒-न्नथ॑ ।15) अथ॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॒ ण्यथाथ॒ शृङ्गा॑णि ।16) शृङ्गा᳚ ण्यजायन्ता जायन्त॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा᳚ ण्यजायन्त ।17) अ॒जा॒य॒न्त॒ ता स्ता अ॑जायन्ता जायन्त॒ ताः ।18) ता अ॑ब्रुव-न्नब्रुव॒-न्ता स्ता अ॑ब्रुवन्न् ।19) अ॒ब्रु॒व॒-न्नरा॒थ्स्मा रा᳚थ्स्मा ब्रुव-न्नब्रुव॒-न्नरा᳚थ्स्म ।20) अरा॒थ्स् मोदु दरा॒थ्स्मा रा॒थ्स्मोत् ।21) उ-त्ति॑ष्ठाम तिष्ठा॒ मोदु-त्ति॑ष्ठाम ।22) ति॒ष्ठा॒मा वाव॑ तिष्ठाम तिष्ठा॒ माव॑ ।23) अव॒ त-न्त मवाव॒ तम् ।24) त-ङ्काम॒-ङ्काम॒-न्त-न्त-ङ्काम᳚म् ।25) काम॑ मरुथ्स्म ह्यरुथ्स्महि॒ काम॒-ङ्काम॑ मरुथ्स्महि ।26) अ॒रु॒थ्स्म॒हि॒ येन॒ येना॑ रुथ्स्म ह्यरुथ्स्महि॒ येन॑ ।27) येन॒ कामे॑न॒ कामे॑न॒ येन॒ येन॒ कामे॑न ।28) कामे॑न॒ न्यष॑दाम॒ न्यष॑दाम॒ कामे॑न॒ कामे॑न॒ न्यष॑दाम ।29) न्यष॑दा॒मेतीति॒ न्यष॑दाम॒ न्यष॑दा॒मेति॑ ।29) न्यष॑दा॒मेति॑ नि - अस॑दाम ।30) इति॒ तासा॒-न्तासा॒ मितीति॒ तासा᳚म् ।31) तासा॑ मु वु॒ तासा॒-न्तासा॑ मु ।32) उ॒ तु तू॑ तु ।33) त्वै वै तुत्वै ।34) वा अ॑ब्रुव-न्नब्रुव॒न्॒. वै वा अ॑ब्रुवन्न् ।35) अ॒ब्रु॒व॒-न्न॒र्धा अ॒र्धा अ॑ब्रुव-न्नब्रुव-न्न॒र्धाः ।36) अ॒र्धा वा॑ वा॒ ऽर्धा अ॒र्धा वा᳚ ।37) वा॒ याव॑ती॒-र्याव॑ती-र्वा वा॒ याव॑तीः ।38) याव॑ती-र्वा वा॒ याव॑ती॒-र्याव॑ती-र्वा ।39) वा ऽऽसा॑महा॒ आसा॑महै वा॒ वा ऽऽसा॑महै ।40) आसा॑महा ए॒वैवा सा॑महा॒ आसा॑महा ए॒व ।41) ए॒वेमा वि॒मा वे॒वैवेमौ ।42) इ॒मौ द्वा॑द॒शौ द्वा॑द॒शा वि॒मा वि॒मौ द्वा॑द॒शौ ।43) द्वा॒द॒शौ मासौ॒ मासौ᳚ द्वाद॒शौ द्वा॑द॒शौ मासौ᳚ ।44) मासौ॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-म्मासौ॒ मासौ॑ सं​वँथ्स॒रम् ।45) सं॒​वँ॒थ्स॒रग्ं स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रग्ं स॒म्पाद्य॑ ।45) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।46) स॒म्पा द्योदु-थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पा द्योत् ।46) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।47) उ-त्ति॑ष्ठाम तिष्ठा॒ मोदु-त्ति॑ष्ठाम ।48) ति॒ष्ठा॒ मेतीति॑ तिष्ठाम तिष्ठा॒ मेति॑ ।49) इति॒ तासा॒-न्तासा॒ मितीति॒ तासा᳚म् ।50) तासा᳚-न्द्वाद॒शे द्वा॑द॒शे तासा॒-न्तासा᳚-न्द्वाद॒शे ।॥ 7 ॥ (50/54)

  ---

  1) gāvō̠ vai vai gāvō̠ gāvō̠ vai ।2) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।3) ē̠ta-thsa̠tragṃ sa̠tra mē̠ta dē̠ta-thsa̠tram ।4) sa̠tra mā̍satā sata sa̠tragṃ sa̠tra mā̍sata ।5) ā̠sa̠tā̠ śṛ̠ṅgā a̍śṛ̠ṅgā ā̍satā satā śṛ̠ṅgāḥ ।6) a̠śṛ̠ṅgā-ssa̠tī-ssa̠tī ra̍śṛ̠ṅgā a̍śṛ̠ṅgā-ssa̠tīḥ ।7) sa̠tī-śśṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi sa̠tī-ssa̠tī-śśṛṅgā̍ṇi ।8) śṛṅgā̍ṇi̠ siṣā̍santī̠-ssiṣā̍santī̠-śśṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi̠ siṣā̍santīḥ ।9) siṣā̍santī̠ stāsā̠-ntāsā̠gṃ̠ siṣā̍santī̠-ssiṣā̍santī̠ stāsā̎m ।10) tāsā̠-ndaśa̠ daśa̠ tāsā̠-ntāsā̠-ndaśa̍ ।11) daśa̠ māsā̠ māsā̠ daśa̠ daśa̠ māsā̎ḥ ।12) māsā̠ niṣa̍ṇṇā̠ niṣa̍ṇṇā̠ māsā̠ māsā̠ niṣa̍ṇṇāḥ ।13) niṣa̍ṇṇā̠ āsa̠-nnāsa̠-nniṣa̍ṇṇā̠ niṣa̍ṇṇā̠ āsann̍ ।13) niṣa̍ṇṇā̠ iti̠ ni - sa̠nnā̠ḥ ।14) āsa̠-nnathā thāsa̠-nnāsa̠-nnatha̍ ।15) atha̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̠ ṇyathātha̠ śṛṅgā̍ṇi ।16) śṛṅgā̎ ṇyajāyantā jāyanta̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̎ ṇyajāyanta ।17) a̠jā̠ya̠nta̠ tā stā a̍jāyantā jāyanta̠ tāḥ ।18) tā a̍bruva-nnabruva̠-ntā stā a̍bruvann ।19) a̠bru̠va̠-nnarā̠thsmā rā̎thsmā bruva-nnabruva̠-nnarā̎thsma ।20) arā̠ths mōdu darā̠thsmā rā̠thsmōt ।21) u-tti̍ṣṭhāma tiṣṭhā̠ mōdu-tti̍ṣṭhāma ।22) ti̠ṣṭhā̠mā vāva̍ tiṣṭhāma tiṣṭhā̠ māva̍ ।23) ava̠ ta-nta mavāva̠ tam ।24) ta-ṅkāma̠-ṅkāma̠-nta-nta-ṅkāma̎m ।25) kāma̍ maruthsma hyaruthsmahi̠ kāma̠-ṅkāma̍ maruthsmahi ।26) a̠ru̠thsma̠hi̠ yēna̠ yēnā̍ ruthsma hyaruthsmahi̠ yēna̍ ।27) yēna̠ kāmē̍na̠ kāmē̍na̠ yēna̠ yēna̠ kāmē̍na ।28) kāmē̍na̠ nyaṣa̍dāma̠ nyaṣa̍dāma̠ kāmē̍na̠ kāmē̍na̠ nyaṣa̍dāma ।29) nyaṣa̍dā̠mētīti̠ nyaṣa̍dāma̠ nyaṣa̍dā̠mēti̍ ।29) nyaṣa̍dā̠mēti̍ ni - asa̍dāma ।30) iti̠ tāsā̠-ntāsā̠ mitīti̠ tāsā̎m ।31) tāsā̍ mu vu̠ tāsā̠-ntāsā̍ mu ।32) u̠ tu tū̍ tu ।33) tvai vai tutvai ।34) vā a̍bruva-nnabruva̠n̠. vai vā a̍bruvann ।35) a̠bru̠va̠-nna̠rdhā a̠rdhā a̍bruva-nnabruva-nna̠rdhāḥ ।36) a̠rdhā vā̍ vā̠ 'rdhā a̠rdhā vā̎ ।37) vā̠ yāva̍tī̠-ryāva̍tī-rvā vā̠ yāva̍tīḥ ।38) yāva̍tī-rvā vā̠ yāva̍tī̠-ryāva̍tī-rvā ।39) vā ''sā̍mahā̠ āsā̍mahai vā̠ vā ''sā̍mahai ।40) āsā̍mahā ē̠vaivā sā̍mahā̠ āsā̍mahā ē̠va ।41) ē̠vēmā vi̠mā vē̠vaivēmau ।42) i̠mau dvā̍da̠śau dvā̍da̠śā vi̠mā vi̠mau dvā̍da̠śau ।43) dvā̠da̠śau māsau̠ māsau̎ dvāda̠śau dvā̍da̠śau māsau̎ ।44) māsau̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-mmāsau̠ māsau̍ saṃvathsa̠ram ।45) sa̠ṃva̠thsa̠ragṃ sa̠mpādya̍ sa̠mpādya̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̠mpādya̍ ।45) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।46) sa̠mpā dyōdu-thsa̠mpādya̍ sa̠mpā dyōt ।46) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।47) u-tti̍ṣṭhāma tiṣṭhā̠ mōdu-tti̍ṣṭhāma ।48) ti̠ṣṭhā̠ mētīti̍ tiṣṭhāma tiṣṭhā̠ mēti̍ ।49) iti̠ tāsā̠-ntāsā̠ mitīti̠ tāsā̎m ।50) tāsā̎-ndvāda̠śē dvā̍da̠śē tāsā̠-ntāsā̎-ndvāda̠śē ।॥ 7 ॥ (50/54)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: gāvō̠, vai, vai, gāvō̠, gāvō̠, vai, vā, ē̠ta, dē̠ta-dvai, vā.

• verse 8

  1) द्वा॒द॒शे मा॒सि मा॒सि द्वा॑द॒शे द्वा॑द॒शे मा॒सि ।2) मा॒सि शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि मा॒सि मा॒सि शृङ्गा॑णि ।3) शृङ्गा॑णि॒ प्र प्र शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि॒ प्र ।4) प्रा व॑र्तन्ता वर्तन्त॒ प्र प्रा व॑र्तन्त ।5) अ॒व॒र्त॒न्त॒ श्र॒द्धया᳚ श्र॒द्धया॑ ऽवर्तन्ता वर्तन्त श्र॒द्धया᳚ ।6) श्र॒द्धया॑ वा वा श्र॒द्धया᳚ श्र॒द्धया॑ वा ।6) श्र॒द्धयेति॑ श्रत् - धया᳚ ।7) वा ऽश्र॑द्ध॒या ऽश्र॑द्धया वा॒ वा ऽश्र॑द्धया ।8) अश्र॑द्धया वा॒ वा ऽश्र॑द्ध॒या ऽश्र॑द्धया वा ।8) अश्र॑द्ध॒येत्यश्र॑त् - ध॒या॒ ।9) वा॒ ता स्ता वा॑ वा॒ ताः ।10) ता इ॒मा इ॒मा स्ता स्ता इ॒माः ।11) इ॒मा या या इ॒मा इ॒मा याः ।12) या स्तू॑प॒रा स्तू॑प॒रा या या स्तू॑प॒राः ।13) तू॒प॒रा उ॒भय्य॑ उ॒भय्य॑ स्तूप॒रा स्तू॑प॒रा उ॒भय्यः॑ ।14) उ॒भय्यो॒ वाव वावोभय्य॑ उ॒भय्यो॒ वाव ।15) वाव ता स्ता वाव वाव ताः ।16) ता आ᳚र्ध्नुव-न्नार्ध्नुव॒-न्ता स्ता आ᳚र्ध्नुवन्न् ।17) आ॒र्ध्नु॒व॒न्॒. या या आ᳚र्ध्नुव-न्नार्ध्नुव॒न्॒. याः ।18) या श्च॑ च॒ या या श्च॑ ।19) च॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि च च॒ शृङ्गा॑णि ।20) शृङ्गा॒ ण्यस॑न्व॒-न्नस॑न्व॒-ञ्छृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॒ ण्यस॑न्वन्न् ।21) अस॑न्व॒न्॒. या या अस॑न्व॒-न्नस॑न्व॒न्॒. याः ।22) या श्च॑ च॒ या या श्च॑ ।23) चोर्ज॒ मूर्ज॑-ञ्च॒ चोर्ज᳚म् ।24) ऊर्ज॑ म॒वारु॑न्धता॒ वारु॑न्ध॒ तोर्ज॒ मूर्ज॑ म॒वारु॑न्धत ।25) अ॒वारु॑न्धत॒ र्​द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नो त्य॒वारु॑न्धता॒ वारु॑न्धत॒ र्​द्ध्नोति॑ ।25) अ॒वारु॑न्ध॒तेत्य॑व - अरु॑न्धत ।26) ऋ॒द्ध्नोति॑ द॒शसु॑ द॒श स्वृ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॑ द॒शसु॑ ।27) द॒शसु॑ मा॒सु मा॒सु द॒शसु॑ द॒शसु॑ मा॒सु ।27) द॒शस्विति॑ द॒श - सु॒ ।28) मा॒सू᳚त्तिष्ठ॑-न्नु॒त्तिष्ठ॑-न्मा॒सु मा॒सू᳚त्तिष्ठन्न्॑ ।29) उ॒त्तिष्ठ॑-न्नृ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नो त्यु॒त्तिष्ठ॑-न्नु॒त्तिष्ठ॑-न्नृ॒द्ध्नोति॑ ।29) उ॒त्तिष्ठ॒न्नित्यु॑त् - तिष्ठन्न्॑ ।30) ऋ॒द्ध्नोति॑ द्वाद॒शसु॑ द्वाद॒श स्वृ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॑ द्वाद॒शसु॑ ।31) द्वा॒द॒शसु॒ यो यो द्वा॑द॒शसु॑ द्वाद॒शसु॒ यः ।31) द्वा॒द॒शस्विति॑ द्वाद॒श - सु॒ ।32) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।33) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।34) वेद॑ प॒देन॑ प॒देन॒ वेद॒ वेद॑ प॒देन॑ ।35) प॒देन॒ खलु॒ खलु॑ प॒देन॑ प॒देन॒ खलु॑ ।36) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।37) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।38) ए॒ते य॑न्ति यन्त्ये॒त ए॒ते य॑न्ति ।39) य॒न्ति॒ वि॒न्दति॑ वि॒न्दति॑ यन्ति यन्ति वि॒न्दति॑ ।40) वि॒न्दति॒ खलु॒ खलु॑ वि॒न्दति॑ वि॒न्दति॒ खलु॑ ।41) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।42) वै प॒देन॑ प॒देन॒ वै वै प॒देन॑ ।43) प॒देन॒ यन्. य-न्प॒देन॑ प॒देन॒ यन्न् ।44) य-न्त-त्त-द्यन्. य-न्तत् ।45) त-द्वै वै त-त्त-द्वै ।46) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।47) ए॒त दृ॒द्ध मृ॒द्ध मे॒त दे॒त दृ॒द्धम् ।48) ऋ॒द्ध मय॑न॒ मय॑न मृ॒द्ध मृ॒द्ध मय॑नम् ।49) अय॑न॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दय॑न॒ मय॑न॒-न्तस्मा᳚त् ।50) तस्मा॑ दे॒त दे॒त-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दे॒तत् ।51) ए॒त-द्गो॒सनि॑ गो॒स न्ये॒त दे॒त-द्गो॒सनि॑ ।52) गो॒सनीति॑ गो - सनि॑ ।॥ 8 ॥ (52/58)॥ अ. 2 ॥

  ---

  1) dvā̠da̠śē mā̠si mā̠si dvā̍da̠śē dvā̍da̠śē mā̠si ।2) mā̠si śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi mā̠si mā̠si śṛṅgā̍ṇi ।3) śṛṅgā̍ṇi̠ pra pra śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi̠ pra ।4) prā va̍rtantā vartanta̠ pra prā va̍rtanta ।5) a̠va̠rta̠nta̠ śra̠ddhayā̎ śra̠ddhayā̍ 'vartantā vartanta śra̠ddhayā̎ ।6) śra̠ddhayā̍ vā vā śra̠ddhayā̎ śra̠ddhayā̍ vā ।6) śra̠ddhayēti̍ śrat - dhayā̎ ।7) vā 'śra̍ddha̠yā 'śra̍ddhayā vā̠ vā 'śra̍ddhayā ।8) aśra̍ddhayā vā̠ vā 'śra̍ddha̠yā 'śra̍ddhayā vā ।8) aśra̍ddha̠yētyaśra̍t - dha̠yā̠ ।9) vā̠ tā stā vā̍ vā̠ tāḥ ।10) tā i̠mā i̠mā stā stā i̠māḥ ।11) i̠mā yā yā i̠mā i̠mā yāḥ ।12) yā stū̍pa̠rā stū̍pa̠rā yā yā stū̍pa̠rāḥ ।13) tū̠pa̠rā u̠bhayya̍ u̠bhayya̍ stūpa̠rā stū̍pa̠rā u̠bhayya̍ḥ ।14) u̠bhayyō̠ vāva vāvōbhayya̍ u̠bhayyō̠ vāva ।15) vāva tā stā vāva vāva tāḥ ।16) tā ā̎rdhnuva-nnārdhnuva̠-ntā stā ā̎rdhnuvann ।17) ā̠rdhnu̠va̠n̠. yā yā ā̎rdhnuva-nnārdhnuva̠n̠. yāḥ ।18) yā ścha̍ cha̠ yā yā ścha̍ ।19) cha̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi cha cha̠ śṛṅgā̍ṇi ।20) śṛṅgā̠ ṇyasa̍nva̠-nnasa̍nva̠-ñChṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̠ ṇyasa̍nvann ।21) asa̍nva̠n̠. yā yā asa̍nva̠-nnasa̍nva̠n̠. yāḥ ।22) yā ścha̍ cha̠ yā yā ścha̍ ।23) chōrja̠ mūrja̍-ñcha̠ chōrja̎m ।24) ūrja̍ ma̠vāru̍ndhatā̠ vāru̍ndha̠ tōrja̠ mūrja̍ ma̠vāru̍ndhata ।25) a̠vāru̍ndhata̠ r​ddhnō tyṛ̠ddhnō tya̠vāru̍ndhatā̠ vāru̍ndhata̠ r​ddhnōti̍ ।25) a̠vāru̍ndha̠tētya̍va - aru̍ndhata ।26) ṛ̠ddhnōti̍ da̠śasu̍ da̠śa svṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnōti̍ da̠śasu̍ ।27) da̠śasu̍ mā̠su mā̠su da̠śasu̍ da̠śasu̍ mā̠su ।27) da̠śasviti̍ da̠śa - su̠ ।28) mā̠sū̎ttiṣṭha̍-nnu̠ttiṣṭha̍-nmā̠su mā̠sū̎ttiṣṭhann̍ ।29) u̠ttiṣṭha̍-nnṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnō tyu̠ttiṣṭha̍-nnu̠ttiṣṭha̍-nnṛ̠ddhnōti̍ ।29) u̠ttiṣṭha̠nnityu̍t - tiṣṭhann̍ ।30) ṛ̠ddhnōti̍ dvāda̠śasu̍ dvāda̠śa svṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnōti̍ dvāda̠śasu̍ ।31) dvā̠da̠śasu̠ yō yō dvā̍da̠śasu̍ dvāda̠śasu̠ yaḥ ।31) dvā̠da̠śasviti̍ dvāda̠śa - su̠ ।32) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।33) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।34) vēda̍ pa̠dēna̍ pa̠dēna̠ vēda̠ vēda̍ pa̠dēna̍ ।35) pa̠dēna̠ khalu̠ khalu̍ pa̠dēna̍ pa̠dēna̠ khalu̍ ।36) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।37) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।38) ē̠tē ya̍nti yantyē̠ta ē̠tē ya̍nti ।39) ya̠nti̠ vi̠ndati̍ vi̠ndati̍ yanti yanti vi̠ndati̍ ।40) vi̠ndati̠ khalu̠ khalu̍ vi̠ndati̍ vi̠ndati̠ khalu̍ ।41) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।42) vai pa̠dēna̍ pa̠dēna̠ vai vai pa̠dēna̍ ।43) pa̠dēna̠ yan. ya-npa̠dēna̍ pa̠dēna̠ yann ।44) ya-nta-tta-dyan. ya-ntat ।45) ta-dvai vai ta-tta-dvai ।46) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।47) ē̠ta dṛ̠ddha mṛ̠ddha mē̠ta dē̠ta dṛ̠ddham ।48) ṛ̠ddha maya̍na̠ maya̍na mṛ̠ddha mṛ̠ddha maya̍nam ।49) aya̍na̠-ntasmā̠-ttasmā̠ daya̍na̠ maya̍na̠-ntasmā̎t ।50) tasmā̍ dē̠ta dē̠ta-ttasmā̠-ttasmā̍ dē̠tat ।51) ē̠ta-dgō̠sani̍ gō̠sa nyē̠ta dē̠ta-dgō̠sani̍ ।52) gō̠sanīti̍ gō - sani̍ ।॥ 8 ॥ (52/58)॥ a. 2 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: dvā̠da̠śē, mā̠si, mā̠si, dvā̍da̠śē, dvā̍da̠śē, mā̠si, mā̠si, śṛṅgā̍ṇi̠, śṛṅgā̍ṇi, mā̠si.

• verse 9

  1) प्र॒थ॒मे मा॒सि मा॒सि प्र॑थ॒मे प्र॑थ॒मे मा॒सि ।2) मा॒सि पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ मा॒सि मा॒सि पृ॒ष्ठानि॑ ।3) पृ॒ष्ठा न्युपोप॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युप॑ ।4) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।5) य॒न्ति॒ म॒द्ध्य॒मे म॑द्ध्य॒मे य॑न्ति यन्ति मद्ध्य॒मे ।6) म॒द्ध्य॒म उपोप॑ मद्ध्य॒मे म॑द्ध्य॒म उप॑ ।7) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।8) य॒न्त्यु॒त्त॒म उ॑त्त॒मे य॑न्ति यन्त्युत्त॒मे ।9) उ॒त्त॒म उपोपो᳚त्त॒म उ॑त्त॒म उप॑ ।9) उ॒त्त॒म इत्यु॑त् - त॒मे ।10) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।11) य॒न्ति॒ त-त्त-द्य॑न्ति यन्ति॒ तत् ।12) तदा॑हु राहु॒ स्त-त्तदा॑हुः ।13) आ॒हु॒-र्यां-याँ मा॑हु राहु॒-र्याम् ।14) यां-वैँ वै यां-यांँ वै ।15) वै त्रि स्त्रि-र्वै वै त्रिः ।16) त्रि रेक॒ स्यैक॑स्य॒ त्रि स्त्रि रेक॑स्य ।17) एक॒ स्याह्नो ऽह्न॒ एक॒ स्यैक॒ स्याह्नः॑ ।18) अह्न॑ उप॒सीद॑ न्त्युप॒सीद॒ न्त्यह्नो ऽह्न॑ उप॒सीद॑न्ति ।19) उ॒प॒सीद॑न्ति द॒ह्र-न्द॒ह्र मु॑प॒सीद॑ न्त्युप॒सीद॑न्ति द॒ह्रम् ।19) उ॒प॒सीद॒न्तीत्यु॑प - सीद॑न्ति ।20) द॒ह्रं-वैँ वै द॒ह्र-न्द॒ह्रं-वैँ ।21) वै सा सा वै वै सा ।22) सा ऽप॑राभ्या॒ मप॑राभ्या॒ग्ं॒ सा सा ऽप॑राभ्याम् ।23) अप॑राभ्या॒-न्दोहा᳚भ्या॒-न्दोहा᳚भ्या॒ मप॑राभ्या॒ मप॑राभ्या॒-न्दोहा᳚भ्याम् ।24) दोहा᳚भ्या-न्दुहे दुहे॒ दोहा᳚भ्या॒-न्दोहा᳚भ्या-न्दुहे ।25) दु॒हे ऽथाथ॑ दुहे दु॒हे ऽथ॑ ।26) अथ॒ कुतः॒ कुतो ऽथाथ॒ कुतः॑ ।27) कुत॒-स्सा सा कुतः॒ कुत॒-स्सा ।28) सा धो᳚क्ष्यते धोक्ष्यते॒ सा सा धो᳚क्ष्यते ।29) धो॒क्ष्य॒ते॒ यां-याँ-न्धो᳚क्ष्यते धोक्ष्यते॒ याम् ।30) या-न्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ यां-याँ-न्द्वाद॑श ।31) द्वाद॑श॒ कृत्वः॒ कृत्वो॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ कृत्वः॑ ।32) कृत्व॑ उप॒सीद॑ न्त्युप॒सीद॑न्ति॒ कृत्वः॒ कृत्व॑ उप॒सीद॑न्ति ।33) उ॒प॒सीद॒न्तीती त्यु॑प॒सीद॑ न्त्युप॒सीद॒न्तीति॑ ।33) उ॒प॒सीद॒न्तीत्यु॑प - सीद॑न्ति ।34) इति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मितीति॑ सं​वँथ्स॒रम् ।35) सं॒​वँ॒थ्स॒रग्ं स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रग्ं स॒म्पाद्य॑ ।35) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।36) स॒म्पाद्यो᳚त्त॒म उ॑त्त॒मे स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्यो᳚त्त॒मे ।36) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।37) उ॒त्त॒मे मा॒सि मा॒स्यु॑त्त॒म उ॑त्त॒मे मा॒सि ।37) उ॒त्त॒म इत्यु॑त् - त॒मे ।38) मा॒सि स॒कृ-थ्स॒कृ-न्मा॒सि मा॒सि स॒कृत् ।39) स॒कृ-त्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ स॒कृ-थ्स॒कृ-त्पृ॒ष्ठानि॑ ।40) पृ॒ष्ठा न्युपोप॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युप॑ ।41) उपे॑यु रियु॒ रुपोपे॑युः ।42) इ॒यु॒ स्त-त्तदि॑यु रियु॒ स्तत् ।43) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।44) यज॑माना य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँज॑माना॒ यज॑माना य॒ज्ञम् ।45) य॒ज्ञ-म्प॒शू-न्प॒शून्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प॒शून् ।46) प॒शूनवाव॑ प॒शू-न्प॒शूनव॑ ।47) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।48) रु॒न्ध॒ते॒ स॒मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रग्ं रु॑न्धते रुन्धते समु॒द्रम् ।49) स॒मु॒द्रं-वैँ वै स॑मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रं-वैँ ।50) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।॥ 9 ॥ (50/56)

  ---

  1) pra̠tha̠mē mā̠si mā̠si pra̍tha̠mē pra̍tha̠mē mā̠si ।2) mā̠si pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ mā̠si mā̠si pṛ̠ṣṭhāni̍ ।3) pṛ̠ṣṭhā nyupōpa̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyupa̍ ।4) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।5) ya̠nti̠ ma̠ddhya̠mē ma̍ddhya̠mē ya̍nti yanti maddhya̠mē ।6) ma̠ddhya̠ma upōpa̍ maddhya̠mē ma̍ddhya̠ma upa̍ ।7) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।8) ya̠ntyu̠tta̠ma u̍tta̠mē ya̍nti yantyutta̠mē ।9) u̠tta̠ma upōpō̎tta̠ma u̍tta̠ma upa̍ ।9) u̠tta̠ma ityu̍t - ta̠mē ।10) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।11) ya̠nti̠ ta-tta-dya̍nti yanti̠ tat ।12) tadā̍hu rāhu̠ sta-ttadā̍huḥ ।13) ā̠hu̠-ryāṃ yā mā̍hu rāhu̠-ryām ।14) yāṃ vai vai yāṃ yāṃ vai ।15) vai tri stri-rvai vai triḥ ।16) tri rēka̠ syaika̍sya̠ tri stri rēka̍sya ।17) ēka̠ syāhnō 'hna̠ ēka̠ syaika̠ syāhna̍ḥ ।18) ahna̍ upa̠sīda̍ ntyupa̠sīda̠ ntyahnō 'hna̍ upa̠sīda̍nti ।19) u̠pa̠sīda̍nti da̠hra-nda̠hra mu̍pa̠sīda̍ ntyupa̠sīda̍nti da̠hram ।19) u̠pa̠sīda̠ntītyu̍pa - sīda̍nti ।20) da̠hraṃ vai vai da̠hra-nda̠hraṃ vai ।21) vai sā sā vai vai sā ।22) sā 'pa̍rābhyā̠ mapa̍rābhyā̠gṃ̠ sā sā 'pa̍rābhyām ।23) apa̍rābhyā̠-ndōhā̎bhyā̠-ndōhā̎bhyā̠ mapa̍rābhyā̠ mapa̍rābhyā̠-ndōhā̎bhyām ।24) dōhā̎bhyā-nduhē duhē̠ dōhā̎bhyā̠-ndōhā̎bhyā-nduhē ।25) du̠hē 'thātha̍ duhē du̠hē 'tha̍ ।26) atha̠ kuta̠ḥ kutō 'thātha̠ kuta̍ḥ ।27) kuta̠-ssā sā kuta̠ḥ kuta̠-ssā ।28) sā dhō̎kṣyatē dhōkṣyatē̠ sā sā dhō̎kṣyatē ।29) dhō̠kṣya̠tē̠ yāṃ yā-ndhō̎kṣyatē dhōkṣyatē̠ yām ।30) yā-ndvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ yāṃ yā-ndvāda̍śa ।31) dvāda̍śa̠ kṛtva̠ḥ kṛtvō̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ kṛtva̍ḥ ।32) kṛtva̍ upa̠sīda̍ ntyupa̠sīda̍nti̠ kṛtva̠ḥ kṛtva̍ upa̠sīda̍nti ।33) u̠pa̠sīda̠ntītī tyu̍pa̠sīda̍ ntyupa̠sīda̠ntīti̍ ।33) u̠pa̠sīda̠ntītyu̍pa - sīda̍nti ।34) iti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mitīti̍ saṃvathsa̠ram ।35) sa̠ṃva̠thsa̠ragṃ sa̠mpādya̍ sa̠mpādya̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̠mpādya̍ ।35) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।36) sa̠mpādyō̎tta̠ma u̍tta̠mē sa̠mpādya̍ sa̠mpādyō̎tta̠mē ।36) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।37) u̠tta̠mē mā̠si mā̠syu̍tta̠ma u̍tta̠mē mā̠si ।37) u̠tta̠ma ityu̍t - ta̠mē ।38) mā̠si sa̠kṛ-thsa̠kṛ-nmā̠si mā̠si sa̠kṛt ।39) sa̠kṛ-tpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ sa̠kṛ-thsa̠kṛ-tpṛ̠ṣṭhāni̍ ।40) pṛ̠ṣṭhā nyupōpa̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyupa̍ ।41) upē̍yu riyu̠ rupōpē̍yuḥ ।42) i̠yu̠ sta-ttadi̍yu riyu̠ stat ।43) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।44) yaja̍mānā ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā ya̠jñam ।45) ya̠jña-mpa̠śū-npa̠śūn. ya̠jñaṃ ya̠jña-mpa̠śūn ।46) pa̠śūnavāva̍ pa̠śū-npa̠śūnava̍ ।47) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।48) ru̠ndha̠tē̠ sa̠mu̠dragṃ sa̍mu̠dragṃ ru̍ndhatē rundhatē samu̠dram ।49) sa̠mu̠draṃ vai vai sa̍mu̠dragṃ sa̍mu̠draṃ vai ।50) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।॥ 9 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pra̠tha̠mē, mā̠si, mā̠si, pra̍tha̠mē, pra̍tha̠mē, mā̠si, mā̠si, pṛ̠ṣṭhāni̍, pṛ̠ṣṭhāni̍, mā̠si.

• verse 10

  1) ए॒ते॑ ऽनवा॒र म॑नवा॒र मे॒त ए॒ते॑ ऽनवा॒रम् ।2) अ॒न॒वा॒र म॑पा॒र म॑पा॒र म॑नवा॒र म॑नवा॒र म॑पा॒रम् ।3) अ॒पा॒र-म्प्र प्रा पा॒र म॑पा॒र-म्प्र ।4) प्र प्ल॑वन्ते प्लवन्ते॒ प्र प्र प्ल॑वन्ते ।5) प्ल॒व॒न्ते॒ ये ये प्ल॑वन्ते प्लवन्ते॒ ये ।6) ये सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रं-येँ ये सं॑​वँथ्स॒रम् ।7) सं॒​वँ॒थ्स॒र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मु॑प॒यन्ति॑ ।7) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।8) उ॒प॒यन्ति॒ य-द्यदु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ यत् ।8) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।9) य-द्बृ॑हद्रथन्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे य-द्य-द्बृ॑हद्रथन्त॒रे ।10) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे अ॒न्वर्जे॑यु र॒न्वर्जे॑यु-र्बृहद्रथन्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे अ॒न्वर्जे॑युः ।10) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒रे ।11) अ॒न्वर्जे॑यु॒-र्यथा॒ यथा॒ ऽन्वर्जे॑यु र॒न्वर्जे॑यु॒-र्यथा᳚ ।11) अ॒न्वर्जे॑यु॒रित्य॑नु - अर्जे॑युः ।12) यथा॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ यथा॒ यथा॒ मद्ध्ये᳚ ।13) मद्ध्ये॑ समु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ समु॒द्रस्य॑ ।14) स॒मु॒द्रस्य॑ प्ल॒व-म्प्ल॒वग्ं स॑मु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॑ प्ल॒वम् ।15) प्ल॒व म॒न्वर्जे॑यु र॒न्वर्जे॑युः प्ल॒व-म्प्ल॒व म॒न्वर्जे॑युः ।16) अ॒न्वर्जे॑यु स्ता॒दृ-क्ता॒दृ ग॒न्वर्जे॑यु र॒न्वर्जे॑यु स्ता॒दृक् ।16) अ॒न्वर्जे॑यु॒रित्य॑नु - अर्जे॑युः ।17) ता॒दृ-क्त-त्त-त्ता॒दृ-क्ता॒दृ-क्तत् ।18) तदनु॑थ्सर्ग॒ मनु॑थ्सर्ग॒-न्त-त्तदनु॑थ्सर्गम् ।19) अनु॑थ्सर्ग-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या॒ मनु॑थ्सर्ग॒ मनु॑थ्सर्ग-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् ।19) अनु॑थ्सर्ग॒मित्यनु॑त् - स॒र्ग॒म् ।20) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॑ मि॒त्वेत्वा बृ॑हद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या॑ मि॒त्वा ।20) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् ।21) इ॒त्वा प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मि॒त्वेत्वा प्र॑ति॒ष्ठाम् ।22) प्र॒ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छन्ति गच्छन्ति प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छन्ति ।22) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।23) ग॒च्छ॒न्ति॒ सर्वे᳚भ्य॒-स्सर्वे᳚भ्यो गच्छन्ति गच्छन्ति॒ सर्वे᳚भ्यः ।24) सर्वे᳚भ्यो॒ वै वै सर्वे᳚भ्य॒-स्सर्वे᳚भ्यो॒ वै ।25) वै कामे᳚भ्यः॒ कामे᳚भ्यो॒ वै वै कामे᳚भ्यः ।26) कामे᳚भ्य-स्स॒न्धि-स्स॒न्धिः कामे᳚भ्यः॒ कामे᳚भ्य-स्स॒न्धिः ।27) स॒न्धि-र्दु॑हे दुहे स॒न्धि-स्स॒न्धि-र्दु॑हे ।27) स॒न्धिरिति॑ सं - धिः ।28) दु॒हे॒ त-त्त-द्दु॑हे दुहे॒ तत् ।29) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।30) यज॑माना॒-स्सर्वा॒-न्थ्सर्वा॒न्॒. यज॑माना॒ यज॑माना॒-स्सर्वान्॑ ।31) सर्वा॒न् कामा॒न् कामा॒-न्थ्सर्वा॒-न्थ्सर्वा॒न् कामान्॑ ।32) कामा॒ नवाव॒ कामा॒न् कामा॒ नव॑ ।33) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।34) रु॒न्ध॒त॒ इति॑ रुन्धते ।॥ 10 ॥ (34/43)॥ अ. 3 ॥

  ---

  1) ē̠tē̍ 'navā̠ra ma̍navā̠ra mē̠ta ē̠tē̍ 'navā̠ram ।2) a̠na̠vā̠ra ma̍pā̠ra ma̍pā̠ra ma̍navā̠ra ma̍navā̠ra ma̍pā̠ram ।3) a̠pā̠ra-mpra prā pā̠ra ma̍pā̠ra-mpra ।4) pra pla̍vantē plavantē̠ pra pra pla̍vantē ।5) pla̠va̠ntē̠ yē yē pla̍vantē plavantē̠ yē ।6) yē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠raṃ yē yē sa̍ṃvathsa̠ram ।7) sa̠ṃva̠thsa̠ra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mu̍pa̠yanti̍ ।7) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।8) u̠pa̠yanti̠ ya-dyadu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ yat ।8) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।9) ya-dbṛ̍hadrathanta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē ya-dya-dbṛ̍hadrathanta̠rē ।10) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē a̠nvarjē̍yu ra̠nvarjē̍yu-rbṛhadrathanta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē a̠nvarjē̍yuḥ ।10) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē iti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rē ।11) a̠nvarjē̍yu̠-ryathā̠ yathā̠ 'nvarjē̍yu ra̠nvarjē̍yu̠-ryathā̎ ।11) a̠nvarjē̍yu̠ritya̍nu - arjē̍yuḥ ।12) yathā̠ maddhyē̠ maddhyē̠ yathā̠ yathā̠ maddhyē̎ ।13) maddhyē̍ samu̠drasya̍ samu̠drasya̠ maddhyē̠ maddhyē̍ samu̠drasya̍ ।14) sa̠mu̠drasya̍ pla̠va-mpla̠vagṃ sa̍mu̠drasya̍ samu̠drasya̍ pla̠vam ।15) pla̠va ma̠nvarjē̍yu ra̠nvarjē̍yuḥ pla̠va-mpla̠va ma̠nvarjē̍yuḥ ।16) a̠nvarjē̍yu stā̠dṛ-ktā̠dṛ ga̠nvarjē̍yu ra̠nvarjē̍yu stā̠dṛk ।16) a̠nvarjē̍yu̠ritya̍nu - arjē̍yuḥ ।17) tā̠dṛ-kta-tta-ttā̠dṛ-ktā̠dṛ-ktat ।18) tadanu̍thsarga̠ manu̍thsarga̠-nta-ttadanu̍thsargam ।19) anu̍thsarga-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̠ manu̍thsarga̠ manu̍thsarga-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎m ।19) anu̍thsarga̠mityanu̍t - sa̠rga̠m ।20) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̍ mi̠tvētvā bṛ̍hadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̍ mi̠tvā ।20) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̠miti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rābhyā̎m ।21) i̠tvā pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mi̠tvētvā pra̍ti̠ṣṭhām ।22) pra̠ti̠ṣṭhā-ṅga̍chChanti gachChanti prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅga̍chChanti ।22) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।23) ga̠chCha̠nti̠ sarvē̎bhya̠-ssarvē̎bhyō gachChanti gachChanti̠ sarvē̎bhyaḥ ।24) sarvē̎bhyō̠ vai vai sarvē̎bhya̠-ssarvē̎bhyō̠ vai ।25) vai kāmē̎bhya̠ḥ kāmē̎bhyō̠ vai vai kāmē̎bhyaḥ ।26) kāmē̎bhya-ssa̠ndhi-ssa̠ndhiḥ kāmē̎bhya̠ḥ kāmē̎bhya-ssa̠ndhiḥ ।27) sa̠ndhi-rdu̍hē duhē sa̠ndhi-ssa̠ndhi-rdu̍hē ।27) sa̠ndhiriti̍ saṃ - dhiḥ ।28) du̠hē̠ ta-tta-ddu̍hē duhē̠ tat ।29) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।30) yaja̍mānā̠-ssarvā̠-nthsarvā̠n̠. yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠-ssarvān̍ ।31) sarvā̠n kāmā̠n kāmā̠-nthsarvā̠-nthsarvā̠n kāmān̍ ।32) kāmā̠ navāva̠ kāmā̠n kāmā̠ nava̍ ।33) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।34) ru̠ndha̠ta̠ iti̍ rundhatē ।॥ 10 ॥ (34/43)॥ a. 3 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ē̠tē̍, navā̠ra, ma̍navā̠ra, mē̠ta, ē̠tē̍, navā̠ram, a̠na̠vā̠ra, ma̍pā̠ra, ma̍pā̠ra, ma̍navā̠ra.

• verse 11

  1) स॒मा॒न्य॑ ऋच॒ ऋचः॑ समा॒न्यः॑ समा॒न्य॑ ऋचः॑ ।2) ऋचो॑ भवन्ति भव॒न्त्यृच॒ ऋचो॑ भवन्ति ।3) भ॒व॒न्ति॒ म॒नु॒ष्य॒लो॒को म॑नुष्यलो॒को भ॑वन्ति भवन्ति मनुष्यलो॒कः ।4) म॒नु॒ष्य॒लो॒को वै वै म॑नुष्यलो॒को म॑नुष्यलो॒को वै ।4) म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य - लो॒कः ।5) वा ऋच॒ ऋचो॒ वै वा ऋचः॑ ।6) ऋचो॑ मनुष्यलो॒का-न्म॑नुष्यलो॒का दृच॒ ऋचो॑ मनुष्यलो॒कात् ।7) म॒नु॒ष्य॒लो॒का दे॒वैव म॑नुष्यलो॒का-न्म॑नुष्यलो॒का दे॒व ।7) म॒नु॒ष्य॒लो॒कादिति॑ मनुष्य - लो॒कात् ।8) ए॒व न नैवैव न ।9) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।10) य॒न्त्य॒न्यद॑ न्यद॒न्यद॑न्य-द्यन्ति यन्त्य॒न्यद॑न्यत् ।11) अ॒न्यद॑न्य॒-थ्साम॒ सामा॒ न्यद॑न्यद॒ न्यद॑न्य॒-थ्साम॑ ।11) अ॒न्यद॑न्य॒दित्य॒न्यत् - अ॒न्य॒त् ।12) साम॑ भवति भवति॒ साम॒ साम॑ भवति ।13) भ॒व॒ति॒ दे॒व॒लो॒को दे॑वलो॒को भ॑वति भवति देवलो॒कः ।14) दे॒व॒लो॒को वै वै दे॑वलो॒को दे॑वलो॒को वै ।14) दे॒व॒लो॒क इति॑ देव - लो॒कः ।15) वै साम॒ साम॒ वै वै साम॑ ।16) साम॑ देवलो॒का-द्दे॑वलो॒का-थ्साम॒ साम॑ देवलो॒कात् ।17) दे॒व॒लो॒का दे॒वैव दे॑वलो॒का-द्दे॑वलो॒का दे॒व ।17) दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव - लो॒कात् ।18) ए॒वा न्यम॑न्य म॒न्यम॑न्य मे॒वै वान्यम॑न्यम् ।19) अ॒न्यम॑न्य-म्मनुष्यलो॒क-म्म॑नुष्यलो॒क म॒न्यम॑न्य म॒न्यम॑न्य-म्मनुष्यलो॒कम् ।19) अ॒न्यम॑न्य॒मित्य॒न्यं - अ॒न्य॒म् ।20) म॒नु॒ष्य॒लो॒क-म्प्र॑त्यव॒रोह॑न्तः प्रत्यव॒रोह॑न्तो मनुष्यलो॒क-म्म॑नुष्यलो॒क-म्प्र॑त्यव॒रोह॑न्तः ।20) म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य - लो॒कम् ।21) प्र॒त्य॒व॒रोह॑न्तो यन्ति यन्ति प्रत्यव॒रोह॑न्तः प्रत्यव॒रोह॑न्तो यन्ति ।21) प्र॒त्य॒व॒रोह॑न्त॒ इति॑ प्रति - अ॒व॒रोह॑न्तः ।22) य॒न्ति॒ जग॑ती॒-ञ्जग॑तीं-यँन्ति यन्ति॒ जग॑तीम् ।23) जग॑ती॒ मग्रे ऽग्रे॒ जग॑ती॒-ञ्जग॑ती॒ मग्रे᳚ ।24) अग्र॒ उपोपाग्रे ऽग्र॒ उप॑ ।25) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।26) य॒न्ति॒ जग॑ती॒-ञ्जग॑तीं-यँन्ति यन्ति॒ जग॑तीम् ।27) जग॑तीं॒-वैँ वै जग॑ती॒-ञ्जग॑तीं॒-वैँ ।28) वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि ।29) छन्दाग्ं॑सि प्र॒त्यव॑रोहन्ति प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि प्र॒त्यव॑रोहन्ति ।30) प्र॒त्यव॑रोह न्त्याग्रय॒ण मा᳚ग्रय॒ण-म्प्र॒त्यव॑रोहन्ति प्र॒त्यव॑रोह न्त्याग्रय॒णम् ।30) प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति - अव॑रोहन्ति ।31) आ॒ग्र॒य॒ण-ङ्ग्रहा॒ ग्रहा॑ आग्रय॒ण मा᳚ग्रय॒ण-ङ्ग्रहाः᳚ ।32) ग्रहा॑ बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्ग्रहा॒ ग्रहा॑ बृ॒हत् ।33) बृ॒ह-त्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ बृ॒ह-द्बृ॒ह-त्पृ॒ष्ठानि॑ ।34) पृ॒ष्ठानि॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श-म्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शम् ।35) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शग्ग्​ स्तोमा॒-स्स्तोमा᳚ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शग्ग्​ स्तोमाः᳚ ।35) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शमिति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शम् ।36) स्तोमा॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-थ्स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ स्तस्मा᳚त् ।37) तस्मा॒ज् ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒ज् ज्यायाग्ं॑सम् ।38) ज्यायाग्ं॑स॒-ङ्कनी॑या॒न् कनी॑या॒न् ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒-ङ्कनी॑यान् ।39) कनी॑या-न्प्र॒त्यव॑रोहति प्र॒त्यव॑रोहति॒ कनी॑या॒न् कनी॑या-न्प्र॒त्यव॑रोहति ।40) प्र॒त्यव॑रोहति वैश्वकर्म॒णो वै᳚श्वकर्म॒णः प्र॒त्यव॑रोहति प्र॒त्यव॑रोहति वैश्वकर्म॒णः ।40) प्र॒त्यव॑रोह॒तीति॑ प्रति - अव॑रोहति ।41) वै॒श्व॒क॒र्म॒णो गृ॑ह्यते गृह्यते वैश्वकर्म॒णो वै᳚श्वकर्म॒णो गृ॑ह्यते ।41) वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व - क॒र्म॒णः ।42) गृ॒ह्य॒ते॒ विश्वा॑नि॒ विश्वा॑नि गृह्यते गृह्यते॒ विश्वा॑नि ।43) विश्वा᳚न्ये॒वैव विश्वा॑नि॒ विश्वा᳚ न्ये॒व ।44) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।45) तेन॒ कर्मा॑णि॒ कर्मा॑णि॒ तेन॒ तेन॒ कर्मा॑णि ।46) कर्मा॑णि॒ यज॑माना॒ यज॑मानाः॒ कर्मा॑णि॒ कर्मा॑णि॒ यज॑मानाः ।47) यज॑माना॒ अवाव॒ यज॑माना॒ यज॑माना॒ अव॑ ।48) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।49) रु॒न्ध॒त॒ आ॒दि॒त्य आ॑दि॒त्यो रु॑न्धते रुन्धत आदि॒त्यः ।50) आ॒दि॒त्यो गृ॑ह्यते गृह्यत आदि॒त्य आ॑दि॒त्यो गृ॑ह्यते ।॥ 11 ॥ (50/62)

  ---

  1) sa̠mā̠nya̍ ṛcha̠ ṛcha̍-ssamā̠nya̍-ssamā̠nya̍ ṛcha̍ḥ ।2) ṛchō̍ bhavanti bhava̠ntyṛcha̠ ṛchō̍ bhavanti ।3) bha̠va̠nti̠ ma̠nu̠ṣya̠lō̠kō ma̍nuṣyalō̠kō bha̍vanti bhavanti manuṣyalō̠kaḥ ।4) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kō vai vai ma̍nuṣyalō̠kō ma̍nuṣyalō̠kō vai ।4) ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka iti̍ manuṣya - lō̠kaḥ ।5) vā ṛcha̠ ṛchō̠ vai vā ṛcha̍ḥ ।6) ṛchō̍ manuṣyalō̠kā-nma̍nuṣyalō̠kā dṛcha̠ ṛchō̍ manuṣyalō̠kāt ।7) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kā dē̠vaiva ma̍nuṣyalō̠kā-nma̍nuṣyalō̠kā dē̠va ।7) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kāditi̍ manuṣya - lō̠kāt ।8) ē̠va na naivaiva na ।9) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।10) ya̠ntya̠nyada̍ nyada̠nyada̍nya-dyanti yantya̠nyada̍nyat ।11) a̠nyada̍nya̠-thsāma̠ sāmā̠ nyada̍nyada̠ nyada̍nya̠-thsāma̍ ।11) a̠nyada̍nya̠ditya̠nyat - a̠nya̠t ।12) sāma̍ bhavati bhavati̠ sāma̠ sāma̍ bhavati ।13) bha̠va̠ti̠ dē̠va̠lō̠kō dē̍valō̠kō bha̍vati bhavati dēvalō̠kaḥ ।14) dē̠va̠lō̠kō vai vai dē̍valō̠kō dē̍valō̠kō vai ।14) dē̠va̠lō̠ka iti̍ dēva - lō̠kaḥ ।15) vai sāma̠ sāma̠ vai vai sāma̍ ।16) sāma̍ dēvalō̠kā-ddē̍valō̠kā-thsāma̠ sāma̍ dēvalō̠kāt ।17) dē̠va̠lō̠kā dē̠vaiva dē̍valō̠kā-ddē̍valō̠kā dē̠va ।17) dē̠va̠lō̠kāditi̍ dēva - lō̠kāt ।18) ē̠vā nyama̍nya ma̠nyama̍nya mē̠vai vānyama̍nyam ।19) a̠nyama̍nya-mmanuṣyalō̠ka-mma̍nuṣyalō̠ka ma̠nyama̍nya ma̠nyama̍nya-mmanuṣyalō̠kam ।19) a̠nyama̍nya̠mitya̠nyaṃ - a̠nya̠m ।20) ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka-mpra̍tyava̠rōha̍ntaḥ pratyava̠rōha̍ntō manuṣyalō̠ka-mma̍nuṣyalō̠ka-mpra̍tyava̠rōha̍ntaḥ ।20) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kamiti̍ manuṣya - lō̠kam ।21) pra̠tya̠va̠rōha̍ntō yanti yanti pratyava̠rōha̍ntaḥ pratyava̠rōha̍ntō yanti ।21) pra̠tya̠va̠rōha̍nta̠ iti̍ prati - a̠va̠rōha̍ntaḥ ।22) ya̠nti̠ jaga̍tī̠-ñjaga̍tīṃ yanti yanti̠ jaga̍tīm ।23) jaga̍tī̠ magrē 'grē̠ jaga̍tī̠-ñjaga̍tī̠ magrē̎ ।24) agra̠ upōpāgrē 'gra̠ upa̍ ।25) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।26) ya̠nti̠ jaga̍tī̠-ñjaga̍tīṃ yanti yanti̠ jaga̍tīm ।27) jaga̍tī̠ṃ vai vai jaga̍tī̠-ñjaga̍tī̠ṃ vai ।28) vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si ।29) Chandāgṃ̍si pra̠tyava̍rōhanti pra̠tyava̍rōhanti̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si pra̠tyava̍rōhanti ।30) pra̠tyava̍rōha ntyāgraya̠ṇa mā̎graya̠ṇa-mpra̠tyava̍rōhanti pra̠tyava̍rōha ntyāgraya̠ṇam ।30) pra̠tyava̍rōha̠ntīti̍ prati - ava̍rōhanti ।31) ā̠gra̠ya̠ṇa-ṅgrahā̠ grahā̍ āgraya̠ṇa mā̎graya̠ṇa-ṅgrahā̎ḥ ।32) grahā̍ bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dgrahā̠ grahā̍ bṛ̠hat ।33) bṛ̠ha-tpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ bṛ̠ha-dbṛ̠ha-tpṛ̠ṣṭhāni̍ ।34) pṛ̠ṣṭhāni̍ trayastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śa-mpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ trayastri̠gṃ̠śam ।35) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śagg​ stōmā̠-sstōmā̎ strayastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śagg​ stōmā̎ḥ ।35) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śamiti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śam ।36) stōmā̠ stasmā̠-ttasmā̠-thstōmā̠-sstōmā̠ stasmā̎t ।37) tasmā̠j jyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠-ntasmā̠-ttasmā̠j jyāyāgṃ̍sam ।38) jyāyāgṃ̍sa̠-ṅkanī̍yā̠n kanī̍yā̠n jyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠-ṅkanī̍yān ।39) kanī̍yā-npra̠tyava̍rōhati pra̠tyava̍rōhati̠ kanī̍yā̠n kanī̍yā-npra̠tyava̍rōhati ।40) pra̠tyava̍rōhati vaiśvakarma̠ṇō vai̎śvakarma̠ṇaḥ pra̠tyava̍rōhati pra̠tyava̍rōhati vaiśvakarma̠ṇaḥ ।40) pra̠tyava̍rōha̠tīti̍ prati - ava̍rōhati ।41) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇō gṛ̍hyatē gṛhyatē vaiśvakarma̠ṇō vai̎śvakarma̠ṇō gṛ̍hyatē ।41) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇa iti̍ vaiśva - ka̠rma̠ṇaḥ ।42) gṛ̠hya̠tē̠ viśvā̍ni̠ viśvā̍ni gṛhyatē gṛhyatē̠ viśvā̍ni ।43) viśvā̎nyē̠vaiva viśvā̍ni̠ viśvā̎ nyē̠va ।44) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।45) tēna̠ karmā̍ṇi̠ karmā̍ṇi̠ tēna̠ tēna̠ karmā̍ṇi ।46) karmā̍ṇi̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ḥ karmā̍ṇi̠ karmā̍ṇi̠ yaja̍mānāḥ ।47) yaja̍mānā̠ avāva̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ ava̍ ।48) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।49) ru̠ndha̠ta̠ ā̠di̠tya ā̍di̠tyō ru̍ndhatē rundhata ādi̠tyaḥ ।50) ā̠di̠tyō gṛ̍hyatē gṛhyata ādi̠tya ā̍di̠tyō gṛ̍hyatē ।॥ 11 ॥ (50/62)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sa̠mā̠nya̍, ṛcha̠, ṛcha̍-ssamā̠nya̍-ssamā̠nya̍, ṛcha̍ḥ, ṛchō̍, bhavanti, bhava̠ntyṛcha̠, ṛchō̍, bhavanti, bha̠va̠nti̠.

• verse 12

  1) गृ॒ह्य॒त॒ इ॒य मि॒य-ङ्गृ॑ह्यते गृह्यत इ॒यम् ।2) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।3) वा अदि॑ति॒ रदि॑ति॒-र्वै वा अदि॑तिः ।4) अदि॑ति र॒स्या म॒स्या मदि॑ति॒ रदि॑ति र॒स्याम् ।5) अ॒स्या मे॒वै वास्या म॒स्या मे॒व ।6) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।7) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।8) ति॒ष्ठ॒ न्त्य॒न्यो᳚न्यो॒ ऽन्यो᳚न्य स्तिष्ठन्ति तिष्ठ न्त्य॒न्यो᳚न्यः ।9) अ॒न्यो᳚न्यो गृह्येते गृह्येते अ॒न्यो᳚न्यो॒ ऽन्यो᳚न्यो गृह्येते ।9) अ॒न्यो᳚न्य॒ इत्य॒न्यः - अ॒न्यः॒ ।10) गृ॒ह्ये॒ते॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॑ गृह्येते गृह्येते मिथुन॒त्वाय॑ ।10) गृ॒ह्ये॒ते॒ इति॑ गृह्येते ।11) मि॒थु॒न॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै मिथुन॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै ।11) मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन - त्वाय॑ ।12) प्रजा᳚त्या अवान्त॒र म॑वान्त॒र-म्प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्या अवान्त॒रम् ।12) प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र - जा॒त्यै॒ ।13) अ॒वा॒न्त॒रं-वैँ वा अ॑वान्त॒र म॑वान्त॒रं-वैँ ।13) अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व - अ॒न्त॒रम् ।14) वै द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ वै वै द॑शरा॒त्रेण॑ ।15) द॒श॒रा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः ।15) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।16) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।16) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।17) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।17) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।18) अ॒सृ॒ज॒त॒ य-द्यद॑सृजता सृजत॒ यत् ।19) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।20) द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति॒ भव॑ति दशरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो भव॑ति ।20) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।21) भव॑ति प्र॒जाः प्र॒जा भव॑ति॒ भव॑ति प्र॒जाः ।22) प्र॒जा ए॒वैव प्र॒जाः प्र॒जा ए॒व ।22) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।23) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।24) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।25) यज॑माना-स्सृजन्ते सृजन्ते॒ यज॑माना॒ यज॑माना-स्सृजन्ते ।26) सृ॒ज॒न्त॒ ए॒ता मे॒ताग्ं सृ॑जन्ते सृजन्त ए॒ताम् ।27) ए॒ताग्ं ह॑ है॒ता मे॒ताग्ं ह॑ ।28) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।29) वा उ॑द॒ङ्क उ॑द॒ङ्को वै वा उ॑द॒ङ्कः ।30) उ॒द॒ङ्क-श्शौ᳚ल्बाय॒न-श्शौ᳚ल्बाय॒न उ॑द॒ङ्क उ॑द॒ङ्क-श्शौ᳚ल्बाय॒नः ।31) शौ॒ल्बा॒य॒न-स्स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य॑ शौल्बाय॒न-श्शौ᳚ल्बाय॒न-स्स॒त्रस्य॑ ।32) स॒त्रस्य र्​द्धि॒ मृद्धिग्ं॑ स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य र्​द्धि᳚म् ।33) ऋद्धि॑ मुवाचो वा॒च र्​द्धि॒ मृद्धि॑ मुवाच ।34) उ॒वा॒च॒ य-द्यदु॑वाचो वाच॒ यत् ।35) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।36) द॒श॒रा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो यत् ।36) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।37) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।38) द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति॒ भव॑ति दशरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो भव॑ति ।38) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।39) भव॑ति स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य॒ भव॑ति॒ भव॑ति स॒त्रस्य॑ ।40) स॒त्रस्य र्​द्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य र्​द्ध्यै᳚ ।41) ऋद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्या॒ अथो᳚ ।42) अथो॒ य-द्यदथो॒ अथो॒ यत् ।42) अथो॒ इत्यथो᳚ ।43) यदे॒ वैव य-द्यदे॒व ।44) ए॒व पूर्वे॑षु॒ पूर्वे᳚ ष्वे॒वैव पूर्वे॑षु ।45) पूर्वे॒ष्वह॒ स्स्वह॑स्सु॒ पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॒ ष्वह॑स्सु ।46) अह॑स्सु॒ विलो॑म॒ विलो॒मा ह॒ स्स्वह॑स्सु॒ विलो॑म ।46) अह॒स्स्वित्यहः॑ - सु॒ ।47) विलो॑म क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ विलो॑म॒ विलो॑म क्रि॒यते᳚ ।47) विलो॒मेति॒ वि - लो॒म॒ ।48) क्रि॒यते॒ तस्य॒ तस्य॑ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ तस्य॑ ।49) तस्यै॒वैव तस्य॒ तस्यै॒व ।50) ए॒वैषैषै वैवैषा ।51) ए॒षा शान्ति॒-श्शान्ति॑ रे॒षैषा शान्तिः॑ ।52) शान्ति॒रिति॒ शान्तिः॑ ।॥ 12 ॥ (52/67)॥ अ. 4 ॥

  ---

  1) gṛ̠hya̠ta̠ i̠ya mi̠ya-ṅgṛ̍hyatē gṛhyata i̠yam ।2) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।3) vā adi̍ti̠ radi̍ti̠-rvai vā adi̍tiḥ ।4) adi̍ti ra̠syā ma̠syā madi̍ti̠ radi̍ti ra̠syām ।5) a̠syā mē̠vai vāsyā ma̠syā mē̠va ।6) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।7) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।8) ti̠ṣṭha̠ ntya̠nyō̎nyō̠ 'nyō̎nya stiṣṭhanti tiṣṭha ntya̠nyō̎nyaḥ ।9) a̠nyō̎nyō gṛhyētē gṛhyētē a̠nyō̎nyō̠ 'nyō̎nyō gṛhyētē ।9) a̠nyō̎nya̠ itya̠nyaḥ - a̠nya̠ḥ ।10) gṛ̠hyē̠tē̠ mi̠thu̠na̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̍ gṛhyētē gṛhyētē mithuna̠tvāya̍ ।10) gṛ̠hyē̠tē̠ iti̍ gṛhyētē ।11) mi̠thu̠na̠tvāya̠ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai mithuna̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̠ prajā̎tyai ।11) mi̠thu̠na̠tvāyēti̍ mithuna - tvāya̍ ।12) prajā̎tyā avānta̠ra ma̍vānta̠ra-mprajā̎tyai̠ prajā̎tyā avānta̠ram ।12) prajā̎tyā̠ iti̠ pra - jā̠tyai̠ ।13) a̠vā̠nta̠raṃ vai vā a̍vānta̠ra ma̍vānta̠raṃ vai ।13) a̠vā̠nta̠ramitya̍va - a̠nta̠ram ।14) vai da̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ vai vai da̍śarā̠trēṇa̍ ।15) da̠śa̠rā̠trēṇa̍ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rdaśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ pra̠jāpa̍tiḥ ।15) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।16) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।16) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।17) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।17) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।18) a̠sṛ̠ja̠ta̠ ya-dyada̍sṛjatā sṛjata̠ yat ।19) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।20) da̠śa̠rā̠trō bhava̍ti̠ bhava̍ti daśarā̠trō da̍śarā̠trō bhava̍ti ।20) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।21) bhava̍ti pra̠jāḥ pra̠jā bhava̍ti̠ bhava̍ti pra̠jāḥ ।22) pra̠jā ē̠vaiva pra̠jāḥ pra̠jā ē̠va ।22) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।23) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।24) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।25) yaja̍mānā-ssṛjantē sṛjantē̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā-ssṛjantē ।26) sṛ̠ja̠nta̠ ē̠tā mē̠tāgṃ sṛ̍jantē sṛjanta ē̠tām ।27) ē̠tāgṃ ha̍ hai̠tā mē̠tāgṃ ha̍ ।28) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।29) vā u̍da̠ṅka u̍da̠ṅkō vai vā u̍da̠ṅkaḥ ।30) u̠da̠ṅka-śśau̎lbāya̠na-śśau̎lbāya̠na u̍da̠ṅka u̍da̠ṅka-śśau̎lbāya̠naḥ ।31) śau̠lbā̠ya̠na-ssa̠trasya̍ sa̠trasya̍ śaulbāya̠na-śśau̎lbāya̠na-ssa̠trasya̍ ।32) sa̠trasya r​ddhi̠ mṛddhigṃ̍ sa̠trasya̍ sa̠trasya r​ddhi̎m ।33) ṛddhi̍ muvāchō vā̠cha r​ddhi̠ mṛddhi̍ muvācha ।34) u̠vā̠cha̠ ya-dyadu̍vāchō vācha̠ yat ।35) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।36) da̠śa̠rā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō yat ।36) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।37) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।38) da̠śa̠rā̠trō bhava̍ti̠ bhava̍ti daśarā̠trō da̍śarā̠trō bhava̍ti ।38) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।39) bhava̍ti sa̠trasya̍ sa̠trasya̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti sa̠trasya̍ ।40) sa̠trasya r​ddhyā̠ ṛddhyai̍ sa̠trasya̍ sa̠trasya r​ddhyai̎ ।41) ṛddhyā̠ athō̠ athō̠ ṛddhyā̠ ṛddhyā̠ athō̎ ।42) athō̠ ya-dyadathō̠ athō̠ yat ।42) athō̠ ityathō̎ ।43) yadē̠ vaiva ya-dyadē̠va ।44) ē̠va pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̎ ṣvē̠vaiva pūrvē̍ṣu ।45) pūrvē̠ṣvaha̠ ssvaha̍ssu̠ pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̠ ṣvaha̍ssu ।46) aha̍ssu̠ vilō̍ma̠ vilō̠mā ha̠ ssvaha̍ssu̠ vilō̍ma ।46) aha̠ssvityaha̍ḥ - su̠ ।47) vilō̍ma kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ vilō̍ma̠ vilō̍ma kri̠yatē̎ ।47) vilō̠mēti̠ vi - lō̠ma̠ ।48) kri̠yatē̠ tasya̠ tasya̍ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ tasya̍ ।49) tasyai̠vaiva tasya̠ tasyai̠va ।50) ē̠vaiṣaiṣai vaivaiṣā ।51) ē̠ṣā śānti̠-śśānti̍ rē̠ṣaiṣā śānti̍ḥ ।52) śānti̠riti̠ śānti̍ḥ ।॥ 12 ॥ (52/67)॥ a. 4 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: gṛ̠hya̠ta̠, i̠ya, mi̠ya-ṅgṛ̍hyatē, gṛhyata, i̠yam, i̠yaṃ, vai, vā, i̠ya, mi̠yaṃ.

