KYTS Jata 7.4 Bruhaspati Rakaamayata

Krishna

◆

tap any word for its meaning

  • verse 1
    1) बृह॒स्पति॑ रकामयता कामयत॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ रकामयत ।2) अ॒का॒म॒य॒त॒ श्रच्छ्रद॑कामयता कामयत॒ श्रत् ।3) श्र-न्मे॑ मे॒ श्रच्छ्र-न्मे᳚ ।4) मे॒ दे॒वा दे॒वा मे॑ मे दे॒वाः ।5) दे॒वा दधी॑र॒-न्दधी॑र-न्दे॒वा दे॒वा दधी॑रन्न् ।6) दधी॑र॒-न्गच्छे॑य॒-ङ्गच्छे॑य॒-न्दधी॑र॒-न्दधी॑र॒-न्गच्छे॑यम् ।7) गच्छे॑य-म्पुरो॒धा-म्पु॑रो॒धा-ङ्गच्छे॑य॒-ङ्गच्छे॑य-म्पुरो॒धाम् ।8) पु॒रो॒धा मितीति॑ पुरो॒धा-म्पु॑रो॒धा मिति॑ ।8) पु॒रो॒धामिति॑ पुरः - धाम् ।9) इति॒ स स इतीति॒ सः ।10) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।11) ए॒त-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र मे॒त मे॒त-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रम् ।12) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र म॑पश्य दपश्यच् चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र म॑पश्यत् ।12) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रम् ।13) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।14) त मा त-न्त मा ।15) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।16) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।17) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।18) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।19) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।20) वै तस्मै॒ तस्मै॒ वै वै तस्मै᳚ ।21) तस्मै॒ श्रच्छ्र-त्तस्मै॒ तस्मै॒ श्रत् ।22) श्र-द्दे॒वा दे॒वा-श्श्रच्छ्र-द्दे॒वाः ।23) दे॒वा अद॑ध॒ता द॑धत दे॒वा दे॒वा अद॑धत ।24) अद॑ध॒ता ग॑च्छ॒ दग॑च्छ॒ दद॑ध॒ता द॑ध॒ता ग॑च्छत् ।25) अग॑च्छ-त्पुरो॒धा-म्पु॑रो॒धा मग॑च्छ॒ दग॑च्छ-त्पुरो॒धाम् ।26) पु॒रो॒धां-येँ ये पु॑रो॒धा-म्पु॑रो॒धां-येँ ।26) पु॒रो॒धामिति॑ पुरः - धाम् ।27) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।28) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।29) वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्रम् ।30) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र मास॑ते ।30) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रम् ।31) आस॑ते॒ श्रच्छ्रदास॑त॒ आस॑ते॒ श्रत् ।32) श्रदे᳚भ्य एभ्य॒-श्श्रच्छ्र दे᳚भ्यः ।33) ए॒भ्यो॒ म॒नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ एभ्य एभ्यो मनु॒ष्याः᳚ ।34) म॒नु॒ष्या॑ दधते दधते मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ दधते ।35) द॒ध॒ते॒ गच्छ॑न्ति॒ गच्छ॑न्ति दधते दधते॒ गच्छ॑न्ति ।36) गच्छ॑न्ति पुरो॒धा-म्पु॑रो॒धा-ङ्गच्छ॑न्ति॒ गच्छ॑न्ति पुरो॒धाम् ।37) पु॒रो॒धा-ञ्ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ पुरो॒धा-म्पु॑रो॒धा-ञ्ज्योतिः॑ ।37) पु॒रो॒धामिति॑ पुरः - धाम् ।38) ज्योति॒-र्गौ-र्गौ-र्ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्गौः ।39) गौ रायु॒ रायु॒-र्गौ-र्गौ रायुः॑ ।40) आयु॒ रिती त्यायु॒ रायु॒ रिति॑ ।41) इति॑ त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा इतीति॑ त्र्य॒हाः ।42) त्र्य॒हा भ॑वन्ति भवन्ति त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा भ॑वन्ति ।42) त्र्य॒हा इति॑ त्रि - अ॒हाः ।43) भ॒व॒न्ती॒य मि॒य-म्भ॑वन्ति भवन्ती॒यम् ।44) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।45) वाव ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वाव वाव ज्योतिः॑ ।46) ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्षम् ।47) अ॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौ-र्गौ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौः ।48) गौ र॒सा व॒सौ गौ-र्गौ र॒सौ ।49) अ॒सा वायु॒ रायु॑ र॒सा व॒सा वायुः॑ ।50) आयु॑ रि॒मा नि॒मा नायु॒ रायु॑ रि॒मान् ।॥ 1 ॥ (50/56)

    1) bṛha̠spati̍ rakāmayatā kāmayata̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ rakāmayata ।2) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ śrachChrada̍kāmayatā kāmayata̠ śrat ।3) śra-nmē̍ mē̠ śrachChra-nmē̎ ।4) mē̠ dē̠vā dē̠vā mē̍ mē dē̠vāḥ ।5) dē̠vā dadhī̍ra̠-ndadhī̍ra-ndē̠vā dē̠vā dadhī̍rann ।6) dadhī̍ra̠-ngachChē̍ya̠-ṅgachChē̍ya̠-ndadhī̍ra̠-ndadhī̍ra̠-ngachChē̍yam ।7) gachChē̍ya-mpurō̠dhā-mpu̍rō̠dhā-ṅgachChē̍ya̠-ṅgachChē̍ya-mpurō̠dhām ।8) pu̠rō̠dhā mitīti̍ purō̠dhā-mpu̍rō̠dhā miti̍ ।8) pu̠rō̠dhāmiti̍ puraḥ - dhām ।9) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।10) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।11) ē̠ta-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra mē̠ta mē̠ta-ñcha̍turvigṃśatirā̠tram ।12) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra ma̍paśya dapaśyach chaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra ma̍paśyat ।12) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tramiti̍ chaturvigṃśati - rā̠tram ।13) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।14) ta mā ta-nta mā ।15) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।16) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।17) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।18) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।19) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।20) vai tasmai̠ tasmai̠ vai vai tasmai̎ ।21) tasmai̠ śrachChra-ttasmai̠ tasmai̠ śrat ।22) śra-ddē̠vā dē̠vā-śśrachChra-ddē̠vāḥ ।23) dē̠vā ada̍dha̠tā da̍dhata dē̠vā dē̠vā ada̍dhata ।24) ada̍dha̠tā ga̍chCha̠ daga̍chCha̠ dada̍dha̠tā da̍dha̠tā ga̍chChat ।25) aga̍chCha-tpurō̠dhā-mpu̍rō̠dhā maga̍chCha̠ daga̍chCha-tpurō̠dhām ।26) pu̠rō̠dhāṃ yē yē pu̍rō̠dhā-mpu̍rō̠dhāṃ yē ।26) pu̠rō̠dhāmiti̍ puraḥ - dhām ।27) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।28) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।29) vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tram ।30) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē chaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra māsa̍tē ।30) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tramiti̍ chaturvigṃśati - rā̠tram ।31) āsa̍tē̠ śrachChradāsa̍ta̠ āsa̍tē̠ śrat ।32) śradē̎bhya ēbhya̠-śśrachChra dē̎bhyaḥ ।33) ē̠bhyō̠ ma̠nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ ēbhya ēbhyō manu̠ṣyā̎ḥ ।34) ma̠nu̠ṣyā̍ dadhatē dadhatē manu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ dadhatē ।35) da̠dha̠tē̠ gachCha̍nti̠ gachCha̍nti dadhatē dadhatē̠ gachCha̍nti ।36) gachCha̍nti purō̠dhā-mpu̍rō̠dhā-ṅgachCha̍nti̠ gachCha̍nti purō̠dhām ।37) pu̠rō̠dhā-ñjyōti̠-rjyōti̍ḥ purō̠dhā-mpu̍rō̠dhā-ñjyōti̍ḥ ।37) pu̠rō̠dhāmiti̍ puraḥ - dhām ।38) jyōti̠-rgau-rgau-rjyōti̠-rjyōti̠-rgauḥ ।39) gau rāyu̠ rāyu̠-rgau-rgau rāyu̍ḥ ।40) āyu̠ ritī tyāyu̠ rāyu̠ riti̍ ।41) iti̍ trya̠hā strya̠hā itīti̍ trya̠hāḥ ।42) trya̠hā bha̍vanti bhavanti trya̠hā strya̠hā bha̍vanti ।42) trya̠hā iti̍ tri - a̠hāḥ ।43) bha̠va̠ntī̠ya mi̠ya-mbha̍vanti bhavantī̠yam ।44) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।45) vāva jyōti̠-rjyōti̠-rvāva vāva jyōti̍ḥ ।46) jyōti̍ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñjyōti̠-rjyōti̍ ra̠ntari̍kṣam ।47) a̠ntari̍kṣa̠-ṅgau-rgau ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ṅgauḥ ।48) gau ra̠sā va̠sau gau-rgau ra̠sau ।49) a̠sā vāyu̠ rāyu̍ ra̠sā va̠sā vāyu̍ḥ ।50) āyu̍ ri̠mā ni̠mā nāyu̠ rāyu̍ ri̠mān ।॥ 1 ॥ (50/56)
    meaning

    Brihaspati desired the twenty-four-night soma rite; having performed it the gods placed faith in the sacrifice and went to the heavenly world through this path.

    word by word
    बृहस्पतिBrhaspatiBrihaspati, Guru of the Devas
    मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
    इतिItiRefers to something that precedes
    सSaYour
    एतEtaCome Near, Approached
    तंTamHim · To You · That · Then
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    हरHaraHara, another name of Sri Shiva
    तेनTenaBy that
    ततःTatahThen
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    तस्मैTasmaiTo Him
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    आयुAayuDuration of life
    भवन्तिBhavantiBecome
    त्रिTriThree
    वावVaavaJust, Indeed
    वायुःVaayuhAir
    देवDevaDivine
    देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
    धाDhaaTo Hold, Bear, Support
    साSaaShe
    सःSahHe
    एताम्Etaamsignifying These
    रात्रRaatraNight
    तTaThat
    अANot
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    मनुष्यManussyaMan, Person
    अहAhaparticle implying ascertainment
    इयंIyamShe
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    रसRasaJuice, Nectar, Syrup
    वायुVaayuWind
    वसVasaDwelling, Residence
  • verse 2
    1) इ॒माने॒वैवे मानि॒मा ने॒व ।2) ए॒व लो॒कान् ँलो॒का ने॒वैव लो॒कान् ।3) लो॒का न॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कान् ँलो॒का न॒भ्यारो॑हन्ति ।4) अ॒भ्यारो॑ह न्त्यभिपू॒र्व म॑भिपू॒र्व म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑ह-न्त्यभिपू॒र्वम् ।4) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।5) अ॒भि॒पू॒र्व-न्त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा अ॑भिपू॒र्व म॑भिपू॒र्व-न्त्र्य॒हाः ।5) अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि - पू॒र्वम् ।6) त्र्य॒हा भ॑वन्ति भवन्ति त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा भ॑वन्ति ।6) त्र्य॒हा इति॑ त्रि - अ॒हाः ।7) भ॒व॒ न्त्य॒भि॒पू॒र्व म॑भिपू॒र्व-म्भ॑वन्ति भव न्त्यभिपू॒र्वम् ।8) अ॒भि॒पू॒र्व मे॒वै वाभि॑पू॒र्व म॑भिपू॒र्व मे॒व ।8) अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि - पू॒र्वम् ।9) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।10) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।10) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।11) लो॒क म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कम् ँलो॒क म॒भ्यारो॑हन्ति ।12) अ॒भ्यारो॑ह॒ न्त्यस॑त्र॒ मस॑त्र म॒भ्यारो॑ह-न्त्य॒भ्यारो॑ह॒ न्त्यस॑त्रम् ।12) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।13) अस॑त्रं॒-वैँ वा अस॑त्र॒ मस॑त्रं॒-वैँ ।14) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।15) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।16) यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒मम् ।17) अ॒छ॒न्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँत् ।17) अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः - मम् ।18) यच् छ॑न्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा य-द्यच् छ॑न्दो॒माः ।19) छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति॒ भव॑न्ति छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा भव॑न्ति ।19) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।20) भव॑न्ति॒ तेन॒ तेन॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ तेन॑ ।21) तेन॑ स॒त्रग्ं स॒त्र-न्तेन॒ तेन॑ स॒त्रम् ।22) स॒त्र-न्दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्स॒त्रग्ं स॒त्र-न्दे॒वताः᳚ ।23) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।24) ए॒व पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः ।25) पृ॒ष्ठै रवाव॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रव॑ ।26) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।27) रु॒न्ध॒ते॒ प॒शू-न्प॒शू-न्रु॑न्धते रुन्धते प॒शून् ।28) प॒शून् छ॑न्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मैः प॒शू-न्प॒शून् छ॑न्दो॒मैः ।29) छ॒न्दो॒मै रोज॒ ओज॑ श्छन्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मै रोजः॑ ।29) छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः - मैः ।30) ओजो॒ वै वा ओज॒ ओजो॒ वै ।31) वै वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-वैँ वै वी॒र्य᳚म् ।32) वी॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ ।33) पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ प॒शवः॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ ।34) प॒शव॑ श्छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒माः प॒शवः॑ प॒शव॑ श्छन्दो॒माः ।35) छ॒न्दो॒मा ओज॒ स्योज॑सि छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा ओज॑सि ।35) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।36) ओज॑ स्ये॒वैवौज॒ स्योज॑ स्ये॒व ।37) ए॒व वी॒र्ये॑ वी॒र्य॑ ए॒वैव वी॒र्ये᳚ ।38) वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ वी॒र्ये॑ वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ ।39) प॒शुषु॒ प्रति॒ प्रति॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॒ प्रति॑ ।40) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।41) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-न्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् ।42) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति यन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति ।42) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् ।43) य॒न्ती॒य मि॒यं-यँ॑न्ति यन्ती॒यम् ।44) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।45) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।46) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।46) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।47) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।48) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।49) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।50) ए॒व य॑न्ति यन्त्ये॒वैव य॑न्ति ।॥ 2 ॥ (50/62)

    1) i̠mānē̠vaivē māni̠mā nē̠va ।2) ē̠va lō̠kān ँlō̠kā nē̠vaiva lō̠kān ।3) lō̠kā na̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kān ँlō̠kā na̠bhyārō̍hanti ।4) a̠bhyārō̍ha ntyabhipū̠rva ma̍bhipū̠rva ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍ha-ntyabhipū̠rvam ।4) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।5) a̠bhi̠pū̠rva-ntrya̠hā strya̠hā a̍bhipū̠rva ma̍bhipū̠rva-ntrya̠hāḥ ।5) a̠bhi̠pū̠rvamitya̍bhi - pū̠rvam ।6) trya̠hā bha̍vanti bhavanti trya̠hā strya̠hā bha̍vanti ।6) trya̠hā iti̍ tri - a̠hāḥ ।7) bha̠va̠ ntya̠bhi̠pū̠rva ma̍bhipū̠rva-mbha̍vanti bhava ntyabhipū̠rvam ।8) a̠bhi̠pū̠rva mē̠vai vābhi̍pū̠rva ma̍bhipū̠rva mē̠va ।8) a̠bhi̠pū̠rvamitya̍bhi - pū̠rvam ।9) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।10) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।10) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।11) lō̠ka ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhyārō̍hanti ।12) a̠bhyārō̍ha̠ ntyasa̍tra̠ masa̍tra ma̠bhyārō̍ha-ntya̠bhyārō̍ha̠ ntyasa̍tram ।12) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।13) asa̍tra̠ṃ vai vā asa̍tra̠ masa̍tra̠ṃ vai ।14) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।15) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।16) yada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠mam ।17) a̠Cha̠ndō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ yat ।17) a̠Cha̠ndō̠mamitya̍Chandaḥ - mam ।18) yach Cha̍ndō̠mā śCha̍ndō̠mā ya-dyach Cha̍ndō̠māḥ ।19) Cha̠ndō̠mā bhava̍nti̠ bhava̍nti Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā bhava̍nti ।19) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।20) bhava̍nti̠ tēna̠ tēna̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ tēna̍ ।21) tēna̍ sa̠tragṃ sa̠tra-ntēna̠ tēna̍ sa̠tram ।22) sa̠tra-ndē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssa̠tragṃ sa̠tra-ndē̠vatā̎ḥ ।23) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।24) ē̠va pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ ।25) pṛ̠ṣṭhai ravāva̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rava̍ ।26) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।27) ru̠ndha̠tē̠ pa̠śū-npa̠śū-nru̍ndhatē rundhatē pa̠śūn ।28) pa̠śūn Cha̍ndō̠mai śCha̍ndō̠maiḥ pa̠śū-npa̠śūn Cha̍ndō̠maiḥ ।29) Cha̠ndō̠mai rōja̠ ōja̍ śChandō̠mai śCha̍ndō̠mai rōja̍ḥ ।29) Cha̠ndō̠mairiti̍ Chandaḥ - maiḥ ।30) ōjō̠ vai vā ōja̠ ōjō̠ vai ।31) vai vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ vai vai vī̠rya̎m ।32) vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ ।33) pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ ।34) pa̠śava̍ śChandō̠mā śCha̍ndō̠māḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ śChandō̠māḥ ।35) Cha̠ndō̠mā ōja̠ syōja̍si Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā ōja̍si ।35) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।36) ōja̍ syē̠vaivauja̠ syōja̍ syē̠va ।37) ē̠va vī̠ryē̍ vī̠rya̍ ē̠vaiva vī̠ryē̎ ।38) vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ vī̠ryē̍ vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ ।39) pa̠śuṣu̠ prati̠ prati̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̠ prati̍ ।40) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।41) ti̠ṣṭha̠nti̠ bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎-ntiṣṭhanti tiṣṭhanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎m ।42) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎ṃ yanti yanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎ṃ yanti ।42) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̠miti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rābhyā̎m ।43) ya̠ntī̠ya mi̠yaṃ ya̍nti yantī̠yam ।44) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।45) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।46) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।46) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।47) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।48) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।49) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।50) ē̠va ya̍nti yantyē̠vaiva ya̍nti ।॥ 2 ॥ (50/62)
    meaning

    From this world those who ascend the worlds do so by going forward in order; this too is the chandoma recitation by which the worlds are ascended in sequence.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    लोकान्LokaanWorlds · Worlds [of Devas and Asuras]
    लोकाःLokaahWorlds
    भवन्तिBhavantiBecome
    इतिItiRefers to something that precedes
    त्रिTriThree
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    गम्GamTo Go
    लोकLokaWorld, Men
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतत्EtatThis
    छन्दChandaMetre
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    तेनTenaBy that
    देवताःDevataahGods
    अवAvaA prefix
    पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    वावVaavaJust, Indeed
    रथRathaChariot
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    अहAhaparticle implying ascertainment
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    यत्YatWhich
    माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me
    याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    देवताDevataaDivinity
    रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
    वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
    यान्तिYaantiUndergo
    इयंIyamShe
    मासMaasaMonth
    मासौMaasauMonths
    ताराTaaraaStar
    दासDaasaServant
  • verse 3
    1) य॒-न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।2) अथो॑ अ॒नयो॑ र॒नयो॒ रथो॒ अथो॑ अ॒नयोः᳚ ।2) अथो॒ इत्यथो᳚ ।3) अ॒नयो॑ रे॒वै वानयो॑ र॒नयो॑ रे॒व ।4) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।5) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।6) ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते ए॒ते ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्त्ये॒ते ।7) ए॒ते वै वा ए॒ते ए॒ते वै ।7) ए॒ते इत्ये॒ते ।8) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।9) य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी ।10) अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती स्रु॒ती अ॑ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती ।10) अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा - अय॑नी ।11) स्रु॒ती ताभ्या॒-न्ताभ्याग्॑ स्रु॒ती स्रु॒ती ताभ्या᳚म् ।11) स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती ।12) ताभ्या॑ मे॒वैव ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मे॒व ।13) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।14) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।14) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।15) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।16) य॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र श्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रो य॑न्ति यन्ति चतुर्विग्ंशतिरा॒त्रः ।17) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भवति चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र श्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रो भ॑वति ।17) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र इति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रः ।18) भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति-र्भवति भवति॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।19) चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा श्चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒साः ।19) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।20) अ॒र्ध॒मा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।20) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।21) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।21) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।22) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सु॑व॒र्गः ।22) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।23) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।23) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।24) लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे लो॒को लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।26) ए॒व सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्ग ए॒वैव सु॑व॒र्गे ।27) सु॒व॒र्गे लो॒के लो॒के सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्गे लो॒के ।27) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गे ।28) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।29) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।30) ति॒ष्ठ॒न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒न्त्यथो᳚ ।31) अथो॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्ष॒रा ऽथो॒ अथो॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा ।31) अथो॒ इत्यथो᳚ ।32) चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री ।32) चतु॑र्विग्ंशत्यक्ष॒रेति॒ चतु॑र्विग्ंशति - अ॒क्ष॒रा॒ ।33) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री ।34) गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।35) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒या ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या ।35) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।36) गा॒य॒त्रि॒यैवैव गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒यैव ।37) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।38) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मवाव॑ ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मव॑ ।38) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।39) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।40) रु॒न्ध॒ते॒ ऽति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ रु॑न्धते रुन्धते ऽतिरा॒त्रौ ।41) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।41) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।42) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।43) भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ भवतो भवतो ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ ।44) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै ।44) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सस्य॑ ।45) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 3 ॥ (45/64)॥ अ. 1 ॥

    1) ya̠-ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।2) athō̍ a̠nayō̍ ra̠nayō̠ rathō̠ athō̍ a̠nayō̎ḥ ।2) athō̠ ityathō̎ ।3) a̠nayō̍ rē̠vai vānayō̍ ra̠nayō̍ rē̠va ।4) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।5) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।6) ti̠ṣṭha̠ntyē̠tē ē̠tē ti̍ṣṭhanti tiṣṭhantyē̠tē ।7) ē̠tē vai vā ē̠tē ē̠tē vai ।7) ē̠tē ityē̠tē ।8) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।9) ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī ।10) a̠ñja̠sāya̍nī sru̠tī sru̠tī a̍ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī sru̠tī ।10) a̠ñja̠sāya̍nī̠ itya̍ñjasā - aya̍nī ।11) sru̠tī tābhyā̠-ntābhyāg̍ sru̠tī sru̠tī tābhyā̎m ।11) sru̠tī iti̍ sru̠tī ।12) tābhyā̍ mē̠vaiva tābhyā̠-ntābhyā̍ mē̠va ।13) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।14) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।14) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।15) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।16) ya̠nti̠ cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra ścha̍turvigṃśatirā̠trō ya̍nti yanti chaturvigṃśatirā̠traḥ ।17) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhavati chaturvigṃśatirā̠tra ścha̍turvigṃśatirā̠trō bha̍vati ।17) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra iti̍ chaturvigṃśati - rā̠traḥ ।18) bha̠va̠ti̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati-rbhavati bhavati̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।19) chatu̍rvigṃśati rardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā śchatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati rardhamā̠sāḥ ।19) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।20) a̠rdha̠mā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।20) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।21) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।21) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।22) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssu̍va̠rgaḥ ।22) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।23) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।23) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।24) lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē lō̠kō lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē ।25) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।25) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।26) ē̠va su̍va̠rgē su̍va̠rga ē̠vaiva su̍va̠rgē ।27) su̠va̠rgē lō̠kē lō̠kē su̍va̠rgē su̍va̠rgē lō̠kē ।27) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gē ।28) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।29) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।30) ti̠ṣṭha̠ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ntyathō̎ ।31) athō̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣa̠rā 'thō̠ athō̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā ।31) athō̠ ityathō̎ ।32) chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī gā̍ya̠trī chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī ।32) chatu̍rvigṃśatyakṣa̠rēti̠ chatu̍rvigṃśati - a̠kṣa̠rā̠ ।33) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trī ।34) gā̠ya̠trī bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī bra̍hmavarcha̠sam ।35) bra̠hma̠va̠rcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yā bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā ।35) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।36) gā̠ya̠tri̠yaivaiva gā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yaiva ।37) ē̠va bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sam ।38) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mavāva̍ brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mava̍ ।38) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।39) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।40) ru̠ndha̠tē̠ 'ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ru̍ndhatē rundhatē 'tirā̠trau ।41) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।41) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।42) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।43) bha̠va̠tō̠ bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̍ bhavatō bhavatō brahmavarcha̠sasya̍ ।44) bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai brahmavarcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̠ pari̍gṛhītyai ।44) bra̠hma̠va̠rcha̠sasyēti̍ brahma - va̠rcha̠sasya̍ ।45) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 3 ॥ (45/64)॥ a. 1 ॥
    meaning

    Thus they go; by these two paths they proceed; the two are the roads of the sacrifice, the straight ways; through them they go to the heavenly world.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    एतेEteThese
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    इतिItiRefers to something that precedes
    गम्GamTo Go
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    रात्रRaatraNight
    सSaYour
    लोकोLokoWorld
    लोकLokaWorld, Men
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    अवAvaA prefix
    परिPariAround
    अANot
    यान्तिYaantiUndergo
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    इत्येताItyetaaThese are
    मासMaasaMonth
    सम्SamTogether with
    लोकाःLokaahWorlds
    गाGaaShare
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    वावVaavaJust, Indeed
  • verse 4
    1) यथा॒ वै वै यथा॒ यथा॒ वै ।2) वै म॑नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ वै वै म॑नु॒ष्याः᳚ ।3) म॒नु॒ष्या॑ ए॒व मे॒व-म्म॑नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ ए॒वम् ।4) ए॒व-न्दे॒वा दे॒वा ए॒व मे॒व-न्दे॒वाः ।5) दे॒वा अग्रे ऽग्रे॑ दे॒वा दे॒वा अग्रे᳚ ।6) अग्र॑ आस-न्नास॒-न्नग्रे ऽग्र॑ आसन्न् ।7) आ॒स॒-न्ते त आ॑स-न्नास॒-न्ते ।8) ते॑ ऽकामयन्ता कामयन्त॒ ते ते॑ ऽकामयन्त ।9) अ॒का॒म॒य॒न्ता व॑र्ति॒ मव॑र्ति मकामयन्ता कामय॒न्ता व॑र्तिम् ।10) अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॒ मव॑र्ति॒ मव॑र्ति-म्पा॒प्मान᳚म् ।11) पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्यु-म्मृ॒त्यु-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युम् ।12) मृ॒त्यु म॑प॒हत्या॑ प॒हत्य॑ मृ॒त्यु-म्मृ॒त्यु म॑प॒हत्य॑ ।13) अ॒प॒हत्य॒ दैवी॒-न्दैवी॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॒ दैवी᳚म् ।13) अ॒प॒हत्येत्य॑प - हत्य॑ ।14) दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॒-न्दैवी॒-न्दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सद᳚म् ।15) स॒ग्ं॒सद॑-ङ्गच्छेम गच्छेम स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॑-ङ्गच्छेम ।15) स॒ग्ं॒सद॒मिति॑ सं - सद᳚म् ।16) ग॒च्छे॒मेतीति॑ गच्छेम गच्छे॒मेति॑ ।17) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।18) त ए॒त मे॒त-न्ते त ए॒तम् ।19) ए॒त-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र मे॒त मे॒त-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रम् ।20) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र म॑पश्य-न्नपश्यग्ग्​ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र म॑पश्यन्न् ।20) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रम् ।21) अ॒प॒श्य॒-न्त-न्त म॑पश्य-न्नपश्य॒-न्तम् ।22) त मा त-न्त मा ।23) आ ऽह॑र-न्नहर॒-न्ना ऽह॑रन्न् ।24) अ॒ह॒र॒-न्तेन॒ तेना॑ हर-न्नहर॒-न्तेन॑ ।25) तेना॑ यजन्ता यजन्त॒ तेन॒ तेना॑ यजन्त ।26) अ॒य॒ज॒न्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजन्ता यजन्त॒ ततः॑ ।27) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।28) वै ते ते वै वै ते ।29) ते ऽव॑र्ति॒ मव॑र्ति॒-न्ते ते ऽव॑र्तिम् ।30) अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॒ मव॑र्ति॒ मव॑र्ति-म्पा॒प्मान᳚म् ।31) पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्यु-म्मृ॒त्यु-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युम् ।32) मृ॒त्यु म॑प॒हत्या॑ प॒हत्य॑ मृ॒त्यु-म्मृ॒त्यु म॑प॒हत्य॑ ।33) अ॒प॒हत्य॒ दैवी॒-न्दैवी॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॒ दैवी᳚म् ।33) अ॒प॒हत्येत्य॑प - हत्य॑ ।34) दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॒-न्दैवी॒-न्दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सद᳚म् ।35) स॒ग्ं॒सद॑ मगच्छ-न्नगच्छ-न्थ्स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॑ मगच्छन्न् ।35) स॒ग्ं॒सद॒मिति॑ सं - सद᳚म् ।36) अ॒ग॒च्छ॒न्॒. ये ये॑ ऽगच्छ-न्नगच्छ॒न्॒. ये ।37) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।38) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।39) वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्रम् ।40) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र मास॑ते ।40) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रम् ।41) आस॒ते ऽव॑र्ति॒ मव॑र्ति॒ मास॑त॒ आस॒ते ऽव॑र्तिम् ।42) अव॑र्ति मे॒वै वाव॑र्ति॒ मव॑र्ति मे॒व ।43) ए॒व पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मे॒वैव पा॒प्मान᳚म् ।44) पा॒प्मान॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॑ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मप॒हत्य॑ ।45) अ॒प॒हत्य॒ श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॒ श्रिय᳚म् ।45) अ॒प॒हत्येत्य॑प - हत्य॑ ।46) श्रिय॑-ङ्गच्छन्ति गच्छन्ति॒ श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॑-ङ्गच्छन्ति ।47) ग॒च्छ॒न्ति॒ श्री-श्श्री-र्ग॑च्छन्ति गच्छन्ति॒ श्रीः ।48) श्रीर्-हि हि श्री-श्श्रीर्-हि ।49) हि म॑नु॒ष्य॑स्य मनु॒ष्य॑स्य॒ हि हि म॑नु॒ष्य॑स्य ।50) म॒नु॒ष्य॑स्य॒ दैवी॒ दैवी॑ मनु॒ष्य॑स्य मनु॒ष्य॑स्य॒ दैवी᳚ ।॥ 4 ॥ (50/57)

    1) yathā̠ vai vai yathā̠ yathā̠ vai ।2) vai ma̍nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ vai vai ma̍nu̠ṣyā̎ḥ ।3) ma̠nu̠ṣyā̍ ē̠va mē̠va-mma̍nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ ē̠vam ।4) ē̠va-ndē̠vā dē̠vā ē̠va mē̠va-ndē̠vāḥ ।5) dē̠vā agrē 'grē̍ dē̠vā dē̠vā agrē̎ ।6) agra̍ āsa-nnāsa̠-nnagrē 'gra̍ āsann ।7) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sa-nnāsa̠-ntē ।8) tē̍ 'kāmayantā kāmayanta̠ tē tē̍ 'kāmayanta ।9) a̠kā̠ma̠ya̠ntā va̍rti̠ mava̍rti makāmayantā kāmaya̠ntā va̍rtim ।10) ava̍rti-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̠ mava̍rti̠ mava̍rti-mpā̠pmāna̎m ।11) pā̠pmāna̍-mmṛ̠tyu-mmṛ̠tyu-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍-mmṛ̠tyum ।12) mṛ̠tyu ma̍pa̠hatyā̍ pa̠hatya̍ mṛ̠tyu-mmṛ̠tyu ma̍pa̠hatya̍ ।13) a̠pa̠hatya̠ daivī̠-ndaivī̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̠ daivī̎m ।13) a̠pa̠hatyētya̍pa - hatya̍ ।14) daivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̠-ndaivī̠-ndaivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sada̎m ।15) sa̠gṃ̠sada̍-ṅgachChēma gachChēma sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̍-ṅgachChēma ।15) sa̠gṃ̠sada̠miti̍ saṃ - sada̎m ।16) ga̠chChē̠mētīti̍ gachChēma gachChē̠mēti̍ ।17) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।18) ta ē̠ta mē̠ta-ntē ta ē̠tam ।19) ē̠ta-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra mē̠ta mē̠ta-ñcha̍turvigṃśatirā̠tram ।20) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra ma̍paśya-nnapaśyagg​ śchaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra ma̍paśyann ।20) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tramiti̍ chaturvigṃśati - rā̠tram ।21) a̠pa̠śya̠-nta-nta ma̍paśya-nnapaśya̠-ntam ।22) ta mā ta-nta mā ।23) ā 'ha̍ra-nnahara̠-nnā 'ha̍rann ।24) a̠ha̠ra̠-ntēna̠ tēnā̍ hara-nnahara̠-ntēna̍ ।25) tēnā̍ yajantā yajanta̠ tēna̠ tēnā̍ yajanta ।26) a̠ya̠ja̠nta̠ tata̠ statō̍ 'yajantā yajanta̠ tata̍ḥ ।27) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।28) vai tē tē vai vai tē ।29) tē 'va̍rti̠ mava̍rti̠-ntē tē 'va̍rtim ।30) ava̍rti-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̠ mava̍rti̠ mava̍rti-mpā̠pmāna̎m ।31) pā̠pmāna̍-mmṛ̠tyu-mmṛ̠tyu-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍-mmṛ̠tyum ।32) mṛ̠tyu ma̍pa̠hatyā̍ pa̠hatya̍ mṛ̠tyu-mmṛ̠tyu ma̍pa̠hatya̍ ।33) a̠pa̠hatya̠ daivī̠-ndaivī̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̠ daivī̎m ।33) a̠pa̠hatyētya̍pa - hatya̍ ।34) daivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̠-ndaivī̠-ndaivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sada̎m ।35) sa̠gṃ̠sada̍ magachCha-nnagachCha-nthsa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̍ magachChann ।35) sa̠gṃ̠sada̠miti̍ saṃ - sada̎m ।36) a̠ga̠chCha̠n̠. yē yē̍ 'gachCha-nnagachCha̠n̠. yē ।37) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।38) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।39) vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tram ।40) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē chaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra māsa̍tē ।40) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tramiti̍ chaturvigṃśati - rā̠tram ।41) āsa̠tē 'va̍rti̠ mava̍rti̠ māsa̍ta̠ āsa̠tē 'va̍rtim ।42) ava̍rti mē̠vai vāva̍rti̠ mava̍rti mē̠va ।43) ē̠va pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mē̠vaiva pā̠pmāna̎m ।44) pā̠pmāna̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̍ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mapa̠hatya̍ ।45) a̠pa̠hatya̠ śriya̠gg̠ śriya̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̠ śriya̎m ।45) a̠pa̠hatyētya̍pa - hatya̍ ।46) śriya̍-ṅgachChanti gachChanti̠ śriya̠gg̠ śriya̍-ṅgachChanti ।47) ga̠chCha̠nti̠ śrī-śśrī-rga̍chChanti gachChanti̠ śrīḥ ।48) śrīr-hi hi śrī-śśrīr-hi ।49) hi ma̍nu̠ṣya̍sya manu̠ṣya̍sya̠ hi hi ma̍nu̠ṣya̍sya ।50) ma̠nu̠ṣya̍sya̠ daivī̠ daivī̍ manu̠ṣya̍sya manu̠ṣya̍sya̠ daivī̎ ।॥ 4 ॥ (50/57)
    meaning