• verse 13

  1) यदि॒ सोमौ॒ सोमौ॒ यदि॒ यदि॒ सोमौ᳚ ।2) सोमौ॒ सग्ंसु॑तौ॒ सग्ंसु॑तौ॒ सोमौ॒ सोमौ॒ सग्ंसु॑तौ ।3) सग्ंसु॑तौ॒ स्याता॒ग्॒ स्याता॒ग्ं॒ सग्ंसु॑तौ॒ सग्ंसु॑तौ॒ स्याता᳚म् ।3) सग्ंसु॑ता॒विति॒ सं - सु॒तौ॒ ।4) स्याता᳚-म्मह॒ति म॑ह॒ति स्याता॒ग्॒ स्याता᳚-म्मह॒ति ।5) म॒ह॒ति रात्रि॑यै॒ रात्रि॑यै मह॒ति म॑ह॒ति रात्रि॑यै ।6) रात्रि॑यै प्रातरनुवा॒क-म्प्रा॑तरनुवा॒कग्ं रात्रि॑यै॒ रात्रि॑यै प्रातरनुवा॒कम् ।7) प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒क मु॒पाकु॑र्या दु॒पाकु॑र्या-त्प्रातरनुवा॒क-म्प्रा॑तरनुवा॒क मु॒पाकु॑र्यात् ।7) प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कमिति॑ प्रातः - अ॒नु॒वा॒कम् ।8) उ॒पाकु॑र्या॒-त्पूर्वः॒ पूर्व॑ उ॒पाकु॑र्या दु॒पाकु॑र्या॒-त्पूर्वः॑ ।8) उ॒पाकु॑र्या॒दित्यु॑प - आकु॑र्यात् ।9) पूर्वो॒ वाचं॒-वाँच॒-म्पूर्वः॒ पूर्वो॒ वाच᳚म् ।10) वाच॒-म्पूर्वः॒ पूर्वो॒ वाचं॒-वाँच॒-म्पूर्वः॑ ।11) पूर्वो॑ दे॒वता॑ दे॒वताः॒ पूर्वः॒ पूर्वो॑ दे॒वताः᳚ ।12) दे॒वताः॒ पूर्वः॒ पूर्वो॑ दे॒वता॑ दे॒वताः॒ पूर्वः॑ ।13) पूर्व॒ श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ पूर्वः॒ पूर्व॒ श्छन्दाग्ं॑सि ।14) छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते ।15) वृ॒ङ्क्ते॒ वृष॑ण्वतीं॒-वृँष॑ण्वतीं-वृँङ्क्ते वृङ्क्ते॒ वृष॑ण्वतीम् ।16) वृष॑ण्वती-म्प्रति॒पद॑-म्प्रति॒पदं॒-वृँष॑ण्वतीं॒-वृँष॑ण्वती-म्प्रति॒पद᳚म् ।16) वृष॑ण्वती॒मिति॒ वृषण्ण्॑ - व॒ती॒म् ।17) प्र॒ति॒पद॑-ङ्कुर्या-त्कुर्या-त्प्रति॒पद॑-म्प्रति॒पद॑-ङ्कुर्यात् ।17) प्र॒ति॒पद॒मिति॑ प्रति - पद᳚म् ।18) कु॒र्या॒-त्प्रा॒त॒स्स॒व॒ना-त्प्रा॑तस्सव॒ना-त्कु॑र्या-त्कुर्या-त्प्रातस्सव॒नात् ।19) प्रा॒त॒स्स॒व॒ना दे॒वैव प्रा॑तस्सव॒ना-त्प्रा॑तस्सव॒ना दे॒व ।19) प्रा॒त॒स्स॒व॒नादिति॑ प्रातः - स॒व॒नात् ।20) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वै वैषा᳚म् ।21) ए॒षा॒ मिन्द्र॒ मिन्द्र॑ मेषा मेषा॒ मिन्द्र᳚म् ।22) इन्द्रं॑-वृँङ्क्ते वृङ्क्त॒ इन्द्र॒ मिन्द्रं॑-वृँङ्क्ते ।23) वृ॒ङ्क्ते ऽथो॒ अथो॑ वृङ्क्ते वृ॒ङ्क्ते ऽथो᳚ ।24) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।24) अथो॒ इत्यथो᳚ ।25) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।26) आ॒हु॒-स्स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुखे सवनमु॒खेस॑वनमुख आहु राहु-स्सवनमु॒खेस॑वनमुखे ।27) स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुखे का॒र्या॑ का॒र्या॑ सवनमु॒खेस॑वनमुखे सवनमु॒खेस॑वनमुखे का॒र्या᳚ ।27) स॒व॒न॒मु॒खेस॑वनमुख॒ इति॑ सवनमु॒खे - स॒व॒न॒मु॒खे॒ ।28) का॒र्येतीति॑ का॒र्या॑ का॒र्येति॑ ।29) इति॑ सवनमु॒खाथ्स॑वनमुखा-थ्सवनमु॒खाथ्स॑वनमुखा॒ दितीति॑ सवनमु॒खाथ्स॑वनमुखात् ।30) स॒व॒न॒मु॒खाथ्स॑वनमुखा दे॒वैव स॑वनमु॒खाथ्स॑वनमुखा-थ्सवनमु॒खाथ्स॑वनमुखा दे॒व ।30) स॒व॒न॒मु॒खाथ्स॑वनमुखा॒दिति॑ सवनमु॒खात् - स॒व॒न॒मु॒खा॒त् ।31) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वै वैषा᳚म् ।32) ए॒षा॒ मिन्द्र॒ मिन्द्र॑ मेषा मेषा॒ मिन्द्र᳚म् ।33) इन्द्रं॑-वृँङ्क्ते वृङ्क्त॒ इन्द्र॒ मिन्द्रं॑-वृँङ्क्ते ।34) वृ॒ङ्क्ते॒ सं॒​वेँ॒शाय॑ सं​वेँ॒शाय॑ वृङ्क्ते वृङ्क्ते सं​वेँ॒शाय॑ ।35) सं॒​वेँ॒शा यो॑पवे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ सं​वेँ॒शाय॑ सं​वेँ॒शा यो॑पवे॒शाय॑ ।35) सं॒​वेँ॒शायेति॑ सं - वे॒शाय॑ ।36) उ॒प॒वे॒शाय॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या उ॑पवे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ गायत्रि॒याः ।36) उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प - वे॒शाय॑ ।37) गा॒य॒त्रि॒या स्त्रि॒ष्टुभ॑ स्त्रि॒ष्टुभो॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या स्त्रि॒ष्टुभः॑ ।38) त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या स्त्रि॒ष्टुभ॑ स्त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्याः ।39) जग॑त्या अनु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभो॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या अनु॒ष्टुभः॑ ।40) अ॒नु॒ष्टुभः॑ प॒ङ्क्त्याः प॒ङ्क्त्या अ॑नु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभः॑ प॒ङ्क्त्याः ।40) अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु - स्तुभः॑ ।41) प॒ङ्क्त्या अ॒भिभू᳚त्या अ॒भिभू᳚त्यै प॒ङ्क्त्याः प॒ङ्क्त्या अ॒भिभू᳚त्यै ।42) अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽभिभू᳚त्या अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ।42) अ॒भिभू᳚त्या॒ इत्य॒भि - भू॒त्यै॒ ।43) स्वाहा॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ छन्दाग्ं॑सि ।44) छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै ।45) वै सं॑​वेँ॒श-स्सं॑​वेँ॒शो वै वै सं॑​वेँ॒शः ।46) सं॒​वेँ॒श उ॑पवे॒श उ॑पवे॒श-स्सं॑​वेँ॒श-स्सं॑​वेँ॒श उ॑पवे॒शः ।46) सं॒​वेँ॒श इति॑ सं - वे॒शः ।47) उ॒प॒वे॒श श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रुपवे॒श उ॑पवे॒श श्छन्दो॑भिः ।47) उ॒प॒वे॒श इत्यु॑प - वे॒शः ।48) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।48) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।49) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वै वैषा᳚म् ।50) ए॒षा॒-ञ्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्येषा मेषा॒-ञ्छन्दाग्ं॑सि ।॥ 13 ॥ (50/66)

  ---

  1) yadi̠ sōmau̠ sōmau̠ yadi̠ yadi̠ sōmau̎ ।2) sōmau̠ sagṃsu̍tau̠ sagṃsu̍tau̠ sōmau̠ sōmau̠ sagṃsu̍tau ।3) sagṃsu̍tau̠ syātā̠g̠ syātā̠gṃ̠ sagṃsu̍tau̠ sagṃsu̍tau̠ syātā̎m ।3) sagṃsu̍tā̠viti̠ saṃ - su̠tau̠ ।4) syātā̎-mmaha̠ti ma̍ha̠ti syātā̠g̠ syātā̎-mmaha̠ti ।5) ma̠ha̠ti rātri̍yai̠ rātri̍yai maha̠ti ma̍ha̠ti rātri̍yai ।6) rātri̍yai prātaranuvā̠ka-mprā̍taranuvā̠kagṃ rātri̍yai̠ rātri̍yai prātaranuvā̠kam ।7) prā̠ta̠ra̠nu̠vā̠ka mu̠pāku̍ryā du̠pāku̍ryā-tprātaranuvā̠ka-mprā̍taranuvā̠ka mu̠pāku̍ryāt ।7) prā̠ta̠ra̠nu̠vā̠kamiti̍ prātaḥ - a̠nu̠vā̠kam ।8) u̠pāku̍ryā̠-tpūrva̠ḥ pūrva̍ u̠pāku̍ryā du̠pāku̍ryā̠-tpūrva̍ḥ ।8) u̠pāku̍ryā̠dityu̍pa - āku̍ryāt ।9) pūrvō̠ vācha̠ṃ vācha̠-mpūrva̠ḥ pūrvō̠ vācha̎m ।10) vācha̠-mpūrva̠ḥ pūrvō̠ vācha̠ṃ vācha̠-mpūrva̍ḥ ।11) pūrvō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ dē̠vatā̎ḥ ।12) dē̠vatā̠ḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ḥ pūrva̍ḥ ।13) pūrva̠ śChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ pūrva̠ḥ pūrva̠ śChandāgṃ̍si ।14) Chandāgṃ̍si vṛṅktē vṛṅktē̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si vṛṅktē ।15) vṛ̠ṅktē̠ vṛṣa̍ṇvatī̠ṃ vṛṣa̍ṇvatīṃ vṛṅktē vṛṅktē̠ vṛṣa̍ṇvatīm ।16) vṛṣa̍ṇvatī-mprati̠pada̍-mprati̠pada̠ṃ vṛṣa̍ṇvatī̠ṃ vṛṣa̍ṇvatī-mprati̠pada̎m ।16) vṛṣa̍ṇvatī̠miti̠ vṛṣaṇṇ̍ - va̠tī̠m ।17) pra̠ti̠pada̍-ṅkuryā-tkuryā-tprati̠pada̍-mprati̠pada̍-ṅkuryāt ।17) pra̠ti̠pada̠miti̍ prati - pada̎m ।18) ku̠ryā̠-tprā̠ta̠ssa̠va̠nā-tprā̍tassava̠nā-tku̍ryā-tkuryā-tprātassava̠nāt ।19) prā̠ta̠ssa̠va̠nā dē̠vaiva prā̍tassava̠nā-tprā̍tassava̠nā dē̠va ।19) prā̠ta̠ssa̠va̠nāditi̍ prātaḥ - sa̠va̠nāt ।20) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vai vaiṣā̎m ।21) ē̠ṣā̠ mindra̠ mindra̍ mēṣā mēṣā̠ mindra̎m ।22) indra̍ṃ vṛṅktē vṛṅkta̠ indra̠ mindra̍ṃ vṛṅktē ।23) vṛ̠ṅktē 'thō̠ athō̍ vṛṅktē vṛ̠ṅktē 'thō̎ ।24) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।24) athō̠ ityathō̎ ।25) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।26) ā̠hu̠-ssa̠va̠na̠mu̠khēsa̍vanamukhē savanamu̠khēsa̍vanamukha āhu rāhu-ssavanamu̠khēsa̍vanamukhē ।27) sa̠va̠na̠mu̠khēsa̍vanamukhē kā̠ryā̍ kā̠ryā̍ savanamu̠khēsa̍vanamukhē savanamu̠khēsa̍vanamukhē kā̠ryā̎ ।27) sa̠va̠na̠mu̠khēsa̍vanamukha̠ iti̍ savanamu̠khē - sa̠va̠na̠mu̠khē̠ ।28) kā̠ryētīti̍ kā̠ryā̍ kā̠ryēti̍ ।29) iti̍ savanamu̠khāthsa̍vanamukhā-thsavanamu̠khāthsa̍vanamukhā̠ ditīti̍ savanamu̠khāthsa̍vanamukhāt ।30) sa̠va̠na̠mu̠khāthsa̍vanamukhā dē̠vaiva sa̍vanamu̠khāthsa̍vanamukhā-thsavanamu̠khāthsa̍vanamukhā dē̠va ।30) sa̠va̠na̠mu̠khāthsa̍vanamukhā̠diti̍ savanamu̠khāt - sa̠va̠na̠mu̠khā̠t ।31) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vai vaiṣā̎m ।32) ē̠ṣā̠ mindra̠ mindra̍ mēṣā mēṣā̠ mindra̎m ।33) indra̍ṃ vṛṅktē vṛṅkta̠ indra̠ mindra̍ṃ vṛṅktē ।34) vṛ̠ṅktē̠ sa̠ṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śāya̍ vṛṅktē vṛṅktē saṃvē̠śāya̍ ।35) sa̠ṃvē̠śā yō̍pavē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ saṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ ।35) sa̠ṃvē̠śāyēti̍ saṃ - vē̠śāya̍ ।36) u̠pa̠vē̠śāya̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā u̍pavē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ gāyatri̠yāḥ ।36) u̠pa̠vē̠śāyētyu̍pa - vē̠śāya̍ ।37) gā̠ya̠tri̠yā stri̠ṣṭubha̍ stri̠ṣṭubhō̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā stri̠ṣṭubha̍ḥ ।38) tri̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā stri̠ṣṭubha̍ stri̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyāḥ ।39) jaga̍tyā anu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā anu̠ṣṭubha̍ḥ ।40) a̠nu̠ṣṭubha̍ḥ pa̠ṅktyāḥ pa̠ṅktyā a̍nu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubha̍ḥ pa̠ṅktyāḥ ।40) a̠nu̠ṣṭubha̠ itya̍nu - stubha̍ḥ ।41) pa̠ṅktyā a̠bhibhū̎tyā a̠bhibhū̎tyai pa̠ṅktyāḥ pa̠ṅktyā a̠bhibhū̎tyai ।42) a̠bhibhū̎tyai̠ svāhā̠ svāhā̠ 'bhibhū̎tyā a̠bhibhū̎tyai̠ svāhā̎ ।42) a̠bhibhū̎tyā̠ itya̠bhi - bhū̠tyai̠ ।43) svāhā̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ svāhā̠ svāhā̠ Chandāgṃ̍si ।44) Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai ।45) vai sa̍ṃvē̠śa-ssa̍ṃvē̠śō vai vai sa̍ṃvē̠śaḥ ।46) sa̠ṃvē̠śa u̍pavē̠śa u̍pavē̠śa-ssa̍ṃvē̠śa-ssa̍ṃvē̠śa u̍pavē̠śaḥ ।46) sa̠ṃvē̠śa iti̍ saṃ - vē̠śaḥ ।47) u̠pa̠vē̠śa śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rupavē̠śa u̍pavē̠śa śChandō̍bhiḥ ।47) u̠pa̠vē̠śa ityu̍pa - vē̠śaḥ ।48) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।48) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।49) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vai vaiṣā̎m ।50) ē̠ṣā̠-ñChandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syēṣā mēṣā̠-ñChandāgṃ̍si ।॥ 13 ॥ (50/66)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yadi̠, sōmau̠, sōmau̠, yadi̠, yadi̠, sōmau̎, sōmau̠, sagṃsu̍tau̠, sagṃsu̍tau̠, sōmau̠.

• verse 14

  1) छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते ।2) वृ॒ङ्क्ते॒ स॒ज॒नीयग्ं॑ सज॒नीयं॑-वृँङ्क्ते वृङ्क्ते सज॒नीय᳚म् ।3) स॒ज॒नीय॒ग्ं॒ शस्य॒ग्ं॒ शस्यग्ं॑ सज॒नीयग्ं॑ सज॒नीय॒ग्ं॒ शस्य᳚म् ।3) स॒ज॒नीय॒मिति॑ स - ज॒नीय᳚म् ।4) शस्यं॑-विँह॒व्यं॑-विँह॒व्यग्ं॑ शस्य॒ग्ं॒ शस्यं॑-विँह॒व्य᳚म् ।5) वि॒ह॒व्यग्ं॑ शस्य॒ग्ं॒ शस्यं॑-विँह॒व्यं॑-विँह॒व्यग्ं॑ शस्य᳚म् ।5) वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि - ह॒व्य᳚म् ।6) शस्य॑ म॒गस्त्य॑स्या॒ गस्त्य॑स्य॒ शस्य॒ग्ं॒ शस्य॑ म॒गस्त्य॑स्य ।7) अ॒गस्त्य॑स्य कयाशु॒भीय॑-ङ्कयाशु॒भीय॑ म॒गस्त्य॑स्या॒ गस्त्य॑स्य कयाशु॒भीय᳚म् ।8) क॒या॒शु॒भीय॒ग्ं॒ शस्य॒ग्ं॒ शस्य॑-ङ्कयाशु॒भीय॑-ङ्कयाशु॒भीय॒ग्ं॒ शस्य᳚म् ।8) क॒या॒शु॒भीय॒मिति॑ कया - शु॒भीय᳚म् ।9) शस्य॑ मे॒ताव॑ दे॒ताव॒च् छस्य॒ग्ं॒ शस्य॑ मे॒ताव॑त् ।10) ए॒ताव॒-द्वै वा ए॒ताव॑ दे॒ताव॒-द्वै ।11) वा अ॑स्त्यस्ति॒ वै वा अ॑स्ति ।12) अ॒स्ति॒ याव॒-द्याव॑ दस्त्यस्ति॒ याव॑त् ।13) याव॑ दे॒त दे॒त-द्याव॒-द्याव॑ दे॒तत् ।14) ए॒त-द्याव॒-द्याव॑ दे॒त दे॒त-द्याव॑त् ।15) याव॑ दे॒वैव याव॒-द्याव॑ दे॒व ।16) ए॒वास्त्य स्त्ये॒वै वास्ति॑ ।17) अस्ति॒ त-त्तद स्त्यस्ति॒ तत् ।18) तदे॑षा मेषा॒-न्त-त्तदे॑षाम् ।19) ए॒षां॒-वृँ॒ङ्क्ते॒ वृ॒ङ्क्त॒ ए॒षा॒ मे॒षां॒-वृँ॒ङ्क्ते॒ ।20) वृ॒ङ्क्ते॒ यदि॒ यदि॑ वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ यदि॑ ।21) यदि॑ प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने यदि॒ यदि॑ प्रातस्सव॒ने ।22) प्रा॒त॒स्स॒व॒ने क॒लशः॑ क॒लशः॑ प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने क॒लशः॑ ।22) प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः - स॒व॒ने ।23) क॒लशो॒ दीर्ये॑त॒ दीर्ये॑त क॒लशः॑ क॒लशो॒ दीर्ये॑त ।24) दीर्ये॑त वैष्ण॒वीषु॑ वैष्ण॒वीषु॒ दीर्ये॑त॒ दीर्ये॑त वैष्ण॒वीषु॑ ।25) वै॒ष्ण॒वीषु॑ शिपिवि॒ष्टव॑तीषु शिपिवि॒ष्टव॑तीषु वैष्ण॒वीषु॑ वैष्ण॒वीषु॑ शिपिवि॒ष्टव॑तीषु ।26) शि॒पि॒वि॒ष्टव॑तीषु स्तुवीर-न्थ्स्तुवीरन् च्छिपिवि॒ष्टव॑तीषु शिपिवि॒ष्टव॑तीषु स्तुवीरन्न् ।26) शि॒पि॒वि॒ष्टव॑ती॒ष्विति॑ शिपिवि॒ष्ट - व॒ती॒षु॒ ।27) स्तु॒वी॒र॒न्॒. य-द्य-थ्स्तु॑वीर-न्थ्स्तुवीर॒न्॒. यत् ।28) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।29) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।30) य॒ज्ञस्या॑ ति॒रिच्य॑ते ऽति॒रिच्य॑ते य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या॑ ति॒रिच्य॑ते ।31) अ॒ति॒रिच्य॑ते॒ विष्णुं॒-विँष्णु॑ मति॒रिच्य॑ते ऽति॒रिच्य॑ते॒ विष्णु᳚म् ।31) अ॒ति॒रिच्य॑त॒ इत्य॑ति - रिच्य॑ते ।32) विष्णु॒-न्त-त्त-द्विष्णुं॒-विँष्णु॒-न्तत् ।33) तच्छि॑पिवि॒ष्टग्ं शि॑पिवि॒ष्ट-न्त-त्तच्छि॑पिवि॒ष्टम् ।34) शि॒पि॒वि॒ष्ट म॒भ्य॑भि शि॑पिवि॒ष्टग्ं शि॑पिवि॒ष्ट म॒भि ।34) शि॒पि॒वि॒ष्टमिति॑ शिपि - वि॒ष्टम् ।35) अ॒भ्य त्य त्य॒भ्य॑ भ्यति॑ ।36) अति॑ रिच्यते रिच्य॒ते ऽत्यति॑ रिच्यते ।37) रि॒च्य॒ते॒ त-त्त-द्रि॑च्यते रिच्यते॒ तत् ।38) त-द्विष्णु॒-र्विष्णु॒ स्त-त्त-द्विष्णुः॑ ।39) विष्णुः॑ शिपिवि॒ष्ट-श्शि॑पिवि॒ष्टो विष्णु॒-र्विष्णुः॑ शिपिवि॒ष्टः ।40) शि॒पि॒वि॒ष्टो ऽति॑रि॒क्ते ऽति॑रिक्ते शिपिवि॒ष्ट-श्शि॑पिवि॒ष्टो ऽति॑रिक्ते ।40) शि॒पि॒वि॒ष्ट इति॑ शिपि - वि॒ष्टः ।41) अति॑रिक्त ए॒वै वाति॑रि॒क्ते ऽति॑रिक्त ए॒व ।41) अति॑रिक्त॒ इत्यति॑ - रि॒क्ते॒ ।42) ए॒वा ति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त मे॒वै वाति॑रिक्तम् ।43) अति॑रिक्त-न्दधाति दधा॒ त्यति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त-न्दधाति ।43) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।44) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।45) अथो॒ अति॑रिक्ते॒ना ति॑रिक्ते॒नाथो॒ अथो॒ अति॑रिक्तेन ।45) अथो॒ इत्यथो᳚ ।46) अति॑रिक्ते नै॒वै वाति॑रिक्ते॒ना ति॑रिक्तेनै॒व ।46) अति॑रिक्ते॒नेत्यति॑ - रि॒क्ते॒न॒ ।47) ए॒वा ति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त मे॒वै वाति॑रिक्तम् ।48) अति॑रिक्त मा॒प्त्वा ऽऽप्त्वा ऽति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त मा॒प्त्वा ।48) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।49) आ॒प्त्वा ऽवावा॒ प्त्वा ऽऽप्त्वा ऽव॑ ।50) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।51) रु॒न्ध॒ते॒ यदि॒ यदि॑ रुन्धते रुन्धते॒ यदि॑ ।52) यदि॑ म॒द्ध्यन्दि॑ने म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ यदि॒ यदि॑ म॒द्ध्यन्दि॑ने ।53) म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ दीर्ये॑त॒ दीर्ये॑त म॒द्ध्यन्दि॑ने म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ दीर्ये॑त ।54) दीर्ये॑त वषट्का॒रनि॑धनं-वँषट्का॒रनि॑धन॒-न्दीर्ये॑त॒ दीर्ये॑त वषट्का॒रनि॑धनम् ।55) व॒ष॒ट्का॒रनि॑धन॒ग्ं॒ साम॒ साम॑ वषट्का॒रनि॑धनं-वँषट्का॒रनि॑धन॒ग्ं॒ साम॑ ।55) व॒ष॒ट्का॒रनि॑धन॒मिति॑ वषट्का॒र - नि॒ध॒न॒म् ।56) साम॑ कुर्युः कुर्यु॒-स्साम॒ साम॑ कुर्युः ।57) कु॒र्यु॒-र्व॒ष॒ट्का॒रो व॑षट्का॒रः कु॑र्युः कुर्यु-र्वषट्का॒रः ।58) व॒ष॒ट्का॒रो वै वै व॑षट्का॒रो व॑षट्का॒रो वै ।58) व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट् - का॒रः ।59) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।60) य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठा ।61) प्र॒ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठाम् ।61) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।62) प्र॒ति॒ष्ठा मे॒वैव प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मे॒व ।62) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।63) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।64) ए॒न॒-द्ग॒म॒य॒न्ति॒ ग॒म॒य॒ न्त्ये॒न॒ दे॒न॒-द्ग॒म॒य॒न्ति॒ ।65) ग॒म॒य॒न्ति॒ यदि॒ यदि॑ गमयन्ति गमयन्ति॒ यदि॑ ।66) यदि॑ तृतीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने यदि॒ यदि॑ तृतीयसव॒ने ।67) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न ए॒त दे॒त-त्तृ॑तीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒न ए॒तत् ।67) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय - स॒व॒ने ।68) ए॒त दे॒वै वैत दे॒त दे॒व ।69) ए॒वेत्ये॒व ।॥ 14 ॥ (69/87)॥ अ. 5 ॥

  ---

  1) Chandāgṃ̍si vṛṅktē vṛṅktē̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si vṛṅktē ।2) vṛ̠ṅktē̠ sa̠ja̠nīyagṃ̍ saja̠nīya̍ṃ vṛṅktē vṛṅktē saja̠nīya̎m ।3) sa̠ja̠nīya̠gṃ̠ śasya̠gṃ̠ śasyagṃ̍ saja̠nīyagṃ̍ saja̠nīya̠gṃ̠ śasya̎m ।3) sa̠ja̠nīya̠miti̍ sa - ja̠nīya̎m ।4) śasya̍ṃ viha̠vya̍ṃ viha̠vyagṃ̍ śasya̠gṃ̠ śasya̍ṃ viha̠vya̎m ।5) vi̠ha̠vyagṃ̍ śasya̠gṃ̠ śasya̍ṃ viha̠vya̍ṃ viha̠vyagṃ̍ śasya̎m ।5) vi̠ha̠vya̍miti̍ vi - ha̠vya̎m ।6) śasya̍ ma̠gastya̍syā̠ gastya̍sya̠ śasya̠gṃ̠ śasya̍ ma̠gastya̍sya ।7) a̠gastya̍sya kayāśu̠bhīya̍-ṅkayāśu̠bhīya̍ ma̠gastya̍syā̠ gastya̍sya kayāśu̠bhīya̎m ।8) ka̠yā̠śu̠bhīya̠gṃ̠ śasya̠gṃ̠ śasya̍-ṅkayāśu̠bhīya̍-ṅkayāśu̠bhīya̠gṃ̠ śasya̎m ।8) ka̠yā̠śu̠bhīya̠miti̍ kayā - śu̠bhīya̎m ।9) śasya̍ mē̠tāva̍ dē̠tāva̠ch Chasya̠gṃ̠ śasya̍ mē̠tāva̍t ।10) ē̠tāva̠-dvai vā ē̠tāva̍ dē̠tāva̠-dvai ।11) vā a̍styasti̠ vai vā a̍sti ।12) a̠sti̠ yāva̠-dyāva̍ dastyasti̠ yāva̍t ।13) yāva̍ dē̠ta dē̠ta-dyāva̠-dyāva̍ dē̠tat ।14) ē̠ta-dyāva̠-dyāva̍ dē̠ta dē̠ta-dyāva̍t ।15) yāva̍ dē̠vaiva yāva̠-dyāva̍ dē̠va ।16) ē̠vāstya styē̠vai vāsti̍ ।17) asti̠ ta-ttada styasti̠ tat ।18) tadē̍ṣā mēṣā̠-nta-ttadē̍ṣām ।19) ē̠ṣā̠ṃ vṛ̠ṅktē̠ vṛ̠ṅkta̠ ē̠ṣā̠ mē̠ṣā̠ṃ vṛ̠ṅktē̠ ।20) vṛ̠ṅktē̠ yadi̠ yadi̍ vṛṅktē vṛṅktē̠ yadi̍ ।21) yadi̍ prātassava̠nē prā̍tassava̠nē yadi̠ yadi̍ prātassava̠nē ।22) prā̠ta̠ssa̠va̠nē ka̠laśa̍ḥ ka̠laśa̍ḥ prātassava̠nē prā̍tassava̠nē ka̠laśa̍ḥ ।22) prā̠ta̠ssa̠va̠na iti̍ prātaḥ - sa̠va̠nē ।23) ka̠laśō̠ dīryē̍ta̠ dīryē̍ta ka̠laśa̍ḥ ka̠laśō̠ dīryē̍ta ।24) dīryē̍ta vaiṣṇa̠vīṣu̍ vaiṣṇa̠vīṣu̠ dīryē̍ta̠ dīryē̍ta vaiṣṇa̠vīṣu̍ ।25) vai̠ṣṇa̠vīṣu̍ śipivi̠ṣṭava̍tīṣu śipivi̠ṣṭava̍tīṣu vaiṣṇa̠vīṣu̍ vaiṣṇa̠vīṣu̍ śipivi̠ṣṭava̍tīṣu ।26) śi̠pi̠vi̠ṣṭava̍tīṣu stuvīra-nthstuvīran chChipivi̠ṣṭava̍tīṣu śipivi̠ṣṭava̍tīṣu stuvīrann ।26) śi̠pi̠vi̠ṣṭava̍tī̠ṣviti̍ śipivi̠ṣṭa - va̠tī̠ṣu̠ ।27) stu̠vī̠ra̠n̠. ya-dya-thstu̍vīra-nthstuvīra̠n̠. yat ।28) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।29) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।30) ya̠jñasyā̍ ti̠richya̍tē 'ti̠richya̍tē ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̍ ti̠richya̍tē ।31) a̠ti̠richya̍tē̠ viṣṇu̠ṃ viṣṇu̍ mati̠richya̍tē 'ti̠richya̍tē̠ viṣṇu̎m ।31) a̠ti̠richya̍ta̠ itya̍ti - richya̍tē ।32) viṣṇu̠-nta-tta-dviṣṇu̠ṃ viṣṇu̠-ntat ।33) tachChi̍pivi̠ṣṭagṃ śi̍pivi̠ṣṭa-nta-ttachChi̍pivi̠ṣṭam ।34) śi̠pi̠vi̠ṣṭa ma̠bhya̍bhi śi̍pivi̠ṣṭagṃ śi̍pivi̠ṣṭa ma̠bhi ।34) śi̠pi̠vi̠ṣṭamiti̍ śipi - vi̠ṣṭam ।35) a̠bhya tya tya̠bhya̍ bhyati̍ ।36) ati̍ richyatē richya̠tē 'tyati̍ richyatē ।37) ri̠chya̠tē̠ ta-tta-dri̍chyatē richyatē̠ tat ।38) ta-dviṣṇu̠-rviṣṇu̠ sta-tta-dviṣṇu̍ḥ ।39) viṣṇu̍-śśipivi̠ṣṭa-śśi̍pivi̠ṣṭō viṣṇu̠-rviṣṇu̍-śśipivi̠ṣṭaḥ ।40) śi̠pi̠vi̠ṣṭō 'ti̍ri̠ktē 'ti̍riktē śipivi̠ṣṭa-śśi̍pivi̠ṣṭō 'ti̍riktē ।40) śi̠pi̠vi̠ṣṭa iti̍ śipi - vi̠ṣṭaḥ ।41) ati̍rikta ē̠vai vāti̍ri̠ktē 'ti̍rikta ē̠va ।41) ati̍rikta̠ ityati̍ - ri̠ktē̠ ।42) ē̠vā ti̍rikta̠ mati̍rikta mē̠vai vāti̍riktam ।43) ati̍rikta-ndadhāti dadhā̠ tyati̍rikta̠ mati̍rikta-ndadhāti ।43) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।44) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।45) athō̠ ati̍riktē̠nā ti̍riktē̠nāthō̠ athō̠ ati̍riktēna ।45) athō̠ ityathō̎ ।46) ati̍riktē nai̠vai vāti̍riktē̠nā ti̍riktēnai̠va ।46) ati̍riktē̠nētyati̍ - ri̠ktē̠na̠ ।47) ē̠vā ti̍rikta̠ mati̍rikta mē̠vai vāti̍riktam ।48) ati̍rikta mā̠ptvā ''ptvā 'ti̍rikta̠ mati̍rikta mā̠ptvā ।48) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।49) ā̠ptvā 'vāvā̠ ptvā ''ptvā 'va̍ ।50) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।51) ru̠ndha̠tē̠ yadi̠ yadi̍ rundhatē rundhatē̠ yadi̍ ।52) yadi̍ ma̠ddhyandi̍nē ma̠ddhyandi̍nē̠ yadi̠ yadi̍ ma̠ddhyandi̍nē ।53) ma̠ddhyandi̍nē̠ dīryē̍ta̠ dīryē̍ta ma̠ddhyandi̍nē ma̠ddhyandi̍nē̠ dīryē̍ta ।54) dīryē̍ta vaṣaṭkā̠rani̍dhanaṃ vaṣaṭkā̠rani̍dhana̠-ndīryē̍ta̠ dīryē̍ta vaṣaṭkā̠rani̍dhanam ।55) va̠ṣa̠ṭkā̠rani̍dhana̠gṃ̠ sāma̠ sāma̍ vaṣaṭkā̠rani̍dhanaṃ vaṣaṭkā̠rani̍dhana̠gṃ̠ sāma̍ ।55) va̠ṣa̠ṭkā̠rani̍dhana̠miti̍ vaṣaṭkā̠ra - ni̠dha̠na̠m ।56) sāma̍ kuryuḥ kuryu̠-ssāma̠ sāma̍ kuryuḥ ।57) ku̠ryu̠-rva̠ṣa̠ṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠raḥ ku̍ryuḥ kuryu-rvaṣaṭkā̠raḥ ।58) va̠ṣa̠ṭkā̠rō vai vai va̍ṣaṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠rō vai ।58) va̠ṣa̠ṭkā̠ra iti̍ vaṣaṭ - kā̠raḥ ।59) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।60) ya̠jñasya̍ prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ prati̠ṣṭhā ।61) pra̠ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhām ।61) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।62) pra̠ti̠ṣṭhā mē̠vaiva pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mē̠va ।62) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।63) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।64) ē̠na̠-dga̠ma̠ya̠nti̠ ga̠ma̠ya̠ ntyē̠na̠ dē̠na̠-dga̠ma̠ya̠nti̠ ।65) ga̠ma̠ya̠nti̠ yadi̠ yadi̍ gamayanti gamayanti̠ yadi̍ ।66) yadi̍ tṛtīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē yadi̠ yadi̍ tṛtīyasava̠nē ।67) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na ē̠ta dē̠ta-ttṛ̍tīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠na ē̠tat ।67) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na iti̍ tṛtīya - sa̠va̠nē ।68) ē̠ta dē̠vai vaita dē̠ta dē̠va ।69) ē̠vētyē̠va ।॥ 14 ॥ (69/87)॥ a. 5 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: Chandāgṃ̍si, vṛṅktē, vṛṅktē̠, Chandāgṃ̍si̠, Chandāgṃ̍si, vṛṅktē, vṛ̠ṅktē̠, sa̠ja̠nīyagṃ̍, saja̠nīya̍ṃ, vṛṅktē.

• verse 15

  1) ष॒ड॒है-र्मासा॒-न्मासा᳚न् षड॒है ष्ष॑ड॒है-र्मासान्॑ ।1) ष॒ड॒हैरिति॑ षट् - अ॒हैः ।2) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।3) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्या हः॑ ।3) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।4) अह॒ रुदु दह॒ रह॒ रुत् ।5) उ-थ्सृ॑जन्ति सृज॒ न्त्युदु-थ्सृ॑जन्ति ।6) सृ॒ज॒न्ति॒ ष॒ड॒है ष्ष॑ड॒है-स्सृ॑जन्ति सृजन्ति षड॒हैः ।7) ष॒ड॒हैर्-हि हि ष॑ड॒है ष्ष॑ड॒हैर्-हि ।7) ष॒ड॒हैरिति॑ षट् - अ॒हैः ।8) हि मासा॒-न्मासा॒न्॒. हि हि मासान्॑ ।9) मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति ।10) स॒म्पश्य॑ न्त्यर्धमा॒सै र॑र्धमा॒सै-स्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑ न्त्यर्धमा॒सैः ।10) स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सं - पश्य॑न्ति ।11) अ॒र्ध॒मा॒सै-र्मासा॒-न्मासा॑न-र्धमा॒सै र॑र्धमा॒सै-र्मासान्॑ ।11) अ॒र्ध॒मा॒सैरित्य॑र्ध - मा॒सैः ।12) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।13) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्या हः॑ ।13) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।14) अह॒ रुदु दह॒ रह॒ रुत् ।15) उ-थ्सृ॑जन्ति सृज॒ न्त्युदु-थ्सृ॑जन्ति ।16) सृ॒ज॒ न्त्य॒र्ध॒मा॒सै र॑र्धमा॒सै-स्सृ॑जन्ति सृज न्त्यर्धमा॒सैः ।17) अ॒र्ध॒मा॒सैर्-हि ह्य॑र्धमा॒सै र॑र्धमा॒सैर्-हि ।17) अ॒र्ध॒मा॒सैरित्य॑र्ध - मा॒सैः ।18) हि मासा॒-न्मासा॒न्॒. हि हि मासान्॑ ।19) मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति ।20) स॒म्पश्य॑ न्त्यमावा॒स्य॑या ऽमावा॒स्य॑या स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑ न्त्यमावा॒स्य॑या ।20) स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सं - पश्य॑न्ति ।21) अ॒मा॒वा॒स्य॑या॒ मासा॒-न्मासा॑ नमावा॒स्य॑या ऽमावा॒स्य॑या॒ मासान्॑ ।21) अ॒मा॒वा॒स्य॑येत्य॑मा - वा॒स्य॑या ।22) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।23) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्या हः॑ ।23) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।24) अह॒ रुदु दह॒ रह॒ रुत् ।25) उ-थ्सृ॑जन्ति सृज॒ न्त्युदु-थ्सृ॑जन्ति ।26) सृ॒ज॒ न्त्य॒मा॒वा॒स्य॑या ऽमावा॒स्य॑या सृजन्ति सृज न्त्यमावा॒स्य॑या ।27) अ॒मा॒वा॒स्य॑या॒ हि ह्य॑मावा॒स्य॑या ऽमावा॒स्य॑या॒ हि ।27) अ॒मा॒वा॒स्य॑येत्य॑मा - वा॒स्य॑या ।28) हि मासा॒-न्मासा॒न्॒. हि हि मासान्॑ ।29) मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति ।30) स॒म्पश्य॑न्ति पौर्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति पौर्णमा॒स्या ।30) स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सं - पश्य॑न्ति ।31) पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासा॒-न्मासा᳚-न्पौर्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या मासान्॑ ।31) पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण - मा॒स्या ।32) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।33) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्याहः॑ ।33) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।34) अह॒ रुदु दह॒ रह॒ रुत् ।35) उ-थ्सृ॑जन्ति सृज॒ न्त्युदु-थ्सृ॑जन्ति ।36) सृ॒ज॒न्ति॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या सृ॑जन्ति सृजन्ति पौर्णमा॒स्या ।37) पौ॒र्ण॒मा॒स्या हि हि पौ᳚र्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या हि ।37) पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण - मा॒स्या ।38) हि मासा॒-न्मासा॒न्॒. हि हि मासान्॑ ।39) मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पश्य॑न्ति ।40) स॒म्पश्य॑न्ति॒ यो य-स्स॒म्पश्य॑न्ति स॒म्पश्य॑न्ति॒ यः ।40) स॒म्पश्य॒न्तीति॑ सं - पश्य॑न्ति ।41) यो वै वै यो यो वै ।42) वै पू॒र्णे पू॒र्णे वै वै पू॒र्णे ।43) पू॒र्ण आ॑सि॒ञ्च त्या॑सि॒ञ्चति॑ पू॒र्णे पू॒र्ण आ॑सि॒ञ्चति॑ ।44) आ॒सि॒ञ्चति॒ परा॒ परा॑ ऽऽसि॒ञ्च त्या॑सि॒ञ्चति॒ परा᳚ ।44) आ॒सि॒ञ्चतीत्या᳚ - सि॒ञ्चति॑ ।45) परा॒ स स परा॒ परा॒ सः ।46) स सि॑ञ्चति सिञ्चति॒ स स सि॑ञ्चति ।47) सि॒ञ्च॒ति॒ यो य-स्सि॑ञ्चति सिञ्चति॒ यः ।48) यः पू॒र्णा-त्पू॒र्णा-द्यो यः पू॒र्णात् ।49) पू॒र्णा दु॒दच॑ त्यु॒दच॑ति पू॒र्णा-त्पू॒र्णा दु॒दच॑ति ।50) उ॒दच॑ति प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मु॒दच॑ त्यु॒दच॑ति प्रा॒णम् ।50) उ॒दच॒तीत्यु॑त् - अच॑ति ।॥ 15 ॥ (50/68)

  ---

  1) ṣa̠ḍa̠hai-rmāsā̠-nmāsā̎n ṣaḍa̠hai ṣṣa̍ḍa̠hai-rmāsān̍ ।1) ṣa̠ḍa̠hairiti̍ ṣaṭ - a̠haiḥ ।2) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।3) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyā ha̍ḥ ।3) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।4) aha̠ rudu daha̠ raha̠ rut ।5) u-thsṛ̍janti sṛja̠ ntyudu-thsṛ̍janti ।6) sṛ̠ja̠nti̠ ṣa̠ḍa̠hai ṣṣa̍ḍa̠hai-ssṛ̍janti sṛjanti ṣaḍa̠haiḥ ।7) ṣa̠ḍa̠hair-hi hi ṣa̍ḍa̠hai ṣṣa̍ḍa̠hair-hi ।7) ṣa̠ḍa̠hairiti̍ ṣaṭ - a̠haiḥ ।8) hi māsā̠-nmāsā̠n̠. hi hi māsān̍ ।9) māsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti ।10) sa̠mpaśya̍ ntyardhamā̠sai ra̍rdhamā̠sai-ssa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍ ntyardhamā̠saiḥ ।10) sa̠mpaśya̠ntīti̍ saṃ - paśya̍nti ।11) a̠rdha̠mā̠sai-rmāsā̠-nmāsā̍na-rdhamā̠sai ra̍rdhamā̠sai-rmāsān̍ ।11) a̠rdha̠mā̠sairitya̍rdha - mā̠saiḥ ।12) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।13) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyā ha̍ḥ ।13) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।14) aha̠ rudu daha̠ raha̠ rut ।15) u-thsṛ̍janti sṛja̠ ntyudu-thsṛ̍janti ।16) sṛ̠ja̠ ntya̠rdha̠mā̠sai ra̍rdhamā̠sai-ssṛ̍janti sṛja ntyardhamā̠saiḥ ।17) a̠rdha̠mā̠sair-hi hya̍rdhamā̠sai ra̍rdhamā̠sair-hi ।17) a̠rdha̠mā̠sairitya̍rdha - mā̠saiḥ ।18) hi māsā̠-nmāsā̠n̠. hi hi māsān̍ ।19) māsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti ।20) sa̠mpaśya̍ ntyamāvā̠sya̍yā 'māvā̠sya̍yā sa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍ ntyamāvā̠sya̍yā ।20) sa̠mpaśya̠ntīti̍ saṃ - paśya̍nti ।21) a̠mā̠vā̠sya̍yā̠ māsā̠-nmāsā̍ namāvā̠sya̍yā 'māvā̠sya̍yā̠ māsān̍ ।21) a̠mā̠vā̠sya̍yētya̍mā - vā̠sya̍yā ।22) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।23) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyā ha̍ḥ ।23) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।24) aha̠ rudu daha̠ raha̠ rut ।25) u-thsṛ̍janti sṛja̠ ntyudu-thsṛ̍janti ।26) sṛ̠ja̠ ntya̠mā̠vā̠sya̍yā 'māvā̠sya̍yā sṛjanti sṛja ntyamāvā̠sya̍yā ।27) a̠mā̠vā̠sya̍yā̠ hi hya̍māvā̠sya̍yā 'māvā̠sya̍yā̠ hi ।27) a̠mā̠vā̠sya̍yētya̍mā - vā̠sya̍yā ।28) hi māsā̠-nmāsā̠n̠. hi hi māsān̍ ।29) māsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti ।30) sa̠mpaśya̍nti paurṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā sa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti paurṇamā̠syā ।30) sa̠mpaśya̠ntīti̍ saṃ - paśya̍nti ।31) pau̠rṇa̠mā̠syā māsā̠-nmāsā̎-npaurṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā māsān̍ ।31) pau̠rṇa̠mā̠syēti̍ paurṇa - mā̠syā ।32) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।33) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyāha̍ḥ ।33) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।34) aha̠ rudu daha̠ raha̠ rut ।35) u-thsṛ̍janti sṛja̠ ntyudu-thsṛ̍janti ।36) sṛ̠ja̠nti̠ pau̠rṇa̠mā̠syā pau̎rṇamā̠syā sṛ̍janti sṛjanti paurṇamā̠syā ।37) pau̠rṇa̠mā̠syā hi hi pau̎rṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā hi ।37) pau̠rṇa̠mā̠syēti̍ paurṇa - mā̠syā ।38) hi māsā̠-nmāsā̠n̠. hi hi māsān̍ ।39) māsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpaśya̍nti ।40) sa̠mpaśya̍nti̠ yō ya-ssa̠mpaśya̍nti sa̠mpaśya̍nti̠ yaḥ ।40) sa̠mpaśya̠ntīti̍ saṃ - paśya̍nti ।41) yō vai vai yō yō vai ।42) vai pū̠rṇē pū̠rṇē vai vai pū̠rṇē ।43) pū̠rṇa ā̍si̠ñcha tyā̍si̠ñchati̍ pū̠rṇē pū̠rṇa ā̍si̠ñchati̍ ।44) ā̠si̠ñchati̠ parā̠ parā̍ ''si̠ñcha tyā̍si̠ñchati̠ parā̎ ।44) ā̠si̠ñchatītyā̎ - si̠ñchati̍ ।45) parā̠ sa sa parā̠ parā̠ saḥ ।46) sa si̍ñchati siñchati̠ sa sa si̍ñchati ।47) si̠ñcha̠ti̠ yō ya-ssi̍ñchati siñchati̠ yaḥ ।48) yaḥ pū̠rṇā-tpū̠rṇā-dyō yaḥ pū̠rṇāt ।49) pū̠rṇā du̠dacha̍ tyu̠dacha̍ti pū̠rṇā-tpū̠rṇā du̠dacha̍ti ।50) u̠dacha̍ti prā̠ṇa-mprā̠ṇa mu̠dacha̍ tyu̠dacha̍ti prā̠ṇam ।50) u̠dacha̠tītyu̍t - acha̍ti ।॥ 15 ॥ (50/68)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ṣa̠ḍa̠hai-rmāsā̠-nmāsā̎n, ṣaḍa̠hai, ṣṣa̍ḍa̠hai-rmāsān̍, ṣa̠ḍa̠hair̍, ṣaṭ, a̠haiḥ, māsā̎-nthsa̠mpādya̍, sa̠mpādya̠, māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍, sa̠mpādyā.

• verse 16

  1) प्रा॒ण म॑स्मि-न्नस्मि-न्प्रा॒ण-म्प्रा॒ण म॑स्मिन्न् ।1) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।2) अ॒स्मि॒-न्थ्स सो᳚ ऽस्मि-न्नस्मि॒-न्थ्सः ।3) स द॑धाति दधाति॒ स स द॑धाति ।4) द॒धा॒ति॒ य-द्य-द्द॑धाति दधाति॒ यत् ।5) य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या य-द्य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या ।6) पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासा॒-न्मासा᳚-न्पौर्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या मासान्॑ ।6) पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण - मा॒स्या ।7) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।8) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्याहः॑ ।8) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।9) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।10) उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ सं​वँथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒रा यो᳚थ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒जन्ति॑ सं​वँथ्स॒राय॑ ।10) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।11) सं॒​वँ॒थ्स॒रा यै॒वैव सं॑​वँथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒रा यै॒व ।11) सं॒​वँ॒थ्स॒रायेति॑ सं - व॒थ्स॒राय॑ ।12) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।13) त-त्प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्त-त्त-त्प्रा॒णम् ।14) प्रा॒ण-न्द॑धति दधति प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्द॑धति ।14) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।15) द॒ध॒ति॒ त-त्त-द्द॑धति दधति॒ तत् ।16) तदन् वनु॒ त-त्तदनु॑ ।17) अनु॑ स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणो ऽन्वनु॑ स॒त्रिणः॑ ।18) स॒त्रिणः॒ प्र प्र स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणः॒ प्र ।19) प्राण॑ न्त्यनन्ति॒ प्र प्राण॑न्ति ।20) अ॒न॒न्ति॒ य-द्यद॑न न्त्यनन्ति॒ यत् ।21) यदह॒ रह॒-र्य-द्यदहः॑ ।22) अह॒-र्न नाह॒ रह॒-र्न ।23) नोथ्सृ॒जेयु॑ रुथ्सृ॒जेयु॒-र्न नोथ्सृ॒जेयुः॑ ।24) उ॒थ्सृ॒जेयु॒-र्यथा॒ यथो᳚थ्सृ॒जेयु॑ रुथ्सृ॒जेयु॒-र्यथा᳚ ।24) उ॒थ्सृ॒जेयु॒रित्यु॑त् - सृ॒जेयुः॑ ।25) यथा॒ दृति॒-र्दृति॒-र्यथा॒ यथा॒ दृतिः॑ ।26) दृति॒ रुप॑नद्ध॒ उप॑नद्धो॒ दृति॒-र्दृति॒ रुप॑नद्धः ।27) उप॑नद्धो वि॒पत॑ति वि॒पत॒ त्युप॑नद्ध॒ उप॑नद्धो वि॒पत॑ति ।27) उप॑नद्ध॒ इत्युप॑ - न॒द्धः॒ ।28) वि॒पत॑ त्ये॒व मे॒वं-विँ॒पत॑ति वि॒पत॑ त्ये॒वम् ।28) वि॒पत॒तीति॑ वि - पत॑ति ।29) ए॒वग्ं सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ए॒व मे॒वग्ं सं॑​वँथ्स॒रः ।30) सं॒​वँ॒थ्स॒रो वि वि सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो वि ।30) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।31) वि प॑ते-त्पते॒-द्वि वि प॑तेत् ।32) प॒ते॒ दार्ति॒ मार्ति॑-म्पते-त्पते॒ दार्ति᳚म् ।33) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।34) आर्च्छे॑युर्-ऋच्छेयु॒ रार्च्छे॑युः ।35) ऋ॒च्छे॒यु॒-र्य-द्यदृ॑च्छेयुर्-ऋच्छेयु॒-र्यत् ।36) य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या य-द्य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या ।37) पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासा॒-न्मासा᳚-न्पौर्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या मासान्॑ ।37) पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण - मा॒स्या ।38) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।39) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्याहः॑ ।39) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।40) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।41) उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ सं​वँथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒रा यो᳚थ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒जन्ति॑ सं​वँथ्स॒राय॑ ।41) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।42) सं॒​वँ॒थ्स॒रा यै॒वैव सं॑​वँथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒रा यै॒व ।42) सं॒​वँ॒थ्स॒रायेति॑ सं - व॒थ्स॒राय॑ ।43) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।44) तदु॑दा॒न मु॑दा॒न-न्त-त्तदु॑दा॒नम् ।45) उ॒दा॒न-न्द॑धति दध त्युदा॒न मु॑दा॒न-न्द॑धति ।45) उ॒दा॒नमित्यु॑त् - अ॒नम् ।46) द॒ध॒ति॒ त-त्त-द्द॑धति दधति॒ तत् ।47) तदन् वनु॒ त-त्तदनु॑ ।48) अनु॑ स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणो ऽन्वनु॑ स॒त्रिणः॑ ।49) स॒त्रिण॒ उदु-थ्स॒त्रिणः॑ स॒त्रिण॒ उत् ।50) उद॑न न्त्यन॒ न्त्युदु द॑नन्ति ।॥ 16 ॥ (50/65)

  ---

  1) prā̠ṇa ma̍smi-nnasmi-nprā̠ṇa-mprā̠ṇa ma̍sminn ।1) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।2) a̠smi̠-nthsa sō̎ 'smi-nnasmi̠-nthsaḥ ।3) sa da̍dhāti dadhāti̠ sa sa da̍dhāti ।4) da̠dhā̠ti̠ ya-dya-dda̍dhāti dadhāti̠ yat ।5) ya-tpau̎rṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā ya-dya-tpau̎rṇamā̠syā ।6) pau̠rṇa̠mā̠syā māsā̠-nmāsā̎-npaurṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā māsān̍ ।6) pau̠rṇa̠mā̠syēti̍ paurṇa - mā̠syā ।7) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।8) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyāha̍ḥ ।8) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।9) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।10) u̠thsṛ̠janti̍ saṃvathsa̠rāya̍ saṃvathsa̠rā yō̎thsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠janti̍ saṃvathsa̠rāya̍ ।10) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।11) sa̠ṃva̠thsa̠rā yai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rāya̍ saṃvathsa̠rā yai̠va ।11) sa̠ṃva̠thsa̠rāyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rāya̍ ।12) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।13) ta-tprā̠ṇa-mprā̠ṇa-nta-tta-tprā̠ṇam ।14) prā̠ṇa-nda̍dhati dadhati prā̠ṇa-mprā̠ṇa-nda̍dhati ।14) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।15) da̠dha̠ti̠ ta-tta-dda̍dhati dadhati̠ tat ।16) tadan vanu̠ ta-ttadanu̍ ।17) anu̍ sa̠triṇa̍-ssa̠triṇō 'nvanu̍ sa̠triṇa̍ḥ ।18) sa̠triṇa̠ḥ pra pra sa̠triṇa̍-ssa̠triṇa̠ḥ pra ।19) prāṇa̍ ntyananti̠ pra prāṇa̍nti ।20) a̠na̠nti̠ ya-dyada̍na ntyananti̠ yat ।21) yadaha̠ raha̠-rya-dyadaha̍ḥ ।22) aha̠-rna nāha̠ raha̠-rna ।23) nōthsṛ̠jēyu̍ ruthsṛ̠jēyu̠-rna nōthsṛ̠jēyu̍ḥ ।24) u̠thsṛ̠jēyu̠-ryathā̠ yathō̎thsṛ̠jēyu̍ ruthsṛ̠jēyu̠-ryathā̎ ।24) u̠thsṛ̠jēyu̠rityu̍t - sṛ̠jēyu̍ḥ ।25) yathā̠ dṛti̠-rdṛti̠-ryathā̠ yathā̠ dṛti̍ḥ ।26) dṛti̠ rupa̍naddha̠ upa̍naddhō̠ dṛti̠-rdṛti̠ rupa̍naddhaḥ ।27) upa̍naddhō vi̠pata̍ti vi̠pata̠ tyupa̍naddha̠ upa̍naddhō vi̠pata̍ti ।27) upa̍naddha̠ ityupa̍ - na̠ddha̠ḥ ।28) vi̠pata̍ tyē̠va mē̠vaṃ vi̠pata̍ti vi̠pata̍ tyē̠vam ।28) vi̠pata̠tīti̍ vi - pata̍ti ।29) ē̠vagṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ē̠va mē̠vagṃ sa̍ṃvathsa̠raḥ ।30) sa̠ṃva̠thsa̠rō vi vi sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō vi ।30) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।31) vi pa̍tē-tpatē̠-dvi vi pa̍tēt ।32) pa̠tē̠ dārti̠ mārti̍-mpatē-tpatē̠ dārti̎m ।33) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।34) ārchChē̍yur-ṛchChēyu̠ rārchChē̍yuḥ ।35) ṛ̠chChē̠yu̠-rya-dyadṛ̍chChēyur-ṛchChēyu̠-ryat ।36) ya-tpau̎rṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā ya-dya-tpau̎rṇamā̠syā ।37) pau̠rṇa̠mā̠syā māsā̠-nmāsā̎-npaurṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā māsān̍ ।37) pau̠rṇa̠mā̠syēti̍ paurṇa - mā̠syā ।38) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।39) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyāha̍ḥ ।39) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।40) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।41) u̠thsṛ̠janti̍ saṃvathsa̠rāya̍ saṃvathsa̠rā yō̎thsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠janti̍ saṃvathsa̠rāya̍ ।41) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।42) sa̠ṃva̠thsa̠rā yai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rāya̍ saṃvathsa̠rā yai̠va ।42) sa̠ṃva̠thsa̠rāyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rāya̍ ।43) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।44) tadu̍dā̠na mu̍dā̠na-nta-ttadu̍dā̠nam ।45) u̠dā̠na-nda̍dhati dadha tyudā̠na mu̍dā̠na-nda̍dhati ।45) u̠dā̠namityu̍t - a̠nam ।46) da̠dha̠ti̠ ta-tta-dda̍dhati dadhati̠ tat ।47) tadan vanu̠ ta-ttadanu̍ ।48) anu̍ sa̠triṇa̍-ssa̠triṇō 'nvanu̍ sa̠triṇa̍ḥ ।49) sa̠triṇa̠ udu-thsa̠triṇa̍-ssa̠triṇa̠ ut ।50) uda̍na ntyana̠ ntyudu da̍nanti ।॥ 16 ॥ (50/65)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prā̠ṇa, ma̍smi-nnasmi-nprā̠ṇa-mprā̠ṇa, ma̍sminn, prā̠ṇam̍, pra, a̠nam, a̠smi̠-nthsa, sō̎, smi-nnasmi̠-nthsaḥ, sa.

• verse 17

  1) अ॒न॒न्ति॒ न नान॑ न्त्यनन्ति॒ न ।2) नार्ति॒ मार्ति॒-न्न नार्ति᳚म् ।3) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।4) आर्च्छ॑ न्त्यृच्छ॒ न्त्यार्च्छ॑न्ति ।5) ऋ॒च्छ॒न्ति॒ पू॒र्णमा॑से पू॒र्णमा॑स ऋच्छ न्त्यृच्छन्ति पू॒र्णमा॑से ।6) पू॒र्णमा॑से॒ वै वै पू॒र्णमा॑से पू॒र्णमा॑से॒ वै ।6) पू॒र्णमा॑स॒ इति॑ पू॒र्ण - मा॒से॒ ।7) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।8) दे॒वानाग्ं॑ सु॒त-स्सु॒तो दे॒वाना᳚-न्दे॒वानाग्ं॑ सु॒तः ।9) सु॒तो य-द्य-थ्सु॒त-स्सु॒तो यत् ।10) य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या य-द्य-त्पौ᳚र्णमा॒स्या ।11) पौ॒र्ण॒मा॒स्या मासा॒-न्मासा᳚-न्पौर्णमा॒स्या पौ᳚र्णमा॒स्या मासान्॑ ।11) पौ॒र्ण॒मा॒स्येति॑ पौर्ण - मा॒स्या ।12) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।13) स॒म्पाद्या ह॒ रहः॑ स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्याहः॑ ।13) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।14) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।15) उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒जन्ति॑ दे॒वाना᳚म् ।15) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।16) दे॒वाना॑ मे॒वैव दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मे॒व ।17) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।18) त-द्य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ त-त्त-द्य॒ज्ञेन॑ ।19) य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञम् ।20) य॒ज्ञ-म्प्र॒त्यव॑रोहन्ति प्र॒त्यव॑रोहन्ति य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प्र॒त्यव॑रोहन्ति ।21) प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ वि वि प्र॒त्यव॑रोहन्ति प्र॒त्यव॑रोहन्ति॒ वि ।21) प्र॒त्यव॑रोह॒न्तीति॑ प्रति - अव॑रोहन्ति ।22) वि वै वै वि वि वै ।23) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।24) ए॒त-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒त दे॒त-द्य॒ज्ञम् ।25) य॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति छिन्दन्ति य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-ञ्छि॑न्दन्ति ।26) छि॒न्द॒न्ति॒ य-द्यच् छि॑न्दन्ति छिन्दन्ति॒ यत् ।27) यथ्ष॑ड॒हस॑न्ततग्ं षड॒हस॑न्ततं॒-यँ-द्यथ्ष॑ड॒हस॑न्ततम् ।28) ष॒ड॒हस॑न्तत॒ग्ं॒ सन्त॒ग्ं॒ सन्तग्ं॑ षड॒हस॑न्ततग्ं षड॒हस॑न्तत॒ग्ं॒ सन्त᳚म् ।28) ष॒ड॒हस॑न्तत॒मिति॑ षड॒ह - स॒न्त॒त॒म् ।29) सन्त॒ मथाथ॒ सन्त॒ग्ं॒ सन्त॒ मथ॑ ।30) अथाह॒ रह॒ रथा थाहः॑ ।31) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।32) उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ प्राजाप॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्य मु॑थ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒जन्ति॑ प्राजाप॒त्यम् ।32) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।33) प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒शु-म्प॒शु-म्प्रा॑जाप॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्य-म्प॒शुम् ।33) प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा - प॒त्यम् ।34) प॒शु मा प॒शु-म्प॒शु मा ।35) आ ल॑भन्ते लभन्त॒ आ ल॑भन्ते ।36) ल॒भ॒न्ते॒ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्लभन्ते लभन्ते प्र॒जाप॑तिः ।37) प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वा॒-स्सर्वाः᳚ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-स्सर्वाः᳚ ।37) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।38) सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।39) दे॒वता॑ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिः ।40) दे॒वता॑भि रे॒वैव दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रे॒व ।41) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।42) य॒ज्ञग्ं सग्ं सं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं सम् ।43) स-न्त॑न्वन्ति तन्वन्ति॒ सग्ं स-न्त॑न्वन्ति ।44) त॒न्व॒न्ति॒ यन्ति॒ यन्ति॑ तन्वन्ति तन्वन्ति॒ यन्ति॑ ।45) यन्ति॒ वै वै यन्ति॒ यन्ति॒ वै ।46) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।47) ए॒ते सव॑ना॒-थ्सव॑ना दे॒त ए॒ते सव॑नात् ।48) सव॑ना॒-द्ये ये सव॑ना॒-थ्सव॑ना॒-द्ये ।49) ये ऽह॒ रह॒-र्ये ये ऽहः॑ ।50) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।॥ 17 ॥ (50/59)

  ---

  1) a̠na̠nti̠ na nāna̍ ntyananti̠ na ।2) nārti̠ mārti̠-nna nārti̎m ।3) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।4) ārchCha̍ ntyṛchCha̠ ntyārchCha̍nti ।5) ṛ̠chCha̠nti̠ pū̠rṇamā̍sē pū̠rṇamā̍sa ṛchCha ntyṛchChanti pū̠rṇamā̍sē ।6) pū̠rṇamā̍sē̠ vai vai pū̠rṇamā̍sē pū̠rṇamā̍sē̠ vai ।6) pū̠rṇamā̍sa̠ iti̍ pū̠rṇa - mā̠sē̠ ।7) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।8) dē̠vānāgṃ̍ su̠ta-ssu̠tō dē̠vānā̎-ndē̠vānāgṃ̍ su̠taḥ ।9) su̠tō ya-dya-thsu̠ta-ssu̠tō yat ।10) ya-tpau̎rṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā ya-dya-tpau̎rṇamā̠syā ।11) pau̠rṇa̠mā̠syā māsā̠-nmāsā̎-npaurṇamā̠syā pau̎rṇamā̠syā māsān̍ ।11) pau̠rṇa̠mā̠syēti̍ paurṇa - mā̠syā ।12) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।13) sa̠mpādyā ha̠ raha̍-ssa̠mpādya̍ sa̠mpādyāha̍ḥ ।13) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।14) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।15) u̠thsṛ̠janti̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ muthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠janti̍ dē̠vānā̎m ।15) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।16) dē̠vānā̍ mē̠vaiva dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mē̠va ।17) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।18) ta-dya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ ta-tta-dya̠jñēna̍ ।19) ya̠jñēna̍ ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̍ ya̠jñam ।20) ya̠jña-mpra̠tyava̍rōhanti pra̠tyava̍rōhanti ya̠jñaṃ ya̠jña-mpra̠tyava̍rōhanti ।21) pra̠tyava̍rōhanti̠ vi vi pra̠tyava̍rōhanti pra̠tyava̍rōhanti̠ vi ।21) pra̠tyava̍rōha̠ntīti̍ prati - ava̍rōhanti ।22) vi vai vai vi vi vai ।23) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।24) ē̠ta-dya̠jñaṃ ya̠jña mē̠ta dē̠ta-dya̠jñam ।25) ya̠jña-ñChi̍ndanti Chindanti ya̠jñaṃ ya̠jña-ñChi̍ndanti ।26) Chi̠nda̠nti̠ ya-dyach Chi̍ndanti Chindanti̠ yat ।27) yathṣa̍ḍa̠hasa̍ntatagṃ ṣaḍa̠hasa̍ntata̠ṃ ya-dyathṣa̍ḍa̠hasa̍ntatam ।28) ṣa̠ḍa̠hasa̍ntata̠gṃ̠ santa̠gṃ̠ santagṃ̍ ṣaḍa̠hasa̍ntatagṃ ṣaḍa̠hasa̍ntata̠gṃ̠ santa̎m ।28) ṣa̠ḍa̠hasa̍ntata̠miti̍ ṣaḍa̠ha - sa̠nta̠ta̠m ।29) santa̠ mathātha̠ santa̠gṃ̠ santa̠ matha̍ ।30) athāha̠ raha̠ rathā thāha̍ḥ ।31) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।32) u̠thsṛ̠janti̍ prājāpa̠tya-mprā̍jāpa̠tya mu̍thsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠janti̍ prājāpa̠tyam ।32) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।33) prā̠jā̠pa̠tya-mpa̠śu-mpa̠śu-mprā̍jāpa̠tya-mprā̍jāpa̠tya-mpa̠śum ।33) prā̠jā̠pa̠tyamiti̍ prājā - pa̠tyam ।34) pa̠śu mā pa̠śu-mpa̠śu mā ।35) ā la̍bhantē labhanta̠ ā la̍bhantē ।36) la̠bha̠ntē̠ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rlabhantē labhantē pra̠jāpa̍tiḥ ।37) pra̠jāpa̍ti̠-ssarvā̠-ssarvā̎ḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-ssarvā̎ḥ ।37) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।38) sarvā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssarvā̠-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ।39) dē̠vatā̍ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍bhiḥ ।40) dē̠vatā̍bhi rē̠vaiva dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rē̠va ।41) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।42) ya̠jñagṃ sagṃ saṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sam ।43) sa-nta̍nvanti tanvanti̠ sagṃ sa-nta̍nvanti ।44) ta̠nva̠nti̠ yanti̠ yanti̍ tanvanti tanvanti̠ yanti̍ ।45) yanti̠ vai vai yanti̠ yanti̠ vai ।46) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।47) ē̠tē sava̍nā̠-thsava̍nā dē̠ta ē̠tē sava̍nāt ।48) sava̍nā̠-dyē yē sava̍nā̠-thsava̍nā̠-dyē ।49) yē 'ha̠ raha̠-ryē yē 'ha̍ḥ ।50) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।॥ 17 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠na̠nti̠, na, nāna̍, ntyananti̠, na, nārti̠, mārti̠-nna, nārti̎m, ārti̠, mā.

• verse 18

  1) उ॒थ्सृ॒जन्ति॑ तु॒रीय॑-न्तु॒रीय॑ मुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒जन्ति॑ तु॒रीय᳚म् ।1) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।2) तु॒रीय॒-ङ्खलु॒ खलु॑ तु॒रीय॑-न्तु॒रीय॒-ङ्खलु॑ ।3) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।4) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।5) ए॒त-थ्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न मे॒त दे॒त-थ्सव॑नम् ।6) सव॑नं॒-यँ-द्य-थ्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑नं॒-यँत् ।7) य-थ्सा᳚न्ना॒य्यग्ं सा᳚न्ना॒य्यं-यँ-द्य-थ्सा᳚न्ना॒य्यम् ।8) सा॒न्ना॒य्यं-यँ-द्य-थ्सा᳚न्ना॒य्यग्ं सा᳚न्ना॒य्यं-यँत् ।8) सा॒न्ना॒य्यमिति॑ सां - ना॒य्यम् ।9) य-थ्सा᳚न्ना॒य्यग्ं सा᳚न्ना॒य्यं-यँ-द्य-थ्सा᳚न्ना॒य्यम् ।10) सा॒न्ना॒य्य-म्भव॑ति॒ भव॑ति सान्ना॒य्यग्ं सा᳚न्ना॒य्य-म्भव॑ति ।10) सा॒न्ना॒य्यमिति॑ सां - ना॒य्यम् ।11) भव॑ति॒ तेन॒ तेन॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ तेन॑ ।12) तेनै॒वैव तेन॒ तेनै॒व ।13) ए॒व सव॑ना॒-थ्सव॑ना दे॒वैव सव॑नात् ।14) सव॑ना॒-न्न न सव॑ना॒-थ्सव॑ना॒-न्न ।15) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।16) य॒न्ति॒ स॒मु॒प॒हूय॑ समुप॒हूय॑ यन्ति यन्ति समुप॒हूय॑ ।17) स॒मु॒प॒हूय॑ भक्षयन्ति भक्षयन्ति समुप॒हूय॑ समुप॒हूय॑ भक्षयन्ति ।17) स॒मु॒प॒हूयेति॑ सं - उ॒प॒हूय॑ ।18) भ॒क्ष॒य॒ न्त्ये॒तथ्सो॑मपीथा ए॒तथ्सो॑मपीथा भक्षयन्ति भक्षय न्त्ये॒तथ्सो॑मपीथाः ।19) ए॒तथ्सो॑मपीथा॒ हि ह्ये॑तथ्सो॑मपीथा ए॒तथ्सो॑मपीथा॒ हि ।19) ए॒तथ्सो॑मपीथा॒ इत्ये॒तत् - सो॒म॒पी॒थाः॒ ।20) ह्ये॑तर्-ह्ये॒तर्​हि॒ हि ह्ये॑तर्​हि॑ ।21) ए॒तर्​हि॑ यथायत॒नं-यँ॑थायत॒न मे॒तर्-ह्ये॒तर्​हि॑ यथायत॒नम् ।22) य॒था॒य॒त॒नं-वैँ वै य॑थायत॒नं-यँ॑थायत॒नं-वैँ ।22) य॒था॒य॒त॒नमिति॑ यथा - अ॒य॒त॒नम् ।23) वा ए॒तेषा॑ मे॒तेषां॒-वैँ वा ए॒तेषा᳚म् ।24) ए॒तेषाग्ं॑ सवन॒भाजः॑ सवन॒भाज॑ ए॒तेषा॑ मे॒तेषाग्ं॑ सवन॒भाजः॑ ।25) स॒व॒न॒भाजो॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्सवन॒भाजः॑ सवन॒भाजो॑ दे॒वताः᳚ ।25) स॒व॒न॒भाज॒ इति॑ सवन - भाजः॑ ।26) दे॒वता॑ गच्छन्ति गच्छन्ति दे॒वता॑ दे॒वता॑ गच्छन्ति ।27) ग॒च्छ॒न्ति॒ ये ये ग॑च्छन्ति गच्छन्ति॒ ये ।28) ये ऽह॒ रह॒-र्ये ये ऽहः॑ ।29) अह॑ रुथ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्यह॒ रह॑ रुथ्सृ॒जन्ति॑ ।30) उ॒थ्सृ॒ज न्त्य॑नुसव॒न म॑नुसव॒न मु॑थ्सृ॒ज न्त्यु॑थ्सृ॒ज न्त्य॑नुसव॒नम् ।30) उ॒थ्सृ॒जन्तीत्यु॑त् - सृ॒जन्ति॑ ।31) अ॒नु॒स॒व॒न-म्पु॑रो॒डाशा᳚-न्पुरो॒डाशा॑ ननुसव॒न म॑नुसव॒न-म्पु॑रो॒डाशान्॑ ।31) अ॒नु॒स॒व॒नमित्य॑नु - स॒व॒नम् ।32) पु॒रो॒डाशा॒-न्नि-र्णिष् पु॑रो॒डाशा᳚-न्पुरो॒डाशा॒-न्निः ।33) नि-र्व॑पन्ति वपन्ति॒ नि-र्णि-र्व॑पन्ति ।34) व॒प॒न्ति॒ य॒था॒य॒त॒ना-द्य॑थायत॒ना-द्व॑पन्ति वपन्ति यथायत॒नात् ।35) य॒था॒य॒त॒ना दे॒वैव य॑थायत॒ना-द्य॑थायत॒ना दे॒व ।35) य॒था॒य॒त॒नादिति॑ यथा - आ॒य॒त॒नात् ।36) ए॒व स॑वन॒भाजः॑ सवन॒भाज॑ ए॒वैव स॑वन॒भाजः॑ ।37) स॒व॒न॒भाजो॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्सवन॒भाजः॑ सवन॒भाजो॑ दे॒वताः᳚ ।37) स॒व॒न॒भाज॒ इति॑ सवन - भाजः॑ ।38) दे॒वता॒ अवाव॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ अव॑ ।39) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।40) रु॒न्ध॒ते॒ ऽष्टाक॑पाला न॒ष्टाक॑पाला-न्रुन्धते रुन्धते॒ ऽष्टाक॑पालान् ।41) अ॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने᳚ ऽष्टाक॑पाला न॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने ।41) अ॒ष्टाक॑पाला॒नित्य॒ष्टा - क॒पा॒ला॒न् ।42) प्रा॒त॒स्स॒व॒न एका॑दशकपाला॒ नेका॑दशकपाला-न्प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒न एका॑दशकपालान् ।42) प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः - स॒व॒ने ।43) एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ माद्ध्य॑न्दिन॒ एका॑दशकपाला॒ नेका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने ।43) एका॑दशकपाला॒नित्येका॑दश - क॒पा॒ला॒न् ।44) माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने॒ सव॑ने॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने ।45) सव॑ने॒ द्वाद॑शकपाला॒-न्द्वाद॑शकपाला॒-न्थ्सव॑ने॒ सव॑ने॒ द्वाद॑शकपालान् ।46) द्वाद॑शकपालाग्​ स्तृतीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने द्वाद॑शकपाला॒-न्द्वाद॑शकपालाग्​ स्तृतीयसव॒ने ।46) द्वाद॑शकपाला॒निति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒ला॒न् ।47) तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि तृतीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने छन्दाग्ं॑सि ।47) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय - स॒व॒ने ।48) छन्दाग्॑ स्ये॒वैव छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्ये॒व ।49) ए॒वाप्त्वा ऽऽप्त्वै वैवाप्त्वा ।50) आ॒प्त्वा ऽवावा॒ प्त्वा ऽऽप्त्वा ऽव॑ ।51) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।52) रु॒न्ध॒ते॒ वै॒श्व॒दे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒वग्ं रु॑न्धते रुन्धते वैश्वदे॒वम् ।53) वै॒श्व॒दे॒व-ञ्च॒रु-ञ्च॒रुं-वैँ᳚श्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒व-ञ्च॒रुम् ।53) वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व - दे॒वम् ।54) च॒रु-न्तृ॑तीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने च॒रु-ञ्च॒रु-न्तृ॑तीयसव॒ने ।55) तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने नि-र्णिष् टृ॑तीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने निः ।55) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय - स॒व॒ने ।56) नि-र्व॑पन्ति वपन्ति॒ नि-र्णि-र्व॑पन्ति ।57) व॒प॒न्ति॒ वै॒श्व॒दे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒वं-वँ॑पन्ति वपन्ति वैश्वदे॒वम् ।58) वै॒श्व॒दे॒वं-वैँ वै वै᳚श्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒वं-वैँ ।58) वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व - दे॒वम् ।59) वै तृ॑तीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒नं-वैँ वै तृ॑तीयसव॒नम् ।60) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न-न्तेन॒ तेन॑ तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒न-न्तेन॑ ।60) तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय - स॒व॒नम् ।61) तेनै॒वैव तेन॒ तेनै॒व ।62) ए॒व तृ॑तीयसव॒ना-त्तृ॑तीयसव॒ना दे॒वैव तृ॑तीयसव॒नात् ।63) तृ॒ती॒य॒स॒व॒ना-न्न न तृ॑तीयसव॒ना-त्तृ॑तीयसव॒ना-न्न ।63) तृ॒ती॒य॒स॒व॒नादिति॑ तृतीय - स॒व॒नात् ।64) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।65) य॒न्तीति॑ यन्ति ।॥ 18 ॥ (65/86)॥ अ. 6 ॥

  ---

  1) u̠thsṛ̠janti̍ tu̠rīya̍-ntu̠rīya̍ muthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠janti̍ tu̠rīya̎m ।1) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।2) tu̠rīya̠-ṅkhalu̠ khalu̍ tu̠rīya̍-ntu̠rīya̠-ṅkhalu̍ ।3) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।4) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।5) ē̠ta-thsava̍na̠gṃ̠ sava̍na mē̠ta dē̠ta-thsava̍nam ।6) sava̍na̠ṃ ya-dya-thsava̍na̠gṃ̠ sava̍na̠ṃ yat ।7) ya-thsā̎nnā̠yyagṃ sā̎nnā̠yyaṃ ya-dya-thsā̎nnā̠yyam ।8) sā̠nnā̠yyaṃ ya-dya-thsā̎nnā̠yyagṃ sā̎nnā̠yyaṃ yat ।8) sā̠nnā̠yyamiti̍ sāṃ - nā̠yyam ।9) ya-thsā̎nnā̠yyagṃ sā̎nnā̠yyaṃ ya-dya-thsā̎nnā̠yyam ।10) sā̠nnā̠yya-mbhava̍ti̠ bhava̍ti sānnā̠yyagṃ sā̎nnā̠yya-mbhava̍ti ।10) sā̠nnā̠yyamiti̍ sāṃ - nā̠yyam ।11) bhava̍ti̠ tēna̠ tēna̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ tēna̍ ।12) tēnai̠vaiva tēna̠ tēnai̠va ।13) ē̠va sava̍nā̠-thsava̍nā dē̠vaiva sava̍nāt ।14) sava̍nā̠-nna na sava̍nā̠-thsava̍nā̠-nna ।15) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।16) ya̠nti̠ sa̠mu̠pa̠hūya̍ samupa̠hūya̍ yanti yanti samupa̠hūya̍ ।17) sa̠mu̠pa̠hūya̍ bhakṣayanti bhakṣayanti samupa̠hūya̍ samupa̠hūya̍ bhakṣayanti ।17) sa̠mu̠pa̠hūyēti̍ saṃ - u̠pa̠hūya̍ ।18) bha̠kṣa̠ya̠ ntyē̠tathsō̍mapīthā ē̠tathsō̍mapīthā bhakṣayanti bhakṣaya ntyē̠tathsō̍mapīthāḥ ।19) ē̠tathsō̍mapīthā̠ hi hyē̍tathsō̍mapīthā ē̠tathsō̍mapīthā̠ hi ।19) ē̠tathsō̍mapīthā̠ ityē̠tat - sō̠ma̠pī̠thā̠ḥ ।20) hyē̍tar-hyē̠tar​hi̠ hi hyē̍tar​hi̍ ।21) ē̠tar​hi̍ yathāyata̠naṃ ya̍thāyata̠na mē̠tar-hyē̠tar​hi̍ yathāyata̠nam ।22) ya̠thā̠ya̠ta̠naṃ vai vai ya̍thāyata̠naṃ ya̍thāyata̠naṃ vai ।22) ya̠thā̠ya̠ta̠namiti̍ yathā - a̠ya̠ta̠nam ।23) vā ē̠tēṣā̍ mē̠tēṣā̠ṃ vai vā ē̠tēṣā̎m ।24) ē̠tēṣāgṃ̍ savana̠bhāja̍-ssavana̠bhāja̍ ē̠tēṣā̍ mē̠tēṣāgṃ̍ savana̠bhāja̍ḥ ।25) sa̠va̠na̠bhājō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssavana̠bhāja̍-ssavana̠bhājō̍ dē̠vatā̎ḥ ।25) sa̠va̠na̠bhāja̠ iti̍ savana - bhāja̍ḥ ।26) dē̠vatā̍ gachChanti gachChanti dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ gachChanti ।27) ga̠chCha̠nti̠ yē yē ga̍chChanti gachChanti̠ yē ।28) yē 'ha̠ raha̠-ryē yē 'ha̍ḥ ।29) aha̍ ruthsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntyaha̠ raha̍ ruthsṛ̠janti̍ ।30) u̠thsṛ̠ja ntya̍nusava̠na ma̍nusava̠na mu̍thsṛ̠ja ntyu̍thsṛ̠ja ntya̍nusava̠nam ।30) u̠thsṛ̠jantītyu̍t - sṛ̠janti̍ ।31) a̠nu̠sa̠va̠na-mpu̍rō̠ḍāśā̎-npurō̠ḍāśā̍ nanusava̠na ma̍nusava̠na-mpu̍rō̠ḍāśān̍ ।31) a̠nu̠sa̠va̠namitya̍nu - sa̠va̠nam ।32) pu̠rō̠ḍāśā̠-nni-rṇiṣ pu̍rō̠ḍāśā̎-npurō̠ḍāśā̠-nniḥ ।33) ni-rva̍panti vapanti̠ ni-rṇi-rva̍panti ।34) va̠pa̠nti̠ ya̠thā̠ya̠ta̠nā-dya̍thāyata̠nā-dva̍panti vapanti yathāyata̠nāt ।35) ya̠thā̠ya̠ta̠nā dē̠vaiva ya̍thāyata̠nā-dya̍thāyata̠nā dē̠va ।35) ya̠thā̠ya̠ta̠nāditi̍ yathā - ā̠ya̠ta̠nāt ।36) ē̠va sa̍vana̠bhāja̍-ssavana̠bhāja̍ ē̠vaiva sa̍vana̠bhāja̍ḥ ।37) sa̠va̠na̠bhājō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssavana̠bhāja̍-ssavana̠bhājō̍ dē̠vatā̎ḥ ।37) sa̠va̠na̠bhāja̠ iti̍ savana - bhāja̍ḥ ।38) dē̠vatā̠ avāva̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ ava̍ ।39) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।40) ru̠ndha̠tē̠ 'ṣṭāka̍pālā na̠ṣṭāka̍pālā-nrundhatē rundhatē̠ 'ṣṭāka̍pālān ।41) a̠ṣṭāka̍pālā-nprātassava̠nē prā̍tassava̠nē̎ 'ṣṭāka̍pālā na̠ṣṭāka̍pālā-nprātassava̠nē ।41) a̠ṣṭāka̍pālā̠nitya̠ṣṭā - ka̠pā̠lā̠n ।42) prā̠ta̠ssa̠va̠na ēkā̍daśakapālā̠ nēkā̍daśakapālā-nprātassava̠nē prā̍tassava̠na ēkā̍daśakapālān ।42) prā̠ta̠ssa̠va̠na iti̍ prātaḥ - sa̠va̠nē ।43) ēkā̍daśakapālā̠-nmāddhya̍ndinē̠ māddhya̍ndina̠ ēkā̍daśakapālā̠ nēkā̍daśakapālā̠-nmāddhya̍ndinē ।43) ēkā̍daśakapālā̠nityēkā̍daśa - ka̠pā̠lā̠n ।44) māddhya̍ndinē̠ sava̍nē̠ sava̍nē̠ māddhya̍ndinē̠ māddhya̍ndinē̠ sava̍nē ।45) sava̍nē̠ dvāda̍śakapālā̠-ndvāda̍śakapālā̠-nthsava̍nē̠ sava̍nē̠ dvāda̍śakapālān ।46) dvāda̍śakapālāg​ stṛtīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē dvāda̍śakapālā̠-ndvāda̍śakapālāg​ stṛtīyasava̠nē ।46) dvāda̍śakapālā̠niti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠lā̠n ।47) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠nē Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si tṛtīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē Chandāgṃ̍si ।47) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na iti̍ tṛtīya - sa̠va̠nē ।48) Chandāg̍ syē̠vaiva Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syē̠va ।49) ē̠vāptvā ''ptvai vaivāptvā ।50) ā̠ptvā 'vāvā̠ ptvā ''ptvā 'va̍ ।51) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।52) ru̠ndha̠tē̠ vai̠śva̠dē̠vaṃ vai̎śvadē̠vagṃ ru̍ndhatē rundhatē vaiśvadē̠vam ।53) vai̠śva̠dē̠va-ñcha̠ru-ñcha̠ruṃ vai̎śvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠va-ñcha̠rum ।53) vai̠śva̠dē̠vamiti̍ vaiśva - dē̠vam ।54) cha̠ru-ntṛ̍tīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē cha̠ru-ñcha̠ru-ntṛ̍tīyasava̠nē ।55) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠nē ni-rṇiṣ ṭṛ̍tīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē niḥ ।55) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na iti̍ tṛtīya - sa̠va̠nē ।56) ni-rva̍panti vapanti̠ ni-rṇi-rva̍panti ।57) va̠pa̠nti̠ vai̠śva̠dē̠vaṃ vai̎śvadē̠vaṃ va̍panti vapanti vaiśvadē̠vam ।58) vai̠śva̠dē̠vaṃ vai vai vai̎śvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠vaṃ vai ।58) vai̠śva̠dē̠vamiti̍ vaiśva - dē̠vam ।59) vai tṛ̍tīyasava̠na-ntṛ̍tīyasava̠naṃ vai vai tṛ̍tīyasava̠nam ।60) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na-ntēna̠ tēna̍ tṛtīyasava̠na-ntṛ̍tīyasava̠na-ntēna̍ ।60) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠namiti̍ tṛtīya - sa̠va̠nam ।61) tēnai̠vaiva tēna̠ tēnai̠va ।62) ē̠va tṛ̍tīyasava̠nā-ttṛ̍tīyasava̠nā dē̠vaiva tṛ̍tīyasava̠nāt ।63) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠nā-nna na tṛ̍tīyasava̠nā-ttṛ̍tīyasava̠nā-nna ।63) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠nāditi̍ tṛtīya - sa̠va̠nāt ।64) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।65) ya̠ntīti̍ yanti ।॥ 18 ॥ (65/86)॥ a. 6 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: u̠thsṛ̠janti̍, tu̠rīya̍-ntu̠rīya̍, muthsṛ̠ja, ntyu̍thsṛ̠janti̍, tu̠rīya̎m, u̠thsṛ̠jantītyu̍t, sṛ̠janti̍, tu̠rīya̠-ṅkhalu̠, khalu̍, tu̠rīya̍-ntu̠rīya̠-ṅkhalu̍.