    Just as men do in this way, so the gods went forward, having placed faith; they went to the priesthood, and thus the chandomas bring about this fruit.

    word by word
    यथाYathaaAs
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
    तंTamHim · To You · That · Then
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    मृत्युMrtyuDeath
    सSaYour
    इतिItiRefers to something that precedes
    एतEtaCome Near, Approached
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    तेनTenaBy that
    ततःTatahThen
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    श्रियम्ShriyamProsperity, Wealth, Good Fortune, Success
    श्रीShriiBeauty, Splendour, Lustre
    हिHiFor, Because
    मनुष्यManussyaMan, Person
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    देवDevaDivine
    तTaThat
    सम्SamTogether with
    सदाSadaaAlways · Always, Ever, Every Time; · Always, Ever, Every Time · Always, Ever · Who is Served always · [O Devi, Please bestow Your Auspicious Blessings on me], always · [He attains his innermost longing and Devi] always [dwell in his heart] · Who Always (Abide as the Mantra) · Always, Perpetually · Eternal
    एताम्Etaamsignifying These
    रात्रRaatraNight
    अANot
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    याYaaTo go towards
  • verse 5
    1) दैवी॑ स॒ग्ं॒स-थ्स॒ग्ं॒स-द्दैवी॒ दैवी॑ स॒ग्ं॒सत् ।2) स॒ग्ं॒सज् ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ स॒ग्ं॒स-थ्स॒ग्ं॒सज् ज्योतिः॑ ।2) स॒ग्ं॒सदिति॑ सं - सत् ।3) ज्योति॑ रतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो ज्योति॒-र्ज्योति॑ रतिरा॒त्रः ।4) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।4) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।5) भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवति भवति सुव॒र्गस्य॑ ।6) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।6) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।7) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।8) अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्यो ऽनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ ।8) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।9) पृष्ठ्य॑ ष्षड॒ह ष्ष॑ड॒हः पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्य॑ ष्षड॒हः ।10) ष॒ड॒हो भ॑वति भवति षड॒ह ष्ष॑ड॒हो भ॑वति ।10) ष॒ड॒ह इति॑ षट् - अ॒हः ।11) भ॒व॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वति भवति॒ षट् ।12) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।13) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।14) ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒रः ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒र स्त-न्तग्ं सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र स्तम् ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।16) त-म्मासा॒ मासा॒ स्त-न्त-म्मासाः᳚ ।17) मासा॑ अर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा मासा॒ मासा॑ अर्धमा॒साः ।18) अ॒र्ध॒मा॒सा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा ऋ॒तवः॑ ।18) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।19) ऋ॒तवः॑ प्र॒विश्य॑ प्र॒विश्य॒ र्​तव॑ ऋ॒तवः॑ प्र॒विश्य॑ ।20) प्र॒विश्य॒ दैवी॒-न्दैवी᳚-म्प्र॒विश्य॑ प्र॒विश्य॒ दैवी᳚म् ।20) प्र॒विश्येति॑ प्र - विश्य॑ ।21) दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॒-न्दैवी॒-न्दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सद᳚म् ।22) स॒ग्ं॒सद॑ मगच्छ-न्नगच्छ-न्थ्स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॑ मगच्छन्न् ।22) स॒ग्ं॒सद॒मिति॑ सं - सद᳚म् ।23) अ॒ग॒च्छ॒न्॒. ये ये॑ ऽगच्छ-न्नगच्छ॒न्॒. ये ।24) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।25) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।26) वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ श्चतुर्विग्ंशतिरा॒त्रम् ।27) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र-ञ्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्र मास॑ते ।27) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रमिति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रम् ।28) आस॑ते सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मास॑त॒ आस॑ते सं​वँथ्स॒रम् ।29) सं॒​वँ॒थ्स॒र मे॒वैव सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मे॒व ।29) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।30) ए॒व प्र॒विश्य॑ प्र॒विश्यै॒वैव प्र॒विश्य॑ ।31) प्र॒विश्य॒ वस्य॑सीं॒-वँस्य॑सी-म्प्र॒विश्य॑ प्र॒विश्य॒ वस्य॑सीम् ।31) प्र॒विश्येति॑ प्र - विश्य॑ ।32) वस्य॑सीग्ं स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सदं॒-वँस्य॑सीं॒-वँस्य॑सीग्ं स॒ग्ं॒सद᳚म् ।33) स॒ग्ं॒सद॑-ङ्गच्छन्ति गच्छन्ति स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॑-ङ्गच्छन्ति ।33) स॒ग्ं॒सद॒मिति॑ सं - सद᳚म् ।34) ग॒च्छ॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ गच्छन्ति गच्छन्ति॒ त्रयः॑ ।35) त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाः ।36) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒वस्ता᳚त् ।36) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।37) अ॒वस्ता᳚-द्भवन्ति भवन्त्य॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚-द्भवन्ति ।38) भ॒व॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ भवन्ति भवन्ति॒ त्रयः॑ ।39) त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाः ।40) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शाः प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शाः प॒रस्ता᳚त् ।40) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।41) प॒रस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शै स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शैः प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शैः ।42) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शै रे॒वैव त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शै स्त्र॑य स्त्रि॒ग्ं॒शैरे॒व ।42) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शैरिति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शैः ।43) ए॒वोभ॒यत॑ उभ॒यत॑ ए॒वैवोभ॒यतः॑ ।44) उ॒भ॒यतो ऽव॑र्ति॒ मव॑र्ति मुभ॒यत॑ उभ॒यतो ऽव॑र्तिम् ।45) अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॒ मव॑र्ति॒ मव॑र्ति-म्पा॒प्मान᳚म् ।46) पा॒प्मान॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॑ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मप॒हत्य॑ ।47) अ॒प॒हत्य॒ दैवी॒-न्दैवी॑ मप॒हत्या॑ प॒हत्य॒ दैवी᳚म् ।47) अ॒प॒हत्येत्य॑प - हत्य॑ ।48) दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॒-न्दैवी॒-न्दैवीग्ं॑ स॒ग्ं॒सद᳚म् ।49) स॒ग्ं॒सद॑-म्मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त-स्स॒ग्ं॒सदग्ं॑ स॒ग्ं॒सद॑-म्मद्ध्य॒तः ।49) स॒ग्ं॒सद॒मिति॑ सं - सद᳚म् ।50) म॒द्ध्य॒तो ग॑च्छन्ति गच्छन्ति मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो ग॑च्छन्ति ।॥ 5 ॥ (50/68)

    1) daivī̍ sa̠gṃ̠sa-thsa̠gṃ̠sa-ddaivī̠ daivī̍ sa̠gṃ̠sat ।2) sa̠gṃ̠saj jyōti̠-rjyōti̍-ssa̠gṃ̠sa-thsa̠gṃ̠saj jyōti̍ḥ ।2) sa̠gṃ̠saditi̍ saṃ - sat ।3) jyōti̍ ratirā̠trō̍ 'tirā̠trō jyōti̠-rjyōti̍ ratirā̠traḥ ।4) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।4) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।5) bha̠va̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavati bhavati suva̠rgasya̍ ।6) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।6) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।7) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।8) anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhyō 'nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̍ḥ ।8) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।9) pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠haḥ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠haḥ ।10) ṣa̠ḍa̠hō bha̍vati bhavati ṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠hō bha̍vati ।10) ṣa̠ḍa̠ha iti̍ ṣaṭ - a̠haḥ ।11) bha̠va̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vati bhavati̠ ṣaṭ ।12) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।13) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।14) ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠raḥ ।15) sa̠ṃva̠thsa̠ra sta-ntagṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra stam ।15) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।16) ta-mmāsā̠ māsā̠ sta-nta-mmāsā̎ḥ ।17) māsā̍ ardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā māsā̠ māsā̍ ardhamā̠sāḥ ।18) a̠rdha̠mā̠sā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā ṛ̠tava̍ḥ ।18) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।19) ṛ̠tava̍ḥ pra̠viśya̍ pra̠viśya̠ r​tava̍ ṛ̠tava̍ḥ pra̠viśya̍ ।20) pra̠viśya̠ daivī̠-ndaivī̎-mpra̠viśya̍ pra̠viśya̠ daivī̎m ।20) pra̠viśyēti̍ pra - viśya̍ ।21) daivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̠-ndaivī̠-ndaivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sada̎m ।22) sa̠gṃ̠sada̍ magachCha-nnagachCha-nthsa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̍ magachChann ।22) sa̠gṃ̠sada̠miti̍ saṃ - sada̎m ।23) a̠ga̠chCha̠n̠. yē yē̍ 'gachCha-nnagachCha̠n̠. yē ।24) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।25) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।26) vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ śchaturvigṃśatirā̠tram ।27) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē chaturvigṃśatirā̠tra-ñcha̍turvigṃśatirā̠tra māsa̍tē ।27) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tramiti̍ chaturvigṃśati - rā̠tram ।28) āsa̍tē saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra māsa̍ta̠ āsa̍tē saṃvathsa̠ram ।29) sa̠ṃva̠thsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠va ।29) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।30) ē̠va pra̠viśya̍ pra̠viśyai̠vaiva pra̠viśya̍ ।31) pra̠viśya̠ vasya̍sī̠ṃ vasya̍sī-mpra̠viśya̍ pra̠viśya̠ vasya̍sīm ।31) pra̠viśyēti̍ pra - viśya̍ ।32) vasya̍sīgṃ sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̠ṃ vasya̍sī̠ṃ vasya̍sīgṃ sa̠gṃ̠sada̎m ।33) sa̠gṃ̠sada̍-ṅgachChanti gachChanti sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̍-ṅgachChanti ।33) sa̠gṃ̠sada̠miti̍ saṃ - sada̎m ।34) ga̠chCha̠nti̠ traya̠ strayō̍ gachChanti gachChanti̠ traya̍ḥ ।35) traya̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā straya̠ straya̍ strayastri̠gṃ̠śāḥ ।36) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā a̠vastā̍ da̠vastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā a̠vastā̎t ।36) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।37) a̠vastā̎-dbhavanti bhavantya̠vastā̍ da̠vastā̎-dbhavanti ।38) bha̠va̠nti̠ traya̠ strayō̍ bhavanti bhavanti̠ traya̍ḥ ।39) traya̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā straya̠ straya̍ strayastri̠gṃ̠śāḥ ।40) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śāḥ pa̠rastā̎t ।40) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।41) pa̠rastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śai stra̍yastri̠gṃ̠śaiḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śaiḥ ।42) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śai rē̠vaiva tra̍yastri̠gṃ̠śai stra̍ya stri̠gṃ̠śairē̠va ।42) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śairiti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaiḥ ।43) ē̠vōbha̠yata̍ ubha̠yata̍ ē̠vaivōbha̠yata̍ḥ ।44) u̠bha̠yatō 'va̍rti̠ mava̍rti mubha̠yata̍ ubha̠yatō 'va̍rtim ।45) ava̍rti-mpā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̠ mava̍rti̠ mava̍rti-mpā̠pmāna̎m ।46) pā̠pmāna̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̍ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mapa̠hatya̍ ।47) a̠pa̠hatya̠ daivī̠-ndaivī̍ mapa̠hatyā̍ pa̠hatya̠ daivī̎m ।47) a̠pa̠hatyētya̍pa - hatya̍ ।48) daivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̠-ndaivī̠-ndaivīgṃ̍ sa̠gṃ̠sada̎m ।49) sa̠gṃ̠sada̍-mmaddhya̠tō ma̍ddhya̠ta-ssa̠gṃ̠sadagṃ̍ sa̠gṃ̠sada̍-mmaddhya̠taḥ ।49) sa̠gṃ̠sada̠miti̍ saṃ - sada̎m ।50) ma̠ddhya̠tō ga̍chChanti gachChanti maddhya̠tō ma̍ddhya̠tō ga̍chChanti ।॥ 5 ॥ (50/68)
    meaning

    The divine assembly shines with light; the light is the atiratra rite; through both the divine and human paths alike this sacrifice reaches completion.

    word by word
    सSaYour
    सत्SatAbsolute
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    रात्रRaatraNight
    ख्यात्यैKhyaatyaiTo the Renowned
    इतिItiRefers to something that precedes
    षट्SsattSix
    अहAhaparticle implying ascertainment
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    प्रPraPrefix
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    त्रयTrayaThree
    भवन्तिBhavantiBecome
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    सम्SamTogether with
    लोकLokaWorld, Men
    तामसTaamasaDark
    मासMaasaMonth
    सदाSadaaAlways · Always, Ever, Every Time; · Always, Ever, Every Time · Always, Ever · Who is Served always · [O Devi, Please bestow Your Auspicious Blessings on me], always · [He attains his innermost longing and Devi] always [dwell in his heart] · Who Always (Abide as the Mantra) · Always, Perpetually · Eternal
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 6
    1) ग॒च्छ॒न्ति॒ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ गच्छन्ति गच्छन्ति पृ॒ष्ठानि॑ ।2) पृ॒ष्ठानि॒ हि हि पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ हि ।3) हि दैवी॒ दैवी॒ हि हि दैवी᳚ ।4) दैवी॑ स॒ग्ं॒स-थ्स॒ग्ं॒स-द्दैवी॒ दैवी॑ स॒ग्ं॒सत् ।5) स॒ग्ं॒सज् जा॒मि जा॒मि स॒ग्ं॒स-थ्स॒ग्ं॒सज् जा॒मि ।5) स॒ग्ं॒सदिति॑ सं - सत् ।6) जा॒मि वै वै जा॒मि जा॒मि वै ।7) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।8) ए॒त-त्कु॑र्वन्ति कुर्वन्त्ये॒त दे॒त-त्कु॑र्वन्ति ।9) कु॒र्व॒न्ति॒ य-द्य-त्कु॑र्वन्ति कुर्वन्ति॒ यत् ।10) य-त्त्रय॒ स्त्रयो॒ य-द्य-त्त्रयः॑ ।11) त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाः ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒न्वञ्चो॒ ऽन्वञ्च॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒न्वञ्चः॑ ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।13) अ॒न्वञ्चो॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ ऽन्वञ्चो॒ ऽन्वञ्चो॒ मद्ध्ये᳚ ।14) मद्ध्ये ऽनि॑रु॒क्तो ऽनि॑रुक्तो॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये ऽनि॑रुक्तः ।15) अनि॑रुक्तो भवति भव॒ त्यनि॑रु॒क्तो ऽनि॑रुक्तो भवति ।15) अनि॑रुक्त॒ इत्यनिः॑ - उ॒क्तः॒ ।16) भ॒व॒ति॒ तेन॒ तेन॑ भवति भवति॒ तेन॑ ।17) तेना जा॒ म्यजा॑मि॒ तेन॒ तेना जा॑मि ।18) अजा᳚ म्यू॒र्ध्वा न्यू॒र्ध्वा न्यजा॒ म्यजा᳚ म्यू॒र्ध्वानि॑ ।19) ऊ॒र्ध्वानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्यू॒र्ध्वा न्यू॒र्ध्वानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ ।20) पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति भवन्ति पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ भवन्ति ।21) भ॒व॒न्त्यू॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वा भ॑वन्ति भवन्त्यू॒र्ध्वाः ।22) ऊ॒र्ध्वा श्छ॑न्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा ऊ॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वा श्छ॑न्दो॒माः ।23) छ॒न्दो॒मा उ॒भाभ्या॑ मु॒भाभ्या᳚-ञ्छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा उ॒भाभ्या᳚म् ।23) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।24) उ॒भाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्या॑ मु॒भाभ्या॑ मु॒भाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्या᳚म् ।25) रू॒पाभ्याग्ं॑ सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं रू॒पाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्याग्ं॑ सुव॒र्गम् ।26) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।26) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।27) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।28) य॒न्त्यस॑त्र॒ मस॑त्रं-यँन्ति य॒न्त्यस॑त्रम् ।29) अस॑त्रं॒-वैँ वा अस॑त्र॒ मस॑त्रं॒-वैँ ।30) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।31) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।32) यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒मम् ।33) अ॒छ॒न्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँत् ।33) अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः - मम् ।34) यच् छ॑न्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा य-द्यच् छ॑न्दो॒माः ।35) छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति॒ भव॑न्ति छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा भव॑न्ति ।35) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।36) भव॑न्ति॒ तेन॒ तेन॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ तेन॑ ।37) तेन॑ स॒त्रग्ं स॒त्र-न्तेन॒ तेन॑ स॒त्रम् ।38) स॒त्र-न्दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्स॒त्रग्ं स॒त्र-न्दे॒वताः᳚ ।39) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।40) ए॒व पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः ।41) पृ॒ष्ठै रवाव॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रव॑ ।42) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।43) रु॒न्ध॒ते॒ प॒शू-न्प॒शू-न्रु॑न्धते रुन्धते प॒शून् ।44) प॒शून् छ॑न्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मैः प॒शू-न्प॒शून् छ॑न्दो॒मैः ।45) छ॒न्दो॒मै रोज॒ ओज॑ श्छन्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मै रोजः॑ ।45) छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः - मैः ।46) ओजो॒ वै वा ओज॒ ओजो॒ वै ।47) वै वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-वैँ वै वी॒र्य᳚म् ।48) वी॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ ।49) पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ प॒शवः॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ ।50) प॒शव॑ श्छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒माः प॒शवः॑ प॒शव॑ श्छन्दो॒माः ।॥ 6 ॥ (50/58)

    1) ga̠chCha̠nti̠ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ gachChanti gachChanti pṛ̠ṣṭhāni̍ ।2) pṛ̠ṣṭhāni̠ hi hi pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ hi ।3) hi daivī̠ daivī̠ hi hi daivī̎ ।4) daivī̍ sa̠gṃ̠sa-thsa̠gṃ̠sa-ddaivī̠ daivī̍ sa̠gṃ̠sat ।5) sa̠gṃ̠saj jā̠mi jā̠mi sa̠gṃ̠sa-thsa̠gṃ̠saj jā̠mi ।5) sa̠gṃ̠saditi̍ saṃ - sat ।6) jā̠mi vai vai jā̠mi jā̠mi vai ।7) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।8) ē̠ta-tku̍rvanti kurvantyē̠ta dē̠ta-tku̍rvanti ।9) ku̠rva̠nti̠ ya-dya-tku̍rvanti kurvanti̠ yat ।10) ya-ttraya̠ strayō̠ ya-dya-ttraya̍ḥ ।11) traya̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā straya̠ straya̍ strayastri̠gṃ̠śāḥ ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā a̠nvañchō̠ 'nvañcha̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā a̠nvañcha̍ḥ ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।13) a̠nvañchō̠ maddhyē̠ maddhyē̠ 'nvañchō̠ 'nvañchō̠ maddhyē̎ ।14) maddhyē 'ni̍ru̠ktō 'ni̍ruktō̠ maddhyē̠ maddhyē 'ni̍ruktaḥ ।15) ani̍ruktō bhavati bhava̠ tyani̍ru̠ktō 'ni̍ruktō bhavati ।15) ani̍rukta̠ ityani̍ḥ - u̠kta̠ḥ ।16) bha̠va̠ti̠ tēna̠ tēna̍ bhavati bhavati̠ tēna̍ ।17) tēnā jā̠ myajā̍mi̠ tēna̠ tēnā jā̍mi ।18) ajā̎ myū̠rdhvā nyū̠rdhvā nyajā̠ myajā̎ myū̠rdhvāni̍ ।19) ū̠rdhvāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyū̠rdhvā nyū̠rdhvāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।20) pṛ̠ṣṭhāni̍ bhavanti bhavanti pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ bhavanti ।21) bha̠va̠ntyū̠rdhvā ū̠rdhvā bha̍vanti bhavantyū̠rdhvāḥ ।22) ū̠rdhvā śCha̍ndō̠mā śCha̍ndō̠mā ū̠rdhvā ū̠rdhvā śCha̍ndō̠māḥ ।23) Cha̠ndō̠mā u̠bhābhyā̍ mu̠bhābhyā̎-ñChandō̠mā śCha̍ndō̠mā u̠bhābhyā̎m ।23) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।24) u̠bhābhyāgṃ̍ rū̠pābhyāgṃ̍ rū̠pābhyā̍ mu̠bhābhyā̍ mu̠bhābhyāgṃ̍ rū̠pābhyā̎m ।25) rū̠pābhyāgṃ̍ suva̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ rū̠pābhyāgṃ̍ rū̠pābhyāgṃ̍ suva̠rgam ।26) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।26) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।27) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।28) ya̠ntyasa̍tra̠ masa̍traṃ yanti ya̠ntyasa̍tram ।29) asa̍tra̠ṃ vai vā asa̍tra̠ masa̍tra̠ṃ vai ।30) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।31) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।32) yada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠mam ।33) a̠Cha̠ndō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ yat ।33) a̠Cha̠ndō̠mamitya̍Chandaḥ - mam ।34) yach Cha̍ndō̠mā śCha̍ndō̠mā ya-dyach Cha̍ndō̠māḥ ।35) Cha̠ndō̠mā bhava̍nti̠ bhava̍nti Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā bhava̍nti ।35) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।36) bhava̍nti̠ tēna̠ tēna̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ tēna̍ ।37) tēna̍ sa̠tragṃ sa̠tra-ntēna̠ tēna̍ sa̠tram ।38) sa̠tra-ndē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssa̠tragṃ sa̠tra-ndē̠vatā̎ḥ ।39) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।40) ē̠va pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ ।41) pṛ̠ṣṭhai ravāva̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rava̍ ।42) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।43) ru̠ndha̠tē̠ pa̠śū-npa̠śū-nru̍ndhatē rundhatē pa̠śūn ।44) pa̠śūn Cha̍ndō̠mai śCha̍ndō̠maiḥ pa̠śū-npa̠śūn Cha̍ndō̠maiḥ ।45) Cha̠ndō̠mai rōja̠ ōja̍ śChandō̠mai śCha̍ndō̠mai rōja̍ḥ ।45) Cha̠ndō̠mairiti̍ Chandaḥ - maiḥ ।46) ōjō̠ vai vā ōja̠ ōjō̠ vai ।47) vai vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ vai vai vī̠rya̎m ।48) vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ ।49) pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ ।50) pa̠śava̍ śChandō̠mā śCha̍ndō̠māḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ śChandō̠māḥ ।॥ 6 ॥ (50/58)
    meaning

    The backs go forward; indeed the backs are divine; by them the cattle are contained; by the chandomas the vigor is in the cattle — they stand firm.

    word by word
    हिHiFor, Because
    सSaYour
    सत्SatAbsolute
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतत्EtatThis
    कुर्वन्तिKurvantiDoing
    यत्YatWhich
    त्रयTrayaThree
    इतिItiRefers to something that precedes
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    उक्तUktaUttered, Said, Spoken
    तेनTenaBy that
    जाJaaBorn, Produced
    अजाAjaaWho is Unborn
    भवन्तिBhavantiBecome
    छन्दChandaMetre
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    गम्GamTo Go
    देवताःDevataahGods
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    अवAvaA prefix
    पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
    सम्SamTogether with
    षट्SsattSix
    यत्रYatraHere · Wherein · Where [the whole Universe finally merges]
    मध्येMadhyeAmong [them] · Within
    जJaBorn, Produced
    अजAjaUnborn
    पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
    उर्ध्वUrdhvaUpwards
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकLokaWorld, Men
    यान्तिYaantiUndergo
    माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me
    याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat
    देवताDevataaDivinity
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
    वावVaavaJust, Indeed
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
  • verse 7
    1) छ॒न्दो॒मा ओज॒स्यो ज॑सि छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा ओज॑सि ।1) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।2) ओज॑ स्ये॒वैवौज॒ स्योज॑स्ये॒व ।3) ए॒व वी॒र्ये॑ वी॒र्य॑ ए॒वैव वी॒र्ये᳚ ।4) वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ वी॒र्ये॑ वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ ।5) प॒शुषु॒ प्रति॒ प्रति॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॒ प्रति॑ ।6) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।7) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रय॑ स्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ त्रयः॑ ।8) त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाः ।9) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा अ॒वस्ता᳚त् ।9) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।10) अ॒वस्ता᳚-द्भवन्ति भवन्त्य॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚-द्भवन्ति ।11) भ॒व॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ भवन्ति भवन्ति॒ त्रयः॑ ।12) त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शाः ।13) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शाः प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚-त्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑य स्त्रि॒ग्ं॒शाः प॒रस्ता᳚त् ।13) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।14) प॒रस्ता॒-न्मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता॒-न्मद्ध्ये᳚ ।15) मद्ध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ पृ॒ष्ठानि॑ ।16) पृ॒ष्ठा न्युर॒ उरः॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युरः॑ ।17) उरो॒ वै वा उर॒ उरो॒ वै ।18) वै त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑य स्त्रि॒ग्ं॒शा वै वै त्र॑य स्त्रि॒ग्ं॒शाः ।19) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा आ॒त्मा ऽऽत्मा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा आ॒त्मा ।19) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शाः ।20) आ॒त्मा पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्या॒त्मा ऽऽत्मा पृ॒ष्ठानि॑ ।21) पृ॒ष्ठा न्या॒त्मन॑ आ॒त्मने॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्या॒त्मने᳚ ।22) आ॒त्मन॑ ए॒वै वात्मन॑ आ॒त्मन॑ ए॒व ।23) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।24) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।25) यज॑माना॒-श्शर्म॒ शर्म॒ यज॑माना॒ यज॑माना॒-श्शर्म॑ ।26) शर्म॑ नह्यन्ते नह्यन्ते॒ शर्म॒ शर्म॑ नह्यन्ते ।27) न॒ह्य॒न्ते ऽना᳚र्त्या॒ अना᳚र्त्यै नह्यन्ते नह्य॒न्ते ऽना᳚र्त्यै ।28) अना᳚र्त्यै बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या॒ मना᳚र्त्या॒ अना᳚र्त्यै बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् ।29) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति यन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति ।29) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् ।30) य॒न्ती॒य मि॒यं-यँ॑न्ति यन्ती॒यम् ।31) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।32) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।33) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।33) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।34) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।35) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।36) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।37) ए॒व य॑न्ति यन्त्ये॒वैव य॑न्ति ।38) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।39) अथो॑ अ॒नयो॑ र॒नयो॒ रथो॒ अथो॑ अ॒नयोः᳚ ।39) अथो॒ इत्यथो᳚ ।40) अ॒नयो॑ रे॒वै वानयो॑ र॒नयो॑ रे॒व ।41) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।42) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।43) ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते ए॒ते ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्त्ये॒ते ।44) ए॒ते वै वा ए॒ते ए॒ते वै ।44) ए॒ते इत्ये॒ते ।45) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।46) य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी ।47) अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती स्रु॒ती अ॑ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती ।47) अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा - अय॑नी ।48) स्रु॒ती ताभ्या॒-न्ताभ्याग्॑ स्रु॒ती स्रु॒ती ताभ्या᳚म् ।48) स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती ।49) ताभ्या॑ मे॒वैव ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मे॒व ।50) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।॥ 7 ॥ (50/60)

    1) Cha̠ndō̠mā ōja̠syō ja̍si Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā ōja̍si ।1) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।2) ōja̍ syē̠vaivauja̠ syōja̍syē̠va ।3) ē̠va vī̠ryē̍ vī̠rya̍ ē̠vaiva vī̠ryē̎ ।4) vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ vī̠ryē̍ vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ ।5) pa̠śuṣu̠ prati̠ prati̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̠ prati̍ ।6) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।7) ti̠ṣṭha̠nti̠ traya̠ straya̍ stiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ traya̍ḥ ।8) traya̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā straya̠ straya̍ strayastri̠gṃ̠śāḥ ।9) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā a̠vastā̍ da̠vastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā a̠vastā̎t ।9) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।10) a̠vastā̎-dbhavanti bhavantya̠vastā̍ da̠vastā̎-dbhavanti ।11) bha̠va̠nti̠ traya̠ strayō̍ bhavanti bhavanti̠ traya̍ḥ ।12) traya̍ strayastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā straya̠ straya̍ strayastri̠gṃ̠śāḥ ।13) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎-ttrayastri̠gṃ̠śā stra̍ya stri̠gṃ̠śāḥ pa̠rastā̎t ।13) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।14) pa̠rastā̠-nmaddhyē̠ maddhyē̍ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̠-nmaddhyē̎ ।15) maddhyē̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ maddhyē̠ maddhyē̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।16) pṛ̠ṣṭhā nyura̠ ura̍ḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyura̍ḥ ।17) urō̠ vai vā ura̠ urō̠ vai ।18) vai tra̍yastri̠gṃ̠śā stra̍ya stri̠gṃ̠śā vai vai tra̍ya stri̠gṃ̠śāḥ ।19) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā ā̠tmā ''tmā tra̍yastri̠gṃ̠śā stra̍yastri̠gṃ̠śā ā̠tmā ।19) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāḥ ।20) ā̠tmā pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyā̠tmā ''tmā pṛ̠ṣṭhāni̍ ।21) pṛ̠ṣṭhā nyā̠tmana̍ ā̠tmanē̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyā̠tmanē̎ ।22) ā̠tmana̍ ē̠vai vātmana̍ ā̠tmana̍ ē̠va ।23) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।24) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।25) yaja̍mānā̠-śśarma̠ śarma̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠-śśarma̍ ।26) śarma̍ nahyantē nahyantē̠ śarma̠ śarma̍ nahyantē ।27) na̠hya̠ntē 'nā̎rtyā̠ anā̎rtyai nahyantē nahya̠ntē 'nā̎rtyai ।28) anā̎rtyai bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̠ manā̎rtyā̠ anā̎rtyai bṛhadrathanta̠rābhyā̎m ।29) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎ṃ yanti yanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎ṃ yanti ।29) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̠miti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rābhyā̎m ।30) ya̠ntī̠ya mi̠yaṃ ya̍nti yantī̠yam ।31) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।32) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।33) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।33) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।34) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।35) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।36) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।37) ē̠va ya̍nti yantyē̠vaiva ya̍nti ।38) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।39) athō̍ a̠nayō̍ ra̠nayō̠ rathō̠ athō̍ a̠nayō̎ḥ ।39) athō̠ ityathō̎ ।40) a̠nayō̍ rē̠vai vānayō̍ ra̠nayō̍ rē̠va ।41) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।42) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।43) ti̠ṣṭha̠ntyē̠tē ē̠tē ti̍ṣṭhanti tiṣṭhantyē̠tē ।44) ē̠tē vai vā ē̠tē ē̠tē vai ।44) ē̠tē ityē̠tē ।45) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।46) ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī ।47) a̠ñja̠sāya̍nī sru̠tī sru̠tī a̍ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī sru̠tī ।47) a̠ñja̠sāya̍nī̠ itya̍ñjasā - aya̍nī ।48) sru̠tī tābhyā̠-ntābhyāg̍ sru̠tī sru̠tī tābhyā̎m ।48) sru̠tī iti̍ sru̠tī ।49) tābhyā̍ mē̠vaiva tābhyā̠-ntābhyā̍ mē̠va ।50) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।॥ 7 ॥ (50/60)
    meaning

    The chandomas are full of vigor, teeming with vigor; thus the cattle are in the vigor and the vigor is in the chandomas — they stand firm.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    छन्दChandaMetre
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    त्रयTrayaThree
    भवन्तिBhavantiBecome
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
    तत्TatThat
    वावVaavaJust, Indeed
    रथRathaChariot
    एतेEteThese
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
    मध्येMadhyeAmong [them] · Within
    पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
    यान्तिYaantiUndergo
    इयंIyamShe
    मासMaasaMonth
    मासौMaasauMonths
    ताराTaaraaStar
    दासDaasaServant
    इत्येताItyetaaThese are
  • verse 8
    1) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।1) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।2) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।3) य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चो यन्ति यन्ति॒ परा᳚ञ्चः ।4) परा᳚ञ्चो॒ वै वै परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चो॒ वै ।5) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।6) ए॒ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒त ए॒ते सु॑व॒र्गम् ।7) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।7) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।8) लो॒क म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कम् ँलो॒क म॒भ्यारो॑हन्ति ।9) अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये ये᳚ ऽभ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये ।9) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।10) ये प॑रा॒चीना॑नि परा॒चीना॑नि॒ ये ये प॑रा॒चीना॑नि ।11) प॒रा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ परा॒चीना॑नि परा॒चीना॑नि पृ॒ष्ठानि॑ ।12) पृ॒ष्ठा न्यु॑प॒य-न्त्यु॑प॒यन्ति॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्यु॑प॒यन्ति॑ ।13) उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंउ॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ प्र॒त्यम् ।13) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।14) प्र॒त्य-ङ्ख्ष॑ड॒ह ष्ष॑ड॒हः प्र॒त्य-म्प्र॒त्य-ङ्ख्ष॑ड॒हः ।15) ष॒ड॒हो भ॑वति भवति षड॒ह ष्ष॑ड॒हो भ॑वति ।15) ष॒ड॒ह इति॑ षट् - अ॒हः ।16) भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूढ्यै प्र॒त्यव॑रूढ्यै भवति भवति प्र॒त्यव॑रूढ्यै ।17) प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो॒ अथो᳚ प्र॒त्यव॑रूढ्यै प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ ।17) प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ इति॑ प्रति - अव॑रूढ्यै ।18) अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।18) अथो॒ इत्यथो᳚ ।19) प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयो॑ रु॒भयोः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ ।19) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।20) उ॒भयो᳚-र्लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॑ रु॒भयो॑ रु॒भयो᳚-र्लो॒कयोः᳚ ।21) लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्व र्​द्ध्वा लो॒कयो᳚-र्लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्वा ।22) ऋ॒द्ध्वोदु दृ॒द्ध्व र्​द्ध्वोत् ।23) उ-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्युदु-त्ति॑ष्ठन्ति ।24) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रि॒वृत॑ स्त्रि॒वृत॑ स्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति त्रि॒वृतः॑ ।25) त्रि॒वृतो ऽध्यधि॑ त्रि॒वृत॑ स्त्रि॒वृतो ऽधि॑ ।25) त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि - वृतः॑ ।26) अधि॑ त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॒ मध्यधि॑ त्रि॒वृत᳚म् ।27) त्रि॒वृत॒ मुपोप॑ त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॒ मुप॑ ।27) त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि - वृत᳚म् ।28) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।29) य॒न्ति॒ स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑नां-यँन्ति यन्ति॒ स्तोमा॑नाम् ।30) स्तोमा॑ना॒ग्ं॒ सम्प॑त्त्यै॒ सम्प॑त्त्यै॒ स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना॒ग्ं॒ सम्प॑त्त्यै ।31) सम्प॑त्त्यै प्रभ॒वाय॑ प्रभ॒वाय॒ सम्प॑त्त्यै॒ सम्प॑त्त्यै प्रभ॒वाय॑ ।31) सम्प॑त्त्या॒ इति॒ सं - प॒त्त्यै॒ ।32) प्र॒भ॒वाय॒ ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ प्रभ॒वाय॑ प्रभ॒वाय॒ ज्योतिः॑ ।32) प्र॒भ॒वायेति॑ प्र - भ॒वाय॑ ।33) ज्योति॑ रग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो ज्योति॒-र्ज्योति॑ रग्निष्टो॒मः ।34) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।34) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।35) भ॒व॒ त्य॒य म॒य-म्भ॑वति भव त्य॒यम् ।36) अ॒यं-वाँव वावाय म॒यं-वाँव ।37) वाव स स वाव वाव सः ।38) स क्षयः॒, क्षय॒-स्स स क्षयः॑ ।39) क्षयो॒ ऽस्मा द॒स्मा-त्क्षयः॒, क्षयो॒ ऽस्मात् ।40) अ॒स्मा दे॒वै वास्मा द॒स्मा दे॒व ।41) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।42) तेन॒ क्षया॒-त्क्षया॒-त्तेन॒ तेन॒ क्षया᳚त् ।43) क्षया॒-न्न न क्षया॒-त्क्षया॒-न्न ।44) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।45) य॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र श्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रो य॑न्ति यन्ति चतुर्विग्ंशतिरा॒त्रः ।46) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भवति चतुर्विग्ंशतिरा॒त्र श्च॑तुर्विग्ंशतिरा॒त्रो भ॑वति ।46) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श॒ति॒रा॒त्र इति॑ चतुर्विग्ंशति - रा॒त्रः ।47) भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति-र्भवति भवति॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।48) चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा श्चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒साः ।48) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।49) अ॒र्ध॒मा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।49) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।50) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।50) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।51) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सु॑व॒र्गः ।51) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।52) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।52) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।53) लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे लो॒को लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे ।54) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।54) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।55) ए॒व सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्ग ए॒वैव सु॑व॒र्गे ।56) सु॒व॒र्गे लो॒के लो॒के सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्गे लो॒के ।56) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गे ।57) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।58) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।59) ति॒ष्ठ॒न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒न्त्यथो᳚ ।60) अथो॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्ष॒रा ऽथो॒ अथो॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा ।60) अथो॒ इत्यथो᳚ ।61) चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री ।61) चतु॑र्विग्ंशत्यक्ष॒रेति॒ चतु॑र्विग्ंशति - अ॒क्ष॒रा॒ ।62) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री ।63) गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।64) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒या ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या ।64) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।65) गा॒य॒त्रि॒ यैवैव गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒ यैव ।66) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।67) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मवाव॑ ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मव॑ ।67) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।68) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।69) रु॒न्ध॒ते॒ ऽति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ रु॑न्धते रुन्धते ऽतिरा॒त्रौ ।70) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।70) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।71) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।72) भ॒व॒तो॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ भवतो भवतो ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ ।73) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ परि॑गृहीत्यै ।73) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स्येति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सस्य॑ ।74) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 8 ॥ (74/101)॥ अ. 2 ॥

    1) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।1) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।2) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।3) ya̠nti̠ parā̎mcha̠ḥ parā̎mchō yanti yanti̠ parā̎mchaḥ ।4) parā̎mchō̠ vai vai parā̎mcha̠ḥ parā̎mchō̠ vai ।5) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।6) ē̠tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠ta ē̠tē su̍va̠rgam ।7) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।7) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।8) lō̠ka ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhyārō̍hanti ।9) a̠bhyārō̍hanti̠ yē yē̎ 'bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti̠ yē ।9) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।10) yē pa̍rā̠chīnā̍ni parā̠chīnā̍ni̠ yē yē pa̍rā̠chīnā̍ni ।11) pa̠rā̠chīnā̍ni pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ parā̠chīnā̍ni parā̠chīnā̍ni pṛ̠ṣṭhāni̍ ।12) pṛ̠ṣṭhā nyu̍pa̠ya-ntyu̍pa̠yanti̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyu̍pa̠yanti̍ ।13) u̠pa̠yanti̍ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ pra̠tyam ।13) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।14) pra̠tya-ṅkhṣa̍ḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠haḥ pra̠tya-mpra̠tya-ṅkhṣa̍ḍa̠haḥ ।15) ṣa̠ḍa̠hō bha̍vati bhavati ṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠hō bha̍vati ।15) ṣa̠ḍa̠ha iti̍ ṣaṭ - a̠haḥ ।16) bha̠va̠ti̠ pra̠tyava̍rūḍhyai pra̠tyava̍rūḍhyai bhavati bhavati pra̠tyava̍rūḍhyai ।17) pra̠tyava̍rūḍhyā̠ athō̠ athō̎ pra̠tyava̍rūḍhyai pra̠tyava̍rūḍhyā̠ athō̎ ।17) pra̠tyava̍rūḍhyā̠ iti̍ prati - ava̍rūḍhyai ।18) athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai ।18) athō̠ ityathō̎ ।19) prati̍ṣṭhityā u̠bhayō̍ ru̠bhayō̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā u̠bhayō̎ḥ ।19) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।20) u̠bhayō̎-rlō̠kayō̎-rlō̠kayō̍ ru̠bhayō̍ ru̠bhayō̎-rlō̠kayō̎ḥ ।21) lō̠kayōr̍. ṛ̠ddhva r​ddhvā lō̠kayō̎-rlō̠kayōr̍. ṛ̠ddhvā ।22) ṛ̠ddhvōdu dṛ̠ddhva r​ddhvōt ।23) u-tti̍ṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyudu-tti̍ṣṭhanti ।24) ti̠ṣṭha̠nti̠ tri̠vṛta̍ stri̠vṛta̍ stiṣṭhanti tiṣṭhanti tri̠vṛta̍ḥ ।25) tri̠vṛtō 'dhyadhi̍ tri̠vṛta̍ stri̠vṛtō 'dhi̍ ।25) tri̠vṛta̠ iti̍ tri - vṛta̍ḥ ।26) adhi̍ tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̠ madhyadhi̍ tri̠vṛta̎m ।27) tri̠vṛta̠ mupōpa̍ tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̠ mupa̍ ।27) tri̠vṛta̠miti̍ tri - vṛta̎m ।28) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।29) ya̠nti̠ stōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nāṃ yanti yanti̠ stōmā̍nām ।30) stōmā̍nā̠gṃ̠ sampa̍ttyai̠ sampa̍ttyai̠ stōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā̠gṃ̠ sampa̍ttyai ।31) sampa̍ttyai prabha̠vāya̍ prabha̠vāya̠ sampa̍ttyai̠ sampa̍ttyai prabha̠vāya̍ ।31) sampa̍ttyā̠ iti̠ saṃ - pa̠ttyai̠ ।32) pra̠bha̠vāya̠ jyōti̠-rjyōti̍ḥ prabha̠vāya̍ prabha̠vāya̠ jyōti̍ḥ ।32) pra̠bha̠vāyēti̍ pra - bha̠vāya̍ ।33) jyōti̍ ragniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō jyōti̠-rjyōti̍ ragniṣṭō̠maḥ ।34) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।34) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।35) bha̠va̠ tya̠ya ma̠ya-mbha̍vati bhava tya̠yam ।36) a̠yaṃ vāva vāvāya ma̠yaṃ vāva ।37) vāva sa sa vāva vāva saḥ ।38) sa kṣaya̠ḥ, kṣaya̠-ssa sa kṣaya̍ḥ ।39) kṣayō̠ 'smā da̠smā-tkṣaya̠ḥ, kṣayō̠ 'smāt ।40) a̠smā dē̠vai vāsmā da̠smā dē̠va ।41) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।42) tēna̠ kṣayā̠-tkṣayā̠-ttēna̠ tēna̠ kṣayā̎t ।43) kṣayā̠-nna na kṣayā̠-tkṣayā̠-nna ।44) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।45) ya̠nti̠ cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra ścha̍turvigṃśatirā̠trō ya̍nti yanti chaturvigṃśatirā̠traḥ ।46) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhavati chaturvigṃśatirā̠tra ścha̍turvigṃśatirā̠trō bha̍vati ।46) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa̠ti̠rā̠tra iti̍ chaturvigṃśati - rā̠traḥ ।47) bha̠va̠ti̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati-rbhavati bhavati̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।48) chatu̍rvigṃśati rardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā śchatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati rardhamā̠sāḥ ।48) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।49) a̠rdha̠mā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।49) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।50) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।50) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।51) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssu̍va̠rgaḥ ।51) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।52) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।52) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।53) lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē lō̠kō lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē ।54) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।54) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।55) ē̠va su̍va̠rgē su̍va̠rga ē̠vaiva su̍va̠rgē ।56) su̠va̠rgē lō̠kē lō̠kē su̍va̠rgē su̍va̠rgē lō̠kē ।56) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gē ।57) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।58) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।59) ti̠ṣṭha̠ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ntyathō̎ ।60) athō̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣa̠rā 'thō̠ athō̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā ।60) athō̠ ityathō̎ ।61) chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī gā̍ya̠trī chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī ।61) chatu̍rvigṃśatyakṣa̠rēti̠ chatu̍rvigṃśati - a̠kṣa̠rā̠ ।62) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trī ।63) gā̠ya̠trī bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī bra̍hmavarcha̠sam ।64) bra̠hma̠va̠rcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yā bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā ।64) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।65) gā̠ya̠tri̠ yaivaiva gā̍yatri̠yā gā̍yatri̠ yaiva ।66) ē̠va bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sam ।67) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mavāva̍ brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mava̍ ।67) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।68) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।69) ru̠ndha̠tē̠ 'ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ru̍ndhatē rundhatē 'tirā̠trau ।70) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।70) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।71) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।72) bha̠va̠tō̠ bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̍ bhavatō bhavatō brahmavarcha̠sasya̍ ।73) bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai brahmavarcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̠ pari̍gṛhītyai ।73) bra̠hma̠va̠rcha̠syēti̍ brahma - va̠rcha̠sasya̍ ।74) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 8 ॥ (74/101)॥ a. 2 ॥
    meaning

    The heavenly world they enter ascending in this order; thus those who go to the heavenly world do so in the ascending way — they go by this path.

    word by word
    गम्GamTo Go
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतेEteThese
    लोकLokaWorld, Men
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    इतिItiRefers to something that precedes
    षट्SsattSix
    अहAhaparticle implying ascertainment
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    त्रिTriThree
    वृतःVrtahAs a Wealth (obtained by Devi Anusuya)
    अधिAdhiExpresses Above
    उपUpaNear to
    सSaYour
    प्रPraPrefix
    भवायBhavaaya(Please be Propitious) towards the World
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    वावVaavaJust, Indeed
    क्षयKssayaEnd, Termination
    देवDevaDivine
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तेनTenaBy that
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    रात्रRaatraNight
    लोकोLokoWorld
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    अवAvaA prefix
    परिPariAround
    अANot
    यान्तिYaantiUndergo
    पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
    धीDhiiTo Reflect
    वृतVrtaEnveloped by, Surrounded by
    सम्पत्तिSampattiWealth, Welfare, Prosperity
    प्रभावPrabhaavaMight, Power, Strength
    सम्SamTogether with
    पतिPatiLord, Chief
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    अयम्AyamHe
    मायाम्MaayaamMaya, Divine Delusion
    साSaaShe
    सःSahHe
    स्मSmaSignifying ever, always · Always
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    मासMaasaMonth
    लोकाःLokaahWorlds
    गाGaaShare
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
  • verse 9
    1) ऋ॒क्षा वै वा ऋ॒क्ष र्क्षा वै ।2) वा इ॒य मि॒यं-वैँ वा इ॒यम् ।3) इ॒य म॑लो॒मका॑ ऽलो॒मके॒य मि॒य म॑लो॒मका᳚ ।4) अ॒लो॒मका॑ ऽऽसी दासी दलो॒मका॑ ऽलो॒मका॑ ऽऽसीत् ।5) आ॒सी॒-थ्सा सा ऽऽसी॑ दासी॒-थ्सा ।6) सा ऽका॑मयता कामयत॒ सा सा ऽका॑मयत ।7) अ॒का॒म॒य॒तौ ष॑धीभि॒ रोष॑धीभि रकामयता कामय॒तौ ष॑धीभिः ।8) ओष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒ रोष॑धीभि॒ रोष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भिः ।8) ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि - भिः॒ ।9) वन॒स्पति॑भिः॒ प्र प्र वण॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भिः॒ प्र ।9) वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑ - भिः॒ ।10) प्र जा॑येय जायेय॒ प्र प्र जा॑येय ।11) जा॒ये॒येतीति॑ जायेय जाये॒येति॑ ।12) इति॒ सा सेतीति॒ सा ।13) सैता ए॒ता-स्सा सैताः ।14) ए॒ता स्त्रि॒ग्ं॒शत॑-न्त्रि॒ग्ं॒शत॑ मे॒ता ए॒ता स्त्रि॒ग्ं॒शत᳚म् ।15) त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्री॒ रात्री᳚ स्त्रि॒ग्ं॒शत॑-न्त्रि॒ग्ं॒शत॒ग्ं॒ रात्रीः᳚ ।16) रात्री॑ रपश्य दपश्य॒-द्रात्री॒ रात्री॑ रपश्यत् ।17) अ॒प॒श्य॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽपश्य दपश्य॒-त्ततः॑ ।18) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।19) वा इ॒य मि॒यं-वैँ वा इ॒यम् ।20) इ॒य मोष॑धीभि॒ रोष॑धीभि रि॒य मि॒य मोष॑धीभिः ।21) ओष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒ रोष॑धीभि॒ रोष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भिः ।21) ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि - भिः॒ ।22) वन॒स्पति॑भिः॒ प्र प्र वण॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भिः॒ प्र ।22) वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑ - भिः॒ ।23) प्रा जा॑यता जायत॒ प्र प्रा जा॑यत ।24) अ॒जा॒य॒त॒ ये ये॑ ऽजायता जायत॒ ये ।25) ये प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑मा॒ ये ये प्र॒जाका॑माः ।26) प्र॒जाका॑माः प॒शुका॑माः प॒शुका॑माः प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑माः प॒शुका॑माः ।26) प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा - का॒माः॒ ।27) प॒शुका॑मा॒-स्स्यु-स्स्युः प॒शुका॑माः प॒शुका॑मा॒-स्स्युः ।27) प॒शुका॑मा॒ इति॑ प॒शु - का॒माः॒ ।28) स्यु स्ते ते स्यु-स्स्यु स्ते ।29) त ए॒ता ए॒ता स्ते त ए॒ताः ।30) ए॒ता आ॑सीर-न्नासीर-न्ने॒ता ए॒ता आ॑सीरन्न् ।31) आ॒सी॒र॒-न्प्र प्रा सी॑र-न्नासीर॒-न्प्र ।32) प्रैवैव प्र प्रैव ।33) ए॒व जा॑यन्ते जायन्त ए॒वैव जा॑यन्ते ।34) जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ जायन्ते जायन्ते प्र॒जया᳚ ।35) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।35) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।36) प॒शुभि॑ रि॒य मि॒य-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑ रि॒यम् ।36) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।37) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।38) वा अ॑क्षुद्ध्य दक्षुद्ध्य॒-द्वै वा अ॑क्षुद्ध्यत् ।39) अ॒क्षु॒द्ध्य॒-थ्सा सा ऽक्षु॑द्ध्य दक्षुद्ध्य॒-थ्सा ।40) सैता मे॒ताग्ं सा सैताम् ।41) ए॒तां-विँ॒राजं॑-विँ॒राज॑ मे॒ता मे॒तां-विँ॒राज᳚म् ।42) वि॒राज॑ मपश्य दपश्य-द्वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ मपश्यत् ।42) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।43) अ॒प॒श्य॒-त्ता-न्ता म॑पश्य दपश्य॒-त्ताम् ।44) ता मा॒त्म-न्ना॒त्म-न्ता-न्ता मा॒त्मन्न् ।45) आ॒त्म-न्धि॒त्वा धि॒त्वा ऽऽत्म-न्ना॒त्म-न्धि॒त्वा ।46) धि॒त्वा ऽन्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-न्धि॒त्वा धि॒त्वा ऽन्नाद्य᳚म् ।47) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।47) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।48) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।49) अ॒रु॒न्धौष॑धी॒ रोष॑धी ररुन्धा रु॒न्धौष॑धीः ।50) ओष॑धी॒-र्वन॒स्पती॒न्॒. वन॒स्पती॒ नोष॑धी॒ रोष॑धी॒-र्वन॒स्पतीन्॑ ।॥ 9 ॥ (50/60)

    1) ṛ̠kṣā vai vā ṛ̠kṣa rkṣā vai ।2) vā i̠ya mi̠yaṃ vai vā i̠yam ।3) i̠ya ma̍lō̠makā̍ 'lō̠makē̠ya mi̠ya ma̍lō̠makā̎ ।4) a̠lō̠makā̍ ''sī dāsī dalō̠makā̍ 'lō̠makā̍ ''sīt ।5) ā̠sī̠-thsā sā ''sī̍ dāsī̠-thsā ।6) sā 'kā̍mayatā kāmayata̠ sā sā 'kā̍mayata ।7) a̠kā̠ma̠ya̠tau ṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi rakāmayatā kāmaya̠tau ṣa̍dhībhiḥ ।8) ōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠ rōṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhiḥ ।8) ōṣa̍dhībhi̠rityōṣa̍dhi - bhi̠ḥ ।9) vana̠spati̍bhi̠ḥ pra pra vaṇa̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠ḥ pra ।9) vana̠spati̍bhi̠riti̠ vana̠spati̍ - bhi̠ḥ ।10) pra jā̍yēya jāyēya̠ pra pra jā̍yēya ।11) jā̠yē̠yētīti̍ jāyēya jāyē̠yēti̍ ।12) iti̠ sā sētīti̠ sā ।13) saitā ē̠tā-ssā saitāḥ ।14) ē̠tā stri̠gṃ̠śata̍-ntri̠gṃ̠śata̍ mē̠tā ē̠tā stri̠gṃ̠śata̎m ।15) tri̠gṃ̠śata̠gṃ̠ rātrī̠ rātrī̎ stri̠gṃ̠śata̍-ntri̠gṃ̠śata̠gṃ̠ rātrī̎ḥ ।16) rātrī̍ rapaśya dapaśya̠-drātrī̠ rātrī̍ rapaśyat ।17) a̠pa̠śya̠-ttata̠ statō̍ 'paśya dapaśya̠-ttata̍ḥ ।18) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।19) vā i̠ya mi̠yaṃ vai vā i̠yam ।20) i̠ya mōṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi ri̠ya mi̠ya mōṣa̍dhībhiḥ ।21) ōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠ rōṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhiḥ ।21) ōṣa̍dhībhi̠rityōṣa̍dhi - bhi̠ḥ ।22) vana̠spati̍bhi̠ḥ pra pra vaṇa̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠ḥ pra ।22) vana̠spati̍bhi̠riti̠ vana̠spati̍ - bhi̠ḥ ।23) prā jā̍yatā jāyata̠ pra prā jā̍yata ।24) a̠jā̠ya̠ta̠ yē yē̍ 'jāyatā jāyata̠ yē ।25) yē pra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍mā̠ yē yē pra̠jākā̍māḥ ।26) pra̠jākā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ pra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ ।26) pra̠jākā̍mā̠ iti̍ pra̠jā - kā̠mā̠ḥ ।27) pa̠śukā̍mā̠-ssyu-ssyuḥ pa̠śukā̍māḥ pa̠śukā̍mā̠-ssyuḥ ।27) pa̠śukā̍mā̠ iti̍ pa̠śu - kā̠mā̠ḥ ।28) syu stē tē syu-ssyu stē ।29) ta ē̠tā ē̠tā stē ta ē̠tāḥ ।30) ē̠tā ā̍sīra-nnāsīra-nnē̠tā ē̠tā ā̍sīrann ।31) ā̠sī̠ra̠-npra prā sī̍ra-nnāsīra̠-npra ।32) praivaiva pra praiva ।33) ē̠va jā̍yantē jāyanta ē̠vaiva jā̍yantē ।34) jā̠ya̠ntē̠ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ jāyantē jāyantē pra̠jayā̎ ।35) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।35) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।36) pa̠śubhi̍ ri̠ya mi̠ya-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ ri̠yam ।36) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।37) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।38) vā a̍kṣuddhya dakṣuddhya̠-dvai vā a̍kṣuddhyat ।39) a̠kṣu̠ddhya̠-thsā sā 'kṣu̍ddhya dakṣuddhya̠-thsā ।40) saitā mē̠tāgṃ sā saitām ।41) ē̠tāṃ vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ mē̠tā mē̠tāṃ vi̠rāja̎m ।42) vi̠rāja̍ mapaśya dapaśya-dvi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ mapaśyat ।42) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।43) a̠pa̠śya̠-ttā-ntā ma̍paśya dapaśya̠-ttām ।44) tā mā̠tma-nnā̠tma-ntā-ntā mā̠tmann ।45) ā̠tma-ndhi̠tvā dhi̠tvā ''tma-nnā̠tma-ndhi̠tvā ।46) dhi̠tvā 'nnādya̍ ma̠nnādya̍-ndhi̠tvā dhi̠tvā 'nnādya̎m ।47) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।47) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।48) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।49) a̠ru̠ndhauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī rarundhā ru̠ndhauṣa̍dhīḥ ।50) ōṣa̍dhī̠-rvana̠spatī̠n̠. vana̠spatī̠ nōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-rvana̠spatīn̍ ।॥ 9 ॥ (50/60)
    meaning

    The bears go this way; this earth is hairless; she was lying hairless; she lay down; that same one — by her the herbs and trees are her hair.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ऋक्षRkssaRiksha Mountain
    इयंIyamShe
    इयम्IyamShe
    साSaaShe
    प्रPraPrefix
    वनस्पतिVanaspatiForest Tree
    इतिItiRefers to something that precedes
    एताEtaaThese
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    ततःTatahThen
    अजायतAjaayataProduced, Came into being
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    प्रजाःPrajaahPeople
    पशुPashuBeing
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    तंTamHim · To You · That · Then
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    जयाJayaaJaya
    विराजViraajaShining, Brilliant
    विViA prefix indicating division, order etc
    भीBhiiTo Fear
    एतEtaCome Near, Approached
    रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    कामKaamaDesire
    पशूPashuuCow
    तTaThat
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
    एताम्Etaamsignifying These
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
    अवAvaA prefix
    वावVaavaJust, Indeed
  • verse 10
    1) वन॒स्पती᳚-न्प्र॒जा-म्प्र॒जां-वँन॒स्पती॒न्॒. वन॒स्पती᳚-न्प्र॒जाम् ।2) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।2) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।3) प॒शू-न्तेन॒ तेन॑ प॒शू-न्प॒शू-न्तेन॑ ।4) तेना॑ वर्धता वर्धत॒ तेन॒ तेना॑ वर्धत ।5) अ॒व॒र्ध॒त॒ सा सा ऽव॑र्धता वर्धत॒ सा ।6) सा जे॒मान॑-ञ्जे॒मान॒ग्ं॒ सा सा जे॒मान᳚म् ।7) जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-म्महि॒मान॑-ञ्जे॒मान॑-ञ्जे॒मान॑-म्महि॒मान᳚म् ।8) म॒हि॒मान॑ मगच्छ दगच्छ-न्महि॒मान॑-म्महि॒मान॑ मगच्छत् ।9) अ॒ग॒च्छ॒-द्ये ये॑ ऽगच्छ दगच्छ॒-द्ये ।10) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।11) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।12) वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ता ए॒ता वि॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ताः ।13) ए॒ता आस॑त॒ आस॑त ए॒ता ए॒ता आस॑ते ।14) आस॑ते वि॒राजं॑-विँ॒राज॒ मास॑त॒ आस॑ते वि॒राज᳚म् ।15) वि॒राज॑ मे॒वैव वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ मे॒व ।15) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।16) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।17) आ॒त्म-न्धि॒त्वा धि॒त्वा ऽऽत्म-न्ना॒त्म-न्धि॒त्वा ।18) धि॒त्वा ऽन्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-न्धि॒त्वा धि॒त्वा ऽन्नाद्य᳚म् ।19) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।19) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।20) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।21) रु॒न्ध॒ते॒ वर्ध॑न्ते॒ वर्ध॑न्ते रुन्धते रुन्धते॒ वर्ध॑न्ते ।22) वर्ध॑न्ते प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ वर्ध॑न्ते॒ वर्ध॑न्ते प्र॒जया᳚ ।23) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।23) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।24) प॒शुभि॑-र्जे॒मान॑-ञ्जे॒मान॑-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑-र्जे॒मान᳚म् ।24) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।25) जे॒मान॑-म्महि॒मान॑-म्महि॒मान॑-ञ्जे॒मान॑-ञ्जे॒मान॑-म्महि॒मान᳚म् ।26) म॒हि॒मान॑-ङ्गच्छन्ति गच्छन्ति महि॒मान॑-म्महि॒मान॑-ङ्गच्छन्ति ।27) ग॒च्छ॒न्ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्गच्छन्ति गच्छन्ति॒ ज्योतिः॑ ।28) ज्योति॑ रतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो ज्योति॒-र्ज्योति॑ रतिरा॒त्रः ।29) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।29) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।30) भ॒व॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवति भवति सुव॒र्गस्य॑ ।31) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।31) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।32) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।33) अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्यो ऽनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ ।33) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।34) पृष्ठ्य॑ ष्षड॒ह ष्ष॑ड॒हः पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्य॑ ष्षड॒हः ।35) ष॒ड॒हो भ॑वति भवति षड॒ह ष्ष॑ड॒हो भ॑वति ।35) ष॒ड॒ह इति॑ षट् - अ॒हः ।36) भ॒व॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वति भवति॒ षट् ।37) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।38) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।39) ऋ॒तव॒ ष्ष-ट्थ्षडृ॒तव॑ ऋ॒तव॒ ष्षट् ।40) षट् पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ ष-ट्थ्षट् पृ॒ष्ठानि॑ ।41) पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः ।42) पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒व ।43) ए॒व र्​तू नृ॒तूने॒वैव र्​तून् ।44) ऋ॒तू न॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑ह न्त्यृ॒तू नृ॒तून॒ भ्यारो॑हन्ति ।45) अ॒भ्यारो॑ह न्त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ र॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑ह न्त्यृ॒तुभिः॑ ।45) अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु - आरो॑हन्ति ।46) ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।46) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।47) सं॒​वँ॒थ्स॒र-न्ते ते सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्ते ।47) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।48) ते सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे ते ते सं॑​वँथ्स॒रे ।49) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।49) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।50) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।॥ 10 ॥ (50/63)

    1) vana̠spatī̎-npra̠jā-mpra̠jāṃ vana̠spatī̠n̠. vana̠spatī̎-npra̠jām ।2) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।2) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।3) pa̠śū-ntēna̠ tēna̍ pa̠śū-npa̠śū-ntēna̍ ।4) tēnā̍ vardhatā vardhata̠ tēna̠ tēnā̍ vardhata ।5) a̠va̠rdha̠ta̠ sā sā 'va̍rdhatā vardhata̠ sā ।6) sā jē̠māna̍-ñjē̠māna̠gṃ̠ sā sā jē̠māna̎m ।7) jē̠māna̍-mmahi̠māna̍-mmahi̠māna̍-ñjē̠māna̍-ñjē̠māna̍-mmahi̠māna̎m ।8) ma̠hi̠māna̍ magachCha dagachCha-nmahi̠māna̍-mmahi̠māna̍ magachChat ।9) a̠ga̠chCha̠-dyē yē̍ 'gachCha dagachCha̠-dyē ।10) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।11) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।12) vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tā ē̠tā vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tāḥ ।13) ē̠tā āsa̍ta̠ āsa̍ta ē̠tā ē̠tā āsa̍tē ।14) āsa̍tē vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠ māsa̍ta̠ āsa̍tē vi̠rāja̎m ।15) vi̠rāja̍ mē̠vaiva vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ mē̠va ।15) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।16) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।17) ā̠tma-ndhi̠tvā dhi̠tvā ''tma-nnā̠tma-ndhi̠tvā ।18) dhi̠tvā 'nnādya̍ ma̠nnādya̍-ndhi̠tvā dhi̠tvā 'nnādya̎m ।19) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।19) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।20) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।21) ru̠ndha̠tē̠ vardha̍ntē̠ vardha̍ntē rundhatē rundhatē̠ vardha̍ntē ।22) vardha̍ntē pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ vardha̍ntē̠ vardha̍ntē pra̠jayā̎ ।23) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।23) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।24) pa̠śubhi̍-rjē̠māna̍-ñjē̠māna̍-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍-rjē̠māna̎m ।24) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।25) jē̠māna̍-mmahi̠māna̍-mmahi̠māna̍-ñjē̠māna̍-ñjē̠māna̍-mmahi̠māna̎m ।26) ma̠hi̠māna̍-ṅgachChanti gachChanti mahi̠māna̍-mmahi̠māna̍-ṅgachChanti ।27) ga̠chCha̠nti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rgachChanti gachChanti̠ jyōti̍ḥ ।28) jyōti̍ ratirā̠trō̍ 'tirā̠trō jyōti̠-rjyōti̍ ratirā̠traḥ ।29) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।29) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।30) bha̠va̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavati bhavati suva̠rgasya̍ ।31) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।31) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।32) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।33) anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhyō 'nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̍ḥ ।33) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।34) pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠haḥ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠haḥ ।35) ṣa̠ḍa̠hō bha̍vati bhavati ṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠hō bha̍vati ।35) ṣa̠ḍa̠ha iti̍ ṣaṭ - a̠haḥ ।36) bha̠va̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vati bhavati̠ ṣaṭ ।37) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।38) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।39) ṛ̠tava̠ ṣṣa-ṭthṣaḍṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ ṣṣaṭ ।40) ṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ ṣa-ṭthṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।41) pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।42) pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠va ।43) ē̠va r​tū nṛ̠tūnē̠vaiva r​tūn ।44) ṛ̠tū na̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍ha ntyṛ̠tū nṛ̠tūna̠ bhyārō̍hanti ।45) a̠bhyārō̍ha ntyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ ra̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍ha ntyṛ̠tubhi̍ḥ ।45) a̠nvārō̍ha̠ntītya̍nu - ārō̍hanti ।46) ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ram ।46) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।47) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ntē tē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntē ।47) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।48) tē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē tē tē sa̍ṃvathsa̠rē ।49) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।49) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।50) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।॥ 10 ॥ (50/63)
    meaning