• verse 19

  1) उ॒थ्सृज्या(3)-न्न नोथ्सृज्या(3) मु॒थ्सृज्या(3)-न्न ।1) उ॒थ्सृज्या(3)मित्यु॑त् - सृज्या(3)म् ।2) नोथ्सृज्या(3) मु॒थ्सृज्या(3)-न्न नोथ्सृज्या(3)म् ।3) उ॒थ्सृज्या(3) मिती त्यु॒थ्सृज्या(3) मु॒थ्सृज्या(3) मिति॑ ।3) उ॒थ्सृज्या(3)मित्यु॑त् - सृज्या(3)म् ।4) इति॑ मीमाग्ंसन्ते मीमाग्ंसन्त॒ इतीति॑ मीमाग्ंसन्ते ।5) मी॒मा॒ग्ं॒स॒न्ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ मीमाग्ंसन्ते मीमाग्ंसन्ते ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।6) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ स्त-त्त-द्ब्र॑ह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिन॒ स्तत् ।6) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।7) तदू॒ त-त्तदु॑ ।8) उ॒ वा॒हु॒ रा॒हु॒ रु॒ वु॒ वा॒हुः॒ ।9) आ॒हु॒ रु॒थ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॑ माहु राहु रु॒थ्सृज्य᳚म् ।10) उ॒थ्सृज्य॑ मे॒वै वोथ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॑ मे॒व ।10) उ॒थ्सृज्य॒मित्यु॑त् - सृज्य᳚म् ।11) ए॒वेती त्ये॒वैवेति॑ ।12) इत्य॑ मावा॒स्या॑या ममावा॒स्या॑या॒ मिती त्य॑मावा॒स्या॑याम् ।13) अ॒मा॒वा॒स्या॑या-ञ्च चामावा॒स्या॑या ममावा॒स्या॑या-ञ्च ।13) अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा - वा॒स्या॑याम् ।14) च॒ पौ॒र्ण॒मा॒स्या-म्पौ᳚र्णमा॒स्या-ञ्च॑ च पौर्णमा॒स्याम् ।15) पौ॒र्ण॒मा॒स्या-ञ्च॑ च पौर्णमा॒स्या-म्पौ᳚र्णमा॒स्या-ञ्च॑ ।15) पौ॒र्ण॒मा॒स्यामिति॑ पौर्ण - मा॒स्याम् ।16) चो॒थ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॑-ञ्च चो॒थ्सृज्य᳚म् ।17) उ॒थ्सृज्य॒ मिती त्यु॒थ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॒ मिति॑ ।17) उ॒थ्सृज्य॒मित्यु॑त् - सृज्य᳚म् ।18) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।19) आ॒हु॒ रे॒ते ए॒ते आ॑हु राहु रे॒ते ।20) ए॒ते हि ह्ये॑ते ए॒ते हि ।20) ए॒ते इत्ये॒ते ।21) हि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं हि हि य॒ज्ञम् ।22) य॒ज्ञं-वँह॑तो॒ वह॑तो य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-वँह॑तः ।23) वह॑त॒ इतीति॒ वह॑तो॒ वह॑त॒ इति॑ ।24) इति॒ ते ते इतीति॒ ते ।25) ते तु तु ते ते तु ।25) ते इति॒ ते ।26) त्वाव वाव तु त्वाव ।27) वाव न न वाव वाव न ।28) नोथ्सृज्ये॑ उ॒थ्सृज्ये॒ न नोथ्सृज्ये᳚ ।29) उ॒थ्सृज्ये॒ इतीत्यु॒थ्सृज्ये॑ उ॒थ्सृज्ये॒ इति॑ ।29) उ॒थ्सृज्ये॒ इत्यु॑त् - सृज्ये᳚ ।30) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।31) आ॒हु॒-र्ये ये आ॑हु राहु॒-र्ये ।32) ये अ॑वान्त॒र म॑वान्त॒रं-येँ ये अ॑वान्त॒रम् ।32) ये इति॒ ये ।33) अ॒वा॒न्त॒रं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ म॑वान्त॒र म॑वान्त॒रं-यँ॒ज्ञम् ।33) अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व - अ॒न्त॒रम् ।34) य॒ज्ञ-म्भे॒जाते॑ भे॒जाते॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्भे॒जाते᳚ ।35) भे॒जाते॒ इतीति॑ भे॒जाते॑ भे॒जाते॒ इति॑ ।35) भे॒जाते॒ इति॑ भे॒जाते᳚ ।36) इति॒ या येतीति॒ या ।37) या प्र॑थ॒मा प्र॑थ॒मा या या प्र॑थ॒मा ।38) प्र॒थ॒मा व्य॑ष्टका॒ व्य॑ष्टका प्रथ॒मा प्र॑थ॒मा व्य॑ष्टका ।39) व्य॑ष्टका॒ तस्या॒-न्तस्यां॒-व्यँ॑ष्टका॒ व्य॑ष्टका॒ तस्या᳚म् ।39) व्य॑ष्ट॒केति॒ वि - अ॒ष्ट॒का॒ ।40) तस्या॑ मु॒थ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॒-न्तस्या॒-न्तस्या॑ मु॒थ्सृज्य᳚म् ।41) उ॒थ्सृज्य॒ मिती त्यु॒थ्सृज्य॑ मु॒थ्सृज्य॒ मिति॑ ।41) उ॒थ्सृज्य॒मित्यु॑त् - सृज्य᳚म् ।42) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।43) आ॒हु॒ रे॒ष ए॒ष आ॑हु राहु रे॒षः ।44) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।45) वै मा॒सो मा॒सो वै वै मा॒सः ।46) मा॒सो वि॑श॒रो वि॑श॒रो मा॒सो मा॒सो वि॑श॒रः ।47) वि॒श॒र इतीति॑ विश॒रो वि॑श॒र इति॑ ।47) वि॒श॒र इति॑ वि - श॒रः ।48) इति॒ न नेतीति॒ न ।49) नादि॑ष्ट॒ मादि॑ष्ट॒-न्न नादि॑ष्टम् ।50) आदि॑ष्ट॒ मुदु दादि॑ष्ट॒ मादि॑ष्ट॒ मुत् ।50) आदि॑ष्ट॒मित्या - दि॒ष्ट॒म् ।॥ 19 ॥ (50/67)

  ---

  1) u̠thsṛjyā(3)-nna nōthsṛjyā(3) mu̠thsṛjyā(3)-nna ।1) u̠thsṛjyā(3)mityu̍t - sṛjyā(3)m ।2) nōthsṛjyā(3) mu̠thsṛjyā(3)-nna nōthsṛjyā(3)m ।3) u̠thsṛjyā(3) mitī tyu̠thsṛjyā(3) mu̠thsṛjyā(3) miti̍ ।3) u̠thsṛjyā(3)mityu̍t - sṛjyā(3)m ।4) iti̍ mīmāgṃsantē mīmāgṃsanta̠ itīti̍ mīmāgṃsantē ।5) mī̠mā̠gṃ̠sa̠ntē̠ bra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ mīmāgṃsantē mīmāgṃsantē brahmavā̠dina̍ḥ ।6) bra̠hma̠vā̠dina̠ sta-tta-dbra̍hmavā̠dinō̎ brahmavā̠dina̠ stat ।6) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।7) tadū̠ ta-ttadu̍ ।8) u̠ vā̠hu̠ rā̠hu̠ ru̠ vu̠ vā̠hu̠ḥ ।9) ā̠hu̠ ru̠thsṛjya̍ mu̠thsṛjya̍ māhu rāhu ru̠thsṛjya̎m ।10) u̠thsṛjya̍ mē̠vai vōthsṛjya̍ mu̠thsṛjya̍ mē̠va ।10) u̠thsṛjya̠mityu̍t - sṛjya̎m ।11) ē̠vētī tyē̠vaivēti̍ ।12) itya̍ māvā̠syā̍yā mamāvā̠syā̍yā̠ mitī tya̍māvā̠syā̍yām ।13) a̠mā̠vā̠syā̍yā-ñcha chāmāvā̠syā̍yā mamāvā̠syā̍yā-ñcha ।13) a̠mā̠vā̠syā̍yā̠mitya̍mā - vā̠syā̍yām ।14) cha̠ pau̠rṇa̠mā̠syā-mpau̎rṇamā̠syā-ñcha̍ cha paurṇamā̠syām ।15) pau̠rṇa̠mā̠syā-ñcha̍ cha paurṇamā̠syā-mpau̎rṇamā̠syā-ñcha̍ ।15) pau̠rṇa̠mā̠syāmiti̍ paurṇa - mā̠syām ।16) chō̠thsṛjya̍ mu̠thsṛjya̍-ñcha chō̠thsṛjya̎m ।17) u̠thsṛjya̠ mitī tyu̠thsṛjya̍ mu̠thsṛjya̠ miti̍ ।17) u̠thsṛjya̠mityu̍t - sṛjya̎m ।18) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।19) ā̠hu̠ rē̠tē ē̠tē ā̍hu rāhu rē̠tē ।20) ē̠tē hi hyē̍tē ē̠tē hi ।20) ē̠tē ityē̠tē ।21) hi ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ hi hi ya̠jñam ।22) ya̠jñaṃ vaha̍tō̠ vaha̍tō ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vaha̍taḥ ।23) vaha̍ta̠ itīti̠ vaha̍tō̠ vaha̍ta̠ iti̍ ।24) iti̠ tē tē itīti̠ tē ।25) tē tu tu tē tē tu ।25) tē iti̠ tē ।26) tvāva vāva tu tvāva ।27) vāva na na vāva vāva na ।28) nōthsṛjyē̍ u̠thsṛjyē̠ na nōthsṛjyē̎ ।29) u̠thsṛjyē̠ itītyu̠thsṛjyē̍ u̠thsṛjyē̠ iti̍ ।29) u̠thsṛjyē̠ ityu̍t - sṛjyē̎ ।30) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।31) ā̠hu̠-ryē yē ā̍hu rāhu̠-ryē ।32) yē a̍vānta̠ra ma̍vānta̠raṃ yē yē a̍vānta̠ram ।32) yē iti̠ yē ।33) a̠vā̠nta̠raṃ ya̠jñaṃ ya̠jña ma̍vānta̠ra ma̍vānta̠raṃ ya̠jñam ।33) a̠vā̠nta̠ramitya̍va - a̠nta̠ram ।34) ya̠jña-mbhē̠jātē̍ bhē̠jātē̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-mbhē̠jātē̎ ।35) bhē̠jātē̠ itīti̍ bhē̠jātē̍ bhē̠jātē̠ iti̍ ।35) bhē̠jātē̠ iti̍ bhē̠jātē̎ ।36) iti̠ yā yētīti̠ yā ।37) yā pra̍tha̠mā pra̍tha̠mā yā yā pra̍tha̠mā ।38) pra̠tha̠mā vya̍ṣṭakā̠ vya̍ṣṭakā pratha̠mā pra̍tha̠mā vya̍ṣṭakā ।39) vya̍ṣṭakā̠ tasyā̠-ntasyā̠ṃ vya̍ṣṭakā̠ vya̍ṣṭakā̠ tasyā̎m ।39) vya̍ṣṭa̠kēti̠ vi - a̠ṣṭa̠kā̠ ।40) tasyā̍ mu̠thsṛjya̍ mu̠thsṛjya̠-ntasyā̠-ntasyā̍ mu̠thsṛjya̎m ।41) u̠thsṛjya̠ mitī tyu̠thsṛjya̍ mu̠thsṛjya̠ miti̍ ।41) u̠thsṛjya̠mityu̍t - sṛjya̎m ।42) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।43) ā̠hu̠ rē̠ṣa ē̠ṣa ā̍hu rāhu rē̠ṣaḥ ।44) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।45) vai mā̠sō mā̠sō vai vai mā̠saḥ ।46) mā̠sō vi̍śa̠rō vi̍śa̠rō mā̠sō mā̠sō vi̍śa̠raḥ ।47) vi̠śa̠ra itīti̍ viśa̠rō vi̍śa̠ra iti̍ ।47) vi̠śa̠ra iti̍ vi - śa̠raḥ ।48) iti̠ na nētīti̠ na ।49) nādi̍ṣṭa̠ mādi̍ṣṭa̠-nna nādi̍ṣṭam ।50) ādi̍ṣṭa̠ mudu dādi̍ṣṭa̠ mādi̍ṣṭa̠ mut ।50) ādi̍ṣṭa̠mityā - di̠ṣṭa̠m ।॥ 19 ॥ (50/67)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: u̠thsṛjyā()-nna, nōthsṛjyā(), mu̠thsṛjyā()-nna, u̠thsṛjyā()mityu̍t, sṛjyā()m, nōthsṛjyā(), mu̠thsṛjyā()-nna, nōthsṛjyā()m, u̠thsṛjyā(), mitī.

• verse 20

  1) उ-थ्सृ॑जेयु-स्सृजेयु॒ रुदु-थ्सृ॑जेयुः ।2) सृ॒जे॒यु॒-र्य-द्य-थ्सृ॑जेयु-स्सृजेयु॒-र्यत् ।3) यदादि॑ष्ट॒ मादि॑ष्टं॒-यँ-द्यदादि॑ष्टम् ।4) आदि॑ष्ट मुथ्सृ॒जेयु॑ रुथ्सृ॒जेयु॒ रादि॑ष्ट॒ मादि॑ष्ट मुथ्सृ॒जेयुः॑ ।4) आदि॑ष्ट॒मित्या - दि॒ष्ट॒म् ।5) उ॒थ्सृ॒जेयु॑-र्या॒दृशे॑ या॒दृश॑ उथ्सृ॒जेयु॑ रुथ्सृ॒जेयु॑-र्या॒दृशे᳚ ।5) उ॒थ्सृ॒जेयु॒रित्यु॑त् - सृ॒जेयुः॑ ।6) या॒दृशे॒ पुनः॒ पुन॑-र्या॒दृशे॑ या॒दृशे॒ पुनः॑ ।7) पुनः॑ पर्याप्ला॒वे प॑र्याप्ला॒वे पुनः॒ पुनः॑ पर्याप्ला॒वे ।8) प॒र्या॒प्ला॒वे मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ पर्याप्ला॒वे प॑र्याप्ला॒वे मद्ध्ये᳚ ।8) प॒र्या॒प्ला॒व इति॑ परि - आ॒प्ला॒वे ।9) मद्ध्ये॑ षड॒हस्य॑ षड॒हस्य॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ षड॒हस्य॑ ।10) ष॒ड॒हस्य॑ स॒म्पद्ये॑त स॒म्पद्ये॑त षड॒हस्य॑ षड॒हस्य॑ स॒म्पद्ये॑त ।10) ष॒ड॒हस्येति॑ षट् - अ॒हस्य॑ ।11) स॒म्पद्ये॑त षड॒है ष्ष॑ड॒है-स्स॒म्पद्ये॑त स॒म्पद्ये॑त षड॒हैः ।11) स॒म्पद्ये॒तेति॑ सं - पद्ये॑त ।12) ष॒ड॒है-र्मासा॒-न्मासा᳚न् षड॒है ष्ष॑ड॒है-र्मासान्॑ ।12) ष॒ड॒हैरिति॑ षट् - अ॒हैः ।13) मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ मासा॒-न्मासा᳚-न्थ्स॒म्पाद्य॑ ।14) स॒म्पाद्य॒ य-द्य-थ्स॒म्पाद्य॑ स॒म्पाद्य॒ यत् ।14) स॒म्पाद्येति॑ सं - पाद्य॑ ।15) य-थ्स॑प्त॒मग्ं स॑प्त॒मं-यँ-द्य-थ्स॑प्त॒मम् ।16) स॒प्त॒म मह॒ रहः॑ सप्त॒मग्ं स॑प्त॒म महः॑ ।17) अह॒ स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्नह॒ रह॒ स्तस्मिन्न्॑ ।18) तस्मि॒-न्नुदु-त्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्नुत् ।19) उ-थ्सृ॑जेयु-स्सृजेयु॒ रुदु-थ्सृ॑जेयुः ।20) सृ॒जे॒यु॒ स्त-त्त-थ्सृ॑जेयु-स्सृजेयु॒ स्तत् ।21) तद॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ त-त्तद॒ग्नये᳚ ।22) अ॒ग्नये॒ वसु॑मते॒ वसु॑मते॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॒ वसु॑मते ।23) वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाशं॒-वँसु॑मते॒ वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् ।23) वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑ - म॒ते॒ ।24) पु॒रो॒डाश॑ म॒ष्टाक॑पाल म॒ष्टाक॑पाल-म्पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ म॒ष्टाक॑पालम् ।25) अ॒ष्टाक॑पाल॒-न्नि-र्णिर॒ष्टाक॑पाल म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निः ।25) अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् ।26) नि-र्व॑पेयु-र्वपेयु॒-र्नि-र्णि-र्व॑पेयुः ।27) व॒पे॒यु॒ रै॒न्द्र मै॒न्द्रं-वँ॑पेयु-र्वपेयु रै॒न्द्रम् ।28) ऐ॒न्द्र-न्दधि॒ दध्यै॒न्द्र मै॒न्द्र-न्दधि॑ ।29) दधीन्द्रा॒ येन्द्रा॑य॒ दधि॒ दधीन्द्रा॑य ।30) इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते म॒रुत्व॑त॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते ।31) म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑-म्म॒रुत्व॑ते म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् ।32) पु॒रो॒डाश॒ मेका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपाल-म्पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॒ मेका॑दशकपालम् ।33) एका॑दशकपालं-वैँश्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒व मेका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपालं-वैँश्वदे॒वम् ।33) एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् ।34) वै॒श्व॒दे॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्द्वाद॑शकपालं-वैँश्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपालम् ।34) वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व - दे॒वम् ।35) द्वाद॑शकपाल म॒ग्ने र॒ग्ने-र्द्वाद॑शकपाल॒-न्द्वाद॑शकपाल म॒ग्नेः ।35) द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒ल॒म् ।36) अ॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै ।37) वै वसु॑मतो॒ वसु॑मतो॒ वै वै वसु॑मतः ।38) वसु॑मतः प्रातस्सव॒न-म्प्रा॑तस्सव॒नं-वँसु॑मतो॒ वसु॑मतः प्रातस्सव॒नम् ।38) वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑ - म॒तः॒ ।39) प्रा॒त॒स्स॒व॒नं-यँ-द्य-त्प्रा॑तस्सव॒न-म्प्रा॑तस्सव॒नं-यँत् ।39) प्रा॒त॒स्स॒व॒नमिति॑ प्रातः - स॒व॒नम् ।40) यद॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ य-द्यद॒ग्नये᳚ ।41) अ॒ग्नये॒ वसु॑मते॒ वसु॑मते॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॒ वसु॑मते ।42) वसु॑मते पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाशं॒-वँसु॑मते॒ वसु॑मते पुरो॒डाश᳚म् ।42) वसु॑मत॒ इति॒ वसु॑ - म॒ते॒ ।43) पु॒रो॒डाश॑ म॒ष्टाक॑पाल म॒ष्टाक॑पाल-म्पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ म॒ष्टाक॑पालम् ।44) अ॒ष्टाक॑पाल-न्नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॑ न्त्य॒ष्टाक॑पाल म॒ष्टाक॑पाल-न्नि॒र्वप॑न्ति ।44) अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् ।45) नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚-न्दे॒वता᳚-न्नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚म् ।45) नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः - वप॑न्ति ।46) दे॒वता॑ मे॒वैव दे॒वता᳚-न्दे॒वता॑ मे॒व ।47) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।48) त-द्भा॒गिनी᳚-म्भा॒गिनी॒-न्त-त्त-द्भा॒गिनी᳚म् ।49) भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॑ भा॒गिनी᳚-म्भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॑ ।50) कु॒र्वन्ति॒ सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम् ।॥ 20 ॥ (50/67)

  ---

  1) u-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠ rudu-thsṛ̍jēyuḥ ।2) sṛ̠jē̠yu̠-rya-dya-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠-ryat ।3) yadādi̍ṣṭa̠ mādi̍ṣṭa̠ṃ ya-dyadādi̍ṣṭam ।4) ādi̍ṣṭa muthsṛ̠jēyu̍ ruthsṛ̠jēyu̠ rādi̍ṣṭa̠ mādi̍ṣṭa muthsṛ̠jēyu̍ḥ ।4) ādi̍ṣṭa̠mityā - di̠ṣṭa̠m ।5) u̠thsṛ̠jēyu̍-ryā̠dṛśē̍ yā̠dṛśa̍ uthsṛ̠jēyu̍ ruthsṛ̠jēyu̍-ryā̠dṛśē̎ ।5) u̠thsṛ̠jēyu̠rityu̍t - sṛ̠jēyu̍ḥ ।6) yā̠dṛśē̠ puna̠ḥ puna̍-ryā̠dṛśē̍ yā̠dṛśē̠ puna̍ḥ ।7) puna̍ḥ paryāplā̠vē pa̍ryāplā̠vē puna̠ḥ puna̍ḥ paryāplā̠vē ।8) pa̠ryā̠plā̠vē maddhyē̠ maddhyē̍ paryāplā̠vē pa̍ryāplā̠vē maddhyē̎ ।8) pa̠ryā̠plā̠va iti̍ pari - ā̠plā̠vē ।9) maddhyē̍ ṣaḍa̠hasya̍ ṣaḍa̠hasya̠ maddhyē̠ maddhyē̍ ṣaḍa̠hasya̍ ।10) ṣa̠ḍa̠hasya̍ sa̠mpadyē̍ta sa̠mpadyē̍ta ṣaḍa̠hasya̍ ṣaḍa̠hasya̍ sa̠mpadyē̍ta ।10) ṣa̠ḍa̠hasyēti̍ ṣaṭ - a̠hasya̍ ।11) sa̠mpadyē̍ta ṣaḍa̠hai ṣṣa̍ḍa̠hai-ssa̠mpadyē̍ta sa̠mpadyē̍ta ṣaḍa̠haiḥ ।11) sa̠mpadyē̠tēti̍ saṃ - padyē̍ta ।12) ṣa̠ḍa̠hai-rmāsā̠-nmāsā̎n ṣaḍa̠hai ṣṣa̍ḍa̠hai-rmāsān̍ ।12) ṣa̠ḍa̠hairiti̍ ṣaṭ - a̠haiḥ ।13) māsā̎-nthsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ māsā̠-nmāsā̎-nthsa̠mpādya̍ ।14) sa̠mpādya̠ ya-dya-thsa̠mpādya̍ sa̠mpādya̠ yat ।14) sa̠mpādyēti̍ saṃ - pādya̍ ।15) ya-thsa̍pta̠magṃ sa̍pta̠maṃ ya-dya-thsa̍pta̠mam ।16) sa̠pta̠ma maha̠ raha̍-ssapta̠magṃ sa̍pta̠ma maha̍ḥ ।17) aha̠ stasmi̠gg̠ stasmi̠-nnaha̠ raha̠ stasminn̍ ।18) tasmi̠-nnudu-ttasmi̠gg̠ stasmi̠-nnut ।19) u-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠ rudu-thsṛ̍jēyuḥ ।20) sṛ̠jē̠yu̠ sta-tta-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠ stat ।21) tada̠gnayē̠ 'gnayē̠ ta-ttada̠gnayē̎ ।22) a̠gnayē̠ vasu̍matē̠ vasu̍matē̠ 'gnayē̠ 'gnayē̠ vasu̍matē ।23) vasu̍matē purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ṃ vasu̍matē̠ vasu̍matē purō̠ḍāśa̎m ।23) vasu̍mata̠ iti̠ vasu̍ - ma̠tē̠ ।24) pu̠rō̠ḍāśa̍ ma̠ṣṭāka̍pāla ma̠ṣṭāka̍pāla-mpurō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ ma̠ṣṭāka̍pālam ।25) a̠ṣṭāka̍pāla̠-nni-rṇira̠ṣṭāka̍pāla ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nniḥ ।25) a̠ṣṭāka̍pāla̠mitya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠m ।26) ni-rva̍pēyu-rvapēyu̠-rni-rṇi-rva̍pēyuḥ ।27) va̠pē̠yu̠ rai̠ndra mai̠ndraṃ va̍pēyu-rvapēyu rai̠ndram ।28) ai̠ndra-ndadhi̠ dadhyai̠ndra mai̠ndra-ndadhi̍ ।29) dadhīndrā̠ yēndrā̍ya̠ dadhi̠ dadhīndrā̍ya ।30) indrā̍ya ma̠rutva̍tē ma̠rutva̍ta̠ indrā̠ yēndrā̍ya ma̠rutva̍tē ।31) ma̠rutva̍tē purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍-mma̠rutva̍tē ma̠rutva̍tē purō̠ḍāśa̎m ।32) pu̠rō̠ḍāśa̠ mēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapāla-mpurō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ mēkā̍daśakapālam ।33) ēkā̍daśakapālaṃ vaiśvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠va mēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapālaṃ vaiśvadē̠vam ।33) ēkā̍daśakapāla̠mityēkā̍daśa - ka̠pā̠la̠m ।34) vai̠śva̠dē̠va-ndvāda̍śakapāla̠-ndvāda̍śakapālaṃ vaiśvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠va-ndvāda̍śakapālam ।34) vai̠śva̠dē̠vamiti̍ vaiśva - dē̠vam ।35) dvāda̍śakapāla ma̠gnē ra̠gnē-rdvāda̍śakapāla̠-ndvāda̍śakapāla ma̠gnēḥ ।35) dvāda̍śakapāla̠miti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠m ।36) a̠gnē-rvai vā a̠gnē ra̠gnē-rvai ।37) vai vasu̍matō̠ vasu̍matō̠ vai vai vasu̍mataḥ ।38) vasu̍mataḥ prātassava̠na-mprā̍tassava̠naṃ vasu̍matō̠ vasu̍mataḥ prātassava̠nam ।38) vasu̍mata̠ iti̠ vasu̍ - ma̠ta̠ḥ ।39) prā̠ta̠ssa̠va̠naṃ ya-dya-tprā̍tassava̠na-mprā̍tassava̠naṃ yat ।39) prā̠ta̠ssa̠va̠namiti̍ prātaḥ - sa̠va̠nam ।40) yada̠gnayē̠ 'gnayē̠ ya-dyada̠gnayē̎ ।41) a̠gnayē̠ vasu̍matē̠ vasu̍matē̠ 'gnayē̠ 'gnayē̠ vasu̍matē ।42) vasu̍matē purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ṃ vasu̍matē̠ vasu̍matē purō̠ḍāśa̎m ।42) vasu̍mata̠ iti̠ vasu̍ - ma̠tē̠ ।43) pu̠rō̠ḍāśa̍ ma̠ṣṭāka̍pāla ma̠ṣṭāka̍pāla-mpurō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ ma̠ṣṭāka̍pālam ।44) a̠ṣṭāka̍pāla-nni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̍ ntya̠ṣṭāka̍pāla ma̠ṣṭāka̍pāla-nni̠rvapa̍nti ।44) a̠ṣṭāka̍pāla̠mitya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠m ।45) ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̎-ndē̠vatā̎-nni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̎m ।45) ni̠rvapa̠ntīti̍ niḥ - vapa̍nti ।46) dē̠vatā̍ mē̠vaiva dē̠vatā̎-ndē̠vatā̍ mē̠va ।47) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।48) ta-dbhā̠ginī̎-mbhā̠ginī̠-nta-tta-dbhā̠ginī̎m ।49) bhā̠ginī̎-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̍ bhā̠ginī̎-mbhā̠ginī̎-ṅku̠rvanti̍ ।50) ku̠rvanti̠ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̠ sava̍nam ।॥ 20 ॥ (50/67)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: u-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠, rudu-thsṛ̍jēyuḥ, sṛ̠jē̠yu̠-rya-dya-thsṛ̍jēyu-ssṛjēyu̠-ryat, yadādi̍ṣṭa̠, mādi̍ṣṭa̠ṃ, ya-dyadādi̍ṣṭam, ādi̍ṣṭa, muthsṛ̠jēyu̍, ruthsṛ̠jēyu̠, rādi̍ṣṭa̠.

• verse 21

  1) सव॑न मष्टा॒भि र॑ष्टा॒भि-स्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न मष्टा॒भिः ।2) अ॒ष्टा॒भि रुपोपा᳚ ष्टा॒भि र॑ष्टा॒भि रुप॑ ।3) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।4) य॒न्ति॒ य-द्य-द्य॑न्ति यन्ति॒ यत् ।5) यदै॒न्द्र मै॒न्द्रं-यँ-द्यदै॒न्द्रम् ।6) ऐ॒न्द्र-न्दधि॒ दध्यै॒न्द्र मै॒न्द्र-न्दधि॑ ।7) दधि॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ दधि॒ दधि॒ भव॑ति ।8) भव॒तीन्द्र॒ मिन्द्र॒-म्भव॑ति॒ भव॒तीन्द्र᳚म् ।9) इन्द्र॑ मे॒वैवेन्द्र॒ मिन्द्र॑ मे॒व ।10) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।11) त-द्भा॑ग॒धेया᳚-द्भाग॒धेया॒-त्त-त्त-द्भा॑ग॒धेया᳚त् ।12) भा॒ग॒धेया॒-न्न न भा॑ग॒धेया᳚-द्भाग॒धेया॒-न्न ।12) भा॒ग॒धेया॒दिति॑ भाग - धेया᳚त् ।13) न च्या॑वयन्ति च्यावयन्ति॒ न न च्या॑वयन्ति ।14) च्या॒व॒य॒-न्तीन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य च्यावयन्ति च्यावय॒ न्तीन्द्र॑स्य ।15) इन्द्र॑स्य॒ वै वा इन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य॒ वै ।16) वै म॒रुत्व॑तो म॒रुत्व॑तो॒ वै वै म॒रुत्व॑तः ।17) म॒रुत्व॑तो॒ माद्ध्य॑न्दिन॒-म्माद्ध्य॑न्दिन-म्म॒रुत्व॑तो म॒रुत्व॑तो॒ माद्ध्य॑न्दिनम् ।18) माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् ।19) सव॑नं॒-यँ-द्य-थ्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑नं॒-यँत् ।20) यदिन्द्रा॒ येन्द्रा॑य॒ य-द्यदिन्द्रा॑य ।21) इन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते म॒रुत्व॑त॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑य म॒रुत्व॑ते ।22) म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑-म्म॒रुत्व॑ते म॒रुत्व॑ते पुरो॒डाश᳚म् ।23) पु॒रो॒डाश॒ मेका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपाल-म्पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॒ मेका॑दशकपालम् ।24) एका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॒ न्त्येका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति ।24) एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् ।25) नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚-न्दे॒वता᳚-न्नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता᳚म् ।25) नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः - वप॑न्ति ।26) दे॒वता॑ मे॒वैव दे॒वता᳚-न्दे॒वता॑ मे॒व ।27) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।28) त-द्भा॒गिनी᳚-म्भा॒गिनी॒-न्त-त्त-द्भा॒गिनी᳚म् ।29) भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॑ भा॒गिनी᳚-म्भा॒गिनी᳚-ङ्कु॒र्वन्ति॑ ।30) कु॒र्वन्ति॒ सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम् ।31) सव॑न मेकाद॒शभि॑ रेकाद॒शभि॒-स्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न मेकाद॒शभिः॑ ।32) ए॒का॒द॒शभि॒ रुपो पै॑काद॒शभि॑ रेकाद॒शभि॒ रुप॑ ।32) ए॒का॒द॒शभि॒रित्ये॑काद॒श - भिः॒ ।33) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।34) य॒न्ति॒ विश्वे॑षां॒-विँश्वे॑षां-यँन्ति यन्ति॒ विश्वे॑षाम् ।35) विश्वे॑षां॒-वैँ वै विश्वे॑षां॒-विँश्वे॑षां॒-वैँ ।36) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।37) दे॒वाना॑ मृभु॒मता॑ मृभु॒मता᳚-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मृभु॒मता᳚म् ।38) ऋ॒भु॒मता᳚-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒न मृ॑भु॒मता॑ मृभु॒मता᳚-न्तृतीयसव॒नम् ।38) ऋ॒भु॒मता॒मित्यृ॑भु - मता᳚म् ।39) तृ॒ती॒य॒स॒व॒नं-यँ-द्य-त्तृ॑तीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒नं-यँत् ।39) तृ॒ती॒य॒स॒व॒नमिति॑ तृतीय - स॒व॒नम् ।40) य-द्वै᳚श्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒वं-यँ-द्य-द्वै᳚श्वदे॒वम् ।41) वै॒श्व॒दे॒व-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्द्वाद॑शकपालं-वैँश्वदे॒वं-वैँ᳚श्वदे॒व-न्द्वाद॑शकपालम् ।41) वै॒श्व॒दे॒वमिति॑ वैश्व - दे॒वम् ।42) द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॑न्ति॒ द्वाद॑शकपाल॒-न्द्वाद॑शकपाल-न्नि॒र्वप॑न्ति ।42) द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒ल॒म् ।43) नि॒र्वप॑न्ति दे॒वता॑ दे॒वता॑ नि॒र्वप॑न्ति नि॒र्वप॑न्ति दे॒वताः᳚ ।43) नि॒र्वप॒न्तीति॑ निः - वप॑न्ति ।44) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।45) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।46) त-द्भा॒गिनी᳚-र्भा॒गिनी॒ स्त-त्त-द्भा॒गिनीः᳚ ।47) भा॒गिनीः᳚ कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॑ भा॒गिनी᳚-र्भा॒गिनीः᳚ कु॒र्वन्ति॑ ।48) कु॒र्वन्ति॒ सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॒ सव॑नम् ।49) सव॑न-न्द्वाद॒शभि॑-र्द्वाद॒शभि॒-स्सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-न्द्वाद॒शभिः॑ ।50) द्वा॒द॒शभि॒ रुपोप॑ द्वाद॒शभि॑-र्द्वाद॒शभि॒ रुप॑ ।50) द्वा॒द॒शभि॒रिति॑ द्वाद॒श - भिः॒ ।॥ 21 ॥ (50/60)

  ---

  1) sava̍na maṣṭā̠bhi ra̍ṣṭā̠bhi-ssava̍na̠gṃ̠ sava̍na maṣṭā̠bhiḥ ।2) a̠ṣṭā̠bhi rupōpā̎ ṣṭā̠bhi ra̍ṣṭā̠bhi rupa̍ ।3) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।4) ya̠nti̠ ya-dya-dya̍nti yanti̠ yat ।5) yadai̠ndra mai̠ndraṃ ya-dyadai̠ndram ।6) ai̠ndra-ndadhi̠ dadhyai̠ndra mai̠ndra-ndadhi̍ ।7) dadhi̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ dadhi̠ dadhi̠ bhava̍ti ।8) bhava̠tīndra̠ mindra̠-mbhava̍ti̠ bhava̠tīndra̎m ।9) indra̍ mē̠vaivēndra̠ mindra̍ mē̠va ।10) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।11) ta-dbhā̍ga̠dhēyā̎-dbhāga̠dhēyā̠-tta-tta-dbhā̍ga̠dhēyā̎t ।12) bhā̠ga̠dhēyā̠-nna na bhā̍ga̠dhēyā̎-dbhāga̠dhēyā̠-nna ।12) bhā̠ga̠dhēyā̠diti̍ bhāga - dhēyā̎t ।13) na chyā̍vayanti chyāvayanti̠ na na chyā̍vayanti ।14) chyā̠va̠ya̠-ntīndra̠ syēndra̍sya chyāvayanti chyāvaya̠ ntīndra̍sya ।15) indra̍sya̠ vai vā indra̠ syēndra̍sya̠ vai ।16) vai ma̠rutva̍tō ma̠rutva̍tō̠ vai vai ma̠rutva̍taḥ ।17) ma̠rutva̍tō̠ māddhya̍ndina̠-mmāddhya̍ndina-mma̠rutva̍tō ma̠rutva̍tō̠ māddhya̍ndinam ।18) māddhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na̠-mmāddhya̍ndina̠-mmāddhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍nam ।19) sava̍na̠ṃ ya-dya-thsava̍na̠gṃ̠ sava̍na̠ṃ yat ।20) yadindrā̠ yēndrā̍ya̠ ya-dyadindrā̍ya ।21) indrā̍ya ma̠rutva̍tē ma̠rutva̍ta̠ indrā̠ yēndrā̍ya ma̠rutva̍tē ।22) ma̠rutva̍tē purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍-mma̠rutva̍tē ma̠rutva̍tē purō̠ḍāśa̎m ।23) pu̠rō̠ḍāśa̠ mēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapāla-mpurō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ mēkā̍daśakapālam ।24) ēkā̍daśakapāla-nni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̠ ntyēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapāla-nni̠rvapa̍nti ।24) ēkā̍daśakapāla̠mityēkā̍daśa - ka̠pā̠la̠m ।25) ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̎-ndē̠vatā̎-nni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̎m ।25) ni̠rvapa̠ntīti̍ niḥ - vapa̍nti ।26) dē̠vatā̍ mē̠vaiva dē̠vatā̎-ndē̠vatā̍ mē̠va ।27) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।28) ta-dbhā̠ginī̎-mbhā̠ginī̠-nta-tta-dbhā̠ginī̎m ।29) bhā̠ginī̎-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̍ bhā̠ginī̎-mbhā̠ginī̎-ṅku̠rvanti̍ ।30) ku̠rvanti̠ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̠ sava̍nam ।31) sava̍na mēkāda̠śabhi̍ rēkāda̠śabhi̠-ssava̍na̠gṃ̠ sava̍na mēkāda̠śabhi̍ḥ ।32) ē̠kā̠da̠śabhi̠ rupō pai̍kāda̠śabhi̍ rēkāda̠śabhi̠ rupa̍ ।32) ē̠kā̠da̠śabhi̠rityē̍kāda̠śa - bhi̠ḥ ।33) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।34) ya̠nti̠ viśvē̍ṣā̠ṃ viśvē̍ṣāṃ yanti yanti̠ viśvē̍ṣām ।35) viśvē̍ṣā̠ṃ vai vai viśvē̍ṣā̠ṃ viśvē̍ṣā̠ṃ vai ।36) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।37) dē̠vānā̍ mṛbhu̠matā̍ mṛbhu̠matā̎-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mṛbhu̠matā̎m ।38) ṛ̠bhu̠matā̎-ntṛtīyasava̠na-ntṛ̍tīyasava̠na mṛ̍bhu̠matā̍ mṛbhu̠matā̎-ntṛtīyasava̠nam ।38) ṛ̠bhu̠matā̠mityṛ̍bhu - matā̎m ।39) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠naṃ ya-dya-ttṛ̍tīyasava̠na-ntṛ̍tīyasava̠naṃ yat ।39) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠namiti̍ tṛtīya - sa̠va̠nam ।40) ya-dvai̎śvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠vaṃ ya-dya-dvai̎śvadē̠vam ।41) vai̠śva̠dē̠va-ndvāda̍śakapāla̠-ndvāda̍śakapālaṃ vaiśvadē̠vaṃ vai̎śvadē̠va-ndvāda̍śakapālam ।41) vai̠śva̠dē̠vamiti̍ vaiśva - dē̠vam ।42) dvāda̍śakapāla-nni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̍nti̠ dvāda̍śakapāla̠-ndvāda̍śakapāla-nni̠rvapa̍nti ।42) dvāda̍śakapāla̠miti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠m ।43) ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ni̠rvapa̍nti ni̠rvapa̍nti dē̠vatā̎ḥ ।43) ni̠rvapa̠ntīti̍ niḥ - vapa̍nti ।44) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।45) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।46) ta-dbhā̠ginī̎-rbhā̠ginī̠ sta-tta-dbhā̠ginī̎ḥ ।47) bhā̠ginī̎ḥ ku̠rvanti̍ ku̠rvanti̍ bhā̠ginī̎-rbhā̠ginī̎ḥ ku̠rvanti̍ ।48) ku̠rvanti̠ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̠ sava̍nam ।49) sava̍na-ndvāda̠śabhi̍-rdvāda̠śabhi̠-ssava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ndvāda̠śabhi̍ḥ ।50) dvā̠da̠śabhi̠ rupōpa̍ dvāda̠śabhi̍-rdvāda̠śabhi̠ rupa̍ ।50) dvā̠da̠śabhi̠riti̍ dvāda̠śa - bhi̠ḥ ।॥ 21 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sava̍na, maṣṭā̠bhi, ra̍ṣṭā̠bhi-ssava̍na̠gṃ̠, sava̍na, maṣṭā̠bhiḥ, a̠ṣṭā̠bhi, rupōpā̎, ṣṭā̠bhi, ra̍ṣṭā̠bhi, rupa̍.

• verse 22

  1) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।2) य॒न्ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्यं-यँ॑न्ति यन्ति प्राजाप॒त्यम् ।3) प्रा॒जा॒प॒त्य-म्प॒शु-म्प॒शु-म्प्रा॑जाप॒त्य-म्प्रा॑जाप॒त्य-म्प॒शुम् ।3) प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा - प॒त्यम् ।4) प॒शु मा प॒शु-म्प॒शु मा ।5) आ ल॑भन्ते लभन्त॒ आ ल॑भन्ते ।6) ल॒भ॒न्ते॒ य॒ज्ञो य॒ज्ञो ल॑भन्ते लभन्ते य॒ज्ञः ।7) य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै ।8) वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वै वै प्र॒जाप॑तिः ।9) प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ ।9) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।10) य॒ज्ञस्या न॑नुसर्गा॒या न॑नुसर्गाय य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या न॑नुसर्गाय ।11) अन॑नुसर्गाया भिव॒र्तो॑ ऽभिव॒र्तो ऽन॑नुसर्गा॒या न॑नुसर्गाया भिव॒र्तः ।11) अन॑नुसर्गा॒येत्यन॑नु - स॒र्गा॒य॒ ।12) अ॒भि॒व॒र्त इ॒त इ॒तो॑ ऽभिव॒र्तो॑ ऽभिव॒र्त इ॒तः ।12) अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि - व॒र्तः ।13) इ॒त ष्ष-ट्थ्षडि॒त इ॒त ष्षट् ।14) षण् मा॒सो मा॒स ष्ष-ट्थ्षण् मा॒सः ।15) मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्मा॒सो मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒मम् ।16) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्भ॑वति भवति ब्रह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति ।16) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।17) भ॒व॒ति॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ भवति भवति॒ ब्रह्म॑ ।18) ब्रह्म॒ वै वै ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ वै ।19) वा अ॑भिव॒र्तो॑ ऽभिव॒र्तो वै वा अ॑भिव॒र्तः ।20) अ॒भि॒व॒र्तो ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा ऽभिव॒र्तो॑ ऽभिव॒र्तो ब्रह्म॑णा ।20) अ॒भि॒व॒र्त इत्य॑भि - व॒र्तः ।21) ब्रह्म॑णै॒वैव ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णै॒व ।22) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।23) त-थ्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्त-त्त-थ्सु॑व॒र्गम् ।24) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।24) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।25) लो॒क म॑भिव॒र्तय॑न्तो ऽभिव॒र्तय॑न्तो लो॒कम् ँलो॒क म॑भिव॒र्तय॑न्तः ।26) अ॒भि॒व॒र्तय॑न्तो यन्ति यन्त्यभिव॒र्तय॑न्तो ऽभिव॒र्तय॑न्तो यन्ति ।26) अ॒भि॒व॒र्तय॑न्त॒ इत्य॑भि - व॒र्तय॑न्तः ।27) य॒न्ति॒ प्र॒ति॒कू॒ल-म्प्र॑तिकू॒लं-यँ॑न्ति यन्ति प्रतिकू॒लम् ।28) प्र॒ति॒कू॒ल मि॑वेव प्रतिकू॒ल-म्प्र॑तिकू॒ल मि॑व ।28) प्र॒ति॒कू॒लमिति॑ प्रति - कू॒लम् ।29) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।30) हीत इ॒तो हि हीतः ।31) इ॒त-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग इ॒त इ॒त-स्सु॑व॒र्गः ।32) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।32) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।33) लो॒क इन्द्रेन्द्र॑ लो॒को लो॒क इन्द्र॑ ।34) इन्द्र॒ क्रतु॒-ङ्क्रतु॒ मिन्द्रेन्द्र॒ क्रतु᳚म् ।35) क्रतु॑-न्नो नः॒ क्रतु॒-ङ्क्रतु॑-न्नः ।36) न॒ आ नो॑ न॒ आ ।37) आ भ॑र भ॒रा भ॑र ।38) भ॒र॒ पि॒ता पि॒ता भ॑र भर पि॒ता ।39) पि॒ता पु॒त्रेभ्यः॑ पु॒त्रेभ्यः॑ पि॒ता पि॒ता पु॒त्रेभ्यः॑ ।40) पु॒त्रेभ्यो॒ यथा॒ यथा॑ पु॒त्रेभ्यः॑ पु॒त्रेभ्यो॒ यथा᳚ ।41) यथेति॒ यथा᳚ ।42) शिक्षा॑ नो न॒-श्शिक्ष॒ शिक्षा॑ नः ।43) नो॒ अ॒स्मि-न्न॒स्मि-न्नो॑ नो अ॒स्मिन्न् ।44) अ॒स्मि-न्पु॑रुहूत पुरुहूता॒स्मि-न्न॒स्मि-न्पु॑रुहूत ।45) पु॒रु॒हू॒त॒ याम॑नि॒ याम॑नि पुरुहूत पुरुहूत॒ याम॑नि ।45) पु॒रु॒हू॒तेति॑ पुरु - हू॒त॒ ।46) याम॑नि जी॒वा जी॒वा याम॑नि॒ याम॑नि जी॒वाः ।47) जी॒वा ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्जी॒वा जी॒वा ज्योतिः॑ ।48) ज्योति॑ रशीमह्य शीमहि॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑ रशीमहि ।49) अ॒शी॒म॒हीती त्य॑शीमह्य शीम॒हीति॑ ।50) इत्य॒मुतो॒ ऽमुत॒ इती त्य॒मुतः॑ ।51) अ॒मुत॑ आय॒ता मा॑य॒ता म॒मुतो॒ ऽमुत॑ आय॒ताम् ।52) आ॒य॒ताग्ं ष-ट्थ्षडा॑य॒ता मा॑य॒ताग्ं षट् ।52) आ॒य॒तामित्या᳚ - य॒ताम् ।53) षण् मा॒सो मा॒स ष्ष-ट्थ्षण् मा॒सः ।54) मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्मा॒सो मा॒सो ब्र॑ह्मसा॒मम् ।55) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्भ॑वति भवति ब्रह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति ।55) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।56) भ॒व॒ त्य॒य म॒य-म्भ॑वति भव त्य॒यम् ।57) अ॒यं-वैँ वा अ॒य म॒यं-वैँ ।58) वै लो॒को लो॒को वै वै लो॒कः ।59) लो॒को ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒को लो॒को ज्योतिः॑ ।60) ज्योतिः॑ प्र॒जा प्र॒जा ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ प्र॒जा ।61) प्र॒जा ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ प्र॒जा प्र॒जा ज्योतिः॑ ।61) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।62) ज्योति॑ रि॒म मि॒म-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ रि॒मम् ।63) इ॒म मे॒वैवेम मि॒म मे॒व ।64) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।65) तल्लो॒कम् ँलो॒क-न्त-त्तल्लो॒कम् ।66) लो॒क-म्पश्य॑न्तः॒ पश्य॑न्तो लो॒कम् ँलो॒क-म्पश्य॑न्तः ।67) पश्य॑न्तो ऽभि॒वद॑न्तो ऽभि॒वद॑न्तः॒ पश्य॑न्तः॒ पश्य॑न्तो ऽभि॒वद॑न्तः ।68) अ॒भि॒वद॑न्त॒ आ ऽभि॒वद॑न्तो ऽभि॒वद॑न्त॒ आ ।68) अ॒भि॒वद॑न्त॒ इत्य॑भि - वद॑न्तः ।69) आ य॑न्ति य॒न्त्या य॑न्ति ।70) य॒न्तीति॑ यन्ति ।॥ 22 ॥ (70/85)॥ अ. 7 ॥

  ---

  1) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।2) ya̠nti̠ prā̠jā̠pa̠tya-mprā̍jāpa̠tyaṃ ya̍nti yanti prājāpa̠tyam ।3) prā̠jā̠pa̠tya-mpa̠śu-mpa̠śu-mprā̍jāpa̠tya-mprā̍jāpa̠tya-mpa̠śum ।3) prā̠jā̠pa̠tyamiti̍ prājā - pa̠tyam ।4) pa̠śu mā pa̠śu-mpa̠śu mā ।5) ā la̍bhantē labhanta̠ ā la̍bhantē ।6) la̠bha̠ntē̠ ya̠jñō ya̠jñō la̍bhantē labhantē ya̠jñaḥ ।7) ya̠jñō vai vai ya̠jñō ya̠jñō vai ।8) vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvai vai pra̠jāpa̍tiḥ ।9) pra̠jāpa̍ti-rya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rya̠jñasya̍ ।9) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।10) ya̠jñasyā na̍nusargā̠yā na̍nusargāya ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā na̍nusargāya ।11) ana̍nusargāyā bhiva̠rtō̍ 'bhiva̠rtō 'na̍nusargā̠yā na̍nusargāyā bhiva̠rtaḥ ।11) ana̍nusargā̠yētyana̍nu - sa̠rgā̠ya̠ ।12) a̠bhi̠va̠rta i̠ta i̠tō̍ 'bhiva̠rtō̍ 'bhiva̠rta i̠taḥ ।12) a̠bhi̠va̠rta itya̍bhi - va̠rtaḥ ।13) i̠ta ṣṣa-ṭthṣaḍi̠ta i̠ta ṣṣaṭ ।14) ṣaṇ mā̠sō mā̠sa ṣṣa-ṭthṣaṇ mā̠saḥ ।15) mā̠sō bra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mmā̠sō mā̠sō bra̍hmasā̠mam ।16) bra̠hma̠sā̠ma-mbha̍vati bhavati brahmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbha̍vati ।16) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।17) bha̠va̠ti̠ brahma̠ brahma̍ bhavati bhavati̠ brahma̍ ।18) brahma̠ vai vai brahma̠ brahma̠ vai ।19) vā a̍bhiva̠rtō̍ 'bhiva̠rtō vai vā a̍bhiva̠rtaḥ ।20) a̠bhi̠va̠rtō brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā 'bhiva̠rtō̍ 'bhiva̠rtō brahma̍ṇā ।20) a̠bhi̠va̠rta itya̍bhi - va̠rtaḥ ।21) brahma̍ṇai̠vaiva brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇai̠va ।22) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।23) ta-thsu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-nta-tta-thsu̍va̠rgam ।24) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।24) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।25) lō̠ka ma̍bhiva̠rtaya̍ntō 'bhiva̠rtaya̍ntō lō̠kam ँlō̠ka ma̍bhiva̠rtaya̍ntaḥ ।26) a̠bhi̠va̠rtaya̍ntō yanti yantyabhiva̠rtaya̍ntō 'bhiva̠rtaya̍ntō yanti ।26) a̠bhi̠va̠rtaya̍nta̠ itya̍bhi - va̠rtaya̍ntaḥ ।27) ya̠nti̠ pra̠ti̠kū̠la-mpra̍tikū̠laṃ ya̍nti yanti pratikū̠lam ।28) pra̠ti̠kū̠la mi̍vēva pratikū̠la-mpra̍tikū̠la mi̍va ।28) pra̠ti̠kū̠lamiti̍ prati - kū̠lam ।29) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।30) hīta i̠tō hi hītaḥ ।31) i̠ta-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga i̠ta i̠ta-ssu̍va̠rgaḥ ।32) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।32) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।33) lō̠ka indrēndra̍ lō̠kō lō̠ka indra̍ ।34) indra̠ kratu̠-ṅkratu̠ mindrēndra̠ kratu̎m ।35) kratu̍-nnō na̠ḥ kratu̠-ṅkratu̍-nnaḥ ।36) na̠ ā nō̍ na̠ ā ।37) ā bha̍ra bha̠rā bha̍ra ।38) bha̠ra̠ pi̠tā pi̠tā bha̍ra bhara pi̠tā ।39) pi̠tā pu̠trēbhya̍ḥ pu̠trēbhya̍ḥ pi̠tā pi̠tā pu̠trēbhya̍ḥ ।40) pu̠trēbhyō̠ yathā̠ yathā̍ pu̠trēbhya̍ḥ pu̠trēbhyō̠ yathā̎ ।41) yathēti̠ yathā̎ ।42) śikṣā̍ nō na̠-śśikṣa̠ śikṣā̍ naḥ ।43) nō̠ a̠smi-nna̠smi-nnō̍ nō a̠sminn ।44) a̠smi-npu̍ruhūta puruhūtā̠smi-nna̠smi-npu̍ruhūta ।45) pu̠ru̠hū̠ta̠ yāma̍ni̠ yāma̍ni puruhūta puruhūta̠ yāma̍ni ।45) pu̠ru̠hū̠tēti̍ puru - hū̠ta̠ ।46) yāma̍ni jī̠vā jī̠vā yāma̍ni̠ yāma̍ni jī̠vāḥ ।47) jī̠vā jyōti̠-rjyōti̍-rjī̠vā jī̠vā jyōti̍ḥ ।48) jyōti̍ raśīmahya śīmahi̠ jyōti̠-rjyōti̍ raśīmahi ।49) a̠śī̠ma̠hītī tya̍śīmahya śīma̠hīti̍ ।50) itya̠mutō̠ 'muta̠ itī tya̠muta̍ḥ ।51) a̠muta̍ āya̠tā mā̍ya̠tā ma̠mutō̠ 'muta̍ āya̠tām ।52) ā̠ya̠tāgṃ ṣa-ṭthṣaḍā̍ya̠tā mā̍ya̠tāgṃ ṣaṭ ।52) ā̠ya̠tāmityā̎ - ya̠tām ।53) ṣaṇ mā̠sō mā̠sa ṣṣa-ṭthṣaṇ mā̠saḥ ।54) mā̠sō bra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mmā̠sō mā̠sō bra̍hmasā̠mam ।55) bra̠hma̠sā̠ma-mbha̍vati bhavati brahmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbha̍vati ।55) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।56) bha̠va̠ tya̠ya ma̠ya-mbha̍vati bhava tya̠yam ।57) a̠yaṃ vai vā a̠ya ma̠yaṃ vai ।58) vai lō̠kō lō̠kō vai vai lō̠kaḥ ।59) lō̠kō jyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kō lō̠kō jyōti̍ḥ ।60) jyōti̍ḥ pra̠jā pra̠jā jyōti̠-rjyōti̍ḥ pra̠jā ।61) pra̠jā jyōti̠-rjyōti̍ḥ pra̠jā pra̠jā jyōti̍ḥ ।61) pra̠jēti̍ pra - jā ।62) jyōti̍ ri̠ma mi̠ma-ñjyōti̠-rjyōti̍ ri̠mam ।63) i̠ma mē̠vaivēma mi̠ma mē̠va ।64) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।65) tallō̠kam ँlō̠ka-nta-ttallō̠kam ।66) lō̠ka-mpaśya̍nta̠ḥ paśya̍ntō lō̠kam ँlō̠ka-mpaśya̍ntaḥ ।67) paśya̍ntō 'bhi̠vada̍ntō 'bhi̠vada̍nta̠ḥ paśya̍nta̠ḥ paśya̍ntō 'bhi̠vada̍ntaḥ ।68) a̠bhi̠vada̍nta̠ ā 'bhi̠vada̍ntō 'bhi̠vada̍nta̠ ā ।68) a̠bhi̠vada̍nta̠ itya̍bhi - vada̍ntaḥ ।69) ā ya̍nti ya̠ntyā ya̍nti ।70) ya̠ntīti̍ yanti ।॥ 22 ॥ (70/85)॥ a. 7 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: upa̍, yanti, ya̠ntyupōpa̍, yanti, ya̠nti̠, prā̠jā̠pa̠tya-mprā̍jāpa̠tyaṃ, ya̍nti, yanti, prājāpa̠tyam, prā̠jā̠pa̠tya-mpa̠śu-mpa̠śu-mprā̍jāpa̠tya-mprā̍jāpa̠tya-mpa̠śum.

• verse 23

  1) दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ ।2) वा अन्त॒ मन्तं॒-वैँ वा अन्त᳚म् ।3) अन्त॑-ञ्ज॒ग्मुषा᳚-ञ्ज॒ग्मुषा॒ मन्त॒ मन्त॑-ञ्ज॒ग्मुषा᳚म् ।4) ज॒ग्मुषा॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-ञ्ज॒ग्मुषा᳚-ञ्ज॒ग्मुषा॑ मिन्द्रि॒यम् ।5) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।6) वी॒र्य॑ मपाप॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मप॑ ।7) अपा᳚क्राम दक्राम॒ दपा पा᳚क्रामत् ।8) अ॒क्रा॒म॒-त्त-त्तद॑क्राम दक्राम॒-त्तत् ।9) त-त्क्रो॒शेन॑ क्रो॒शेन॒ त-त्त-त्क्रो॒शेन॑ ।10) क्रो॒शेना वाव॑ क्रो॒शेन॑ क्रो॒शे नाव॑ ।11) अवा॑ रुन्धता रुन्ध॒ता वावा॑ रुन्धत ।12) अ॒रु॒न्ध॒त॒ त-त्तद॑रुन्धता रुन्धत॒ तत् ।13) त-त्क्रो॒शस्य॑ क्रो॒शस्य॒ त-त्त-त्क्रो॒शस्य॑ ।14) क्रो॒शस्य॑ क्रोश॒त्व-ङ्क्रो॑श॒त्व-ङ्क्रो॒शस्य॑ क्रो॒शस्य॑ क्रोश॒त्वम् ।15) क्रो॒श॒त्वं-यँ-द्य-त्क्रो॑श॒त्व-ङ्क्रो॑श॒त्वं-यँत् ।15) क्रो॒श॒त्वमिति॑ क्रोश - त्वम् ।16) य-त्क्रो॒शेन॑ क्रो॒शेन॒ य-द्य-त्क्रो॒शेन॑ ।17) क्रो॒शेन॒ चात्वा॑लस्य॒ चात्वा॑लस्य क्रो॒शेन॑ क्रो॒शेन॒ चात्वा॑लस्य ।18) चात्वा॑ल॒ स्यान्ते ऽन्ते॒ चात्वा॑लस्य॒ चात्वा॑ल॒ स्यान्ते᳚ ।19) अन्ते᳚ स्तु॒वन्ति॑ स्तु॒व न्त्यन्ते ऽन्ते᳚ स्तु॒वन्ति॑ ।20) स्तु॒वन्ति॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ स्तु॒वन्ति॑ स्तु॒वन्ति॑ य॒ज्ञस्य॑ ।21) य॒ज्ञ स्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒व ।22) ए॒वान्त॒ मन्त॑ मे॒वै वान्त᳚म् ।23) अन्त॑-ङ्ग॒त्वा ग॒त्वा ऽन्त॒ मन्त॑-ङ्ग॒त्वा ।24) ग॒त्वेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-ङ्ग॒त्वा ग॒त्वेन्द्रि॒यम् ।25) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।26) वी॒र्य॑ मवाव॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मव॑ ।27) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।28) रु॒न्ध॒ते॒ स॒त्रस्यर्ध्या॑ स॒त्रस्यर्ध्या॑ रुन्धते रुन्धते स॒त्रस्यर्ध्या᳚ ।29) स॒त्रस्यर्ध्या॑ ऽऽहव॒नीय॑स्या हव॒नीय॑स्य स॒त्रस्यर्ध्या॑ स॒त्रस्यर्ध्या॑ ऽऽहव॒नीय॑स्य ।30) आ॒ह॒व॒नीय॒ स्यान्ते ऽन्त॑ आहव॒नीय॑स्या हव॒नीय॒ स्यान्ते᳚ ।30) आ॒ह॒व॒नीय॒स्येत्या᳚ - ह॒व॒नीय॑स्य ।31) अन्ते᳚ स्तुवन्ति स्तुव॒ न्त्यन्ते ऽन्ते᳚ स्तुवन्ति ।32) स्तु॒व॒ न्त्य॒ग्नि म॒ग्निग्ग्​ स्तु॑वन्ति स्तुव न्त्य॒ग्निम् ।33) अ॒ग्नि मे॒वै वाग्नि म॒ग्नि मे॒व ।34) ए॒वोप॑द्र॒ष्टार॑ मुपद्र॒ष्टार॑ मे॒वैवोप॑द्र॒ष्टार᳚म् ।35) उ॒प॒द्र॒ष्टार॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वोप॑द्र॒ष्टार॑ मुपद्र॒ष्टार॑-ङ्कृ॒त्वा ।35) उ॒प॒द्र॒ष्टार॒मित्यु॑प - द्र॒ष्टार᳚म् ।36) कृ॒त्व र्​द्धि॒ मृद्धि॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्व र्​द्धि᳚म् ।37) ऋद्धि॒ मुपोपा र्​द्धि॒ मृद्धि॒ मुप॑ ।38) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।39) य॒न्ति॒ प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन यन्ति यन्ति प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन ।40) प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन हवि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने᳚ प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन प्र॒जाप॑ते॒र्॒हृद॑येन हवि॒र्धाने᳚ ।41) ह॒वि॒र्धाने॒ ऽन्त र॒न्तर्-ह॑वि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने॒ ऽन्तः ।41) ह॒वि॒र्धान॒ इति॑ हविः - धाने᳚ ।42) अ॒न्त-स्स्तु॑वन्ति स्तुव न्त्य॒न्त र॒न्त-स्स्तु॑वन्ति ।43) स्तु॒व॒न्ति॒ प्रे॒माण॑-म्प्रे॒माणग्ग्॑ स्तुवन्ति स्तुवन्ति प्रे॒माण᳚म् ।44) प्रे॒माण॑ मे॒वैव प्रे॒माण॑-म्प्रे॒माण॑ मे॒व ।45) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।46) अ॒स्य॒ ग॒च्छ॒न्ति॒ ग॒च्छ॒ न्त्य॒स्या॒स्य॒ ग॒च्छ॒न्ति॒ ।47) ग॒च्छ॒न्ति॒ श्लो॒केन॑ श्लो॒केन॑ गच्छन्ति गच्छन्ति श्लो॒केन॑ ।48) श्लो॒केन॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚च् छ्लो॒केन॑ श्लो॒केन॑ पु॒रस्ता᳚त् ।49) पु॒रस्ता॒-थ्सद॑स॒-स्सद॑सः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-थ्सद॑सः ।50) सद॑स-स्स्तुवन्ति स्तुवन्ति॒ सद॑स॒-स्सद॑स-स्स्तुवन्ति ।॥ 23 ॥ (50/54)

  ---

  1) dē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai ।2) vā anta̠ manta̠ṃ vai vā anta̎m ।3) anta̍-ñja̠gmuṣā̎-ñja̠gmuṣā̠ manta̠ manta̍-ñja̠gmuṣā̎m ।4) ja̠gmuṣā̍ mindri̠ya mi̍ndri̠ya-ñja̠gmuṣā̎-ñja̠gmuṣā̍ mindri̠yam ।5) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।6) vī̠rya̍ mapāpa̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mapa̍ ।7) apā̎krāma dakrāma̠ dapā pā̎krāmat ।8) a̠krā̠ma̠-tta-ttada̍krāma dakrāma̠-ttat ।9) ta-tkrō̠śēna̍ krō̠śēna̠ ta-tta-tkrō̠śēna̍ ।10) krō̠śēnā vāva̍ krō̠śēna̍ krō̠śē nāva̍ ।11) avā̍ rundhatā rundha̠tā vāvā̍ rundhata ।12) a̠ru̠ndha̠ta̠ ta-ttada̍rundhatā rundhata̠ tat ।13) ta-tkrō̠śasya̍ krō̠śasya̠ ta-tta-tkrō̠śasya̍ ।14) krō̠śasya̍ krōśa̠tva-ṅkrō̍śa̠tva-ṅkrō̠śasya̍ krō̠śasya̍ krōśa̠tvam ।15) krō̠śa̠tvaṃ ya-dya-tkrō̍śa̠tva-ṅkrō̍śa̠tvaṃ yat ।15) krō̠śa̠tvamiti̍ krōśa - tvam ।16) ya-tkrō̠śēna̍ krō̠śēna̠ ya-dya-tkrō̠śēna̍ ।17) krō̠śēna̠ chātvā̍lasya̠ chātvā̍lasya krō̠śēna̍ krō̠śēna̠ chātvā̍lasya ।18) chātvā̍la̠ syāntē 'ntē̠ chātvā̍lasya̠ chātvā̍la̠ syāntē̎ ।19) antē̎ stu̠vanti̍ stu̠va ntyantē 'ntē̎ stu̠vanti̍ ।20) stu̠vanti̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ stu̠vanti̍ stu̠vanti̍ ya̠jñasya̍ ।21) ya̠jña syai̠vaiva ya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠va ।22) ē̠vānta̠ manta̍ mē̠vai vānta̎m ।23) anta̍-ṅga̠tvā ga̠tvā 'nta̠ manta̍-ṅga̠tvā ।24) ga̠tvēndri̠ya mi̍ndri̠ya-ṅga̠tvā ga̠tvēndri̠yam ।25) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।26) vī̠rya̍ mavāva̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mava̍ ।27) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।28) ru̠ndha̠tē̠ sa̠trasyardhyā̍ sa̠trasyardhyā̍ rundhatē rundhatē sa̠trasyardhyā̎ ।29) sa̠trasyardhyā̍ ''hava̠nīya̍syā hava̠nīya̍sya sa̠trasyardhyā̍ sa̠trasyardhyā̍ ''hava̠nīya̍sya ।30) ā̠ha̠va̠nīya̠ syāntē 'nta̍ āhava̠nīya̍syā hava̠nīya̠ syāntē̎ ।30) ā̠ha̠va̠nīya̠syētyā̎ - ha̠va̠nīya̍sya ।31) antē̎ stuvanti stuva̠ ntyantē 'ntē̎ stuvanti ।32) stu̠va̠ ntya̠gni ma̠gnigg​ stu̍vanti stuva ntya̠gnim ।33) a̠gni mē̠vai vāgni ma̠gni mē̠va ।34) ē̠vōpa̍dra̠ṣṭāra̍ mupadra̠ṣṭāra̍ mē̠vaivōpa̍dra̠ṣṭāra̎m ।35) u̠pa̠dra̠ṣṭāra̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvōpa̍dra̠ṣṭāra̍ mupadra̠ṣṭāra̍-ṅkṛ̠tvā ।35) u̠pa̠dra̠ṣṭāra̠mityu̍pa - dra̠ṣṭāra̎m ।36) kṛ̠tva r​ddhi̠ mṛddhi̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tva r​ddhi̎m ।37) ṛddhi̠ mupōpā r​ddhi̠ mṛddhi̠ mupa̍ ।38) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।39) ya̠nti̠ pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna yanti yanti pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna ।40) pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna havi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̎ pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna pra̠jāpa̍tē̠r̠hṛda̍yēna havi̠rdhānē̎ ।41) ha̠vi̠rdhānē̠ 'nta ra̠ntar-ha̍vi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̠ 'ntaḥ ।41) ha̠vi̠rdhāna̠ iti̍ haviḥ - dhānē̎ ।42) a̠nta-sstu̍vanti stuva ntya̠nta ra̠nta-sstu̍vanti ।43) stu̠va̠nti̠ prē̠māṇa̍-mprē̠māṇagg̍ stuvanti stuvanti prē̠māṇa̎m ।44) prē̠māṇa̍ mē̠vaiva prē̠māṇa̍-mprē̠māṇa̍ mē̠va ।45) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।46) a̠sya̠ ga̠chCha̠nti̠ ga̠chCha̠ ntya̠syā̠sya̠ ga̠chCha̠nti̠ ।47) ga̠chCha̠nti̠ ślō̠kēna̍ ślō̠kēna̍ gachChanti gachChanti ślō̠kēna̍ ।48) ślō̠kēna̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎ch Chlō̠kēna̍ ślō̠kēna̍ pu̠rastā̎t ।49) pu̠rastā̠-thsada̍sa̠-ssada̍saḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-thsada̍saḥ ।50) sada̍sa-sstuvanti stuvanti̠ sada̍sa̠-ssada̍sa-sstuvanti ।॥ 23 ॥ (50/54)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: dē̠vānā̠ṃ, vai, vai, dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ, vai, vā, anta̠, manta̠ṃ, vai, vā.