    By this the trees and offspring and cattle are contained; through this they are strengthened and given; by the chandomas their vigor overflows.

    word by word
    प्रPraPrefix
    तेनTenaBy that
    साSaaShe
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    एताEtaaThese
    विराजViraajaShining, Brilliant
    विViA prefix indicating division, order etc
    अवAvaA prefix
    जयाJayaaJaya
    पशुPashuBeing
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    रात्रRaatraNight
    ख्यात्यैKhyaatyaiTo the Renowned
    इतिItiRefers to something that precedes
    षट्SsattSix
    अहAhaparticle implying ascertainment
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    सSaYour
    प्रतिPratiEvery
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    एतEtaCome Near, Approached
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
    वावVaavaJust, Indeed
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
    पशूPashuuCow
    भीBhiiTo Fear
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    लोकLokaWorld, Men
    ऋतुRtuSeason
    सम्SamTogether with
  • verse 11
    1) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।2) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शात् ।3) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शम् ।3) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शादिति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शात् ।4) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श मुपोप॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श मुप॑ ।4) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शमिति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शम् ।5) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।6) य॒न्ति॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ यन्ति यन्ति य॒ज्ञस्य॑ ।7) य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ सन्त॑त्यै ।8) सन्त॑त्या॒ अथो॒ अथो॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्या॒ अथो᳚ ।8) सन्त॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ ।9) अथो᳚ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒रथो॒ अथो᳚ प्र॒जाप॑तिः ।9) अथो॒ इत्यथो᳚ ।10) प्र॒जाप॑ति॒-र्वै वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वै ।10) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।11) वै त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो वै वै त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शः ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शः प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति-न्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शः प्र॒जाप॑तिम् ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।13) प्र॒जाप॑ति मे॒वैव प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति मे॒व ।13) प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् ।14) ए॒वै वैवा ।15) आ र॑भन्ते रभन्त॒ आ र॑भन्ते ।16) र॒भ॒न्ते॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै रभन्ते रभन्ते॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।17) प्रति॑ष्ठित्यै त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वः प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै त्रिण॒वः ।17) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।18) त्रि॒ण॒वो भ॑वति भवति त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वो भ॑वति ।18) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।19) भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै भवति भवति॒ विजि॑त्यै ।20) विजि॑त्या एकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो विजि॑त्यै॒ विजि॑त्या एकवि॒ग्ं॒शः ।20) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।21) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्येकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।21) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।22) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।23) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।23) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।24) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।24) अथो॒ इत्यथो᳚ ।25) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।26) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।27) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।28) द॒ध॒ते॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्द॑धते दधते त्रि॒वृत् ।29) त्रि॒वृ द॑ग्नि॒ष्टु द॑ग्नि॒ष्टु-त्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्नि॒ष्टुत् ।29) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।30) अ॒ग्नि॒ष्टु-द्भ॑वति भव त्यग्नि॒ष्टु द॑ग्नि॒ष्टु-द्भ॑वति ।30) अ॒ग्नि॒ष्टुदित्य॑ग्नि - स्तुत् ।31) भ॒व॒ति॒ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑-म्भवति भवति पा॒प्मान᳚म् ।32) पा॒प्मान॑ मे॒वैव पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑ मे॒व ।33) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।34) तेन॒ नि-र्णिष् टेन॒ तेन॒ निः ।35) नि-र्द॑हन्ते दहन्ते॒ नि-र्णि-र्द॑हन्ते ।36) द॒ह॒न्ते ऽथो॒ अथो॑ दहन्ते दह॒न्ते ऽथो᳚ ।37) अथो॒ तेज॒ स्तेजो ऽथो॒ अथो॒ तेजः॑ ।37) अथो॒ इत्यथो᳚ ।38) तेजो॒ वै वै तेज॒ स्तेजो॒ वै ।39) वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृत् ।40) त्रि॒वृ-त्तेज॒ स्तेज॑ स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-त्तेजः॑ ।40) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।41) तेज॑ ए॒वैव तेज॒ स्तेज॑ ए॒व ।42) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।43) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।44) द॒ध॒ते॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो द॑धते दधते पञ्चद॒शः ।45) प॒ञ्च॒द॒श इ॑न्द्रस्तो॒म इ॑न्द्रस्तो॒मः प॑ञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒श इ॑न्द्रस्तो॒मः ।45) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।46) इ॒न्द्र॒स्तो॒मो भ॑वति भवतीन्द्रस्तो॒म इ॑न्द्रस्तो॒मो भ॑वति ।46) इ॒न्द्र॒स्तो॒म इती᳚न्द्र - स्तो॒मः ।47) भ॒व॒ती॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्भ॑वति भवतीन्द्रि॒यम् ।48) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।49) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।50) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।॥ 11 ॥ (50/69)

    1) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।2) ti̠ṣṭha̠nti̠ tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śā-tti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti trayastri̠gṃ̠śāt ।3) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śam ।3) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāditi̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāt ।4) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa mupōpa̍ trayastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śa mupa̍ ।4) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śamiti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śam ।5) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।6) ya̠nti̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ yanti yanti ya̠jñasya̍ ।7) ya̠jñasya̠ santa̍tyai̠ santa̍tyai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ santa̍tyai ।8) santa̍tyā̠ athō̠ athō̠ santa̍tyai̠ santa̍tyā̠ athō̎ ।8) santa̍tyā̠ iti̠ saṃ - ta̠tyai̠ ।9) athō̎ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠rathō̠ athō̎ pra̠jāpa̍tiḥ ।9) athō̠ ityathō̎ ।10) pra̠jāpa̍ti̠-rvai vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvai ।10) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।11) vai tra̍yastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō vai vai tra̍yastri̠gṃ̠śaḥ ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śaḥ pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti-ntrayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śaḥ pra̠jāpa̍tim ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।13) pra̠jāpa̍ti mē̠vaiva pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti mē̠va ।13) pra̠jāpa̍ti̠miti̍ pra̠jā - pa̠ti̠m ।14) ē̠vai vaivā ।15) ā ra̍bhantē rabhanta̠ ā ra̍bhantē ।16) ra̠bha̠ntē̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai rabhantē rabhantē̠ prati̍ṣṭhityai ।17) prati̍ṣṭhityai triṇa̠va stri̍ṇa̠vaḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai triṇa̠vaḥ ।17) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।18) tri̠ṇa̠vō bha̍vati bhavati triṇa̠va stri̍ṇa̠vō bha̍vati ।18) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।19) bha̠va̠ti̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai bhavati bhavati̠ viji̍tyai ।20) viji̍tyā ēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō viji̍tyai̠ viji̍tyā ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।20) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।21) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō bha̍vati ।21) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।22) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।23) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।23) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।24) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।24) athō̠ ityathō̎ ।25) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।26) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।27) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।28) da̠dha̠tē̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dda̍dhatē dadhatē tri̠vṛt ।29) tri̠vṛ da̍gni̠ṣṭu da̍gni̠ṣṭu-ttri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gni̠ṣṭut ।29) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।30) a̠gni̠ṣṭu-dbha̍vati bhava tyagni̠ṣṭu da̍gni̠ṣṭu-dbha̍vati ।30) a̠gni̠ṣṭuditya̍gni - stut ।31) bha̠va̠ti̠ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍-mbhavati bhavati pā̠pmāna̎m ।32) pā̠pmāna̍ mē̠vaiva pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍ mē̠va ।33) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।34) tēna̠ ni-rṇiṣ ṭēna̠ tēna̠ niḥ ।35) ni-rda̍hantē dahantē̠ ni-rṇi-rda̍hantē ।36) da̠ha̠ntē 'thō̠ athō̍ dahantē daha̠ntē 'thō̎ ।37) athō̠ tēja̠ stējō 'thō̠ athō̠ tēja̍ḥ ।37) athō̠ ityathō̎ ।38) tējō̠ vai vai tēja̠ stējō̠ vai ।39) vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛt ।40) tri̠vṛ-ttēja̠ stēja̍ stri̠vṛ-ttri̠vṛ-ttēja̍ḥ ।40) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।41) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠ stēja̍ ē̠va ।42) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।43) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।44) da̠dha̠tē̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō da̍dhatē dadhatē pañchada̠śaḥ ।45) pa̠ñcha̠da̠śa i̍ndrastō̠ma i̍ndrastō̠maḥ pa̍ñchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śa i̍ndrastō̠maḥ ।45) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।46) i̠ndra̠stō̠mō bha̍vati bhavatīndrastō̠ma i̍ndrastō̠mō bha̍vati ।46) i̠ndra̠stō̠ma itī̎mdra - stō̠maḥ ।47) bha̠va̠tī̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mbha̍vati bhavatīndri̠yam ।48) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।49) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।50) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।॥ 11 ॥ (50/69)
    meaning

    They stand firm; the thirty-three deities ascend to the heavenly world; they go up; those are the three days of the thirty-three-deity rite.

    word by word
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    त्रयTrayaThree
    उपUpaNear to
    इतिItiRefers to something that precedes
    सSaYour
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    त्रिTriThree
    नवNavaNew, Fresh, Young
    विViA prefix indicating division, order etc
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    वृत्VrtTo take place, Occur
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तेनTenaBy that
    निNiFrom previous part of word Vadini
    तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
    तेजोTejoEnergy signifying Fire
    पञ्चPan.caFive
    दशDashaTen
    इन्द्रियIndriyaSense Organ
    वावVaavaJust, Indeed
    अवAvaA prefix
    यान्तिYaantiUndergo
    सम्SamTogether with
    तत्TatThat
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    पतिःPatihLord
    प्रजापतिPrajaapatiPrajapati
    अANot
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    तेजTejaFiery Energy
    दासDaasaServant
  • verse 12
    1) रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो रु॑न्धते रुन्धते सप्तद॒शः ।2) स॒प्त॒द॒शो भ॑वति भवति सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो भ॑वति ।2) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।3) भ॒व॒ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवति भव त्य॒न्नाद्य॑स्य ।4) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑ स्या॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।4) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।5) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।5) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।6) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।6) अथो॒ इत्यथो᳚ ।7) प्रैवैव प्र प्रैव ।8) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।9) तेन॑ जायन्ते जायन्ते॒ तेन॒ तेन॑ जायन्ते ।10) जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो जा॑यन्ते जायन्त एकवि॒ग्ं॒शः ।11) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्येकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।11) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।12) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।13) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।13) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।14) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।14) अथो॒ इत्यथो᳚ ।15) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।16) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।17) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।18) द॒ध॒ते॒ च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो द॑धते दधते चतुर्वि॒ग्ं॒शः ।19) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भवति चतुर्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।19) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श इति॑ चतुः - वि॒ग्ं॒शः ।20) भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति-र्भवति भवति॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।21) चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा श्चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒साः ।21) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।22) अ॒र्ध॒मा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।22) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।23) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।23) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।24) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सु॑व॒र्गः ।24) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।25) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।25) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।26) लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे लो॒को लो॒क-स्सं॑​वँथ्स॒रे ।27) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।27) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।28) ए॒व सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्ग ए॒वैव सु॑व॒र्गे ।29) सु॒व॒र्गे लो॒के लो॒के सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्गे लो॒के ।29) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गे ।30) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।31) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।32) ति॒ष्ठ॒न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒न्त्यथो᳚ ।33) अथो॑ ए॒ष ए॒षो ऽथो॒ अथो॑ ए॒षः ।33) अथो॒ इत्यथो᳚ ।34) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।35) वै वि॑षू॒वान्. वि॑षू॒वान्. वै वै वि॑षू॒वान् ।36) वि॒षू॒वान्. वि॑षू॒वन्तो॑ विषू॒वन्तो॑ विषू॒वान्. वि॑षू॒वान्. वि॑षू॒वन्तः॑ ।36) वि॒षू॒वानिति॑ विषु - वान् ।37) वि॒षू॒वन्तो॑ भवन्ति भवन्ति विषू॒वन्तो॑ विषू॒वन्तो॑ भवन्ति ।37) वि॒षू॒वन्त॒ इति॑ विषु - वन्तः॑ ।38) भ॒व॒न्ति॒ ये ये भ॑वन्ति भवन्ति॒ ये ।39) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।40) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।41) वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ता ए॒ता वि॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ताः ।42) ए॒ता आस॑त॒ आस॑त ए॒ता ए॒ता आस॑ते ।43) आस॑ते चतुर्वि॒ग्ं॒शाच् च॑तुर्वि॒ग्ं॒शा दास॑त॒ आस॑ते चतुर्वि॒ग्ं॒शात् ।44) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शा-त्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ चतुर्वि॒ग्ं॒शाच् च॑तुर्वि॒ग्ं॒शा-त्पृ॒ष्ठानि॑ ।44) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शादिति॑ चतुः - वि॒ग्ं॒शात् ।45) पृ॒ष्ठा न्युपोप॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्युप॑ ।46) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।47) य॒न्ति॒ सं॒​वँ॒थ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे य॑न्ति यन्ति सं​वँथ्स॒रे ।48) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।48) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।49) ए॒व प्र॑ति॒ष्ठाय॑ प्रति॒ष्ठायै॒वैव प्र॑ति॒ष्ठाय॑ ।50) प्र॒ति॒ष्ठाय॑ दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ प्रति॒ष्ठाय॑ प्रति॒ष्ठाय॑ दे॒वताः᳚ ।50) प्र॒ति॒ष्ठायेति॑ प्रति - स्थाय॑ ।॥ 12 ॥ (50/71)

    1) ru̠ndha̠tē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō ru̍ndhatē rundhatē saptada̠śaḥ ।2) sa̠pta̠da̠śō bha̍vati bhavati saptada̠śa-ssa̍ptada̠śō bha̍vati ।2) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।3) bha̠va̠ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavati bhava tya̠nnādya̍sya ।4) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍ syā̠nnādya̠syā va̍ruddhyai ।4) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।5) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।5) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।6) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।6) athō̠ ityathō̎ ।7) praivaiva pra praiva ।8) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।9) tēna̍ jāyantē jāyantē̠ tēna̠ tēna̍ jāyantē ।10) jā̠ya̠nta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō jā̍yantē jāyanta ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।11) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō bha̍vati ।11) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।12) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।13) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।13) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।14) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।14) athō̠ ityathō̎ ।15) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।16) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।17) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।18) da̠dha̠tē̠ cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śō da̍dhatē dadhatē chaturvi̠gṃ̠śaḥ ।19) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śō bha̍vati bhavati chaturvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śō bha̍vati ।19) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa iti̍ chatuḥ - vi̠gṃ̠śaḥ ।20) bha̠va̠ti̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati-rbhavati bhavati̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।21) chatu̍rvigṃśati rardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā śchatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati rardhamā̠sāḥ ।21) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।22) a̠rdha̠mā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।22) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।23) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।23) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।24) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssu̍va̠rgaḥ ।24) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।25) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।25) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।26) lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē lō̠kō lō̠ka-ssa̍ṃvathsa̠rē ।27) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।27) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।28) ē̠va su̍va̠rgē su̍va̠rga ē̠vaiva su̍va̠rgē ।29) su̠va̠rgē lō̠kē lō̠kē su̍va̠rgē su̍va̠rgē lō̠kē ।29) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gē ।30) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।31) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।32) ti̠ṣṭha̠ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ntyathō̎ ।33) athō̍ ē̠ṣa ē̠ṣō 'thō̠ athō̍ ē̠ṣaḥ ।33) athō̠ ityathō̎ ।34) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।35) vai vi̍ṣū̠vān. vi̍ṣū̠vān. vai vai vi̍ṣū̠vān ।36) vi̠ṣū̠vān. vi̍ṣū̠vantō̍ viṣū̠vantō̍ viṣū̠vān. vi̍ṣū̠vān. vi̍ṣū̠vanta̍ḥ ।36) vi̠ṣū̠vāniti̍ viṣu - vān ।37) vi̠ṣū̠vantō̍ bhavanti bhavanti viṣū̠vantō̍ viṣū̠vantō̍ bhavanti ।37) vi̠ṣū̠vanta̠ iti̍ viṣu - vanta̍ḥ ।38) bha̠va̠nti̠ yē yē bha̍vanti bhavanti̠ yē ।39) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।40) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।41) vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tā ē̠tā vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tāḥ ।42) ē̠tā āsa̍ta̠ āsa̍ta ē̠tā ē̠tā āsa̍tē ।43) āsa̍tē chaturvi̠gṃ̠śāch cha̍turvi̠gṃ̠śā dāsa̍ta̠ āsa̍tē chaturvi̠gṃ̠śāt ।44) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śā-tpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ chaturvi̠gṃ̠śāch cha̍turvi̠gṃ̠śā-tpṛ̠ṣṭhāni̍ ।44) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śāditi̍ chatuḥ - vi̠gṃ̠śāt ।45) pṛ̠ṣṭhā nyupōpa̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyupa̍ ।46) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।47) ya̠nti̠ sa̠ṃva̠thsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē ya̍nti yanti saṃvathsa̠rē ।48) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।48) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।49) ē̠va pra̍ti̠ṣṭhāya̍ prati̠ṣṭhāyai̠vaiva pra̍ti̠ṣṭhāya̍ ।50) pra̠ti̠ṣṭhāya̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̎ḥ prati̠ṣṭhāya̍ prati̠ṣṭhāya̍ dē̠vatā̎ḥ ।50) pra̠ti̠ṣṭhāyēti̍ prati - sthāya̍ ।॥ 12 ॥ (50/71)
    meaning

    The seventeenth contains; the seventeenth comes to be; by it the food is contained; through it they go forward to complete the rite.

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    इतिItiRefers to something that precedes
    सप्तSaptaSeven
    दशDashaTen
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    प्रPraPrefix
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तेनTenaBy that
    प्रतिPratiEvery
    सSaYour
    लोकोLokoWorld
    लोकLokaWorld, Men
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    एषःEssahHe
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    भवन्तिBhavantiBecome
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    एताEtaaThese
    उपUpaNear to
    देवताःDevataahGods
    दासDaasaServant
    अद्यAdyaFit to be Eaten
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
    मासMaasaMonth
    सम्SamTogether with
    लोकाःLokaahWorlds
    गाGaaShare
    एषEssaHe · This
    याYaaTo go towards
    एतEtaCome Near, Approached
    पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
    यान्तिYaantiUndergo
    प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
    देवताDevataaDivinity
    स्थSthaAbiding
  • verse 13
    1) दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति दे॒वता॑ दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति ।2) अ॒भ्यारो॑हन्ति त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा द॒भ्यारो॑ह-न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शात् ।2) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।3) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शा-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शम् ।3) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शादिति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शात् ।4) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श मुपोप॑ त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श-न्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श मुप॑ ।4) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शमिति॑ त्रय - त्रि॒ग्ं॒शम् ।5) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।6) य॒न्ति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्यन्ति यन्ति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत् ।7) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै वै त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै ।7) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒त् ।8) वै दे॒वता॑ दे॒वता॒ वै वै दे॒वताः᳚ ।9) दे॒वता॑ दे॒वता॑सु दे॒वता॑सु दे॒वता॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑सु ।10) दे॒वता᳚ स्वे॒वैव दे॒वता॑सु दे॒वता᳚ स्वे॒व ।11) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।12) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।13) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ त्रि॒ण॒व स्त्रि॑ण॒व स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति त्रिण॒वः ।14) त्रि॒ण॒वो भ॑वति भवति त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वो भ॑वति ।14) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।15) भ॒व॒ती॒म इ॒मे भ॑वति भवती॒मे ।16) इ॒मे वै वा इ॒म इ॒मे वै ।17) वै लो॒का लो॒का वै वै लो॒काः ।18) लो॒का स्त्रि॑ण॒व स्त्रि॑ण॒वो लो॒का लो॒का स्त्रि॑ण॒वः ।19) त्रि॒ण॒व ए॒ष्वे॑षु त्रि॑ण॒व स्त्रि॑ण॒व ए॒षु ।19) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।20) ए॒ष्वे॑ वैवै ष्वे᳚(1॒)ष्वे॑व ।21) ए॒व लो॒केषु॑ लो॒के ष्वे॒वैव लो॒केषु॑ ।22) लो॒केषु॒ प्रति॒ प्रति॑ लो॒केषु॑ लो॒केषु॒ प्रति॑ ।23) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।24) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वौ द्वौ ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ द्वौ ।25) द्वा वे॑कवि॒ग्ं॒शा वे॑कवि॒ग्ं॒शौ द्वौ द्वा वे॑कवि॒ग्ं॒शौ ।26) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शौ भ॑वतो भवत एकवि॒ग्ं॒शा वे॑कवि॒ग्ं॒शौ भ॑वतः ।26) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शावित्ये॑क - वि॒ग्ं॒शौ ।27) भ॒व॒तः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवतो भवतः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।28) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।28) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।29) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।29) अथो॒ इत्यथो᳚ ।30) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।31) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।32) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।33) द॒ध॒ते॒ ब॒हवो॑ ब॒हवो॑ दधते दधते ब॒हवः॑ ।34) ब॒हव॑ ष्षोड॒शिन॑ ष्षोड॒शिनो॑ ब॒हवो॑ ब॒हव॑ ष्षोड॒शिनः॑ ।35) षो॒ड॒शिनो॑ भवन्ति भवन्ति षोड॒शिन॑ ष्षोड॒शिनो॑ भवन्ति ।36) भ॒व॒न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्भवन्ति भवन्ति॒ तस्मा᳚त् ।37) तस्मा᳚-द्ब॒हवो॑ ब॒हव॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्ब॒हवः॑ ।38) ब॒हवः॑ प्र॒जासु॑ प्र॒जासु॑ ब॒हवो॑ ब॒हवः॑ प्र॒जासु॑ ।39) प्र॒जासु॒ वृषा॑णो॒ वृषा॑णः प्र॒जासु॑ प्र॒जासु॒ वृषा॑णः ।39) प्र॒जास्विति॑ प्र - जासु॑ ।40) वृषा॑णो॒ य-द्य-द्वृषा॑णो॒ वृषा॑णो॒ यत् ।41) यदे॒त ए॒ते य-द्यदे॒ते ।42) ए॒ते स्तोमा॒-स्स्तोमा॑ ए॒त ए॒ते स्तोमाः᳚ ।43) स्तोमा॒ व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षक्ता॒-स्स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ व्यति॑षक्ताः ।44) व्यति॑षक्ता॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षक्ता॒ भव॑न्ति ।44) व्यति॑षक्ता॒ इति॑ वि - अति॑षक्ताः ।45) भव॑न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ तस्मा᳚त् ।46) तस्मा॑ दि॒य मि॒य-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दि॒यम् ।47) इ॒य मोष॑धीभि॒ रोष॑धीभि रि॒य मि॒य मोष॑धीभिः ।48) ओष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒ रोष॑धीभि॒ रोष॑धीभि॒-र्वन॒स्पति॑भिः ।48) ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि - भिः॒ ।49) वन॒स्पति॑भि॒-र्व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षक्ता॒ वन॒स्पति॑भि॒-र्वन॒स्पति॑भि॒-र्व्यति॑षक्ता ।49) वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑ - भिः॒ ।50) व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षज्यन्ते॒ व्यति॑षज्यन्ते॒ व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षक्ता॒ व्यति॑षज्यन्ते ।50) व्यति॑ष॒क्तेति॑ वि - अति॑षक्ता ।॥ 13 ॥ (50/64)

    1) dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍hanti ।2) a̠bhyārō̍hanti trayastri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śā da̠bhyārō̍ha-ntya̠bhyārō̍hanti trayastri̠gṃ̠śāt ।2) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।3) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śā-ttra̍yastri̠gṃ̠śam ।3) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śāditi̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śāt ।4) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa mupōpa̍ trayastri̠gṃ̠śa-ntra̍yastri̠gṃ̠śa mupa̍ ।4) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śamiti̍ traya - tri̠gṃ̠śam ।5) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।6) ya̠nti̠ traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa-dyanti yanti̠ traya̍strigṃśat ।7) traya̍strigṃśa̠-dvai vai traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa̠-dvai ।7) traya̍strigṃśa̠diti̠ traya̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠t ।8) vai dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ vai vai dē̠vatā̎ḥ ।9) dē̠vatā̍ dē̠vatā̍su dē̠vatā̍su dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍su ।10) dē̠vatā̎ svē̠vaiva dē̠vatā̍su dē̠vatā̎ svē̠va ।11) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।12) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।13) ti̠ṣṭha̠nti̠ tri̠ṇa̠va stri̍ṇa̠va sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti triṇa̠vaḥ ।14) tri̠ṇa̠vō bha̍vati bhavati triṇa̠va stri̍ṇa̠vō bha̍vati ।14) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।15) bha̠va̠tī̠ma i̠mē bha̍vati bhavatī̠mē ।16) i̠mē vai vā i̠ma i̠mē vai ।17) vai lō̠kā lō̠kā vai vai lō̠kāḥ ।18) lō̠kā stri̍ṇa̠va stri̍ṇa̠vō lō̠kā lō̠kā stri̍ṇa̠vaḥ ।19) tri̠ṇa̠va ē̠ṣvē̍ṣu tri̍ṇa̠va stri̍ṇa̠va ē̠ṣu ।19) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।20) ē̠ṣvē̍ vaivai ṣvē̎(1̠)ṣvē̍va ।21) ē̠va lō̠kēṣu̍ lō̠kē ṣvē̠vaiva lō̠kēṣu̍ ।22) lō̠kēṣu̠ prati̠ prati̍ lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̠ prati̍ ।23) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।24) ti̠ṣṭha̠nti̠ dvau dvau ti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti̠ dvau ।25) dvā vē̍kavi̠gṃ̠śā vē̍kavi̠gṃ̠śau dvau dvā vē̍kavi̠gṃ̠śau ।26) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śau bha̍vatō bhavata ēkavi̠gṃ̠śā vē̍kavi̠gṃ̠śau bha̍vataḥ ।26) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śāvityē̍ka - vi̠gṃ̠śau ।27) bha̠va̠ta̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavatō bhavata̠ḥ prati̍ṣṭhityai ।28) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।28) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।29) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।29) athō̠ ityathō̎ ।30) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।31) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।32) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।33) da̠dha̠tē̠ ba̠havō̍ ba̠havō̍ dadhatē dadhatē ba̠hava̍ḥ ।34) ba̠hava̍ ṣṣōḍa̠śina̍ ṣṣōḍa̠śinō̍ ba̠havō̍ ba̠hava̍ ṣṣōḍa̠śina̍ḥ ।35) ṣō̠ḍa̠śinō̍ bhavanti bhavanti ṣōḍa̠śina̍ ṣṣōḍa̠śinō̍ bhavanti ।36) bha̠va̠nti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dbhavanti bhavanti̠ tasmā̎t ।37) tasmā̎-dba̠havō̍ ba̠hava̠ stasmā̠-ttasmā̎-dba̠hava̍ḥ ।38) ba̠hava̍ḥ pra̠jāsu̍ pra̠jāsu̍ ba̠havō̍ ba̠hava̍ḥ pra̠jāsu̍ ।39) pra̠jāsu̠ vṛṣā̍ṇō̠ vṛṣā̍ṇaḥ pra̠jāsu̍ pra̠jāsu̠ vṛṣā̍ṇaḥ ।39) pra̠jāsviti̍ pra - jāsu̍ ।40) vṛṣā̍ṇō̠ ya-dya-dvṛṣā̍ṇō̠ vṛṣā̍ṇō̠ yat ।41) yadē̠ta ē̠tē ya-dyadē̠tē ।42) ē̠tē stōmā̠-sstōmā̍ ē̠ta ē̠tē stōmā̎ḥ ।43) stōmā̠ vyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣaktā̠-sstōmā̠-sstōmā̠ vyati̍ṣaktāḥ ।44) vyati̍ṣaktā̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ vyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣaktā̠ bhava̍nti ।44) vyati̍ṣaktā̠ iti̍ vi - ati̍ṣaktāḥ ।45) bhava̍nti̠ tasmā̠-ttasmā̠-dbhava̍nti̠ bhava̍nti̠ tasmā̎t ।46) tasmā̍ di̠ya mi̠ya-ntasmā̠-ttasmā̍ di̠yam ।47) i̠ya mōṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi ri̠ya mi̠ya mōṣa̍dhībhiḥ ।48) ōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠ rōṣa̍dhībhi̠ rōṣa̍dhībhi̠-rvana̠spati̍bhiḥ ।48) ōṣa̍dhībhi̠rityōṣa̍dhi - bhi̠ḥ ।49) vana̠spati̍bhi̠-rvyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣaktā̠ vana̠spati̍bhi̠-rvana̠spati̍bhi̠-rvyati̍ṣaktā ।49) vana̠spati̍bhi̠riti̠ vana̠spati̍ - bhi̠ḥ ।50) vyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣajyantē̠ vyati̍ṣajyantē̠ vyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣaktā̠ vyati̍ṣajyantē ।50) vyati̍ṣa̠ktēti̍ vi - ati̍ṣaktā ।॥ 13 ॥ (50/64)
    meaning

    The deities ascend; they go up from the thirty-three; they proceed in the ascending path by which this rite grants the fruit of all worlds.

    word by word
    देवताःDevataahGods
    त्रयTrayaThree
    उपUpaNear to
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    इतिItiRefers to something that precedes
    त्रिTriThree
    नवNavaNew, Fresh, Young
    इमेImeThese
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    लोकाःLokaahWorlds
    एषुEssuIn these
    लोकेषुLokessuIn the World · [In Three] Lokas [Worlds]
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    द्वौDvauTwo
    बहवःBahavahMany
    भवन्तिBhavantiBecome
    तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
    प्रPraPrefix
    यत्YatWhich
    एतेEteThese
    एतEtaCome Near, Approached
    विViA prefix indicating division, order etc
    इयंIyamShe
    वनस्पतिVanaspatiForest Tree
    देवताDevataaDivinity
    यान्तिYaantiUndergo
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    लोकLokaWorld, Men
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
    भीBhiiTo Fear
  • verse 14
    1) व्यति॑षज्यन्ते प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ व्यति॑षज्यन्ते॒ व्यति॑षज्यन्ते प्र॒जया᳚ ।1) व्यति॑षज्यन्त॒ इति॑ वि - अति॑षज्यन्ते ।2) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।2) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।3) प॒शुभि॒-र्ये ये प॒शुभिः॑ प॒शुभि॒-र्ये ।3) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।4) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।5) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।6) वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ता ए॒ता वि॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ताः ।7) ए॒ता आस॑त॒ आस॑त ए॒ता ए॒ता आस॑ते ।8) आस॒ते ऽक्लृ॑प्ता॒ अक्लृ॑प्ता॒ आस॑त॒ आस॒ते ऽक्लृ॑प्ताः ।9) अक्लृ॑प्ता॒ वै वा अक्लृ॑प्ता॒ अक्लृ॑प्ता॒ वै ।10) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।11) ए॒ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒त ए॒ते सु॑व॒र्गम् ।12) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।12) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।13) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।14) य॒न्त्यु॒च्चा॒व॒चा नु॑च्चाव॒चान्. य॑न्ति यन्त्युच्चाव॒चान् ।15) उ॒च्चा॒व॒चान्. हि ह्यु॑च्चाव॒चा नु॑च्चाव॒चान्. हि ।16) हि स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॒न्॒. हि हि स्तोमान्॑ ।17) स्तोमा॑ नुप॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॑ नुप॒यन्ति॑ ।18) उ॒प॒यन्ति॒ य-द्यदु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ यत् ।18) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।19) यदे॒त ए॒ते य-द्यदे॒ते ।20) ए॒त ऊ॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वा ए॒त ए॒त ऊ॒र्ध्वाः ।21) ऊ॒र्ध्वाः क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता ऊ॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वाः क्लृ॒प्ताः ।22) क्लृ॒प्ता-स्स्तोमा॒-स्स्तोमाः᳚ क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता-स्स्तोमाः᳚ ।23) स्तोमा॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ भव॑न्ति ।24) भव॑न्ति क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता भव॑न्ति॒ भव॑न्ति क्लृ॒प्ताः ।25) क्लृ॒प्ता ए॒वैव क्लृ॒प्ताः क्लृ॒प्ता ए॒व ।26) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।27) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।27) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।28) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।29) य॒न्त्यु॒भयो॑ रु॒भयो᳚-र्यन्ति यन्त्यु॒भयोः᳚ ।30) उ॒भयो॑ रेभ्य एभ्य उ॒भयो॑ रु॒भयो॑ रेभ्यः ।31) ए॒भ्यो॒ लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॑ रेभ्य एभ्यो लो॒कयोः᳚ ।32) लो॒कयोः᳚ कल्पते कल्पते लो॒कयो᳚-र्लो॒कयोः᳚ कल्पते ।33) क॒ल्प॒ते॒ त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒श-त्क॑ल्पते कल्पते त्रि॒ग्ं॒शत् ।34) त्रि॒ग्ं॒श दे॒ता ए॒ता स्त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒श दे॒ताः ।35) ए॒ता स्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरै॒ता ए॒ता स्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा ।36) त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ट्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राट् ।36) त्रि॒ग्ं॒शद॑क्ष॒रेति॑ त्रि॒ग्ं॒शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।37) वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न᳚म् ।37) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।38) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।39) वि॒रा-ड्वि॒राजा॑ वि॒राजा॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजा᳚ ।39) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।40) वि॒राजै॒ वैव वि॒राजा॑ वि॒रा जै॒व ।40) वि॒राजेति॑ वि - राजा᳚ ।41) ए॒वा न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।42) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।42) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।43) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।44) रु॒न्ध॒ते॒ ऽति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ रु॑न्धते रुन्धते ऽतिरा॒त्रौ ।45) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।45) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।46) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।47) भ॒व॒तो॒ ऽन्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवतो भवतो॒ ऽन्नाद्य॑स्य ।48) अ॒न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै ।48) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।49) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 14 ॥ (49/62)॥ अ. 3 ॥