• verse 24

  1) स्तु॒व॒ न्त्यनु॑श्लोके॒ना नु॑श्लोकेन स्तुवन्ति स्तुव॒ न्त्यनु॑श्लोकेन ।2) अनु॑श्लोकेन प॒श्चा-त्प॒श्चा दनु॑श्लोके॒ना नु॑श्लोकेन प॒श्चात् ।2) अनु॑श्लोके॒नेत्यनु॑ - श्लो॒के॒न॒ ।3) प॒श्चा-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्य॒ज्ञस्य॑ ।4) य॒ज्ञस्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒व ।5) ए॒वान्त॒ मन्त॑ मे॒वै वान्त᳚म् ।6) अन्त॑-ङ्ग॒त्वा ग॒त्वा ऽन्त॒ मन्त॑-ङ्ग॒त्वा ।7) ग॒त्वा श्लो॑क॒भाजः॑ श्लोक॒भाजो॑ ग॒त्वा ग॒त्वा श्लो॑क॒भाजः॑ ।8) श्लो॒क॒भाजो॑ भवन्ति भवन्ति श्लोक॒भाजः॑ श्लोक॒भाजो॑ भवन्ति ।8) श्लो॒क॒भाज॒ इति॑ श्लोक - भाजः॑ ।9) भ॒व॒न्ति॒ न॒वभि॑-र्न॒वभि॑-र्भवन्ति भवन्ति न॒वभिः॑ ।10) न॒वभि॑ रद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्न॒वभि॑-र्न॒वभि॑ रद्ध्व॒र्युः ।10) न॒वभि॒रिति॑ न॒व - भिः॒ ।11) अ॒द्ध्व॒र्य् उरुदु द॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु रुत् ।12) उ-द्गा॑यति गाय॒ त्युदु-द्गा॑यति ।13) गा॒य॒ति॒ नव॒ नव॑ गायति गायति॒ नव॑ ।14) नव॒ वै वै नव॒ नव॒ वै ।15) वै पुरु॑षे॒ पुरु॑षे॒ वै वै पुरु॑षे ।16) पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाः पुरु॑षे॒ पुरु॑षे प्रा॒णाः ।17) प्रा॒णाः प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्प्रा॒णाः प्रा॒णाः प्रा॒णान् ।17) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।18) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णाने॒व ।18) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।19) ए॒व यज॑मानेषु॒ यज॑माने ष्वे॒वैव यज॑मानेषु ।20) यज॑मानेषु दधाति दधाति॒ यज॑मानेषु॒ यज॑मानेषु दधाति ।21) द॒धा॒ति॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ दधाति दधाति॒ सर्वाः᳚ ।22) सर्वा॑ ऐ॒न्द्रिय॑ ऐ॒न्द्रिय॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ ऐ॒न्द्रियः॑ ।23) ऐ॒न्द्रियो॑ भवन्ति भव न्त्यै॒न्द्रिय॑ ऐ॒न्द्रियो॑ भवन्ति ।24) भ॒व॒न्ति॒ प्रा॒णेषु॑ प्रा॒णेषु॑ भवन्ति भवन्ति प्रा॒णेषु॑ ।25) प्रा॒णे ष्वे॒वैव प्रा॒णेषु॑ प्रा॒णेष्वे॒व ।25) प्रा॒णेष्विति॑ प्र - अ॒नेषु॑ ।26) ए॒वेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒यम् ।27) इ॒न्द्रि॒य-न्द॑धति दधतीन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्द॑धति ।28) द॒ध॒ त्यप्र॑तिहृताभि॒ रप्र॑तिहृताभि-र्दधति दध॒ त्यप्र॑तिहृताभिः ।29) अप्र॑तिहृताभि॒ रुदु दप्र॑तिहृताभि॒ रप्र॑तिहृताभि॒ रुत् ।29) अप्र॑तिहृताभि॒रित्यप्र॑ति - हृ॒ता॒भिः॒ ।30) उ-द्गा॑यति गाय॒ त्युदु-द्गा॑यति ।31) गा॒य॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गायति गायति॒ तस्मा᳚त् ।32) तस्मा॒-त्पुरु॑षः॒ पुरु॑ष॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्पुरु॑षः ।33) पुरु॑ष॒-स्सर्वा॑णि॒ सर्वा॑णि॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष॒-स्सर्वा॑णि ।34) सर्वा᳚ ण्य॒न्या न्य॒न्यानि॒ सर्वा॑णि॒ सर्वा᳚ ण्य॒न्यानि॑ ।35) अ॒न्यानि॑ शी॒र्​ष्ण-श्शी॒र्​ष्णो᳚ ऽन्यान्य॒ न्यानि॑ शी॒र्​ष्णः ।36) शी॒र्​ष्णो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि शी॒र्​ष्ण-श्शी॒र्​ष्णो ऽङ्गा॑नि ।37) अङ्गा॑नि॒ प्रति॒ प्रत्यङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ प्रति॑ ।38) प्रत्य॑च त्यचति॒ प्रति॒ प्रत्य॑चति ।39) अ॒च॒ति॒ शिर॒-श्शिरो॑ ऽच त्यचति॒ शिरः॑ ।40) शिर॑ ए॒वैव शिर॒-श्शिर॑ ए॒व ।41) ए॒व न नैवैव न ।42) न प॑ञ्चद॒श-म्प॑ञ्चद॒श-न्न न प॑ञ्चद॒शम् ।43) प॒ञ्च॒द॒शग्ं र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-म्प॑ञ्चद॒श-म्प॑ञ्चद॒शग्ं र॑थन्त॒रम् ।43) प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च - द॒शम् ।44) र॒थ॒न्त॒र-म्भ॑वति भवति रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-म्भ॑वति ।44) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।45) भ॒व॒ती॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्भ॑वति भवतीन्द्रि॒यम् ।46) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।47) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।48) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।49) रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒शग्ं स॑प्तद॒शग्ं रु॑न्धते रुन्धते सप्तद॒शम् ।50) स॒प्त॒द॒श-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह-थ्स॑प्तद॒शग्ं स॑प्तद॒श-म्बृ॒हत् ।50) स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त - द॒शम् ।॥ 24 ॥ (50/60)

  ---

  1) stu̠va̠ ntyanu̍ślōkē̠nā nu̍ślōkēna stuvanti stuva̠ ntyanu̍ślōkēna ।2) anu̍ślōkēna pa̠śchā-tpa̠śchā danu̍ślōkē̠nā nu̍ślōkēna pa̠śchāt ।2) anu̍ślōkē̠nētyanu̍ - ślō̠kē̠na̠ ।3) pa̠śchā-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ pa̠śchā-tpa̠śchā-dya̠jñasya̍ ।4) ya̠jñasyai̠vaiva ya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠va ।5) ē̠vānta̠ manta̍ mē̠vai vānta̎m ।6) anta̍-ṅga̠tvā ga̠tvā 'nta̠ manta̍-ṅga̠tvā ।7) ga̠tvā ślō̍ka̠bhāja̍-śślōka̠bhājō̍ ga̠tvā ga̠tvā ślō̍ka̠bhāja̍ḥ ।8) ślō̠ka̠bhājō̍ bhavanti bhavanti ślōka̠bhāja̍-śślōka̠bhājō̍ bhavanti ।8) ślō̠ka̠bhāja̠ iti̍ ślōka - bhāja̍ḥ ।9) bha̠va̠nti̠ na̠vabhi̍-rna̠vabhi̍-rbhavanti bhavanti na̠vabhi̍ḥ ।10) na̠vabhi̍ raddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rna̠vabhi̍-rna̠vabhi̍ raddhva̠ryuḥ ।10) na̠vabhi̠riti̍ na̠va - bhi̠ḥ ।11) a̠ddhva̠ry urudu da̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu rut ।12) u-dgā̍yati gāya̠ tyudu-dgā̍yati ।13) gā̠ya̠ti̠ nava̠ nava̍ gāyati gāyati̠ nava̍ ।14) nava̠ vai vai nava̠ nava̠ vai ।15) vai puru̍ṣē̠ puru̍ṣē̠ vai vai puru̍ṣē ।16) puru̍ṣē prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ puru̍ṣē̠ puru̍ṣē prā̠ṇāḥ ।17) prā̠ṇāḥ prā̠ṇā-nprā̠ṇā-nprā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇān ।17) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।18) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇānē̠va ।18) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।19) ē̠va yaja̍mānēṣu̠ yaja̍mānē ṣvē̠vaiva yaja̍mānēṣu ।20) yaja̍mānēṣu dadhāti dadhāti̠ yaja̍mānēṣu̠ yaja̍mānēṣu dadhāti ।21) da̠dhā̠ti̠ sarvā̠-ssarvā̍ dadhāti dadhāti̠ sarvā̎ḥ ।22) sarvā̍ ai̠ndriya̍ ai̠ndriya̠-ssarvā̠-ssarvā̍ ai̠ndriya̍ḥ ।23) ai̠ndriyō̍ bhavanti bhava ntyai̠ndriya̍ ai̠ndriyō̍ bhavanti ।24) bha̠va̠nti̠ prā̠ṇēṣu̍ prā̠ṇēṣu̍ bhavanti bhavanti prā̠ṇēṣu̍ ।25) prā̠ṇē ṣvē̠vaiva prā̠ṇēṣu̍ prā̠ṇēṣvē̠va ।25) prā̠ṇēṣviti̍ pra - a̠nēṣu̍ ।26) ē̠vēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠vaivēndri̠yam ।27) i̠ndri̠ya-nda̍dhati dadhatīndri̠ya mi̍ndri̠ya-nda̍dhati ।28) da̠dha̠ tyapra̍tihṛtābhi̠ rapra̍tihṛtābhi-rdadhati dadha̠ tyapra̍tihṛtābhiḥ ।29) apra̍tihṛtābhi̠ rudu dapra̍tihṛtābhi̠ rapra̍tihṛtābhi̠ rut ।29) apra̍tihṛtābhi̠rityapra̍ti - hṛ̠tā̠bhi̠ḥ ।30) u-dgā̍yati gāya̠ tyudu-dgā̍yati ।31) gā̠ya̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dgāyati gāyati̠ tasmā̎t ।32) tasmā̠-tpuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠ stasmā̠-ttasmā̠-tpuru̍ṣaḥ ।33) puru̍ṣa̠-ssarvā̍ṇi̠ sarvā̍ṇi̠ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠-ssarvā̍ṇi ।34) sarvā̎ ṇya̠nyā nya̠nyāni̠ sarvā̍ṇi̠ sarvā̎ ṇya̠nyāni̍ ।35) a̠nyāni̍ śī̠r​ṣṇa-śśī̠r​ṣṇō̎ 'nyānya̠ nyāni̍ śī̠r​ṣṇaḥ ।36) śī̠r​ṣṇō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni śī̠r​ṣṇa-śśī̠r​ṣṇō 'ṅgā̍ni ।37) aṅgā̍ni̠ prati̠ pratyaṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ prati̍ ।38) pratya̍cha tyachati̠ prati̠ pratya̍chati ।39) a̠cha̠ti̠ śira̠-śśirō̍ 'cha tyachati̠ śira̍ḥ ।40) śira̍ ē̠vaiva śira̠-śśira̍ ē̠va ।41) ē̠va na naivaiva na ।42) na pa̍ñchada̠śa-mpa̍ñchada̠śa-nna na pa̍ñchada̠śam ।43) pa̠ñcha̠da̠śagṃ ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-mpa̍ñchada̠śa-mpa̍ñchada̠śagṃ ra̍thanta̠ram ।43) pa̠ñcha̠da̠śamiti̍ pañcha - da̠śam ।44) ra̠tha̠nta̠ra-mbha̍vati bhavati rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-mbha̍vati ।44) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।45) bha̠va̠tī̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mbha̍vati bhavatīndri̠yam ।46) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।47) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।48) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।49) ru̠ndha̠tē̠ sa̠pta̠da̠śagṃ sa̍ptada̠śagṃ ru̍ndhatē rundhatē saptada̠śam ।50) sa̠pta̠da̠śa-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha-thsa̍ptada̠śagṃ sa̍ptada̠śa-mbṛ̠hat ।50) sa̠pta̠da̠śamiti̍ sapta - da̠śam ।॥ 24 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: stu̠va̠, ntyanu̍ślōkē̠nā, nu̍ślōkēna, stuvanti, stuva̠, ntyanu̍ślōkēna, anu̍ślōkēna, pa̠śchā-tpa̠śchā, danu̍ślōkē̠nā, nu̍ślōkēna.

• verse 25

  1) बृ॒ह द॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒न्नाद्य॑स्य ।2) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।2) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।3) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।3) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।4) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।4) अथो॒ इत्यथो᳚ ।5) प्रैवैव प्र प्रैव ।6) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।7) तेन॑ जायन्ते जायन्ते॒ तेन॒ तेन॑ जायन्ते ।8) जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श मे॑कवि॒ग्ं॒श-ञ्जा॑यन्ते जायन्त एकवि॒ग्ं॒शम् ।9) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-म्भ॒द्र-म्भ॒द्र मे॑कवि॒ग्ं॒श मे॑कवि॒ग्ं॒श-म्भ॒द्रम् ।9) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शमित्ये॑क - वि॒ग्ं॒शम् ।10) भ॒द्र-न्द्वि॒पदा॑सु द्वि॒पदा॑सु भ॒द्र-म्भ॒द्र-न्द्वि॒पदा॑सु ।11) द्वि॒पदा॑सु॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै द्वि॒पदा॑सु द्वि॒पदा॑सु॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।11) द्वि॒पदा॒स्विति॑ द्वि - पदा॑सु ।12) प्रति॑ष्ठित्यै॒ पत्न॑यः॒ पत्न॑यः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ पत्न॑यः ।12) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।13) पत्न॑य॒ उपोप॒ पत्न॑यः॒ पत्न॑य॒ उप॑ ।14) उप॑ गायन्ति गाय॒ न्त्युपोप॑ गायन्ति ।15) गा॒य॒न्ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॑ गायन्ति गायन्ति मिथुन॒त्वाय॑ ।16) मि॒थु॒न॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै मिथुन॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॒ प्रजा᳚त्यै ।16) मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन - त्वाय॑ ।17) प्रजा᳚त्यै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै प्र॒जाप॑तिः ।17) प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र - जा॒त्यै॒ ।18) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।18) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।19) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।19) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।20) अ॒सृ॒ज॒त॒ स सो॑ ऽसृजता सृजत॒ सः ।21) सो॑ ऽकामयता कामयत॒ स सो॑ ऽकामयत ।22) अ॒का॒म॒य॒ ता॒सा मा॒सा म॑कामयता कामय ता॒साम् ।23) आ॒सा म॒ह म॒ह मा॒सा मा॒सा म॒हम् ।24) अ॒हग्ं रा॒ज्यग्ं रा॒ज्य म॒ह म॒हग्ं रा॒ज्यम् ।25) रा॒ज्य-म्परि॒ परि॑ रा॒ज्यग्ं रा॒ज्य-म्परि॑ ।26) परी॑या मिया॒-म्परि॒ परी॑याम् ।27) इ॒या॒ मितीती॑या मिया॒ मिति॑ ।28) इति॒ तासा॒-न्तासा॒ मितीति॒ तासा᳚म् ।29) तासाग्ं॑ राज॒नेन॑ राज॒नेन॒ तासा॒-न्तासाग्ं॑ राज॒नेन॑ ।30) रा॒ज॒ने नै॒वैव रा॑ज॒नेन॑ राज॒ने नै॒व ।31) ए॒व रा॒ज्यग्ं रा॒ज्य मे॒वैव रा॒ज्यम् ।32) रा॒ज्य-म्परि॒ परि॑ रा॒ज्यग्ं रा॒ज्य-म्परि॑ ।33) पर्यै॑दै॒-त्परि॒ पर्यै᳚त् ।34) ऐ॒-त्त-त्तदै॑ दै॒-त्तत् ।35) त-द्रा॑ज॒नस्य॑ राज॒नस्य॒ त-त्त-द्रा॑ज॒नस्य॑ ।36) रा॒ज॒नस्य॑ राजन॒त्वग्ं रा॑जन॒त्वग्ं रा॑ज॒नस्य॑ राज॒नस्य॑ राजन॒त्वम् ।37) रा॒ज॒न॒त्वं-यँ-द्य-द्रा॑जन॒त्वग्ं रा॑जन॒त्वं-यँत् ।37) रा॒ज॒न॒त्वमिति॑ राजन - त्वम् ।38) य-द्रा॑ज॒नग्ं रा॑ज॒नं-यँ-द्य-द्रा॑ज॒नम् ।39) रा॒ज॒न-म्भव॑ति॒ भव॑ति राज॒नग्ं रा॑ज॒न-म्भव॑ति ।40) भव॑ति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒-म्भव॑ति॒ भव॑ति प्र॒जाना᳚म् ।41) प्र॒जाना॑ मे॒वैव प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ मे॒व ।41) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।42) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।43) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।44) यज॑माना रा॒ज्यग्ं रा॒ज्यं-यँज॑माना॒ यज॑माना रा॒ज्यम् ।45) रा॒ज्य-म्परि॒ परि॑ रा॒ज्यग्ं रा॒ज्य-म्परि॑ ।46) परि॑ यन्ति यन्ति॒ परि॒ परि॑ यन्ति ।47) य॒न्ति॒ प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श-म्प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शं-यँ॑न्ति यन्ति पञ्चवि॒ग्ं॒शम् ।48) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श-म्भ॑वति भवति पञ्चवि॒ग्ं॒श-म्प॑ञ्चवि॒ग्ं॒श-म्भ॑वति ।48) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शमिति॑ पञ्च - वि॒ग्ं॒शम् ।49) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते-र्भवति भवति प्र॒जाप॑तेः ।50) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।50) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।॥ 25 ॥ (50/64)

  ---

  1) bṛ̠ha da̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠nnādya̍sya ।2) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।2) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।3) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।3) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।4) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।4) athō̠ ityathō̎ ।5) praivaiva pra praiva ।6) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।7) tēna̍ jāyantē jāyantē̠ tēna̠ tēna̍ jāyantē ।8) jā̠ya̠nta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa mē̍kavi̠gṃ̠śa-ñjā̍yantē jāyanta ēkavi̠gṃ̠śam ।9) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa-mbha̠dra-mbha̠dra mē̍kavi̠gṃ̠śa mē̍kavi̠gṃ̠śa-mbha̠dram ।9) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śamityē̍ka - vi̠gṃ̠śam ।10) bha̠dra-ndvi̠padā̍su dvi̠padā̍su bha̠dra-mbha̠dra-ndvi̠padā̍su ।11) dvi̠padā̍su̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai dvi̠padā̍su dvi̠padā̍su̠ prati̍ṣṭhityai ।11) dvi̠padā̠sviti̍ dvi - padā̍su ।12) prati̍ṣṭhityai̠ patna̍ya̠ḥ patna̍ya̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ patna̍yaḥ ।12) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।13) patna̍ya̠ upōpa̠ patna̍ya̠ḥ patna̍ya̠ upa̍ ।14) upa̍ gāyanti gāya̠ ntyupōpa̍ gāyanti ।15) gā̠ya̠nti̠ mi̠thu̠na̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̍ gāyanti gāyanti mithuna̠tvāya̍ ।16) mi̠thu̠na̠tvāya̠ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai mithuna̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̠ prajā̎tyai ।16) mi̠thu̠na̠tvāyēti̍ mithuna - tvāya̍ ।17) prajā̎tyai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ḥ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai pra̠jāpa̍tiḥ ।17) prajā̎tyā̠ iti̠ pra - jā̠tyai̠ ।18) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।18) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।19) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।19) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।20) a̠sṛ̠ja̠ta̠ sa sō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ saḥ ।21) sō̍ 'kāmayatā kāmayata̠ sa sō̍ 'kāmayata ।22) a̠kā̠ma̠ya̠ tā̠sā mā̠sā ma̍kāmayatā kāmaya tā̠sām ।23) ā̠sā ma̠ha ma̠ha mā̠sā mā̠sā ma̠ham ।24) a̠hagṃ rā̠jyagṃ rā̠jya ma̠ha ma̠hagṃ rā̠jyam ।25) rā̠jya-mpari̠ pari̍ rā̠jyagṃ rā̠jya-mpari̍ ।26) parī̍yā miyā̠-mpari̠ parī̍yām ।27) i̠yā̠ mitītī̍yā miyā̠ miti̍ ।28) iti̠ tāsā̠-ntāsā̠ mitīti̠ tāsā̎m ।29) tāsāgṃ̍ rāja̠nēna̍ rāja̠nēna̠ tāsā̠-ntāsāgṃ̍ rāja̠nēna̍ ।30) rā̠ja̠nē nai̠vaiva rā̍ja̠nēna̍ rāja̠nē nai̠va ।31) ē̠va rā̠jyagṃ rā̠jya mē̠vaiva rā̠jyam ।32) rā̠jya-mpari̠ pari̍ rā̠jyagṃ rā̠jya-mpari̍ ।33) paryai̍dai̠-tpari̠ paryai̎t ।34) ai̠-tta-ttadai̍ dai̠-ttat ।35) ta-drā̍ja̠nasya̍ rāja̠nasya̠ ta-tta-drā̍ja̠nasya̍ ।36) rā̠ja̠nasya̍ rājana̠tvagṃ rā̍jana̠tvagṃ rā̍ja̠nasya̍ rāja̠nasya̍ rājana̠tvam ।37) rā̠ja̠na̠tvaṃ ya-dya-drā̍jana̠tvagṃ rā̍jana̠tvaṃ yat ।37) rā̠ja̠na̠tvamiti̍ rājana - tvam ।38) ya-drā̍ja̠nagṃ rā̍ja̠naṃ ya-dya-drā̍ja̠nam ।39) rā̠ja̠na-mbhava̍ti̠ bhava̍ti rāja̠nagṃ rā̍ja̠na-mbhava̍ti ।40) bhava̍ti pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠-mbhava̍ti̠ bhava̍ti pra̠jānā̎m ।41) pra̠jānā̍ mē̠vaiva pra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ mē̠va ।41) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।42) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।43) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।44) yaja̍mānā rā̠jyagṃ rā̠jyaṃ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā rā̠jyam ।45) rā̠jya-mpari̠ pari̍ rā̠jyagṃ rā̠jya-mpari̍ ।46) pari̍ yanti yanti̠ pari̠ pari̍ yanti ।47) ya̠nti̠ pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śa-mpa̍ñchavi̠gṃ̠śaṃ ya̍nti yanti pañchavi̠gṃ̠śam ।48) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śa-mbha̍vati bhavati pañchavi̠gṃ̠śa-mpa̍ñchavi̠gṃ̠śa-mbha̍vati ।48) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śamiti̍ pañcha - vi̠gṃ̠śam ।49) bha̠va̠ti̠ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē-rbhavati bhavati pra̠jāpa̍tēḥ ।50) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।50) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।॥ 25 ॥ (50/64)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: bṛ̠ha, da̠nnādya̍syā̠, nnādya̍sya, bṛ̠ha-dbṛ̠ha, da̠nnādya̍sya, a̠nnādya̠syā, va̍ruddhyā̠, ava̍ruddhyā, a̠nnādya̍syā̠, nnādya̠syā.

• verse 26

  1) आप्त्यै॑ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒ राप्त्या॒ आप्त्यै॑ प॒ञ्चभिः॑ ।2) प॒ञ्चभि॒ स्तिष्ठ॑न्त॒ स्तिष्ठ॑न्तः प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒ स्तिष्ठ॑न्तः ।2) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।3) तिष्ठ॑न्त-स्स्तुवन्ति स्तुवन्ति॒ तिष्ठ॑न्त॒ स्तिष्ठ॑न्त-स्स्तुवन्ति ।4) स्तु॒व॒न्ति॒ दे॒व॒लो॒क-न्दे॑वलो॒कग्ग्​ स्तु॑वन्ति स्तुवन्ति देवलो॒कम् ।5) दे॒व॒लो॒क मे॒वैव दे॑वलो॒क-न्दे॑वलो॒क मे॒व ।5) दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव - लो॒कम् ।6) ए॒वा भ्या᳚(1॒)भ्ये॑ वैवाभि ।7) अ॒भि ज॑यन्ति जय न्त्य॒भ्य॑भि ज॑यन्ति ।8) ज॒य॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॑-र्जयन्ति जयन्ति प॒ञ्चभिः॑ ।9) प॒ञ्चभि॒ रासी॑ना॒ आसी॑नाः प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒ रासी॑नाः ।9) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।10) आसी॑ना मनुष्यलो॒क-म्म॑नुष्यलो॒क मासी॑ना॒ आसी॑ना मनुष्यलो॒कम् ।11) म॒नु॒ष्य॒लो॒क मे॒वैव म॑नुष्यलो॒क-म्म॑नुष्यलो॒क मे॒व ।11) म॒नु॒ष्य॒लो॒कमिति॑ मनुष्य - लो॒कम् ।12) ए॒वा भ्या᳚(1॒)भ्ये॑ वैवाभि ।13) अ॒भि ज॑यन्ति जय न्त्य॒भ्य॑भि ज॑यन्ति ।14) ज॒य॒न्ति॒ दश॒ दश॑ जयन्ति जयन्ति॒ दश॑ ।15) दश॒ सग्ं स-न्दश॒ दश॒ सम् ।16) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।17) प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा पद्यन्ते पद्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा ।18) दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा वि॒राट् ।18) दशा᳚क्ष॒रेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।19) वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न᳚म् ।19) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।20) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।21) वि॒रा-ड्वि॒राजा॑ वि॒राजा॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजा᳚ ।21) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।22) वि॒रा जै॒वैव वि॒राजा॑ वि॒रा जै॒व ।22) वि॒राजेति॑ वि - राजा᳚ ।23) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।24) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।24) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।25) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।26) रु॒न्ध॒ते॒ प॒ञ्च॒धा प॑ञ्च॒धा रु॑न्धते रुन्धते पञ्च॒धा ।27) प॒ञ्च॒धा वि॑नि॒षद्य॑ विनि॒षद्य॑ पञ्च॒धा प॑ञ्च॒धा वि॑नि॒षद्य॑ ।27) प॒ञ्च॒धेति॑ पञ्च - धा ।28) वि॒नि॒षद्य॑ स्तुवन्ति स्तुवन्ति विनि॒षद्य॑ विनि॒षद्य॑ स्तुवन्ति ।28) वि॒नि॒षद्येति॑ वि - नि॒षद्य॑ ।29) स्तु॒व॒न्ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ स्तुवन्ति स्तुवन्ति॒ पञ्च॑ ।30) पञ्च॒ दिशो॒ दिशः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ दिशः॑ ।31) दिशो॑ दि॒क्षु दि॒क्षु दिशो॒ दिशो॑ दि॒क्षु ।32) दि॒क्ष्वे॑वैव दि॒क्षु दि॒क्ष्वे॑व ।33) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।34) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।35) ति॒ष्ठ॒ न्त्येकै॑क॒ यैकै॑कया तिष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्येकै॑कया ।36) एकै॑क॒या ऽस्तु॑त॒या ऽस्तु॑त॒ यैकै॑क॒ यैकै॑क॒या ऽस्तु॑तया ।36) एकै॑क॒येत्येक॑या - ए॒क॒या॒ ।37) अस्तु॑तया स॒माय॑न्ति स॒माय॒ न्त्यस्तु॑त॒या ऽस्तु॑तया स॒माय॑न्ति ।38) स॒माय॑न्ति दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य-स्स॒माय॑न्ति स॒माय॑न्ति दि॒ग्भ्यः ।38) स॒माय॒न्तीति॑ सं - आय॑न्ति ।39) दि॒ग्भ्य ए॒वैव दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य ए॒व ।39) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।40) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।41) अ॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सग्ं स म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सम् ।41) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।42) स-म्भ॑रन्ति भरन्ति॒ सग्ं स-म्भ॑रन्ति ।43) भ॒र॒न्ति॒ ताभि॒ स्ताभि॑-र्भरन्ति भरन्ति॒ ताभिः॑ ।44) ताभि॑ रुद्​गा॒ तोद्​गा॒ता ताभि॒ स्ताभि॑ रुद्​गा॒ता ।45) उ॒द्​गा॒ तोदु दु॑द्​गा॒ तोद्​गा॒ तोत् ।45) उ॒द्​गा॒तेत्यु॑त् - गा॒ता ।46) उ-द्गा॑यति गाय॒ त्युदु-द्गा॑यति ।47) गा॒य॒ति॒ दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो गा॑यति गायति दि॒ग्भ्यः ।48) दि॒ग्भ्य ए॒वैव दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य ए॒व ।48) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।49) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।50) अ॒न्नाद्यग्ं॑ स॒म्भृत्य॑ स॒म्भृ त्या॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्यग्ं॑ स॒म्भृत्य॑ ।50) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।॥ 26 ॥ (50/68)

  ---

  1) āptyai̍ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠ rāptyā̠ āptyai̍ pa̠ñchabhi̍ḥ ।2) pa̠ñchabhi̠ stiṣṭha̍nta̠ stiṣṭha̍ntaḥ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠ stiṣṭha̍ntaḥ ।2) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।3) tiṣṭha̍nta-sstuvanti stuvanti̠ tiṣṭha̍nta̠ stiṣṭha̍nta-sstuvanti ।4) stu̠va̠nti̠ dē̠va̠lō̠ka-ndē̍valō̠kagg​ stu̍vanti stuvanti dēvalō̠kam ।5) dē̠va̠lō̠ka mē̠vaiva dē̍valō̠ka-ndē̍valō̠ka mē̠va ।5) dē̠va̠lō̠kamiti̍ dēva - lō̠kam ।6) ē̠vā bhyā̎(1̠)bhyē̍ vaivābhi ।7) a̠bhi ja̍yanti jaya ntya̠bhya̍bhi ja̍yanti ।8) ja̠ya̠nti̠ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̍-rjayanti jayanti pa̠ñchabhi̍ḥ ।9) pa̠ñchabhi̠ rāsī̍nā̠ āsī̍nāḥ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠ rāsī̍nāḥ ।9) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।10) āsī̍nā manuṣyalō̠ka-mma̍nuṣyalō̠ka māsī̍nā̠ āsī̍nā manuṣyalō̠kam ।11) ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka mē̠vaiva ma̍nuṣyalō̠ka-mma̍nuṣyalō̠ka mē̠va ।11) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kamiti̍ manuṣya - lō̠kam ।12) ē̠vā bhyā̎(1̠)bhyē̍ vaivābhi ।13) a̠bhi ja̍yanti jaya ntya̠bhya̍bhi ja̍yanti ।14) ja̠ya̠nti̠ daśa̠ daśa̍ jayanti jayanti̠ daśa̍ ।15) daśa̠ sagṃ sa-ndaśa̠ daśa̠ sam ।16) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।17) pa̠dya̠ntē̠ daśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā padyantē padyantē̠ daśā̎kṣarā ।18) daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdaśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ ।18) daśā̎kṣa̠rēti̠ daśa̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।19) vi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̎m ।19) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।20) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।21) vi̠rā-ḍvi̠rājā̍ vi̠rājā̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rājā̎ ।21) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।22) vi̠rā jai̠vaiva vi̠rājā̍ vi̠rā jai̠va ।22) vi̠rājēti̍ vi - rājā̎ ।23) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।24) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।24) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।25) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।26) ru̠ndha̠tē̠ pa̠ñcha̠dhā pa̍ñcha̠dhā ru̍ndhatē rundhatē pañcha̠dhā ।27) pa̠ñcha̠dhā vi̍ni̠ṣadya̍ vini̠ṣadya̍ pañcha̠dhā pa̍ñcha̠dhā vi̍ni̠ṣadya̍ ।27) pa̠ñcha̠dhēti̍ pañcha - dhā ।28) vi̠ni̠ṣadya̍ stuvanti stuvanti vini̠ṣadya̍ vini̠ṣadya̍ stuvanti ।28) vi̠ni̠ṣadyēti̍ vi - ni̠ṣadya̍ ।29) stu̠va̠nti̠ pañcha̠ pañcha̍ stuvanti stuvanti̠ pañcha̍ ।30) pañcha̠ diśō̠ diśa̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ diśa̍ḥ ।31) diśō̍ di̠kṣu di̠kṣu diśō̠ diśō̍ di̠kṣu ।32) di̠kṣvē̍vaiva di̠kṣu di̠kṣvē̍va ।33) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।34) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।35) ti̠ṣṭha̠ ntyēkai̍ka̠ yaikai̍kayā tiṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyēkai̍kayā ।36) ēkai̍ka̠yā 'stu̍ta̠yā 'stu̍ta̠ yaikai̍ka̠ yaikai̍ka̠yā 'stu̍tayā ।36) ēkai̍ka̠yētyēka̍yā - ē̠ka̠yā̠ ।37) astu̍tayā sa̠māya̍nti sa̠māya̠ ntyastu̍ta̠yā 'stu̍tayā sa̠māya̍nti ।38) sa̠māya̍nti di̠gbhyō di̠gbhya-ssa̠māya̍nti sa̠māya̍nti di̠gbhyaḥ ।38) sa̠māya̠ntīti̍ saṃ - āya̍nti ।39) di̠gbhya ē̠vaiva di̠gbhyō di̠gbhya ē̠va ।39) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।40) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।41) a̠nnādya̠gṃ̠ sagṃ sa ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̠gṃ̠ sam ।41) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।42) sa-mbha̍ranti bharanti̠ sagṃ sa-mbha̍ranti ।43) bha̠ra̠nti̠ tābhi̠ stābhi̍-rbharanti bharanti̠ tābhi̍ḥ ।44) tābhi̍ rud​gā̠ tōd​gā̠tā tābhi̠ stābhi̍ rud​gā̠tā ।45) u̠d​gā̠ tōdu du̍d​gā̠ tōd​gā̠ tōt ।45) u̠d​gā̠tētyu̍t - gā̠tā ।46) u-dgā̍yati gāya̠ tyudu-dgā̍yati ।47) gā̠ya̠ti̠ di̠gbhyō di̠gbhyō gā̍yati gāyati di̠gbhyaḥ ।48) di̠gbhya ē̠vaiva di̠gbhyō di̠gbhya ē̠va ।48) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।49) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।50) a̠nnādyagṃ̍ sa̠mbhṛtya̍ sa̠mbhṛ tyā̠nnādya̍ ma̠nnādyagṃ̍ sa̠mbhṛtya̍ ।50) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।॥ 26 ॥ (50/68)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: āptyai̍, pa̠ñchabhi̍ḥ, pa̠ñchabhi̠, rāptyā̠, āptyai̍, pa̠ñchabhi̍ḥ, pa̠ñchabhi̠, stiṣṭha̍nta̠, stiṣṭha̍ntaḥ, pa̠ñchabhi̍ḥ.

• verse 27

  1) स॒म्भृत्य॒ तेज॒ स्तेजः॑ स॒म्भृत्य॑ स॒म्भृत्य॒ तेजः॑ ।1) स॒म्भृत्येति॑ सं - भृत्य॑ ।2) तेज॑ आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्तेज॒ स्तेज॑ आ॒त्मन्न् ।3) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।4) द॒ध॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधते दधते॒ तस्मा᳚त् ।5) तस्मा॒ देक॒ एक॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ देकः॑ ।6) एकः॑ प्रा॒णः प्रा॒ण एक॒ एकः॑ प्रा॒णः ।7) प्रा॒ण-स्सर्वा॑णि॒ सर्वा॑णि प्रा॒णः प्रा॒ण-स्सर्वा॑णि ।7) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।8) सर्वा॒ ण्यङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ सर्वा॑णि॒ सर्वा॒ ण्यङ्गा॑नि ।9) अङ्गा᳚ न्यव त्यव॒ त्यङ्गा॒ न्यङ्गा᳚ न्यवति ।10) अ॒व॒ त्यथो॒ अथो॑ अव त्यव॒ त्यथो᳚ ।11) अथो॒ यथा॒ यथा ऽथो॒ अथो॒ यथा᳚ ।11) अथो॒ इत्यथो᳚ ।12) यथा॑ सुप॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो यथा॒ यथा॑ सुप॒र्णः ।13) सु॒प॒र्ण उ॑त्पति॒ष्य-न्नु॑त्पति॒ष्य-न्थ्सु॑प॒र्ण-स्सु॑प॒र्ण उ॑त्पति॒ष्यन्न् ।13) सु॒प॒र्ण इति॑ सु - प॒र्णः ।14) उ॒त्प॒ति॒ष्य-ञ्छिर॒-श्शिर॑ उत्पति॒ष्य-न्नु॑त्पति॒ष्य-ञ्छिरः॑ ।14) उ॒त्प॒ति॒ष्यन्नित्यु॑त् - प॒ति॒ष्यन्न् ।15) शिर॑ उत्त॒म मु॑त्त॒मग्ं शिर॒-श्शिर॑ उत्त॒मम् ।16) उ॒त्त॒म-ङ्कु॑रु॒ते कु॑रु॒त उ॑त्त॒म मु॑त्त॒म-ङ्कु॑रु॒ते ।16) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।17) कु॒रु॒त ए॒व मे॒व-ङ्कु॑रु॒ते कु॑रु॒त ए॒वम् ।18) ए॒व मे॒वै वैव मे॒व मे॒व ।19) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।20) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।21) यज॑मानाः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जानां॒-यँज॑माना॒ यज॑मानाः प्र॒जाना᳚म् ।22) प्र॒जाना॑ मुत्त॒मा उ॑त्त॒माः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ मुत्त॒माः ।22) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।23) उ॒त्त॒मा भ॑वन्ति भव न्त्युत्त॒मा उ॑त्त॒मा भ॑वन्ति ।23) उ॒त्त॒मा इत्यु॑त् - त॒माः ।24) भ॒व॒ न्त्या॒स॒न्दी मा॑स॒न्दी-म्भ॑वन्ति भव न्त्यास॒न्दीम् ।25) आ॒स॒न्दी मु॑द्​गा॒ तोद्​गा॒ता ऽऽस॒न्दी मा॑स॒न्दी मु॑द्​गा॒ता ।25) आ॒स॒न्दीमित्या᳚ - स॒न्दीम् ।26) उ॒द्​गा॒ ऽऽरो॑हति रोह त्योद्​गा॒ता तोद्​गा॒ता ऽऽरो॑हति ।26) उ॒द्​गा॒तेत्यु॑त् - गा॒ता ।27) आ रो॑हति रोह॒ त्यारो॑हति ।28) रो॒ह॒ति॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यग्ं रोहति रोहति॒ साम्रा᳚ज्यम् ।29) साम्रा᳚ज्य मे॒वैव साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य मे॒व ।29) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ सां - रा॒ज्य॒म् ।30) ए॒व ग॑च्छन्ति गच्छ न्त्ये॒वैव ग॑च्छन्ति ।31) ग॒च्छ॒न्ति॒ प्लें॒​ख-म्प्लें॒​ख-ङ्ग॑च्छन्ति गच्छन्ति प्लें॒​खम् ।32) प्लें॒​खग्ं होता॒ होता᳚ प्लें॒​ख-म्प्लें॒​खग्ं होता᳚ ।33) होता॒ नाक॑स्य॒ नाक॑स्य॒ होता॒ होता॒ नाक॑स्य ।34) नाक॑ स्यै॒वैव नाक॑स्य॒ नाक॑ स्यै॒व ।35) ए॒व पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ मे॒वैव पृ॒ष्ठम् ।36) पृ॒ष्ठग्ं रो॑हन्ति रोहन्ति पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठग्ं रो॑हन्ति ।37) रो॒ह॒न्ति॒ कू॒र्चौ कू॒र्चौ रो॑हन्ति रोहन्ति कू॒र्चौ ।38) कू॒र्चा व॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः कू॒र्चौ कू॒र्चा व॑द्ध्व॒र्युः ।39) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्ब्र॒द्ध्नस्य॑ ब्र॒द्ध्न स्या᳚द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्ब्र॒द्ध्नस्य॑ ।40) ब्र॒द्ध्न स्यै॒वैव ब्र॒द्ध्नस्य॑ ब्र॒द्ध्न स्यै॒व ।41) ए॒व वि॒ष्टपं॑-विँ॒ष्टप॑ मे॒वैव वि॒ष्टप᳚म् ।42) वि॒ष्टप॑-ङ्गच्छन्ति गच्छन्ति वि॒ष्टपं॑-विँ॒ष्टप॑-ङ्गच्छन्ति ।43) ग॒च्छ॒ न्त्ये॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्तो गच्छन्ति गच्छ न्त्ये॒ताव॑न्तः ।44) ए॒ताव॑न्तो॒ वै वा ए॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्तो॒ वै ।45) वै दे॑वलो॒का दे॑वलो॒का वै वै दे॑वलो॒काः ।46) दे॒व॒लो॒का स्तेषु॒ तेषु॑ देवलो॒का दे॑वलो॒का स्तेषु॑ ।46) दे॒व॒लो॒का इति॑ देव - लो॒काः ।47) तेष्वे॒वैव तेषु॒ तेष्वे॒व ।48) ए॒व य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व मे॒वैव य॑थापू॒र्वम् ।49) य॒था॒पू॒र्व-म्प्रति॒ प्रति॑ यथापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-म्प्रति॑ ।49) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।50) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।51) ति॒ष्ठ॒ न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्यथो᳚ ।52) अथो॑ आ॒क्रम॑ण मा॒क्रम॑ण॒ मथो॒ अथो॑ आ॒क्रम॑णम् ।52) अथो॒ इत्यथो᳚ ।53) आ॒क्रम॑ण मे॒वै वाक्रम॑ण मा॒क्रम॑ण मे॒व ।53) आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚ - क्रम॑णम् ।54) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।55) त-थ्सेतु॒ग्ं॒ सेतु॒-न्त-त्त-थ्सेतु᳚म् ।56) सेतुं॒-यँज॑माना॒ यज॑माना॒-स्सेतु॒ग्ं॒ सेतुं॒-यँज॑मानाः ।57) यज॑मानाः कुर्वते कुर्वते॒ यज॑माना॒ यज॑मानाः कुर्वते ।58) कु॒र्व॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ कुर्वते कुर्वते सुव॒र्गस्य॑ ।59) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।59) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।60) लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ।61) सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - अ॒ष्ट्यै॒ ।॥ 27 ॥ (61/77)॥ अ. 8 ॥

  ---

  1) sa̠mbhṛtya̠ tēja̠ stēja̍-ssa̠mbhṛtya̍ sa̠mbhṛtya̠ tēja̍ḥ ।1) sa̠mbhṛtyēti̍ saṃ - bhṛtya̍ ।2) tēja̍ ā̠tma-nnā̠tma-ntēja̠ stēja̍ ā̠tmann ।3) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।4) da̠dha̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhatē dadhatē̠ tasmā̎t ।5) tasmā̠ dēka̠ ēka̠ stasmā̠-ttasmā̠ dēka̍ḥ ।6) ēka̍ḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ēka̠ ēka̍ḥ prā̠ṇaḥ ।7) prā̠ṇa-ssarvā̍ṇi̠ sarvā̍ṇi prā̠ṇaḥ prā̠ṇa-ssarvā̍ṇi ।7) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।8) sarvā̠ ṇyaṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ sarvā̍ṇi̠ sarvā̠ ṇyaṅgā̍ni ।9) aṅgā̎ nyava tyava̠ tyaṅgā̠ nyaṅgā̎ nyavati ।10) a̠va̠ tyathō̠ athō̍ ava tyava̠ tyathō̎ ।11) athō̠ yathā̠ yathā 'thō̠ athō̠ yathā̎ ।11) athō̠ ityathō̎ ।12) yathā̍ supa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō yathā̠ yathā̍ supa̠rṇaḥ ।13) su̠pa̠rṇa u̍tpati̠ṣya-nnu̍tpati̠ṣya-nthsu̍pa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇa u̍tpati̠ṣyann ।13) su̠pa̠rṇa iti̍ su - pa̠rṇaḥ ।14) u̠tpa̠ti̠ṣya-ñChira̠-śśira̍ utpati̠ṣya-nnu̍tpati̠ṣya-ñChira̍ḥ ।14) u̠tpa̠ti̠ṣyannityu̍t - pa̠ti̠ṣyann ।15) śira̍ utta̠ma mu̍tta̠magṃ śira̠-śśira̍ utta̠mam ।16) u̠tta̠ma-ṅku̍ru̠tē ku̍ru̠ta u̍tta̠ma mu̍tta̠ma-ṅku̍ru̠tē ।16) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।17) ku̠ru̠ta ē̠va mē̠va-ṅku̍ru̠tē ku̍ru̠ta ē̠vam ।18) ē̠va mē̠vai vaiva mē̠va mē̠va ।19) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।20) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।21) yaja̍mānāḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠ṃ yaja̍mānā̠ yaja̍mānāḥ pra̠jānā̎m ।22) pra̠jānā̍ mutta̠mā u̍tta̠māḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ mutta̠māḥ ।22) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।23) u̠tta̠mā bha̍vanti bhava ntyutta̠mā u̍tta̠mā bha̍vanti ।23) u̠tta̠mā ityu̍t - ta̠māḥ ।24) bha̠va̠ ntyā̠sa̠ndī mā̍sa̠ndī-mbha̍vanti bhava ntyāsa̠ndīm ।25) ā̠sa̠ndī mu̍d​gā̠ tōd​gā̠tā ''sa̠ndī mā̍sa̠ndī mu̍d​gā̠tā ।25) ā̠sa̠ndīmityā̎ - sa̠ndīm ।26) u̠d​gā̠ ''rō̍hati rōha tyōd​gā̠tā tōd​gā̠tā ''rō̍hati ।26) u̠d​gā̠tētyu̍t - gā̠tā ।27) ā rō̍hati rōha̠ tyārō̍hati ।28) rō̠ha̠ti̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jyagṃ rōhati rōhati̠ sāmrā̎jyam ।29) sāmrā̎jya mē̠vaiva sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya mē̠va ।29) sāmrā̎jya̠miti̠ sāṃ - rā̠jya̠m ।30) ē̠va ga̍chChanti gachCha ntyē̠vaiva ga̍chChanti ।31) ga̠chCha̠nti̠ plē̠ṃ​kha-mplē̠ṃ​kha-ṅga̍chChanti gachChanti plē̠ṃ​kham ।32) plē̠ṃ​khagṃ hōtā̠ hōtā̎ plē̠ṃ​kha-mplē̠ṃ​khagṃ hōtā̎ ।33) hōtā̠ nāka̍sya̠ nāka̍sya̠ hōtā̠ hōtā̠ nāka̍sya ।34) nāka̍ syai̠vaiva nāka̍sya̠ nāka̍ syai̠va ।35) ē̠va pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha mē̠vaiva pṛ̠ṣṭham ।36) pṛ̠ṣṭhagṃ rō̍hanti rōhanti pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭhagṃ rō̍hanti ।37) rō̠ha̠nti̠ kū̠rchau kū̠rchau rō̍hanti rōhanti kū̠rchau ।38) kū̠rchā va̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ kū̠rchau kū̠rchā va̍ddhva̠ryuḥ ।39) a̠ddhva̠ryu-rbra̠ddhnasya̍ bra̠ddhna syā̎ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rbra̠ddhnasya̍ ।40) bra̠ddhna syai̠vaiva bra̠ddhnasya̍ bra̠ddhna syai̠va ।41) ē̠va vi̠ṣṭapa̍ṃ vi̠ṣṭapa̍ mē̠vaiva vi̠ṣṭapa̎m ।42) vi̠ṣṭapa̍-ṅgachChanti gachChanti vi̠ṣṭapa̍ṃ vi̠ṣṭapa̍-ṅgachChanti ।43) ga̠chCha̠ ntyē̠tāva̍nta ē̠tāva̍ntō gachChanti gachCha ntyē̠tāva̍ntaḥ ।44) ē̠tāva̍ntō̠ vai vā ē̠tāva̍nta ē̠tāva̍ntō̠ vai ।45) vai dē̍valō̠kā dē̍valō̠kā vai vai dē̍valō̠kāḥ ।46) dē̠va̠lō̠kā stēṣu̠ tēṣu̍ dēvalō̠kā dē̍valō̠kā stēṣu̍ ।46) dē̠va̠lō̠kā iti̍ dēva - lō̠kāḥ ।47) tēṣvē̠vaiva tēṣu̠ tēṣvē̠va ।48) ē̠va ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva mē̠vaiva ya̍thāpū̠rvam ।49) ya̠thā̠pū̠rva-mprati̠ prati̍ yathāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-mprati̍ ।49) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।50) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।51) ti̠ṣṭha̠ ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyathō̎ ।52) athō̍ ā̠krama̍ṇa mā̠krama̍ṇa̠ mathō̠ athō̍ ā̠krama̍ṇam ।52) athō̠ ityathō̎ ।53) ā̠krama̍ṇa mē̠vai vākrama̍ṇa mā̠krama̍ṇa mē̠va ।53) ā̠krama̍ṇa̠mityā̎ - krama̍ṇam ।54) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।55) ta-thsētu̠gṃ̠ sētu̠-nta-tta-thsētu̎m ।56) sētu̠ṃ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠-ssētu̠gṃ̠ sētu̠ṃ yaja̍mānāḥ ।57) yaja̍mānāḥ kurvatē kurvatē̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānāḥ kurvatē ।58) ku̠rva̠tē̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ kurvatē kurvatē suva̠rgasya̍ ।59) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।59) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।60) lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai ।61) sama̍ṣṭyā̠ iti̠ saṃ - a̠ṣṭyai̠ ।॥ 27 ॥ (61/77)॥ a. 8 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sa̠mbhṛtya̠, tēja̠, stēja̍-ssa̠mbhṛtya̍, sa̠mbhṛtya̠, tēja̍ḥ, sa̠mbhṛtyēti̍, saṃ, bhṛtya̍, tēja̍, ā̠tma-nnā̠tma-ntēja̠.

• verse 28

  1) अ॒र्क्ये॑ण॒ वै वा अ॒र्क्ये॑णा॒ र्क्ये॑ण॒ वै ।2) वै स॑हस्र॒श-स्स॑हस्र॒शो वै वै स॑हस्र॒शः ।3) स॒ह॒स्र॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्सहस्र॒श-स्स॑हस्र॒शः प्र॒जाप॑तिः ।3) स॒ह॒स्र॒श इति॑ सहस्र - शः ।4) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।4) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।5) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।5) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।6) अ॒सृ॒ज॒त॒ ताभ्य॒ स्ताभ्यो॑ ऽसृजता सृजत॒ ताभ्यः॑ ।7) ताभ्य॒ इला᳚न्दे॒ नेला᳚न्देन॒ ताभ्य॒ स्ताभ्य॒ इला᳚न्देन ।8) इला᳚न्दे॒ नेरा॒ मिरा॒ मिला᳚न्दे॒ नेला᳚न्दे॒ नेरा᳚म् ।9) इरा॒म् ँलूता॒म् ँलूता॒ मिरा॒ मिरा॒म् ँलूता᳚म् ।10) लूता॒ मवाव॒ लूता॒म् ँलूता॒ मव॑ ।11) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।12) अ॒रु॒न्ध॒ य-द्यद॑रुन्धा रुन्ध॒ यत् ।13) यद॒र्क्य॑ म॒र्क्यं॑-यँ-द्यद॒र्क्य᳚म् ।14) अ॒र्क्य॑-म्भव॑ति॒ भव॑ त्य॒र्क्य॑ म॒र्क्य॑-म्भव॑ति ।15) भव॑ति प्र॒जाः प्र॒जा भव॑ति॒ भव॑ति प्र॒जाः ।16) प्र॒जा ए॒वैव प्र॒जाः प्र॒जा ए॒व ।16) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।17) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।18) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।19) यज॑माना-स्सृजन्ते सृजन्ते॒ यज॑माना॒ यज॑माना-स्सृजन्ते ।20) सृ॒ज॒न्त॒ इला᳚न्द॒ मिला᳚न्दग्ं सृजन्ते सृजन्त॒ इला᳚न्दम् ।21) इला᳚न्द-म्भवति भव॒तीला᳚न्द॒ मिला᳚न्द-म्भवति ।22) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्यो॑ भवति भवति प्र॒जाभ्यः॑ ।23) प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैव प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॑ ए॒व ।23) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।24) ए॒व सृ॒ष्टाभ्यः॑ सृ॒ष्टाभ्य॑ ए॒वैव सृ॒ष्टाभ्यः॑ ।25) सृ॒ष्टाभ्य॒ इरा॒ मिराग्ं॑ सृ॒ष्टाभ्यः॑ सृ॒ष्टाभ्य॒ इरा᳚म् ।26) इरा॒म् ँलूता॒म् ँलूता॒ मिरा॒ मिरा॒म् ँलूता᳚म् ।27) लूता॒ मवाव॒ लूता॒म् ँलूता॒ मव॑ ।28) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।29) रु॒न्ध॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्रुन्धते रुन्धते॒ तस्मा᳚त् ।30) तस्मा॒-द्यां-याँ-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्याम् ।31) याग्ं समा॒ग्ं॒ समां॒-यांँ याग्ं समा᳚म् ।32) समाग्ं॑ स॒त्रग्ं स॒त्रग्ं समा॒ग्ं॒ समाग्ं॑ स॒त्रम् ।33) स॒त्रग्ं समृ॑द्ध॒ग्ं॒ समृ॑द्धग्ं स॒त्रग्ं स॒त्रग्ं समृ॑द्धम् ।34) समृ॑द्ध॒-ङ्क्षोधु॑काः॒, क्षोधु॑का॒-स्समृ॑द्ध॒ग्ं॒ समृ॑द्ध॒-ङ्क्षोधु॑काः ।34) समृ॑द्ध॒मिति॒ सं - ऋ॒द्ध॒म् ।35) क्षोधु॑का॒ स्ता-न्ता-ङ्क्षोधु॑काः॒, क्षोधु॑का॒ स्ताम् ।36) ताग्ं समा॒ग्ं॒ समा॒-न्ता-न्ताग्ं समा᳚म् ।37) समा᳚-म्प्र॒जाः प्र॒जा-स्समा॒ग्ं॒ समा᳚-म्प्र॒जाः ।38) प्र॒जा इष॒ मिष॑-म्प्र॒जाः प्र॒जा इष᳚म् ।38) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।39) इष॒ग्ं॒ हि हीष॒ मिष॒ग्ं॒ हि ।40) ह्या॑सा मासा॒ग्ं॒ हि ह्या॑साम् ।41) आ॒सा॒ मूर्ज॒ मूर्ज॑ मासा मासा॒ मूर्ज᳚म् ।42) ऊर्ज॑ मा॒दद॑त आ॒दद॑त॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मा॒दद॑ते ।43) आ॒दद॑ते॒ यां-याँ मा॒दद॑त आ॒दद॑ते॒ याम् ।43) आ॒दद॑त॒ इत्या᳚ - दद॑ते ।44) याग्ं समा॒ग्ं॒ समां॒-यांँ याग्ं समा᳚म् ।45) समां॒-व्यृँ॑द्धं॒-व्यृँ॑द्ध॒ग्ं॒ समा॒ग्ं॒ समां॒-व्यृँ॑द्धम् ।46) व्यृ॑द्ध॒ मक्षो॑धुका॒ अक्षो॑धुका॒ व्यृ॑द्धं॒-व्यृँ॑द्ध॒ मक्षो॑धुकाः ।46) व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि - ऋ॒द्ध॒म् ।47) अक्षो॑धुका॒ स्ता-न्ता मक्षो॑धुका॒ अक्षो॑धुका॒ स्ताम् ।48) ताग्ं समा॒ग्ं॒ समा॒-न्ता-न्ताग्ं समा᳚म् ।49) समा᳚-म्प्र॒जाः प्र॒जा-स्समा॒ग्ं॒ समा᳚-म्प्र॒जाः ।50) प्र॒जा न न प्र॒जाः प्र॒जा न ।50) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।॥ 28 ॥ (50/60)

  ---

  1) a̠rkyē̍ṇa̠ vai vā a̠rkyē̍ṇā̠ rkyē̍ṇa̠ vai ।2) vai sa̍hasra̠śa-ssa̍hasra̠śō vai vai sa̍hasra̠śaḥ ।3) sa̠ha̠sra̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssahasra̠śa-ssa̍hasra̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।3) sa̠ha̠sra̠śa iti̍ sahasra - śaḥ ।4) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।4) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।5) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।5) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।6) a̠sṛ̠ja̠ta̠ tābhya̠ stābhyō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ tābhya̍ḥ ।7) tābhya̠ ilā̎mdē̠ nēlā̎mdēna̠ tābhya̠ stābhya̠ ilā̎mdēna ।8) ilā̎mdē̠ nērā̠ mirā̠ milā̎mdē̠ nēlā̎mdē̠ nērā̎m ।9) irā̠m ँlūtā̠m ँlūtā̠ mirā̠ mirā̠m ँlūtā̎m ।10) lūtā̠ mavāva̠ lūtā̠m ँlūtā̠ mava̍ ।11) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।12) a̠ru̠ndha̠ ya-dyada̍rundhā rundha̠ yat ।13) yada̠rkya̍ ma̠rkya̍ṃ ya-dyada̠rkya̎m ।14) a̠rkya̍-mbhava̍ti̠ bhava̍ tya̠rkya̍ ma̠rkya̍-mbhava̍ti ।15) bhava̍ti pra̠jāḥ pra̠jā bhava̍ti̠ bhava̍ti pra̠jāḥ ।16) pra̠jā ē̠vaiva pra̠jāḥ pra̠jā ē̠va ।16) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।17) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।18) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।19) yaja̍mānā-ssṛjantē sṛjantē̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā-ssṛjantē ।20) sṛ̠ja̠nta̠ ilā̎mda̠ milā̎mdagṃ sṛjantē sṛjanta̠ ilā̎mdam ।21) ilā̎mda-mbhavati bhava̠tīlā̎mda̠ milā̎mda-mbhavati ।22) bha̠va̠ti̠ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhyō̍ bhavati bhavati pra̠jābhya̍ḥ ।23) pra̠jābhya̍ ē̠vaiva pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̍ ē̠va ।23) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।24) ē̠va sṛ̠ṣṭābhya̍-ssṛ̠ṣṭābhya̍ ē̠vaiva sṛ̠ṣṭābhya̍ḥ ।25) sṛ̠ṣṭābhya̠ irā̠ mirāgṃ̍ sṛ̠ṣṭābhya̍-ssṛ̠ṣṭābhya̠ irā̎m ।26) irā̠m ँlūtā̠m ँlūtā̠ mirā̠ mirā̠m ँlūtā̎m ।27) lūtā̠ mavāva̠ lūtā̠m ँlūtā̠ mava̍ ।28) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।29) ru̠ndha̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-drundhatē rundhatē̠ tasmā̎t ।30) tasmā̠-dyāṃ yā-ntasmā̠-ttasmā̠-dyām ।31) yāgṃ samā̠gṃ̠ samā̠ṃ yāṃ yāgṃ samā̎m ।32) samāgṃ̍ sa̠tragṃ sa̠tragṃ samā̠gṃ̠ samāgṃ̍ sa̠tram ।33) sa̠tragṃ samṛ̍ddha̠gṃ̠ samṛ̍ddhagṃ sa̠tragṃ sa̠tragṃ samṛ̍ddham ।34) samṛ̍ddha̠-ṅkṣōdhu̍kā̠ḥ, kṣōdhu̍kā̠-ssamṛ̍ddha̠gṃ̠ samṛ̍ddha̠-ṅkṣōdhu̍kāḥ ।34) samṛ̍ddha̠miti̠ saṃ - ṛ̠ddha̠m ।35) kṣōdhu̍kā̠ stā-ntā-ṅkṣōdhu̍kā̠ḥ, kṣōdhu̍kā̠ stām ।36) tāgṃ samā̠gṃ̠ samā̠-ntā-ntāgṃ samā̎m ।37) samā̎-mpra̠jāḥ pra̠jā-ssamā̠gṃ̠ samā̎-mpra̠jāḥ ।38) pra̠jā iṣa̠ miṣa̍-mpra̠jāḥ pra̠jā iṣa̎m ।38) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।39) iṣa̠gṃ̠ hi hīṣa̠ miṣa̠gṃ̠ hi ।40) hyā̍sā māsā̠gṃ̠ hi hyā̍sām ।41) ā̠sā̠ mūrja̠ mūrja̍ māsā māsā̠ mūrja̎m ।42) ūrja̍ mā̠dada̍ta ā̠dada̍ta̠ ūrja̠ mūrja̍ mā̠dada̍tē ।43) ā̠dada̍tē̠ yāṃ yā mā̠dada̍ta ā̠dada̍tē̠ yām ।43) ā̠dada̍ta̠ ityā̎ - dada̍tē ।44) yāgṃ samā̠gṃ̠ samā̠ṃ yāṃ yāgṃ samā̎m ।45) samā̠ṃ vyṛ̍ddha̠ṃ vyṛ̍ddha̠gṃ̠ samā̠gṃ̠ samā̠ṃ vyṛ̍ddham ।46) vyṛ̍ddha̠ makṣō̍dhukā̠ akṣō̍dhukā̠ vyṛ̍ddha̠ṃ vyṛ̍ddha̠ makṣō̍dhukāḥ ।46) vyṛ̍ddha̠miti̠ vi - ṛ̠ddha̠m ।47) akṣō̍dhukā̠ stā-ntā makṣō̍dhukā̠ akṣō̍dhukā̠ stām ।48) tāgṃ samā̠gṃ̠ samā̠-ntā-ntāgṃ samā̎m ।49) samā̎-mpra̠jāḥ pra̠jā-ssamā̠gṃ̠ samā̎-mpra̠jāḥ ।50) pra̠jā na na pra̠jāḥ pra̠jā na ।50) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।॥ 28 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠rkyē̍ṇa̠, vai, vā, a̠rkyē̍ṇā̠, rkyē̍ṇa̠, vai, vai, sa̍hasra̠śa-ssa̍hasra̠śō, vai, vai.

• verse 29

  1) न हि हि न न हि ।2) ह्या॑सा मासा॒ग्ं॒ हि ह्या॑साम् ।3) आ॒सा॒ मिष॒ मिष॑ मासा मासा॒ मिष᳚म् ।4) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।5) ऊर्ज॑ मा॒दद॑त आ॒दद॑त॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मा॒दद॑ते ।6) आ॒दद॑त उत्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द मा॒दद॑त आ॒दद॑त उत्क्रो॒दम् ।6) आ॒दद॑त॒ इत्या᳚ - दद॑ते ।7) उ॒त्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वते कुर्वत उत्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वते ।7) उ॒त्क्रो॒दमित्यु॑त् - क्रो॒दम् ।8) कु॒र्व॒ते॒ यथा॒ यथा॑ कुर्वते कुर्वते॒ यथा᳚ ।9) यथा॑ ब॒न्धा-द्ब॒न्धा-द्यथा॒ यथा॑ ब॒न्धात् ।10) ब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒ना मु॑मुचा॒ना ब॒न्धा-द्ब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒नाः ।11) मु॒मु॒चा॒ना उ॑त्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द-म्मु॑मुचा॒ना मु॑मुचा॒ना उ॑त्क्रो॒दम् ।12) उ॒त्क्रो॒द-ङ्कु॒र्वते॑ कु॒र्वत॑ उत्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द-ङ्कु॒र्वते᳚ ।12) उ॒त्क्रो॒दमित्यु॑त् - क्रो॒दम् ।13) कु॒र्वत॑ ए॒व मे॒व-ङ्कु॒र्वते॑ कु॒र्वत॑ ए॒वम् ।14) ए॒व मे॒वै वैव मे॒व मे॒व ।15) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।16) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।17) यज॑माना देवब॒न्धा-द्दे॑वब॒न्धा-द्यज॑माना॒ यज॑माना देवब॒न्धात् ।18) दे॒व॒ब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒ना मु॑मुचा॒ना दे॑वब॒न्धा-द्दे॑वब॒न्धा-न्मु॑मुचा॒नाः ।18) दे॒व॒ब॒न्धादिति॑ देव - ब॒न्धात् ।19) मु॒मु॒चा॒ना उ॑त्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द-म्मु॑मुचा॒ना मु॑मुचा॒ना उ॑त्क्रो॒दम् ।20) उ॒त्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वते कुर्वत उत्क्रो॒द मु॑त्क्रो॒द-ङ्कु॑र्वते ।20) उ॒त्क्रो॒दमित्यु॑त् - क्रो॒दम् ।21) कु॒र्व॒त॒ इष॒ मिष॑-ङ्कुर्वते कुर्वत॒ इष᳚म् ।22) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।23) ऊर्ज॑ मा॒त्म-न्ना॒त्म-न्नूर्ज॒ मूर्ज॑ मा॒त्मन्न् ।24) आ॒त्म-न्दधा॑ना॒ दधा॑ना आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्दधा॑नाः ।25) दधा॑ना वा॒णो वा॒णो दधा॑ना॒ दधा॑ना वा॒णः ।26) वा॒ण-श्श॒तत॑न्तु-श्श॒तत॑न्तु-र्वा॒णो वा॒ण-श्श॒तत॑न्तुः ।27) श॒तत॑न्तु-र्भवति भवति श॒तत॑न्तु-श्श॒तत॑न्तु-र्भवति ।27) श॒तत॑न्तु॒रिति॑ श॒त - त॒न्तुः॒ ।28) भ॒व॒ति॒ श॒तायुः॑ श॒तायु॑-र्भवति भवति श॒तायुः॑ ।29) श॒तायुः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तायुः॑ श॒तायुः॒ पुरु॑षः ।29) श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ ।30) पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑यः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः ।31) श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॒ ष्यायु॑षि श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि ।31) श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ ।32) आयु॑ ष्ये॒वै वायु॒ ष्यायु॑ ष्ये॒व ।33) ए॒वेन्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒य ए॒वैवेन्द्रि॒ये ।34) इ॒न्द्रि॒ये प्रति॒ प्रती᳚न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒ये प्रति॑ ।35) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।36) ति॒ष्ठ॒ न्त्या॒जि मा॒जि-न्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ न्त्या॒जिम् ।37) आ॒जि-न्धा॑वन्ति धाव न्त्या॒जि मा॒जि-न्धा॑वन्ति ।38) धा॒व॒ न्त्यन॑भिजित॒स्या न॑भिजितस्य धावन्ति धाव॒ न्त्यन॑भिजितस्य ।39) अन॑भिजितस्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्या॒ अन॑भिजित॒स्या न॑भिजितस्या॒ भिजि॑त्यै ।39) अन॑भिजित॒स्येत्यन॑भि - जि॒त॒स्य॒ ।40) अ॒भिजि॑त्यै दुन्दु॒भी-न्दु॑न्दु॒भी न॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै दुन्दु॒भीन् ।40) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।41) दु॒न्दु॒भी-न्थ्स॒माघ्न॑न्ति स॒माघ्न॑न्ति दुन्दु॒भी-न्दु॑न्दु॒भी-न्थ्स॒माघ्न॑न्ति ।42) स॒माघ्न॑न्ति पर॒मा प॑र॒मा स॒माघ्न॑न्ति स॒माघ्न॑न्ति पर॒मा ।42) स॒माघ्न॒न्तीति॑ सं - आघ्न॑न्ति ।43) प॒र॒मा वै वै प॑र॒मा प॑र॒मा वै ।44) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।45) ए॒षा वाग् वागे॒षैषा वाक् ।46) वाग् या या वाग् वाग् या ।47) या दु॑न्दु॒भौ दु॑न्दु॒भौ या या दु॑न्दु॒भौ ।48) दु॒न्दु॒भौ प॑र॒मा-म्प॑र॒मा-न्दु॑न्दु॒भौ दु॑न्दु॒भौ प॑र॒माम् ।49) प॒र॒मा मे॒वैव प॑र॒मा-म्प॑र॒मा मे॒व ।50) ए॒व वाचं॒-वाँच॑ मे॒वैव वाच᳚म् ।॥ 29 ॥ (50/61)

  ---

  1) na hi hi na na hi ।2) hyā̍sā māsā̠gṃ̠ hi hyā̍sām ।3) ā̠sā̠ miṣa̠ miṣa̍ māsā māsā̠ miṣa̎m ।4) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।5) ūrja̍ mā̠dada̍ta ā̠dada̍ta̠ ūrja̠ mūrja̍ mā̠dada̍tē ।6) ā̠dada̍ta utkrō̠da mu̍tkrō̠da mā̠dada̍ta ā̠dada̍ta utkrō̠dam ।6) ā̠dada̍ta̠ ityā̎ - dada̍tē ।7) u̠tkrō̠da-ṅku̍rvatē kurvata utkrō̠da mu̍tkrō̠da-ṅku̍rvatē ।7) u̠tkrō̠damityu̍t - krō̠dam ।8) ku̠rva̠tē̠ yathā̠ yathā̍ kurvatē kurvatē̠ yathā̎ ।9) yathā̍ ba̠ndhā-dba̠ndhā-dyathā̠ yathā̍ ba̠ndhāt ।10) ba̠ndhā-nmu̍muchā̠nā mu̍muchā̠nā ba̠ndhā-dba̠ndhā-nmu̍muchā̠nāḥ ।11) mu̠mu̠chā̠nā u̍tkrō̠da mu̍tkrō̠da-mmu̍muchā̠nā mu̍muchā̠nā u̍tkrō̠dam ।12) u̠tkrō̠da-ṅku̠rvatē̍ ku̠rvata̍ utkrō̠da mu̍tkrō̠da-ṅku̠rvatē̎ ।12) u̠tkrō̠damityu̍t - krō̠dam ।13) ku̠rvata̍ ē̠va mē̠va-ṅku̠rvatē̍ ku̠rvata̍ ē̠vam ।14) ē̠va mē̠vai vaiva mē̠va mē̠va ।15) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।16) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।17) yaja̍mānā dēvaba̠ndhā-ddē̍vaba̠ndhā-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā dēvaba̠ndhāt ।18) dē̠va̠ba̠ndhā-nmu̍muchā̠nā mu̍muchā̠nā dē̍vaba̠ndhā-ddē̍vaba̠ndhā-nmu̍muchā̠nāḥ ।18) dē̠va̠ba̠ndhāditi̍ dēva - ba̠ndhāt ।19) mu̠mu̠chā̠nā u̍tkrō̠da mu̍tkrō̠da-mmu̍muchā̠nā mu̍muchā̠nā u̍tkrō̠dam ।20) u̠tkrō̠da-ṅku̍rvatē kurvata utkrō̠da mu̍tkrō̠da-ṅku̍rvatē ।20) u̠tkrō̠damityu̍t - krō̠dam ।21) ku̠rva̠ta̠ iṣa̠ miṣa̍-ṅkurvatē kurvata̠ iṣa̎m ।22) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।23) ūrja̍ mā̠tma-nnā̠tma-nnūrja̠ mūrja̍ mā̠tmann ।24) ā̠tma-ndadhā̍nā̠ dadhā̍nā ā̠tma-nnā̠tma-ndadhā̍nāḥ ।25) dadhā̍nā vā̠ṇō vā̠ṇō dadhā̍nā̠ dadhā̍nā vā̠ṇaḥ ।26) vā̠ṇa-śśa̠tata̍ntu-śśa̠tata̍ntu-rvā̠ṇō vā̠ṇa-śśa̠tata̍ntuḥ ।27) śa̠tata̍ntu-rbhavati bhavati śa̠tata̍ntu-śśa̠tata̍ntu-rbhavati ।27) śa̠tata̍ntu̠riti̍ śa̠ta - ta̠ntu̠ḥ ।28) bha̠va̠ti̠ śa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̍-rbhavati bhavati śa̠tāyu̍ḥ ।29) śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣaḥ ।29) śa̠tāyu̠riti̍ śa̠ta - ā̠yu̠ḥ ।30) puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍yaḥ ।31) śa̠tēndri̍ya̠ āyu̠ ṣyāyu̍ṣi śa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ āyu̍ṣi ।31) śa̠tēndri̍ya̠ iti̍ śa̠ta - i̠ndri̠ya̠ḥ ।32) āyu̍ ṣyē̠vai vāyu̠ ṣyāyu̍ ṣyē̠va ।33) ē̠vēndri̠ya i̍ndri̠ya ē̠vaivēndri̠yē ।34) i̠ndri̠yē prati̠ pratī̎mdri̠ya i̍ndri̠yē prati̍ ।35) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।36) ti̠ṣṭha̠ ntyā̠ji mā̠ji-nti̍ṣṭhanti tiṣṭha ntyā̠jim ।37) ā̠ji-ndhā̍vanti dhāva ntyā̠ji mā̠ji-ndhā̍vanti ।38) dhā̠va̠ ntyana̍bhijita̠syā na̍bhijitasya dhāvanti dhāva̠ ntyana̍bhijitasya ।39) ana̍bhijitasyā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyā̠ ana̍bhijita̠syā na̍bhijitasyā̠ bhiji̍tyai ।39) ana̍bhijita̠syētyana̍bhi - ji̠ta̠sya̠ ।40) a̠bhiji̍tyai dundu̠bhī-ndu̍ndu̠bhī na̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai dundu̠bhīn ।40) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।41) du̠ndu̠bhī-nthsa̠māghna̍nti sa̠māghna̍nti dundu̠bhī-ndu̍ndu̠bhī-nthsa̠māghna̍nti ।42) sa̠māghna̍nti para̠mā pa̍ra̠mā sa̠māghna̍nti sa̠māghna̍nti para̠mā ।42) sa̠māghna̠ntīti̍ saṃ - āghna̍nti ।43) pa̠ra̠mā vai vai pa̍ra̠mā pa̍ra̠mā vai ।44) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।45) ē̠ṣā vāg vāgē̠ṣaiṣā vāk ।46) vāg yā yā vāg vāg yā ।47) yā du̍ndu̠bhau du̍ndu̠bhau yā yā du̍ndu̠bhau ।48) du̠ndu̠bhau pa̍ra̠mā-mpa̍ra̠mā-ndu̍ndu̠bhau du̍ndu̠bhau pa̍ra̠mām ।49) pa̠ra̠mā mē̠vaiva pa̍ra̠mā-mpa̍ra̠mā mē̠va ।50) ē̠va vācha̠ṃ vācha̍ mē̠vaiva vācha̎m ।॥ 29 ॥ (50/61)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: na, hi, hi, na, na, hi, hyā̍sā, māsā̠gṃ̠, hi, hyā̍sām.

• verse 30

  1) वाच॒ मवाव॒ वाचं॒-वाँच॒ मव॑ ।2) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।3) रु॒न्ध॒ते॒ भू॒मि॒दु॒न्दु॒भि-म्भू॑मिदुन्दु॒भिग्ं रु॑न्धते रुन्धते भूमिदुन्दु॒भिम् ।4) भू॒मि॒दु॒न्दु॒भि मा भू॑मिदुन्दु॒भि-म्भू॑मिदुन्दु॒भि मा ।4) भू॒मि॒दु॒न्दु॒भिमिति॑ भूमि - दु॒न्दु॒भिम् ।5) आ घ्न॑न्ति घ्न॒न्त्या घ्न॑न्ति ।6) घ्न॒न्ति॒ या या घ्न॑न्ति घ्नन्ति॒ या ।7) यैवैव या यैव ।8) ए॒वे मा मि॒मा मे॒वैवे माम् ।9) इ॒मां-वाँग् वागि॒मा मि॒मां-वाँक् ।10) वा-क्प्रवि॑ष्टा॒ प्रवि॑ष्टा॒ वाग् वा-क्प्रवि॑ष्टा ।11) प्रवि॑ष्टा॒ ता-न्ता-म्प्रवि॑ष्टा॒ प्रवि॑ष्टा॒ ताम् ।11) प्रवि॒ष्टेति॒ प्र - वि॒ष्टा॒ ।12) ता मे॒वैव ता-न्ता मे॒व ।13) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।14) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।15) रु॒न्ध॒ते ऽथो॒ अथो॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽथो᳚ ।16) अथो॑ इ॒मा मि॒मा मथो॒ अथो॑ इ॒माम् ।16) अथो॒ इत्यथो᳚ ।17) इ॒मा मे॒वैवे मा मि॒मा मे॒व ।18) ए॒व ज॑यन्ति जय न्त्ये॒वैव ज॑यन्ति ।19) ज॒य॒न्ति॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ जयन्ति जयन्ति॒ सर्वाः᳚ ।20) सर्वा॒ वाचो॒ वाच॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ वाचः॑ ।21) वाचो॑ वदन्ति वदन्ति॒ वाचो॒ वाचो॑ वदन्ति ।22) व॒द॒न्ति॒ सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सां-वँदन्ति वदन्ति॒ सर्वा॑साम् ।23) सर्वा॑सां-वाँ॒चां-वाँ॒चाग्ं सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सां-वाँ॒चाम् ।24) वा॒चा मव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै वा॒चां-वाँ॒चा मव॑रुद्ध्यै ।25) अव॑रुद्ध्या आ॒र्द्र आ॒र्द्रे ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या आ॒र्द्रे ।25) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।26) आ॒र्द्रे चर्म॒ग्ग्॒ श्चर्म॑-न्ना॒र्द्र आ॒र्द्रे चर्मन्न्॑ ।27) चर्म॒न् व्याय॑च्छेते॒ व्याय॑च्छेते॒ चर्म॒ग्ग्॒ श्चर्म॒न् व्याय॑च्छेते ।28) व्याय॑च्छेते इन्द्रि॒य स्ये᳚न्द्रि॒यस्य॒ व्याय॑च्छेते॒ व्याय॑च्छेते इन्द्रि॒यस्य॑ ।28) व्याय॑च्छेते॒ इति॑ वि - आय॑च्छेते ।29) इ॒न्द्रि॒यस्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या इन्द्रि॒य स्ये᳚न्द्रि॒य स्याव॑रुद्ध्यै ।30) अव॑रुद्ध्या॒ आ ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ आ ।30) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।31) आ ऽन्यो᳚ ऽन्य आ ऽन्यः ।32) अ॒न्यः क्रोश॑ति॒ क्रोश॑ त्य॒न्यो᳚ ऽन्यः क्रोश॑ति ।33) क्रोश॑ति॒ प्र प्र क्रोश॑ति॒ क्रोश॑ति॒ प्र ।34) प्रान्यो᳚ ऽन्यः प्र प्रान्यः ।35) अ॒न्य-श्शग्ं॑सति शग्ंस त्य॒न्यो᳚ ऽन्य-श्शग्ं॑सति ।36) श॒ग्ं॒स॒ति॒ यो य-श्शग्ं॑सति शग्ंसति॒ यः ।37) य आ॒क्रोश॑ त्या॒क्रोश॑ति॒ यो य आ॒क्रोश॑ति ।38) आ॒क्रोश॑ति पु॒नाति॑ पु॒ना त्या॒क्रोश॑ त्या॒क्रोश॑ति पु॒नाति॑ ।38) आ॒क्रोश॒तीत्या᳚ - क्रोश॑ति ।39) पु॒ना त्ये॒वैव पु॒नाति॑ पु॒ना त्ये॒व ।40) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।41) ए॒ना॒-न्थ्स स ए॑ना नेना॒-न्थ्सः ।42) स यो य-स्स स यः ।43) यः प्र॒शग्ंस॑ति प्र॒शग्ंस॑ति॒ यो यः प्र॒शग्ंस॑ति ।44) प्र॒शग्ंस॑ति पू॒तेषु॑ पू॒तेषु॑ प्र॒शग्ंस॑ति प्र॒शग्ंस॑ति पू॒तेषु॑ ।44) प्र॒शग्ंस॒तीति॑ प्र - शग्ंस॑ति ।45) पू॒ते ष्वे॒वैव पू॒तेषु॑ पू॒तेष्वे॒व ।46) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।47) अ॒न्नाद्य॑-न्दधाति दधा त्य॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-न्दधाति ।47) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।48) द॒धा॒ त्यृषि॑कृत॒ मृषि॑कृत-न्दधाति दधा॒ त्यृषि॑कृतम् ।49) ऋषि॑कृत-ञ्च॒ चर्​षि॑कृत॒ मृषि॑कृत-ञ्च ।49) ऋषि॑कृत॒मित्यृषि॑ - कृ॒त॒म् ।50) च॒ वै वै च॑ च॒ वै ।॥ 30 ॥ (50/60)

  ---

  1) vācha̠ mavāva̠ vācha̠ṃ vācha̠ mava̍ ।2) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।3) ru̠ndha̠tē̠ bhū̠mi̠du̠ndu̠bhi-mbhū̍midundu̠bhigṃ ru̍ndhatē rundhatē bhūmidundu̠bhim ।4) bhū̠mi̠du̠ndu̠bhi mā bhū̍midundu̠bhi-mbhū̍midundu̠bhi mā ।4) bhū̠mi̠du̠ndu̠bhimiti̍ bhūmi - du̠ndu̠bhim ।5) ā ghna̍nti ghna̠ntyā ghna̍nti ।6) ghna̠nti̠ yā yā ghna̍nti ghnanti̠ yā ।7) yaivaiva yā yaiva ।8) ē̠vē mā mi̠mā mē̠vaivē mām ।9) i̠māṃ vāg vāgi̠mā mi̠māṃ vāk ।10) vā-kpravi̍ṣṭā̠ pravi̍ṣṭā̠ vāg vā-kpravi̍ṣṭā ।11) pravi̍ṣṭā̠ tā-ntā-mpravi̍ṣṭā̠ pravi̍ṣṭā̠ tām ।11) pravi̠ṣṭēti̠ pra - vi̠ṣṭā̠ ।12) tā mē̠vaiva tā-ntā mē̠va ।13) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।14) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।15) ru̠ndha̠tē 'thō̠ athō̍ rundhatē rundha̠tē 'thō̎ ।16) athō̍ i̠mā mi̠mā mathō̠ athō̍ i̠mām ।16) athō̠ ityathō̎ ।17) i̠mā mē̠vaivē mā mi̠mā mē̠va ।18) ē̠va ja̍yanti jaya ntyē̠vaiva ja̍yanti ।19) ja̠ya̠nti̠ sarvā̠-ssarvā̍ jayanti jayanti̠ sarvā̎ḥ ।20) sarvā̠ vāchō̠ vācha̠-ssarvā̠-ssarvā̠ vācha̍ḥ ।21) vāchō̍ vadanti vadanti̠ vāchō̠ vāchō̍ vadanti ।22) va̠da̠nti̠ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sāṃ vadanti vadanti̠ sarvā̍sām ।23) sarvā̍sāṃ vā̠chāṃ vā̠chāgṃ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sāṃ vā̠chām ।24) vā̠chā mava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai vā̠chāṃ vā̠chā mava̍ruddhyai ।25) ava̍ruddhyā ā̠rdra ā̠rdrē 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā ā̠rdrē ।25) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।26) ā̠rdrē charma̠gg̠ ścharma̍-nnā̠rdra ā̠rdrē charmann̍ ।27) charma̠n vyāya̍chChētē̠ vyāya̍chChētē̠ charma̠gg̠ ścharma̠n vyāya̍chChētē ।28) vyāya̍chChētē indri̠ya syē̎mdri̠yasya̠ vyāya̍chChētē̠ vyāya̍chChētē indri̠yasya̍ ।28) vyāya̍chChētē̠ iti̍ vi - āya̍chChētē ।29) i̠ndri̠yasyā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā indri̠ya syē̎mdri̠ya syāva̍ruddhyai ।30) ava̍ruddhyā̠ ā 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ ā ।30) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।31) ā 'nyō̎ 'nya ā 'nyaḥ ।32) a̠nyaḥ krōśa̍ti̠ krōśa̍ tya̠nyō̎ 'nyaḥ krōśa̍ti ।33) krōśa̍ti̠ pra pra krōśa̍ti̠ krōśa̍ti̠ pra ।34) prānyō̎ 'nyaḥ pra prānyaḥ ।35) a̠nya-śśagṃ̍sati śagṃsa tya̠nyō̎ 'nya-śśagṃ̍sati ।36) śa̠gṃ̠sa̠ti̠ yō ya-śśagṃ̍sati śagṃsati̠ yaḥ ।37) ya ā̠krōśa̍ tyā̠krōśa̍ti̠ yō ya ā̠krōśa̍ti ।38) ā̠krōśa̍ti pu̠nāti̍ pu̠nā tyā̠krōśa̍ tyā̠krōśa̍ti pu̠nāti̍ ।38) ā̠krōśa̠tītyā̎ - krōśa̍ti ।39) pu̠nā tyē̠vaiva pu̠nāti̍ pu̠nā tyē̠va ।40) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।41) ē̠nā̠-nthsa sa ē̍nā nēnā̠-nthsaḥ ।42) sa yō ya-ssa sa yaḥ ।43) yaḥ pra̠śagṃsa̍ti pra̠śagṃsa̍ti̠ yō yaḥ pra̠śagṃsa̍ti ।44) pra̠śagṃsa̍ti pū̠tēṣu̍ pū̠tēṣu̍ pra̠śagṃsa̍ti pra̠śagṃsa̍ti pū̠tēṣu̍ ।44) pra̠śagṃsa̠tīti̍ pra - śagṃsa̍ti ।45) pū̠tē ṣvē̠vaiva pū̠tēṣu̍ pū̠tēṣvē̠va ।46) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।47) a̠nnādya̍-ndadhāti dadhā tya̠nnādya̍ ma̠nnādya̍-ndadhāti ।47) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।48) da̠dhā̠ tyṛṣi̍kṛta̠ mṛṣi̍kṛta-ndadhāti dadhā̠ tyṛṣi̍kṛtam ।49) ṛṣi̍kṛta-ñcha̠ char​ṣi̍kṛta̠ mṛṣi̍kṛta-ñcha ।49) ṛṣi̍kṛta̠mityṛṣi̍ - kṛ̠ta̠m ।50) cha̠ vai vai cha̍ cha̠ vai ।॥ 30 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vācha̠, mavāva̠, vācha̠ṃ, vācha̠, mava̍, ava̍, rundhatē, rundha̠tē, vāva̍, rundhatē.

• verse 31

  1) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।2) ए॒ते दे॒वकृ॑त-न्दे॒वकृ॑त मे॒त ए॒ते दे॒वकृ॑तम् ।3) दे॒वकृ॑त-ञ्च च दे॒वकृ॑त-न्दे॒वकृ॑त-ञ्च ।3) दे॒वकृ॑त॒मिति॑ दे॒व - कृ॒त॒म् ।4) च॒ पूर्वैः॒ पूर्वै᳚ श्च च॒ पूर्वैः᳚ ।5) पूर्वै॒-र्मासै॒-र्मासैः॒ पूर्वैः॒ पूर्वै॒-र्मासैः᳚ ।6) मासै॒ रवाव॒ मासै॒-र्मासै॒ रव॑ ।7) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।8) रु॒न्ध॒ते॒ य-द्य-द्रु॑न्धते रुन्धते॒ यत् ।9) य-द्भू॑ते॒च्छदा᳚-म्भूते॒च्छदां॒-यँ-द्य-द्भू॑ते॒च्छदा᳚म् ।10) भू॒ते॒च्छदा॒ग्ं॒ सामा॑नि॒ सामा॑नि भूते॒च्छदा᳚-म्भूते॒च्छदा॒ग्ं॒ सामा॑नि ।10) भू॒ते॒च्छदा॒मिति॑ भूते - छदा᳚म् ।11) सामा॑नि॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ सामा॑नि॒ सामा॑नि॒ भव॑न्ति ।12) भव॑ न्त्यु॒भय॑ स्यो॒भय॑स्य॒ भव॑न्ति॒ भव॑ न्त्यु॒भय॑स्य ।13) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑ स्यो॒भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।14) अव॑रुद्ध्यै॒ यन्ति॒ यन्त्यव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै॒ यन्ति॑ ।14) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।15) यन्ति॒ वै वै यन्ति॒ यन्ति॒ वै ।16) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।17) ए॒ते मि॑थु॒ना-न्मि॑थु॒ना दे॒त ए॒ते मि॑थु॒नात् ।18) मि॒थु॒ना-द्ये ये मि॑थु॒ना-न्मि॑थु॒ना-द्ये ।19) ये सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒रं-येँ ये सं॑​वँथ्स॒रम् ।20) सं॒​वँ॒थ्स॒र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मु॑प॒यन्ति॑ ।20) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।21) उ॒प॒य न्त्य॑न्तर्वे॒ द्य॑न्तर्वे॒ द्यु॑प॒य न्त्यु॑प॒य न्त्य॑न्तर्वे॒दि ।21) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।22) अ॒न्त॒र्वे॒दि मि॑थु॒नौ मि॑थु॒ना व॑न्तर्वे॒ द्य॑न्तर्वे॒दि मि॑थु॒नौ ।22) अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः - वे॒दि ।23) मि॒थु॒नौ सग्ं स-म्मि॑थु॒नौ मि॑थु॒नौ सम् ।24) स-म्भ॑वतो भवत॒-स्सग्ं स-म्भ॑वतः ।25) भ॒व॒त॒ स्तेन॒ तेन॑ भवतो भवत॒ स्तेन॑ ।26) तेनै॒वैव तेन॒ तेनै॒व ।27) ए॒व मि॑थु॒ना-न्मि॑थु॒ना दे॒वैव मि॑थु॒नात् ।28) मि॒थु॒ना-न्न न मि॑थु॒ना-न्मि॑थु॒ना-न्न ।29) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।30) य॒न्तीति॑ यन्ति ।॥ 31 ॥ (30/36)॥ अ. 9 ॥

  ---

  1) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।2) ē̠tē dē̠vakṛ̍ta-ndē̠vakṛ̍ta mē̠ta ē̠tē dē̠vakṛ̍tam ।3) dē̠vakṛ̍ta-ñcha cha dē̠vakṛ̍ta-ndē̠vakṛ̍ta-ñcha ।3) dē̠vakṛ̍ta̠miti̍ dē̠va - kṛ̠ta̠m ।4) cha̠ pūrvai̠ḥ pūrvai̎ ścha cha̠ pūrvai̎ḥ ।5) pūrvai̠-rmāsai̠-rmāsai̠ḥ pūrvai̠ḥ pūrvai̠-rmāsai̎ḥ ।6) māsai̠ ravāva̠ māsai̠-rmāsai̠ rava̍ ।7) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।8) ru̠ndha̠tē̠ ya-dya-dru̍ndhatē rundhatē̠ yat ।9) ya-dbhū̍tē̠chChadā̎-mbhūtē̠chChadā̠ṃ ya-dya-dbhū̍tē̠chChadā̎m ।10) bhū̠tē̠chChadā̠gṃ̠ sāmā̍ni̠ sāmā̍ni bhūtē̠chChadā̎-mbhūtē̠chChadā̠gṃ̠ sāmā̍ni ।10) bhū̠tē̠chChadā̠miti̍ bhūtē - Chadā̎m ।11) sāmā̍ni̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ sāmā̍ni̠ sāmā̍ni̠ bhava̍nti ।12) bhava̍ ntyu̠bhaya̍ syō̠bhaya̍sya̠ bhava̍nti̠ bhava̍ ntyu̠bhaya̍sya ।13) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍ syō̠bhaya̠syā va̍ruddhyai ।14) ava̍ruddhyai̠ yanti̠ yantyava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai̠ yanti̍ ।14) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।15) yanti̠ vai vai yanti̠ yanti̠ vai ।16) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।17) ē̠tē mi̍thu̠nā-nmi̍thu̠nā dē̠ta ē̠tē mi̍thu̠nāt ।18) mi̠thu̠nā-dyē yē mi̍thu̠nā-nmi̍thu̠nā-dyē ।19) yē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠raṃ yē yē sa̍ṃvathsa̠ram ।20) sa̠ṃva̠thsa̠ra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mu̍pa̠yanti̍ ।20) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।21) u̠pa̠ya ntya̍ntarvē̠ dya̍ntarvē̠ dyu̍pa̠ya ntyu̍pa̠ya ntya̍ntarvē̠di ।21) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।22) a̠nta̠rvē̠di mi̍thu̠nau mi̍thu̠nā va̍ntarvē̠ dya̍ntarvē̠di mi̍thu̠nau ।22) a̠nta̠rvē̠dītya̍ntaḥ - vē̠di ।23) mi̠thu̠nau sagṃ sa-mmi̍thu̠nau mi̍thu̠nau sam ।24) sa-mbha̍vatō bhavata̠-ssagṃ sa-mbha̍vataḥ ।25) bha̠va̠ta̠ stēna̠ tēna̍ bhavatō bhavata̠ stēna̍ ।26) tēnai̠vaiva tēna̠ tēnai̠va ।27) ē̠va mi̍thu̠nā-nmi̍thu̠nā dē̠vaiva mi̍thu̠nāt ।28) mi̠thu̠nā-nna na mi̍thu̠nā-nmi̍thu̠nā-nna ।29) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।30) ya̠ntīti̍ yanti ।॥ 31 ॥ (30/36)॥ a. 9 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vā, ē̠ta, ē̠tē, vai, vā, ē̠tē, ē̠tē, dē̠vakṛ̍ta-ndē̠vakṛ̍ta, mē̠ta, ē̠tē.

• verse 32

  1) चर्मा वाव॒ चर्म॒ चर्माव॑ ।2) अव॑ भिन्दन्ति भिन्द॒ न्त्यवाव॑ भिन्दन्ति ।3) भि॒न्द॒न्ति॒ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑-म्भिन्दन्ति भिन्दन्ति पा॒प्मान᳚म् ।4) पा॒प्मान॑ मे॒वैव पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मे॒व ।5) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वै वैषा᳚म् ।6) ए॒षा॒ मवा वै॑षा मेषा॒ मव॑ ।7) अव॑ भिन्दन्ति भिन्द॒ न्त्यवाव॑ भिन्दन्ति ।8) भि॒न्द॒न्ति॒ मा मा भि॑न्दन्ति भिन्दन्ति॒ मा ।9) मा ऽपाप॒ मा मा ऽप॑ ।10) अप॑ राथ्सी राथ्सी॒ रपाप॑ राथ्सीः ।11) रा॒थ्सी॒-र्मा मा रा᳚थ्सी राथ्सी॒-र्मा ।12) मा ऽत्यति॒ मा मा ऽति॑ ।13) अति॑ व्याथ्सी-र्व्याथ्सी॒ रत्यति॑ व्याथ्सीः ।14) व्या॒थ्सी॒ रितीति॑ व्याथ्सी-र्व्याथ्सी॒ रिति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ स॒म्प्र॒ति स॑म्प्र॒ त्या॑हाह सम्प्र॒ति ।17) स॒म्प्र॒ त्ये॑वैव स॑म्प्र॒ति स॑म्प्र॒ त्ये॑व ।17) स॒म्प्र॒तीति॑ सं - प्र॒ति ।18) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वै वैषा᳚म् ।19) ए॒षा॒-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मेषा मेषा-म्पा॒प्मान᳚म् ।20) पा॒प्मान॒ मवाव॑ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॒ मव॑ ।21) अव॑ भिन्दन्ति भिन्द॒ न्त्यवाव॑ भिन्दन्ति ।22) भि॒न्द॒ न्त्यु॒द॒कु॒म्भा नु॑दकु॒म्भा-न्भि॑न्दन्ति भिन्द न्त्युदकु॒म्भान् ।23) उ॒द॒कु॒म्भा न॑धिनि॒धाया॑ धिनि॒धा यो॑दकु॒म्भा नु॑दकु॒म्भा न॑धिनि॒धाय॑ ।23) उ॒द॒कु॒म्भानित्यु॑द - कु॒म्भान् ।24) अ॒धि॒नि॒धाय॑ दा॒स्यो॑ दा॒स्यो॑ ऽधिनि॒धाया॑ धिनि॒धाय॑ दा॒स्यः॑ ।24) अ॒धि॒नि॒धायेत्य॑धि - नि॒धाय॑ ।25) दा॒स्यो॑ मार्जा॒लीय॑-म्मार्जा॒लीय॑-न्दा॒स्यो॑ दा॒स्यो॑ मार्जा॒लीय᳚म् ।26) मा॒र्जा॒लीय॒-म्परि॒ परि॑ मार्जा॒लीय॑-म्मार्जा॒लीय॒-म्परि॑ ।27) परि॑ नृत्यन्ति नृत्यन्ति॒ परि॒ परि॑ नृत्यन्ति ।28) नृ॒त्य॒न्ति॒ प॒दः प॒दो नृ॑त्यन्ति नृत्यन्ति प॒दः ।29) प॒दो नि॑घ्न॒ती-र्नि॑घ्न॒तीः प॒दः प॒दो नि॑घ्न॒तीः ।30) नि॒घ्न॒ती रि॒दम्म॑धु मि॒दम्म॑धु-न्निघ्न॒ती-र्नि॑घ्न॒ती रि॒दम्म॑धुम् ।30) नि॒घ्न॒तीरिति॑ नि - घ्न॒तीः ।31) इ॒दम्म॑धु॒-ङ्गाय॑न्त्यो॒ गाय॑न्त्य इ॒दम्म॑धु मि॒दम्म॑धु॒-ङ्गाय॑न्त्यः ।31) इ॒दम्म॑धु॒मिती॒दं - म॒धु॒म् ।32) गाय॑न्त्यो॒ मधु॒ मधु॒ गाय॑न्त्यो॒ गाय॑न्त्यो॒ मधु॑ ।33) मधु॒ वै वै मधु॒ मधु॒ वै ।34) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।35) दे॒वाना᳚-म्पर॒म-म्प॑र॒म-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-म्पर॒मम् ।36) प॒र॒म म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-म्पर॒म-म्प॑र॒म म॒न्नाद्य᳚म् ।37) अ॒न्नाद्य॑-म्पर॒म-म्प॑र॒म म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-म्पर॒मम् ।37) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।38) प॒र॒म मे॒वैव प॑र॒म-म्प॑र॒म मे॒व ।39) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।40) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।40) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।41) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।42) रु॒न्ध॒ते॒ प॒दः प॒दो रु॑न्धते रुन्धते प॒दः ।43) प॒दो नि नि प॒दः प॒दो नि ।44) नि घ्न॑न्ति घ्नन्ति॒ नि नि घ्न॑न्ति ।45) घ्न॒न्ति॒ म॒ही॒या-म्म॑ही॒या-ङ्घ्न॑न्ति घ्नन्ति मही॒याम् ।46) म॒ही॒या मे॒वैव म॑ही॒या-म्म॑ही॒या मे॒व ।47) ए॒वैष्वे᳚ ष्वे॒वै वैषु॑ ।48) ए॒षु॒ द॒ध॒ति॒ द॒ध॒ त्ये॒ष्वे॒षु॒ द॒ध॒ति॒ ।49) द॒ध॒तीति॑ दधति ।॥ 32 ॥ (49/56)॥ अ. 10 ॥

  ---

  1) charmā vāva̠ charma̠ charmāva̍ ।2) ava̍ bhindanti bhinda̠ ntyavāva̍ bhindanti ।3) bhi̠nda̠nti̠ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍-mbhindanti bhindanti pā̠pmāna̎m ।4) pā̠pmāna̍ mē̠vaiva pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mē̠va ।5) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vai vaiṣā̎m ।6) ē̠ṣā̠ mavā vai̍ṣā mēṣā̠ mava̍ ।7) ava̍ bhindanti bhinda̠ ntyavāva̍ bhindanti ।8) bhi̠nda̠nti̠ mā mā bhi̍ndanti bhindanti̠ mā ।9) mā 'pāpa̠ mā mā 'pa̍ ।10) apa̍ rāthsī rāthsī̠ rapāpa̍ rāthsīḥ ।11) rā̠thsī̠-rmā mā rā̎thsī rāthsī̠-rmā ।12) mā 'tyati̠ mā mā 'ti̍ ।13) ati̍ vyāthsī-rvyāthsī̠ ratyati̍ vyāthsīḥ ।14) vyā̠thsī̠ ritīti̍ vyāthsī-rvyāthsī̠ riti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ sa̠mpra̠ti sa̍mpra̠ tyā̍hāha sampra̠ti ।17) sa̠mpra̠ tyē̍vaiva sa̍mpra̠ti sa̍mpra̠ tyē̍va ।17) sa̠mpra̠tīti̍ saṃ - pra̠ti ।18) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vai vaiṣā̎m ।19) ē̠ṣā̠-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mēṣā mēṣā-mpā̠pmāna̎m ।20) pā̠pmāna̠ mavāva̍ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̠ mava̍ ।21) ava̍ bhindanti bhinda̠ ntyavāva̍ bhindanti ।22) bhi̠nda̠ ntyu̠da̠ku̠mbhā nu̍daku̠mbhā-nbhi̍ndanti bhinda ntyudaku̠mbhān ।23) u̠da̠ku̠mbhā na̍dhini̠dhāyā̍ dhini̠dhā yō̍daku̠mbhā nu̍daku̠mbhā na̍dhini̠dhāya̍ ।23) u̠da̠ku̠mbhānityu̍da - ku̠mbhān ।24) a̠dhi̠ni̠dhāya̍ dā̠syō̍ dā̠syō̍ 'dhini̠dhāyā̍ dhini̠dhāya̍ dā̠sya̍ḥ ।24) a̠dhi̠ni̠dhāyētya̍dhi - ni̠dhāya̍ ।25) dā̠syō̍ mārjā̠līya̍-mmārjā̠līya̍-ndā̠syō̍ dā̠syō̍ mārjā̠līya̎m ।26) mā̠rjā̠līya̠-mpari̠ pari̍ mārjā̠līya̍-mmārjā̠līya̠-mpari̍ ।27) pari̍ nṛtyanti nṛtyanti̠ pari̠ pari̍ nṛtyanti ।28) nṛ̠tya̠nti̠ pa̠daḥ pa̠dō nṛ̍tyanti nṛtyanti pa̠daḥ ।29) pa̠dō ni̍ghna̠tī-rni̍ghna̠tīḥ pa̠daḥ pa̠dō ni̍ghna̠tīḥ ।30) ni̠ghna̠tī ri̠damma̍dhu mi̠damma̍dhu-nnighna̠tī-rni̍ghna̠tī ri̠damma̍dhum ।30) ni̠ghna̠tīriti̍ ni - ghna̠tīḥ ।31) i̠damma̍dhu̠-ṅgāya̍ntyō̠ gāya̍ntya i̠damma̍dhu mi̠damma̍dhu̠-ṅgāya̍ntyaḥ ।31) i̠damma̍dhu̠mitī̠daṃ - ma̠dhu̠m ।32) gāya̍ntyō̠ madhu̠ madhu̠ gāya̍ntyō̠ gāya̍ntyō̠ madhu̍ ।33) madhu̠ vai vai madhu̠ madhu̠ vai ।34) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।35) dē̠vānā̎-mpara̠ma-mpa̍ra̠ma-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-mpara̠mam ।36) pa̠ra̠ma ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̍-mpara̠ma-mpa̍ra̠ma ma̠nnādya̎m ।37) a̠nnādya̍-mpara̠ma-mpa̍ra̠ma ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̍-mpara̠mam ।37) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।38) pa̠ra̠ma mē̠vaiva pa̍ra̠ma-mpa̍ra̠ma mē̠va ।39) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।40) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।40) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।41) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।42) ru̠ndha̠tē̠ pa̠daḥ pa̠dō ru̍ndhatē rundhatē pa̠daḥ ।43) pa̠dō ni ni pa̠daḥ pa̠dō ni ।44) ni ghna̍nti ghnanti̠ ni ni ghna̍nti ।45) ghna̠nti̠ ma̠hī̠yā-mma̍hī̠yā-ṅghna̍nti ghnanti mahī̠yām ।46) ma̠hī̠yā mē̠vaiva ma̍hī̠yā-mma̍hī̠yā mē̠va ।47) ē̠vaiṣvē̎ ṣvē̠vai vaiṣu̍ ।48) ē̠ṣu̠ da̠dha̠ti̠ da̠dha̠ tyē̠ṣvē̠ṣu̠ da̠dha̠ti̠ ।49) da̠dha̠tīti̍ dadhati ।॥ 32 ॥ (49/56)॥ a. 10 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: charmā, vāva̠, charma̠, charmāva̍, ava̍, bhindanti, bhinda̠, ntyavāva̍, bhindanti, bhi̠nda̠nti̠.

• verse 33

  1) पृ॒थि॒व्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाय ।3) अ॒न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाय॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॑ दि॒वे दि॒वे स्वाहा॒ स्वाहा॑ दि॒वे ।5) दि॒वे स्वाहा॒ स्वाहा॑ दि॒वे दि॒वे स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा॑ सम्प्लोष्य॒ते स॑म्प्लोष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ सम्प्लोष्य॒ते ।7) स॒म्प्लो॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ सम्प्लोष्य॒ते स॑म्प्लोष्य॒ते स्वाहा᳚ ।7) स॒म्प्लो॒ष्य॒त इति॑ सं - प्लो॒ष्य॒ते ।8) स्वाहा॑ स॒म्प्लव॑मानाय स॒म्प्लव॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒म्प्लव॑मानाय ।9) स॒म्प्लव॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒म्प्लव॑मानाय स॒म्प्लव॑मानाय॒ स्वाहा᳚ ।9) स॒म्प्लव॑माना॒येति॑ सं - प्लव॑मानाय ।10) स्वाहा॒ सम्प्लु॑ताय॒ सम्प्लु॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सम्प्लु॑ताय ।11) सम्प्लु॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सम्प्लु॑ताय॒ सम्प्लु॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।11) सम्प्लु॑ता॒येति॒ सं - प्लु॒ता॒य॒ ।12) स्वाहा॑ मेघायिष्य॒ते मे॑घायिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघायिष्य॒ते ।13) मे॒घा॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघायिष्य॒ते मे॑घायिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।14) स्वाहा॑ मेघाय॒ते मे॑घाय॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघाय॒ते ।15) मे॒घा॒य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघाय॒ते मे॑घाय॒ते स्वाहा᳚ ।15) मे॒घा॒य॒त इति॑ मेघ - य॒ते ।16) स्वाहा॑ मेघि॒ताय॑ मेघि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघि॒ताय॑ ।17) मे॒घि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मेघि॒ताय॑ मेघि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॑ मे॒घाय॑ मे॒घाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मे॒घाय॑ ।19) मे॒घाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मे॒घाय॑ मे॒घाय॒ स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॑ नीहा॒राय॑ नीहा॒राय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नीहा॒राय॑ ।21) नी॒हा॒राय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नीहा॒राय॑ नीहा॒राय॒ स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॑ नि॒हाका॑यै नि॒हाका॑यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नि॒हाका॑यै ।23) नि॒हाका॑यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नि॒हाका॑यै नि॒हाका॑यै॒ स्वाहा᳚ ।23) नि॒हाका॑या॒ इति॑ नि - हाका॑यै ।24) स्वाहा᳚ प्रास॒चाय॑ प्रास॒चाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रास॒चाय॑ ।25) प्रा॒स॒चाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रास॒चाय॑ प्रास॒चाय॒ स्वाहा᳚ ।26) स्वाहा᳚ प्रच॒लाका॑यै प्रच॒लाका॑यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रच॒लाका॑यै ।27) प्र॒च॒लाका॑यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रच॒लाका॑यै प्रच॒लाका॑यै॒ स्वाहा᳚ ।27) प्र॒च॒लाका॑या॒ इति॑ प्र - च॒लाका॑यै ।28) स्वाहा॑ विद्योतिष्य॒ते वि॑द्योतिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ विद्योतिष्य॒ते ।29) वि॒द्यो॒ति॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ विद्योतिष्य॒ते वि॑द्योतिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।29) वि॒द्यो॒ति॒ष्य॒त इति॑ वि - द्यो॒ति॒ष्य॒ते ।30) स्वाहा॑ वि॒द्योत॑मानाय वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ वि॒द्योत॑मानाय ।31) वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ वि॒द्योत॑मानाय वि॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा᳚ ।31) वि॒द्योत॑माना॒येति॑ वि - द्योत॑मानाय ।32) स्वाहा॑ सं​विँ॒द्योत॑मानाय सं​विँ॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं​विँ॒द्योत॑मानाय ।33) सं॒​विँ॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं​विँ॒द्योत॑मानाय सं​विँ॒द्योत॑मानाय॒ स्वाहा᳚ ।33) सं॒​विँ॒द्योत॑माना॒येति॑ सं - वि॒द्योत॑मानाय ।34) स्वाहा᳚ स्तनयिष्य॒ते स्त॑नयिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्तनयिष्य॒ते ।35) स्त॒न॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्तनयिष्य॒ते स्त॑नयिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।36) स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते ।37) स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा᳚ ।38) स्वाहो॒ग्र मु॒ग्रग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहो॒ग्रम् ।39) उ॒ग्रग्ग्​ स्त॒नय॑ते स्त॒नय॑त उ॒ग्र मु॒ग्रग्ग्​ स्त॒नय॑ते ।40) स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्त॒नय॑ते स्त॒नय॑ते॒ स्वाहा᳚ ।41) स्वाहा॑ वर्​षिष्य॒ते व॑र्​षिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ वर्​षिष्य॒ते ।42) व॒र्॒षि॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ वर्​षिष्य॒ते व॑र्​षिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।43) स्वाहा॒ वर्​ष॑ते॒ वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वर्​ष॑ते ।44) वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वर्​ष॑ते॒ वर्​ष॑ते॒ स्वाहा᳚ ।45) स्वाहा॑ ऽभि॒वर्​ष॑ते ऽभि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽभि॒वर्​ष॑ते ।46) अ॒भि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽभि॒वर्​ष॑ते ऽभि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा᳚ ।46) अ॒भि॒वर्​ष॑त॒ इत्य॑भि - वर्​ष॑ते ।47) स्वाहा॑ परि॒वर्​ष॑ते परि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वर्​ष॑ते ।48) प॒रि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वर्​ष॑ते परि॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा᳚ ।48) प॒रि॒वर्​ष॑त॒ इति॑ परि - वर्​ष॑ते ।49) स्वाहा॑ सं॒​वँर्​ष॑ते सं॒​वँर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं॒​वँर्​ष॑ते ।50) सं॒​वँर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं॒​वँर्​ष॑ते सं॒​वँर्​ष॑ते॒ स्वाहा᳚ ।50) सं॒​वँर्​ष॑त॒ इति॑ सं - वर्​ष॑ते ।॥ 33 ॥ (50/62)

  ---

  1) pṛ̠thi̠vyai svāhā̠ svāhā̍ pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyai svāhā̎ ।2) svāhā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ntari̍kṣāya ।3) a̠ntari̍kṣāya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāya̠ svāhā̎ ।4) svāhā̍ di̠vē di̠vē svāhā̠ svāhā̍ di̠vē ।5) di̠vē svāhā̠ svāhā̍ di̠vē di̠vē svāhā̎ ।6) svāhā̍ samplōṣya̠tē sa̍mplōṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ samplōṣya̠tē ।7) sa̠mplō̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ samplōṣya̠tē sa̍mplōṣya̠tē svāhā̎ ।7) sa̠mplō̠ṣya̠ta iti̍ saṃ - plō̠ṣya̠tē ।8) svāhā̍ sa̠mplava̍mānāya sa̠mplava̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠mplava̍mānāya ।9) sa̠mplava̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠mplava̍mānāya sa̠mplava̍mānāya̠ svāhā̎ ।9) sa̠mplava̍mānā̠yēti̍ saṃ - plava̍mānāya ।10) svāhā̠ samplu̍tāya̠ samplu̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ samplu̍tāya ।11) samplu̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ samplu̍tāya̠ samplu̍tāya̠ svāhā̎ ।11) samplu̍tā̠yēti̠ saṃ - plu̠tā̠ya̠ ।12) svāhā̍ mēghāyiṣya̠tē mē̍ghāyiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ mēghāyiṣya̠tē ।13) mē̠ghā̠yi̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ mēghāyiṣya̠tē mē̍ghāyiṣya̠tē svāhā̎ ।14) svāhā̍ mēghāya̠tē mē̍ghāya̠tē svāhā̠ svāhā̍ mēghāya̠tē ।15) mē̠ghā̠ya̠tē svāhā̠ svāhā̍ mēghāya̠tē mē̍ghāya̠tē svāhā̎ ।15) mē̠ghā̠ya̠ta iti̍ mēgha - ya̠tē ।16) svāhā̍ mēghi̠tāya̍ mēghi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ mēghi̠tāya̍ ।17) mē̠ghi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ mēghi̠tāya̍ mēghi̠tāya̠ svāhā̎ ।18) svāhā̍ mē̠ghāya̍ mē̠ghāya̠ svāhā̠ svāhā̍ mē̠ghāya̍ ।19) mē̠ghāya̠ svāhā̠ svāhā̍ mē̠ghāya̍ mē̠ghāya̠ svāhā̎ ।20) svāhā̍ nīhā̠rāya̍ nīhā̠rāya̠ svāhā̠ svāhā̍ nīhā̠rāya̍ ।21) nī̠hā̠rāya̠ svāhā̠ svāhā̍ nīhā̠rāya̍ nīhā̠rāya̠ svāhā̎ ।22) svāhā̍ ni̠hākā̍yai ni̠hākā̍yai̠ svāhā̠ svāhā̍ ni̠hākā̍yai ।23) ni̠hākā̍yai̠ svāhā̠ svāhā̍ ni̠hākā̍yai ni̠hākā̍yai̠ svāhā̎ ।23) ni̠hākā̍yā̠ iti̍ ni - hākā̍yai ।24) svāhā̎ prāsa̠chāya̍ prāsa̠chāya̠ svāhā̠ svāhā̎ prāsa̠chāya̍ ।25) prā̠sa̠chāya̠ svāhā̠ svāhā̎ prāsa̠chāya̍ prāsa̠chāya̠ svāhā̎ ।26) svāhā̎ pracha̠lākā̍yai pracha̠lākā̍yai̠ svāhā̠ svāhā̎ pracha̠lākā̍yai ।27) pra̠cha̠lākā̍yai̠ svāhā̠ svāhā̎ pracha̠lākā̍yai pracha̠lākā̍yai̠ svāhā̎ ।27) pra̠cha̠lākā̍yā̠ iti̍ pra - cha̠lākā̍yai ।28) svāhā̍ vidyōtiṣya̠tē vi̍dyōtiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ vidyōtiṣya̠tē ।29) vi̠dyō̠ti̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ vidyōtiṣya̠tē vi̍dyōtiṣya̠tē svāhā̎ ।29) vi̠dyō̠ti̠ṣya̠ta iti̍ vi - dyō̠ti̠ṣya̠tē ।30) svāhā̍ vi̠dyōta̍mānāya vi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ vi̠dyōta̍mānāya ।31) vi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ vi̠dyōta̍mānāya vi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̎ ।31) vi̠dyōta̍mānā̠yēti̍ vi - dyōta̍mānāya ।32) svāhā̍ saṃvi̠dyōta̍mānāya saṃvi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ saṃvi̠dyōta̍mānāya ।33) sa̠ṃvi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ saṃvi̠dyōta̍mānāya saṃvi̠dyōta̍mānāya̠ svāhā̎ ।33) sa̠ṃvi̠dyōta̍mānā̠yēti̍ saṃ - vi̠dyōta̍mānāya ।34) svāhā̎ stanayiṣya̠tē sta̍nayiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̎ stanayiṣya̠tē ।35) sta̠na̠yi̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̎ stanayiṣya̠tē sta̍nayiṣya̠tē svāhā̎ ।36) svāhā̎ sta̠naya̍tē sta̠naya̍tē̠ svāhā̠ svāhā̎ sta̠naya̍tē ।37) sta̠naya̍tē̠ svāhā̠ svāhā̎ sta̠naya̍tē sta̠naya̍tē̠ svāhā̎ ।38) svāhō̠gra mu̠gragg​ svāhā̠ svāhō̠gram ।39) u̠gragg​ sta̠naya̍tē sta̠naya̍ta u̠gra mu̠gragg​ sta̠naya̍tē ।40) sta̠naya̍tē̠ svāhā̠ svāhā̎ sta̠naya̍tē sta̠naya̍tē̠ svāhā̎ ।41) svāhā̍ var​ṣiṣya̠tē va̍r​ṣiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ var​ṣiṣya̠tē ।42) va̠r̠ṣi̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ var​ṣiṣya̠tē va̍r​ṣiṣya̠tē svāhā̎ ।43) svāhā̠ var​ṣa̍tē̠ var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ var​ṣa̍tē ।44) var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ var​ṣa̍tē̠ var​ṣa̍tē̠ svāhā̎ ।45) svāhā̍ 'bhi̠var​ṣa̍tē 'bhi̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'bhi̠var​ṣa̍tē ।46) a̠bhi̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'bhi̠var​ṣa̍tē 'bhi̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̎ ।46) a̠bhi̠var​ṣa̍ta̠ itya̍bhi - var​ṣa̍tē ।47) svāhā̍ pari̠var​ṣa̍tē pari̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ pari̠var​ṣa̍tē ।48) pa̠ri̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ pari̠var​ṣa̍tē pari̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̎ ।48) pa̠ri̠var​ṣa̍ta̠ iti̍ pari - var​ṣa̍tē ।49) svāhā̍ sa̠ṃvar​ṣa̍tē sa̠ṃvar​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠ṃvar​ṣa̍tē ।50) sa̠ṃvar​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠ṃvar​ṣa̍tē sa̠ṃvar​ṣa̍tē̠ svāhā̎ ।50) sa̠ṃvar​ṣa̍ta̠ iti̍ saṃ - var​ṣa̍tē ।॥ 33 ॥ (50/62)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pṛ̠thi̠vyai, svāhā̠, svāhā̍, pṛthi̠vyai, pṛ̍thi̠vyai, svāhā̎, svāhā̠, ntari̍kṣāyā̠, ntari̍kṣāya̠, svāhā̠.

• verse 34

  1) स्वाहा॑ ऽनु॒वर्​ष॑ते ऽनु॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनु॒वर्​ष॑ते ।2) अ॒नु॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनु॒वर्​ष॑ते ऽनु॒वर्​ष॑ते॒ स्वाहा᳚ ।2) अ॒नु॒वर्​ष॑त॒ इत्य॑नु - वर्​ष॑ते ।3) स्वाहा॑ शीकायिष्य॒ते शी॑कायिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकायिष्य॒ते ।4) शी॒का॒यि॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकायिष्य॒ते शी॑कायिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।5) स्वाहा॑ शीकाय॒ते शी॑काय॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकाय॒ते ।6) शी॒का॒य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकाय॒ते शी॑काय॒ते स्वाहा᳚ ।6) शी॒का॒य॒त इति॑ शीक - य॒ते ।7) स्वाहा॑ शीकि॒ताय॑ शीकि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकि॒ताय॑ ।8) शी॒कि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीकि॒ताय॑ शीकि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।9) स्वाहा᳚ प्रोषिष्य॒ते प्रो॑षिष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रोषिष्य॒ते ।10) प्रो॒षि॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रोषिष्य॒ते प्रो॑षिष्य॒ते स्वाहा᳚ ।11) स्वाहा᳚ प्रुष्ण॒ते प्रु॑ष्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रुष्ण॒ते ।12) प्रु॒ष्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रुष्ण॒ते प्रु॑ष्ण॒ते स्वाहा᳚ ।13) स्वाहा॑ परिप्रुष्ण॒ते प॑रिप्रुष्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ परिप्रुष्ण॒ते ।14) प॒रि॒प्रु॒ष्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ परिप्रुष्ण॒ते प॑रिप्रुष्ण॒ते स्वाहा᳚ ।14) प॒रि॒प्रु॒ष्ण॒त इति॑ परि - प्रु॒ष्ण॒ते ।15) स्वाहो᳚ द्​ग्रहीष्य॒त उ॑द्​ग्रहीष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚ द्​ग्रहीष्य॒ते ।16) उ॒द्​ग्र॒ही॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚ द्​ग्रहीष्य॒त उ॑द्​ग्रहीष्य॒ते स्वाहा᳚ ।16) उ॒द्​ग्र॒ही॒ष्य॒त इत्यु॑त् - ग्र॒ही॒ष्य॒ते ।17) स्वाहो᳚द्​गृह्ण॒त उ॑द्​गृह्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚द्​गृह्ण॒ते ।18) उ॒द्​गृ॒ह्ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚द्​गृह्ण॒त उ॑द्​गृह्ण॒ते स्वाहा᳚ ।18) उ॒द्​गृ॒ह्ण॒त इत्यु॑त् - गृ॒ह्ण॒ते ।19) स्वाहोद्​गृ॑हीता॒ योद्​गृ॑हीताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोद्​गृ॑हीताय ।20) उद्​गृ॑हीताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोद्​गृ॑हीता॒ योद्​गृ॑हीताय॒ स्वाहा᳚ ।20) उद्​गृ॑हीता॒येत्युत् - गृ॒ही॒ता॒य॒ ।21) स्वाहा॑ विप्लोष्य॒ते वि॑प्लोष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ विप्लोष्य॒ते ।22) वि॒प्लो॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ विप्लोष्य॒ते वि॑प्लोष्य॒ते स्वाहा᳚ ।22) वि॒प्लो॒ष्य॒त इति॑ वि - प्लो॒ष्य॒ते ।23) स्वाहा॑ वि॒प्लव॑मानाय वि॒प्लव॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ वि॒प्लव॑मानाय ।24) वि॒प्लव॑मानाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ वि॒प्लव॑मानाय वि॒प्लव॑मानाय॒ स्वाहा᳚ ।24) वि॒प्लव॑माना॒येति॑ वि - प्लव॑मानाय ।25) स्वाहा॒ विप्लु॑ताय॒ विप्लु॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ विप्लु॑ताय ।26) विप्लु॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ विप्लु॑ताय॒ विप्लु॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।26) विप्लु॑ता॒येति॒ वि - प्लु॒ता॒य॒ ।27) स्वाहा॑ ऽऽतफ्स्य॒त आ॑तफ्स्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽऽतफ्स्य॒ते ।28) आ॒त॒फ्स्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽऽतफ्स्य॒त आ॑तफ्स्य॒ते स्वाहा᳚ ।28) आ॒त॒फ्स्य॒त इत्या᳚ - त॒फ्स्य॒ते ।29) स्वाहा॒ ऽऽतप॑त आ॒तप॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽऽतप॑ते ।30) आ॒तप॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽऽतप॑त आ॒तप॑ते॒ स्वाहा᳚ ।30) आ॒तप॑त॒ इत्या᳚ - तप॑ते ।31) स्वाहो॒ग्र मु॒ग्रग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहो॒ग्रम् ।32) उ॒ग्र मा॒तप॑त आ॒तप॑त उ॒ग्र मु॒ग्र मा॒तप॑ते ।33) आ॒तप॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽऽतप॑त आ॒तप॑ते॒ स्वाहा᳚ ।33) आ॒तप॑त॒ इत्या᳚ - तप॑ते ।34) स्वाह॒ र्​ग्भ्य ऋ॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाह॒ र्​ग्भ्यः ।35) ऋ॒ग्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाह॒ र्​ग्भ्य ऋ॒ग्भ्य-स्स्वाहा᳚ ।35) ऋ॒ग्भ्य इत्यृ॑क् - भ्यः ।36) स्वाहा॒ यजु॑र्भ्यो॒ यजु॑र्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ यजु॑र्भ्यः ।37) यजु॑र्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ यजु॑र्भ्यो॒ यजु॑र्भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।37) यजु॑र्भ्य॒ इति॒ यजुः॑ - भ्यः॒ ।38) स्वाहा॒ साम॑भ्य॒-स्साम॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ साम॑भ्यः ।39) साम॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ साम॑भ्य॒-स्साम॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।39) साम॑भ्य॒ इति॒ साम॑ - भ्यः॒ ।40) स्वाहा ऽङ्गि॑रोभ्यो॒ अङ्गि॑रोभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा ऽङ्गि॑रोभ्यः ।41) अङ्गि॑रोभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा ऽङ्गि॑रोभ्यो॒ अङ्गि॑रोभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।41) अङ्गि॑रोभ्य॒ इत्यङ्गि॑रः - भ्यः॒ ।42) स्वाहा॒ वेदे᳚भ्यो॒ वेदे᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वेदे᳚भ्यः ।43) वेदे᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वेदे᳚भ्यो॒ वेदे᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।44) स्वाहा॒ गाथा᳚भ्यो॒ गाथा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ गाथा᳚भ्यः ।45) गाथा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ गाथा᳚भ्यो॒ गाथा᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्यो॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्यः॑ ।47) ना॒रा॒श॒ग्ं॒सीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्यो॑ नाराश॒ग्ं॒सीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।48) स्वाहा॒ रैभी᳚भ्यो॒ रैभी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ रैभी᳚भ्यः ।49) रैभी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ रैभी᳚भ्यो॒ रैभी᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।50) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।51) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।52) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 34 ॥ (52/68)॥ अ. 11 ॥

  ---

  1) svāhā̍ 'nu̠var​ṣa̍tē 'nu̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nu̠var​ṣa̍tē ।2) a̠nu̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nu̠var​ṣa̍tē 'nu̠var​ṣa̍tē̠ svāhā̎ ।2) a̠nu̠var​ṣa̍ta̠ itya̍nu - var​ṣa̍tē ।3) svāhā̍ śīkāyiṣya̠tē śī̍kāyiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ śīkāyiṣya̠tē ।4) śī̠kā̠yi̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ śīkāyiṣya̠tē śī̍kāyiṣya̠tē svāhā̎ ।5) svāhā̍ śīkāya̠tē śī̍kāya̠tē svāhā̠ svāhā̍ śīkāya̠tē ।6) śī̠kā̠ya̠tē svāhā̠ svāhā̍ śīkāya̠tē śī̍kāya̠tē svāhā̎ ।6) śī̠kā̠ya̠ta iti̍ śīka - ya̠tē ।7) svāhā̍ śīki̠tāya̍ śīki̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śīki̠tāya̍ ।8) śī̠ki̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śīki̠tāya̍ śīki̠tāya̠ svāhā̎ ।9) svāhā̎ prōṣiṣya̠tē prō̍ṣiṣya̠tē svāhā̠ svāhā̎ prōṣiṣya̠tē ।10) prō̠ṣi̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̎ prōṣiṣya̠tē prō̍ṣiṣya̠tē svāhā̎ ।11) svāhā̎ pruṣṇa̠tē pru̍ṣṇa̠tē svāhā̠ svāhā̎ pruṣṇa̠tē ।12) pru̠ṣṇa̠tē svāhā̠ svāhā̎ pruṣṇa̠tē pru̍ṣṇa̠tē svāhā̎ ।13) svāhā̍ paripruṣṇa̠tē pa̍ripruṣṇa̠tē svāhā̠ svāhā̍ paripruṣṇa̠tē ।14) pa̠ri̠pru̠ṣṇa̠tē svāhā̠ svāhā̍ paripruṣṇa̠tē pa̍ripruṣṇa̠tē svāhā̎ ।14) pa̠ri̠pru̠ṣṇa̠ta iti̍ pari - pru̠ṣṇa̠tē ।15) svāhō̎ d​grahīṣya̠ta u̍d​grahīṣya̠tē svāhā̠ svāhō̎ d​grahīṣya̠tē ।16) u̠d​gra̠hī̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhō̎ d​grahīṣya̠ta u̍d​grahīṣya̠tē svāhā̎ ।16) u̠d​gra̠hī̠ṣya̠ta ityu̍t - gra̠hī̠ṣya̠tē ।17) svāhō̎d​gṛhṇa̠ta u̍d​gṛhṇa̠tē svāhā̠ svāhō̎d​gṛhṇa̠tē ।18) u̠d​gṛ̠hṇa̠tē svāhā̠ svāhō̎d​gṛhṇa̠ta u̍d​gṛhṇa̠tē svāhā̎ ।18) u̠d​gṛ̠hṇa̠ta ityu̍t - gṛ̠hṇa̠tē ।19) svāhōd​gṛ̍hītā̠ yōd​gṛ̍hītāya̠ svāhā̠ svāhōd​gṛ̍hītāya ।20) ud​gṛ̍hītāya̠ svāhā̠ svāhōd​gṛ̍hītā̠ yōd​gṛ̍hītāya̠ svāhā̎ ।20) ud​gṛ̍hītā̠yētyut - gṛ̠hī̠tā̠ya̠ ।21) svāhā̍ viplōṣya̠tē vi̍plōṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ viplōṣya̠tē ।22) vi̠plō̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhā̍ viplōṣya̠tē vi̍plōṣya̠tē svāhā̎ ।22) vi̠plō̠ṣya̠ta iti̍ vi - plō̠ṣya̠tē ।23) svāhā̍ vi̠plava̍mānāya vi̠plava̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ vi̠plava̍mānāya ।24) vi̠plava̍mānāya̠ svāhā̠ svāhā̍ vi̠plava̍mānāya vi̠plava̍mānāya̠ svāhā̎ ।24) vi̠plava̍mānā̠yēti̍ vi - plava̍mānāya ।25) svāhā̠ viplu̍tāya̠ viplu̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ viplu̍tāya ।26) viplu̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ viplu̍tāya̠ viplu̍tāya̠ svāhā̎ ।26) viplu̍tā̠yēti̠ vi - plu̠tā̠ya̠ ।27) svāhā̍ ''taphsya̠ta ā̍taphsya̠tē svāhā̠ svāhā̍ ''taphsya̠tē ।28) ā̠ta̠phsya̠tē svāhā̠ svāhā̍ ''taphsya̠ta ā̍taphsya̠tē svāhā̎ ।28) ā̠ta̠phsya̠ta ityā̎ - ta̠phsya̠tē ।29) svāhā̠ ''tapa̍ta ā̠tapa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ ''tapa̍tē ।30) ā̠tapa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ ''tapa̍ta ā̠tapa̍tē̠ svāhā̎ ।30) ā̠tapa̍ta̠ ityā̎ - tapa̍tē ।31) svāhō̠gra mu̠gragg​ svāhā̠ svāhō̠gram ।32) u̠gra mā̠tapa̍ta ā̠tapa̍ta u̠gra mu̠gra mā̠tapa̍tē ।33) ā̠tapa̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ ''tapa̍ta ā̠tapa̍tē̠ svāhā̎ ।33) ā̠tapa̍ta̠ ityā̎ - tapa̍tē ।34) svāha̠ r​gbhya ṛ̠gbhya-ssvāhā̠ svāha̠ r​gbhyaḥ ।35) ṛ̠gbhya-ssvāhā̠ svāha̠ r​gbhya ṛ̠gbhya-ssvāhā̎ ।35) ṛ̠gbhya ityṛ̍k - bhyaḥ ।36) svāhā̠ yaju̍rbhyō̠ yaju̍rbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ yaju̍rbhyaḥ ।37) yaju̍rbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ yaju̍rbhyō̠ yaju̍rbhya̠-ssvāhā̎ ।37) yaju̍rbhya̠ iti̠ yaju̍ḥ - bhya̠ḥ ।38) svāhā̠ sāma̍bhya̠-ssāma̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sāma̍bhyaḥ ।39) sāma̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sāma̍bhya̠-ssāma̍bhya̠-ssvāhā̎ ।39) sāma̍bhya̠ iti̠ sāma̍ - bhya̠ḥ ।40) svāhā 'ṅgi̍rōbhyō̠ aṅgi̍rōbhya̠-ssvāhā̠ svāhā 'ṅgi̍rōbhyaḥ ।41) aṅgi̍rōbhya̠-ssvāhā̠ svāhā 'ṅgi̍rōbhyō̠ aṅgi̍rōbhya̠-ssvāhā̎ ।41) aṅgi̍rōbhya̠ ityaṅgi̍raḥ - bhya̠ḥ ।42) svāhā̠ vēdē̎bhyō̠ vēdē̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vēdē̎bhyaḥ ।43) vēdē̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vēdē̎bhyō̠ vēdē̎bhya̠-ssvāhā̎ ।44) svāhā̠ gāthā̎bhyō̠ gāthā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ gāthā̎bhyaḥ ।45) gāthā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ gāthā̎bhyō̠ gāthā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।46) svāhā̍ nārāśa̠gṃ̠sībhyō̍ nārāśa̠gṃ̠sībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ nārāśa̠gṃ̠sībhya̍ḥ ।47) nā̠rā̠śa̠gṃ̠sībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ nārāśa̠gṃ̠sībhyō̍ nārāśa̠gṃ̠sībhya̠-ssvāhā̎ ।48) svāhā̠ raibhī̎bhyō̠ raibhī̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ raibhī̎bhyaḥ ।49) raibhī̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ raibhī̎bhyō̠ raibhī̎bhya̠-ssvāhā̎ ।50) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।51) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।52) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 34 ॥ (52/68)॥ a. 11 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: svāhā̍, nu̠var​ṣa̍tē, nu̠var​ṣa̍tē̠, svāhā̠, svāhā̍, nu̠var​ṣa̍tē, a̠nu̠var​ṣa̍tē̠, svāhā̠, svāhā̍, nu̠var​ṣa̍tē.

• verse 35

  1) द॒त्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒त्वते॑ द॒त्वते॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ ऽद॒न्तका॑या द॒न्तका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽद॒न्तका॑य ।3) अ॒द॒न्तका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽद॒न्तका॑या द॒न्तका॑य॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा᳚ प्रा॒णिने᳚ प्रा॒णिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रा॒णिने᳚ ।5) प्रा॒णिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रा॒णिने᳚ प्रा॒णिने॒ स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा᳚ ऽप्रा॒णाया᳚ प्रा॒णाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽप्रा॒णाय॑ ।7) अ॒प्रा॒णाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽप्रा॒णाया᳚ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॒ मुख॑वते॒ मुख॑वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ मुख॑वते ।9) मुख॑वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ मुख॑वते॒ मुख॑वते॒ स्वाहा᳚ ।9) मुख॑वत॒ इति॒ मुख॑ - व॒ते॒ ।10) स्वाहा॑ ऽमु॒खाया॑ मु॒खाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽमु॒खाय॑ ।11) अ॒मु॒खाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽमु॒खाया॑ मु॒खाय॒ स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ नासि॑कवते॒ नासि॑कवते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नासि॑कवते ।13) नासि॑कवते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नासि॑कवते॒ नासि॑कवते॒ स्वाहा᳚ ।13) नासि॑कवत॒ इति॒ नासि॑क - व॒ते॒ ।14) स्वाहा॑ ऽनासि॒काया॑ नासि॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनासि॒काय॑ ।15) अ॒ना॒सि॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनासि॒काया॑ नासि॒काय॒ स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा᳚ ऽक्ष॒ण्वते᳚ ऽक्ष॒ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽक्ष॒ण्वते᳚ ।17) अ॒क्ष॒ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽक्ष॒ण्वते᳚ ऽक्ष॒ण्वते॒ स्वाहा᳚ ।17) अ॒क्ष॒ण्वत॒ इत्य॑क्षण् - वते᳚ ।18) स्वाहा॑ ऽन॒क्षिका॑या न॒क्षिका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒क्षिका॑य ।19) अ॒न॒क्षिका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒क्षिका॑या न॒क्षिका॑य॒ स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॑ क॒र्णिने॑ क॒र्णिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ क॒र्णिने᳚ ।21) क॒र्णिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ क॒र्णिने॑ क॒र्णिने॒ स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॑ ऽक॒र्णका॑या क॒र्णका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽक॒र्णका॑य ।23) अ॒क॒र्णका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽक॒र्णका॑या क॒र्णका॑य॒ स्वाहा᳚ ।24) स्वाहा॑ शीर्​ष॒ण्वते॑ शीर्​ष॒ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीर्​ष॒ण्वते᳚ ।25) शी॒र्॒ष॒ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ शीर्​ष॒ण्वते॑ शीर्​ष॒ण्वते॒ स्वाहा᳚ ।25) शी॒र्॒ष॒ण्वत॒ इति॑ शीर्​षण् - वते᳚ ।26) स्वाहा॑ ऽशी॒र्॒षका॑या शी॒र्॒षका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒र्॒षका॑य ।27) अ॒शी॒र्॒षका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒र्॒षका॑या शी॒र्॒षका॑य॒ स्वाहा᳚ ।28) स्वाहा॑ प॒द्वते॑ प॒द्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒द्वते᳚ ।29) प॒द्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒द्वते॑ प॒द्वते॒ स्वाहा᳚ ।29) प॒द्वत॒ इति॑ पत् - वते᳚ ।30) स्वाहा॑ ऽपा॒दका॑या पा॒दका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽपा॒दका॑य ।31) अ॒पा॒दका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽपा॒दका॑या पा॒दका॑य॒ स्वाहा᳚ ।32) स्वाहा᳚ प्राण॒ते प्रा॑ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्राण॒ते ।33) प्रा॒ण॒ते स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्राण॒ते प्रा॑ण॒ते स्वाहा᳚ ।33) प्रा॒ण॒त इति॑ प्र - अ॒न॒ते ।34) स्वाहा ऽप्रा॑ण॒ते ऽप्रा॑णते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽप्रा॑णते ।35) अप्रा॑णते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽप्रा॑ण॒ते ऽप्रा॑णते॒ स्वाहा᳚ ।35) अप्रा॑णत॒ इत्यप्र॑ - अ॒न॒ते॒ ।36) स्वाहा॒ वद॑ते॒ वद॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वद॑ते ।37) वद॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वद॑ते॒ वद॑ते॒ स्वाहा᳚ ।38) स्वाहा ऽव॑द॒ते ऽव॑दते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽव॑दते ।39) अव॑दते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽव॑द॒ते ऽव॑दते॒ स्वाहा᳚ ।40) स्वाहा॒ पश्य॑ते॒ पश्य॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ पश्य॑ते ।41) पश्य॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ पश्य॑ते॒ पश्य॑ते॒ स्वाहा᳚ ।42) स्वाहा ऽप॑श्य॒ते ऽप॑श्यते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽप॑श्यते ।43) अप॑श्यते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽप॑श्य॒ते ऽप॑श्यते॒ स्वाहा᳚ ।44) स्वाहा॑ शृण्व॒ते शृ॑ण्व॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शृण्व॒ते ।45) शृ॒ण्व॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ शृण्व॒ते शृ॑ण्व॒ते स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा ऽशृ॑ण्व॒ते ऽशृ॑ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽशृ॑ण्वते ।47) अशृ॑ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽशृ॑ण्व॒ते ऽशृ॑ण्वते॒ स्वाहा᳚ ।48) स्वाहा॑ मन॒स्विने॑ मन॒स्विने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मन॒स्विने᳚ ।49) म॒न॒स्विने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मन॒स्विने॑ मन॒स्विने॒ स्वाहा᳚ ।50) स्वाहा॑ ऽम॒नसे॑ ऽम॒नसे॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽम॒नसे᳚ ।॥ 35 ॥ (50/57)

  ---

  1) da̠tvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ da̠tvatē̍ da̠tvatē̠ svāhā̎ ।2) svāhā̍ 'da̠ntakā̍yā da̠ntakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'da̠ntakā̍ya ।3) a̠da̠ntakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'da̠ntakā̍yā da̠ntakā̍ya̠ svāhā̎ ।4) svāhā̎ prā̠ṇinē̎ prā̠ṇinē̠ svāhā̠ svāhā̎ prā̠ṇinē̎ ।5) prā̠ṇinē̠ svāhā̠ svāhā̎ prā̠ṇinē̎ prā̠ṇinē̠ svāhā̎ ।6) svāhā̎ 'prā̠ṇāyā̎ prā̠ṇāya̠ svāhā̠ svāhā̎ 'prā̠ṇāya̍ ।7) a̠prā̠ṇāya̠ svāhā̠ svāhā̎ 'prā̠ṇāyā̎ prā̠ṇāya̠ svāhā̎ ।8) svāhā̠ mukha̍vatē̠ mukha̍vatē̠ svāhā̠ svāhā̠ mukha̍vatē ।9) mukha̍vatē̠ svāhā̠ svāhā̠ mukha̍vatē̠ mukha̍vatē̠ svāhā̎ ।9) mukha̍vata̠ iti̠ mukha̍ - va̠tē̠ ।10) svāhā̍ 'mu̠khāyā̍ mu̠khāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'mu̠khāya̍ ।11) a̠mu̠khāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'mu̠khāyā̍ mu̠khāya̠ svāhā̎ ।12) svāhā̠ nāsi̍kavatē̠ nāsi̍kavatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nāsi̍kavatē ।13) nāsi̍kavatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nāsi̍kavatē̠ nāsi̍kavatē̠ svāhā̎ ।13) nāsi̍kavata̠ iti̠ nāsi̍ka - va̠tē̠ ।14) svāhā̍ 'nāsi̠kāyā̍ nāsi̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nāsi̠kāya̍ ।15) a̠nā̠si̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nāsi̠kāyā̍ nāsi̠kāya̠ svāhā̎ ।16) svāhā̎ 'kṣa̠ṇvatē̎ 'kṣa̠ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̎ 'kṣa̠ṇvatē̎ ।17) a̠kṣa̠ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̎ 'kṣa̠ṇvatē̎ 'kṣa̠ṇvatē̠ svāhā̎ ।17) a̠kṣa̠ṇvata̠ itya̍kṣaṇ - vatē̎ ।18) svāhā̍ 'na̠kṣikā̍yā na̠kṣikā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠kṣikā̍ya ।19) a̠na̠kṣikā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠kṣikā̍yā na̠kṣikā̍ya̠ svāhā̎ ।20) svāhā̍ ka̠rṇinē̍ ka̠rṇinē̠ svāhā̠ svāhā̍ ka̠rṇinē̎ ।21) ka̠rṇinē̠ svāhā̠ svāhā̍ ka̠rṇinē̍ ka̠rṇinē̠ svāhā̎ ।22) svāhā̍ 'ka̠rṇakā̍yā ka̠rṇakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ka̠rṇakā̍ya ।23) a̠ka̠rṇakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ka̠rṇakā̍yā ka̠rṇakā̍ya̠ svāhā̎ ।24) svāhā̍ śīr​ṣa̠ṇvatē̍ śīr​ṣa̠ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ śīr​ṣa̠ṇvatē̎ ।25) śī̠r̠ṣa̠ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ śīr​ṣa̠ṇvatē̍ śīr​ṣa̠ṇvatē̠ svāhā̎ ।25) śī̠r̠ṣa̠ṇvata̠ iti̍ śīr​ṣaṇ - vatē̎ ।26) svāhā̍ 'śī̠r̠ṣakā̍yā śī̠r̠ṣakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠r̠ṣakā̍ya ।27) a̠śī̠r̠ṣakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠r̠ṣakā̍yā śī̠r̠ṣakā̍ya̠ svāhā̎ ।28) svāhā̍ pa̠dvatē̍ pa̠dvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ pa̠dvatē̎ ।29) pa̠dvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ pa̠dvatē̍ pa̠dvatē̠ svāhā̎ ।29) pa̠dvata̠ iti̍ pat - vatē̎ ।30) svāhā̍ 'pā̠dakā̍yā pā̠dakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'pā̠dakā̍ya ।31) a̠pā̠dakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'pā̠dakā̍yā pā̠dakā̍ya̠ svāhā̎ ।32) svāhā̎ prāṇa̠tē prā̍ṇa̠tē svāhā̠ svāhā̎ prāṇa̠tē ।33) prā̠ṇa̠tē svāhā̠ svāhā̎ prāṇa̠tē prā̍ṇa̠tē svāhā̎ ।33) prā̠ṇa̠ta iti̍ pra - a̠na̠tē ।34) svāhā 'prā̍ṇa̠tē 'prā̍ṇatē̠ svāhā̠ svāhā 'prā̍ṇatē ।35) aprā̍ṇatē̠ svāhā̠ svāhā 'prā̍ṇa̠tē 'prā̍ṇatē̠ svāhā̎ ।35) aprā̍ṇata̠ ityapra̍ - a̠na̠tē̠ ।36) svāhā̠ vada̍tē̠ vada̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ vada̍tē ।37) vada̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ vada̍tē̠ vada̍tē̠ svāhā̎ ।38) svāhā 'va̍da̠tē 'va̍datē̠ svāhā̠ svāhā 'va̍datē ।39) ava̍datē̠ svāhā̠ svāhā 'va̍da̠tē 'va̍datē̠ svāhā̎ ।40) svāhā̠ paśya̍tē̠ paśya̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ paśya̍tē ।41) paśya̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ paśya̍tē̠ paśya̍tē̠ svāhā̎ ।42) svāhā 'pa̍śya̠tē 'pa̍śyatē̠ svāhā̠ svāhā 'pa̍śyatē ।43) apa̍śyatē̠ svāhā̠ svāhā 'pa̍śya̠tē 'pa̍śyatē̠ svāhā̎ ।44) svāhā̍ śṛṇva̠tē śṛ̍ṇva̠tē svāhā̠ svāhā̍ śṛṇva̠tē ।45) śṛ̠ṇva̠tē svāhā̠ svāhā̍ śṛṇva̠tē śṛ̍ṇva̠tē svāhā̎ ।46) svāhā 'śṛ̍ṇva̠tē 'śṛ̍ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā 'śṛ̍ṇvatē ।47) aśṛ̍ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā 'śṛ̍ṇva̠tē 'śṛ̍ṇvatē̠ svāhā̎ ।48) svāhā̍ mana̠svinē̍ mana̠svinē̠ svāhā̠ svāhā̍ mana̠svinē̎ ।49) ma̠na̠svinē̠ svāhā̠ svāhā̍ mana̠svinē̍ mana̠svinē̠ svāhā̎ ।50) svāhā̍ 'ma̠nasē̍ 'ma̠nasē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ma̠nasē̎ ।॥ 35 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: da̠tvatē̠, svāhā̠, svāhā̍, da̠tvatē̍, da̠tvatē̠, svāhā̎, svāhā̍, da̠ntakā̍yā, da̠ntakā̍ya̠, svāhā̠.