    1) vyati̍ṣajyantē pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ vyati̍ṣajyantē̠ vyati̍ṣajyantē pra̠jayā̎ ।1) vyati̍ṣajyanta̠ iti̍ vi - ati̍ṣajyantē ।2) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।2) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।3) pa̠śubhi̠-ryē yē pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠-ryē ।3) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।4) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।5) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।6) vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tā ē̠tā vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tāḥ ।7) ē̠tā āsa̍ta̠ āsa̍ta ē̠tā ē̠tā āsa̍tē ।8) āsa̠tē 'klṛ̍ptā̠ aklṛ̍ptā̠ āsa̍ta̠ āsa̠tē 'klṛ̍ptāḥ ।9) aklṛ̍ptā̠ vai vā aklṛ̍ptā̠ aklṛ̍ptā̠ vai ।10) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।11) ē̠tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠ta ē̠tē su̍va̠rgam ।12) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।12) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।13) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।14) ya̠ntyu̠chchā̠va̠chā nu̍chchāva̠chān. ya̍nti yantyuchchāva̠chān ।15) u̠chchā̠va̠chān. hi hyu̍chchāva̠chā nu̍chchāva̠chān. hi ।16) hi stōmā̠-nthstōmā̠n̠. hi hi stōmān̍ ।17) stōmā̍ nupa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ stōmā̠-nthstōmā̍ nupa̠yanti̍ ।18) u̠pa̠yanti̠ ya-dyadu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ yat ।18) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।19) yadē̠ta ē̠tē ya-dyadē̠tē ।20) ē̠ta ū̠rdhvā ū̠rdhvā ē̠ta ē̠ta ū̠rdhvāḥ ।21) ū̠rdhvāḥ klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā ū̠rdhvā ū̠rdhvāḥ klṛ̠ptāḥ ।22) klṛ̠ptā-sstōmā̠-sstōmā̎ḥ klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā-sstōmā̎ḥ ।23) stōmā̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ stōmā̠-sstōmā̠ bhava̍nti ।24) bhava̍nti klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā bhava̍nti̠ bhava̍nti klṛ̠ptāḥ ।25) klṛ̠ptā ē̠vaiva klṛ̠ptāḥ klṛ̠ptā ē̠va ।26) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।27) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।27) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।28) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।29) ya̠ntyu̠bhayō̍ ru̠bhayō̎-ryanti yantyu̠bhayō̎ḥ ।30) u̠bhayō̍ rēbhya ēbhya u̠bhayō̍ ru̠bhayō̍ rēbhyaḥ ।31) ē̠bhyō̠ lō̠kayō̎-rlō̠kayō̍ rēbhya ēbhyō lō̠kayō̎ḥ ।32) lō̠kayō̎ḥ kalpatē kalpatē lō̠kayō̎-rlō̠kayō̎ḥ kalpatē ।33) ka̠lpa̠tē̠ tri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śa-tka̍lpatē kalpatē tri̠gṃ̠śat ।34) tri̠gṃ̠śa dē̠tā ē̠tā stri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śa dē̠tāḥ ।35) ē̠tā stri̠gṃ̠śada̍kṣarā tri̠gṃ̠śada̍kṣarai̠tā ē̠tā stri̠gṃ̠śada̍kṣarā ।36) tri̠gṃ̠śada̍kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ṭtri̠gṃ̠śada̍kṣarā tri̠gṃ̠śada̍kṣarā vi̠rāṭ ।36) tri̠gṃ̠śada̍kṣa̠rēti̍ tri̠gṃ̠śat - a̠kṣa̠rā̠ ।37) vi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̎m ।37) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।38) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।39) vi̠rā-ḍvi̠rājā̍ vi̠rājā̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rājā̎ ।39) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।40) vi̠rājai̠ vaiva vi̠rājā̍ vi̠rā jai̠va ।40) vi̠rājēti̍ vi - rājā̎ ।41) ē̠vā nnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।42) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।42) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।43) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।44) ru̠ndha̠tē̠ 'ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ru̍ndhatē rundhatē 'tirā̠trau ।45) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।45) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।46) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।47) bha̠va̠tō̠ 'nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavatō bhavatō̠ 'nnādya̍sya ।48) a̠nnādya̍sya̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya̠ pari̍gṛhītyai ।48) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।49) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 14 ॥ (49/62)॥ a. 3 ॥
    meaning

    They are connected by means of offspring, by means of cattle; through progeny and cattle this rite weaves all beings together.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    विViA prefix indicating division, order etc
    प्रPraPrefix
    जयाJayaaJaya
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    पशुPashuBeing
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    एताEtaaThese
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतेEteThese
    गम्GamTo Go
    हिHiFor, Because
    यत्YatWhich
    भवन्तिBhavantiBecome
    कल्पतेKalpateBecomes fit [to realize Brahman]
    अवAvaA prefix
    परिPariAround
    अANot
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
    पशूPashuuCow
    भीBhiiTo Fear
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकLokaWorld, Men
    यान्तिYaantiUndergo
    उर्ध्वUrdhvaUpwards
    वीरViiraBrave or Eminent
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    दानDaanaact of Giving, Gift, Donation, Rut-Fluid
    मनManaMind
    दानंDaanamCharity, Act of Giving
    अन्नAnnaFood
    विराजViraajaShining, Brilliant
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
    वावVaavaJust, Indeed
    अद्यAdyaFit to be Eaten
  • verse 15
    1) प्र॒जाप॑ति-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्सुव॒र्गम् ।1) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।2) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।2) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।3) लो॒क मै॑दै ल्लो॒कम् ँलो॒क मै᳚त् ।4) ऐ॒-त्त-न्त मै॑दै॒-त्तम् ।5) त-न्दे॒वा दे॒वा स्त-न्त-न्दे॒वाः ।6) दे॒वा येन॑येन॒ येन॑येन दे॒वा दे॒वा येन॑येन ।7) येन॑येन॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ येन॑येन॒ येन॑येन॒ छन्द॑सा ।7) येन॑ये॒नेति॒ येन॑ - ये॒न॒ ।8) छन्द॒सा ऽन्वनु॒ च्छन्द॑सा॒ छन्द॒सा ऽनु॑ ।9) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।10) प्रायु॑ञ्ज॒ता यु॑ञ्जत॒ प्र प्रायु॑ञ्जत ।11) अयु॑ञ्जत॒ तेन॒ तेना यु॑ञ्ज॒ता यु॑ञ्जत॒ तेन॑ ।12) तेन॒ न न तेन॒ तेन॒ न ।13) नाप्नु॑व-न्नाप्नुव॒-न्न नाप्नु॑वन्न् ।14) आ॒प्नु॒व॒-न्ते त आ᳚प्नुव-न्नाप्नुव॒-न्ते ।15) त ए॒ता ए॒ता स्ते त ए॒ताः ।16) ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शत॒-न्द्वात्रिग्ं॑शत मे॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शतम् ।17) द्वात्रिग्ं॑शत॒ग्ं॒ रात्री॒ रात्री॒-र्द्वात्रिग्ं॑शत॒-न्द्वात्रिग्ं॑शत॒ग्ं॒ रात्रीः᳚ ।18) रात्री॑ रपश्य-न्नपश्य॒-न्रात्री॒ रात्री॑ रपश्यन्न् ।19) अ॒प॒श्य॒-न्द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽपश्य-न्नपश्य॒-न्द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ।20) द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टुक् ।20) द्वात्रिग्ं॑शदक्ष॒रेति॒ द्वात्रिग्ं॑शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।21) अ॒नु॒ष्टु गानु॑ष्टुभ॒ आनु॑ष्टुभो ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु गानु॑ष्टुभः ।21) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।22) आनु॑ष्टुभः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒ रानु॑ष्टुभ॒ आनु॑ष्टुभः प्र॒जाप॑तिः ।22) आनु॑ष्टुभ॒ इत्यानु॑ - स्तु॒भः॒ ।23) प्र॒जाप॑ति॒-स्स्वेन॒ स्वेन॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-स्स्वेन॑ ।23) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।24) स्वेनै॒वैव स्वेन॒ स्वेनै॒व ।25) ए॒व छन्द॑सा॒ छन्द॑ सै॒वैव छन्द॑सा ।26) छन्द॑सा प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति॒-ञ्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा प्र॒जाप॑तिम् ।27) प्र॒जाप॑ति मा॒प्त्वा ऽऽप्त्वा प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति मा॒प्त्वा ।27) प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् ।28) आ॒प्त्वा ऽभ्या॒रुह्या᳚ भ्या॒रुह्या॒ प्त्वा ऽऽप्त्वा ऽभ्या॒रुह्य॑ ।29) अ॒भ्या॒रुह्य॑ सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग म॑भ्या॒रुह्या᳚ भ्या॒रुह्य॑ सुव॒र्गम् ।29) अ॒भ्या॒रुह्येत्य॑भि - आ॒रुह्य॑ ।30) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।30) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।31) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।32) आ॒य॒न्॒. ये य आ॑य-न्नाय॒न्॒. ये ।33) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।34) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।35) वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ता ए॒ता वि॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒ताः ।36) ए॒ता आस॑त॒ आस॑त ए॒ता ए॒ता आस॑ते ।37) आस॑ते॒ द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श॒ दास॑त॒ आस॑ते॒ द्वात्रिग्ं॑शत् ।38) द्वात्रिग्ं॑श दे॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श दे॒ताः ।39) ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्ष रै॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ।40) द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टुक् ।40) द्वात्रिग्ं॑शदक्ष॒रेति॒ द्वात्रिग्ं॑शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।41) अ॒नु॒ष्टु गानु॑ष्टुभ॒ आनु॑ष्टुभो ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु गानु॑ष्टुभः ।41) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।42) आनु॑ष्टुभः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒ रानु॑ष्टुभ॒ आनु॑ष्टुभः प्र॒जाप॑तिः ।42) आनु॑ष्टुभ॒ इत्यानु॑ - स्तु॒भः॒ ।43) प्र॒जाप॑ति॒-स्स्वेन॒ स्वेन॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-स्स्वेन॑ ।43) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।44) स्वेनै॒वैव स्वेन॒ स्वेनै॒व ।45) ए॒व छन्द॑सा॒ छन्द॑सै॒वैव छन्द॑सा ।46) छन्द॑सा प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति॒-ञ्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा प्र॒जाप॑तिम् ।47) प्र॒जाप॑ति मा॒प्त्वा ऽऽप्त्वा प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति मा॒प्त्वा ।47) प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् ।48) आ॒प्त्वा श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॑ मा॒प्त्वा ऽऽप्त्वा श्रिय᳚म् ।49) श्रिय॑-ङ्गच्छन्ति गच्छन्ति॒ श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॑-ङ्गच्छन्ति ।50) ग॒च्छ॒न्ति॒ श्री-श्श्री-र्ग॑च्छन्ति गच्छन्ति॒ श्रीः ।॥ 15 ॥ (50/65)

    1) pra̠jāpa̍ti-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rga-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssuva̠rgam ।1) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।2) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।2) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।3) lō̠ka mai̍dai llō̠kam ँlō̠ka mai̎t ।4) ai̠-tta-nta mai̍dai̠-ttam ।5) ta-ndē̠vā dē̠vā sta-nta-ndē̠vāḥ ।6) dē̠vā yēna̍yēna̠ yēna̍yēna dē̠vā dē̠vā yēna̍yēna ।7) yēna̍yēna̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ yēna̍yēna̠ yēna̍yēna̠ Chanda̍sā ।7) yēna̍yē̠nēti̠ yēna̍ - yē̠na̠ ।8) Chanda̠sā 'nvanu̠ chChanda̍sā̠ Chanda̠sā 'nu̍ ।9) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।10) prāyu̍ñja̠tā yu̍ñjata̠ pra prāyu̍ñjata ।11) ayu̍ñjata̠ tēna̠ tēnā yu̍ñja̠tā yu̍ñjata̠ tēna̍ ।12) tēna̠ na na tēna̠ tēna̠ na ।13) nāpnu̍va-nnāpnuva̠-nna nāpnu̍vann ।14) ā̠pnu̠va̠-ntē ta ā̎pnuva-nnāpnuva̠-ntē ।15) ta ē̠tā ē̠tā stē ta ē̠tāḥ ।16) ē̠tā dvātrigṃ̍śata̠-ndvātrigṃ̍śata mē̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śatam ।17) dvātrigṃ̍śata̠gṃ̠ rātrī̠ rātrī̠-rdvātrigṃ̍śata̠-ndvātrigṃ̍śata̠gṃ̠ rātrī̎ḥ ।18) rātrī̍ rapaśya-nnapaśya̠-nrātrī̠ rātrī̍ rapaśyann ।19) a̠pa̠śya̠-ndvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣarā 'paśya-nnapaśya̠-ndvātrigṃ̍śadakṣarā ।20) dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug dvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭuk ।20) dvātrigṃ̍śadakṣa̠rēti̠ dvātrigṃ̍śat - a̠kṣa̠rā̠ ।21) a̠nu̠ṣṭu gānu̍ṣṭubha̠ ānu̍ṣṭubhō 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu gānu̍ṣṭubhaḥ ।21) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।22) ānu̍ṣṭubhaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ rānu̍ṣṭubha̠ ānu̍ṣṭubhaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।22) ānu̍ṣṭubha̠ ityānu̍ - stu̠bha̠ḥ ।23) pra̠jāpa̍ti̠-ssvēna̠ svēna̍ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-ssvēna̍ ।23) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।24) svēnai̠vaiva svēna̠ svēnai̠va ।25) ē̠va Chanda̍sā̠ Chanda̍ sai̠vaiva Chanda̍sā ।26) Chanda̍sā pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti̠-ñChanda̍sā̠ Chanda̍sā pra̠jāpa̍tim ।27) pra̠jāpa̍ti mā̠ptvā ''ptvā pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti mā̠ptvā ।27) pra̠jāpa̍ti̠miti̍ pra̠jā - pa̠ti̠m ।28) ā̠ptvā 'bhyā̠ruhyā̎ bhyā̠ruhyā̠ ptvā ''ptvā 'bhyā̠ruhya̍ ।29) a̠bhyā̠ruhya̍ suva̠rgagṃ su̍va̠rga ma̍bhyā̠ruhyā̎ bhyā̠ruhya̍ suva̠rgam ।29) a̠bhyā̠ruhyētya̍bhi - ā̠ruhya̍ ।30) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।30) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।31) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।32) ā̠ya̠n̠. yē ya ā̍ya-nnāya̠n̠. yē ।33) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।34) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।35) vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tā ē̠tā vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠tāḥ ।36) ē̠tā āsa̍ta̠ āsa̍ta ē̠tā ē̠tā āsa̍tē ।37) āsa̍tē̠ dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa̠ dāsa̍ta̠ āsa̍tē̠ dvātrigṃ̍śat ।38) dvātrigṃ̍śa dē̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa dē̠tāḥ ।39) ē̠tā dvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣa rai̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śadakṣarā ।40) dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug dvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭuk ।40) dvātrigṃ̍śadakṣa̠rēti̠ dvātrigṃ̍śat - a̠kṣa̠rā̠ ।41) a̠nu̠ṣṭu gānu̍ṣṭubha̠ ānu̍ṣṭubhō 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu gānu̍ṣṭubhaḥ ।41) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।42) ānu̍ṣṭubhaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ rānu̍ṣṭubha̠ ānu̍ṣṭubhaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।42) ānu̍ṣṭubha̠ ityānu̍ - stu̠bha̠ḥ ।43) pra̠jāpa̍ti̠-ssvēna̠ svēna̍ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-ssvēna̍ ।43) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।44) svēnai̠vaiva svēna̠ svēnai̠va ।45) ē̠va Chanda̍sā̠ Chanda̍sai̠vaiva Chanda̍sā ।46) Chanda̍sā pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti̠-ñChanda̍sā̠ Chanda̍sā pra̠jāpa̍tim ।47) pra̠jāpa̍ti mā̠ptvā ''ptvā pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti mā̠ptvā ।47) pra̠jāpa̍ti̠miti̍ pra̠jā - pa̠ti̠m ।48) ā̠ptvā śriya̠gg̠ śriya̍ mā̠ptvā ''ptvā śriya̎m ।49) śriya̍-ṅgachChanti gachChanti̠ śriya̠gg̠ śriya̍-ṅgachChanti ।50) ga̠chCha̠nti̠ śrī-śśrī-rga̍chChanti gachChanti̠ śrīḥ ।॥ 15 ॥ (50/65)
    meaning

    Prajapati seeks the heavenly world; the heavenly world he enters; the chandomas are indeed this — the chandomas bring the result.

    word by word
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    गम्GamTo Go
    लोकLokaWorld, Men
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    येनYenaBy this · by whom · By Him · By Whom [is Sustained the Universe] · By Which, By Whom
    अनुAnuA prefix signifying repeatedly
    प्रPraPrefix
    तेनTenaBy that
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    तंTamHim · To You · That · Then
    एताEtaaThese
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    छन्दChandaMetre
    आरुह्यAaruhyaHaving Mounted or Ascended
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    श्रियम्ShriyamProsperity, Wealth, Good Fortune, Success
    श्रीShriiBeauty, Splendour, Lustre
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    पतिःPatihLord
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    देवDevaDivine
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    तTaThat
    एतEtaCome Near, Approached
    रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    प्रजापतिPrajaapatiPrajapati
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    याYaaTo go towards
  • verse 16
    1) श्रीर्-हि हि श्री-श्श्रीर्-हि ।2) हि म॑नु॒ष्य॑स्य मनु॒ष्य॑स्य॒ हि हि म॑नु॒ष्य॑स्य ।3) म॒नु॒ष्य॑स्य सुव॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो म॑नु॒ष्य॑स्य मनु॒ष्य॑स्य सुव॒र्गः ।4) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।4) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।5) लो॒को द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श ल्लो॒को लो॒को द्वात्रिग्ं॑शत् ।6) द्वात्रिग्ं॑श दे॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श दे॒ताः ।7) ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्ष रै॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ।8) द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा॒ द्वात्रिग्ं॑शदक्षरा ऽनु॒ष्टुक् ।8) द्वात्रिग्ं॑शदक्ष॒रेति॒ द्वात्रिग्ं॑शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।9) अ॒नु॒ष्टुग् वाग् वाग॑नु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् वाक् ।9) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।10) वाग॑नु॒ष्टु ब॑नु॒ष्टुब् वाग् वाग॑नु॒ष्टुप् ।11) अ॒नु॒ष्टु-फ्सर्वा॒ग्ं॒ सर्वा॑ मनु॒ष्टु ब॑नु॒ष्टु-फ्सर्वा᳚म् ।11) अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु - स्तुप् ।12) सर्वा॑ मे॒वैव सर्वा॒ग्ं॒ सर्वा॑ मे॒व ।13) ए॒व वाचं॒-वाँच॑ मे॒वैव वाच᳚म् ।14) वाच॑ माप्नुव-न्त्याप्नुवन्ति॒ वाचं॒-वाँच॑ माप्नुवन्ति ।15) आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ सर्वे॒ सर्व॑ आप्नुव न्त्याप्नुवन्ति॒ सर्वे᳚ ।16) सर्वे॑ वा॒चो वा॒च-स्सर्वे॒ सर्वे॑ वा॒चः ।17) वा॒चो व॑दि॒तारो॑ वदि॒तारो॑ वा॒चो वा॒चो व॑दि॒तारः॑ ।18) व॒दि॒तारो॑ भवन्ति भवन्ति वदि॒तारो॑ वदि॒तारो॑ भवन्ति ।19) भ॒व॒न्ति॒ सर्वे॒ सर्वे॑ भवन्ति भवन्ति॒ सर्वे᳚ ।20) सर्वे॒ हि हि सर्वे॒ सर्वे॒ हि ।21) हि श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॒ग्ं॒ हि हि श्रिय᳚म् ।22) श्रिय॒-ङ्गच्छ॑न्ति॒ गच्छ॑न्ति॒ श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॒-ङ्गच्छ॑न्ति ।23) गच्छ॑न्ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्गच्छ॑न्ति॒ गच्छ॑न्ति॒ ज्योतिः॑ ।24) ज्योति॒-र्गौ-र्गौ-र्ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्गौः ।25) गौ रायु॒ रायु॒-र्गौ-र्गौ रायुः॑ ।26) आयु॒ रिती त्यायु॒ रायु॒ रिति॑ ।27) इति॑ त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा इतीति॑ त्र्य॒हाः ।28) त्र्य॒हा भ॑वन्ति भवन्ति त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा भ॑वन्ति ।28) त्र्य॒हा इति॑ त्रि - अ॒हाः ।29) भ॒व॒न्ती॒य मि॒य-म्भ॑वन्ति भवन्ती॒यम् ।30) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।31) वाव ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वाव वाव ज्योतिः॑ ।32) ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्षम् ।33) अ॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौ-र्गौ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौः ।34) गौ र॒सा व॒सौ गौ-र्गौ र॒सौ ।35) अ॒सा वायु॒ रायु॑ र॒सा व॒सा वायुः॑ ।36) आयु॑ रि॒मा नि॒मा नायु॒ रायु॑ रि॒मान् ।37) इ॒मा ने॒वैवे मा नि॒मा ने॒व ।38) ए॒व लो॒कान् ँलो॒का ने॒वैव लो॒कान् ।39) लो॒का न॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कान् ँलो॒का न॒भ्यारो॑हन्ति ।40) अ॒भ्यारो॑ह न्त्यभिपू॒र्व म॑भिपू॒र्व म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑ह न्त्यभिपू॒र्वम् ।40) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।41) अ॒भि॒पू॒र्व-न्त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा अ॑भिपू॒र्व म॑भिपू॒र्व-न्त्र्य॒हाः ।41) अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि - पू॒र्वम् ।42) त्र्य॒हा भ॑वन्ति भवन्ति त्र्य॒हा स्त्र्य॒हा भ॑वन्ति ।42) त्र्य॒हा इति॑ त्रि - अ॒हाः ।43) भ॒व॒ न्त्य॒भि॒पू॒र्व म॑भिपू॒र्व-म्भ॑वन्ति भव न्त्यभिपू॒र्वम् ।44) अ॒भि॒पू॒र्व मे॒वै वाभि॑पू॒र्व म॑भिपू॒र्व मे॒व ।44) अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि - पू॒र्वम् ।45) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।46) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।46) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।47) लो॒क म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कम् ँलो॒क म॒भ्यारो॑हन्ति ।48) अ॒भ्यारो॑हन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या॑ म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् ।48) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।49) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति यन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति ।49) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् ।50) य॒न्ती॒य मि॒यं-यँ॑न्ति यन्ती॒यम् ।॥ 16 ॥ (50/62)

    1) śrīr-hi hi śrī-śśrīr-hi ।2) hi ma̍nu̠ṣya̍sya manu̠ṣya̍sya̠ hi hi ma̍nu̠ṣya̍sya ।3) ma̠nu̠ṣya̍sya suva̠rga-ssu̍va̠rgō ma̍nu̠ṣya̍sya manu̠ṣya̍sya suva̠rgaḥ ।4) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।4) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।5) lō̠kō dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa llō̠kō lō̠kō dvātrigṃ̍śat ।6) dvātrigṃ̍śa dē̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa dē̠tāḥ ।7) ē̠tā dvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣa rai̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śadakṣarā ।8) dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug dvātrigṃ̍śadakṣarā̠ dvātrigṃ̍śadakṣarā 'nu̠ṣṭuk ।8) dvātrigṃ̍śadakṣa̠rēti̠ dvātrigṃ̍śat - a̠kṣa̠rā̠ ।9) a̠nu̠ṣṭug vāg vāga̍nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug vāk ।9) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।10) vāga̍nu̠ṣṭu ba̍nu̠ṣṭub vāg vāga̍nu̠ṣṭup ।11) a̠nu̠ṣṭu-phsarvā̠gṃ̠ sarvā̍ manu̠ṣṭu ba̍nu̠ṣṭu-phsarvā̎m ।11) a̠nu̠ṣṭubitya̍nu - stup ।12) sarvā̍ mē̠vaiva sarvā̠gṃ̠ sarvā̍ mē̠va ।13) ē̠va vācha̠ṃ vācha̍ mē̠vaiva vācha̎m ।14) vācha̍ māpnuva-ntyāpnuvanti̠ vācha̠ṃ vācha̍ māpnuvanti ।15) ā̠pnu̠va̠nti̠ sarvē̠ sarva̍ āpnuva ntyāpnuvanti̠ sarvē̎ ।16) sarvē̍ vā̠chō vā̠cha-ssarvē̠ sarvē̍ vā̠chaḥ ।17) vā̠chō va̍di̠tārō̍ vadi̠tārō̍ vā̠chō vā̠chō va̍di̠tāra̍ḥ ।18) va̠di̠tārō̍ bhavanti bhavanti vadi̠tārō̍ vadi̠tārō̍ bhavanti ।19) bha̠va̠nti̠ sarvē̠ sarvē̍ bhavanti bhavanti̠ sarvē̎ ।20) sarvē̠ hi hi sarvē̠ sarvē̠ hi ।21) hi śriya̠gg̠ śriya̠gṃ̠ hi hi śriya̎m ।22) śriya̠-ṅgachCha̍nti̠ gachCha̍nti̠ śriya̠gg̠ śriya̠-ṅgachCha̍nti ।23) gachCha̍nti̠ jyōti̠-rjyōti̠-rgachCha̍nti̠ gachCha̍nti̠ jyōti̍ḥ ।24) jyōti̠-rgau-rgau-rjyōti̠-rjyōti̠-rgauḥ ।25) gau rāyu̠ rāyu̠-rgau-rgau rāyu̍ḥ ।26) āyu̠ ritī tyāyu̠ rāyu̠ riti̍ ।27) iti̍ trya̠hā strya̠hā itīti̍ trya̠hāḥ ।28) trya̠hā bha̍vanti bhavanti trya̠hā strya̠hā bha̍vanti ।28) trya̠hā iti̍ tri - a̠hāḥ ।29) bha̠va̠ntī̠ya mi̠ya-mbha̍vanti bhavantī̠yam ।30) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।31) vāva jyōti̠-rjyōti̠-rvāva vāva jyōti̍ḥ ।32) jyōti̍ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñjyōti̠-rjyōti̍ ra̠ntari̍kṣam ।33) a̠ntari̍kṣa̠-ṅgau-rgau ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ṅgauḥ ।34) gau ra̠sā va̠sau gau-rgau ra̠sau ।35) a̠sā vāyu̠ rāyu̍ ra̠sā va̠sā vāyu̍ḥ ।36) āyu̍ ri̠mā ni̠mā nāyu̠ rāyu̍ ri̠mān ।37) i̠mā nē̠vaivē mā ni̠mā nē̠va ।38) ē̠va lō̠kān ँlō̠kā nē̠vaiva lō̠kān ।39) lō̠kā na̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kān ँlō̠kā na̠bhyārō̍hanti ।40) a̠bhyārō̍ha ntyabhipū̠rva ma̍bhipū̠rva ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍ha ntyabhipū̠rvam ।40) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।41) a̠bhi̠pū̠rva-ntrya̠hā strya̠hā a̍bhipū̠rva ma̍bhipū̠rva-ntrya̠hāḥ ।41) a̠bhi̠pū̠rvamitya̍bhi - pū̠rvam ।42) trya̠hā bha̍vanti bhavanti trya̠hā strya̠hā bha̍vanti ।42) trya̠hā iti̍ tri - a̠hāḥ ।43) bha̠va̠ ntya̠bhi̠pū̠rva ma̍bhipū̠rva-mbha̍vanti bhava ntyabhipū̠rvam ।44) a̠bhi̠pū̠rva mē̠vai vābhi̍pū̠rva ma̍bhipū̠rva mē̠va ।44) a̠bhi̠pū̠rvamitya̍bhi - pū̠rvam ।45) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।46) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।46) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।47) lō̠ka ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhyārō̍hanti ।48) a̠bhyārō̍hanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̍ ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎m ।48) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।49) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎ṃ yanti yanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎ṃ yanti ।49) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̠miti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rābhyā̎m ।50) ya̠ntī̠ya mi̠yaṃ ya̍nti yantī̠yam ।॥ 16 ॥ (50/62)
    meaning

    Prosperity is for the human; the human's prosperity is in the heavenly world; the heavenly world is the world-sphere — the heavenly world is attained.