• verse 36

  1) अ॒म॒नसे॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽम॒नसे॑ ऽम॒नसे॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ रेत॒स्विने॑ रेत॒स्विने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ रेत॒स्विने᳚ ।3) रे॒त॒स्विने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ रेत॒स्विने॑ रेत॒स्विने॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॑ ऽरे॒तस्का॑या रे॒तस्का॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽरे॒तस्का॑य ।5) अ॒रे॒तस्का॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽरे॒तस्का॑या रे॒तस्का॑य॒ स्वाहा᳚ ।5) अ॒रे॒तस्का॒येत्य॑रे॒तः - का॒य॒ ।6) स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ ।7) प्र॒जाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।8) स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय ।9) प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय॒ स्वाहा᳚ ।9) प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जन॑नाय ।10) स्वाहा॒ लोम॑वते॒ लोम॑वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ लोम॑वते ।11) लोम॑वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ लोम॑वते॒ लोम॑वते॒ स्वाहा᳚ ।11) लोम॑वत॒ इति॒ लोम॑ - व॒ते॒ ।12) स्वाहा॑ ऽलो॒मका॑या लो॒मका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽलो॒मका॑य ।13) अ॒लो॒मका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽलो॒मका॑या लो॒मका॑य॒ स्वाहा᳚ ।14) स्वाहा᳚ त्व॒चे त्व॒चे स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्व॒चे ।15) त्व॒चे स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्व॒चे त्व॒चे स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॒ ऽत्वक्का॑या॒ त्वक्का॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽत्वक्का॑य ।17) अ॒त्वक्का॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽत्वक्का॑या॒ त्वक्का॑य॒ स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॒ चर्म॑ण्वते॒ चर्म॑ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ चर्म॑ण्वते ।19) चर्म॑ण्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ चर्म॑ण्वते॒ चर्म॑ण्वते॒ स्वाहा᳚ ।19) चर्म॑ण्वत॒ इति॒ चर्मण्॑ - व॒ते॒ ।20) स्वाहा॑ ऽच॒र्मका॑या च॒र्मका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽच॒र्मका॑य ।21) अ॒च॒र्मका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽच॒र्मका॑या च॒र्मका॑य॒ स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॒ लोहि॑तवते॒ लोहि॑तवते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ लोहि॑तवते ।23) लोहि॑तवते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ लोहि॑तवते॒ लोहि॑तवते॒ स्वाहा᳚ ।23) लोहि॑तवत॒ इति॒ लोहि॑त - व॒ते॒ ।24) स्वाहा॑ ऽलोहि॒ताया॑ लोहि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽलोहि॒ताय॑ ।25) अ॒लो॒हि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽलोहि॒ताया॑ लोहि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।26) स्वाहा॑ माग्ंस॒न्वते॑ माग्ंस॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ माग्ंस॒न्वते᳚ ।27) मा॒ग्ं॒स॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ माग्ंस॒न्वते॑ माग्ंस॒न्वते॒ स्वाहा᳚ ।27) मा॒ग्ं॒स॒न्वत॒ इति॑ माग्ंसन्न् - वते᳚ ।28) स्वाहा॑ ऽमा॒ग्ं॒सका॑या मा॒ग्ं॒सका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽमा॒ग्ं॒सका॑य ।29) अ॒मा॒ग्ं॒सका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽमा॒ग्ं॒सका॑या मा॒ग्ं॒सका॑य॒ स्वाहा᳚ ।30) स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒-स्स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्नाव॑भ्यः ।31) स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒-स्स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।31) स्नाव॑भ्य॒ इति॒ स्नाव॑ - भ्यः॒ ।32) स्वाहा᳚ ऽस्ना॒वका॑या स्ना॒वका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽस्ना॒वका॑य ।33) अ॒स्ना॒वका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽस्ना॒वका॑या स्ना॒वका॑य॒ स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा᳚ ऽस्थ॒न्वते᳚ ऽस्थ॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽस्थ॒न्वते᳚ ।35) अ॒स्थ॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽस्थ॒न्वते᳚ ऽस्थ॒न्वते॒ स्वाहा᳚ ।35) अ॒स्थ॒न्वत॒ इत्य॑स्थन्न् - वते᳚ ।36) स्वाहा॑ ऽन॒स्थिका॑या न॒स्थिका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒स्थिका॑य ।37) अ॒न॒स्थिका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒स्थिका॑या न॒स्थिका॑य॒ स्वाहा᳚ ।38) स्वाहा॑ मज्ज॒न्वते॑ मज्ज॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मज्ज॒न्वते᳚ ।39) म॒ज्ज॒न्वते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ मज्ज॒न्वते॑ मज्ज॒न्वते॒ स्वाहा᳚ ।39) म॒ज्ज॒न्वत॒ इति॑ मज्जन्न् - वते᳚ ।40) स्वाहा॑ ऽम॒ज्जका॑या म॒ज्जका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽम॒ज्जका॑य ।41) अ॒म॒ज्जका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽम॒ज्जका॑या म॒ज्जका॑य॒ स्वाहा᳚ ।42) स्वाहा॒ ऽङ्गिने॒ ऽङ्गिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽङ्गिने᳚ ।43) अ॒ङ्गिने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽङ्गिने॒ ऽङ्गिने॒ स्वाहा᳚ ।44) स्वाहा॑ ऽन॒ङ्गाया॑ न॒ङ्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒ङ्गाय॑ ।45) अ॒न॒ङ्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽन॒ङ्गाया॑ न॒ङ्गाय॒ स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा॒ ऽऽत्मन॑ आ॒त्मने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽऽत्मने᳚ ।47) आ॒त्मने॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽऽत्मन॑ आ॒त्मने॒ स्वाहा᳚ ।48) स्वाहा ऽना᳚त्म॒ने ऽना᳚त्मने॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽना᳚त्मने ।49) अना᳚त्मने॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽना᳚त्म॒ने ऽना᳚त्मने॒ स्वाहा᳚ ।50) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।51) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।52) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 36 ॥ (52/62)॥ अ. 12 ॥

  ---

  1) a̠ma̠nasē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ma̠nasē̍ 'ma̠nasē̠ svāhā̎ ।2) svāhā̍ rēta̠svinē̍ rēta̠svinē̠ svāhā̠ svāhā̍ rēta̠svinē̎ ।3) rē̠ta̠svinē̠ svāhā̠ svāhā̍ rēta̠svinē̍ rēta̠svinē̠ svāhā̎ ।4) svāhā̍ 'rē̠taskā̍yā rē̠taskā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'rē̠taskā̍ya ।5) a̠rē̠taskā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'rē̠taskā̍yā rē̠taskā̍ya̠ svāhā̎ ।5) a̠rē̠taskā̠yētya̍rē̠taḥ - kā̠ya̠ ।6) svāhā̎ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ pra̠jābhya̍ḥ ।7) pra̠jābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̠-ssvāhā̎ ।7) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।8) svāhā̎ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠jana̍nāya ।9) pra̠jana̍nāya̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya̠ svāhā̎ ।9) pra̠jana̍nā̠yēti̍ pra - jana̍nāya ।10) svāhā̠ lōma̍vatē̠ lōma̍vatē̠ svāhā̠ svāhā̠ lōma̍vatē ।11) lōma̍vatē̠ svāhā̠ svāhā̠ lōma̍vatē̠ lōma̍vatē̠ svāhā̎ ।11) lōma̍vata̠ iti̠ lōma̍ - va̠tē̠ ।12) svāhā̍ 'lō̠makā̍yā lō̠makā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'lō̠makā̍ya ।13) a̠lō̠makā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'lō̠makā̍yā lō̠makā̍ya̠ svāhā̎ ।14) svāhā̎ tva̠chē tva̠chē svāhā̠ svāhā̎ tva̠chē ।15) tva̠chē svāhā̠ svāhā̎ tva̠chē tva̠chē svāhā̎ ।16) svāhā̠ 'tvakkā̍yā̠ tvakkā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'tvakkā̍ya ।17) a̠tvakkā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'tvakkā̍yā̠ tvakkā̍ya̠ svāhā̎ ।18) svāhā̠ charma̍ṇvatē̠ charma̍ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̠ charma̍ṇvatē ।19) charma̍ṇvatē̠ svāhā̠ svāhā̠ charma̍ṇvatē̠ charma̍ṇvatē̠ svāhā̎ ।19) charma̍ṇvata̠ iti̠ charmaṇ̍ - va̠tē̠ ।20) svāhā̍ 'cha̠rmakā̍yā cha̠rmakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'cha̠rmakā̍ya ।21) a̠cha̠rmakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'cha̠rmakā̍yā cha̠rmakā̍ya̠ svāhā̎ ।22) svāhā̠ lōhi̍tavatē̠ lōhi̍tavatē̠ svāhā̠ svāhā̠ lōhi̍tavatē ।23) lōhi̍tavatē̠ svāhā̠ svāhā̠ lōhi̍tavatē̠ lōhi̍tavatē̠ svāhā̎ ।23) lōhi̍tavata̠ iti̠ lōhi̍ta - va̠tē̠ ।24) svāhā̍ 'lōhi̠tāyā̍ lōhi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'lōhi̠tāya̍ ।25) a̠lō̠hi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'lōhi̠tāyā̍ lōhi̠tāya̠ svāhā̎ ।26) svāhā̍ māgṃsa̠nvatē̍ māgṃsa̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ māgṃsa̠nvatē̎ ।27) mā̠gṃ̠sa̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ māgṃsa̠nvatē̍ māgṃsa̠nvatē̠ svāhā̎ ।27) mā̠gṃ̠sa̠nvata̠ iti̍ māgṃsann - vatē̎ ।28) svāhā̍ 'mā̠gṃ̠sakā̍yā mā̠gṃ̠sakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'mā̠gṃ̠sakā̍ya ।29) a̠mā̠gṃ̠sakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'mā̠gṃ̠sakā̍yā mā̠gṃ̠sakā̍ya̠ svāhā̎ ।30) svāhā̠ snāva̍bhya̠-ssnāva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ snāva̍bhyaḥ ।31) snāva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ snāva̍bhya̠-ssnāva̍bhya̠-ssvāhā̎ ।31) snāva̍bhya̠ iti̠ snāva̍ - bhya̠ḥ ।32) svāhā̎ 'snā̠vakā̍yā snā̠vakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̎ 'snā̠vakā̍ya ।33) a̠snā̠vakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̎ 'snā̠vakā̍yā snā̠vakā̍ya̠ svāhā̎ ।34) svāhā̎ 'stha̠nvatē̎ 'stha̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̎ 'stha̠nvatē̎ ।35) a̠stha̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̎ 'stha̠nvatē̎ 'stha̠nvatē̠ svāhā̎ ।35) a̠stha̠nvata̠ itya̍sthann - vatē̎ ।36) svāhā̍ 'na̠sthikā̍yā na̠sthikā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠sthikā̍ya ।37) a̠na̠sthikā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠sthikā̍yā na̠sthikā̍ya̠ svāhā̎ ।38) svāhā̍ majja̠nvatē̍ majja̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ majja̠nvatē̎ ।39) ma̠jja̠nvatē̠ svāhā̠ svāhā̍ majja̠nvatē̍ majja̠nvatē̠ svāhā̎ ।39) ma̠jja̠nvata̠ iti̍ majjann - vatē̎ ।40) svāhā̍ 'ma̠jjakā̍yā ma̠jjakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ma̠jjakā̍ya ।41) a̠ma̠jjakā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'ma̠jjakā̍yā ma̠jjakā̍ya̠ svāhā̎ ।42) svāhā̠ 'ṅginē̠ 'ṅginē̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ṅginē̎ ।43) a̠ṅginē̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ṅginē̠ 'ṅginē̠ svāhā̎ ।44) svāhā̍ 'na̠ṅgāyā̍ na̠ṅgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠ṅgāya̍ ।45) a̠na̠ṅgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'na̠ṅgāyā̍ na̠ṅgāya̠ svāhā̎ ।46) svāhā̠ ''tmana̍ ā̠tmanē̠ svāhā̠ svāhā̠ ''tmanē̎ ।47) ā̠tmanē̠ svāhā̠ svāhā̠ ''tmana̍ ā̠tmanē̠ svāhā̎ ।48) svāhā 'nā̎tma̠nē 'nā̎tmanē̠ svāhā̠ svāhā 'nā̎tmanē ।49) anā̎tmanē̠ svāhā̠ svāhā 'nā̎tma̠nē 'nā̎tmanē̠ svāhā̎ ।50) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।51) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।52) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 36 ॥ (52/62)॥ a. 12 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠ma̠nasē̠, svāhā̠, svāhā̍, ma̠nasē̍, ma̠nasē̠, svāhā̎, svāhā̍, rēta̠svinē̍, rēta̠svinē̠, svāhā̠.

• verse 37

  1) कस्त्वा᳚ त्वा॒ कः कस्त्वा᳚ ।2) त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ यु॒न॒क्ति॒ त्वा॒ त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ ।3) यु॒न॒क्ति॒ स स यु॑नक्ति युनक्ति॒ सः ।4) स त्वा᳚ त्वा॒ स स त्वा᳚ ।5) त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ यु॒न॒क्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ ।6) यु॒न॒क्तु॒ विष्णु॒-र्विष्णु॑-र्युनक्तु युनक्तु॒ विष्णुः॑ ।7) विष्णु॑ स्त्वा त्वा॒ विष्णु॒-र्विष्णु॑ स्त्वा ।8) त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ यु॒न॒क्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ ।9) यु॒न॒-क्त्व॒स्यास्य यु॑नक्तु युन-क्त्व॒स्य ।10) अ॒स्य य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या॒ स्यास्य य॒ज्ञस्य॑ ।11) य॒ज्ञस्य र्​द्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य र्​द्ध्यै᳚ ।12) ऋद्ध्यै॒ मह्य॒-म्मह्य॒ मृद्ध्या॒ ऋद्ध्यै॒ मह्य᳚म् ।13) मह्य॒ग्ं॒ सन्न॑त्यै॒ सन्न॑त्यै॒ मह्य॒-म्मह्य॒ग्ं॒ सन्न॑त्यै ।14) सन्न॑त्या अ॒मुष्मा॑ अ॒मुष्मै॒ सन्न॑त्यै॒ सन्न॑त्या अ॒मुष्मै᳚ ।14) सन्न॑त्या॒ इति॒ सं - न॒त्यै॒ ।15) अ॒मुष्मै॒ कामा॑य॒ कामा॑या॒ मुष्मा॑ अ॒मुष्मै॒ कामा॑य ।16) कामा॒या यु॑ष॒ आयु॑षे॒ कामा॑य॒ कामा॒या यु॑षे ।17) आयु॑षे त्वा॒ त्वा ऽऽयु॑ष॒ आयु॑षे त्वा ।18) त्वा॒ प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॑ त्वा त्वा प्रा॒णाय॑ ।19) प्रा॒णाय॑ त्वा त्वा प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॑ त्वा ।19) प्रा॒णायेति॑ प्र - अ॒नाय॑ ।20) त्वा॒ ऽपा॒नाया॑ पा॒नाय॑ त्वा त्वा ऽपा॒नाय॑ ।21) अ॒पा॒नाय॑ त्वा त्वा ऽपा॒नाया॑ पा॒नाय॑ त्वा ।21) अ॒पा॒नायेत्य॑प - अ॒नाय॑ ।22) त्वा॒ व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॑ त्वा त्वा व्या॒नाय॑ ।23) व्या॒नाय॑ त्वा त्वा व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॑ त्वा ।23) व्या॒नायेति॑ वि - अ॒नाय॑ ।24) त्वा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ व्यु॑ष्ट्यै त्वा त्वा॒ व्यु॑ष्ट्यै ।25) व्यु॑ष्ट्यै त्वा त्वा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ व्यु॑ष्ट्यै त्वा ।25) व्यु॑ष्ट्या॒ इति॒ वि - उ॒ष्ट्यै॒ ।26) त्वा॒ र॒य्यै र॒य्यै त्वा᳚ त्वा र॒य्यै ।27) र॒य्यै त्वा᳚ त्वा र॒य्यै र॒य्यै त्वा᳚ ।28) त्वा॒ राध॑से॒ राध॑से त्वा त्वा॒ राध॑से ।29) राध॑से त्वा त्वा॒ राध॑से॒ राध॑से त्वा ।30) त्वा॒ घोषा॑य॒ घोषा॑य त्वा त्वा॒ घोषा॑य ।31) घोषा॑य त्वा त्वा॒ घोषा॑य॒ घोषा॑य त्वा ।32) त्वा॒ पोषा॑य॒ पोषा॑य त्वा त्वा॒ पोषा॑य ।33) पोषा॑य त्वा त्वा॒ पोषा॑य॒ पोषा॑य त्वा ।34) त्वा॒ ऽऽरा॒द्घ्​ओ॒षाया॑ राद्घ्​ओ॒षाय॑ त्वा त्वा ऽऽराद्घ्​ओ॒षाय॑ ।35) आ॒रा॒द्​घो॒षाय॑ त्वा त्वा ऽऽराद्​घो॒षाया॑ राद्​घो॒षाय॑ त्वा ।35) आ॒रा॒द्​घो॒षायेत्या॑रात् - घो॒षाय॑ ।36) त्वा॒ प्रच्यु॑त्यै॒ प्रच्यु॑त्यै त्वा त्वा॒ प्रच्यु॑त्यै ।37) प्रच्यु॑त्यै त्वा त्वा॒ प्रच्यु॑त्यै॒ प्रच्यु॑त्यै त्वा ।37) प्रच्यु॑त्या॒ इति॒ प्र - च्यु॒त्यै॒ ।38) त्वेति॑ त्वा ।॥ 37 ॥ (38/45)॥ अ. 13 ॥

  ---

  1) kastvā̎ tvā̠ kaḥ kastvā̎ ।2) tvā̠ yu̠na̠kti̠ yu̠na̠kti̠ tvā̠ tvā̠ yu̠na̠kti̠ ।3) yu̠na̠kti̠ sa sa yu̍nakti yunakti̠ saḥ ।4) sa tvā̎ tvā̠ sa sa tvā̎ ।5) tvā̠ yu̠na̠ktu̠ yu̠na̠ktu̠ tvā̠ tvā̠ yu̠na̠ktu̠ ।6) yu̠na̠ktu̠ viṣṇu̠-rviṣṇu̍-ryunaktu yunaktu̠ viṣṇu̍ḥ ।7) viṣṇu̍ stvā tvā̠ viṣṇu̠-rviṣṇu̍ stvā ।8) tvā̠ yu̠na̠ktu̠ yu̠na̠ktu̠ tvā̠ tvā̠ yu̠na̠ktu̠ ।9) yu̠na̠-ktva̠syāsya yu̍naktu yuna-ktva̠sya ।10) a̠sya ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̠ syāsya ya̠jñasya̍ ।11) ya̠jñasya r​ddhyā̠ ṛddhyai̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya r​ddhyai̎ ।12) ṛddhyai̠ mahya̠-mmahya̠ mṛddhyā̠ ṛddhyai̠ mahya̎m ।13) mahya̠gṃ̠ sanna̍tyai̠ sanna̍tyai̠ mahya̠-mmahya̠gṃ̠ sanna̍tyai ।14) sanna̍tyā a̠muṣmā̍ a̠muṣmai̠ sanna̍tyai̠ sanna̍tyā a̠muṣmai̎ ।14) sanna̍tyā̠ iti̠ saṃ - na̠tyai̠ ।15) a̠muṣmai̠ kāmā̍ya̠ kāmā̍yā̠ muṣmā̍ a̠muṣmai̠ kāmā̍ya ।16) kāmā̠yā yu̍ṣa̠ āyu̍ṣē̠ kāmā̍ya̠ kāmā̠yā yu̍ṣē ।17) āyu̍ṣē tvā̠ tvā ''yu̍ṣa̠ āyu̍ṣē tvā ।18) tvā̠ prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̍ tvā tvā prā̠ṇāya̍ ।19) prā̠ṇāya̍ tvā tvā prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̍ tvā ।19) prā̠ṇāyēti̍ pra - a̠nāya̍ ।20) tvā̠ 'pā̠nāyā̍ pā̠nāya̍ tvā tvā 'pā̠nāya̍ ।21) a̠pā̠nāya̍ tvā tvā 'pā̠nāyā̍ pā̠nāya̍ tvā ।21) a̠pā̠nāyētya̍pa - a̠nāya̍ ।22) tvā̠ vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ tvā tvā vyā̠nāya̍ ।23) vyā̠nāya̍ tvā tvā vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ tvā ।23) vyā̠nāyēti̍ vi - a̠nāya̍ ।24) tvā̠ vyu̍ṣṭyai̠ vyu̍ṣṭyai tvā tvā̠ vyu̍ṣṭyai ।25) vyu̍ṣṭyai tvā tvā̠ vyu̍ṣṭyai̠ vyu̍ṣṭyai tvā ।25) vyu̍ṣṭyā̠ iti̠ vi - u̠ṣṭyai̠ ।26) tvā̠ ra̠yyai ra̠yyai tvā̎ tvā ra̠yyai ।27) ra̠yyai tvā̎ tvā ra̠yyai ra̠yyai tvā̎ ।28) tvā̠ rādha̍sē̠ rādha̍sē tvā tvā̠ rādha̍sē ।29) rādha̍sē tvā tvā̠ rādha̍sē̠ rādha̍sē tvā ।30) tvā̠ ghōṣā̍ya̠ ghōṣā̍ya tvā tvā̠ ghōṣā̍ya ।31) ghōṣā̍ya tvā tvā̠ ghōṣā̍ya̠ ghōṣā̍ya tvā ।32) tvā̠ pōṣā̍ya̠ pōṣā̍ya tvā tvā̠ pōṣā̍ya ।33) pōṣā̍ya tvā tvā̠ pōṣā̍ya̠ pōṣā̍ya tvā ।34) tvā̠ ''rā̠dgh​ō̠ṣāyā̍ rādgh​ō̠ṣāya̍ tvā tvā ''rādgh​ō̠ṣāya̍ ।35) ā̠rā̠d​ghō̠ṣāya̍ tvā tvā ''rād​ghō̠ṣāyā̍ rād​ghō̠ṣāya̍ tvā ।35) ā̠rā̠d​ghō̠ṣāyētyā̍rāt - ghō̠ṣāya̍ ।36) tvā̠ prachyu̍tyai̠ prachyu̍tyai tvā tvā̠ prachyu̍tyai ।37) prachyu̍tyai tvā tvā̠ prachyu̍tyai̠ prachyu̍tyai tvā ।37) prachyu̍tyā̠ iti̠ pra - chyu̠tyai̠ ।38) tvēti̍ tvā ।॥ 37 ॥ (38/45)॥ a. 13 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: kastvā̎, tvā̠, kaḥ, kastvā̎, tvā̠, yu̠na̠kti̠, yu̠na̠kti̠, tvā̠, tvā̠, yu̠na̠kti̠.

• verse 38

  1) अ॒ग्नये॑ गाय॒त्राय॑ गाय॒त्राया॒ ग्नये॒ ऽग्नये॑ गाय॒त्राय॑ ।2) गा॒य॒त्राय॑ त्रि॒वृते᳚ त्रि॒वृते॑ गाय॒त्राय॑ गाय॒त्राय॑ त्रि॒वृते᳚ ।3) त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराय॒ राथ॑न्तराय त्रि॒वृते᳚ त्रि॒वृते॒ राथ॑न्तराय ।3) त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि - वृते᳚ ।4) राथ॑न्तराय वास॒न्ताय॑ वास॒न्ताय॒ राथ॑न्तराय॒ राथ॑न्तराय वास॒न्ताय॑ ।4) राथ॑न्तरा॒येति॒ राथं᳚ - त॒रा॒य॒ ।5) वा॒स॒न्ताया॒ ष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पालो वास॒न्ताय॑ वास॒न्ताया॒ ष्टाक॑पालः ।6) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑या॒ष्टा क॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य ।6) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ ।7) इन्द्रा॑य॒ त्रैष्टु॑भाय॒ त्रैष्टु॑भा॒ येन्द्रा॒ येन्द्रा॑य॒ त्रैष्टु॑भाय ।8) त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॑ पञ्चद॒शाय॒ त्रैष्टु॑भाय॒ त्रैष्टु॑भाय पञ्चद॒शाय॑ ।9) प॒ञ्च॒द॒शाय॒ बार्​ह॑ताय॒ बार्​ह॑ताय पञ्चद॒शाय॑ पञ्चद॒शाय॒ बार्​ह॑ताय ।9) प॒ञ्च॒द॒शायेति॑ पञ्च - द॒शाय॑ ।10) बार्​ह॑ताय॒ ग्रैष्मा॑य॒ ग्रैष्मा॑य॒ बार्​ह॑ताय॒ बार्​ह॑ताय॒ ग्रैष्मा॑य ।11) ग्रैष्मा॒ यैका॑दशकपाल॒ एका॑दशकपालो॒ ग्रैष्मा॑य॒ ग्रैष्मा॒ यैका॑दशकपालः ।12) एका॑दशकपालो॒ विश्वे᳚भ्यो॒ विश्वे᳚भ्य॒ एका॑दशकपाल॒ एका॑दशकपालो॒ विश्वे᳚भ्यः ।12) एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश - क॒पा॒लः॒ ।13) विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ ।14) दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यः ।15) जाग॑तेभ्य-स्सप्तद॒शेभ्यः॑ सप्तद॒शेभ्यो॒ जाग॑तेभ्यो॒ जाग॑तेभ्य-स्सप्तद॒शेभ्यः॑ ।16) स॒प्त॒द॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यः॑ सप्तद॒शेभ्यः॑ सप्तद॒शेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यः॑ ।16) स॒प्त॒द॒शेभ्य॒ इति॑ सप्त - द॒शेभ्यः॑ ।17) वै॒रू॒पेभ्यो॒ वार्​षि॑केभ्यो॒ वार्​षि॑केभ्यो वैरू॒पेभ्यो॑ वैरू॒पेभ्यो॒ वार्​षि॑केभ्यः ।18) वार्​षि॑केभ्यो॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो॒ वार्​षि॑केभ्यो॒ वार्​षि॑केभ्यो॒ द्वाद॑शकपालः ।19) द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒-न्द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् ।19) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।20) मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒ मानु॑ष्टुभाभ्या॒ मानु॑ष्टुभाभ्या-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒ मानु॑ष्टुभाभ्याम् ।20) मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा - वरु॑णाभ्याम् ।21) आनु॑ष्टुभाभ्या मेकवि॒ग्ं॒शाभ्या॑ मेकवि॒ग्ं॒शाभ्या॒ मानु॑ष्टुभाभ्या॒ मानु॑ष्टुभाभ्या मेकवि॒ग्ं॒शाभ्या᳚म् ।21) आनु॑ष्टुभाभ्या॒मित्यानु॑ - स्तु॒भा॒भ्या॒म् ।22) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्या॑ मेकवि॒ग्ं॒शाभ्या॑ मेकवि॒ग्ं॒शाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्या᳚म् ।22) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शाभ्या॒मित्ये॑क - वि॒ग्ं॒शाभ्या᳚म् ।23) वै॒रा॒जाभ्याग्ं॑ शार॒दाभ्याग्ं॑ शार॒दाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्यां᳚-वैँरा॒जाभ्याग्ं॑ शार॒दाभ्या᳚म् ।24) शा॒र॒दाभ्या᳚-म्पय॒स्या॑ पय॒स्या॑ शार॒दाभ्याग्ं॑ शार॒दाभ्या᳚-म्पय॒स्या᳚ ।25) प॒य॒स्या॑ बृह॒स्पत॑ये॒ बृह॒स्पत॑ये पय॒स्या॑ पय॒स्या॑ बृह॒स्पत॑ये ।26) बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य॒ पाङ्क्ता॑य॒ बृह॒स्पत॑ये॒ बृह॒स्पत॑ये॒ पाङ्क्ता॑य ।27) पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ त्रिण॒वाय॒ पाङ्क्ता॑य॒ पाङ्क्ता॑य त्रिण॒वाय॑ ।28) त्रि॒ण॒वाय॑ शाक्व॒राय॑ शाक्व॒राय॑ त्रिण॒वाय॑ त्रिण॒वाय॑ शाक्व॒राय॑ ।28) त्रि॒ण॒वायेति॑ त्रि - न॒वाय॑ ।29) शा॒क्व॒राय॒ हैम॑न्तिकाय॒ हैम॑न्तिकाय शाक्व॒राय॑ शाक्व॒राय॒ हैम॑न्तिकाय ।30) हैम॑न्तिकाय च॒रु श्च॒रुर्-हैम॑न्तिकाय॒ हैम॑न्तिकाय च॒रुः ।31) च॒रु-स्स॑वि॒त्रे स॑वि॒त्रे च॒रु श्च॒रु-स्स॑वि॒त्रे ।32) स॒वि॒त्र आ॑तिच्छन्द॒साया॑ तिच्छन्द॒साय॑ सवि॒त्रे स॑वि॒त्र आ॑तिच्छन्द॒साय॑ ।33) आ॒ति॒च्छ॒न्द॒साय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाया॑ तिच्छन्द॒साया॑ तिच्छन्द॒साय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ ।33) आ॒ति॒च्छ॒न्द॒सायेत्या॑ति - छ॒न्द॒साय॑ ।34) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ रैव॒ताय॑ रैव॒ताय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाय॑ रैव॒ताय॑ ।34) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शायेति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाय॑ ।35) रै॒व॒ताय॑ शैशि॒राय॑ शैशि॒राय॑ रैव॒ताय॑ रैव॒ताय॑ शैशि॒राय॑ ।36) शै॒शि॒राय॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपाल-श्शैशि॒राय॑ शैशि॒राय॒ द्वाद॑शकपालः ।37) द्वाद॑शकपा॒लो ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्यै॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽदि॑त्यै ।37) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।38) अदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै॒ विष्णु॑पत्न्या॒ अदि॑त्या॒ अदि॑त्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै ।39) विष्णु॑पत्न्यै च॒रु श्च॒रु-र्विष्णु॑पत्न्यै॒ विष्णु॑पत्न्यै च॒रुः ।39) विष्णु॑पत्न्या॒ इति॒ विष्णु॑ - प॒त्न्यै॒ ।40) च॒रु र॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ च॒रु श्च॒रु र॒ग्नये᳚ ।41) अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राया॒ ग्नये॒ ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ ।42) वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपालः ।43) द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्या॒ अनु॑मत्यै॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्यै ।43) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।44) अनु॑मत्यै च॒रु श्च॒रु रनु॑मत्या॒ अनु॑मत्यै च॒रुः ।44) अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑ - म॒त्यै॒ ।45) च॒रुः का॒यः का॒य श्च॒रु श्च॒रुः का॒यः ।46) का॒य एक॑कपाल॒ एक॑कपालः का॒यः का॒य एक॑कपालः ।47) एक॑कपाल॒ इत्येक॑ - क॒पा॒लः॒ ।॥ 38 ॥ (47/64)॥ अ. 14 ॥

  ---

  1) a̠gnayē̍ gāya̠trāya̍ gāya̠trāyā̠ gnayē̠ 'gnayē̍ gāya̠trāya̍ ।2) gā̠ya̠trāya̍ tri̠vṛtē̎ tri̠vṛtē̍ gāya̠trāya̍ gāya̠trāya̍ tri̠vṛtē̎ ।3) tri̠vṛtē̠ rātha̍ntarāya̠ rātha̍ntarāya tri̠vṛtē̎ tri̠vṛtē̠ rātha̍ntarāya ।3) tri̠vṛta̠ iti̍ tri - vṛtē̎ ।4) rātha̍ntarāya vāsa̠ntāya̍ vāsa̠ntāya̠ rātha̍ntarāya̠ rātha̍ntarāya vāsa̠ntāya̍ ।4) rātha̍ntarā̠yēti̠ rātha̎m - ta̠rā̠ya̠ ।5) vā̠sa̠ntāyā̠ ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pālō vāsa̠ntāya̍ vāsa̠ntāyā̠ ṣṭāka̍pālaḥ ।6) a̠ṣṭāka̍pāla̠ indrā̠ yēndrā̍yā̠ṣṭā ka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla̠ indrā̍ya ।6) a̠ṣṭāka̍pāla̠ itya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠ḥ ।7) indrā̍ya̠ traiṣṭu̍bhāya̠ traiṣṭu̍bhā̠ yēndrā̠ yēndrā̍ya̠ traiṣṭu̍bhāya ।8) traiṣṭu̍bhāya pañchada̠śāya̍ pañchada̠śāya̠ traiṣṭu̍bhāya̠ traiṣṭu̍bhāya pañchada̠śāya̍ ।9) pa̠ñcha̠da̠śāya̠ bār​ha̍tāya̠ bār​ha̍tāya pañchada̠śāya̍ pañchada̠śāya̠ bār​ha̍tāya ।9) pa̠ñcha̠da̠śāyēti̍ pañcha - da̠śāya̍ ।10) bār​ha̍tāya̠ graiṣmā̍ya̠ graiṣmā̍ya̠ bār​ha̍tāya̠ bār​ha̍tāya̠ graiṣmā̍ya ।11) graiṣmā̠ yaikā̍daśakapāla̠ ēkā̍daśakapālō̠ graiṣmā̍ya̠ graiṣmā̠ yaikā̍daśakapālaḥ ।12) ēkā̍daśakapālō̠ viśvē̎bhyō̠ viśvē̎bhya̠ ēkā̍daśakapāla̠ ēkā̍daśakapālō̠ viśvē̎bhyaḥ ।12) ēkā̍daśakapāla̠ ityēkā̍daśa - ka̠pā̠la̠ḥ ।13) viśvē̎bhyō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ viśvē̎bhyō̠ viśvē̎bhyō dē̠vēbhya̍ḥ ।14) dē̠vēbhyō̠ jāga̍tēbhyō̠ jāga̍tēbhyō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ jāga̍tēbhyaḥ ।15) jāga̍tēbhya-ssaptada̠śēbhya̍-ssaptada̠śēbhyō̠ jāga̍tēbhyō̠ jāga̍tēbhya-ssaptada̠śēbhya̍ḥ ।16) sa̠pta̠da̠śēbhyō̍ vairū̠pēbhyō̍ vairū̠pēbhya̍-ssaptada̠śēbhya̍-ssaptada̠śēbhyō̍ vairū̠pēbhya̍ḥ ।16) sa̠pta̠da̠śēbhya̠ iti̍ sapta - da̠śēbhya̍ḥ ।17) vai̠rū̠pēbhyō̠ vār​ṣi̍kēbhyō̠ vār​ṣi̍kēbhyō vairū̠pēbhyō̍ vairū̠pēbhyō̠ vār​ṣi̍kēbhyaḥ ।18) vār​ṣi̍kēbhyō̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō̠ vār​ṣi̍kēbhyō̠ vār​ṣi̍kēbhyō̠ dvāda̍śakapālaḥ ।19) dvāda̍śakapālō mi̠trāvaru̍ṇābhyā-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā̠-ndvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō mi̠trāvaru̍ṇābhyām ।19) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।20) mi̠trāvaru̍ṇābhyā̠ mānu̍ṣṭubhābhyā̠ mānu̍ṣṭubhābhyā-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā̠ mānu̍ṣṭubhābhyām ।20) mi̠trāvaru̍ṇābhyā̠miti̍ mi̠trā - varu̍ṇābhyām ।21) ānu̍ṣṭubhābhyā mēkavi̠gṃ̠śābhyā̍ mēkavi̠gṃ̠śābhyā̠ mānu̍ṣṭubhābhyā̠ mānu̍ṣṭubhābhyā mēkavi̠gṃ̠śābhyā̎m ।21) ānu̍ṣṭubhābhyā̠mityānu̍ - stu̠bhā̠bhyā̠m ।22) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śābhyā̎ṃ vairā̠jābhyā̎ṃ vairā̠jābhyā̍ mēkavi̠gṃ̠śābhyā̍ mēkavi̠gṃ̠śābhyā̎ṃ vairā̠jābhyā̎m ।22) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śābhyā̠mityē̍ka - vi̠gṃ̠śābhyā̎m ।23) vai̠rā̠jābhyāgṃ̍ śāra̠dābhyāgṃ̍ śāra̠dābhyā̎ṃ vairā̠jābhyā̎ṃ vairā̠jābhyāgṃ̍ śāra̠dābhyā̎m ।24) śā̠ra̠dābhyā̎-mpaya̠syā̍ paya̠syā̍ śāra̠dābhyāgṃ̍ śāra̠dābhyā̎-mpaya̠syā̎ ।25) pa̠ya̠syā̍ bṛha̠spata̍yē̠ bṛha̠spata̍yē paya̠syā̍ paya̠syā̍ bṛha̠spata̍yē ।26) bṛha̠spata̍yē̠ pāṅktā̍ya̠ pāṅktā̍ya̠ bṛha̠spata̍yē̠ bṛha̠spata̍yē̠ pāṅktā̍ya ।27) pāṅktā̍ya triṇa̠vāya̍ triṇa̠vāya̠ pāṅktā̍ya̠ pāṅktā̍ya triṇa̠vāya̍ ।28) tri̠ṇa̠vāya̍ śākva̠rāya̍ śākva̠rāya̍ triṇa̠vāya̍ triṇa̠vāya̍ śākva̠rāya̍ ।28) tri̠ṇa̠vāyēti̍ tri - na̠vāya̍ ।29) śā̠kva̠rāya̠ haima̍ntikāya̠ haima̍ntikāya śākva̠rāya̍ śākva̠rāya̠ haima̍ntikāya ।30) haima̍ntikāya cha̠ru ścha̠rur-haima̍ntikāya̠ haima̍ntikāya cha̠ruḥ ।31) cha̠ru-ssa̍vi̠trē sa̍vi̠trē cha̠ru ścha̠ru-ssa̍vi̠trē ।32) sa̠vi̠tra ā̍tichChanda̠sāyā̍ tichChanda̠sāya̍ savi̠trē sa̍vi̠tra ā̍tichChanda̠sāya̍ ।33) ā̠ti̠chCha̠nda̠sāya̍ trayastri̠gṃ̠śāya̍ trayastri̠gṃ̠śāyā̍ tichChanda̠sāyā̍ tichChanda̠sāya̍ trayastri̠gṃ̠śāya̍ ।33) ā̠ti̠chCha̠nda̠sāyētyā̍ti - Cha̠nda̠sāya̍ ।34) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāya̍ raiva̠tāya̍ raiva̠tāya̍ trayastri̠gṃ̠śāya̍ trayastri̠gṃ̠śāya̍ raiva̠tāya̍ ।34) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāyēti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāya̍ ।35) rai̠va̠tāya̍ śaiśi̠rāya̍ śaiśi̠rāya̍ raiva̠tāya̍ raiva̠tāya̍ śaiśi̠rāya̍ ।36) śai̠śi̠rāya̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapāla-śśaiśi̠rāya̍ śaiśi̠rāya̠ dvāda̍śakapālaḥ ।37) dvāda̍śakapā̠lō 'di̍tyā̠ adi̍tyai̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapā̠lō 'di̍tyai ।37) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।38) adi̍tyai̠ viṣṇu̍patnyai̠ viṣṇu̍patnyā̠ adi̍tyā̠ adi̍tyai̠ viṣṇu̍patnyai ।39) viṣṇu̍patnyai cha̠ru ścha̠ru-rviṣṇu̍patnyai̠ viṣṇu̍patnyai cha̠ruḥ ।39) viṣṇu̍patnyā̠ iti̠ viṣṇu̍ - pa̠tnyai̠ ।40) cha̠ru ra̠gnayē̠ 'gnayē̍ cha̠ru ścha̠ru ra̠gnayē̎ ।41) a̠gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāyā̠ gnayē̠ 'gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ ।42) vai̠śvā̠na̠rāya̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāya̠ dvāda̍śakapālaḥ ।43) dvāda̍śakapā̠lō 'nu̍matyā̠ anu̍matyai̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapā̠lō 'nu̍matyai ।43) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।44) anu̍matyai cha̠ru ścha̠ru ranu̍matyā̠ anu̍matyai cha̠ruḥ ।44) anu̍matyā̠ ityanu̍ - ma̠tyai̠ ।45) cha̠ruḥ kā̠yaḥ kā̠ya ścha̠ru ścha̠ruḥ kā̠yaḥ ।46) kā̠ya ēka̍kapāla̠ ēka̍kapālaḥ kā̠yaḥ kā̠ya ēka̍kapālaḥ ।47) ēka̍kapāla̠ ityēka̍ - ka̠pā̠la̠ḥ ।॥ 38 ॥ (47/64)॥ a. 14 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠gnayē̍, gāya̠trāya̍, gāya̠trāyā̠, gnayē̠, gnayē̍, gāya̠trāya̍, gā̠ya̠trāya̍, tri̠vṛtē̎, tri̠vṛtē̍, gāya̠trāya̍.

• verse 39

  1) यो वै वै यो यो वै ।2) वा अ॒ग्ना व॒ग्नौ वै वा अ॒ग्नौ ।3) अ॒ग्ना व॒ग्नि र॒ग्नि र॒ग्ना व॒ग्ना व॒ग्निः ।4) अ॒ग्निः प्र॑ह्रि॒यते᳚ प्रह्रि॒यते॒ ऽग्नि र॒ग्निः प्र॑ह्रि॒यते᳚ ।5) प्र॒ह्रि॒यते॒ यो यः प्र॑ह्रि॒यते᳚ प्रह्रि॒यते॒ यः ।5) प्र॒ह्रि॒यत॒ इति॑ प्र - ह्रि॒यते᳚ ।6) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।7) च॒ सोम॒-स्सोम॑श्च च॒ सोमः॑ ।8) सोमो॒ राजा॒ राजा॒ सोम॒-स्सोमो॒ राजा᳚ ।9) राजा॒ तयो॒ स्तयो॒ राजा॒ राजा॒ तयोः᳚ ।10) तयो॑ रे॒ष ए॒ष तयो॒ स्तयो॑ रे॒षः ।11) ए॒ष आ॑ति॒थ्य मा॑ति॒थ्य मे॒ष ए॒ष आ॑ति॒थ्यम् ।12) आ॒ति॒थ्यं-यँ-द्यदा॑ति॒थ्य मा॑ति॒थ्यं-यँत् ।13) यद॑ग्नीषो॒मीयो᳚ ऽग्नीषो॒मीयो॒ य-द्यद॑ग्नीषो॒मीयः॑ ।14) अ॒ग्नी॒षो॒मीयो ऽथाथा᳚ ग्नीषो॒मीयो᳚ ऽग्नीषो॒मीयो ऽथ॑ ।14) अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒ इत्य॑ग्नी - सो॒मीयः॑ ।15) अथै॒ष ए॒षो ऽथा थै॒षः ।16) ए॒ष रु॒द्रो रु॒द्र ए॒ष ए॒ष रु॒द्रः ।17) रु॒द्रो यो यो रु॒द्रो रु॒द्रो यः ।18) य श्ची॒यते॑ ची॒यते॒ यो य श्ची॒यते᳚ ।19) ची॒यते॒ य-द्यच् ची॒यते॑ ची॒यते॒ यत् ।20) य-थ्सञ्चि॑ते॒ सञ्चि॑ते॒ य-द्य-थ्सञ्चि॑ते ।21) सञ्चि॑ते॒ ऽग्ना व॒ग्नौ सञ्चि॑ते॒ सञ्चि॑ते॒ ऽग्नौ ।21) सञ्चि॑त॒ इति॒ सं - चि॒ते॒ ।22) अ॒ग्ना वे॒ता न्ये॒ता न्य॒ग्ना व॒ग्ना वे॒तानि॑ ।23) ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्​ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ।24) ह॒वीग्ंषि॒ न न ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॒ न ।25) न नि॒र्वपे᳚-न्नि॒र्वपे॒-न्न न नि॒र्वपे᳚त् ।26) नि॒र्वपे॑ दे॒ष ए॒ष नि॒र्वपे᳚-न्नि॒र्वपे॑ दे॒षः ।26) नि॒र्वपे॒दिति॑ निः - वपे᳚त् ।27) ए॒ष ए॒वै वैष ए॒ष ए॒व ।28) ए॒व रु॒द्रो रु॒द्र ए॒वैव रु॒द्रः ।29) रु॒द्रो ऽशा॒न्तो ऽशा᳚न्तो रु॒द्रो रु॒द्रो ऽशा᳚न्तः ।30) अशा᳚न्त उपो॒त्था यो॑पो॒त्थाया शा॒न्तो ऽशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑ ।31) उ॒पो॒त्थाय॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मु॑पो॒त्था यो॑पो॒त्थाय॑ प्र॒जाम् ।31) उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प - उ॒त्थाय॑ ।32) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।32) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।33) प॒शून्. यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शू-न्प॒शून्. यज॑मानस्य ।34) यज॑मान स्या॒भ्य॑भि यज॑मानस्य॒ यज॑मान स्या॒भि ।35) अ॒भि म॑न्येत मन्ये ता॒भ्य॑भि म॑न्येत ।36) म॒न्ये॒त॒ य-द्य-न्म॑न्येत मन्येत॒ यत् ।37) य-थ्सञ्चि॑ते॒ सञ्चि॑ते॒ य-द्य-थ्सञ्चि॑ते ।38) सञ्चि॑ते॒ ऽग्ना व॒ग्नौ सञ्चि॑ते॒ सञ्चि॑ते॒ ऽग्नौ ।38) सञ्चि॑त॒ इति॒ सं - चि॒ते॒ ।39) अ॒ग्ना वे॒ता न्ये॒ता न्य॒ग्ना व॒ग्ना वे॒तानि॑ ।40) ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्​ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ।41) ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ति ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति ।42) नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑न ।42) नि॒र्वप॒तीति॑ निः - वप॑ति ।43) भा॒ग॒धेये॑ नै॒वैव भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑ नै॒व ।43) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।45) ए॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ श॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ ।46) श॒म॒य॒ति॒ न न श॑मयति शमयति॒ न ।47) नास्या᳚स्य॒ न नास्य॑ ।48) अ॒स्य॒ रु॒द्रो रु॒द्रो᳚ ऽस्यास्य रु॒द्रः ।49) रु॒द्रो ऽशा॒न्तो ऽशा᳚न्तो रु॒द्रो रु॒द्रो ऽशा᳚न्तः ।50) अशा᳚न्त उपो॒त्था यो॑पो॒त्थाया शा॒न्तो ऽशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑ ।॥ 39 ॥ (50/59)

  ---

  1) yō vai vai yō yō vai ।2) vā a̠gnā va̠gnau vai vā a̠gnau ।3) a̠gnā va̠gni ra̠gni ra̠gnā va̠gnā va̠gniḥ ।4) a̠gniḥ pra̍hri̠yatē̎ prahri̠yatē̠ 'gni ra̠gniḥ pra̍hri̠yatē̎ ।5) pra̠hri̠yatē̠ yō yaḥ pra̍hri̠yatē̎ prahri̠yatē̠ yaḥ ।5) pra̠hri̠yata̠ iti̍ pra - hri̠yatē̎ ।6) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।7) cha̠ sōma̠-ssōma̍ścha cha̠ sōma̍ḥ ।8) sōmō̠ rājā̠ rājā̠ sōma̠-ssōmō̠ rājā̎ ।9) rājā̠ tayō̠ stayō̠ rājā̠ rājā̠ tayō̎ḥ ।10) tayō̍ rē̠ṣa ē̠ṣa tayō̠ stayō̍ rē̠ṣaḥ ।11) ē̠ṣa ā̍ti̠thya mā̍ti̠thya mē̠ṣa ē̠ṣa ā̍ti̠thyam ।12) ā̠ti̠thyaṃ ya-dyadā̍ti̠thya mā̍ti̠thyaṃ yat ।13) yada̍gnīṣō̠mīyō̎ 'gnīṣō̠mīyō̠ ya-dyada̍gnīṣō̠mīya̍ḥ ।14) a̠gnī̠ṣō̠mīyō 'thāthā̎ gnīṣō̠mīyō̎ 'gnīṣō̠mīyō 'tha̍ ।14) a̠gnī̠ṣō̠mīya̠ itya̍gnī - sō̠mīya̍ḥ ।15) athai̠ṣa ē̠ṣō 'thā thai̠ṣaḥ ।16) ē̠ṣa ru̠drō ru̠dra ē̠ṣa ē̠ṣa ru̠draḥ ।17) ru̠drō yō yō ru̠drō ru̠drō yaḥ ।18) ya śchī̠yatē̍ chī̠yatē̠ yō ya śchī̠yatē̎ ।19) chī̠yatē̠ ya-dyach chī̠yatē̍ chī̠yatē̠ yat ।20) ya-thsañchi̍tē̠ sañchi̍tē̠ ya-dya-thsañchi̍tē ।21) sañchi̍tē̠ 'gnā va̠gnau sañchi̍tē̠ sañchi̍tē̠ 'gnau ।21) sañchi̍ta̠ iti̠ saṃ - chi̠tē̠ ।22) a̠gnā vē̠tā nyē̠tā nya̠gnā va̠gnā vē̠tāni̍ ।23) ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīg​ ṣyē̠tā nyē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ।24) ha̠vīgṃṣi̠ na na ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̠ na ।25) na ni̠rvapē̎-nni̠rvapē̠-nna na ni̠rvapē̎t ।26) ni̠rvapē̍ dē̠ṣa ē̠ṣa ni̠rvapē̎-nni̠rvapē̍ dē̠ṣaḥ ।26) ni̠rvapē̠diti̍ niḥ - vapē̎t ।27) ē̠ṣa ē̠vai vaiṣa ē̠ṣa ē̠va ।28) ē̠va ru̠drō ru̠dra ē̠vaiva ru̠draḥ ।29) ru̠drō 'śā̠ntō 'śā̎mtō ru̠drō ru̠drō 'śā̎mtaḥ ।30) aśā̎mta upō̠tthā yō̍pō̠tthāyā śā̠ntō 'śā̎mta upō̠tthāya̍ ।31) u̠pō̠tthāya̍ pra̠jā-mpra̠jā mu̍pō̠tthā yō̍pō̠tthāya̍ pra̠jām ।31) u̠pō̠tthāyētyu̍pa - u̠tthāya̍ ।32) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।32) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।33) pa̠śūn. yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śū-npa̠śūn. yaja̍mānasya ।34) yaja̍māna syā̠bhya̍bhi yaja̍mānasya̠ yaja̍māna syā̠bhi ।35) a̠bhi ma̍nyēta manyē tā̠bhya̍bhi ma̍nyēta ।36) ma̠nyē̠ta̠ ya-dya-nma̍nyēta manyēta̠ yat ।37) ya-thsañchi̍tē̠ sañchi̍tē̠ ya-dya-thsañchi̍tē ।38) sañchi̍tē̠ 'gnā va̠gnau sañchi̍tē̠ sañchi̍tē̠ 'gnau ।38) sañchi̍ta̠ iti̠ saṃ - chi̠tē̠ ।39) a̠gnā vē̠tā nyē̠tā nya̠gnā va̠gnā vē̠tāni̍ ।40) ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīg​ ṣyē̠tā nyē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ।41) ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ti ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ।42) ni̠rvapa̍ti bhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na ni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ti bhāga̠dhēyē̍na ।42) ni̠rvapa̠tīti̍ niḥ - vapa̍ti ।43) bhā̠ga̠dhēyē̍ nai̠vaiva bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍ nai̠va ।43) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।45) ē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ śa̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ ।46) śa̠ma̠ya̠ti̠ na na śa̍mayati śamayati̠ na ।47) nāsyā̎sya̠ na nāsya̍ ।48) a̠sya̠ ru̠drō ru̠drō̎ 'syāsya ru̠draḥ ।49) ru̠drō 'śā̠ntō 'śā̎mtō ru̠drō ru̠drō 'śā̎mtaḥ ।50) aśā̎mta upō̠tthā yō̍pō̠tthāyā śā̠ntō 'śā̎mta upō̠tthāya̍ ।॥ 39 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yō, vai, vai, yō, yō, vai, vā, a̠gnā, va̠gnau, vai.

• verse 40

  1) उ॒पो॒त्थाय॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मु॑पो॒त्था यो॑पो॒त्थाय॑ प्र॒जाम् ।1) उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प - उ॒त्थाय॑ ।2) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।2) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।3) प॒शू न॒भ्य॑भि प॒शू-न्प॒शू न॒भि ।4) अ॒भि म॑न्यते मन्यते॒ ऽभ्य॑भि म॑न्यते ।5) म॒न्य॒ते॒ दश॒ दश॑ मन्यते मन्यते॒ दश॑ ।6) दश॑ ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॒ दश॒ दश॑ ह॒वीग्ंषि॑ ।7) ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति भवन्ति ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति ।8) भ॒व॒न्ति॒ नव॒ नव॑ भवन्ति भवन्ति॒ नव॑ ।9) नव॒ वै वै नव॒ नव॒ वै ।10) वै पुरु॑षे॒ पुरु॑षे॒ वै वै पुरु॑षे ।11) पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाः पुरु॑षे॒ पुरु॑षे प्रा॒णाः ।12) प्रा॒णा नाभि॒-र्नाभिः॑ प्रा॒णाः प्रा॒णा नाभिः॑ ।12) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।13) नाभि॑-र्दश॒मी द॑श॒मी नाभि॒-र्नाभि॑-र्दश॒मी ।14) द॒श॒मी प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्द॑श॒मी द॑श॒मी प्रा॒णान् ।15) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।15) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।16) ए॒व यज॑माने॒ यज॑मान ए॒वैव यज॑माने ।17) यज॑माने दधाति दधाति॒ यज॑माने॒ यज॑माने दधाति ।18) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।19) अथो॒ दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्ष॒रा ऽथो॒ अथो॒ दशा᳚क्षरा ।19) अथो॒ इत्यथो᳚ ।20) दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा वि॒राट् ।20) दशा᳚क्ष॒रेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।21) वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न᳚म् ।21) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।22) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।23) वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ वि॒राजि॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ ।23) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।24) वि॒राज्ये॒वैव वि॒राजि॑ वि॒राज्ये॒व ।24) वि॒राजीति॑ वि - राजि॑ ।25) ए॒वान्नाद्ये॒ ऽन्नाद्य॑ ए॒वै वान्नाद्ये᳚ ।26) अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॒ प्रत्य॒न्नाद्ये॒ ऽन्नाद्ये॒ प्रति॑ ।26) अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न - अद्ये᳚ ।27) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।28) ति॒ष्ठ॒ त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ स्तिष्ठति तिष्ठ त्यृ॒तुभिः॑ ।29) ऋ॒तुभि॒-र्वै वा ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॒-र्वै ।29) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।30) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।31) ए॒ष छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒ष ए॒ष छन्दो॑भिः ।32) छन्दो॑भि॒-स्स्तोमै॒-स्स्तोमै॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-स्स्तोमैः᳚ ।32) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।33) स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै-स्स्तोमै॒-स्स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैः ।34) पृ॒ष्ठै श्चे॑त॒व्य॑ श्चेत॒व्यः॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै श्चे॑त॒व्यः॑ ।35) चे॒त॒व्य॑ इतीति॑ चेत॒व्य॑ श्चेत॒व्य॑ इति॑ ।36) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।37) आ॒हु॒-र्य-द्यदा॑हु राहु॒-र्यत् ।38) यदे॒ता न्ये॒तानि॒ य-द्यदे॒तानि॑ ।39) ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्​ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ।40) ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ति ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति ।41) नि॒र्वप॑ त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑-र्नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ त्यृ॒तुभिः॑ ।41) नि॒र्वप॒तीति॑ निः - वप॑ति ।42) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्​तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।42) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।43) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।44) ए॒न॒-ञ्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रेन मेन॒-ञ्छन्दो॑भिः ।45) छन्दो॑भि॒-स्स्तोमै॒-स्स्तोमै॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-स्स्तोमैः᳚ ।45) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।46) स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै-स्स्तोमै॒-स्स्तोमैः᳚ पृ॒ष्ठैः ।47) पृ॒ष्ठै श्चि॑नुते चिनुते पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै श्चि॑नुते ।48) चि॒नु॒ते॒ दिशो॒ दिश॑ श्चिनुते चिनुते॒ दिशः॑ ।49) दिशः॑ सुषुवा॒णेन॑ सुषुवा॒णेन॒ दिशो॒ दिशः॑ सुषुवा॒णेन॑ ।50) सु॒षु॒वा॒णेना॑ भि॒जित्या॑ अभि॒जित्या᳚-स्सुषुवा॒णेन॑ सुषुवा॒णेना॑ भि॒जित्याः᳚ ।॥ 40 ॥ (50/65)

  ---

  1) u̠pō̠tthāya̍ pra̠jā-mpra̠jā mu̍pō̠tthā yō̍pō̠tthāya̍ pra̠jām ।1) u̠pō̠tthāyētyu̍pa - u̠tthāya̍ ।2) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।2) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।3) pa̠śū na̠bhya̍bhi pa̠śū-npa̠śū na̠bhi ।4) a̠bhi ma̍nyatē manyatē̠ 'bhya̍bhi ma̍nyatē ।5) ma̠nya̠tē̠ daśa̠ daśa̍ manyatē manyatē̠ daśa̍ ।6) daśa̍ ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̠ daśa̠ daśa̍ ha̠vīgṃṣi̍ ।7) ha̠vīgṃṣi̍ bhavanti bhavanti ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̍ bhavanti ।8) bha̠va̠nti̠ nava̠ nava̍ bhavanti bhavanti̠ nava̍ ।9) nava̠ vai vai nava̠ nava̠ vai ।10) vai puru̍ṣē̠ puru̍ṣē̠ vai vai puru̍ṣē ।11) puru̍ṣē prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ puru̍ṣē̠ puru̍ṣē prā̠ṇāḥ ।12) prā̠ṇā nābhi̠-rnābhi̍ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā nābhi̍ḥ ।12) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।13) nābhi̍-rdaśa̠mī da̍śa̠mī nābhi̠-rnābhi̍-rdaśa̠mī ।14) da̠śa̠mī prā̠ṇā-nprā̠ṇā-nda̍śa̠mī da̍śa̠mī prā̠ṇān ।15) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।15) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।16) ē̠va yaja̍mānē̠ yaja̍māna ē̠vaiva yaja̍mānē ।17) yaja̍mānē dadhāti dadhāti̠ yaja̍mānē̠ yaja̍mānē dadhāti ।18) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।19) athō̠ daśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣa̠rā 'thō̠ athō̠ daśā̎kṣarā ।19) athō̠ ityathō̎ ।20) daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdaśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ ।20) daśā̎kṣa̠rēti̠ daśa̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।21) vi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̎m ।21) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।22) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।23) vi̠rā-ḍvi̠rāji̍ vi̠rāji̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rāji̍ ।23) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।24) vi̠rājyē̠vaiva vi̠rāji̍ vi̠rājyē̠va ।24) vi̠rājīti̍ vi - rāji̍ ।25) ē̠vānnādyē̠ 'nnādya̍ ē̠vai vānnādyē̎ ।26) a̠nnādyē̠ prati̠ pratya̠nnādyē̠ 'nnādyē̠ prati̍ ।26) a̠nnādya̠ itya̍nna - adyē̎ ।27) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।28) ti̠ṣṭha̠ tyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ stiṣṭhati tiṣṭha tyṛ̠tubhi̍ḥ ।29) ṛ̠tubhi̠-rvai vā ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̠-rvai ।29) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।30) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।31) ē̠ṣa Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠ṣa ē̠ṣa Chandō̍bhiḥ ।32) Chandō̍bhi̠-sstōmai̠-sstōmai̠ śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-sstōmai̎ḥ ।32) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।33) stōmai̎ḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai-sstōmai̠-sstōmai̎ḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।34) pṛ̠ṣṭhai śchē̍ta̠vya̍ śchēta̠vya̍ḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai śchē̍ta̠vya̍ḥ ।35) chē̠ta̠vya̍ itīti̍ chēta̠vya̍ śchēta̠vya̍ iti̍ ।36) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।37) ā̠hu̠-rya-dyadā̍hu rāhu̠-ryat ।38) yadē̠tā nyē̠tāni̠ ya-dyadē̠tāni̍ ।39) ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīg​ ṣyē̠tā nyē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ।40) ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ti ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ।41) ni̠rvapa̍ tyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-rni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ tyṛ̠tubhi̍ḥ ।41) ni̠rvapa̠tīti̍ niḥ - vapa̍ti ।42) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva r​tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।42) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।43) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।44) ē̠na̠-ñChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rēna mēna̠-ñChandō̍bhiḥ ।45) Chandō̍bhi̠-sstōmai̠-sstōmai̠ śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-sstōmai̎ḥ ।45) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।46) stōmai̎ḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai-sstōmai̠-sstōmai̎ḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।47) pṛ̠ṣṭhai śchi̍nutē chinutē pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai śchi̍nutē ।48) chi̠nu̠tē̠ diśō̠ diśa̍ śchinutē chinutē̠ diśa̍ḥ ।49) diśa̍-ssuṣuvā̠ṇēna̍ suṣuvā̠ṇēna̠ diśō̠ diśa̍-ssuṣuvā̠ṇēna̍ ।50) su̠ṣu̠vā̠ṇēnā̍ bhi̠jityā̍ abhi̠jityā̎-ssuṣuvā̠ṇēna̍ suṣuvā̠ṇēnā̍ bhi̠jityā̎ḥ ।॥ 40 ॥ (50/65)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: u̠pō̠tthāya̍, pra̠jā-mpra̠jā, mu̍pō̠tthā, yō̍pō̠tthāya̍, pra̠jām, u̠pō̠tthāyētyu̍pa, u̠tthāya̍, pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn, pra̠jām̍, pra.

• verse 41

  1) अ॒भि॒जित्या॒ इती त्य॑भि॒जित्या॑ अभि॒जित्या॒ इति॑ ।1) अ॒भि॒जित्या॒ इत्य॑भि - जित्याः᳚ ।2) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।3) आ॒हु॒-र्य-द्यदा॑हु राहु॒-र्यत् ।4) यदे॒ता न्ये॒तानि॒ य-द्यदे॒तानि॑ ।5) ए॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्​ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ ।6) ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ति ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॑ नि॒र्वप॑ति ।7) नि॒र्वप॑ति दि॒शा-न्दि॒शा-न्नि॒र्वप॑ति नि॒र्वप॑ति दि॒शाम् ।7) नि॒र्वप॒तीति॑ निः - वप॑ति ।8) दि॒शा म॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै दि॒शा-न्दि॒शा म॒भिजि॑त्यै ।9) अ॒भिजि॑त्या ए॒तयै॒तया॒ ऽभिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्या ए॒तया᳚ ।9) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।10) ए॒तया॒ वै वा ए॒तयै॒तया॒ वै ।11) वा इन्द्र॒ मिन्द्रं॒-वैँ वा इन्द्र᳚म् ।12) इन्द्र॑-न्दे॒वा दे॒वा इन्द्र॒ मिन्द्र॑-न्दे॒वाः ।13) दे॒वा अ॑याजय-न्नयाजय-न्दे॒वा दे॒वा अ॑याजयन्न् ।14) अ॒या॒ज॒य॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दयाजय-न्नयाजय॒-न्तस्मा᳚त् ।15) तस्मा॑ दिन्द्रस॒व इ॑न्द्रस॒व स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दिन्द्रस॒वः ।16) इ॒न्द्र॒स॒व ए॒तयै॒ तये᳚न्द्रस॒व इ॑न्द्रस॒व ए॒तया᳚ ।16) इ॒न्द्र॒स॒व इती᳚न्द्र - स॒वः ।17) ए॒तया॒ मनु॒-म्मनु॑ मे॒त यै॒तया॒ मनु᳚म् ।18) मनु॑-म्मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ मनु॒-म्मनु॑-म्मनु॒ष्याः᳚ ।19) म॒नु॒ष्या᳚ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या᳚ स्तस्मा᳚त् ।20) तस्मा᳚-न्मनुस॒वो म॑नुस॒व स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मनुस॒वः ।21) म॒नु॒स॒वो यथा॒ यथा॑ मनुस॒वो म॑नुस॒वो यथा᳚ ।21) म॒नु॒स॒व इति॑ मनु - स॒वः ।22) यथेन्द्र॒ इन्द्रो॒ यथा॒ यथेन्द्रः॑ ।23) इन्द्रो॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मिन्द्र॒ इन्द्रो॑ दे॒वाना᳚म् ।24) दे॒वानां॒-यँथा॒ यथा॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-यँथा᳚ ।25) यथा॒ मनु॒-र्मनु॒-र्यथा॒ यथा॒ मनुः॑ ।26) मनु॑-र्मनु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा॒-म्मनु॒-र्मनु॑-र्मनु॒ष्या॑णाम् ।27) म॒नु॒ष्या॑णा मे॒व मे॒व-म्म॑नु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा मे॒वम् ।28) ए॒व-म्भ॑वति भव त्ये॒व मे॒व-म्भ॑वति ।29) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।30) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।31) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।32) वि॒द्वा ने॒त यै॒तया॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒तया᳚ ।33) ए॒त येष्ट्ये ष्ट्यै॒त यै॒त येष्ट्या᳚ ।34) इष्ट्या॒ यज॑ते॒ यज॑त॒ इष्ट्ये ष्ट्या॒ यज॑ते ।35) यज॑ते॒ दिग्व॑ती॒-र्दिग्व॑ती॒-र्यज॑ते॒ यज॑ते॒ दिग्व॑तीः ।36) दिग्व॑तीः पुरो-ऽनुवा॒क्याः᳚ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ दिग्व॑ती॒-र्दिग्व॑तीः पुरो-ऽनुवा॒क्याः᳚ ।36) दिग्व॑ती॒रिति॒ दिक् - व॒तीः॒ ।37) पु॒रो॒-ऽनु॒वा॒क्या॑ भवन्ति भवन्ति पुरो-ऽनुवा॒क्याः᳚ पुरो-ऽनुवा॒क्या॑ भवन्ति ।37) पु॒रो॒-ऽनु॒वा॒क्या॑ इति॑ पुरः - अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ ।38) भ॒व॒न्ति॒ सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-म्भवन्ति भवन्ति॒ सर्वा॑साम् ।39) सर्वा॑सा-न्दि॒शा-न्दि॒शाग्ं सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-न्दि॒शाम् ।40) दि॒शा म॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै दि॒शा-न्दि॒शा म॒भिजि॑त्यै ।41) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।॥ 41 ॥ (41/48)॥ अ. 15 ॥

  ---

  1) a̠bhi̠jityā̠ itī tya̍bhi̠jityā̍ abhi̠jityā̠ iti̍ ।1) a̠bhi̠jityā̠ itya̍bhi - jityā̎ḥ ।2) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।3) ā̠hu̠-rya-dyadā̍hu rāhu̠-ryat ।4) yadē̠tā nyē̠tāni̠ ya-dyadē̠tāni̍ ।5) ē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīg​ ṣyē̠tā nyē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ ।6) ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ti ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̍ ni̠rvapa̍ti ।7) ni̠rvapa̍ti di̠śā-ndi̠śā-nni̠rvapa̍ti ni̠rvapa̍ti di̠śām ।7) ni̠rvapa̠tīti̍ niḥ - vapa̍ti ।8) di̠śā ma̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai di̠śā-ndi̠śā ma̠bhiji̍tyai ।9) a̠bhiji̍tyā ē̠tayai̠tayā̠ 'bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyā ē̠tayā̎ ।9) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।10) ē̠tayā̠ vai vā ē̠tayai̠tayā̠ vai ।11) vā indra̠ mindra̠ṃ vai vā indra̎m ।12) indra̍-ndē̠vā dē̠vā indra̠ mindra̍-ndē̠vāḥ ।13) dē̠vā a̍yājaya-nnayājaya-ndē̠vā dē̠vā a̍yājayann ।14) a̠yā̠ja̠ya̠-ntasmā̠-ttasmā̍ dayājaya-nnayājaya̠-ntasmā̎t ।15) tasmā̍ dindrasa̠va i̍ndrasa̠va stasmā̠-ttasmā̍ dindrasa̠vaḥ ।16) i̠ndra̠sa̠va ē̠tayai̠ tayē̎mdrasa̠va i̍ndrasa̠va ē̠tayā̎ ।16) i̠ndra̠sa̠va itī̎mdra - sa̠vaḥ ।17) ē̠tayā̠ manu̠-mmanu̍ mē̠ta yai̠tayā̠ manu̎m ।18) manu̍-mmanu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ manu̠-mmanu̍-mmanu̠ṣyā̎ḥ ।19) ma̠nu̠ṣyā̎ stasmā̠-ttasmā̎-nmanu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̎ stasmā̎t ।20) tasmā̎-nmanusa̠vō ma̍nusa̠va stasmā̠-ttasmā̎-nmanusa̠vaḥ ।21) ma̠nu̠sa̠vō yathā̠ yathā̍ manusa̠vō ma̍nusa̠vō yathā̎ ।21) ma̠nu̠sa̠va iti̍ manu - sa̠vaḥ ।22) yathēndra̠ indrō̠ yathā̠ yathēndra̍ḥ ।23) indrō̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mindra̠ indrō̍ dē̠vānā̎m ।24) dē̠vānā̠ṃ yathā̠ yathā̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ yathā̎ ।25) yathā̠ manu̠-rmanu̠-ryathā̠ yathā̠ manu̍ḥ ।26) manu̍-rmanu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā̠-mmanu̠-rmanu̍-rmanu̠ṣyā̍ṇām ।27) ma̠nu̠ṣyā̍ṇā mē̠va mē̠va-mma̍nu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā mē̠vam ।28) ē̠va-mbha̍vati bhava tyē̠va mē̠va-mbha̍vati ।29) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।30) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।31) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।32) vi̠dvā nē̠ta yai̠tayā̍ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠tayā̎ ।33) ē̠ta yēṣṭyē ṣṭyai̠ta yai̠ta yēṣṭyā̎ ।34) iṣṭyā̠ yaja̍tē̠ yaja̍ta̠ iṣṭyē ṣṭyā̠ yaja̍tē ।35) yaja̍tē̠ digva̍tī̠-rdigva̍tī̠-ryaja̍tē̠ yaja̍tē̠ digva̍tīḥ ।36) digva̍tīḥ purō-'nuvā̠kyā̎ḥ purō-'nuvā̠kyā̍ digva̍tī̠-rdigva̍tīḥ purō-'nuvā̠kyā̎ḥ ।36) digva̍tī̠riti̠ dik - va̠tī̠ḥ ।37) pu̠rō̠-'nu̠vā̠kyā̍ bhavanti bhavanti purō-'nuvā̠kyā̎ḥ purō-'nuvā̠kyā̍ bhavanti ।37) pu̠rō̠-'nu̠vā̠kyā̍ iti̍ puraḥ - a̠nu̠vā̠kyā̎ḥ ।38) bha̠va̠nti̠ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sā-mbhavanti bhavanti̠ sarvā̍sām ।39) sarvā̍sā-ndi̠śā-ndi̠śāgṃ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sā-ndi̠śām ।40) di̠śā ma̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai di̠śā-ndi̠śā ma̠bhiji̍tyai ।41) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।॥ 41 ॥ (41/48)॥ a. 15 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠bhi̠jityā̠, itī, tya̍bhi̠jityā̍, abhi̠jityā̠, a̠bhi̠jityā̠, itya̍bhi, jityā̎ḥ, ityā̍hu, rāhu̠, ritī.