    word by word
    हिHiFor, Because
    लोकोLokoWorld
    लोकLokaWorld, Men
    इतिItiRefers to something that precedes
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    एताEtaaThese
    वाक्VaakSpeech
    सर्वाSarvaaAll
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वाचVaacaSpeech
    सर्वेSarveAll
    सर्वSarvaAll
    भवन्तिBhavantiBecome
    श्रियम्ShriyamProsperity, Wealth, Good Fortune, Success
    आयुAayuDuration of life
    त्रिTriThree
    वावVaavaJust, Indeed
    वायुःVaayuhAir
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    लोकान्LokaanWorlds · Worlds [of Devas and Asuras]
    लोकाःLokaahWorlds
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    गम्GamTo Go
    मनुष्यManussyaMan, Person
    गाGaaShare
    एतEtaCome Near, Approached
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    वाचाम्VaacaamSpeech
    वचVacaSpeech
    वचःVacahWords
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    अहAhaparticle implying ascertainment
    इयंIyamShe
    रसRasaJuice, Nectar, Syrup
    वायुVaayuWind
    वसVasaDwelling, Residence
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    यान्तिYaantiUndergo
  • verse 17
    1) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।2) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।3) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।3) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।4) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।5) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।6) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।7) ए॒व य॑न्ति य-न्त्ये॒वैव य॑न्ति ।8) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।9) अथो॑ अ॒नयो॑ र॒नयो॒ रथो॒ अथो॑ अ॒नयोः᳚ ।9) अथो॒ इत्यथो᳚ ।10) अ॒नयो॑ रे॒वै वानयो॑ र॒नयो॑ रे॒व ।11) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।12) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।13) ति॒ष्ठ॒न्त्ये॒ते ए॒ते ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्त्ये॒ते ।14) ए॒ते वै वा ए॒ते ए॒ते वै ।14) ए॒ते इत्ये॒ते ।15) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।16) य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या᳚ ञ्ज॒साय॑नी ।17) अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती स्रु॒ती अ॑ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती ।17) अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा - अय॑नी ।18) स्रु॒ती ताभ्या॒-न्ताभ्याग्॑ स्रु॒ती स्रु॒ती ताभ्या᳚म् ।18) स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती ।19) ताभ्या॑ मे॒वैव ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मे॒व ।20) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।21) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।21) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।22) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।23) य॒न्ति॒ परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चो यन्ति यन्ति॒ परा᳚ञ्चः ।24) परा᳚ञ्चो॒ वै वै परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चो॒ वै ।25) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।26) ए॒ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒त ए॒ते सु॑व॒र्गम् ।27) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।27) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।28) लो॒क म॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति लो॒कम् ँलो॒क म॒भ्यारो॑हन्ति ।29) अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये ये᳚ ऽभ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति॒ ये ।29) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।30) ये परा॑चः॒ परा॑चो॒ ये ये परा॑चः ।31) परा॑च स्त्र्य॒हा-न्त्र्य॒हा-न्परा॑चः॒ परा॑च स्त्र्य॒हान् ।32) त्र्य॒हा नु॑प॒य-न्त्यु॑प॒यन्ति॑ त्र्य॒हा-न्त्र्य॒हा नु॑प॒यन्ति॑ ।32) त्र्य॒हानिति॑ त्रि - अ॒हान् ।33) उ॒प॒यन्ति॑ प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंउ॑प॒य-न्त्यु॑प॒यन्ति॑ प्र॒त्यम् ।33) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।34) प्र॒त्य-न्त्र्य॒ह स्त्र्य॒हः प्र॒त्य-म्प्र॒त्य-न्त्र्य॒हः ।35) त्र्य॒हो भ॑वति भवति त्र्य॒ह स्त्र्य॒हो भ॑वति ।35) त्र्य॒ह इति॑ त्रि - अ॒हः ।36) भ॒व॒ति॒ प्र॒त्यव॑रूढ्यै प्र॒त्यव॑रूढ्यै भवति भवति प्र॒त्यव॑रूढ्यै ।37) प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो॒ अथो᳚ प्र॒त्यव॑रूढ्यै प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ अथो᳚ ।37) प्र॒त्यव॑रूढ्या॒ इति॑ प्रति - अव॑रूढ्यै ।38) अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।38) अथो॒ इत्यथो᳚ ।39) प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयो॑ रु॒भयोः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या उ॒भयोः᳚ ।39) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।40) उ॒भयो᳚-र्लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॑ रु॒भयो॑ रु॒भयो᳚-र्लो॒कयोः᳚ ।41) लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्व र्​द्ध्वा लो॒कयो᳚-र्लो॒कयोर्॑. ऋ॒द्ध्वा ।42) ऋ॒द्ध्वोदु दृ॒द्ध्व र्​द्ध्वोत् ।43) उ-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ॒-न्त्युदु-त्ति॑ष्ठन्ति ।44) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श-त्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ द्वात्रिग्ं॑शत् ।45) द्वात्रिग्ं॑श दे॒ता ए॒ता द्वात्रिग्ं॑श॒-द्द्वात्रिग्ं॑श दे॒ताः ।46) ए॒ता स्तासा॒-न्तासा॑ मे॒ता ए॒ता स्तासा᳚म् ।47) तासां॒-याँ या स्तासा॒-न्तासां॒-याः ँ।48) या स्त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒श-द्या या स्त्रि॒ग्ं॒शत् ।49) त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒श-त्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा ।50) त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ट्त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राट् ।50) त्रि॒ग्ं॒शद॑क्ष॒रेति॑ त्रि॒ग्ं॒शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।51) वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न᳚म् ।51) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।52) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।53) वि॒रा-ड्वि॒राजा॑ वि॒राजा॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजा᳚ ।53) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।54) वि॒राजै॒वैव वि॒राजा॑ वि॒रा जै॒व ।54) वि॒राजेति॑ वि - राजा᳚ ।55) ए॒वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य᳚म् ।56) अ॒न्नाद्य॒ मवा वा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मव॑ ।56) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।57) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।58) रु॒न्ध॒ते॒ ये ये रु॑न्धते रुन्धते॒ ये ।59) ये द्वे द्वे ये ये द्वे ।59) ये इति॒ ये ।60) द्वे अ॑होरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे द्वे द्वे अ॑होरा॒त्रे ।60) द्वे इति॒ द्वे ।61) अ॒हो॒रा॒त्रे ए॒वै वाहो॑रा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे ए॒व ।61) अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे ।62) ए॒व ते ते ए॒वैव ते ।63) ते उ॒भाभ्या॑ मु॒भाभ्या॒-न्ते ते उ॒भाभ्या᳚म् ।63) ते इति॒ ते ।64) उ॒भाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्या॑ मु॒भाभ्या॑ मु॒भाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्या᳚म् ।65) रू॒पाभ्याग्ं॑ सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं रू॒पाभ्याग्ं॑ रू॒पाभ्याग्ं॑ सुव॒र्गम् ।66) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।66) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।67) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।68) य॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ य॑न्ति यन्त्यतिरा॒त्रौ ।69) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।69) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।70) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।71) भ॒व॒तः॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै भवतो भवतः॒ परि॑गृहीत्यै ।72) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 17 ॥ (72/97)॥ अ. 4 ॥

    1) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।2) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।3) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।3) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।4) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।5) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।6) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।7) ē̠va ya̍nti ya-ntyē̠vaiva ya̍nti ।8) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।9) athō̍ a̠nayō̍ ra̠nayō̠ rathō̠ athō̍ a̠nayō̎ḥ ।9) athō̠ ityathō̎ ।10) a̠nayō̍ rē̠vai vānayō̍ ra̠nayō̍ rē̠va ।11) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।12) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।13) ti̠ṣṭha̠ntyē̠tē ē̠tē ti̍ṣṭhanti tiṣṭhantyē̠tē ।14) ē̠tē vai vā ē̠tē ē̠tē vai ।14) ē̠tē ityē̠tē ।15) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।16) ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̎ ñja̠sāya̍nī ।17) a̠ñja̠sāya̍nī sru̠tī sru̠tī a̍ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī sru̠tī ।17) a̠ñja̠sāya̍nī̠ itya̍ñjasā - aya̍nī ।18) sru̠tī tābhyā̠-ntābhyāg̍ sru̠tī sru̠tī tābhyā̎m ।18) sru̠tī iti̍ sru̠tī ।19) tābhyā̍ mē̠vaiva tābhyā̠-ntābhyā̍ mē̠va ।20) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।21) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।21) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।22) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।23) ya̠nti̠ parā̎mcha̠ḥ parā̎mchō yanti yanti̠ parā̎mchaḥ ।24) parā̎mchō̠ vai vai parā̎mcha̠ḥ parā̎mchō̠ vai ।25) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।26) ē̠tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠ta ē̠tē su̍va̠rgam ।27) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।27) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।28) lō̠ka ma̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhyārō̍hanti ।29) a̠bhyārō̍hanti̠ yē yē̎ 'bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti̠ yē ।29) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।30) yē parā̍cha̠ḥ parā̍chō̠ yē yē parā̍chaḥ ।31) parā̍cha strya̠hā-ntrya̠hā-nparā̍cha̠ḥ parā̍cha strya̠hān ।32) trya̠hā nu̍pa̠ya-ntyu̍pa̠yanti̍ trya̠hā-ntrya̠hā nu̍pa̠yanti̍ ।32) trya̠hāniti̍ tri - a̠hān ।33) u̠pa̠yanti̍ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃu̍pa̠ya-ntyu̍pa̠yanti̍ pra̠tyam ।33) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।34) pra̠tya-ntrya̠ha strya̠haḥ pra̠tya-mpra̠tya-ntrya̠haḥ ।35) trya̠hō bha̍vati bhavati trya̠ha strya̠hō bha̍vati ।35) trya̠ha iti̍ tri - a̠haḥ ।36) bha̠va̠ti̠ pra̠tyava̍rūḍhyai pra̠tyava̍rūḍhyai bhavati bhavati pra̠tyava̍rūḍhyai ।37) pra̠tyava̍rūḍhyā̠ athō̠ athō̎ pra̠tyava̍rūḍhyai pra̠tyava̍rūḍhyā̠ athō̎ ।37) pra̠tyava̍rūḍhyā̠ iti̍ prati - ava̍rūḍhyai ।38) athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai ।38) athō̠ ityathō̎ ।39) prati̍ṣṭhityā u̠bhayō̍ ru̠bhayō̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā u̠bhayō̎ḥ ।39) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।40) u̠bhayō̎-rlō̠kayō̎-rlō̠kayō̍ ru̠bhayō̍ ru̠bhayō̎-rlō̠kayō̎ḥ ।41) lō̠kayōr̍. ṛ̠ddhva r​ddhvā lō̠kayō̎-rlō̠kayōr̍. ṛ̠ddhvā ।42) ṛ̠ddhvōdu dṛ̠ddhva r​ddhvōt ।43) u-tti̍ṣṭhanti tiṣṭha̠-ntyudu-tti̍ṣṭhanti ।44) ti̠ṣṭha̠nti̠ dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa-ttiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ dvātrigṃ̍śat ।45) dvātrigṃ̍śa dē̠tā ē̠tā dvātrigṃ̍śa̠-ddvātrigṃ̍śa dē̠tāḥ ।46) ē̠tā stāsā̠-ntāsā̍ mē̠tā ē̠tā stāsā̎m ।47) tāsā̠ṃ yā yā stāsā̠-ntāsā̠ṃ yāḥ ।48) yā stri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śa-dyā yā stri̠gṃ̠śat ।49) tri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śada̍kṣarā tri̠gṃ̠śada̍kṣarā tri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śa-ttri̠gṃ̠śada̍kṣarā ।50) tri̠gṃ̠śada̍kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ṭtri̠gṃ̠śada̍kṣarā tri̠gṃ̠śada̍kṣarā vi̠rāṭ ।50) tri̠gṃ̠śada̍kṣa̠rēti̍ tri̠gṃ̠śat - a̠kṣa̠rā̠ ।51) vi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̎m ।51) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।52) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।53) vi̠rā-ḍvi̠rājā̍ vi̠rājā̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rājā̎ ।53) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।54) vi̠rājai̠vaiva vi̠rājā̍ vi̠rā jai̠va ।54) vi̠rājēti̍ vi - rājā̎ ।55) ē̠vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̎m ।56) a̠nnādya̠ mavā vā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mava̍ ।56) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।57) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।58) ru̠ndha̠tē̠ yē yē ru̍ndhatē rundhatē̠ yē ।59) yē dvē dvē yē yē dvē ।59) yē iti̠ yē ।60) dvē a̍hōrā̠trē a̍hōrā̠trē dvē dvē a̍hōrā̠trē ।60) dvē iti̠ dvē ।61) a̠hō̠rā̠trē ē̠vai vāhō̍rā̠trē a̍hōrā̠trē ē̠va ।61) a̠hō̠rā̠trē itya̍haḥ - rā̠trē ।62) ē̠va tē tē ē̠vaiva tē ।63) tē u̠bhābhyā̍ mu̠bhābhyā̠-ntē tē u̠bhābhyā̎m ।63) tē iti̠ tē ।64) u̠bhābhyāgṃ̍ rū̠pābhyāgṃ̍ rū̠pābhyā̍ mu̠bhābhyā̍ mu̠bhābhyāgṃ̍ rū̠pābhyā̎m ।65) rū̠pābhyāgṃ̍ suva̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ rū̠pābhyāgṃ̍ rū̠pābhyāgṃ̍ suva̠rgam ।66) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।66) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।67) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।68) ya̠ntya̠ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ya̍nti yantyatirā̠trau ।69) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।69) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।70) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।71) bha̠va̠ta̠ḥ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai bhavatō bhavata̠ḥ pari̍gṛhītyai ।72) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 17 ॥ (72/97)॥ a. 4 ॥
    meaning

    This earth is indeed the rathantara saman; the sun is the brhad saman; by both of these they go; this is the path — by both together.

    word by word
    वावVaavaJust, Indeed
    रथRathaChariot
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    एतेEteThese
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    इतिItiRefers to something that precedes
    गम्GamTo Go
    एतEtaCome Near, Approached
    लोकLokaWorld, Men
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    त्रिTriThree
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    अहAhaparticle implying ascertainment
    एताEtaaThese
    याYaaTo go towards
    विViA prefix indicating division, order etc
    अवAvaA prefix
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    परिPariAround
    अANot
    इयंIyamShe
    मासMaasaMonth
    मासौMaasauMonths
    ताराTaaraaStar
    दासDaasaServant
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    यान्तिYaantiUndergo
    इत्येताItyetaaThese are
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
    यःYahHe Who
    वीरViiraBrave or Eminent
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    दानDaanaact of Giving, Gift, Donation, Rut-Fluid
    मनManaMind
    दानंDaanamCharity, Act of Giving
    अन्नAnnaFood
    विराजViraajaShining, Brilliant
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
    अहोरात्रAhoraatraDay and Night
    रात्रRaatraNight
  • verse 18
    1) द्वे वाव वाव द्वे द्वे वाव ।1) द्वे इति॒ द्वे ।2) वाव दे॑वस॒त्रे दे॑वस॒त्रे वाव वाव दे॑वस॒त्रे ।3) दे॒व॒स॒त्रे द्वा॑दशा॒हो द्वा॑दशा॒हो दे॑वस॒त्रे दे॑वस॒त्रे द्वा॑दशा॒हः ।3) दे॒व॒स॒त्रे इति॑ देव - स॒त्रे ।4) द्वा॒द॒शा॒ह श्च॑ च द्वादशा॒हो द्वा॑दशा॒ह श्च॑ ।4) द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश - अ॒हः ।5) चै॒वैव च॑ चै॒व ।6) ए॒व त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह स्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह ए॒वैव त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒हः ।7) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह श्च॑ च त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह स्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह श्च॑ ।7) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह इति॑ त्रयस्त्रिग्ंशत् - अ॒हः ।8) च॒ ये ये च॑ च॒ ये ।9) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।10) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।11) वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒हं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒हम् ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह मास॑त॒ आस॑ते त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह मास॑ते ।12) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिग्ंशत् - अ॒हम् ।13) आस॑ते सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दास॑त॒ आस॑ते सा॒क्षात् ।14) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।14) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।15) ए॒व दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वताः᳚ ।16) दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति दे॒वता॑ दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति ।17) अ॒भ्यारो॑हन्ति॒ यथा॒ यथा॒ ऽभ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति॒ यथा᳚ ।17) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।18) यथा॒ खलु॒ खलु॒ यथा॒ यथा॒ खलु॑ ।19) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।20) वै श्रेया॒-ञ्छ्रेया॒न्॒. वै वै श्रेयान्॑ ।21) श्रेया॑ न॒भ्यारू॑ढो॒ ऽभ्यारू॑ढ॒-श्श्रेया॒-ञ्छ्रेया॑ न॒भ्यारू॑ढः ।22) अ॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते का॒मय॑ते॒ ऽभ्यारू॑ढो॒ ऽभ्यारू॑ढः का॒मय॑ते ।22) अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि - आरू॑ढः ।23) का॒मय॑ते॒ तथा॒ तथा॑ का॒मय॑ते का॒मय॑ते॒ तथा᳚ ।24) तथा॑ करोति करोति॒ तथा॒ तथा॑ करोति ।25) क॒रो॒ति॒ यदि॒ यदि॑ करोति करोति॒ यदि॑ ।26) यद्य॑व॒विद्ध्य॑ त्यव॒विद्ध्य॑ति॒ यदि॒ यद्य॑व॒विद्ध्य॑ति ।27) अ॒व॒विद्ध्य॑ति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या नव॒विद्ध्य॑ त्यव॒विद्ध्य॑ति॒ पापी॑यान् ।27) अ॒व॒विद्ध्य॒तीत्य॑व - विद्ध्य॑ति ।28) पापी॑या-न्भवति भवति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भवति ।29) भ॒व॒ति॒ यदि॒ यदि॑ भवति भवति॒ यदि॑ ।30) यदि॒ न न यदि॒ यदि॒ न ।31) नाव॒विद्ध्य॑ त्यव॒विद्ध्य॑ति॒ न नाव॒विद्ध्य॑ति ।32) अ॒व॒विद्ध्य॑ति स॒दृ-ङ्ख्स॒दृं ंअ॑व॒विद्ध्य॑ त्यव॒विद्ध्य॑ति स॒दृम् ।32) अ॒व॒विद्ध्य॒तीत्य॑व - विद्ध्य॑ति ।33) स॒दृं-येँ ये स॒दृ-ङ्ख्स॒दृं-येँ ।33) स॒दृङ्ङिति॑ स - दृम् ।34) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।35) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।36) वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒हं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒हम् ।37) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह मास॑त॒ आस॑ते त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह मास॑ते ।37) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिग्ंशत् - अ॒हम् ।38) आस॑ते॒ वि व्यास॑त॒ आस॑ते॒ वि ।39) वि पा॒प्मना॑ पा॒प्मना॒ वि वि पा॒प्मना᳚ ।40) पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण॒ भ्रातृ॑व्येण पा॒प्मना॑ पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण ।41) भ्रातृ॑व्ये॒णा भ्रातृ॑व्येण॒ भ्रातृ॑व्ये॒णा ।42) आ व॑र्तन्ते वर्तन्त॒ आ व॑र्तन्ते ।43) व॒र्त॒न्ते॒ ऽह॒र्भाजो॑ ऽह॒र्भाजो॑ वर्तन्ते वर्तन्ते ऽह॒र्भाजः॑ ।44) अ॒ह॒र्भाजो॒ वै वा अ॑ह॒र्भाजो॑ ऽह॒र्भाजो॒ वै ।44) अ॒ह॒र्भाज॒ इत्य॑हः - भाजः॑ ।45) वा ए॒ता ए॒ता वै वा ए॒ताः ।46) ए॒ता दे॒वा दे॒वा ए॒ता ए॒ता दे॒वाः ।47) दे॒वा अग्रे ऽग्रे॑ दे॒वा दे॒वा अग्रे᳚ ।48) अग्र॒ आ ऽग्रे ऽग्र॒ आ ।49) आ ऽह॑र-न्नहर॒-न्ना ऽह॑रन्न् ।50) अ॒ह॒र॒-न्नह॒ रह॑ रहर-न्नहर॒-न्नहः॑ ।॥ 18 ॥ (50/63)

    1) dvē vāva vāva dvē dvē vāva ।1) dvē iti̠ dvē ।2) vāva dē̍vasa̠trē dē̍vasa̠trē vāva vāva dē̍vasa̠trē ।3) dē̠va̠sa̠trē dvā̍daśā̠hō dvā̍daśā̠hō dē̍vasa̠trē dē̍vasa̠trē dvā̍daśā̠haḥ ।3) dē̠va̠sa̠trē iti̍ dēva - sa̠trē ।4) dvā̠da̠śā̠ha ścha̍ cha dvādaśā̠hō dvā̍daśā̠ha ścha̍ ।4) dvā̠da̠śā̠ha iti̍ dvādaśa - a̠haḥ ।5) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।6) ē̠va tra̍yastrigṃśada̠ha stra̍yastrigṃśada̠ha ē̠vaiva tra̍yastrigṃśada̠haḥ ।7) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha ścha̍ cha trayastrigṃśada̠ha stra̍yastrigṃśada̠ha ścha̍ ।7) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha iti̍ trayastrigṃśat - a̠haḥ ।8) cha̠ yē yē cha̍ cha̠ yē ।9) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।10) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।11) vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠haṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ham ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha māsa̍ta̠ āsa̍tē trayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠ha māsa̍tē ।12) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠hamiti̍ trayastrigṃśat - a̠ham ।13) āsa̍tē sā̠kṣā-thsā̠kṣā dāsa̍ta̠ āsa̍tē sā̠kṣāt ।14) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।14) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।15) ē̠va dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̎ḥ ।16) dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍hanti ।17) a̠bhyārō̍hanti̠ yathā̠ yathā̠ 'bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti̠ yathā̎ ।17) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।18) yathā̠ khalu̠ khalu̠ yathā̠ yathā̠ khalu̍ ।19) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।20) vai śrēyā̠-ñChrēyā̠n̠. vai vai śrēyān̍ ।21) śrēyā̍ na̠bhyārū̍ḍhō̠ 'bhyārū̍ḍha̠-śśrēyā̠-ñChrēyā̍ na̠bhyārū̍ḍhaḥ ।22) a̠bhyārū̍ḍhaḥ kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē̠ 'bhyārū̍ḍhō̠ 'bhyārū̍ḍhaḥ kā̠maya̍tē ।22) a̠bhyārū̍ḍha̠ itya̍bhi - ārū̍ḍhaḥ ।23) kā̠maya̍tē̠ tathā̠ tathā̍ kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē̠ tathā̎ ।24) tathā̍ karōti karōti̠ tathā̠ tathā̍ karōti ।25) ka̠rō̠ti̠ yadi̠ yadi̍ karōti karōti̠ yadi̍ ।26) yadya̍va̠viddhya̍ tyava̠viddhya̍ti̠ yadi̠ yadya̍va̠viddhya̍ti ।27) a̠va̠viddhya̍ti̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā nava̠viddhya̍ tyava̠viddhya̍ti̠ pāpī̍yān ।27) a̠va̠viddhya̠tītya̍va - viddhya̍ti ।28) pāpī̍yā-nbhavati bhavati̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhavati ।29) bha̠va̠ti̠ yadi̠ yadi̍ bhavati bhavati̠ yadi̍ ।30) yadi̠ na na yadi̠ yadi̠ na ।31) nāva̠viddhya̍ tyava̠viddhya̍ti̠ na nāva̠viddhya̍ti ।32) a̠va̠viddhya̍ti sa̠dṛ-ṅkhsa̠dṛṃ ṃa̍va̠viddhya̍ tyava̠viddhya̍ti sa̠dṛm ।32) a̠va̠viddhya̠tītya̍va - viddhya̍ti ।33) sa̠dṛṃ yē yē sa̠dṛ-ṅkhsa̠dṛṃ yē ।33) sa̠dṛṅṅiti̍ sa - dṛm ।34) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।35) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।36) vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠haṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ham ।37) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha māsa̍ta̠ āsa̍tē trayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠ha māsa̍tē ।37) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠hamiti̍ trayastrigṃśat - a̠ham ।38) āsa̍tē̠ vi vyāsa̍ta̠ āsa̍tē̠ vi ।39) vi pā̠pmanā̍ pā̠pmanā̠ vi vi pā̠pmanā̎ ।40) pā̠pmanā̠ bhrātṛ̍vyēṇa̠ bhrātṛ̍vyēṇa pā̠pmanā̍ pā̠pmanā̠ bhrātṛ̍vyēṇa ।41) bhrātṛ̍vyē̠ṇā bhrātṛ̍vyēṇa̠ bhrātṛ̍vyē̠ṇā ।42) ā va̍rtantē vartanta̠ ā va̍rtantē ।43) va̠rta̠ntē̠ 'ha̠rbhājō̍ 'ha̠rbhājō̍ vartantē vartantē 'ha̠rbhāja̍ḥ ।44) a̠ha̠rbhājō̠ vai vā a̍ha̠rbhājō̍ 'ha̠rbhājō̠ vai ।44) a̠ha̠rbhāja̠ itya̍haḥ - bhāja̍ḥ ।45) vā ē̠tā ē̠tā vai vā ē̠tāḥ ।46) ē̠tā dē̠vā dē̠vā ē̠tā ē̠tā dē̠vāḥ ।47) dē̠vā agrē 'grē̍ dē̠vā dē̠vā agrē̎ ।48) agra̠ ā 'grē 'gra̠ ā ।49) ā 'ha̍ra-nnahara̠-nnā 'ha̍rann ।50) a̠ha̠ra̠-nnaha̠ raha̍ rahara-nnahara̠-nnaha̍ḥ ।॥ 18 ॥ (50/63)
    meaning

    Indeed these two, the devasatra and the dvadashaha, together constitute the full sacrifice; from these the whole rite is established.

    word by word
    वावVaavaJust, Indeed
    इतिItiRefers to something that precedes
    देवDevaDivine
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    द्वादशDvaadashaTwelve
    अहAhaparticle implying ascertainment
    चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    अहम्AhamI
    साक्षात्SaakssaatVisibly, Really, Actually
    सSaYour
    देवताःDevataahGods
    यथाYathaaAs
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    आरूढAaruuddhaMounted
    तथाTathaaSo Also, in like manner
    करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
    यदिYadiIf
    पापीयान्Paapiiyaan[The giver becomes a] Sinner
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    विViA prefix indicating division, order etc
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एताEtaaThese
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    याYaaTo go towards
    साSaaShe
    अक्षAkssaEye
    देवताDevataaDivinity
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    अANot
    भजBhajaRemember with Devotion, Worship
    एतEtaCome Near, Approached
    देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
  • verse 19
    1) अह॒ रेक॒ एको ऽह॒ रह॒ रेकः॑ ।2) एको ऽभ॑ज॒ता भ॑ज॒ तैक॒ एको ऽभ॑जत ।3) अभ॑ज॒ ताह॒ रह॒ रभ॑ज॒ता भ॑ज॒ताहः॑ ।4) अह॒ रेक॒ एको ऽह॒ रह॒ रेकः॑ ।5) एक॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒ रेक॒ एक॒ स्ताभिः॑ ।6) ताभि॒-र्वै वै ताभि॒ स्ताभि॒-र्वै ।7) वै ते ते वै वै ते ।8) ते प्र॒बाहु॑-क्प्र॒बाहु॒-क्ते ते प्र॒बाहु॑क् ।9) प्र॒बाहु॑ गार्ध्नुव-न्नार्ध्नुव-न्प्र॒बाहु॑-क्प्र॒बाहु॑ गार्ध्नुवन्न् ।9) प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र - बाहु॑क् ।10) आ॒र्ध्नु॒व॒न्॒. ये य आ᳚र्ध्नुव-न्नार्ध्नुव॒न्॒. ये ।11) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।12) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।13) वि॒द्वाग्ंस॑स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒हं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒हम् ।14) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह मास॑त॒ आस॑ते त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह मास॑ते ।14) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिग्ंशत् - अ॒हम् ।15) आस॑ते॒ सर्वे॒ सर्व॒ आस॑त॒ आस॑ते॒ सर्वे᳚ ।16) सर्व॑ ए॒वैव सर्वे॒ सर्व॑ ए॒व ।17) ए॒व प्र॒बाहु॑-क्प्र॒बाहु॑ गे॒वैव प्र॒बाहु॑क् ।18) प्र॒बाहु॑ गृद्ध्नुव न्त्यृद्ध्नुवन्ति प्र॒बाहु॑-क्प्र॒बाहु॑ गृद्ध्नुवन्ति ।18) प्र॒बाहु॒गिति॑ प्र - बाहु॑क् ।19) ऋ॒द्ध्नु॒व॒न्ति॒ सर्वे॒ सर्व॑ ऋद्ध्नुव न्त्यृद्ध्नुवन्ति॒ सर्वे᳚ ।20) सर्वे॒ ग्राम॑णीय॒-ङ्ग्राम॑णीय॒ग्ं॒ सर्वे॒ सर्वे॒ ग्राम॑णीयम् ।21) ग्राम॑णीय॒-म्प्र प्र ग्राम॑णीय॒-ङ्ग्राम॑णीय॒-म्प्र ।21) ग्राम॑णीय॒मिति॒ ग्राम॑ - नी॒य॒म् ।22) प्रा प्नु॑व न्त्याप्नुवन्ति॒ प्र प्रा प्नु॑वन्ति ।23) आ॒प्नु॒व॒न्ति॒ प॒ञ्चा॒हाः प॑ञ्चा॒हा आ᳚प्नुव न्त्याप्नुवन्ति पञ्चा॒हाः ।24) प॒ञ्चा॒हा भ॑वन्ति भवन्ति पञ्चा॒हाः प॑ञ्चा॒हा भ॑वन्ति ।24) प॒ञ्चा॒हा इति॑ पञ्च - अ॒हाः ।25) भ॒व॒न्ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ भवन्ति भवन्ति॒ पञ्च॑ ।26) पञ्च॒ वै वै पञ्च॒ पञ्च॒ वै ।27) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।28) ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒रः ।29) सं॒​वँ॒थ्स॒र ऋ॒तुष् वृ॒तुषु॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तुषु॑ ।29) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।30) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्​तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।31) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे ।32) सं॒​वँ॒थ्स॒रे प्रति॒ प्रति॑ सं​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे प्रति॑ ।32) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।33) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।34) ति॒ष्ठ॒ न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्यथो᳚ ।35) अथो॒ पञ्चा᳚क्षरा॒ पञ्चा᳚क्ष॒रा ऽथो॒ अथो॒ पञ्चा᳚क्षरा ।35) अथो॒ इत्यथो᳚ ।36) पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्तिः पञ्चा᳚क्षरा॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः ।36) पञ्चा᳚क्ष॒रेति॒ पञ्च॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।37) प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तः॑ प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तः॑ ।38) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।39) य॒ज्ञो य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञो य॒ज्ञम् ।40) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।41) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।42) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।43) रु॒न्ध॒ते॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ रुन्धते रुन्धते॒ त्रीणि॑ ।44) त्रीण्या᳚ श्वि॒ना न्या᳚श्वि॒नानि॒ त्रीणि॒ त्रीण्या᳚ श्वि॒नानि॑ ।45) आ॒श्वि॒नानि॑ भवन्ति भव न्त्याश्वि॒ना न्या᳚श्वि॒नानि॑ भवन्ति ।46) भ॒व॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ भवन्ति भवन्ति॒ त्रयः॑ ।47) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।48) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।49) लो॒का ए॒ष्वे॑षु लो॒का लो॒का ए॒षु ।50) ए॒ष्वे॑ वैवै ष्वे᳚(1॒)ष्वे॑व ।॥ 19 ॥ (50/59)

    1) aha̠ rēka̠ ēkō 'ha̠ raha̠ rēka̍ḥ ।2) ēkō 'bha̍ja̠tā bha̍ja̠ taika̠ ēkō 'bha̍jata ।3) abha̍ja̠ tāha̠ raha̠ rabha̍ja̠tā bha̍ja̠tāha̍ḥ ।4) aha̠ rēka̠ ēkō 'ha̠ raha̠ rēka̍ḥ ।5) ēka̠ stābhi̠ stābhi̠ rēka̠ ēka̠ stābhi̍ḥ ।6) tābhi̠-rvai vai tābhi̠ stābhi̠-rvai ।7) vai tē tē vai vai tē ।8) tē pra̠bāhu̍-kpra̠bāhu̠-ktē tē pra̠bāhu̍k ।9) pra̠bāhu̍ gārdhnuva-nnārdhnuva-npra̠bāhu̍-kpra̠bāhu̍ gārdhnuvann ।9) pra̠bāhu̠giti̍ pra - bāhu̍k ।10) ā̠rdhnu̠va̠n̠. yē ya ā̎rdhnuva-nnārdhnuva̠n̠. yē ।11) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।12) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।13) vi̠dvāgṃsa̍strayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠haṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍strayastrigṃśada̠ham ।14) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha māsa̍ta̠ āsa̍tē trayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠ha māsa̍tē ।14) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠hamiti̍ trayastrigṃśat - a̠ham ।15) āsa̍tē̠ sarvē̠ sarva̠ āsa̍ta̠ āsa̍tē̠ sarvē̎ ।16) sarva̍ ē̠vaiva sarvē̠ sarva̍ ē̠va ।17) ē̠va pra̠bāhu̍-kpra̠bāhu̍ gē̠vaiva pra̠bāhu̍k ।18) pra̠bāhu̍ gṛddhnuva ntyṛddhnuvanti pra̠bāhu̍-kpra̠bāhu̍ gṛddhnuvanti ।18) pra̠bāhu̠giti̍ pra - bāhu̍k ।19) ṛ̠ddhnu̠va̠nti̠ sarvē̠ sarva̍ ṛddhnuva ntyṛddhnuvanti̠ sarvē̎ ।20) sarvē̠ grāma̍ṇīya̠-ṅgrāma̍ṇīya̠gṃ̠ sarvē̠ sarvē̠ grāma̍ṇīyam ।21) grāma̍ṇīya̠-mpra pra grāma̍ṇīya̠-ṅgrāma̍ṇīya̠-mpra ।21) grāma̍ṇīya̠miti̠ grāma̍ - nī̠ya̠m ।22) prā pnu̍va ntyāpnuvanti̠ pra prā pnu̍vanti ।23) ā̠pnu̠va̠nti̠ pa̠ñchā̠hāḥ pa̍ñchā̠hā ā̎pnuva ntyāpnuvanti pañchā̠hāḥ ।24) pa̠ñchā̠hā bha̍vanti bhavanti pañchā̠hāḥ pa̍ñchā̠hā bha̍vanti ।24) pa̠ñchā̠hā iti̍ pañcha - a̠hāḥ ।25) bha̠va̠nti̠ pañcha̠ pañcha̍ bhavanti bhavanti̠ pañcha̍ ।26) pañcha̠ vai vai pañcha̠ pañcha̠ vai ।27) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।28) ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠raḥ ।29) sa̠ṃva̠thsa̠ra ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣu̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tuṣu̍ ।29) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।30) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva r​tuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।31) ē̠va sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē ।32) sa̠ṃva̠thsa̠rē prati̠ prati̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē prati̍ ।32) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।33) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।34) ti̠ṣṭha̠ ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyathō̎ ।35) athō̠ pañchā̎kṣarā̠ pañchā̎kṣa̠rā 'thō̠ athō̠ pañchā̎kṣarā ।35) athō̠ ityathō̎ ।36) pañchā̎kṣarā pa̠ṅktiḥ pa̠ṅktiḥ pañchā̎kṣarā̠ pañchā̎kṣarā pa̠ṅktiḥ ।36) pañchā̎kṣa̠rēti̠ pañcha̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।37) pa̠ṅktiḥ pāṅkta̠ḥ pāṅkta̍ḥ pa̠ṅktiḥ pa̠ṅktiḥ pāṅkta̍ḥ ।38) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।39) ya̠jñō ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñō ya̠jñō ya̠jñam ।40) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।41) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।42) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।43) ru̠ndha̠tē̠ trīṇi̠ trīṇi̍ rundhatē rundhatē̠ trīṇi̍ ।44) trīṇyā̎ śvi̠nā nyā̎śvi̠nāni̠ trīṇi̠ trīṇyā̎ śvi̠nāni̍ ।45) ā̠śvi̠nāni̍ bhavanti bhava ntyāśvi̠nā nyā̎śvi̠nāni̍ bhavanti ।46) bha̠va̠nti̠ traya̠ strayō̍ bhavanti bhavanti̠ traya̍ḥ ।47) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।48) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।49) lō̠kā ē̠ṣvē̍ṣu lō̠kā lō̠kā ē̠ṣu ।50) ē̠ṣvē̍ vaivai ṣvē̎(1̠)ṣvē̍va ।॥ 19 ॥ (50/59)
    meaning