• verse 42

  1) यः प्रा॑ण॒तः प्रा॑ण॒तो यो यः प्रा॑ण॒तः ।2) प्रा॒ण॒तो नि॑मिष॒तो नि॑मिष॒तः प्रा॑ण॒तः प्रा॑ण॒तो नि॑मिष॒तः ।2) प्रा॒ण॒त इति॑ प्र - अ॒न॒तः ।3) नि॒मि॒ष॒तो म॑हि॒त्वा म॑हि॒त्वा नि॑मिष॒तो नि॑मिष॒तो म॑हि॒त्वा ।3) नि॒मि॒ष॒त इति॑ नि - मि॒ष॒तः ।4) म॒हि॒ त्वैक॒ एको॑ महि॒त्वा म॑हि॒ त्वैकः॑ ।4) म॒हि॒त्वेति॑ महि - त्वा ।5) एक॒ इदिदेक॒ एक॒ इत् ।6) इ-द्राजा॒ राजेदि-द्राजा᳚ ।7) राजा॒ जग॑तो॒ जग॑तो॒ राजा॒ राजा॒ जग॑तः ।8) जग॑तो ब॒भूव॑ ब॒भूव॒ जग॑तो॒ जग॑तो ब॒भूव॑ ।9) ब॒भूवेति॑ ब॒भूव॑ ।10) य ईश॒ ईशे॒ यो य ईशे᳚ ।11) ईशे॑ अ॒स्या स्येश॒ ईशे॑ अ॒स्य ।12) अ॒स्य द्वि॒पदो᳚ द्वि॒पदो॑ अ॒स्यास्य द्वि॒पदः॑ ।13) द्वि॒पद॒ श्चतु॑ष्पद॒ श्चतु॑ष्पदो द्वि॒पदो᳚ द्वि॒पद॒ श्चतु॑ष्पदः ।13) द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि - पदः॑ ।14) चतु॑ष्पदः॒ कस्मै॒ कस्मै॒ चतु॑ष्पद॒ श्चतु॑ष्पदः॒ कस्मै᳚ ।14) चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दः॒ ।15) कस्मै॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॒ कस्मै॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ।16) दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ ।17) ह॒विषा॑ विधेम विधेम ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ विधेम ।18) वि॒धे॒मेति॑ विधेम ।19) उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो ऽस्य स्युपया॒मगृ॑हीत उपया॒मगृ॑हीतो ऽसि ।19) उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ ।20) अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये ऽस्यसि प्र॒जाप॑तये ।21) प्र॒जाप॑तये त्वा त्वा प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये त्वा ।21) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।22) त्वा॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-न्त्वा त्वा॒ जुष्ट᳚म् ।23) जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि गृह्णामि॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि ।24) गृ॒ह्णा॒मि॒ तस्य॒ तस्य॑ गृह्णामि गृह्णामि॒ तस्य॑ ।25) तस्य॑ ते ते॒ तस्य॒ तस्य॑ ते ।26) ते॒ द्यौ-र्द्यौ स्ते॑ ते॒ द्यौः ।27) द्यौ-र्म॑हि॒मा म॑हि॒मा द्यौ-र्द्यौ-र्म॑हि॒मा ।28) म॒हि॒मा नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि महि॒मा म॑हि॒मा नक्ष॑त्राणि ।29) नक्ष॑त्राणि रू॒पग्ं रू॒प-न्नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम् ।30) रू॒प मा॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो रू॒पग्ं रू॒प मा॑दि॒त्यः ।31) आ॒दि॒त्य स्ते॑ त आदि॒त्य आ॑दि॒त्य स्ते᳚ ।32) ते॒ तेज॒ स्तेज॑ स्ते ते॒ तेजः॑ ।33) तेज॒ स्तस्मै॒ तस्मै॒ तेज॒ स्तेज॒ स्तस्मै᳚ ।34) तस्मै᳚ त्वा त्वा॒ तस्मै॒ तस्मै᳚ त्वा ।35) त्वा॒ म॒हि॒म्ने म॑हि॒म्ने त्वा᳚ त्वा महि॒म्ने ।36) म॒हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये महि॒म्ने म॑हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये ।37) प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।37) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।38) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 42 ॥ (38/46)॥ अ. 16 ॥

  ---

  1) yaḥ prā̍ṇa̠taḥ prā̍ṇa̠tō yō yaḥ prā̍ṇa̠taḥ ।2) prā̠ṇa̠tō ni̍miṣa̠tō ni̍miṣa̠taḥ prā̍ṇa̠taḥ prā̍ṇa̠tō ni̍miṣa̠taḥ ।2) prā̠ṇa̠ta iti̍ pra - a̠na̠taḥ ।3) ni̠mi̠ṣa̠tō ma̍hi̠tvā ma̍hi̠tvā ni̍miṣa̠tō ni̍miṣa̠tō ma̍hi̠tvā ।3) ni̠mi̠ṣa̠ta iti̍ ni - mi̠ṣa̠taḥ ।4) ma̠hi̠ tvaika̠ ēkō̍ mahi̠tvā ma̍hi̠ tvaika̍ḥ ।4) ma̠hi̠tvēti̍ mahi - tvā ।5) ēka̠ ididēka̠ ēka̠ it ।6) i-drājā̠ rājēdi-drājā̎ ।7) rājā̠ jaga̍tō̠ jaga̍tō̠ rājā̠ rājā̠ jaga̍taḥ ।8) jaga̍tō ba̠bhūva̍ ba̠bhūva̠ jaga̍tō̠ jaga̍tō ba̠bhūva̍ ।9) ba̠bhūvēti̍ ba̠bhūva̍ ।10) ya īśa̠ īśē̠ yō ya īśē̎ ।11) īśē̍ a̠syā syēśa̠ īśē̍ a̠sya ।12) a̠sya dvi̠padō̎ dvi̠padō̍ a̠syāsya dvi̠pada̍ḥ ।13) dvi̠pada̠ śchatu̍ṣpada̠ śchatu̍ṣpadō dvi̠padō̎ dvi̠pada̠ śchatu̍ṣpadaḥ ।13) dvi̠pada̠ iti̍ dvi - pada̍ḥ ।14) chatu̍ṣpada̠ḥ kasmai̠ kasmai̠ chatu̍ṣpada̠ śchatu̍ṣpada̠ḥ kasmai̎ ।14) chatu̍ṣpada̠ iti̠ chatu̍ḥ - pa̠da̠ḥ ।15) kasmai̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̠ kasmai̠ kasmai̍ dē̠vāya̍ ।16) dē̠vāya̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̍ ha̠viṣā̎ ।17) ha̠viṣā̍ vidhēma vidhēma ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vidhēma ।18) vi̠dhē̠mēti̍ vidhēma ।19) u̠pa̠yā̠magṛ̍hītō 'sya syupayā̠magṛ̍hīta upayā̠magṛ̍hītō 'si ।19) u̠pa̠yā̠magṛ̍hīta̠ ityu̍payā̠ma - gṛ̠hī̠ta̠ḥ ।20) a̠si̠ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē 'syasi pra̠jāpa̍tayē ।21) pra̠jāpa̍tayē tvā tvā pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē tvā ।21) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।22) tvā̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ntvā tvā̠ juṣṭa̎m ।23) juṣṭa̍-ṅgṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ṅgṛhṇāmi ।24) gṛ̠hṇā̠mi̠ tasya̠ tasya̍ gṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ tasya̍ ।25) tasya̍ tē tē̠ tasya̠ tasya̍ tē ।26) tē̠ dyau-rdyau stē̍ tē̠ dyauḥ ।27) dyau-rma̍hi̠mā ma̍hi̠mā dyau-rdyau-rma̍hi̠mā ।28) ma̠hi̠mā nakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi mahi̠mā ma̍hi̠mā nakṣa̍trāṇi ।29) nakṣa̍trāṇi rū̠pagṃ rū̠pa-nnakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi rū̠pam ।30) rū̠pa mā̍di̠tya ā̍di̠tyō rū̠pagṃ rū̠pa mā̍di̠tyaḥ ।31) ā̠di̠tya stē̍ ta ādi̠tya ā̍di̠tya stē̎ ।32) tē̠ tēja̠ stēja̍ stē tē̠ tēja̍ḥ ।33) tēja̠ stasmai̠ tasmai̠ tēja̠ stēja̠ stasmai̎ ।34) tasmai̎ tvā tvā̠ tasmai̠ tasmai̎ tvā ।35) tvā̠ ma̠hi̠mnē ma̍hi̠mnē tvā̎ tvā mahi̠mnē ।36) ma̠hi̠mnē pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē mahi̠mnē ma̍hi̠mnē pra̠jāpa̍tayē ।37) pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।37) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।38) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 42 ॥ (38/46)॥ a. 16 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yaḥ, prā̍ṇa̠taḥ, prā̍ṇa̠tō, yō, yaḥ, prā̍ṇa̠taḥ, prā̠ṇa̠tō, ni̍miṣa̠tō, ni̍miṣa̠taḥ, prā̍ṇa̠taḥ.

• verse 43

  1) य आ᳚त्म॒दा आ᳚त्म॒दा यो य आ᳚त्म॒दाः ।2) आ॒त्म॒दा ब॑ल॒दा ब॑ल॒दा आ᳚त्म॒दा आ᳚त्म॒दा ब॑ल॒दाः ।2) आ॒त्म॒दा इत्या᳚त्म - दाः ।3) ब॒ल॒दा यस्य॒ यस्य॑ बल॒दा ब॑ल॒दा यस्य॑ ।3) ब॒ल॒दा इति॑ बल - दाः ।4) यस्य॒ विश्वे॒ विश्वे॒ यस्य॒ यस्य॒ विश्वे᳚ ।5) विश्व॑ उ॒पास॑त उ॒पास॑ते॒ विश्वे॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते ।6) उ॒पास॑ते प्र॒शिष॑-म्प्र॒शिष॑ मु॒पास॑त उ॒पास॑ते प्र॒शिष᳚म् ।6) उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प - आस॑ते ।7) प्र॒शिषं॒-यँस्य॒ यस्य॑ प्र॒शिष॑-म्प्र॒शिषं॒-यँस्य॑ ।7) प्र॒शिष॒मिति॑ प्र - शिष᳚म् ।8) यस्य॑ दे॒वा दे॒वा यस्य॒ यस्य॑ दे॒वाः ।9) दे॒वा इति॑ दे॒वाः ।10) यस्य॑ छा॒या छा॒या यस्य॒ यस्य॑ छा॒या ।11) छा॒या ऽमृत॑ म॒मृत॑-ञ्छा॒या छा॒या ऽमृत᳚म् ।12) अ॒मृतं॒-यँस्य॒ यस्या॒मृत॑ म॒मृतं॒-यँस्य॑ ।13) यस्य॑ मृ॒त्यु-र्मृ॒त्यु-र्यस्य॒ यस्य॑ मृ॒त्युः ।14) मृ॒त्युः कस्मै॒ कस्मै॑ मृ॒त्यु-र्मृ॒त्युः कस्मै᳚ ।15) कस्मै॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॒ कस्मै॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ।16) दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ ।17) ह॒विषा॑ विधेम विधेम ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ विधेम ।18) वि॒धे॒मेति॑ विधेम ।19) उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो ऽस्य स्युपया॒मगृ॑हीत उपया॒मगृ॑हीतो ऽसि ।19) उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ ।20) अ॒सि॒ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये ऽस्यसि प्र॒जाप॑तये ।21) प्र॒जाप॑तये त्वा त्वा प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये त्वा ।21) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।22) त्वा॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-न्त्वा त्वा॒ जुष्ट᳚म् ।23) जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि गृह्णामि॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि ।24) गृ॒ह्णा॒मि॒ तस्य॒ तस्य॑ गृह्णामि गृह्णामि॒ तस्य॑ ।25) तस्य॑ ते ते॒ तस्य॒ तस्य॑ ते ।26) ते॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒वी ते॑ ते पृथि॒वी ।27) पृ॒थि॒वी म॑हि॒मा म॑हि॒मा पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी म॑हि॒मा ।28) म॒हि॒मौष॑धय॒ ओष॑धयो महि॒मा म॑हि॒मौष॑धयः ।29) ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑य॒ ओष॑धय॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः ।30) वन॒स्पत॑यो रू॒पग्ं रू॒पं-वँन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो रू॒पम् ।31) रू॒प म॒ग्नि र॒ग्नी रू॒पग्ं रू॒प म॒ग्निः ।32) अ॒ग्नि स्ते॑ ते॒ ऽग्नि र॒ग्नि स्ते᳚ ।33) ते॒ तेज॒ स्तेज॑ स्ते ते॒ तेजः॑ ।34) तेज॒ स्तस्मै॒ तस्मै॒ तेज॒ स्तेज॒ स्तस्मै᳚ ।35) तस्मै᳚ त्वा त्वा॒ तस्मै॒ तस्मै᳚ त्वा ।36) त्वा॒ म॒हि॒म्ने म॑हि॒म्ने त्वा᳚ त्वा महि॒म्ने ।37) म॒हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये महि॒म्ने म॑हि॒म्ने प्र॒जाप॑तये ।38) प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये॒ स्वाहा᳚ ।38) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।39) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 43 ॥ (39/46)॥ अ. 17 ॥

  ---

  1) ya ā̎tma̠dā ā̎tma̠dā yō ya ā̎tma̠dāḥ ।2) ā̠tma̠dā ba̍la̠dā ba̍la̠dā ā̎tma̠dā ā̎tma̠dā ba̍la̠dāḥ ।2) ā̠tma̠dā ityā̎tma - dāḥ ।3) ba̠la̠dā yasya̠ yasya̍ bala̠dā ba̍la̠dā yasya̍ ।3) ba̠la̠dā iti̍ bala - dāḥ ।4) yasya̠ viśvē̠ viśvē̠ yasya̠ yasya̠ viśvē̎ ।5) viśva̍ u̠pāsa̍ta u̠pāsa̍tē̠ viśvē̠ viśva̍ u̠pāsa̍tē ।6) u̠pāsa̍tē pra̠śiṣa̍-mpra̠śiṣa̍ mu̠pāsa̍ta u̠pāsa̍tē pra̠śiṣa̎m ।6) u̠pāsa̍ta̠ ityu̍pa - āsa̍tē ।7) pra̠śiṣa̠ṃ yasya̠ yasya̍ pra̠śiṣa̍-mpra̠śiṣa̠ṃ yasya̍ ।7) pra̠śiṣa̠miti̍ pra - śiṣa̎m ।8) yasya̍ dē̠vā dē̠vā yasya̠ yasya̍ dē̠vāḥ ।9) dē̠vā iti̍ dē̠vāḥ ।10) yasya̍ Chā̠yā Chā̠yā yasya̠ yasya̍ Chā̠yā ।11) Chā̠yā 'mṛta̍ ma̠mṛta̍-ñChā̠yā Chā̠yā 'mṛta̎m ।12) a̠mṛta̠ṃ yasya̠ yasyā̠mṛta̍ ma̠mṛta̠ṃ yasya̍ ।13) yasya̍ mṛ̠tyu-rmṛ̠tyu-ryasya̠ yasya̍ mṛ̠tyuḥ ।14) mṛ̠tyuḥ kasmai̠ kasmai̍ mṛ̠tyu-rmṛ̠tyuḥ kasmai̎ ।15) kasmai̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̠ kasmai̠ kasmai̍ dē̠vāya̍ ।16) dē̠vāya̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̍ ha̠viṣā̎ ।17) ha̠viṣā̍ vidhēma vidhēma ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vidhēma ।18) vi̠dhē̠mēti̍ vidhēma ।19) u̠pa̠yā̠magṛ̍hītō 'sya syupayā̠magṛ̍hīta upayā̠magṛ̍hītō 'si ।19) u̠pa̠yā̠magṛ̍hīta̠ ityu̍payā̠ma - gṛ̠hī̠ta̠ḥ ।20) a̠si̠ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē 'syasi pra̠jāpa̍tayē ।21) pra̠jāpa̍tayē tvā tvā pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē tvā ।21) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।22) tvā̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ntvā tvā̠ juṣṭa̎m ।23) juṣṭa̍-ṅgṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ṅgṛhṇāmi ।24) gṛ̠hṇā̠mi̠ tasya̠ tasya̍ gṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ tasya̍ ।25) tasya̍ tē tē̠ tasya̠ tasya̍ tē ।26) tē̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠vī tē̍ tē pṛthi̠vī ।27) pṛ̠thi̠vī ma̍hi̠mā ma̍hi̠mā pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī ma̍hi̠mā ।28) ma̠hi̠mauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō mahi̠mā ma̍hi̠mauṣa̍dhayaḥ ।29) ōṣa̍dhayō̠ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍ya̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ vana̠spata̍yaḥ ।30) vana̠spata̍yō rū̠pagṃ rū̠paṃ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō rū̠pam ।31) rū̠pa ma̠gni ra̠gnī rū̠pagṃ rū̠pa ma̠gniḥ ।32) a̠gni stē̍ tē̠ 'gni ra̠gni stē̎ ।33) tē̠ tēja̠ stēja̍ stē tē̠ tēja̍ḥ ।34) tēja̠ stasmai̠ tasmai̠ tēja̠ stēja̠ stasmai̎ ।35) tasmai̎ tvā tvā̠ tasmai̠ tasmai̎ tvā ।36) tvā̠ ma̠hi̠mnē ma̍hi̠mnē tvā̎ tvā mahi̠mnē ।37) ma̠hi̠mnē pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē mahi̠mnē ma̍hi̠mnē pra̠jāpa̍tayē ।38) pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।38) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।39) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 43 ॥ (39/46)॥ a. 17 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ya, ā̎tma̠dā, ā̎tma̠dā, yō, ya, ā̎tma̠dāḥ, ā̠tma̠dā, ba̍la̠dā, ba̍la̠dā, ā̎tma̠dā.

• verse 44

  1) आ ब्रह्म॒-न्ब्रह्म॒-न्ना ब्रह्मन्न्॑ ।2) ब्रह्म॑-न्ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रह्म॒-न्ब्रह्म॑-न्ब्राह्म॒णः ।3) ब्रा॒ह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो ब्र॑ह्मवर्च॒सी ।4) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी जा॑यता-ञ्जायता-म्ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी जा॑यताम् ।4) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।5) जा॒य॒ता॒ मा जा॑यता-ञ्जायता॒ मा ।6) आ ऽस्मि-न्न॒स्मि-न्ना ऽस्मिन्न् ।7) अ॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रे रा॒ष्ट्रे᳚ ऽस्मि-न्न॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रे ।8) रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्यो॑ राज॒न्यो॑ रा॒ष्ट्रे रा॒ष्ट्रे रा॑ज॒न्यः॑ ।9) रा॒ज॒न्य॑ इष॒व्य॑ इष॒व्यो॑ राज॒न्यो॑ राज॒न्य॑ इष॒व्यः॑ ।10) इ॒ष॒व्यः॑ शूर॒-श्शूर॑ इष॒व्य॑ इष॒व्यः॑ शूरः॑ ।11) शूरो॑ महार॒थो म॑हार॒थ-श्शूर॒-श्शूरो॑ महार॒थः ।12) म॒हा॒र॒थो जा॑यता-ञ्जायता-म्महार॒थो म॑हार॒थो जा॑यताम् ।12) म॒हा॒र॒थ इति॑ महा - र॒थः ।13) जा॒य॒ता॒-न्दोग्ध्री॒ दोग्ध्री॑ जायता-ञ्जायता॒-न्दोग्ध्री᳚ ।14) दोग्ध्री॑ धे॒नु-र्धे॒नु-र्दोग्ध्री॒ दोग्ध्री॑ धे॒नुः ।15) धे॒नु-र्वोढा॒ वोढा॑ धे॒नु-र्धे॒नु-र्वोढा᳚ ।16) वोढा॑ ऽन॒ड्वा न॑न॒ड्वान्. वोढा॒ वोढा॑ ऽन॒ड्वान् ।17) अ॒न॒ड्वाना॒ शुरा॒ शुर॑ न॒ड्वान॑ न॒ड्वा ना॒शुः ।18) आ॒शु-स्सप्ति॒-स्सप्ति॑ रा॒शु रा॒शु-स्सप्तिः॑ ।19) सप्तिः॒ पुर॑न्धिः॒ पुर॑न्धि॒-स्सप्ति॒-स्सप्तिः॒ पुर॑न्धिः ।20) पुर॑न्धि॒-र्योषा॒ योषा॒ पुर॑न्धिः॒ पुर॑न्धि॒-र्योषा᳚ ।21) योषा॑ जि॒ष्णु-र्जि॒ष्णु-र्योषा॒ योषा॑ जि॒ष्णुः ।22) जि॒ष्णू र॑थे॒ष्ठा र॑थे॒ष्ठा जि॒ष्णु-र्जि॒ष्णू र॑थे॒ष्ठाः ।23) र॒थे॒ष्ठा-स्स॒भेयः॑ स॒भेयो॑ रथे॒ष्ठा र॑थे॒ष्ठा-स्स॒भेयः॑ ।23) र॒थे॒ष्ठा इति॑ रथे - स्थाः ।24) स॒भेयो॒ युवा॒ युवा॑ स॒भेयः॑ स॒भेयो॒ युवा᳚ ।25) युवा ऽऽयुवा॒ युवा ।26) आ ऽस्यास्या ऽस्य ।27) अ॒स्य यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्या॒ स्यास्य यज॑मानस्य ।28) यज॑मानस्य वी॒रो वी॒रो यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य वी॒रः ।29) वी॒रो जा॑यता-ञ्जायतां-वीँ॒रो वी॒रो जा॑यताम् ।30) जा॒य॒ता॒-न्नि॒का॒मेनि॑कामे निका॒मेनि॑कामे जायता-ञ्जायता-न्निका॒मेनि॑कामे ।31) नि॒का॒मेनि॑कामे नो नो निका॒मेनि॑कामे निका॒मेनि॑कामे नः ।31) नि॒का॒मेनि॑काम॒ इति॑ निका॒मे - नि॒का॒मे॒ ।32) नः॒ प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॑ नो नः प॒र्जन्यः॑ ।33) प॒र्जन्यो॑ वर्​षतु वर्​षतु प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॑ वर्​षतु ।34) व॒र्॒ष॒तु॒ फ॒लिन्यः॑ फ॒लिन्यो॑ वर्​षतु वर्​षतु फ॒लिन्यः॑ ।35) फ॒लिन्यो॑ नो नः फ॒लिन्यः॑ फ॒लिन्यो॑ नः ।36) न॒ ओष॑धय॒ ओष॑धयो नो न॒ ओष॑धयः ।37) ओष॑धयः पच्यन्ता-म्पच्यन्ता॒ मोष॑धय॒ ओष॑धयः पच्यन्ताम् ।38) प॒च्य॒न्तां॒-योँ॒ग॒क्षे॒मो यो॑गक्षे॒मः प॑च्यन्ता-म्पच्यन्तां-योँगक्षे॒मः ।39) यो॒ग॒क्षे॒मो नो॑ नो योगक्षे॒मो यो॑गक्षे॒मो नः॑ ।39) यो॒ग॒क्षे॒म इति॑ योग - क्षे॒मः ।40) नः॒ क॒ल्प॒ता॒-ङ्क॒ल्प॒ता॒न्नो॒ नः॒ क॒ल्प॒ता॒म् ।41) क॒ल्प॒ता॒मिति॑ कल्पताम् ।॥ 44 ॥ (41/46)॥ अ. 18 ॥

  ---

  1) ā brahma̠-nbrahma̠-nnā brahmann̍ ।2) brahma̍-nbrāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇō brahma̠-nbrahma̍-nbrāhma̠ṇaḥ ।3) brā̠hma̠ṇō bra̍hmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī brā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇō bra̍hmavarcha̠sī ।4) bra̠hma̠va̠rcha̠sī jā̍yatā-ñjāyatā-mbrahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī jā̍yatām ।4) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।5) jā̠ya̠tā̠ mā jā̍yatā-ñjāyatā̠ mā ।6) ā 'smi-nna̠smi-nnā 'sminn ।7) a̠smi-nrā̠ṣṭrē rā̠ṣṭrē̎ 'smi-nna̠smi-nrā̠ṣṭrē ।8) rā̠ṣṭrē rā̍ja̠nyō̍ rāja̠nyō̍ rā̠ṣṭrē rā̠ṣṭrē rā̍ja̠nya̍ḥ ।9) rā̠ja̠nya̍ iṣa̠vya̍ iṣa̠vyō̍ rāja̠nyō̍ rāja̠nya̍ iṣa̠vya̍ḥ ।10) i̠ṣa̠vya̍-śśūra̠-śśūra̍ iṣa̠vya̍ iṣa̠vya̍-śśūra̍ḥ ।11) śūrō̍ mahāra̠thō ma̍hāra̠tha-śśūra̠-śśūrō̍ mahāra̠thaḥ ।12) ma̠hā̠ra̠thō jā̍yatā-ñjāyatā-mmahāra̠thō ma̍hāra̠thō jā̍yatām ।12) ma̠hā̠ra̠tha iti̍ mahā - ra̠thaḥ ।13) jā̠ya̠tā̠-ndōgdhrī̠ dōgdhrī̍ jāyatā-ñjāyatā̠-ndōgdhrī̎ ।14) dōgdhrī̍ dhē̠nu-rdhē̠nu-rdōgdhrī̠ dōgdhrī̍ dhē̠nuḥ ।15) dhē̠nu-rvōḍhā̠ vōḍhā̍ dhē̠nu-rdhē̠nu-rvōḍhā̎ ।16) vōḍhā̍ 'na̠ḍvā na̍na̠ḍvān. vōḍhā̠ vōḍhā̍ 'na̠ḍvān ।17) a̠na̠ḍvānā̠ śurā̠ śura̍ na̠ḍvāna̍ na̠ḍvā nā̠śuḥ ।18) ā̠śu-ssapti̠-ssapti̍ rā̠śu rā̠śu-ssapti̍ḥ ।19) sapti̠ḥ pura̍ndhi̠ḥ pura̍ndhi̠-ssapti̠-ssapti̠ḥ pura̍ndhiḥ ।20) pura̍ndhi̠-ryōṣā̠ yōṣā̠ pura̍ndhi̠ḥ pura̍ndhi̠-ryōṣā̎ ।21) yōṣā̍ ji̠ṣṇu-rji̠ṣṇu-ryōṣā̠ yōṣā̍ ji̠ṣṇuḥ ।22) ji̠ṣṇū ra̍thē̠ṣṭhā ra̍thē̠ṣṭhā ji̠ṣṇu-rji̠ṣṇū ra̍thē̠ṣṭhāḥ ।23) ra̠thē̠ṣṭhā-ssa̠bhēya̍-ssa̠bhēyō̍ rathē̠ṣṭhā ra̍thē̠ṣṭhā-ssa̠bhēya̍ḥ ।23) ra̠thē̠ṣṭhā iti̍ rathē - sthāḥ ।24) sa̠bhēyō̠ yuvā̠ yuvā̍ sa̠bhēya̍-ssa̠bhēyō̠ yuvā̎ ।25) yuvā ''yuvā̠ yuvā ।26) ā 'syāsyā 'sya ।27) a̠sya yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasyā̠ syāsya yaja̍mānasya ।28) yaja̍mānasya vī̠rō vī̠rō yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya vī̠raḥ ।29) vī̠rō jā̍yatā-ñjāyatāṃ vī̠rō vī̠rō jā̍yatām ।30) jā̠ya̠tā̠-nni̠kā̠mēni̍kāmē nikā̠mēni̍kāmē jāyatā-ñjāyatā-nnikā̠mēni̍kāmē ।31) ni̠kā̠mēni̍kāmē nō nō nikā̠mēni̍kāmē nikā̠mēni̍kāmē naḥ ।31) ni̠kā̠mēni̍kāma̠ iti̍ nikā̠mē - ni̠kā̠mē̠ ।32) na̠ḥ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̍ nō naḥ pa̠rjanya̍ḥ ।33) pa̠rjanyō̍ var​ṣatu var​ṣatu pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̍ var​ṣatu ।34) va̠r̠ṣa̠tu̠ pha̠linya̍ḥ pha̠linyō̍ var​ṣatu var​ṣatu pha̠linya̍ḥ ।35) pha̠linyō̍ nō naḥ pha̠linya̍ḥ pha̠linyō̍ naḥ ।36) na̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō nō na̠ ōṣa̍dhayaḥ ।37) ōṣa̍dhayaḥ pachyantā-mpachyantā̠ mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayaḥ pachyantām ।38) pa̠chya̠ntā̠ṃ yō̠ga̠kṣē̠mō yō̍gakṣē̠maḥ pa̍chyantā-mpachyantāṃ yōgakṣē̠maḥ ।39) yō̠ga̠kṣē̠mō nō̍ nō yōgakṣē̠mō yō̍gakṣē̠mō na̍ḥ ।39) yō̠ga̠kṣē̠ma iti̍ yōga - kṣē̠maḥ ।40) na̠ḥ ka̠lpa̠tā̠-ṅka̠lpa̠tā̠nnō̠ na̠ḥ ka̠lpa̠tā̠m ।41) ka̠lpa̠tā̠miti̍ kalpatām ।॥ 44 ॥ (41/46)॥ a. 18 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: brahma̠-nbrahma̠-nnā, brahmann̍, brahma̍-nbrāhma̠ṇō, brā̎hma̠ṇō, brahma̠-nbrahma̍-nbrāhma̠ṇaḥ, brā̠hma̠ṇō, bra̍hmavarcha̠sī, bra̍hmavarcha̠sī, brā̎hma̠ṇō, brā̎hma̠ṇō.

• verse 45

  1) आ ऽक्रा॑न क्रा॒ना ऽक्रान्॑ ।2) अ॒क्रा॒न्॒. वा॒जी वा॒ज्य॑क्रा नक्रान्. वा॒जी ।3) वा॒जी पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीं-वाँ॒जी वा॒जी पृ॑थि॒वीम् ।4) पृ॒थि॒वी म॒ग्नि म॒ग्नि-म्पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी म॒ग्निम् ।5) अ॒ग्निं-युँजं॒-युँज॑ म॒ग्नि म॒ग्निं-युँज᳚म् ।6) युज॑ मकृता कृत॒ युजं॒-युँज॑ मकृत ।7) अ॒कृ॒त॒ वा॒जी वा॒ज्य॑कृता कृत वा॒जी ।8) वा॒ज्यर्वा ऽर्वा॑ वा॒जी वा॒ज्यर्वा᳚ ।9) अर्वा ऽर्वा ऽर्वा ।10) आ ऽक्रा॑ नक्रा॒ ना ऽक्रान्॑ ।11) अ॒क्रा॒न्॒. वा॒जी वा॒ज्य॑क्रा नक्रान्. वा॒जी ।12) वा॒ज्य॑न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षं-वाँ॒जी वा॒ज्य॑न्तरि॑क्षम् ।13) अ॒न्तरि॑क्षं-वाँ॒युं-वाँ॒यु म॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षं-वाँ॒युम् ।14) वा॒युं-युँजं॒-युँजं॑-वाँ॒युं-वाँ॒युं-युँज᳚म् ।15) युज॑ मकृता कृत॒ युजं॒-युँज॑ मकृत ।16) अ॒कृ॒त॒ वा॒जी वा॒ज्य॑कृता कृत वा॒जी ।17) वा॒ज्यर्वा ऽर्वा॑ वा॒जी वा॒ज्यर्वा᳚ ।18) अर्वा॒ द्या-न्द्या मर्वा ऽर्वा॒ द्याम् ।19) द्यां-वाँ॒जी वा॒जी द्या-न्द्यां-वाँ॒जी ।20) वा॒ज्या वा॒जी वा॒ज्या ।21) आ ऽक्रग्ग्॑स्ता क्र॒ग्ग्॒स्ता ऽक्रग्ग्॑स्त ।22) अ॒क्र॒ग्ग्॒स्त॒ सूर्य॒ग्ं॒ सूर्य॑ मक्रग्ग्​स्ता क्रग्ग्​स्त॒ सूर्य᳚म् ।23) सूर्यं॒-युँजं॒-युँज॒ग्ं॒ सूर्य॒ग्ं॒ सूर्यं॒-युँज᳚म् ।24) युज॑ मकृता कृत॒ युजं॒-युँज॑ मकृत ।25) अ॒कृ॒त॒ वा॒जी वा॒ज्य॑कृता कृत वा॒जी ।26) वा॒ज्यर्वा ऽर्वा॑ वा॒जी वा॒ज्यर्वा᳚ ।27) अर्वा॒ ऽग्नि र॒ग्नि रर्वा ऽर्वा॒ ऽग्निः ।28) अ॒ग्नि स्ते॑ ते॒ ऽग्नि र॒ग्नि स्ते᳚ ।29) ते॒ वा॒जि॒न्॒. वा॒जि॒-न्ते॒ ते॒ वा॒जि॒न्न् ।30) वा॒जि॒न्॒. युं-युंँ वा॑जिन्. वाजि॒न्॒. युम् ।31) युं ंअन्वनु॒ युं-युंँ ंअनु॑ ।32) अनु॑ त्वा॒ त्वा ऽन्वनु॑ त्वा ।33) त्वा ऽऽत्वा॒ त्वा ।34) आ र॑भे रभ॒ आ र॑भे ।35) र॒भे॒ स्व॒स्ति स्व॒स्ति र॑भे रभे स्व॒स्ति ।36) स्व॒स्ति मा॑ मा स्व॒स्ति स्व॒स्ति मा᳚ ।37) मा॒ सग्ं स-म्मा॑ मा॒ सम् ।38) स-म्पा॑रय पारय॒ सग्ं स-म्पा॑रय ।39) पा॒र॒य॒ वा॒यु-र्वा॒युः पा॑रय पारय वा॒युः ।40) वा॒यु स्ते॑ ते वा॒यु-र्वा॒यु स्ते᳚ ।41) ते॒ वा॒जि॒न्॒. वा॒जि॒-न्ते॒ ते॒ वा॒जि॒न्न् ।42) वा॒जि॒न्॒. युं-युंँ वा॑जिन्. वाजि॒न्॒. युम् ।43) युं ंअन्वनु॒ युं-युंँ ंअनु॑ ।44) अनु॑ त्वा॒ त्वा ऽन्वनु॑ त्वा ।45) त्वा ऽऽत्वा॒ त्वा ।46) आ र॑भे रभ॒ आ र॑भे ।47) र॒भे॒ स्व॒स्ति स्व॒स्ति र॑भे रभे स्व॒स्ति ।48) स्व॒स्ति मा॑ मा स्व॒स्ति स्व॒स्ति मा᳚ ।49) मा॒ सग्ं स-म्मा॑ मा॒ सम् ।50) स-म्पा॑रय पारय॒ सग्ं स-म्पा॑रय ।॥ 45 ॥ (50/50)

  ---

  1) ā 'krā̍na krā̠nā 'krān̍ ।2) a̠krā̠n̠. vā̠jī vā̠jya̍krā nakrān. vā̠jī ।3) vā̠jī pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīṃ vā̠jī vā̠jī pṛ̍thi̠vīm ।4) pṛ̠thi̠vī ma̠gni ma̠gni-mpṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī ma̠gnim ।5) a̠gniṃ yuja̠ṃ yuja̍ ma̠gni ma̠gniṃ yuja̎m ।6) yuja̍ makṛtā kṛta̠ yuja̠ṃ yuja̍ makṛta ।7) a̠kṛ̠ta̠ vā̠jī vā̠jya̍kṛtā kṛta vā̠jī ।8) vā̠jyarvā 'rvā̍ vā̠jī vā̠jyarvā̎ ।9) arvā 'rvā 'rvā ।10) ā 'krā̍ nakrā̠ nā 'krān̍ ।11) a̠krā̠n̠. vā̠jī vā̠jya̍krā nakrān. vā̠jī ।12) vā̠jya̍ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣaṃ vā̠jī vā̠jya̍ntari̍kṣam ।13) a̠ntari̍kṣaṃ vā̠yuṃ vā̠yu ma̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣaṃ vā̠yum ।14) vā̠yuṃ yuja̠ṃ yuja̍ṃ vā̠yuṃ vā̠yuṃ yuja̎m ।15) yuja̍ makṛtā kṛta̠ yuja̠ṃ yuja̍ makṛta ।16) a̠kṛ̠ta̠ vā̠jī vā̠jya̍kṛtā kṛta vā̠jī ।17) vā̠jyarvā 'rvā̍ vā̠jī vā̠jyarvā̎ ।18) arvā̠ dyā-ndyā marvā 'rvā̠ dyām ।19) dyāṃ vā̠jī vā̠jī dyā-ndyāṃ vā̠jī ।20) vā̠jyā vā̠jī vā̠jyā ।21) ā 'kragg̍stā kra̠gg̠stā 'kragg̍sta ।22) a̠kra̠gg̠sta̠ sūrya̠gṃ̠ sūrya̍ makragg​stā kragg​sta̠ sūrya̎m ।23) sūrya̠ṃ yuja̠ṃ yuja̠gṃ̠ sūrya̠gṃ̠ sūrya̠ṃ yuja̎m ।24) yuja̍ makṛtā kṛta̠ yuja̠ṃ yuja̍ makṛta ।25) a̠kṛ̠ta̠ vā̠jī vā̠jya̍kṛtā kṛta vā̠jī ।26) vā̠jyarvā 'rvā̍ vā̠jī vā̠jyarvā̎ ।27) arvā̠ 'gni ra̠gni rarvā 'rvā̠ 'gniḥ ।28) a̠gni stē̍ tē̠ 'gni ra̠gni stē̎ ।29) tē̠ vā̠ji̠n̠. vā̠ji̠-ntē̠ tē̠ vā̠ji̠nn ।30) vā̠ji̠n̠. yuṃ yuṃ vā̍jin. vāji̠n̠. yum ।31) yuṃ ṃanvanu̠ yuṃ yuṃ ṃanu̍ ।32) anu̍ tvā̠ tvā 'nvanu̍ tvā ।33) tvā ''tvā̠ tvā ।34) ā ra̍bhē rabha̠ ā ra̍bhē ।35) ra̠bhē̠ sva̠sti sva̠sti ra̍bhē rabhē sva̠sti ।36) sva̠sti mā̍ mā sva̠sti sva̠sti mā̎ ।37) mā̠ sagṃ sa-mmā̍ mā̠ sam ।38) sa-mpā̍raya pāraya̠ sagṃ sa-mpā̍raya ।39) pā̠ra̠ya̠ vā̠yu-rvā̠yuḥ pā̍raya pāraya vā̠yuḥ ।40) vā̠yu stē̍ tē vā̠yu-rvā̠yu stē̎ ।41) tē̠ vā̠ji̠n̠. vā̠ji̠-ntē̠ tē̠ vā̠ji̠nn ।42) vā̠ji̠n̠. yuṃ yuṃ vā̍jin. vāji̠n̠. yum ।43) yuṃ ṃanvanu̠ yuṃ yuṃ ṃanu̍ ।44) anu̍ tvā̠ tvā 'nvanu̍ tvā ।45) tvā ''tvā̠ tvā ।46) ā ra̍bhē rabha̠ ā ra̍bhē ।47) ra̠bhē̠ sva̠sti sva̠sti ra̍bhē rabhē sva̠sti ।48) sva̠sti mā̍ mā sva̠sti sva̠sti mā̎ ।49) mā̠ sagṃ sa-mmā̍ mā̠ sam ।50) sa-mpā̍raya pāraya̠ sagṃ sa-mpā̍raya ।॥ 45 ॥ (50/50)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: krā̍na, krā̠nā, krān̍, a̠krā̠n̠., vā̠jī, vā̠jya̍krā, nakrān., vā̠jī, vā̠jī, pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīṃ.

• verse 46

  1) पा॒र॒या॒ दि॒त्य आ॑दि॒त्यः पा॑रय पारया दि॒त्यः ।2) आ॒दि॒त्य स्ते॑ त आदि॒त्य आ॑दि॒त्य स्ते᳚ ।3) ते॒ वा॒जि॒न्॒. वा॒जि॒-न्ते॒ ते॒ वा॒जि॒न्न् ।4) वा॒जि॒न्॒. युं-युंँ वा॑जिन्. वाजि॒न्॒. युम् ।5) युं ंअन्वनु॒ युं-युंँ ंअनु॑ ।6) अनु॑ त्वा॒ त्वा ऽन्वनु॑ त्वा ।7) त्वा ऽऽत्वा॒ त्वा ।8) आ र॑भे रभ॒ आ र॑भे ।9) र॒भे॒ स्व॒स्ति स्व॒स्ति र॑भे रभे स्व॒स्ति ।10) स्व॒स्ति मा॑ मा स्व॒स्ति स्व॒स्ति मा᳚ ।11) मा॒ सग्ं स-म्मा॑ मा॒ सम् ।12) स-म्पा॑रय पारय॒ सग्ं स-म्पा॑रय ।13) पा॒र॒य॒ प्रा॒ण॒धृ-क्प्रा॑ण॒धृ-क्पा॑रय पारय प्राण॒धृक् ।14) प्रा॒ण॒धृ ग॑स्यसि प्राण॒धृ-क्प्रा॑ण॒धृ ग॑सि ।14) प्रा॒ण॒धृगिति॑ प्राण - धृक् ।15) अ॒सि॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण म॑स्यसि प्रा॒णम् ।16) प्रा॒ण-म्मे॑ मे प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-म्मे᳚ ।16) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।17) मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ मे॒ मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ ।18) दृ॒ग्ं॒ह॒ व्या॒न॒धृग् व्या॑न॒धृग् दृग्ं॑ह दृग्ंह व्यान॒धृक् ।19) व्या॒न॒धृ ग॑स्यसि व्यान॒धृग् व्या॑न॒धृ ग॑सि ।19) व्या॒न॒धृगिति॑ व्यान - धृक् ।20) अ॒सि॒ व्या॒नं-व्याँ॒न म॑स्यसि व्या॒नम् ।21) व्या॒न-म्मे॑ मे व्या॒नं-व्याँ॒न-म्मे᳚ ।21) व्या॒नमिति॑ वि - अ॒नम् ।22) मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ मे॒ मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ ।23) दृ॒ग्ं॒हा॒ पा॒न॒धृ ग॑पान॒धृग् दृग्ं॑ह दृग्ंहा पान॒धृक् ।24) अ॒पा॒न॒धृ ग॑स्य स्यपान॒धृ ग॑पान॒धृ ग॑सि ।24) अ॒पा॒न॒धृगित्य॑पान - धृक् ।25) अ॒स्य॒ पा॒न म॑पा॒न म॑स्यस्य पा॒नम् ।26) अ॒पा॒न-म्मे॑ मे ऽपा॒न म॑पा॒न-म्मे᳚ ।26) अ॒पा॒नमित्य॑प - अ॒नम् ।27) मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ मे॒ मे॒ दृ॒ग्ं॒ह॒ ।28) दृ॒ग्ं॒ह॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्दृग्ंह दृग्ंह॒ चक्षुः॑ ।29) चक्षु॑ रस्यसि॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑ रसि ।30) अ॒सि॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑ रस्यसि॒ चक्षुः॑ ।31) चक्षु॒-र्मयि॒ मयि॒ चक्षु॒ श्चक्षु॒-र्मयि॑ ।32) मयि॑ धेहि धेहि॒ मयि॒ मयि॑ धेहि ।33) धे॒हि॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-न्धेहि धेहि॒ श्रोत्र᳚म् ।34) श्रोत्र॑ मस्यसि॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑ मसि ।35) अ॒सि॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑ मस्यसि॒ श्रोत्र᳚म् ।36) श्रोत्र॒-म्मयि॒ मयि॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॒-म्मयि॑ ।37) मयि॑ धेहि धेहि॒ मयि॒ मयि॑ धेहि ।38) धे॒ह्यायु॒ रायु॑-र्धेहि धे॒ह्यायुः॑ ।39) आयु॑ रस्य॒ स्यायु॒ रायु॑ रसि ।40) अ॒स्यायु॒ रायु॑ रस्य॒ स्यायुः॑ ।41) आयु॒-र्मयि॒ मय्यायु॒ रायु॒-र्मयि॑ ।42) मयि॑ धेहि धेहि॒ मयि॒ मयि॑ धेहि ।43) धे॒हीति॑ धेहि ।॥ 46 ॥ (43/49)॥ अ. 19 ॥

  ---

  1) pā̠ra̠yā̠ di̠tya ā̍di̠tyaḥ pā̍raya pārayā di̠tyaḥ ।2) ā̠di̠tya stē̍ ta ādi̠tya ā̍di̠tya stē̎ ।3) tē̠ vā̠ji̠n̠. vā̠ji̠-ntē̠ tē̠ vā̠ji̠nn ।4) vā̠ji̠n̠. yuṃ yuṃ vā̍jin. vāji̠n̠. yum ।5) yuṃ ṃanvanu̠ yuṃ yuṃ ṃanu̍ ।6) anu̍ tvā̠ tvā 'nvanu̍ tvā ।7) tvā ''tvā̠ tvā ।8) ā ra̍bhē rabha̠ ā ra̍bhē ।9) ra̠bhē̠ sva̠sti sva̠sti ra̍bhē rabhē sva̠sti ।10) sva̠sti mā̍ mā sva̠sti sva̠sti mā̎ ।11) mā̠ sagṃ sa-mmā̍ mā̠ sam ।12) sa-mpā̍raya pāraya̠ sagṃ sa-mpā̍raya ।13) pā̠ra̠ya̠ prā̠ṇa̠dhṛ-kprā̍ṇa̠dhṛ-kpā̍raya pāraya prāṇa̠dhṛk ।14) prā̠ṇa̠dhṛ ga̍syasi prāṇa̠dhṛ-kprā̍ṇa̠dhṛ ga̍si ।14) prā̠ṇa̠dhṛgiti̍ prāṇa - dhṛk ।15) a̠si̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa ma̍syasi prā̠ṇam ।16) prā̠ṇa-mmē̍ mē prā̠ṇa-mprā̠ṇa-mmē̎ ।16) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।17) mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ mē̠ mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ ।18) dṛ̠gṃ̠ha̠ vyā̠na̠dhṛg vyā̍na̠dhṛg dṛgṃ̍ha dṛgṃha vyāna̠dhṛk ।19) vyā̠na̠dhṛ ga̍syasi vyāna̠dhṛg vyā̍na̠dhṛ ga̍si ।19) vyā̠na̠dhṛgiti̍ vyāna - dhṛk ।20) a̠si̠ vyā̠naṃ vyā̠na ma̍syasi vyā̠nam ।21) vyā̠na-mmē̍ mē vyā̠naṃ vyā̠na-mmē̎ ।21) vyā̠namiti̍ vi - a̠nam ।22) mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ mē̠ mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ ।23) dṛ̠gṃ̠hā̠ pā̠na̠dhṛ ga̍pāna̠dhṛg dṛgṃ̍ha dṛgṃhā pāna̠dhṛk ।24) a̠pā̠na̠dhṛ ga̍sya syapāna̠dhṛ ga̍pāna̠dhṛ ga̍si ।24) a̠pā̠na̠dhṛgitya̍pāna - dhṛk ।25) a̠sya̠ pā̠na ma̍pā̠na ma̍syasya pā̠nam ।26) a̠pā̠na-mmē̍ mē 'pā̠na ma̍pā̠na-mmē̎ ।26) a̠pā̠namitya̍pa - a̠nam ।27) mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ mē̠ mē̠ dṛ̠gṃ̠ha̠ ।28) dṛ̠gṃ̠ha̠ chakṣu̠ śchakṣu̍-rdṛgṃha dṛgṃha̠ chakṣu̍ḥ ।29) chakṣu̍ rasyasi̠ chakṣu̠ śchakṣu̍ rasi ।30) a̠si̠ chakṣu̠ śchakṣu̍ rasyasi̠ chakṣu̍ḥ ।31) chakṣu̠-rmayi̠ mayi̠ chakṣu̠ śchakṣu̠-rmayi̍ ।32) mayi̍ dhēhi dhēhi̠ mayi̠ mayi̍ dhēhi ।33) dhē̠hi̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-ndhēhi dhēhi̠ śrōtra̎m ।34) śrōtra̍ masyasi̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍ masi ।35) a̠si̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍ masyasi̠ śrōtra̎m ।36) śrōtra̠-mmayi̠ mayi̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̠-mmayi̍ ।37) mayi̍ dhēhi dhēhi̠ mayi̠ mayi̍ dhēhi ।38) dhē̠hyāyu̠ rāyu̍-rdhēhi dhē̠hyāyu̍ḥ ।39) āyu̍ rasya̠ syāyu̠ rāyu̍ rasi ।40) a̠syāyu̠ rāyu̍ rasya̠ syāyu̍ḥ ।41) āyu̠-rmayi̠ mayyāyu̠ rāyu̠-rmayi̍ ।42) mayi̍ dhēhi dhēhi̠ mayi̠ mayi̍ dhēhi ।43) dhē̠hīti̍ dhēhi ।॥ 46 ॥ (43/49)॥ a. 19 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pā̠ra̠yā̠, di̠tya, ā̍di̠tyaḥ, pā̍raya, pārayā, di̠tyaḥ, ā̠di̠tya, stē̍, ta, ādi̠tya.

• verse 47

  1) जज्ञि॒ बीज॒-म्बीज॒-ञ्जज्ञि॒ जज्ञि॒ बीज᳚म् ।2) बीजं॒-वँर्​ष्टा॒ वर्​ष्टा॒ बीज॒-म्बीजं॒-वँर्​ष्टा᳚ ।3) वर्​ष्टा॑ प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ वर्​ष्टा॒ वर्​ष्टा॑ प॒र्जन्यः॑ ।4) प॒र्जन्यः॒ पक्ता॒ पक्ता॑ प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यः॒ पक्ता᳚ ।5) पक्ता॑ स॒स्यग्ं स॒स्य-म्पक्ता॒ पक्ता॑ स॒स्यम् ।6) स॒स्यग्ं सु॑पिप्प॒ला-स्सु॑पिप्प॒ला-स्स॒स्यग्ं स॒स्यग्ं सु॑पिप्प॒लाः ।7) सु॒पि॒प्प॒ला ओष॑धय॒ ओष॑धय-स्सुपिप्प॒ला-स्सु॑पिप्प॒ला ओष॑धयः ।7) सु॒पि॒प्प॒ला इति॑ सु - पि॒प्प॒लाः ।8) ओष॑धय-स्स्वधिचर॒णा स्व॑धिचर॒ णौष॑धय॒ ओष॑धय-स्स्वधिचर॒णा ।9) स्व॒धि॒च॒र॒ णेय मि॒यग्ग्​ स्व॑धिचर॒णा स्व॑धिचर॒ णेयम् ।9) स्व॒धि॒च॒र॒णेति॑ सु - अ॒धि॒च॒र॒णा ।10) इ॒यग्ं सू॑पसद॒न-स्सू॑पसद॒न इ॒य मि॒यग्ं सू॑पसद॒नः ।11) सू॒प॒स॒द॒नो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-स्सू॑पसद॒न-स्सू॑पसद॒नो᳚ ऽग्निः ।11) सू॒प॒स॒द॒न इति॑ सु - उ॒प॒स॒द॒नः ।12) अ॒ग्नि-स्स्व॑द्ध्य॒क्षग्ग्​ स्व॑द्ध्य॒क्ष म॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्व॑द्ध्य॒क्षम् ।13) स्व॒द्ध्य॒क्ष म॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षग्ग्​ स्वद्ध्य॒क्षग्ग्​ स्व॑द्ध्य॒क्ष म॒न्तरि॑क्षम् ।13) स्व॒द्ध्य॒क्षमिति॑ सु - अ॒द्ध्य॒क्षम् ।14) अ॒न्तरि॑क्षग्ं सुपा॒व-स्सु॑पा॒वो᳚ ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षग्ं सुपा॒वः ।15) सु॒पा॒वः पव॑मानः॒ पव॑मान-स्सुपा॒व-स्सु॑पा॒वः पव॑मानः ।15) सु॒पा॒व इति॑ सु - पा॒वः ।16) पव॑मान-स्सूपस्था॒ना सू॑पस्था॒ना पव॑मानः॒ पव॑मान-स्सूपस्था॒ना ।17) सू॒प॒स्था॒ना द्यौ-र्द्यौ-स्सू॑पस्था॒ना सू॑पस्था॒ना द्यौः ।17) सू॒प॒स्था॒नेति॑ सु - उ॒प॒स्था॒ना ।18) द्यौ-श्शि॒वग्ं शि॒व-न्द्यौ-र्द्यौ-श्शि॒वम् ।19) शि॒व म॒सा व॒सौ शि॒वग्ं शि॒व म॒सौ ।20) अ॒सौ तप॒-न्तप॑-न्न॒सा व॒सौ तपन्न्॑ ।21) तप॑न्. यथापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-न्तप॒-न्तप॑न्. यथापू॒र्वम् ।22) य॒था॒पू॒र्व म॑होरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व म॑होरा॒त्रे ।22) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।23) अ॒हो॒रा॒त्रे प॑ञ्चद॒शिनः॑ पञ्चद॒शिनो॑ ऽहोरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे प॑ञ्चद॒शिनः॑ ।23) अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे ।24) प॒ञ्च॒द॒शिनो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒साः प॑ञ्चद॒शिनः॑ पञ्चद॒शिनो᳚ ऽर्धमा॒साः ।24) प॒ञ्च॒द॒शिन॒ इति॑ पञ्च - द॒शिनः॑ ।25) अ॒र्ध॒मा॒सा स्त्रि॒ग्ं॒शिन॑ स्त्रि॒ग्ं॒शिनो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा स्त्रि॒ग्ं॒शिनः॑ ।25) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।26) त्रि॒ग्ं॒शिनो॒ मासा॒ मासा᳚ स्त्रि॒ग्ं॒शिन॑ स्त्रि॒ग्ं॒शिनो॒ मासाः᳚ ।27) मासाः᳚ क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता मासा॒ मासाः᳚ क्लृ॒प्ताः ।28) क्लृ॒प्ता ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता ऋ॒तवः॑ ।29) ऋ॒तवः॑ शा॒न्त-श्शा॒न्त ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ शा॒न्तः ।30) शा॒न्त-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-श्शा॒न्त-श्शा॒न्त-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।31) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।॥ 47 ॥ (31/41)॥ अ. 20 ॥

  ---

  1) jajñi̠ bīja̠-mbīja̠-ñjajñi̠ jajñi̠ bīja̎m ।2) bīja̠ṃ var​ṣṭā̠ var​ṣṭā̠ bīja̠-mbīja̠ṃ var​ṣṭā̎ ।3) var​ṣṭā̍ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ var​ṣṭā̠ var​ṣṭā̍ pa̠rjanya̍ḥ ।4) pa̠rjanya̠ḥ paktā̠ paktā̍ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanya̠ḥ paktā̎ ।5) paktā̍ sa̠syagṃ sa̠sya-mpaktā̠ paktā̍ sa̠syam ।6) sa̠syagṃ su̍pippa̠lā-ssu̍pippa̠lā-ssa̠syagṃ sa̠syagṃ su̍pippa̠lāḥ ।7) su̠pi̠ppa̠lā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssupippa̠lā-ssu̍pippa̠lā ōṣa̍dhayaḥ ।7) su̠pi̠ppa̠lā iti̍ su - pi̠ppa̠lāḥ ।8) ōṣa̍dhaya-ssvadhichara̠ṇā sva̍dhichara̠ ṇauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssvadhichara̠ṇā ।9) sva̠dhi̠cha̠ra̠ ṇēya mi̠yagg​ sva̍dhichara̠ṇā sva̍dhichara̠ ṇēyam ।9) sva̠dhi̠cha̠ra̠ṇēti̍ su - a̠dhi̠cha̠ra̠ṇā ।10) i̠yagṃ sū̍pasada̠na-ssū̍pasada̠na i̠ya mi̠yagṃ sū̍pasada̠naḥ ।11) sū̠pa̠sa̠da̠nō̎ 'gni ra̠gni-ssū̍pasada̠na-ssū̍pasada̠nō̎ 'gniḥ ।11) sū̠pa̠sa̠da̠na iti̍ su - u̠pa̠sa̠da̠naḥ ।12) a̠gni-ssva̍ddhya̠kṣagg​ sva̍ddhya̠kṣa ma̠gni ra̠gni-ssva̍ddhya̠kṣam ।13) sva̠ddhya̠kṣa ma̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣagg​ svaddhya̠kṣagg​ sva̍ddhya̠kṣa ma̠ntari̍kṣam ।13) sva̠ddhya̠kṣamiti̍ su - a̠ddhya̠kṣam ।14) a̠ntari̍kṣagṃ supā̠va-ssu̍pā̠vō̎ 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣagṃ supā̠vaḥ ।15) su̠pā̠vaḥ pava̍māna̠ḥ pava̍māna-ssupā̠va-ssu̍pā̠vaḥ pava̍mānaḥ ।15) su̠pā̠va iti̍ su - pā̠vaḥ ।16) pava̍māna-ssūpasthā̠nā sū̍pasthā̠nā pava̍māna̠ḥ pava̍māna-ssūpasthā̠nā ।17) sū̠pa̠sthā̠nā dyau-rdyau-ssū̍pasthā̠nā sū̍pasthā̠nā dyauḥ ।17) sū̠pa̠sthā̠nēti̍ su - u̠pa̠sthā̠nā ।18) dyau-śśi̠vagṃ śi̠va-ndyau-rdyau-śśi̠vam ।19) śi̠va ma̠sā va̠sau śi̠vagṃ śi̠va ma̠sau ।20) a̠sau tapa̠-ntapa̍-nna̠sā va̠sau tapann̍ ।21) tapa̍n. yathāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-ntapa̠-ntapa̍n. yathāpū̠rvam ।22) ya̠thā̠pū̠rva ma̍hōrā̠trē a̍hōrā̠trē ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva ma̍hōrā̠trē ।22) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।23) a̠hō̠rā̠trē pa̍ñchada̠śina̍ḥ pañchada̠śinō̍ 'hōrā̠trē a̍hōrā̠trē pa̍ñchada̠śina̍ḥ ।23) a̠hō̠rā̠trē itya̍haḥ - rā̠trē ।24) pa̠ñcha̠da̠śinō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sāḥ pa̍ñchada̠śina̍ḥ pañchada̠śinō̎ 'rdhamā̠sāḥ ।24) pa̠ñcha̠da̠śina̠ iti̍ pañcha - da̠śina̍ḥ ।25) a̠rdha̠mā̠sā stri̠gṃ̠śina̍ stri̠gṃ̠śinō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā stri̠gṃ̠śina̍ḥ ।25) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।26) tri̠gṃ̠śinō̠ māsā̠ māsā̎ stri̠gṃ̠śina̍ stri̠gṃ̠śinō̠ māsā̎ḥ ।27) māsā̎ḥ klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā māsā̠ māsā̎ḥ klṛ̠ptāḥ ।28) klṛ̠ptā ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ḥ klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā ṛ̠tava̍ḥ ।29) ṛ̠tava̍-śśā̠nta-śśā̠nta ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-śśā̠ntaḥ ।30) śā̠nta-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-śśā̠nta-śśā̠nta-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।31) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।॥ 47 ॥ (31/41)॥ a. 20 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: jajñi̠, bīja̠-mbīja̠-ñjajñi̠, jajñi̠, bīja̎m, bīja̠ṃ, var​ṣṭā̠, var​ṣṭā̠, bīja̠-mbīja̠ṃ, var​ṣṭā̎, var​ṣṭā̍.

• verse 48

  1) आ॒ग्ने॒यो᳚ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल आग्ने॒य आ᳚ग्ने॒यो᳚ ऽष्टाक॑पालः ।2) अ॒ष्टाक॑पाल-स्सौ॒म्य-स्सौ॒म्यो᳚ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल-स्सौ॒म्यः ।2) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ ।3) सौ॒म्य श्च॒रु श्च॒रु-स्सौ॒म्य-स्सौ॒म्य श्च॒रुः ।4) च॒रु-स्सा॑वि॒त्र-स्सा॑वि॒त्र श्च॒रु श्च॒रु-स्सा॑वि॒त्रः ।5) सा॒वि॒त्रो᳚ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल-स्सावि॒त्र-स्सा॑वि॒त्रो᳚ ऽष्टाक॑पालः ।6) अ॒ष्टाक॑पालः पौ॒ष्णः पौ॒ष्णो᳚ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पालः पौ॒ष्णः ।6) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ ।7) पौ॒ष्ण श्च॒रु श्च॒रुः पौ॒ष्णः पौ॒ष्ण श्च॒रुः ।8) च॒रू रौ॒द्रो रौ॒द्र श्च॒रु श्च॒रू रौ॒द्रः ।9) रौ॒द्र श्च॒रु श्च॒रू रौ॒द्रो रौ॒द्र श्च॒रुः ।10) च॒रु र॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ च॒रु श्च॒रु र॒ग्नये᳚ ।11) अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राया॒ ग्नये॒ ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ ।12) वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपालः ।13) द्वाद॑शकपालो मृगाख॒रे मृ॑गाख॒रे द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो मृगाख॒रे ।13) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।14) मृ॒गा॒ख॒रे यदि॒ यदि॑ मृगाख॒रे मृ॑गाख॒रे यदि॑ ।14) मृ॒गा॒ख॒र इति॑ मृग - आ॒ख॒रे ।15) यदि॒ न न यदि॒ यदि॒ न ।16) नागच्छे॑ दा॒गच्छे॒-न्न नागच्छे᳚त् ।17) आ॒गच्छे॑ द॒ग्नये॒ ऽग्नय॑ आ॒गच्छे॑ दा॒गच्छे॑ द॒ग्नये᳚ ।17) आ॒गच्छे॒दित्या᳚ - गच्छे᳚त् ।18) अ॒ग्नये ऽग्ं॑हो॒मुचे॑ ऽग्ंहो॒मुचे॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये ऽग्ं॑हो॒मुचे᳚ ।19) अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पालो ऽग्ंहो॒मुचे ऽग्ं॑हो॒मुचे॒ ऽष्टाक॑पालः ।19) अ॒ग्ं॒हो॒मुच॒ इत्यग्ं॑हः - मुचे᳚ ।20) अ॒ष्टाक॑पाल-स्सौ॒र्यग्ं सौ॒र्य म॒ष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल-स्सौ॒र्यम् ।20) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ ।21) सौ॒र्य-म्पयः॒ पयः॑ सौ॒र्यग्ं सौ॒र्य-म्पयः॑ ।22) पयो॑ वाय॒व्यो॑ वाय॒व्यः॑ पयः॒ पयो॑ वाय॒व्यः॑ ।23) वा॒य॒व्य॑ आज्य॑भाग॒ आज्य॑भागो वाय॒व्यो॑ वाय॒व्य॑ आज्य॑भागः ।24) आज्य॑भाग॒ इत्याज्य॑ - भा॒गः॒ ।॥ 48 ॥ (24/31)॥ अ. 21 ॥

  ---

  1) ā̠gnē̠yō̎ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla āgnē̠ya ā̎gnē̠yō̎ 'ṣṭāka̍pālaḥ ।2) a̠ṣṭāka̍pāla-ssau̠mya-ssau̠myō̎ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla-ssau̠myaḥ ।2) a̠ṣṭāka̍pāla̠ itya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠ḥ ।3) sau̠mya ścha̠ru ścha̠ru-ssau̠mya-ssau̠mya ścha̠ruḥ ।4) cha̠ru-ssā̍vi̠tra-ssā̍vi̠tra ścha̠ru ścha̠ru-ssā̍vi̠traḥ ।5) sā̠vi̠trō̎ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla-ssāvi̠tra-ssā̍vi̠trō̎ 'ṣṭāka̍pālaḥ ।6) a̠ṣṭāka̍pālaḥ pau̠ṣṇaḥ pau̠ṣṇō̎ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pālaḥ pau̠ṣṇaḥ ।6) a̠ṣṭāka̍pāla̠ itya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠ḥ ।7) pau̠ṣṇa ścha̠ru ścha̠ruḥ pau̠ṣṇaḥ pau̠ṣṇa ścha̠ruḥ ।8) cha̠rū rau̠drō rau̠dra ścha̠ru ścha̠rū rau̠draḥ ।9) rau̠dra ścha̠ru ścha̠rū rau̠drō rau̠dra ścha̠ruḥ ।10) cha̠ru ra̠gnayē̠ 'gnayē̍ cha̠ru ścha̠ru ra̠gnayē̎ ।11) a̠gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāyā̠ gnayē̠ 'gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ ।12) vai̠śvā̠na̠rāya̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāya̠ dvāda̍śakapālaḥ ।13) dvāda̍śakapālō mṛgākha̠rē mṛ̍gākha̠rē dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō mṛgākha̠rē ।13) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।14) mṛ̠gā̠kha̠rē yadi̠ yadi̍ mṛgākha̠rē mṛ̍gākha̠rē yadi̍ ।14) mṛ̠gā̠kha̠ra iti̍ mṛga - ā̠kha̠rē ।15) yadi̠ na na yadi̠ yadi̠ na ।16) nāgachChē̍ dā̠gachChē̠-nna nāgachChē̎t ।17) ā̠gachChē̍ da̠gnayē̠ 'gnaya̍ ā̠gachChē̍ dā̠gachChē̍ da̠gnayē̎ ।17) ā̠gachChē̠dityā̎ - gachChē̎t ।18) a̠gnayē 'gṃ̍hō̠muchē̍ 'gṃhō̠muchē̠ 'gnayē̠ 'gnayē 'gṃ̍hō̠muchē̎ ।19) a̠gṃ̠hō̠muchē̠ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pālō 'gṃhō̠muchē 'gṃ̍hō̠muchē̠ 'ṣṭāka̍pālaḥ ।19) a̠gṃ̠hō̠mucha̠ ityagṃ̍haḥ - muchē̎ ।20) a̠ṣṭāka̍pāla-ssau̠ryagṃ sau̠rya ma̠ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla-ssau̠ryam ।20) a̠ṣṭāka̍pāla̠ itya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠ḥ ।21) sau̠rya-mpaya̠ḥ paya̍-ssau̠ryagṃ sau̠rya-mpaya̍ḥ ।22) payō̍ vāya̠vyō̍ vāya̠vya̍ḥ paya̠ḥ payō̍ vāya̠vya̍ḥ ।23) vā̠ya̠vya̍ ājya̍bhāga̠ ājya̍bhāgō vāya̠vyō̍ vāya̠vya̍ ājya̍bhāgaḥ ।24) ājya̍bhāga̠ ityājya̍ - bhā̠ga̠ḥ ।॥ 48 ॥ (24/31)॥ a. 21 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ā̠gnē̠yō̎, ṣṭāka̍pālō̠, ṣṭāka̍pāla, āgnē̠ya, ā̎gnē̠yō̎, ṣṭāka̍pālaḥ, a̠ṣṭāka̍pāla-ssau̠mya-ssau̠myō̎, ṣṭāka̍pālō̠, ṣṭāka̍pāla-ssau̠myaḥ, a̠ṣṭāka̍pāla̠.

• verse 49

  1) अ॒ग्नये ऽग्ं॑हो॒मुचे ऽग्ं॑हो॒मुचे॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये ऽग्ं॑हो॒मुचे᳚ ।2) अ॒ग्ं॒हो॒मुचे॒ ऽष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पालो ऽग्ंहो॒मुचे ऽग्ं॑हो॒मुचे॒ ऽष्टाक॑पालः ।2) अ॒ग्ं॒हो॒मुच॒ इत्यग्ं॑हः - मुचे᳚ ।3) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑या॒ ष्टाक॑पालो॒ ऽष्टाक॑पाल॒ इन्द्रा॑य ।3) अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ ।4) इन्द्रा॑ याग्ंहो॒मुचे ऽग्ं॑हो॒मुच॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑या ग्ंहो॒मुचे᳚ ।5) अ॒ग्ं॒हो॒मुच॒ एका॑दशकपाल॒ एका॑दशकपालो ऽग्ंहो॒मुचे ऽग्ं॑हो॒मुच॒ एका॑दशकपालः ।5) अ॒ग्ं॒हो॒मुच॒ इत्यग्ं॑हः - मुचे᳚ ।6) एका॑दशकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्या-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒ मेका॑दशकपाल॒ एका॑दशकपालो मि॒त्रावरु॑णाभ्याम् ।6) एका॑दशकपाल॒ इत्येका॑दश - क॒पा॒लः॒ ।7) मि॒त्रावरु॑णाभ्या मागो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्या᳚-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या-म्मि॒त्रावरु॑णाभ्या मागो॒मुग्भ्या᳚म् ।7) मि॒त्रावरु॑णाभ्या॒मिति॑ मि॒त्रा - वरु॑णाभ्याम् ।8) आ॒गो॒मुग्भ्या᳚-म्पय॒स्या॑ पय॒स्या॑ ऽऽगो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्या᳚-म्पय॒स्या᳚ ।8) आ॒गो॒मुग्भ्या॒मित्या॑गो॒मुक् - भ्या॒म् ।9) प॒य॒स्या॑ वायोसावि॒त्रो वा॑योसावि॒त्रः प॑य॒स्या॑ पय॒स्या॑ वायोसावि॒त्रः ।10) वा॒यो॒सा॒वि॒त्र आ॑गो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्यां᳚-वाँयोसावि॒त्रो वा॑योसावि॒त्र आ॑गो॒मुग्भ्या᳚म् ।10) वा॒यो॒सा॒वि॒त्र इति॑ वायो - सा॒वि॒त्रः ।11) आ॒गो॒मुग्भ्या᳚-ञ्च॒रु श्च॒रु रा॑गो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्या᳚-ञ्च॒रुः ।11) आ॒गो॒मुग्भ्या॒मित्या॑गो॒मुक् - भ्या॒म् ।12) च॒रु र॒श्विभ्या॑ म॒श्विभ्या᳚-ञ्च॒रु श्च॒रु र॒श्विभ्या᳚म् ।13) अ॒श्विभ्या॑ मागो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्या॑ म॒श्विभ्या॑ म॒श्विभ्या॑ मागो॒मुग्भ्या᳚म् ।13) अ॒श्विभ्या॒मित्य॒श्वि - भ्या॒म् ।14) आ॒गो॒मुग्भ्या᳚-न्धा॒ना धा॒ना आ॑गो॒मुग्भ्या॑ मागो॒मुग्भ्या᳚-न्धा॒नाः ।14) आ॒गो॒मुग्भ्या॒मित्या॑गो॒मुक् - भ्या॒म् ।15) धा॒ना म॒रुद्भ्यो॑ म॒रुद्भ्यो॑ धा॒ना धा॒ना म॒रुद्भ्यः॑ ।16) म॒रुद्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यो॑ म॒रुद्भ्यो॑ म॒रुद्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ ।16) म॒रुद्भ्य॒ इति॑ म॒रुत् - भ्यः॒ ।17) ए॒नो॒मुग्भ्यः॑ स॒प्तक॑पाल-स्स॒प्तक॑पाल एनो॒मुग्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ स॒प्तक॑पालः ।17) ए॒नो॒मुग्भ्य॒ इत्ये॑नो॒मुक् - भ्यः॒ ।18) स॒प्तक॑पालो॒ विश्वे᳚भ्यो॒ विश्वे᳚भ्य-स्स॒प्तक॑पाल-स्स॒प्तक॑पालो॒ विश्वे᳚भ्यः ।18) स॒प्तक॑पाल॒ इति॑ स॒प्त - क॒पा॒लः॒ ।19) विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो॒ विश्वे᳚भ्यो दे॒वेभ्यः॑ ।20) दे॒वेभ्य॑ एनो॒मुग्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॑ एनो॒मुग्भ्यः॑ ।21) ए॒नो॒मुग्भ्यो॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपाल एनो॒मुग्भ्य॑ एनो॒मुग्भ्यो॒ द्वाद॑शकपालः ।21) ए॒नो॒मुग्भ्य॒ इत्ये॑नो॒मुक् - भ्यः॒ ।22) द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्या॒ अनु॑मत्यै॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपा॒लो ऽनु॑मत्यै ।22) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।23) अनु॑मत्यै च॒रु श्च॒रु रनु॑मत्या॒ अनु॑मत्यै च॒रुः ।23) अनु॑मत्या॒ इत्यनु॑ - म॒त्यै॒ ।24) च॒रु र॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ च॒रु श्च॒रु र॒ग्नये᳚ ।25) अ॒ग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राया॒ ग्नये॒ ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॑ ।26) वै॒श्वा॒न॒राय॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒राय॑ वैश्वान॒राय॒ द्वाद॑शकपालः ।27) द्वाद॑शकपालो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒-न्द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् ।27) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।28) द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑ मग्ंहो॒मुग्भ्या॑ मग्ंहो॒मुग्भ्या॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑ मग्ंहो॒मुग्भ्या᳚म् ।28) द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् ।29) अ॒ग्ं॒हो॒मुग्भ्या᳚-न्द्विकपा॒लो द्वि॑कपा॒लो ऽग्ंहो॒मुग्भ्या॑ मग्ंहो॒मुग्भ्या᳚-न्द्विकपा॒लः ।29) अ॒ग्ं॒हो॒मुग्भ्या॒मित्यग्ं॑हो॒मुक् - भ्या॒म् ।30) द्वि॒क॒पा॒ल इति॑ द्वि - क॒पा॒लः ।॥ 49 ॥ (30/49)॥ अ. 22 ॥

  ---

  1) a̠gnayē 'gṃ̍hō̠muchē 'gṃ̍hō̠muchē̠ 'gnayē̠ 'gnayē 'gṃ̍hō̠muchē̎ ।2) a̠gṃ̠hō̠muchē̠ 'ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pālō 'gṃhō̠muchē 'gṃ̍hō̠muchē̠ 'ṣṭāka̍pālaḥ ।2) a̠gṃ̠hō̠mucha̠ ityagṃ̍haḥ - muchē̎ ।3) a̠ṣṭāka̍pāla̠ indrā̠ yēndrā̍yā̠ ṣṭāka̍pālō̠ 'ṣṭāka̍pāla̠ indrā̍ya ।3) a̠ṣṭāka̍pāla̠ itya̠ṣṭā - ka̠pā̠la̠ḥ ।4) indrā̍ yāgṃhō̠muchē 'gṃ̍hō̠mucha̠ indrā̠ yēndrā̍yā gṃhō̠muchē̎ ।5) a̠gṃ̠hō̠mucha̠ ēkā̍daśakapāla̠ ēkā̍daśakapālō 'gṃhō̠muchē 'gṃ̍hō̠mucha̠ ēkā̍daśakapālaḥ ।5) a̠gṃ̠hō̠mucha̠ ityagṃ̍haḥ - muchē̎ ।6) ēkā̍daśakapālō mi̠trāvaru̍ṇābhyā-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā̠ mēkā̍daśakapāla̠ ēkā̍daśakapālō mi̠trāvaru̍ṇābhyām ।6) ēkā̍daśakapāla̠ ityēkā̍daśa - ka̠pā̠la̠ḥ ।7) mi̠trāvaru̍ṇābhyā māgō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̎-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā-mmi̠trāvaru̍ṇābhyā māgō̠mugbhyā̎m ।7) mi̠trāvaru̍ṇābhyā̠miti̍ mi̠trā - varu̍ṇābhyām ।8) ā̠gō̠mugbhyā̎-mpaya̠syā̍ paya̠syā̍ ''gō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̎-mpaya̠syā̎ ।8) ā̠gō̠mugbhyā̠mityā̍gō̠muk - bhyā̠m ।9) pa̠ya̠syā̍ vāyōsāvi̠trō vā̍yōsāvi̠traḥ pa̍ya̠syā̍ paya̠syā̍ vāyōsāvi̠traḥ ।10) vā̠yō̠sā̠vi̠tra ā̍gō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̎ṃ vāyōsāvi̠trō vā̍yōsāvi̠tra ā̍gō̠mugbhyā̎m ।10) vā̠yō̠sā̠vi̠tra iti̍ vāyō - sā̠vi̠traḥ ।11) ā̠gō̠mugbhyā̎-ñcha̠ru ścha̠ru rā̍gō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̎-ñcha̠ruḥ ।11) ā̠gō̠mugbhyā̠mityā̍gō̠muk - bhyā̠m ।12) cha̠ru ra̠śvibhyā̍ ma̠śvibhyā̎-ñcha̠ru ścha̠ru ra̠śvibhyā̎m ।13) a̠śvibhyā̍ māgō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̍ ma̠śvibhyā̍ ma̠śvibhyā̍ māgō̠mugbhyā̎m ।13) a̠śvibhyā̠mitya̠śvi - bhyā̠m ।14) ā̠gō̠mugbhyā̎-ndhā̠nā dhā̠nā ā̍gō̠mugbhyā̍ māgō̠mugbhyā̎-ndhā̠nāḥ ।14) ā̠gō̠mugbhyā̠mityā̍gō̠muk - bhyā̠m ।15) dhā̠nā ma̠rudbhyō̍ ma̠rudbhyō̍ dhā̠nā dhā̠nā ma̠rudbhya̍ḥ ।16) ma̠rudbhya̍ ēnō̠mugbhya̍ ēnō̠mugbhyō̍ ma̠rudbhyō̍ ma̠rudbhya̍ ēnō̠mugbhya̍ḥ ।16) ma̠rudbhya̠ iti̍ ma̠rut - bhya̠ḥ ।17) ē̠nō̠mugbhya̍-ssa̠ptaka̍pāla-ssa̠ptaka̍pāla ēnō̠mugbhya̍ ēnō̠mugbhya̍-ssa̠ptaka̍pālaḥ ।17) ē̠nō̠mugbhya̠ ityē̍nō̠muk - bhya̠ḥ ।18) sa̠ptaka̍pālō̠ viśvē̎bhyō̠ viśvē̎bhya-ssa̠ptaka̍pāla-ssa̠ptaka̍pālō̠ viśvē̎bhyaḥ ।18) sa̠ptaka̍pāla̠ iti̍ sa̠pta - ka̠pā̠la̠ḥ ।19) viśvē̎bhyō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ viśvē̎bhyō̠ viśvē̎bhyō dē̠vēbhya̍ḥ ।20) dē̠vēbhya̍ ēnō̠mugbhya̍ ēnō̠mugbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ ēnō̠mugbhya̍ḥ ।21) ē̠nō̠mugbhyō̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapāla ēnō̠mugbhya̍ ēnō̠mugbhyō̠ dvāda̍śakapālaḥ ।21) ē̠nō̠mugbhya̠ ityē̍nō̠muk - bhya̠ḥ ।22) dvāda̍śakapā̠lō 'nu̍matyā̠ anu̍matyai̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapā̠lō 'nu̍matyai ।22) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।23) anu̍matyai cha̠ru ścha̠ru ranu̍matyā̠ anu̍matyai cha̠ruḥ ।23) anu̍matyā̠ ityanu̍ - ma̠tyai̠ ।24) cha̠ru ra̠gnayē̠ 'gnayē̍ cha̠ru ścha̠ru ra̠gnayē̎ ।25) a̠gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāyā̠ gnayē̠ 'gnayē̍ vaiśvāna̠rāya̍ ।26) vai̠śvā̠na̠rāya̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō vaiśvāna̠rāya̍ vaiśvāna̠rāya̠ dvāda̍śakapālaḥ ।27) dvāda̍śakapālō̠ dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠-ndvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō̠ dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̎m ।27) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।28) dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍ magṃhō̠mugbhyā̍ magṃhō̠mugbhyā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍ magṃhō̠mugbhyā̎m ।28) dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠miti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vībhyā̎m ।29) a̠gṃ̠hō̠mugbhyā̎-ndvikapā̠lō dvi̍kapā̠lō 'gṃhō̠mugbhyā̍ magṃhō̠mugbhyā̎-ndvikapā̠laḥ ।29) a̠gṃ̠hō̠mugbhyā̠mityagṃ̍hō̠muk - bhyā̠m ।30) dvi̠ka̠pā̠la iti̍ dvi - ka̠pā̠laḥ ।॥ 49 ॥ (30/49)॥ a. 22 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠gnayē, gṃ̍hō̠muchē, gṃ̍hō̠muchē̠, gnayē̠, gnayē, gṃ̍hō̠muchē̎, a̠gṃ̠hō̠muchē̠, ṣṭāka̍pālō̠, ṣṭāka̍pālō, gṃhō̠muchē.

• verse 50

  1) अ॒ग्नये॒ सग्ं स म॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ सम् ।2) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।3) अ॒न॒म॒-त्पृ॒थि॒व्यै पृ॑थि॒व्या अ॑नम दनम-त्पृथि॒व्यै ।4) पृ॒थि॒व्यै सग्ं स-म्पृ॑थि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै सम् ।5) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।6) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।7) यथा॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्यथा॒ यथा॒ ऽग्निः ।8) अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या पृ॑थि॒व्या ऽग्निर॒ग्निः पृ॑थि॒व्या ।9) पृ॒थि॒व्या स॒मन॑म-थ्स॒मन॑म-त्पृथि॒व्या पृ॑थि॒व्या स॒मन॑मत् ।10) स॒मन॑म दे॒व मे॒वग्ं स॒मन॑म-थ्स॒मन॑म दे॒वम् ।10) स॒मन॑म॒दिति॑ सं - अन॑मत् ।11) ए॒व-म्मह्य॒-म्मह्य॑ मे॒व मे॒व-म्मह्य᳚म् ।12) मह्य॑-म्भ॒द्रा भ॒द्रा मह्य॒-म्मह्य॑-म्भ॒द्राः ।13) भ॒द्रा-स्सन्न॑तय॒-स्सन्न॑तयो भ॒द्रा भ॒द्रा-स्सन्न॑तयः ।14) सन्न॑तय॒-स्सग्ं सग्ं सन्न॑तय॒-स्सन्न॑तय॒-स्सम् ।14) सन्न॑तय॒ इति॒ सं - न॒त॒यः॒ ।15) स-न्न॑मन्तु नमन्तु॒ सग्ं स-न्न॑मन्तु ।16) न॒म॒न्तु॒ वा॒यवे॑ वा॒यवे॑ नमन्तु नमन्तु वा॒यवे᳚ ।17) वा॒यवे॒ सग्ं सं-वाँ॒यवे॑ वा॒यवे॒ सम् ।18) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।19) अ॒न॒म॒ द॒न्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाया नम दनम द॒न्तरि॑क्षाय ।20) अ॒न्तरि॑क्षाय॒ सग्ं स म॒न्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाय॒ सम् ।21) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।22) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।23) यथा॑ वा॒यु-र्वा॒यु-र्यथा॒ यथा॑ वा॒युः ।24) वा॒यु र॒न्तरि॑क्षेणा॒ न्तरि॑क्षेण वा॒यु-र्वा॒यु र॒न्तरि॑क्षेण ।25) अ॒न्तरि॑क्षेण॒ सूर्या॑य॒ सूर्या॑या॒ न्तरि॑क्षेणा॒ न्तरि॑क्षेण॒ सूर्या॑य ।26) सूर्या॑य॒ सग्ं सग्ं सूर्या॑य॒ सूर्या॑य॒ सम् ।27) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।28) अ॒न॒म॒-द्दि॒वे दि॒वे॑ ऽनम दनम-द्दि॒वे ।29) दि॒वे सग्ं स-न्दि॒वे दि॒वे सम् ।30) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।31) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।32) यथा॒ सूर्य॒-स्सूर्यो॒ यथा॒ यथा॒ सूर्यः॑ ।33) सूर्यो॑ दि॒वा दि॒वा सूर्य॒-स्सूर्यो॑ दि॒वा ।34) दि॒वा च॒न्द्रम॑से च॒न्द्रम॑से दि॒वा दि॒वा च॒न्द्रम॑से ।35) च॒न्द्रम॑से॒ सग्ं स-ञ्च॒न्द्रम॑से च॒न्द्रम॑से॒ सम् ।36) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।37) अ॒न॒म॒-न्नक्ष॑त्रेभ्यो॒ नक्ष॑त्रेभ्यो ऽनम दनम॒-न्नक्ष॑त्रेभ्यः ।38) नक्ष॑त्रेभ्य॒-स्सग्ं स-न्नक्ष॑त्रेभ्यो॒ नक्ष॑त्रेभ्य॒-स्सम् ।39) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।40) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।41) यथा॑ च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॒ यथा॒ यथा॑ च॒न्द्रमाः᳚ ।42) च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्रै॒-र्नक्ष॑त्रै श्च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॒ नक्ष॑त्रैः ।43) नक्ष॑त्रै॒-र्वरु॑णाय॒ वरु॑णाय॒ नक्ष॑त्रै॒-र्नक्ष॑त्रै॒-र्वरु॑णाय ।44) वरु॑णाय॒ सग्ं सं-वँरु॑णाय॒ वरु॑णाय॒ सम् ।45) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।46) अ॒न॒म॒ द॒द्भ्यो᳚(1॒) ऽद्भ्यो॑ ऽनम दनम द॒द्भ्यः ।47) अ॒द्भ्य-स्सग्ं स म॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्य-स्सम् ।47) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।48) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।49) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।50) यथा॒ वरु॑णो॒ वरु॑णो॒ यथा॒ यथा॒ वरु॑णः ।॥ 50 ॥ (50/53)

  ---

  1) a̠gnayē̠ sagṃ sa ma̠gnayē̠ 'gnayē̠ sam ।2) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।3) a̠na̠ma̠-tpṛ̠thi̠vyai pṛ̍thi̠vyā a̍nama danama-tpṛthi̠vyai ।4) pṛ̠thi̠vyai sagṃ sa-mpṛ̍thi̠vyai pṛ̍thi̠vyai sam ।5) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।6) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।7) yathā̠ 'gni ra̠gni-ryathā̠ yathā̠ 'gniḥ ।8) a̠gniḥ pṛ̍thi̠vyā pṛ̍thi̠vyā 'gnira̠gniḥ pṛ̍thi̠vyā ।9) pṛ̠thi̠vyā sa̠mana̍ma-thsa̠mana̍ma-tpṛthi̠vyā pṛ̍thi̠vyā sa̠mana̍mat ।10) sa̠mana̍ma dē̠va mē̠vagṃ sa̠mana̍ma-thsa̠mana̍ma dē̠vam ।10) sa̠mana̍ma̠diti̍ saṃ - ana̍mat ।11) ē̠va-mmahya̠-mmahya̍ mē̠va mē̠va-mmahya̎m ।12) mahya̍-mbha̠drā bha̠drā mahya̠-mmahya̍-mbha̠drāḥ ।13) bha̠drā-ssanna̍taya̠-ssanna̍tayō bha̠drā bha̠drā-ssanna̍tayaḥ ।14) sanna̍taya̠-ssagṃ sagṃ sanna̍taya̠-ssanna̍taya̠-ssam ।14) sanna̍taya̠ iti̠ saṃ - na̠ta̠ya̠ḥ ।15) sa-nna̍mantu namantu̠ sagṃ sa-nna̍mantu ।16) na̠ma̠ntu̠ vā̠yavē̍ vā̠yavē̍ namantu namantu vā̠yavē̎ ।17) vā̠yavē̠ sagṃ saṃ vā̠yavē̍ vā̠yavē̠ sam ।18) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।19) a̠na̠ma̠ da̠ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāyā nama danama da̠ntari̍kṣāya ।20) a̠ntari̍kṣāya̠ sagṃ sa ma̠ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāya̠ sam ।21) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।22) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।23) yathā̍ vā̠yu-rvā̠yu-ryathā̠ yathā̍ vā̠yuḥ ।24) vā̠yu ra̠ntari̍kṣēṇā̠ ntari̍kṣēṇa vā̠yu-rvā̠yu ra̠ntari̍kṣēṇa ।25) a̠ntari̍kṣēṇa̠ sūryā̍ya̠ sūryā̍yā̠ ntari̍kṣēṇā̠ ntari̍kṣēṇa̠ sūryā̍ya ।26) sūryā̍ya̠ sagṃ sagṃ sūryā̍ya̠ sūryā̍ya̠ sam ।27) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।28) a̠na̠ma̠-ddi̠vē di̠vē̍ 'nama danama-ddi̠vē ।29) di̠vē sagṃ sa-ndi̠vē di̠vē sam ।30) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।31) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।32) yathā̠ sūrya̠-ssūryō̠ yathā̠ yathā̠ sūrya̍ḥ ।33) sūryō̍ di̠vā di̠vā sūrya̠-ssūryō̍ di̠vā ।34) di̠vā cha̠ndrama̍sē cha̠ndrama̍sē di̠vā di̠vā cha̠ndrama̍sē ।35) cha̠ndrama̍sē̠ sagṃ sa-ñcha̠ndrama̍sē cha̠ndrama̍sē̠ sam ।36) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।37) a̠na̠ma̠-nnakṣa̍trēbhyō̠ nakṣa̍trēbhyō 'nama danama̠-nnakṣa̍trēbhyaḥ ।38) nakṣa̍trēbhya̠-ssagṃ sa-nnakṣa̍trēbhyō̠ nakṣa̍trēbhya̠-ssam ।39) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।40) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।41) yathā̍ cha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̠ yathā̠ yathā̍ cha̠ndramā̎ḥ ।42) cha̠ndramā̠ nakṣa̍trai̠-rnakṣa̍trai ścha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̠ nakṣa̍traiḥ ।43) nakṣa̍trai̠-rvaru̍ṇāya̠ varu̍ṇāya̠ nakṣa̍trai̠-rnakṣa̍trai̠-rvaru̍ṇāya ।44) varu̍ṇāya̠ sagṃ saṃ varu̍ṇāya̠ varu̍ṇāya̠ sam ।45) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।46) a̠na̠ma̠ da̠dbhyō̎(1̠) 'dbhyō̍ 'nama danama da̠dbhyaḥ ।47) a̠dbhya-ssagṃ sa ma̠dbhyō̎ 'dbhya-ssam ।47) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।48) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।49) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।50) yathā̠ varu̍ṇō̠ varu̍ṇō̠ yathā̠ yathā̠ varu̍ṇaḥ ।॥ 50 ॥ (50/53)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠gnayē̠, sagṃ, sa, ma̠gnayē̠, gnayē̠, sam, sa, ma̍nama, danama̠-thsagṃ, sa.

• verse 51

  1) वरु॑णो॒ ऽद्भि र॒द्भि-र्वरु॑णो॒ वरु॑णो॒ ऽद्भिः ।2) अ॒द्भि-स्साम्ने॒ साम्ने॒ ऽद्भि र॒द्भि-स्साम्ने᳚ ।2) अ॒द्भिरित्य॑त् - भिः ।3) साम्ने॒ सग्ं सग्ं साम्ने॒ साम्ने॒ सम् ।4) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।5) अ॒न॒म॒ दृ॒च ऋ॒चे॑ ऽनम दनम दृ॒चे ।6) ऋ॒चे सग्ं स मृ॒च ऋ॒चे सम् ।7) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।8) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।9) यथा॒ साम॒ साम॒ यथा॒ यथा॒ साम॑ ।10) साम॒ र्​च र्​चा साम॒ साम॒ र्​चा ।11) ऋ॒चा ब्रह्म॑णे॒ ब्रह्म॑ण ऋ॒च र्​चा ब्रह्म॑णे ।12) ब्रह्म॑णे॒ सग्ं स-म्ब्रह्म॑णे॒ ब्रह्म॑णे॒ सम् ।13) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।14) अ॒न॒म॒-त्क्ष॒त्राय॑ क्ष॒त्राया॑ नम दनम-त्क्ष॒त्राय॑ ।15) क्ष॒त्राय॒ सग्ं स-ङ्क्ष॒त्राय॑ क्ष॒त्राय॒ सम् ।16) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।17) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।18) यथा॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ यथा॒ यथा॒ ब्रह्म॑ ।19) ब्रह्म॑ क्ष॒त्रेण॑ क्ष॒त्रेण॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ क्ष॒त्रेण॑ ।20) क्ष॒त्रेण॒ राज्ञे॒ राज्ञे᳚ क्ष॒त्रेण॑ क्ष॒त्रेण॒ राज्ञे᳚ ।21) राज्ञे॒ सग्ं सग्ं राज्ञे॒ राज्ञे॒ सम् ।22) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।23) अ॒न॒म॒-द्वि॒शे वि॒शे॑ ऽनम दनम-द्वि॒शे ।24) वि॒शे सग्ं सं-विँ॒शे वि॒शे सम् ।25) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।26) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।27) यथा॒ राजा॒ राजा॒ यथा॒ यथा॒ राजा᳚ ।28) राजा॑ वि॒शा वि॒शा राजा॒ राजा॑ वि॒शा ।29) वि॒शा रथा॑य॒ रथा॑य वि॒शा वि॒शा रथा॑य ।30) रथा॑य॒ सग्ं सग्ं रथा॑य॒ रथा॑य॒ सम् ।31) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।32) अ॒न॒म॒ दश्वे॒भ्यो ऽश्वे᳚भ्यो ऽनम दनम॒ दश्वे᳚भ्यः ।33) अश्वे᳚भ्य॒-स्सग्ं स मश्वे॒भ्यो ऽश्वे᳚भ्य॒-स्सम् ।34) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।35) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।36) यथा॒ रथो॒ रथो॒ यथा॒ यथा॒ रथः॑ ।37) रथो ऽश्वै॒ रश्वै॒ रथो॒ रथो ऽश्वैः᳚ ।38) अश्वैः᳚ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑त॒ये ऽश्वै॒ रश्वैः᳚ प्र॒जाप॑तये ।39) प्र॒जाप॑तये॒ सग्ं स-म्प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये॒ सम् ।39) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।40) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।41) अ॒न॒म॒-द्भू॒तेभ्यो॑ भू॒तेभ्यो॑ ऽनम दनम-द्भू॒तेभ्यः॑ ।42) भू॒तेभ्य॒-स्सग्ं स-म्भू॒तेभ्यो॑ भू॒तेभ्य॒-स्सम् ।43) स म॑नम दनम॒-थ्सग्ं स म॑नमत् ।44) अ॒न॒म॒-द्यथा॒ यथा॑ ऽनम दनम॒-द्यथा᳚ ।45) यथा᳚ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्यथा॒ यथा᳚ प्र॒जाप॑तिः ।46) प्र॒जाप॑ति-र्भू॒तै-र्भू॒तैः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्भू॒तैः ।46) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।47) भू॒तै-स्स॒मन॑म-थ्स॒मन॑म-द्भू॒तै-र्भू॒तै-स्स॒मन॑मत् ।48) स॒मन॑म दे॒व मे॒वग्ं स॒मन॑म-थ्स॒मन॑म दे॒वम् ।48) स॒मन॑म॒दिति॑ सं - अन॑मत् ।49) ए॒व-म्मह्य॒-म्मह्य॑ मे॒व मे॒व-म्मह्य᳚म् ।50) मह्य॑-म्भ॒द्रा भ॒द्रा मह्य॒-म्मह्य॑-म्भ॒द्राः ।51) भ॒द्रा-स्सन्न॑तय॒-स्सन्न॑तयो भ॒द्रा भ॒द्रा-स्सन्न॑तयः ।52) स-न्न॑तय॒-स्सग्ं सग्ं सन्न॑तय॒-स्स-न्न॑तय॒-स्सम् ।52) सन्न॑तय॒ इति॒ सं - न॒त॒यः॒ ।53) स-न्न॑मन्तु नमन्तु॒ सग्ं स-न्न॑मन्तु ।54) न॒म॒न्त्विति॑ नमन्तु ।॥ 51 ॥ (54/59)॥ अ. 23 ॥

  ---

  1) varu̍ṇō̠ 'dbhi ra̠dbhi-rvaru̍ṇō̠ varu̍ṇō̠ 'dbhiḥ ।2) a̠dbhi-ssāmnē̠ sāmnē̠ 'dbhi ra̠dbhi-ssāmnē̎ ।2) a̠dbhiritya̍t - bhiḥ ।3) sāmnē̠ sagṃ sagṃ sāmnē̠ sāmnē̠ sam ।4) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।5) a̠na̠ma̠ dṛ̠cha ṛ̠chē̍ 'nama danama dṛ̠chē ।6) ṛ̠chē sagṃ sa mṛ̠cha ṛ̠chē sam ।7) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।8) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।9) yathā̠ sāma̠ sāma̠ yathā̠ yathā̠ sāma̍ ।10) sāma̠ r​cha r​chā sāma̠ sāma̠ r​chā ।11) ṛ̠chā brahma̍ṇē̠ brahma̍ṇa ṛ̠cha r​chā brahma̍ṇē ।12) brahma̍ṇē̠ sagṃ sa-mbrahma̍ṇē̠ brahma̍ṇē̠ sam ।13) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।14) a̠na̠ma̠-tkṣa̠trāya̍ kṣa̠trāyā̍ nama danama-tkṣa̠trāya̍ ।15) kṣa̠trāya̠ sagṃ sa-ṅkṣa̠trāya̍ kṣa̠trāya̠ sam ।16) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।17) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।18) yathā̠ brahma̠ brahma̠ yathā̠ yathā̠ brahma̍ ।19) brahma̍ kṣa̠trēṇa̍ kṣa̠trēṇa̠ brahma̠ brahma̍ kṣa̠trēṇa̍ ।20) kṣa̠trēṇa̠ rājñē̠ rājñē̎ kṣa̠trēṇa̍ kṣa̠trēṇa̠ rājñē̎ ।21) rājñē̠ sagṃ sagṃ rājñē̠ rājñē̠ sam ।22) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।23) a̠na̠ma̠-dvi̠śē vi̠śē̍ 'nama danama-dvi̠śē ।24) vi̠śē sagṃ saṃ vi̠śē vi̠śē sam ।25) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।26) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।27) yathā̠ rājā̠ rājā̠ yathā̠ yathā̠ rājā̎ ।28) rājā̍ vi̠śā vi̠śā rājā̠ rājā̍ vi̠śā ।29) vi̠śā rathā̍ya̠ rathā̍ya vi̠śā vi̠śā rathā̍ya ।30) rathā̍ya̠ sagṃ sagṃ rathā̍ya̠ rathā̍ya̠ sam ।31) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।32) a̠na̠ma̠ daśvē̠bhyō 'śvē̎bhyō 'nama danama̠ daśvē̎bhyaḥ ।33) aśvē̎bhya̠-ssagṃ sa maśvē̠bhyō 'śvē̎bhya̠-ssam ।34) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।35) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।36) yathā̠ rathō̠ rathō̠ yathā̠ yathā̠ ratha̍ḥ ।37) rathō 'śvai̠ raśvai̠ rathō̠ rathō 'śvai̎ḥ ।38) aśvai̎ḥ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍ta̠yē 'śvai̠ raśvai̎ḥ pra̠jāpa̍tayē ।39) pra̠jāpa̍tayē̠ sagṃ sa-mpra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē̠ sam ।39) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।40) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।41) a̠na̠ma̠-dbhū̠tēbhyō̍ bhū̠tēbhyō̍ 'nama danama-dbhū̠tēbhya̍ḥ ।42) bhū̠tēbhya̠-ssagṃ sa-mbhū̠tēbhyō̍ bhū̠tēbhya̠-ssam ।43) sa ma̍nama danama̠-thsagṃ sa ma̍namat ।44) a̠na̠ma̠-dyathā̠ yathā̍ 'nama danama̠-dyathā̎ ।45) yathā̎ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-ryathā̠ yathā̎ pra̠jāpa̍tiḥ ।46) pra̠jāpa̍ti-rbhū̠tai-rbhū̠taiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rbhū̠taiḥ ।46) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।47) bhū̠tai-ssa̠mana̍ma-thsa̠mana̍ma-dbhū̠tai-rbhū̠tai-ssa̠mana̍mat ।48) sa̠mana̍ma dē̠va mē̠vagṃ sa̠mana̍ma-thsa̠mana̍ma dē̠vam ।48) sa̠mana̍ma̠diti̍ saṃ - ana̍mat ।49) ē̠va-mmahya̠-mmahya̍ mē̠va mē̠va-mmahya̎m ।50) mahya̍-mbha̠drā bha̠drā mahya̠-mmahya̍-mbha̠drāḥ ।51) bha̠drā-ssanna̍taya̠-ssanna̍tayō bha̠drā bha̠drā-ssanna̍tayaḥ ।52) sa-nna̍taya̠-ssagṃ sagṃ sanna̍taya̠-ssa-nna̍taya̠-ssam ।52) sanna̍taya̠ iti̠ saṃ - na̠ta̠ya̠ḥ ।53) sa-nna̍mantu namantu̠ sagṃ sa-nna̍mantu ।54) na̠ma̠ntviti̍ namantu ।॥ 51 ॥ (54/59)॥ a. 23 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: varu̍ṇō̠, dbhi, ra̠dbhi-rvaru̍ṇō̠, varu̍ṇō̠, dbhiḥ, a̠dbhi-ssāmnē̠, sāmnē̠, dbhi, ra̠dbhi-ssāmnē̎, a̠dbhiritya̍t.

• verse 52

  1) ये ते॑ ते॒ ये ये ते᳚ ।2) ते॒ पन्था॑नः॒ पन्था॑नस्ते ते॒ पन्था॑नः ।3) पन्था॑न-स्सवित-स्सवितः॒ पन्था॑नः॒ पन्था॑न-स्सवितः ।4) स॒वि॒तः॒ पू॒र्व्यासः॑ पू॒र्व्यासः॑ सवित-स्सवितः पू॒र्व्यासः॑ ।5) पू॒र्व्यासो॑ ऽरे॒णवो॑ ऽरे॒णवः॑ पू॒र्व्यासः॑ पू॒र्व्यासो॑ ऽरे॒णवः॑ ।6) अ॒रे॒णवो॒ वित॑ता॒ वित॑ता अरे॒णवो॑ ऽरे॒णवो॒ वित॑ताः ।7) वित॑ता अ॒न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे॒ वित॑ता॒ वित॑ता अ॒न्तरि॑क्षे ।7) वित॑ता॒ इति॒ वि - त॒ताः॒ ।8) अ॒न्तरि॑क्ष॒ इत्य॒न्तरि॑क्षे ।9) तेभि॑-र्नो न॒ स्तेभि॒ स्तेभि॑-र्नः ।10) नो॒ अ॒द्याद्य नो॑ नो अ॒द्य ।11) अ॒द्य प॒थिभिः॑ प॒थिभि॑ र॒द्याद्य प॒थिभिः॑ ।12) प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ सु॒गेभिः॑ प॒थिभिः॑ प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।12) प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ ।13) सु॒गेभी॒ रक्ष॒ रक्ष॑ सु॒गेभिः॑ सु॒गेभी॒ रक्ष॑ ।13) सु॒गेभि॒रिति॑ सु - गेभिः॑ ।14) रक्षा॑ च च॒ रक्ष॒ रक्षा॑ च ।15) च॒ नो॒ न॒ श्च॒ च॒ नः॒ ।16) नो॒ अध्यधि॑ नो नो॒ अधि॑ ।17) अधि॑ च॒ चाध्यधि॑ च ।18) च॒ दे॒व॒ दे॒व॒ च॒ च॒ दे॒व॒ ।19) दे॒व॒ ब्रू॒हि॒ ब्रू॒हि॒ दे॒व॒ दे॒व॒ ब्रू॒हि॒ ।20) ब्रू॒हीति॑ ब्रूहि ।21) नमो॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॒ नमो॒ नमो॒ ऽग्नये᳚ ।22) अ॒ग्नये॑ पृथिवि॒क्षिते॑ पृथिवि॒क्षिते॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॑ पृथिवि॒क्षिते᳚ ।23) पृ॒थि॒वि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते॑ पृथिवि॒क्षिते॑ पृथिवि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ ।23) पृ॒थि॒वि॒क्षित॒ इति॑ पृथिवि - क्षिते᳚ ।24) लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् ँलो॒कम् ँलो॑क॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम् ।24) लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक - स्पृते᳚ ।25) लो॒क म॒स्मा अ॒स्मै लो॒कम् ँलो॒क म॒स्मै ।26) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒ स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।27) यज॑मानाय देहि देहि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय देहि ।28) दे॒हि॒ नमो॒ नमो॑ देहि देहि॒ नमः॑ ।29) नमो॑ वा॒यवे॑ वा॒यवे॒ नमो॒ नमो॑ वा॒यवे᳚ ।30) वा॒यवे᳚ ऽन्तरिक्ष॒क्षिते᳚ ऽन्तरिक्ष॒क्षिते॑ वा॒यवे॑ वा॒यवे᳚ ऽन्तरिक्ष॒क्षिते᳚ ।31) अ॒न्त॒रि॒क्ष॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते᳚ ऽन्तरिक्ष॒क्षिते᳚ ऽन्तरिक्ष॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ ।31) अ॒न्त॒रि॒क्ष॒क्षित॒ इत्य॑न्तरिक्ष - क्षिते᳚ ।32) लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् ँलो॒कम् ँलो॑क॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम् ।32) लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक - स्पृते᳚ ।33) लो॒क म॒स्मा अ॒स्मै लो॒कम् ँलो॒क म॒स्मै ।34) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒ स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।35) यज॑मानाय देहि देहि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय देहि ।36) दे॒हि॒ नमो॒ नमो॑ देहि देहि॒ नमः॑ ।37) नम॒-स्सूर्या॑य॒ सूर्या॑य॒ नमो॒ नम॒-स्सूर्या॑य ।38) सूर्या॑य दिवि॒क्षिते॑ दिवि॒क्षिते॒ सूर्या॑य॒ सूर्या॑य दिवि॒क्षिते᳚ ।39) दि॒वि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते॑ दिवि॒क्षिते॑ दिवि॒क्षिते॑ लोक॒स्पृते᳚ ।39) दि॒वि॒क्षित॒ इति॑ दिवि - क्षिते᳚ ।40) लो॒क॒स्पृते॑ लो॒कम् ँलो॒कम् ँलो॑क॒स्पृते॑ लोक॒स्पृते॑ लो॒कम् ।40) लो॒क॒स्पृत॒ इति॑ लोक - स्पृते᳚ ।41) लो॒क म॒स्मा अ॒स्मै लो॒कम् ँलो॒क म॒स्मै ।42) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒ स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।43) यज॑मानाय देहि देहि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय देहि ।44) दे॒हीति॑ देहि ।॥ 52 ॥ (44/53)॥ अ. 24 ॥

  ---

  1) yē tē̍ tē̠ yē yē tē̎ ।2) tē̠ panthā̍na̠ḥ panthā̍nastē tē̠ panthā̍naḥ ।3) panthā̍na-ssavita-ssavita̠ḥ panthā̍na̠ḥ panthā̍na-ssavitaḥ ।4) sa̠vi̠ta̠ḥ pū̠rvyāsa̍ḥ pū̠rvyāsa̍-ssavita-ssavitaḥ pū̠rvyāsa̍ḥ ।5) pū̠rvyāsō̍ 'rē̠ṇavō̍ 'rē̠ṇava̍ḥ pū̠rvyāsa̍ḥ pū̠rvyāsō̍ 'rē̠ṇava̍ḥ ।6) a̠rē̠ṇavō̠ vita̍tā̠ vita̍tā arē̠ṇavō̍ 'rē̠ṇavō̠ vita̍tāḥ ।7) vita̍tā a̠ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē̠ vita̍tā̠ vita̍tā a̠ntari̍kṣē ।7) vita̍tā̠ iti̠ vi - ta̠tā̠ḥ ।8) a̠ntari̍kṣa̠ itya̠ntari̍kṣē ।9) tēbhi̍-rnō na̠ stēbhi̠ stēbhi̍-rnaḥ ।10) nō̠ a̠dyādya nō̍ nō a̠dya ।11) a̠dya pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍ ra̠dyādya pa̠thibhi̍ḥ ।12) pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ ।12) pa̠thibhi̠riti̍ pa̠thi - bhi̠ḥ ।13) su̠gēbhī̠ rakṣa̠ rakṣa̍ su̠gēbhi̍-ssu̠gēbhī̠ rakṣa̍ ।13) su̠gēbhi̠riti̍ su - gēbhi̍ḥ ।14) rakṣā̍ cha cha̠ rakṣa̠ rakṣā̍ cha ।15) cha̠ nō̠ na̠ ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।16) nō̠ adhyadhi̍ nō nō̠ adhi̍ ।17) adhi̍ cha̠ chādhyadhi̍ cha ।18) cha̠ dē̠va̠ dē̠va̠ cha̠ cha̠ dē̠va̠ ।19) dē̠va̠ brū̠hi̠ brū̠hi̠ dē̠va̠ dē̠va̠ brū̠hi̠ ।20) brū̠hīti̍ brūhi ।21) namō̠ 'gnayē̠ 'gnayē̠ namō̠ namō̠ 'gnayē̎ ।22) a̠gnayē̍ pṛthivi̠kṣitē̍ pṛthivi̠kṣitē̠ 'gnayē̠ 'gnayē̍ pṛthivi̠kṣitē̎ ।23) pṛ̠thi̠vi̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̍ pṛthivi̠kṣitē̍ pṛthivi̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̎ ।23) pṛ̠thi̠vi̠kṣita̠ iti̍ pṛthivi - kṣitē̎ ।24) lō̠ka̠spṛtē̍ lō̠kam ँlō̠kam ँlō̍ka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̍ lō̠kam ।24) lō̠ka̠spṛta̠ iti̍ lōka - spṛtē̎ ।25) lō̠ka ma̠smā a̠smai lō̠kam ँlō̠ka ma̠smai ।26) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠ smā a̠smai yaja̍mānāya ।27) yaja̍mānāya dēhi dēhi̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dēhi ।28) dē̠hi̠ namō̠ namō̍ dēhi dēhi̠ nama̍ḥ ।29) namō̍ vā̠yavē̍ vā̠yavē̠ namō̠ namō̍ vā̠yavē̎ ।30) vā̠yavē̎ 'ntarikṣa̠kṣitē̎ 'ntarikṣa̠kṣitē̍ vā̠yavē̍ vā̠yavē̎ 'ntarikṣa̠kṣitē̎ ।31) a̠nta̠ri̠kṣa̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̎ 'ntarikṣa̠kṣitē̎ 'ntarikṣa̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̎ ।31) a̠nta̠ri̠kṣa̠kṣita̠ itya̍ntarikṣa - kṣitē̎ ।32) lō̠ka̠spṛtē̍ lō̠kam ँlō̠kam ँlō̍ka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̍ lō̠kam ।32) lō̠ka̠spṛta̠ iti̍ lōka - spṛtē̎ ।33) lō̠ka ma̠smā a̠smai lō̠kam ँlō̠ka ma̠smai ।34) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠ smā a̠smai yaja̍mānāya ।35) yaja̍mānāya dēhi dēhi̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dēhi ।36) dē̠hi̠ namō̠ namō̍ dēhi dēhi̠ nama̍ḥ ।37) nama̠-ssūryā̍ya̠ sūryā̍ya̠ namō̠ nama̠-ssūryā̍ya ।38) sūryā̍ya divi̠kṣitē̍ divi̠kṣitē̠ sūryā̍ya̠ sūryā̍ya divi̠kṣitē̎ ।39) di̠vi̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̍ divi̠kṣitē̍ divi̠kṣitē̍ lōka̠spṛtē̎ ।39) di̠vi̠kṣita̠ iti̍ divi - kṣitē̎ ।40) lō̠ka̠spṛtē̍ lō̠kam ँlō̠kam ँlō̍ka̠spṛtē̍ lōka̠spṛtē̍ lō̠kam ।40) lō̠ka̠spṛta̠ iti̍ lōka - spṛtē̎ ।41) lō̠ka ma̠smā a̠smai lō̠kam ँlō̠ka ma̠smai ।42) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠ smā a̠smai yaja̍mānāya ।43) yaja̍mānāya dēhi dēhi̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dēhi ।44) dē̠hīti̍ dēhi ।॥ 52 ॥ (44/53)॥ a. 24 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yē, tē̍, tē̠, yē, yē, tē̎, tē̠, panthā̍na̠ḥ, panthā̍nastē, tē̠.

• verse 53

  1) यो वै वै यो यो वै ।2) वा अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वै वा अश्व॑स्य ।3) अश्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ मेद्ध्य॒स्या श्व॒स्या श्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य ।4) मेद्ध्य॑स्य॒ शिर॒-श्शिरो॒ मेद्ध्य॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ शिरः॑ ।5) शिरो॒ वेद॒ वेद॒ शिर॒-श्शिरो॒ वेद॑ ।6) वेद॑ शीर्​ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्​ष॒ण्वान्. वेद॒ वेद॑ शीर्​ष॒ण्वान् ।7) शी॒र्॒ष॒ण्वा-न्मेद्ध्यो॒ मेद्ध्यः॑ शीर्​ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्​ष॒ण्वा-न्मेद्ध्यः॑ ।7) शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्​षण् - वान् ।8) मेद्ध्यो॑ भवति भवति॒ मेद्ध्यो॒ मेद्ध्यो॑ भवति ।9) भ॒व॒ त्यु॒षा उ॒षा भ॑वति भव त्यु॒षाः ।10) उ॒षा वै वा उ॒षा उ॒षा वै ।11) वा अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वै वा अश्व॑स्य ।12) अश्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ मेद्ध्य॒स्या श्व॒स्या श्व॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य ।13) मेद्ध्य॑स्य॒ शिर॒-श्शिरो॒ मेद्ध्य॑स्य॒ मेद्ध्य॑स्य॒ शिरः॑ ।14) शिर॒-स्सूर्य॒-स्सूर्य॒-श्शिर॒-श्शिर॒-स्सूर्यः॑ ।15) सूर्य॒ श्चक्षु॒ श्चक्षु॒-स्सूर्य॒-स्सूर्य॒ श्चक्षुः॑ ।16) चक्षु॒-र्वातो॒ वात॒ श्चक्षु॒ श्चक्षु॒-र्वातः॑ ।17) वातः॑ प्रा॒णः प्रा॒णो वातो॒ वातः॑ प्रा॒णः ।18) प्रा॒ण श्च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमाः᳚ प्रा॒णः प्रा॒ण श्च॒न्द्रमाः᳚ ।18) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।19) च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-ञ्च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॒-श्श्रोत्र᳚म् ।20) श्रोत्र॒-न्दिशो॒ दिश॒-श्श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॒-न्दिशः॑ ।21) दिशः॒ पादाः॒ पादा॒ दिशो॒ दिशः॒ पादाः᳚ ।22) पादा॑ अवान्तरदि॒शा अ॑वान्तरदि॒शाः पादाः॒ पादा॑ अवान्तरदि॒शाः ।23) अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शाः पर्​श॑वः॒ पर्​श॑वो ऽवान्तरदि॒शा अ॑वान्तरदि॒शाः पर्​श॑वः ।23) अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा इत्य॑वान्तर - दि॒शाः ।24) पर्​श॑वो ऽहोरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे पर्​श॑वः॒ पर्​श॑वो ऽहोरा॒त्रे ।25) अ॒हो॒रा॒त्रे नि॑मे॒षो नि॑मे॒षो॑ ऽहोरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे नि॑मे॒षः ।25) अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे ।26) नि॒मे॒षो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा नि॑मे॒षो नि॑मे॒षो᳚ ऽर्धमा॒साः ।26) नि॒मे॒ष इति॑ नि - मे॒षः ।27) अ॒र्ध॒मा॒साः पर्वा॑णि॒ पर्वा᳚ण्यर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒साः पर्वा॑णि ।27) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।28) पर्वा॑णि॒ मासा॒ मासाः॒ पर्वा॑णि॒ पर्वा॑णि॒ मासाः᳚ ।29) मासा᳚-स्स॒न्धाना॑नि स॒न्धाना॑नि॒ मासा॒ मासा᳚-स्स॒न्धाना॑नि ।30) स॒न्धाना᳚ न्यृ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ स॒न्धाना॑नि स॒न्धाना᳚ न्यृ॒तवः॑ ।30) स॒न्धाना॒नीति॑ सं - धाना॑नि ।31) ऋ॒तवो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा᳚ न्यृ॒तव॑ ऋ॒तवो ऽङ्गा॑नि ।32) अङ्गा॑नि सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि सं​वँथ्स॒रः ।33) सं॒​वँ॒थ्स॒र आ॒त्मा ऽऽत्मा सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र आ॒त्मा ।33) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।34) आ॒त्मा र॒श्मयो॑ र॒श्मय॑ आ॒त्मा ऽऽत्मा र॒श्मयः॑ ।35) र॒श्मयः॒ केशाः॒ केशा॑ र॒श्मयो॑ र॒श्मयः॒ केशाः᳚ ।36) केशा॒ नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि॒ केशाः॒ केशा॒ नक्ष॑त्राणि ।37) नक्ष॑त्राणि रू॒पग्ं रू॒प-न्नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि रू॒पम् ।38) रू॒प-न्तार॑का॒ स्तार॑का रू॒पग्ं रू॒प-न्तार॑काः ।39) तार॑का अ॒स्था न्य॒स्थानि॒ तार॑का॒ स्तार॑का अ॒स्थानि॑ ।40) अ॒स्थानि॒ नभो॒ नभो॒ ऽस्था न्य॒स्थानि॒ नभः॑ ।41) नभो॑ मा॒ग्ं॒सानि॑ मा॒ग्ं॒सानि॒ नभो॒ नभो॑ मा॒ग्ं॒सानि॑ ।42) मा॒ग्ं॒सा न्योष॑धय॒ ओष॑धयो मा॒ग्ं॒सानि॑ मा॒ग्ं॒सा न्योष॑धयः ।43) ओष॑धयो॒ लोमा॑नि॒ लोमा॒ न्योष॑धय॒ ओष॑धयो॒ लोमा॑नि ।44) लोमा॑नि॒ वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो॒ लोमा॑नि॒ लोमा॑नि॒ वन॒स्पत॑यः ।45) वन॒स्पत॑यो॒ वाला॒ वाला॒ वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो॒ वालाः᳚ ।46) वाला॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वाला॒ वाला॑ अ॒ग्निः ।47) अ॒ग्नि-र्मुख॒-म्मुख॑ म॒ग्नि र॒ग्नि-र्मुख᳚म् ।48) मुखं॑-वैँश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो मुख॒-म्मुखं॑-वैँश्वान॒रः ।49) वै॒श्वा॒न॒रो व्यात्तं॒-व्याँत्तं॑-वैँश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो व्यात्त᳚म् ।50) व्यात्तग्ं॑ समु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो व्यात्तं॒-व्याँत्तग्ं॑ समु॒द्रः ।50) व्यात्त॒मिति॑ वि - आत्त᳚म् ।॥ 53 ॥ (50/59)

  ---

  1) yō vai vai yō yō vai ।2) vā aśva̠syā śva̍sya̠ vai vā aśva̍sya ।3) aśva̍sya̠ mēddhya̍sya̠ mēddhya̠syā śva̠syā śva̍sya̠ mēddhya̍sya ।4) mēddhya̍sya̠ śira̠-śśirō̠ mēddhya̍sya̠ mēddhya̍sya̠ śira̍ḥ ।5) śirō̠ vēda̠ vēda̠ śira̠-śśirō̠ vēda̍ ।6) vēda̍ śīr​ṣa̠ṇvā-ñChī̍r​ṣa̠ṇvān. vēda̠ vēda̍ śīr​ṣa̠ṇvān ।7) śī̠r̠ṣa̠ṇvā-nmēddhyō̠ mēddhya̍-śśīr​ṣa̠ṇvā-ñChī̍r​ṣa̠ṇvā-nmēddhya̍ḥ ।7) śī̠r̠ṣa̠ṇvāniti̍ śīr​ṣaṇ - vān ।8) mēddhyō̍ bhavati bhavati̠ mēddhyō̠ mēddhyō̍ bhavati ।9) bha̠va̠ tyu̠ṣā u̠ṣā bha̍vati bhava tyu̠ṣāḥ ।10) u̠ṣā vai vā u̠ṣā u̠ṣā vai ।11) vā aśva̠syā śva̍sya̠ vai vā aśva̍sya ।12) aśva̍sya̠ mēddhya̍sya̠ mēddhya̠syā śva̠syā śva̍sya̠ mēddhya̍sya ।13) mēddhya̍sya̠ śira̠-śśirō̠ mēddhya̍sya̠ mēddhya̍sya̠ śira̍ḥ ।14) śira̠-ssūrya̠-ssūrya̠-śśira̠-śśira̠-ssūrya̍ḥ ।15) sūrya̠ śchakṣu̠ śchakṣu̠-ssūrya̠-ssūrya̠ śchakṣu̍ḥ ।16) chakṣu̠-rvātō̠ vāta̠ śchakṣu̠ śchakṣu̠-rvāta̍ḥ ।17) vāta̍ḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō vātō̠ vāta̍ḥ prā̠ṇaḥ ।18) prā̠ṇa ścha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̎ḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ścha̠ndramā̎ḥ ।18) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।19) cha̠ndramā̠-śśrōtra̠gg̠ śrōtra̍-ñcha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̠-śśrōtra̎m ।20) śrōtra̠-ndiśō̠ diśa̠-śśrōtra̠gg̠ śrōtra̠-ndiśa̍ḥ ।21) diśa̠ḥ pādā̠ḥ pādā̠ diśō̠ diśa̠ḥ pādā̎ḥ ।22) pādā̍ avāntaradi̠śā a̍vāntaradi̠śāḥ pādā̠ḥ pādā̍ avāntaradi̠śāḥ ।23) a̠vā̠nta̠ra̠di̠śāḥ par​śa̍va̠ḥ par​śa̍vō 'vāntaradi̠śā a̍vāntaradi̠śāḥ par​śa̍vaḥ ।23) a̠vā̠nta̠ra̠di̠śā itya̍vāntara - di̠śāḥ ।24) par​śa̍vō 'hōrā̠trē a̍hōrā̠trē par​śa̍va̠ḥ par​śa̍vō 'hōrā̠trē ।25) a̠hō̠rā̠trē ni̍mē̠ṣō ni̍mē̠ṣō̍ 'hōrā̠trē a̍hōrā̠trē ni̍mē̠ṣaḥ ।25) a̠hō̠rā̠trē itya̍haḥ - rā̠trē ।26) ni̠mē̠ṣō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā ni̍mē̠ṣō ni̍mē̠ṣō̎ 'rdhamā̠sāḥ ।26) ni̠mē̠ṣa iti̍ ni - mē̠ṣaḥ ।27) a̠rdha̠mā̠sāḥ parvā̍ṇi̠ parvā̎ṇyardhamā̠sā a̍rdhamā̠sāḥ parvā̍ṇi ।27) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।28) parvā̍ṇi̠ māsā̠ māsā̠ḥ parvā̍ṇi̠ parvā̍ṇi̠ māsā̎ḥ ।29) māsā̎-ssa̠ndhānā̍ni sa̠ndhānā̍ni̠ māsā̠ māsā̎-ssa̠ndhānā̍ni ।30) sa̠ndhānā̎ nyṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssa̠ndhānā̍ni sa̠ndhānā̎ nyṛ̠tava̍ḥ ।30) sa̠ndhānā̠nīti̍ saṃ - dhānā̍ni ।31) ṛ̠tavō 'ṅgā̠ nyaṅgā̎ nyṛ̠tava̍ ṛ̠tavō 'ṅgā̍ni ।32) aṅgā̍ni saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni saṃvathsa̠raḥ ।33) sa̠ṃva̠thsa̠ra ā̠tmā ''tmā sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ā̠tmā ।33) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।34) ā̠tmā ra̠śmayō̍ ra̠śmaya̍ ā̠tmā ''tmā ra̠śmaya̍ḥ ।35) ra̠śmaya̠ḥ kēśā̠ḥ kēśā̍ ra̠śmayō̍ ra̠śmaya̠ḥ kēśā̎ḥ ।36) kēśā̠ nakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi̠ kēśā̠ḥ kēśā̠ nakṣa̍trāṇi ।37) nakṣa̍trāṇi rū̠pagṃ rū̠pa-nnakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi rū̠pam ।38) rū̠pa-ntāra̍kā̠ stāra̍kā rū̠pagṃ rū̠pa-ntāra̍kāḥ ।39) tāra̍kā a̠sthā nya̠sthāni̠ tāra̍kā̠ stāra̍kā a̠sthāni̍ ।40) a̠sthāni̠ nabhō̠ nabhō̠ 'sthā nya̠sthāni̠ nabha̍ḥ ।41) nabhō̍ mā̠gṃ̠sāni̍ mā̠gṃ̠sāni̠ nabhō̠ nabhō̍ mā̠gṃ̠sāni̍ ।42) mā̠gṃ̠sā nyōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō mā̠gṃ̠sāni̍ mā̠gṃ̠sā nyōṣa̍dhayaḥ ।43) ōṣa̍dhayō̠ lōmā̍ni̠ lōmā̠ nyōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ lōmā̍ni ।44) lōmā̍ni̠ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō̠ lōmā̍ni̠ lōmā̍ni̠ vana̠spata̍yaḥ ।45) vana̠spata̍yō̠ vālā̠ vālā̠ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō̠ vālā̎ḥ ।46) vālā̍ a̠gni ra̠gni-rvālā̠ vālā̍ a̠gniḥ ।47) a̠gni-rmukha̠-mmukha̍ ma̠gni ra̠gni-rmukha̎m ।48) mukha̍ṃ vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō mukha̠-mmukha̍ṃ vaiśvāna̠raḥ ।49) vai̠śvā̠na̠rō vyātta̠ṃ vyātta̍ṃ vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō vyātta̎m ।50) vyāttagṃ̍ samu̠dra-ssa̍mu̠drō vyātta̠ṃ vyāttagṃ̍ samu̠draḥ ।50) vyātta̠miti̍ vi - ātta̎m ।॥ 53 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yō, vai, vai, yō, yō, vai, vā, aśva̠syā, śva̍sya̠, vai.

• verse 54

  1) स॒मु॒द्र उ॒दर॑ मु॒दरग्ं॑ समु॒द्र-स्स॑मु॒द्र उ॒दर᳚म् ।2) उ॒दर॑ म॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मु॒दर॑ मु॒दर॑ म॒न्तरि॑क्षम् ।3) अ॒न्तरि॑क्ष-म्पा॒युः पा॒यु र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-म्पा॒युः ।4) पा॒यु-र्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी पा॒युः पा॒यु-र्द्यावा॑पृथि॒वी ।5) द्यावा॑पृथि॒वी आ॒ण्डा वा॒ण्डौ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी आ॒ण्डौ ।5) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।6) आ॒ण्डौ ग्रावा॒ ग्रावा॒ ऽऽण्डा वा॒ण्डौ ग्रावा᳚ ।7) ग्रावा॒ शेप॒-श्शेपो॒ ग्रावा॒ ग्रावा॒ शेपः॑ ।8) शेप॒-स्सोम॒-स्सोम॒-श्शेप॒-श्शेप॒-स्सोमः॑ ।9) सोमो॒ रेतो॒ रेत॒-स्सोम॒-स्सोमो॒ रेतः॑ ।10) रेतो॒ य-द्य-द्रेतो॒ रेतो॒ यत् ।11) यज् ज॑ञ्ज॒भ्यते॑ जञ्ज॒भ्यते॒ य-द्यज् ज॑ञ्ज॒भ्यते᳚ ।12) ज॒ञ्ज॒भ्यते॒ त-त्तज् ज॑ञ्ज॒भ्यते॑ जञ्ज॒भ्यते॒ तत् ।13) त-द्वि वि त-त्त-द्वि ।14) वि द्यो॑तते द्योतते॒ वि वि द्यो॑तते ।15) द्यो॒त॒ते॒ य-द्य-द्द्यो॑तते द्योतते॒ यत् ।16) य-द्वि॑धूनु॒ते वि॑धूनु॒ते य-द्य-द्वि॑धूनु॒ते ।17) वि॒धू॒नु॒ते त-त्त-द्वि॑धूनु॒ते वि॑धूनु॒ते तत् ।17) वि॒धू॒नु॒त इति॑ वि - धू॒नु॒ते ।18) त-थ्स्त॑नयति स्तनयति॒ त-त्त-थ्स्त॑नयति ।19) स्त॒न॒य॒ति॒ य-द्य-थ्स्त॑नयति स्तनयति॒ यत् ।20) य-न्मेह॑ति॒ मेह॑ति॒ य-द्य-न्मेह॑ति ।21) मेह॑ति॒ त-त्त-न्मेह॑ति॒ मेह॑ति॒ तत् ।22) त-द्व॑र्​षति वर्​षति॒ त-त्त-द्व॑र्​षति ।23) व॒र्॒ष॒ति॒ वाग् वाग् व॑र्​षति वर्​षति॒ वाक् ।24) वागे॒वैव वाग् वागे॒व ।25) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।26) अ॒स्य॒ वाग् वाग॑स्यास्य॒ वाक् ।27) वागह॒ रह॒-र्वाग् वागहः॑ ।28) अह॒-र्वै वा अह॒ रह॒-र्वै ।29) वा अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वै वा अश्व॑स्य ।30) अश्व॑स्य॒ जाय॑मानस्य॒ जाय॑मान॒स्या श्व॒स्या श्व॑स्य॒ जाय॑मानस्य ।31) जाय॑मानस्य महि॒मा म॑हि॒मा जाय॑मानस्य॒ जाय॑मानस्य महि॒मा ।32) म॒हि॒मा पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-न्महि॒मा म॑हि॒मा पु॒रस्ता᳚त् ।33) पु॒रस्ता᳚ज् जायते जायते पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚ज् जायते ।34) जा॒य॒ते॒ रात्री॒ रात्रि॑-र्जायते जायते॒ रात्रिः॑ ।35) रात्रि॑ रेन मेन॒ग्ं॒ रात्री॒ रात्रि॑ रेनम् ।36) ए॒न॒-म्म॒हि॒मा म॑हि॒ मैन॑ मेन-म्महि॒मा ।37) म॒हि॒मा प॒श्चा-त्प॒श्चा-न्म॑हि॒मा म॑हि॒मा प॒श्चात् ।38) प॒श्चा दन्वनु॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा दनु॑ ।39) अनु॑ जायते जाय॒ते ऽन्वनु॑ जायते ।40) जा॒य॒त॒ ए॒ता वे॒तौ जा॑यते जायत ए॒तौ ।41) ए॒तौ वै वा ए॒ता वे॒तौ वै ।42) वै म॑हि॒मानौ॑ महि॒मानौ॒ वै वै म॑हि॒मानौ᳚ ।43) म॒हि॒माना॒ वश्व॒ मश्व॑-म्महि॒मानौ॑ महि॒माना॒ वश्व᳚म् ।44) अश्व॑ म॒भितो॒ ऽभितो ऽश्व॒ मश्व॑ म॒भितः॑ ।45) अ॒भित॒-स्सग्ं स म॒भितो॒ ऽभित॒-स्सम् ।46) स-म्ब॑भूवतु-र्बभूवतु॒-स्सग्ं स-म्ब॑भूवतुः ।47) ब॒भू॒व॒तु॒र्॒ हयो॒ हयो॑ बभूवतु-र्बभूवतु॒र्॒ हयः॑ ।48) हयो॑ दे॒वा-न्दे॒वान्. हयो॒ हयो॑ दे॒वान् ।49) दे॒वा न॑वह दवह-द्दे॒वा-न्दे॒वा न॑वहत् ।50) अ॒व॒ह॒ दर्वा ऽर्वा॑ ऽवह दवह॒ दर्वा᳚ ।51) अर्वा ऽसु॑रा॒ नसु॑रा॒ नर्वा ऽर्वा ऽसु॑रान् ।52) असु॑रान्. वा॒जी वा॒ज्यसु॑रा॒ नसु॑रान्. वा॒जी ।53) वा॒जी ग॑न्ध॒र्वा-न्ग॑न्ध॒र्वान्. वा॒जी वा॒जी ग॑न्ध॒र्वान् ।54) ग॒न्ध॒र्वा नश्वो ऽश्वो॑ गन्ध॒र्वा-न्ग॑न्ध॒र्वा नश्वः॑ ।55) अश्वो॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या॒ नश्वो ऽश्वो॑ मनु॒ष्यान्॑ ।56) म॒नु॒ष्या᳚-न्थ्समु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो म॑नु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या᳚-न्थ्समु॒द्रः ।57) स॒मु॒द्रो वै वै स॑मु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो वै ।58) वा अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वै वा अश्व॑स्य ।59) अश्व॑स्य॒ योनि॒-र्योनि॒ रश्व॒स्या श्व॑स्य॒ योनिः॑ ।60) योनिः॑ समु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो योनि॒-र्योनिः॑ समु॒द्रः ।61) स॒मु॒द्रो बन्धु॒-र्बन्धुः॑ समु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो बन्धुः॑ ।62) बन्धु॒रिति॒ बन्धुः॑ ।॥ 54 ॥ (62, 64)

  ---

  1) sa̠mu̠dra u̠dara̍ mu̠daragṃ̍ samu̠dra-ssa̍mu̠dra u̠dara̎m ।2) u̠dara̍ ma̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa mu̠dara̍ mu̠dara̍ ma̠ntari̍kṣam ।3) a̠ntari̍kṣa-mpā̠yuḥ pā̠yu ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-mpā̠yuḥ ।4) pā̠yu-rdyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī pā̠yuḥ pā̠yu-rdyāvā̍pṛthi̠vī ।5) dyāvā̍pṛthi̠vī ā̠ṇḍā vā̠ṇḍau dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ā̠ṇḍau ।5) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।6) ā̠ṇḍau grāvā̠ grāvā̠ ''ṇḍā vā̠ṇḍau grāvā̎ ।7) grāvā̠ śēpa̠-śśēpō̠ grāvā̠ grāvā̠ śēpa̍ḥ ।8) śēpa̠-ssōma̠-ssōma̠-śśēpa̠-śśēpa̠-ssōma̍ḥ ।9) sōmō̠ rētō̠ rēta̠-ssōma̠-ssōmō̠ rēta̍ḥ ।10) rētō̠ ya-dya-drētō̠ rētō̠ yat ।11) yaj ja̍ñja̠bhyatē̍ jañja̠bhyatē̠ ya-dyaj ja̍ñja̠bhyatē̎ ।12) ja̠ñja̠bhyatē̠ ta-ttaj ja̍ñja̠bhyatē̍ jañja̠bhyatē̠ tat ।13) ta-dvi vi ta-tta-dvi ।14) vi dyō̍tatē dyōtatē̠ vi vi dyō̍tatē ।15) dyō̠ta̠tē̠ ya-dya-ddyō̍tatē dyōtatē̠ yat ।16) ya-dvi̍dhūnu̠tē vi̍dhūnu̠tē ya-dya-dvi̍dhūnu̠tē ।17) vi̠dhū̠nu̠tē ta-tta-dvi̍dhūnu̠tē vi̍dhūnu̠tē tat ।17) vi̠dhū̠nu̠ta iti̍ vi - dhū̠nu̠tē ।18) ta-thsta̍nayati stanayati̠ ta-tta-thsta̍nayati ।19) sta̠na̠ya̠ti̠ ya-dya-thsta̍nayati stanayati̠ yat ।20) ya-nmēha̍ti̠ mēha̍ti̠ ya-dya-nmēha̍ti ।21) mēha̍ti̠ ta-tta-nmēha̍ti̠ mēha̍ti̠ tat ।22) ta-dva̍r​ṣati var​ṣati̠ ta-tta-dva̍r​ṣati ।23) va̠r̠ṣa̠ti̠ vāg vāg va̍r​ṣati var​ṣati̠ vāk ।24) vāgē̠vaiva vāg vāgē̠va ।25) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।26) a̠sya̠ vāg vāga̍syāsya̠ vāk ।27) vāgaha̠ raha̠-rvāg vāgaha̍ḥ ।28) aha̠-rvai vā aha̠ raha̠-rvai ।29) vā aśva̠syā śva̍sya̠ vai vā aśva̍sya ।30) aśva̍sya̠ jāya̍mānasya̠ jāya̍māna̠syā śva̠syā śva̍sya̠ jāya̍mānasya ।31) jāya̍mānasya mahi̠mā ma̍hi̠mā jāya̍mānasya̠ jāya̍mānasya mahi̠mā ।32) ma̠hi̠mā pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-nmahi̠mā ma̍hi̠mā pu̠rastā̎t ।33) pu̠rastā̎j jāyatē jāyatē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎j jāyatē ।34) jā̠ya̠tē̠ rātrī̠ rātri̍-rjāyatē jāyatē̠ rātri̍ḥ ।35) rātri̍ rēna mēna̠gṃ̠ rātrī̠ rātri̍ rēnam ।36) ē̠na̠-mma̠hi̠mā ma̍hi̠ maina̍ mēna-mmahi̠mā ।37) ma̠hi̠mā pa̠śchā-tpa̠śchā-nma̍hi̠mā ma̍hi̠mā pa̠śchāt ।38) pa̠śchā danvanu̍ pa̠śchā-tpa̠śchā danu̍ ।39) anu̍ jāyatē jāya̠tē 'nvanu̍ jāyatē ।40) jā̠ya̠ta̠ ē̠tā vē̠tau jā̍yatē jāyata ē̠tau ।41) ē̠tau vai vā ē̠tā vē̠tau vai ।42) vai ma̍hi̠mānau̍ mahi̠mānau̠ vai vai ma̍hi̠mānau̎ ।43) ma̠hi̠mānā̠ vaśva̠ maśva̍-mmahi̠mānau̍ mahi̠mānā̠ vaśva̎m ।44) aśva̍ ma̠bhitō̠ 'bhitō 'śva̠ maśva̍ ma̠bhita̍ḥ ।45) a̠bhita̠-ssagṃ sa ma̠bhitō̠ 'bhita̠-ssam ।46) sa-mba̍bhūvatu-rbabhūvatu̠-ssagṃ sa-mba̍bhūvatuḥ ।47) ba̠bhū̠va̠tu̠r̠ hayō̠ hayō̍ babhūvatu-rbabhūvatu̠r̠ haya̍ḥ ।48) hayō̍ dē̠vā-ndē̠vān. hayō̠ hayō̍ dē̠vān ।49) dē̠vā na̍vaha davaha-ddē̠vā-ndē̠vā na̍vahat ।50) a̠va̠ha̠ darvā 'rvā̍ 'vaha davaha̠ darvā̎ ।51) arvā 'su̍rā̠ nasu̍rā̠ narvā 'rvā 'su̍rān ।52) asu̍rān. vā̠jī vā̠jyasu̍rā̠ nasu̍rān. vā̠jī ।53) vā̠jī ga̍ndha̠rvā-nga̍ndha̠rvān. vā̠jī vā̠jī ga̍ndha̠rvān ।54) ga̠ndha̠rvā naśvō 'śvō̍ gandha̠rvā-nga̍ndha̠rvā naśva̍ḥ ।55) aśvō̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̠ naśvō 'śvō̍ manu̠ṣyān̍ ।56) ma̠nu̠ṣyā̎-nthsamu̠dra-ssa̍mu̠drō ma̍nu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̎-nthsamu̠draḥ ।57) sa̠mu̠drō vai vai sa̍mu̠dra-ssa̍mu̠drō vai ।58) vā aśva̠syā śva̍sya̠ vai vā aśva̍sya ।59) aśva̍sya̠ yōni̠-ryōni̠ raśva̠syā śva̍sya̠ yōni̍ḥ ।60) yōni̍-ssamu̠dra-ssa̍mu̠drō yōni̠-ryōni̍-ssamu̠draḥ ।61) sa̠mu̠drō bandhu̠-rbandhu̍-ssamu̠dra-ssa̍mu̠drō bandhu̍ḥ ।62) bandhu̠riti̠ bandhu̍ḥ ।॥ 54 ॥ (62, 64)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sa̠mu̠dra, u̠dara̍, mu̠daragṃ̍, samu̠dra-ssa̍mu̠dra, u̠dara̎m, u̠dara̍, ma̠ntari̍kṣa, ma̠ntari̍kṣa, mu̠dara̍, mu̠dara̍.

• verse 55

  ॥ अ. 25 ॥

  ---

  ॥ a. 25 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a..