    A single day — he divided it; by those he was united with them; by those he worshipped; from those it was made complete — the single-day rite.

    word by word
    अहAhaparticle implying ascertainment
    भजBhajaRemember with Devotion, Worship
    एकEkaOne
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    प्रPraPrefix
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    अहम्AhamI
    सर्वेSarveAll
    सर्वSarvaAll
    ग्रामGraamaVillage
    भवन्तिBhavantiBecome
    इतिItiRefers to something that precedes
    पञ्चPan.caFive
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    सSaYour
    ऋतुRtuSeason
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    पङ्क्तिPangktiRow, Set
    यज्ञYajnyaSacrifice
    वावVaavaJust, Indeed
    अवAvaA prefix
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    त्रयTrayaThree
    इमेImeThese
    लोकाःLokaahWorlds
    एषुEssuIn these
    हाHaaSignifying killing
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    सम्SamTogether with
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 20
    1) ए॒व लो॒केषु॑ लो॒के ष्वे॒वैव लो॒केषु॑ ।2) लो॒केषु॒ प्रति॒ प्रति॑ लो॒केषु॑ लो॒केषु॒ प्रति॑ ।3) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।4) ति॒ष्ठ॒ न्त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्यथो᳚ ।5) अथो॒ त्रीणि॒ त्रीण्यथो॒ अथो॒ त्रीणि॑ ।5) अथो॒ इत्यथो᳚ ।6) त्रीणि॒ वै वै त्रीणि॒ त्रीणि॒ वै ।7) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।8) य॒ज्ञ स्ये᳚न्द्रि॒याणी᳚ न्द्रि॒याणि॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्ये᳚न्द्रि॒याणि॑ ।9) इ॒न्द्रि॒याणि॒ तानि॒ तानी᳚न्द्रि॒याणी᳚ न्द्रि॒याणि॒ तानि॑ ।10) तान्ये॒वैव तानि॒ तान्ये॒व ।11) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।12) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।13) रु॒न्ध॒ते॒ वि॒श्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-द्रु॑न्धते रुन्धते विश्व॒जित् ।14) वि॒श्व॒जि-द्भ॑वति भवति विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-द्भ॑वति ।14) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।15) भ॒व॒ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवति भव त्य॒न्नाद्य॑स्य ।16) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।16) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।17) अव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृ॒ष्ठो ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै॒ सर्व॑पृष्ठः ।17) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।18) सर्व॑पृष्ठो भवति भवति॒ सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो भवति ।18) सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑ - पृ॒ष्ठः॒ ।19) भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य भवति भवति॒ सर्व॑स्य ।20) सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै ।21) अ॒भिजि॑त्यै॒ वाग् वाग॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ वाक् ।21) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।22) वाग् वै वै वाग् वाग् वै ।23) वै द्वा॑दशा॒हो द्वा॑दशा॒हो वै वै द्वा॑दशा॒हः ।24) द्वा॒द॒शा॒हो य-द्य-द्द्वा॑दशा॒हो द्वा॑दशा॒हो यत् ।24) द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश - अ॒हः ।25) य-त्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-द्य-द्य-त्पु॒रस्ता᳚त् ।26) पु॒रस्ता᳚-द्द्वादशा॒ह-न्द्वा॑दशा॒ह-म्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्द्वादशा॒हम् ।27) द्वा॒द॒शा॒ह मु॑पे॒यु रु॑पे॒यु-र्द्वा॑दशा॒ह-न्द्वा॑दशा॒ह मु॑पे॒युः ।27) द्वा॒द॒शा॒हमिति॑ द्वादश - अ॒हम् ।28) उ॒पे॒यु रना᳚प्ता॒ मना᳚प्ता मुपे॒यु रु॑पे॒यु रना᳚प्ताम् ।28) उ॒पे॒युरित्यु॑प - इ॒युः ।29) अना᳚प्तां॒-वाँचं॒-वाँच॒ मना᳚प्ता॒ मना᳚प्तां॒-वाँच᳚म् ।30) वाच॒ मुपोप॒ वाचं॒-वाँच॒ मुप॑ ।31) उपे॑यु रियु॒ रुपोपे॑युः ।32) इ॒यु॒ रु॒प॒दासु॑ कोप॒दासु॑केयु रियु रुप॒दासु॑का ।33) उ॒प॒दासु॑ कैषा मेषा मुप॒दासु॑को प॒दासु॑ कैषाम् ।33) उ॒प॒दासु॒केत्यु॑प - दासु॑का ।34) ए॒षां॒-वाँग् वागे॑षा मेषां॒-वाँक् ।35) वा-ख्स्या᳚-थ्स्या॒-द्वाग् वा-ख्स्या᳚त् ।36) स्या॒ दु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-थ्स्या-थ्स्या दु॒परि॑ष्टात् ।37) उ॒परि॑ष्टा-द्द्वादशा॒ह-न्द्वा॑दशा॒ह मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-द्द्वादशा॒हम् ।38) द्वा॒द॒शा॒ह मुपोप॑ द्वादशा॒ह-न्द्वा॑दशा॒ह मुप॑ ।38) द्वा॒द॒शा॒हमिति॑ द्वादश - अ॒हम् ।39) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।40) य॒न्त्या॒प्ता मा॒प्तां-यँ॑न्ति यन्त्या॒प्ताम् ।41) आ॒प्ता मे॒वै वाप्ता मा॒प्ता मे॒व ।42) ए॒व वाचं॒-वाँच॑ मे॒वैव वाच᳚म् ।43) वाच॒ मुपोप॒ वाचं॒-वाँच॒ मुप॑ ।44) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।45) य॒न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यन्ति यन्ति॒ तस्मा᳚त् ।46) तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टात् ।47) उ॒परि॑ष्टा-द्वा॒चा वा॒चोपरि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-द्वा॒चा ।48) वा॒चा व॑दामो वदामो वा॒चा वा॒चा व॑दामः ।49) व॒दा॒मो॒ ऽवा॒न्त॒र म॑वान्त॒रं-वँ॑दामो वदामो ऽवान्त॒रम् ।50) अ॒वा॒न्त॒रं-वैँ वा अ॑वान्त॒र म॑वान्त॒रं-वैँ ।50) अ॒वा॒न्त॒रमित्य॑व - अ॒न्त॒रम् ।॥ 20 ॥ (50/62)

    1) ē̠va lō̠kēṣu̍ lō̠kē ṣvē̠vaiva lō̠kēṣu̍ ।2) lō̠kēṣu̠ prati̠ prati̍ lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̠ prati̍ ।3) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।4) ti̠ṣṭha̠ ntyathō̠ athō̍ tiṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyathō̎ ।5) athō̠ trīṇi̠ trīṇyathō̠ athō̠ trīṇi̍ ।5) athō̠ ityathō̎ ।6) trīṇi̠ vai vai trīṇi̠ trīṇi̠ vai ।7) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।8) ya̠jña syē̎mdri̠yāṇī̎ ndri̠yāṇi̍ ya̠jñasya̍ ya̠jña syē̎mdri̠yāṇi̍ ।9) i̠ndri̠yāṇi̠ tāni̠ tānī̎mdri̠yāṇī̎ ndri̠yāṇi̠ tāni̍ ।10) tānyē̠vaiva tāni̠ tānyē̠va ।11) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।12) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।13) ru̠ndha̠tē̠ vi̠śva̠ji-dvi̍śva̠ji-dru̍ndhatē rundhatē viśva̠jit ।14) vi̠śva̠ji-dbha̍vati bhavati viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-dbha̍vati ।14) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।15) bha̠va̠ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavati bhava tya̠nnādya̍sya ।16) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।16) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।17) ava̍ruddhyai̠ sarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛ̠ṣṭhō 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai̠ sarva̍pṛṣṭhaḥ ।17) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।18) sarva̍pṛṣṭhō bhavati bhavati̠ sarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō bhavati ।18) sarva̍pṛṣṭha̠ iti̠ sarva̍ - pṛ̠ṣṭha̠ḥ ।19) bha̠va̠ti̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya bhavati bhavati̠ sarva̍sya ।20) sarva̍syā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ sarva̍sya̠ sarva̍syā̠ bhiji̍tyai ।21) a̠bhiji̍tyai̠ vāg vāga̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ vāk ।21) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।22) vāg vai vai vāg vāg vai ।23) vai dvā̍daśā̠hō dvā̍daśā̠hō vai vai dvā̍daśā̠haḥ ।24) dvā̠da̠śā̠hō ya-dya-ddvā̍daśā̠hō dvā̍daśā̠hō yat ।24) dvā̠da̠śā̠ha iti̍ dvādaśa - a̠haḥ ।25) ya-tpu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-dya-dya-tpu̠rastā̎t ।26) pu̠rastā̎-ddvādaśā̠ha-ndvā̍daśā̠ha-mpu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ddvādaśā̠ham ।27) dvā̠da̠śā̠ha mu̍pē̠yu ru̍pē̠yu-rdvā̍daśā̠ha-ndvā̍daśā̠ha mu̍pē̠yuḥ ।27) dvā̠da̠śā̠hamiti̍ dvādaśa - a̠ham ।28) u̠pē̠yu ranā̎ptā̠ manā̎ptā mupē̠yu ru̍pē̠yu ranā̎ptām ।28) u̠pē̠yurityu̍pa - i̠yuḥ ।29) anā̎ptā̠ṃ vācha̠ṃ vācha̠ manā̎ptā̠ manā̎ptā̠ṃ vācha̎m ।30) vācha̠ mupōpa̠ vācha̠ṃ vācha̠ mupa̍ ।31) upē̍yu riyu̠ rupōpē̍yuḥ ।32) i̠yu̠ ru̠pa̠dāsu̍ kōpa̠dāsu̍kēyu riyu rupa̠dāsu̍kā ।33) u̠pa̠dāsu̍ kaiṣā mēṣā mupa̠dāsu̍kō pa̠dāsu̍ kaiṣām ।33) u̠pa̠dāsu̠kētyu̍pa - dāsu̍kā ।34) ē̠ṣā̠ṃ vāg vāgē̍ṣā mēṣā̠ṃ vāk ।35) vā-khsyā̎-thsyā̠-dvāg vā-khsyā̎t ।36) syā̠ du̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-thsyā-thsyā du̠pari̍ṣṭāt ।37) u̠pari̍ṣṭā-ddvādaśā̠ha-ndvā̍daśā̠ha mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-ddvādaśā̠ham ।38) dvā̠da̠śā̠ha mupōpa̍ dvādaśā̠ha-ndvā̍daśā̠ha mupa̍ ।38) dvā̠da̠śā̠hamiti̍ dvādaśa - a̠ham ।39) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।40) ya̠ntyā̠ptā mā̠ptāṃ ya̍nti yantyā̠ptām ।41) ā̠ptā mē̠vai vāptā mā̠ptā mē̠va ।42) ē̠va vācha̠ṃ vācha̍ mē̠vaiva vācha̎m ।43) vācha̠ mupōpa̠ vācha̠ṃ vācha̠ mupa̍ ।44) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।45) ya̠nti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dyanti yanti̠ tasmā̎t ।46) tasmā̍ du̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ du̠pari̍ṣṭāt ।47) u̠pari̍ṣṭā-dvā̠chā vā̠chōpari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-dvā̠chā ।48) vā̠chā va̍dāmō vadāmō vā̠chā vā̠chā va̍dāmaḥ ।49) va̠dā̠mō̠ 'vā̠nta̠ra ma̍vānta̠raṃ va̍dāmō vadāmō 'vānta̠ram ।50) a̠vā̠nta̠raṃ vai vā a̍vānta̠ra ma̍vānta̠raṃ vai ।50) a̠vā̠nta̠ramitya̍va - a̠nta̠ram ।॥ 20 ॥ (50/62)
    meaning

    Thus in the worlds the sacrifice stands firm; they ascend; they stand firm in the worlds; thus they proceed through the chandoma recitation.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    लोकेषुLokessuIn the World · [In Three] Lokas [Worlds]
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    यज्ञYajnyaSacrifice
    वावVaavaJust, Indeed
    अवAvaA prefix
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    विश्वVishvaWorld, Univese
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    इतिItiRefers to something that precedes
    सर्वSarvaAll
    पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
    सर्वस्यSarvasyaOf All · Entire
    वाक्VaakSpeech
    यत्YatWhich
    द्वादशDvaadashaTwelve
    अहAhaparticle implying ascertainment
    अहम्AhamI
    वाचVaacaSpeech
    उपUpaNear to
    तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
    वाचाVaacaa[Whatever I do] with my Speech · Speech, Word · (Whatever is done) with the Speech
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    अद्यAdyaFit to be Eaten
    वाचाम्VaacaamSpeech
    वचVacaSpeech
    एषEssaHe · This
    यान्तिYaantiUndergo
    आप्तAaptaAttained
    अन्तरAntaraInterior of anything
  • verse 21
    1) वै द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ वै वै द॑शरा॒त्रेण॑ ।2) द॒श॒रा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ प्र॒जाप॑तिः ।2) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।3) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।3) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।4) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।4) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।5) अ॒सृ॒ज॒त॒ य-द्यद॑सृजता सृजत॒ यत् ।6) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।7) द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति॒ भव॑ति दशरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो भव॑ति ।7) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।8) भव॑ति प्र॒जाः प्र॒जा भव॑ति॒ भव॑ति प्र॒जाः ।9) प्र॒जा ए॒वैव प्र॒जाः प्र॒जा ए॒व ।9) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।10) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।11) त-द्यज॑माना॒ यज॑माना॒ स्त-त्त-द्यज॑मानाः ।12) यज॑माना-स्सृजन्ते सृजन्ते॒ यज॑माना॒ यज॑माना-स्सृजन्ते ।13) सृ॒ज॒न्त॒ ए॒ता मे॒ताग्ं सृ॑जन्ते सृजन्त ए॒ताम् ।14) ए॒ताग्ं ह॑ है॒ता मे॒ताग्ं ह॑ ।15) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।16) वा उ॑द॒ङ्क उ॑द॒ङ्को वै वा उ॑द॒ङ्कः ।17) उ॒द॒ङ्क-श्शौ᳚ल्बाय॒न-श्शौ᳚ल्बाय॒न उ॑द॒ङ्क उ॑द॒ङ्क-श्शौ᳚ल्बाय॒नः ।18) शौ॒ल्बा॒य॒न-स्स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य॑ शौल्बाय॒न-श्शौ᳚ल्बाय॒न-स्स॒त्रस्य॑ ।19) स॒त्रस्य र्​द्धि॒ मृद्धिग्ं॑ स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य र्​द्धि᳚म् ।20) ऋद्धि॑ मुवा चोवा॒च र्​द्धि॒ मृद्धि॑ मुवाच ।21) उ॒वा॒च॒ य-द्यदु॑वा चोवाच॒ यत् ।22) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।23) द॒श॒रा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो यत् ।23) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।24) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।25) द॒श॒रा॒त्रो भव॑ति॒ भव॑ति दशरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो भव॑ति ।25) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।26) भव॑ति स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य॒ भव॑ति॒ भव॑ति स॒त्रस्य॑ ।27) स॒त्रस्य र्​द्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ स॒त्रस्य॑ स॒त्रस्य र्​द्ध्यै᳚ ।28) ऋद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्या॒ अथो᳚ ।29) अथो॒ य-द्यदथो॒ अथो॒ यत् ।29) अथो॒ इत्यथो᳚ ।30) यदे॒वैव य-द्यदे॒व ।31) ए॒व पूर्वे॑षु॒ पूर्वे᳚ ष्वे॒वैव पूर्वे॑षु ।32) पूर्वे॒ ष्वह॒ स्स्वह॑स्सु॒ पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॒ ष्वह॑स्सु ।33) अह॑स्सु॒ विलो॑म॒ विलो॒मा ह॒ स्स्वह॑स्सु॒ विलो॑म ।33) अह॒स्स्वित्यहः॑ - सु॒ ।34) विलो॑म क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ विलो॑म॒ विलो॑म क्रि॒यते᳚ ।34) विलो॒मेति॒ वि - लो॒म॒ ।35) क्रि॒यते॒ तस्य॒ तस्य॑ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ तस्य॑ ।36) तस्यै॒वैव तस्य॒ तस्यै॒व ।37) ए॒वै षैषै वैवैषा ।38) ए॒षा शान्ति॒-श्शान्ति॑ रे॒षैषा शान्तिः॑ ।39) शान्ति॑-र्द्व्यनी॒का द्व्य॑नी॒का-श्शान्ति॒-श्शान्ति॑-र्द्व्यनी॒काः ।40) द्व्य॒नी॒का वै वै द्व्य॑नी॒का द्व्य॑नी॒का वै ।40) द्व्य॒नी॒का इति॑ द्वि - अ॒नी॒काः ।41) वा ए॒ता ए॒ता वै वा ए॒ताः ।42) ए॒ता रात्र॑यो॒ रात्र॑य ए॒ता ए॒ता रात्र॑यः ।43) रात्र॑यो॒ यज॑माना॒ यज॑माना॒ रात्र॑यो॒ रात्र॑यो॒ यज॑मानाः ।44) यज॑माना विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-द्यज॑माना॒ यज॑माना विश्व॒जित् ।45) वि॒श्व॒जि-थ्स॒ह स॒ह वि॑श्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-थ्स॒ह ।45) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।46) स॒हा ति॑रा॒त्रेणा॑ तिरा॒त्रेण॑ स॒ह स॒हा ति॑रा॒त्रेण॑ ।47) अ॒ति॒रा॒त्रेण॒ पूर्वाः॒ पूर्वा॑ अतिरा॒त्रेणा॑ तिरा॒त्रेण॒ पूर्वाः᳚ ।47) अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति - रा॒त्रेण॑ ।48) पूर्वा॒ ष्षोड॑श॒ षोड॑श॒ पूर्वाः॒ पूर्वा॒ ष्षोड॑श ।49) षोड॑श स॒ह स॒ह षोड॑श॒ षोड॑श स॒ह ।50) स॒हा ति॑रा॒त्रेणा॑ तिरा॒त्रेण॑ स॒ह स॒हा ति॑रा॒त्रेण॑ ।51) अ॒ति॒रा॒त्रे णोत्त॑रा॒ उत्त॑रा अतिरा॒त्रेणा॑ तिरा॒त्रे णोत्त॑राः ।51) अ॒ति॒रा॒त्रेणेत्य॑ति - रा॒त्रेण॑ ।52) उत्त॑रा॒ ष्षोड॑श॒ षोड॒शो त्त॑रा॒ उत्त॑रा॒ ष्षोड॑श ।52) उत्त॑रा॒ इत्युत् - त॒राः॒ ।53) षोड॑श॒ ये ये षोड॑श॒ षोड॑श॒ ये ।54) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।55) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।56) वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒हं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ स्त्रयस्त्रिग्ंशद॒हम् ।57) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒ह मास॑त॒ आस॑ते त्रयस्त्रिग्ंशद॒ह-न्त्र॑यस्त्रिग्ंशद॒ह मास॑ते ।57) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श॒द॒हमिति॑ त्रयस्त्रिग्ंशत् - अ॒हम् ।58) आस॑त॒ आ ऽऽस॑त॒ आस॑त॒ आ ।59) ऐषा॑ मेषा॒ मैषा᳚म् ।60) ए॒षा॒-न्द्व्य॒नी॒का द्व्य॑नी॒कैषा॑ मेषा-न्द्व्यनी॒का ।61) द्व्य॒नी॒का प्र॒जा प्र॒जा द्व्य॑नी॒का द्व्य॑नी॒का प्र॒जा ।61) द्व्य॒नी॒केति॑ द्वि - अ॒नी॒का ।62) प्र॒जा जा॑यते जायते प्र॒जा प्र॒जा जा॑यते ।62) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।63) जा॒य॒ते॒ ऽति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ जा॑यते जायते ऽतिरा॒त्रौ ।64) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।64) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।65) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।66) भ॒व॒तः॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै भवतो भवतः॒ परि॑गृहीत्यै ।67) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 21 ॥ (67/86)॥ अ. 5 ॥

    1) vai da̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ vai vai da̍śarā̠trēṇa̍ ।2) da̠śa̠rā̠trēṇa̍ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rdaśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ pra̠jāpa̍tiḥ ।2) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।3) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।3) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।4) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।4) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।5) a̠sṛ̠ja̠ta̠ ya-dyada̍sṛjatā sṛjata̠ yat ।6) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।7) da̠śa̠rā̠trō bhava̍ti̠ bhava̍ti daśarā̠trō da̍śarā̠trō bhava̍ti ।7) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।8) bhava̍ti pra̠jāḥ pra̠jā bhava̍ti̠ bhava̍ti pra̠jāḥ ।9) pra̠jā ē̠vaiva pra̠jāḥ pra̠jā ē̠va ।9) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।10) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।11) ta-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ sta-tta-dyaja̍mānāḥ ।12) yaja̍mānā-ssṛjantē sṛjantē̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā-ssṛjantē ।13) sṛ̠ja̠nta̠ ē̠tā mē̠tāgṃ sṛ̍jantē sṛjanta ē̠tām ।14) ē̠tāgṃ ha̍ hai̠tā mē̠tāgṃ ha̍ ।15) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।16) vā u̍da̠ṅka u̍da̠ṅkō vai vā u̍da̠ṅkaḥ ।17) u̠da̠ṅka-śśau̎lbāya̠na-śśau̎lbāya̠na u̍da̠ṅka u̍da̠ṅka-śśau̎lbāya̠naḥ ।18) śau̠lbā̠ya̠na-ssa̠trasya̍ sa̠trasya̍ śaulbāya̠na-śśau̎lbāya̠na-ssa̠trasya̍ ।19) sa̠trasya r​ddhi̠ mṛddhigṃ̍ sa̠trasya̍ sa̠trasya r​ddhi̎m ।20) ṛddhi̍ muvā chōvā̠cha r​ddhi̠ mṛddhi̍ muvācha ।21) u̠vā̠cha̠ ya-dyadu̍vā chōvācha̠ yat ।22) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।23) da̠śa̠rā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō yat ।23) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।24) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।25) da̠śa̠rā̠trō bhava̍ti̠ bhava̍ti daśarā̠trō da̍śarā̠trō bhava̍ti ।25) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।26) bhava̍ti sa̠trasya̍ sa̠trasya̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti sa̠trasya̍ ।27) sa̠trasya r​ddhyā̠ ṛddhyai̍ sa̠trasya̍ sa̠trasya r​ddhyai̎ ।28) ṛddhyā̠ athō̠ athō̠ ṛddhyā̠ ṛddhyā̠ athō̎ ।29) athō̠ ya-dyadathō̠ athō̠ yat ।29) athō̠ ityathō̎ ।30) yadē̠vaiva ya-dyadē̠va ।31) ē̠va pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̎ ṣvē̠vaiva pūrvē̍ṣu ।32) pūrvē̠ ṣvaha̠ ssvaha̍ssu̠ pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̠ ṣvaha̍ssu ।33) aha̍ssu̠ vilō̍ma̠ vilō̠mā ha̠ ssvaha̍ssu̠ vilō̍ma ।33) aha̠ssvityaha̍ḥ - su̠ ।34) vilō̍ma kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ vilō̍ma̠ vilō̍ma kri̠yatē̎ ।34) vilō̠mēti̠ vi - lō̠ma̠ ।35) kri̠yatē̠ tasya̠ tasya̍ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ tasya̍ ।36) tasyai̠vaiva tasya̠ tasyai̠va ।37) ē̠vai ṣaiṣai vaivaiṣā ।38) ē̠ṣā śānti̠-śśānti̍ rē̠ṣaiṣā śānti̍ḥ ।39) śānti̍-rdvyanī̠kā dvya̍nī̠kā-śśānti̠-śśānti̍-rdvyanī̠kāḥ ।40) dvya̠nī̠kā vai vai dvya̍nī̠kā dvya̍nī̠kā vai ।40) dvya̠nī̠kā iti̍ dvi - a̠nī̠kāḥ ।41) vā ē̠tā ē̠tā vai vā ē̠tāḥ ।42) ē̠tā rātra̍yō̠ rātra̍ya ē̠tā ē̠tā rātra̍yaḥ ।43) rātra̍yō̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ rātra̍yō̠ rātra̍yō̠ yaja̍mānāḥ ।44) yaja̍mānā viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-dyaja̍mānā̠ yaja̍mānā viśva̠jit ।45) vi̠śva̠ji-thsa̠ha sa̠ha vi̍śva̠ji-dvi̍śva̠ji-thsa̠ha ।45) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।46) sa̠hā ti̍rā̠trēṇā̍ tirā̠trēṇa̍ sa̠ha sa̠hā ti̍rā̠trēṇa̍ ।47) a̠ti̠rā̠trēṇa̠ pūrvā̠ḥ pūrvā̍ atirā̠trēṇā̍ tirā̠trēṇa̠ pūrvā̎ḥ ।47) a̠ti̠rā̠trēṇētya̍ti - rā̠trēṇa̍ ।48) pūrvā̠ ṣṣōḍa̍śa̠ ṣōḍa̍śa̠ pūrvā̠ḥ pūrvā̠ ṣṣōḍa̍śa ।49) ṣōḍa̍śa sa̠ha sa̠ha ṣōḍa̍śa̠ ṣōḍa̍śa sa̠ha ।50) sa̠hā ti̍rā̠trēṇā̍ tirā̠trēṇa̍ sa̠ha sa̠hā ti̍rā̠trēṇa̍ ।51) a̠ti̠rā̠trē ṇōtta̍rā̠ utta̍rā atirā̠trēṇā̍ tirā̠trē ṇōtta̍rāḥ ।51) a̠ti̠rā̠trēṇētya̍ti - rā̠trēṇa̍ ।52) utta̍rā̠ ṣṣōḍa̍śa̠ ṣōḍa̠śō tta̍rā̠ utta̍rā̠ ṣṣōḍa̍śa ।52) utta̍rā̠ ityut - ta̠rā̠ḥ ।53) ṣōḍa̍śa̠ yē yē ṣōḍa̍śa̠ ṣōḍa̍śa̠ yē ।54) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।55) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।56) vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠haṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ strayastrigṃśada̠ham ।57) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠ha māsa̍ta̠ āsa̍tē trayastrigṃśada̠ha-ntra̍yastrigṃśada̠ha māsa̍tē ।57) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa̠da̠hamiti̍ trayastrigṃśat - a̠ham ।58) āsa̍ta̠ ā ''sa̍ta̠ āsa̍ta̠ ā ।59) aiṣā̍ mēṣā̠ maiṣā̎m ।60) ē̠ṣā̠-ndvya̠nī̠kā dvya̍nī̠kaiṣā̍ mēṣā-ndvyanī̠kā ।61) dvya̠nī̠kā pra̠jā pra̠jā dvya̍nī̠kā dvya̍nī̠kā pra̠jā ।61) dvya̠nī̠kēti̍ dvi - a̠nī̠kā ।62) pra̠jā jā̍yatē jāyatē pra̠jā pra̠jā jā̍yatē ।62) pra̠jēti̍ pra - jā ।63) jā̠ya̠tē̠ 'ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau jā̍yatē jāyatē 'tirā̠trau ।64) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।64) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।65) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।66) bha̠va̠ta̠ḥ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai bhavatō bhavata̠ḥ pari̍gṛhītyai ।67) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 21 ॥ (67/86)॥ a. 5 ॥
    meaning

    By the ten-night rite Prajapati created all beings; they went forward; Prajapati is the lord of beings; he fashions them by this rite.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    दशDashaTen
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    इतिItiRefers to something that precedes
    प्रPraPrefix
    जाJaaBorn, Produced
    यत्YatWhich
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    रात्रRaatraNight
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तत्TatThat
    एताEtaaThese
    एताम्Etaamsignifying These
    हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ऋद्धिRddhiProsperity
    उवाचUvaacaSaid
    पूर्वेPuurveIn the East (the Five Forests which are said to be there, are of very Secretive Nature)
    सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
    क्रियतेKriyate(That person truly) performs
    विViA prefix indicating division, order etc
    तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
    एषाEssaaShe
    शान्तिShaantiPeace
    द्विDviTwo
    सहSahain Company, Jointly
    विश्वVishvaWorld, Univese
    पूर्वाPuurvaaEast
    षोडशSsoddashaSixteen
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    अहम्AhamI
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]
    परिPariAround
    अANot
    दासDaasaServant
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    पतिःPatihLord
    जJaBorn, Produced
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    एतEtaCome Near, Approached
    हाHaaSignifying killing
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    एषEssaHe · This
    सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
    अनीकAniikaArray
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    उत्तरUttaraNorth
    ताराTaaraaStar
    याYaaTo go towards
    सतSataGoodness
  • verse 22
    1) आ॒दि॒त्या अ॑कामयन्ता कामयन्ता दि॒त्या आ॑दि॒त्या अ॑कामयन्त ।2) अ॒का॒म॒य॒न्त॒ सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग म॑कामयन्ता कामयन्त सुव॒र्गम् ।3) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।3) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।4) लो॒क मि॑या मेयाम लो॒कम् ँलो॒क मि॑याम ।5) इ॒या॒ मेतीती॑ यामे या॒मेति॑ ।6) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।7) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।8) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।8) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।9) लो॒क-न्न न लो॒कम् ँलो॒क-न्न ।10) न प्र प्र ण न प्र ।11) प्रा जा॑न-न्नजान॒-न्प्र प्रा जा॑नन्न् ।12) अ॒जा॒न॒-न्न नाजा॑न-न्नजान॒-न्न ।13) न सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्न न सु॑व॒र्गम् ।14) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।14) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।15) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।16) आ॒य॒-न्ते त आ॑य-न्नाय॒-न्ते ।17) त ए॒त मे॒त-न्ते त ए॒तम् ।18) ए॒तग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र मे॒त मे॒तग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रम् ।19) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्र म॑पश्य-न्नपश्य-न्थ्षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र म॑पश्यन्न् ।19) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिग्ंशत् - रा॒त्रम् ।20) अ॒प॒श्य॒-न्त-न्त म॑पश्य-न्नपश्य॒-न्तम् ।21) त मा त-न्त मा ।22) आ ऽह॑र-न्नहर॒-न्ना ऽह॑रन्न् ।23) अ॒ह॒र॒-न्तेन॒ तेना॑ हर-न्नहर॒-न्तेन॑ ।24) तेना॑ यजन्ता यजन्त॒ तेन॒ तेना॑ यजन्त ।25) अ॒य॒ज॒न्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजन्ता यजन्त॒ ततः॑ ।26) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।27) वै ते ते वै वै ते ।28) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।29) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।29) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।30) लो॒क-म्प्र प्र लो॒कम् ँलो॒क-म्प्र ।31) प्रा जा॑न-न्नजान॒-न्प्र प्रा जा॑नन्न् ।32) अ॒जा॒न॒-न्थ्सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग म॑जान-न्नजान-न्थ्सुव॒र्गम् ।33) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।33) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।34) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।35) आ॒य॒न्॒. ये य आ॑य-न्नाय॒न्॒. ये ।36) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।37) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।38) वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑38) ष्षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रम् ।39) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र मास॑ते ।39) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिग्ंशत् - रा॒त्रम् ।40) आस॑ते सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मास॑त॒ आस॑ते सुव॒र्गम् ।41) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।41) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।42) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।43) लो॒क-म्प्र प्र लो॒कम् ँलो॒क-म्प्र ।44) प्र जा॑नन्ति जानन्ति॒ प्र प्र जा॑नन्ति ।45) जा॒न॒न्ति॒ सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ञ्जा॑नन्ति जानन्ति सुव॒र्गम् ।46) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।46) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।47) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।48) य॒न्ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्यन्ति यन्ति॒ ज्योतिः॑ ।49) ज्योति॑ रतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो ज्योति॒-र्ज्योति॑ रतिरा॒त्रः ।50) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।50) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।॥ 22 ॥ (50/60)

    1) ā̠di̠tyā a̍kāmayantā kāmayantā di̠tyā ā̍di̠tyā a̍kāmayanta ।2) a̠kā̠ma̠ya̠nta̠ su̠va̠rgagṃ su̍va̠rga ma̍kāmayantā kāmayanta suva̠rgam ।3) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।3) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।4) lō̠ka mi̍yā mēyāma lō̠kam ँlō̠ka mi̍yāma ।5) i̠yā̠ mētītī̍ yāmē yā̠mēti̍ ।6) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।7) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।8) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।8) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।9) lō̠ka-nna na lō̠kam ँlō̠ka-nna ।10) na pra pra ṇa na pra ।11) prā jā̍na-nnajāna̠-npra prā jā̍nann ।12) a̠jā̠na̠-nna nājā̍na-nnajāna̠-nna ।13) na su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-nna na su̍va̠rgam ।14) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।14) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।15) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।16) ā̠ya̠-ntē ta ā̍ya-nnāya̠-ntē ।17) ta ē̠ta mē̠ta-ntē ta ē̠tam ।18) ē̠tagṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tra mē̠ta mē̠tagṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tram ।19) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tra ma̍paśya-nnapaśya-nthṣaṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tra ma̍paśyann ।19) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tramiti̍ ṣaṭtrigṃśat - rā̠tram ।20) a̠pa̠śya̠-nta-nta ma̍paśya-nnapaśya̠-ntam ।21) ta mā ta-nta mā ।22) ā 'ha̍ra-nnahara̠-nnā 'ha̍rann ।23) a̠ha̠ra̠-ntēna̠ tēnā̍ hara-nnahara̠-ntēna̍ ।24) tēnā̍ yajantā yajanta̠ tēna̠ tēnā̍ yajanta ।25) a̠ya̠ja̠nta̠ tata̠ statō̍ 'yajantā yajanta̠ tata̍ḥ ।26) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।27) vai tē tē vai vai tē ।28) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।29) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।29) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।30) lō̠ka-mpra pra lō̠kam ँlō̠ka-mpra ।31) prā jā̍na-nnajāna̠-npra prā jā̍nann ।32) a̠jā̠na̠-nthsu̠va̠rgagṃ su̍va̠rga ma̍jāna-nnajāna-nthsuva̠rgam ।33) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।33) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।34) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।35) ā̠ya̠n̠. yē ya ā̍ya-nnāya̠n̠. yē ।36) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।37) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।38) vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍38) ṣṣaṭtrigṃśadrā̠tram ।39) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē ṣaṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tra māsa̍tē ।39) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tramiti̍ ṣaṭtrigṃśat - rā̠tram ।40) āsa̍tē suva̠rgagṃ su̍va̠rga māsa̍ta̠ āsa̍tē suva̠rgam ।41) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।41) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।42) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।43) lō̠ka-mpra pra lō̠kam ँlō̠ka-mpra ।44) pra jā̍nanti jānanti̠ pra pra jā̍nanti ।45) jā̠na̠nti̠ su̠va̠rgagṃ su̍va̠rga-ñjā̍nanti jānanti suva̠rgam ।46) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।46) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।47) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।48) ya̠nti̠ jyōti̠-rjyōti̍-ryanti yanti̠ jyōti̍ḥ ।49) jyōti̍ ratirā̠trō̍ 'tirā̠trō jyōti̠-rjyōti̍ ratirā̠traḥ ।50) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।50) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।॥ 22 ॥ (50/60)
    meaning

    The Adityas desired the heavenly world; they performed the chandoma recitation seeking it; thus by this rite the heavenly world was gained by the Adityas.

    word by word
    गम्GamTo Go
    लोकLokaWorld, Men
    इतिItiRefers to something that precedes
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    तंTamHim · To You · That · Then
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    प्रPraPrefix
    णNnaNna
    एतEtaCome Near, Approached
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    तेनTenaBy that
    ततःTatahThen
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    रात्रRaatraNight
    आदित्यAadityaSon of Aditi
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    तTaThat
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    एताम्Etaamsignifying These
    अANot
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    यान्तिYaantiUndergo
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
  • verse 23
    1) भ॒व॒ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्भवति भवति॒ ज्योतिः॑ ।2) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।3) ए॒व पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दे॒वैव पु॒रस्ता᳚त् ।4) पु॒रस्ता᳚-द्दधते दधते पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्दधते ।5) द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ दधते दधते सुव॒र्गस्य॑ ।6) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।6) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।7) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।8) अनु॑ख्यात्यै षड॒हा ष्ष॑ड॒हा अनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै षड॒हाः ।8) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।9) ष॒ड॒हा भ॑वन्ति भवन्ति षड॒हा ष्ष॑ड॒हा भ॑वन्ति ।9) ष॒ड॒हा इति॑ षट् - अ॒हाः ।10) भ॒व॒न्ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वन्ति भवन्ति॒ षट् ।11) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।12) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।13) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष् वृ॒तुष् वृ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।14) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्​तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।15) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।16) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।17) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒त्वार॑ श्च॒त्वार॑ स्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति च॒त्वारः॑ ।18) च॒त्वारो॑ भवन्ति भवन्ति च॒त्वार॑ श्च॒त्वारो॑ भवन्ति ।19) भ॒व॒न्ति॒ चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो भवन्ति भवन्ति॒ चत॑स्रः ।20) चत॑स्रो॒ दिशो॒ दिश॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ दिशः॑ ।21) दिशो॑ दि॒क्षु दि॒क्षु दिशो॒ दिशो॑ दि॒क्षु ।22) दि॒क्ष्वे॑ वैव दि॒क्षु दि॒क्ष्वे॑व ।23) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।24) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।25) ति॒ष्ठ॒-न्त्यस॑त्र॒ मस॑त्र-न्तिष्ठन्ति तिष्ठ॒-न्त्यस॑त्रम् ।26) अस॑त्रं॒-वैँ वा अस॑त्र॒ मस॑त्रं॒-वैँ ।27) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।28) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।29) यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒मम् ।30) अ॒छ॒न्दो॒मं-यँ-द्यद॑छन्दो॒म म॑छन्दो॒मं-यँत् ।30) अ॒छ॒न्दो॒ममित्य॑छन्दः - मम् ।31) यच् छ॑न्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा य-द्यच् छ॑न्दो॒माः ।32) छ॒न्दो॒मा भव॑न्ति॒ भव॑न्ति छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा भव॑न्ति ।32) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।33) भव॑न्ति॒ तेन॒ तेन॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति॒ तेन॑ ।34) तेन॑ स॒त्रग्ं स॒त्र-न्तेन॒ तेन॑ स॒त्रम् ।35) स॒त्र-न्दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्स॒त्रग्ं स॒त्र-न्दे॒वताः᳚ ।36) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।37) ए॒व पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः ।38) पृ॒ष्ठै रवाव॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रव॑ ।39) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।40) रु॒न्ध॒ते॒ प॒शू-न्प॒शू-न्रु॑न्धते रुन्धते प॒शून् ।41) प॒शून् छ॑न्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मैः प॒शू-न्प॒शून् छ॑न्दो॒मैः ।42) छ॒न्दो॒मै रोज॒ ओज॑ श्छन्दो॒मै श्छ॑न्दो॒मै रोजः॑ ।42) छ॒न्दो॒मैरिति॑ छन्दः - मैः ।43) ओजो॒ वै वा ओज॒ ओजो॒ वै ।44) वै वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-वैँ वै वी॒र्य᳚म् ।45) वी॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्पृ॒ष्ठानि॑ ।46) पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ प॒शवः॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ प॒शवः॑ ।47) प॒शव॑ श्छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒माः प॒शवः॑ प॒शव॑ श्छन्दो॒माः ।48) छ॒न्दो॒मा ओज॒ स्योज॑सि छन्दो॒मा श्छ॑न्दो॒मा ओज॑सि ।48) छ॒न्दो॒मा इति॑ छन्दः - माः ।49) ओज॑ स्ये॒वै वौज॒ स्योज॑ स्ये॒व ।50) ए॒व वी॒र्ये॑ वी॒र्य॑ ए॒वैव वी॒र्ये᳚ ।॥ 23 ॥ (50/57)

    1) bha̠va̠ti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rbhavati bhavati̠ jyōti̍ḥ ।2) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।3) ē̠va pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dē̠vaiva pu̠rastā̎t ।4) pu̠rastā̎-ddadhatē dadhatē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ddadhatē ।5) da̠dha̠tē̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ dadhatē dadhatē suva̠rgasya̍ ।6) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।6) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।7) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।8) anu̍khyātyai ṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā anu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai ṣaḍa̠hāḥ ।8) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।9) ṣa̠ḍa̠hā bha̍vanti bhavanti ṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā bha̍vanti ।9) ṣa̠ḍa̠hā iti̍ ṣaṭ - a̠hāḥ ।10) bha̠va̠nti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vanti bhavanti̠ ṣaṭ ।11) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।12) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।13) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣ vṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।14) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva r​tuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।15) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।16) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।17) ti̠ṣṭha̠nti̠ cha̠tvāra̍ ścha̠tvāra̍ stiṣṭhanti tiṣṭhanti cha̠tvāra̍ḥ ।18) cha̠tvārō̍ bhavanti bhavanti cha̠tvāra̍ ścha̠tvārō̍ bhavanti ।19) bha̠va̠nti̠ chata̍sra̠ śchata̍srō bhavanti bhavanti̠ chata̍sraḥ ।20) chata̍srō̠ diśō̠ diśa̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō̠ diśa̍ḥ ।21) diśō̍ di̠kṣu di̠kṣu diśō̠ diśō̍ di̠kṣu ।22) di̠kṣvē̍ vaiva di̠kṣu di̠kṣvē̍va ।23) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।24) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।25) ti̠ṣṭha̠-ntyasa̍tra̠ masa̍tra-ntiṣṭhanti tiṣṭha̠-ntyasa̍tram ।26) asa̍tra̠ṃ vai vā asa̍tra̠ masa̍tra̠ṃ vai ।27) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।28) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।29) yada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠mam ।30) a̠Cha̠ndō̠maṃ ya-dyada̍Chandō̠ma ma̍Chandō̠maṃ yat ।30) a̠Cha̠ndō̠mamitya̍Chandaḥ - mam ।31) yach Cha̍ndō̠mā śCha̍ndō̠mā ya-dyach Cha̍ndō̠māḥ ।32) Cha̠ndō̠mā bhava̍nti̠ bhava̍nti Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā bhava̍nti ।32) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।33) bhava̍nti̠ tēna̠ tēna̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti̠ tēna̍ ।34) tēna̍ sa̠tragṃ sa̠tra-ntēna̠ tēna̍ sa̠tram ।35) sa̠tra-ndē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssa̠tragṃ sa̠tra-ndē̠vatā̎ḥ ।36) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।37) ē̠va pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ ।38) pṛ̠ṣṭhai ravāva̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rava̍ ।39) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।40) ru̠ndha̠tē̠ pa̠śū-npa̠śū-nru̍ndhatē rundhatē pa̠śūn ।41) pa̠śūn Cha̍ndō̠mai śCha̍ndō̠maiḥ pa̠śū-npa̠śūn Cha̍ndō̠maiḥ ।42) Cha̠ndō̠mai rōja̠ ōja̍ śChandō̠mai śCha̍ndō̠mai rōja̍ḥ ।42) Cha̠ndō̠mairiti̍ Chandaḥ - maiḥ ।43) ōjō̠ vai vā ōja̠ ōjō̠ vai ।44) vai vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ vai vai vī̠rya̎m ।45) vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpṛ̠ṣṭhāni̍ ।46) pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pa̠śava̍ḥ ।47) pa̠śava̍ śChandō̠mā śCha̍ndō̠māḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ śChandō̠māḥ ।48) Cha̠ndō̠mā ōja̠ syōja̍si Chandō̠mā śCha̍ndō̠mā ōja̍si ।48) Cha̠ndō̠mā iti̍ Chandaḥ - māḥ ।49) ōja̍ syē̠vai vauja̠ syōja̍ syē̠va ।50) ē̠va vī̠ryē̍ vī̠rya̍ ē̠vaiva vī̠ryē̎ ।॥ 23 ॥ (50/57)
    meaning

    Light becomes light; light abides; they place light in front; light is the Brihad saman and the Rathantara; from this the light shines.

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
    ख्यात्यैKhyaatyaiTo the Renowned
    भवन्तिBhavantiBecome
    इतिItiRefers to something that precedes
    षट्SsattSix
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ऋतुRtuSeason
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
    दिशDishaDirection
    एतEtaCome Near, Approached
    एतत्EtatThis
    छन्दChandaMetre
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    तेनTenaBy that
    देवताःDevataahGods
    अवAvaA prefix
    पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    लोकLokaWorld, Men
    अहAhaparticle implying ascertainment
    चत्वरCatvaraA levelled spot of ground prepared for a sacrifice
    यत्YatWhich
    माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me
    याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    देवताDevataaDivinity
    रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
    वावVaavaJust, Indeed
    वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
  • verse 24
    1) वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ वी॒र्ये॑ वी॒र्ये॑ प॒शुषु॑ ।2) प॒शुषु॒ प्रति॒ प्रति॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॒ प्रति॑ ।3) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।4) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्र ष्ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रः ।5) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्रो भ॑वति भवति षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र ष्ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रो भ॑वति ।5) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्र इति॑ षट्त्रिग्ंशत् - रा॒त्रः ।6) भ॒व॒ति॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा भवति भवति॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा ।7) षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बृ॑ह॒ती षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती ।7) षट्त्रिग्ं॑शदक्ष॒रेति॒ षट्त्रिग्ं॑शत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।8) बृ॒ह॒ती बार्​ह॑ता॒ बार्​ह॑ता बृह॒ती बृ॑ह॒ती बार्​ह॑ताः ।9) बार्​ह॑ताः प॒शवः॑ प॒शवो॒ बार्​ह॑ता॒ बार्​ह॑ताः प॒शवः॑ ।10) प॒शवो॑ बृह॒त्या बृ॑ह॒त्या प॒शवः॑ प॒शवो॑ बृह॒त्या ।11) बृ॒ह॒त्यैवैव बृ॑ह॒त्या बृ॑ह॒ त्यैव ।12) ए॒व प॒शू-न्प॒शूने॒वैव प॒शून् ।13) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शूनव॑ ।14) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।15) रु॒न्ध॒ते॒ बृ॒ह॒ती बृ॑ह॒ती रु॑न्धते रुन्धते बृह॒ती ।16) बृ॒ह॒ती छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सा-म्बृह॒ती बृ॑ह॒ती छन्द॑साम् ।17) छन्द॑सा॒ग्॒ स्वारा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वारा᳚ज्य॒-ञ्छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सा॒ग्॒ स्वारा᳚ज्यम् ।18) स्वारा᳚ज्य माश्ञुता श्ञुत॒ स्वारा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वारा᳚ज्य माश्ञुत ।18) स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व - रा॒ज्य॒म् ।19) आ॒श्ञु॒ता॒ श्ञु॒वते᳚ ऽश्ञु॒वत॑ आश्ञुता श्ञुता श्ञु॒वते᳚ ।20) अ॒श्ञु॒वते॒ स्वारा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वारा᳚ज्य मश्ञु॒वते᳚ ऽश्ञु॒वते॒ स्वारा᳚ज्यम् ।21) स्वारा᳚ज्यं॒-येँ ये स्वारा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वारा᳚ज्यं॒-येँ ।21) स्वारा᳚ज्य॒मिति॒ स्व - रा॒ज्य॒म् ।22) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।23) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।24) वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ष्षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रम् ।25) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते षट्त्रिग्ंशद्रा॒त्रग्ं ष॑ट्त्रिग्ंशद्रा॒त्र मास॑ते ।25) ष॒ट्त्रि॒ग्ं॒श॒द्रा॒त्रमिति॑ षट्त्रिग्ंशत् - रा॒त्रम् ।26) आस॑ते सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मास॑त॒ आस॑ते सुव॒र्गम् ।27) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।27) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।28) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।29) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।30) य॒न्त्य॒ति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ य॑न्ति यन्त्यतिरा॒त्रौ ।31) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।31) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।32) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।33) भ॒व॒त॒-स्सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवतो भवत-स्सुव॒र्गस्य॑ ।34) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।34) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।35) लो॒कस्य॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ परि॑गृहीत्यै ।36) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 24 ॥ (36/44)॥ अ. 6 ॥

    1) vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ vī̠ryē̍ vī̠ryē̍ pa̠śuṣu̍ ।2) pa̠śuṣu̠ prati̠ prati̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̠ prati̍ ।3) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।4) ti̠ṣṭha̠nti̠ ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tra ṣṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tra sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti ṣaṭtrigṃśadrā̠traḥ ।5) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠trō bha̍vati bhavati ṣaṭtrigṃśadrā̠tra ṣṣa̍ṭtrigṃśadrā̠trō bha̍vati ।5) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tra iti̍ ṣaṭtrigṃśat - rā̠traḥ ।6) bha̠va̠ti̠ ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā̠ ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā bhavati bhavati̠ ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā ।7) ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā bṛha̠tī bṛ̍ha̠tī ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā̠ ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā bṛha̠tī ।7) ṣaṭtrigṃ̍śadakṣa̠rēti̠ ṣaṭtrigṃ̍śat - a̠kṣa̠rā̠ ।8) bṛ̠ha̠tī bār​ha̍tā̠ bār​ha̍tā bṛha̠tī bṛ̍ha̠tī bār​ha̍tāḥ ।9) bār​ha̍tāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ bār​ha̍tā̠ bār​ha̍tāḥ pa̠śava̍ḥ ।10) pa̠śavō̍ bṛha̠tyā bṛ̍ha̠tyā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ bṛha̠tyā ।11) bṛ̠ha̠tyaivaiva bṛ̍ha̠tyā bṛ̍ha̠ tyaiva ।12) ē̠va pa̠śū-npa̠śūnē̠vaiva pa̠śūn ।13) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śūnava̍ ।14) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।15) ru̠ndha̠tē̠ bṛ̠ha̠tī bṛ̍ha̠tī ru̍ndhatē rundhatē bṛha̠tī ।16) bṛ̠ha̠tī Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā-mbṛha̠tī bṛ̍ha̠tī Chanda̍sām ।17) Chanda̍sā̠g̠ svārā̎jya̠gg̠ svārā̎jya̠-ñChanda̍sā̠-ñChanda̍sā̠g̠ svārā̎jyam ।18) svārā̎jya māśñutā śñuta̠ svārā̎jya̠gg̠ svārā̎jya māśñuta ।18) svārā̎jya̠miti̠ sva - rā̠jya̠m ।19) ā̠śñu̠tā̠ śñu̠vatē̎ 'śñu̠vata̍ āśñutā śñutā śñu̠vatē̎ ।20) a̠śñu̠vatē̠ svārā̎jya̠gg̠ svārā̎jya maśñu̠vatē̎ 'śñu̠vatē̠ svārā̎jyam ।21) svārā̎jya̠ṃ yē yē svārā̎jya̠gg̠ svārā̎jya̠ṃ yē ।21) svārā̎jya̠miti̠ sva - rā̠jya̠m ।22) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।23) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।24) vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ṣṣaṭtrigṃśadrā̠tram ।25) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē ṣaṭtrigṃśadrā̠tragṃ ṣa̍ṭtrigṃśadrā̠tra māsa̍tē ।25) ṣa̠ṭtri̠gṃ̠śa̠drā̠tramiti̍ ṣaṭtrigṃśat - rā̠tram ।26) āsa̍tē suva̠rgagṃ su̍va̠rga māsa̍ta̠ āsa̍tē suva̠rgam ।27) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।27) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।28) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।29) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।30) ya̠ntya̠ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ya̍nti yantyatirā̠trau ।31) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।31) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।32) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।33) bha̠va̠ta̠-ssu̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavatō bhavata-ssuva̠rgasya̍ ।34) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।34) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।35) lō̠kasya̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ pari̍gṛhītyai ।36) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 24 ॥ (36/44)॥ a. 6 ॥
    meaning

    Vigor is in the cattle; the cattle stand firm; from this the thirty-six-night rite brings its result — the vigor stands established.

    word by word
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    इतिItiRefers to something that precedes
    रात्रRaatraNight
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
    पशूPashuuCow
    अवAvaA prefix
    स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    गम्GamTo Go
    लोकLokaWorld, Men
    परिPariAround
    अANot
    अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    वावVaavaJust, Indeed
    स्वSvaOne's Own
    राज्यंRaajyam[O Lord, Neither do I seek] Kingdom [Nor Wealth] · (He will Attain) Kingdom signifying Prosperity
    याYaaTo go towards
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    यान्तिYaantiUndergo
  • verse 25
    1) वसि॑ष्ठो ह॒तपु॑त्रो ह॒तपु॑त्रो॒ वसि॑ष्ठो॒ वसि॑ष्ठो ह॒तपु॑त्रः ।2) ह॒तपु॑त्रो ऽकामयता कामयत ह॒तपु॑त्रो ह॒तपु॑त्रो ऽकामयत ।2) ह॒तपु॑त्र॒ इति॑ ह॒त - पु॒त्रः॒ ।3) अ॒का॒म॒य॒त॒ वि॒न्देय॑ वि॒न्देया॑ कामयता कामयत वि॒न्देय॑ ।4) वि॒न्देय॑ प्र॒जा-म्प्र॒जां-विँ॒न्देय॑ वि॒न्देय॑ प्र॒जाम् ।5) प्र॒जा म॒भ्य॑भि प्र॒जा-म्प्र॒जा म॒भि ।5) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।6) अ॒भि सौ॑दा॒सा-न्थ्सौ॑दा॒सान॒ भ्य॑भि सौ॑दा॒सान् ।7) सौ॒दा॒सा-न्भ॑वेय-म्भवेयग्ं सौदा॒सा-न्थ्सौ॑दा॒सा-न्भ॑वेयम् ।8) भ॒वे॒य॒ मितीति॑ भवेय-म्भवेय॒ मिति॑ ।9) इति॒ स स इतीति॒ सः ।10) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।11) ए॒त मे॑कस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒श मे॒त मे॒त मे॑कस्मान्नपञ्चा॒शम् ।12) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श म॑पश्य दपश्य देकस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒श म॑पश्यत् ।12) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमित्ये॑कस्मात् - न॒प॒ञ्चा॒शम् ।13) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।14) त मा त-न्त मा ।15) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।16) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।17) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।18) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।19) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।20) वै स स वै वै सः ।21) सो ऽवि॑न्द॒ता वि॑न्दत॒ स सो ऽवि॑न्दत ।22) अवि॑न्दत प्र॒जा-म्प्र॒जा मवि॑न्द॒ता वि॑न्दत प्र॒जाम् ।23) प्र॒जा म॒भ्य॑भि प्र॒जा-म्प्र॒जा म॒भि ।23) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।24) अ॒भि सौ॑दा॒सा-न्थ्सौ॑दा॒सान॒ भ्य॑भि सौ॑दा॒सान् ।25) सौ॒दा॒सा न॑भव दभव-थ्सौदा॒सा-न्थ्सौ॑दा॒सा न॑भवत् ।26) अ॒भ॒व॒-द्ये ये॑ ऽभव दभव॒-द्ये ।27) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।28) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।29) वि॒द्वाग्ंस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒शं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒शम् ।30) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श मास॑त॒ आस॑त एकस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒श मास॑ते ।30) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमित्ये॑कस्मात् - न॒प॒ञ्चा॒शम् ।31) आस॑ते वि॒न्दन्ते॑ वि॒न्दन्त॒ आस॑त॒ आस॑ते वि॒न्दन्ते᳚ ।32) वि॒न्दन्ते᳚ प्र॒जा-म्प्र॒जां-विँ॒न्दन्ते॑ वि॒न्दन्ते᳚ प्र॒जाम् ।33) प्र॒जा म॒भ्य॑भि प्र॒जा-म्प्र॒जा म॒भि ।33) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।34) अ॒भि भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्यान॒ भ्य॑भि भ्रातृ॑व्यान् ।35) भ्रातृ॑व्या-न्भवन्ति भवन्ति॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या-न्भवन्ति ।36) भ॒व॒न्ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ भवन्ति भवन्ति॒ त्रयः॑ ।37) त्रय॑ स्त्रि॒वृत॑ स्त्रि॒वृत॒ स्त्रय॒ स्त्रय॑ स्त्रि॒वृतः॑ ।38) त्रि॒वृतो᳚ ऽग्निष्टो॒मा अ॑ग्निष्टो॒मा स्त्रि॒वृत॑ स्त्रि॒वृतो᳚ ऽग्निष्टो॒माः ।38) त्रि॒वृत॒ इति॑ त्रि - वृतः॑ ।39) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा भ॑वन्ति भव न्त्यग्निष्टो॒मा अ॑ग्निष्टो॒मा भ॑वन्ति ।39) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा इत्य॑ग्नि - स्तो॒माः ।40) भ॒व॒न्ति॒ वज्र॑स्य॒ वज्र॑स्य भवन्ति भवन्ति॒ वज्र॑स्य ।41) वज्र॑ स्यै॒वैव वज्र॑स्य॒ वज्र॑ स्यै॒व ।42) ए॒व मुख॒-म्मुख॑ मे॒वैव मुख᳚म् ।43) मुख॒ग्ं॒ सग्ं स-म्मुख॒-म्मुख॒ग्ं॒ सम् ।44) सग्ग्​ श्य॑न्ति श्यन्ति॒ सग्ं सग्ग्​ श्य॑न्ति ।45) श्य॒न्ति॒ दश॒ दश॑ श्यन्ति श्यन्ति॒ दश॑ ।46) दश॑ पञ्चद॒शाः प॑ञ्चद॒शा दश॒ दश॑ पञ्चद॒शाः ।47) प॒ञ्च॒द॒शा भ॑वन्ति भवन्ति पञ्चद॒शाः प॑ञ्चद॒शा भ॑वन्ति ।47) प॒ञ्च॒द॒शा इति॑ पञ्च - द॒शाः ।48) भ॒व॒न्ति॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो भ॑वन्ति भवन्ति पञ्चद॒शः ।49) प॒ञ्च॒द॒शो वज्रो॒ वज्रः॑ पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो वज्रः॑ ।49) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।50) वज्रो॒ वज्रं॒-वँज्रं॒-वँज्रो॒ वज्रो॒ वज्र᳚म् ।॥ 25 ॥ (50/60)

    1) vasi̍ṣṭhō ha̠tapu̍trō ha̠tapu̍trō̠ vasi̍ṣṭhō̠ vasi̍ṣṭhō ha̠tapu̍traḥ ।2) ha̠tapu̍trō 'kāmayatā kāmayata ha̠tapu̍trō ha̠tapu̍trō 'kāmayata ।2) ha̠tapu̍tra̠ iti̍ ha̠ta - pu̠tra̠ḥ ।3) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ vi̠ndēya̍ vi̠ndēyā̍ kāmayatā kāmayata vi̠ndēya̍ ।4) vi̠ndēya̍ pra̠jā-mpra̠jāṃ vi̠ndēya̍ vi̠ndēya̍ pra̠jām ।5) pra̠jā ma̠bhya̍bhi pra̠jā-mpra̠jā ma̠bhi ।5) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।6) a̠bhi sau̍dā̠sā-nthsau̍dā̠sāna̠ bhya̍bhi sau̍dā̠sān ।7) sau̠dā̠sā-nbha̍vēya-mbhavēyagṃ saudā̠sā-nthsau̍dā̠sā-nbha̍vēyam ।8) bha̠vē̠ya̠ mitīti̍ bhavēya-mbhavēya̠ miti̍ ।9) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।10) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।11) ē̠ta mē̍kasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śa mē̠ta mē̠ta mē̍kasmānnapañchā̠śam ।12) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śa ma̍paśya dapaśya dēkasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śa ma̍paśyat ।12) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śamityē̍kasmāt - na̠pa̠ñchā̠śam ।13) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।14) ta mā ta-nta mā ।15) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।16) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।17) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।18) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।19) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।20) vai sa sa vai vai saḥ ।21) sō 'vi̍nda̠tā vi̍ndata̠ sa sō 'vi̍ndata ।22) avi̍ndata pra̠jā-mpra̠jā mavi̍nda̠tā vi̍ndata pra̠jām ।23) pra̠jā ma̠bhya̍bhi pra̠jā-mpra̠jā ma̠bhi ।23) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।24) a̠bhi sau̍dā̠sā-nthsau̍dā̠sāna̠ bhya̍bhi sau̍dā̠sān ।25) sau̠dā̠sā na̍bhava dabhava-thsaudā̠sā-nthsau̍dā̠sā na̍bhavat ।26) a̠bha̠va̠-dyē yē̍ 'bhava dabhava̠-dyē ।27) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।28) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।29) vi̠dvāgṃsa̍ ēkasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ēkasmānnapañchā̠śam ।30) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śa māsa̍ta̠ āsa̍ta ēkasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śa māsa̍tē ।30) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śamityē̍kasmāt - na̠pa̠ñchā̠śam ।31) āsa̍tē vi̠ndantē̍ vi̠ndanta̠ āsa̍ta̠ āsa̍tē vi̠ndantē̎ ।32) vi̠ndantē̎ pra̠jā-mpra̠jāṃ vi̠ndantē̍ vi̠ndantē̎ pra̠jām ।33) pra̠jā ma̠bhya̍bhi pra̠jā-mpra̠jā ma̠bhi ।33) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।34) a̠bhi bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyāna̠ bhya̍bhi bhrātṛ̍vyān ।35) bhrātṛ̍vyā-nbhavanti bhavanti̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā-nbhavanti ।36) bha̠va̠nti̠ traya̠ strayō̍ bhavanti bhavanti̠ traya̍ḥ ।37) traya̍ stri̠vṛta̍ stri̠vṛta̠ straya̠ straya̍ stri̠vṛta̍ḥ ।38) tri̠vṛtō̎ 'gniṣṭō̠mā a̍gniṣṭō̠mā stri̠vṛta̍ stri̠vṛtō̎ 'gniṣṭō̠māḥ ।38) tri̠vṛta̠ iti̍ tri - vṛta̍ḥ ।39) a̠gni̠ṣṭō̠mā bha̍vanti bhava ntyagniṣṭō̠mā a̍gniṣṭō̠mā bha̍vanti ।39) a̠gni̠ṣṭō̠mā itya̍gni - stō̠māḥ ।40) bha̠va̠nti̠ vajra̍sya̠ vajra̍sya bhavanti bhavanti̠ vajra̍sya ।41) vajra̍ syai̠vaiva vajra̍sya̠ vajra̍ syai̠va ।42) ē̠va mukha̠-mmukha̍ mē̠vaiva mukha̎m ।43) mukha̠gṃ̠ sagṃ sa-mmukha̠-mmukha̠gṃ̠ sam ।44) sagg​ śya̍nti śyanti̠ sagṃ sagg​ śya̍nti ।45) śya̠nti̠ daśa̠ daśa̍ śyanti śyanti̠ daśa̍ ।46) daśa̍ pañchada̠śāḥ pa̍ñchada̠śā daśa̠ daśa̍ pañchada̠śāḥ ।47) pa̠ñcha̠da̠śā bha̍vanti bhavanti pañchada̠śāḥ pa̍ñchada̠śā bha̍vanti ।47) pa̠ñcha̠da̠śā iti̍ pañcha - da̠śāḥ ।48) bha̠va̠nti̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō bha̍vanti bhavanti pañchada̠śaḥ ।49) pa̠ñcha̠da̠śō vajrō̠ vajra̍ḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō vajra̍ḥ ।49) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।50) vajrō̠ vajra̠ṃ vajra̠ṃ vajrō̠ vajrō̠ vajra̎m ।॥ 25 ॥ (50/60)
    meaning

    Vasishtha, bereaved of sons, desired children; he performed this rite; through it he found the thunderbolt with which to defeat his enemies.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    हतHataKilled, Slain, Destroyed
    पुत्रःPutrahSon
    प्रजाःPrajaahPeople
    प्रPraPrefix
    अभिAbhiTowards
    सSaYour
    एतEtaCome Near, Approached
    तंTamHim · To You · That · Then
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    हरHaraHara, another name of Sri Shiva
    तेनTenaBy that
    ततःTatahThen
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एवम्EvamThus
    भवन्तिBhavantiBecome
    त्रयTrayaThree
    त्रिTriThree
    वृतःVrtahAs a Wealth (obtained by Devi Anusuya)
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    वज्रVajraVajra, Thunderbolt
    सम्SamTogether with
    दशDashaTen
    पञ्चPan.caFive
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    साSaaShe
    सःSahHe
    एताम्Etaamsignifying These
    तTaThat
    अANot
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    मुखMukhaFace
    दासDaasaServant
  • verse 26
    1) वज्र॑ मे॒वैव वज्रं॒-वँज्र॑ मे॒व ।2) ए॒व भ्रातृ॑व्येभ्यो॒ भ्रातृ॑व्येभ्य ए॒वैव भ्रातृ॑व्येभ्यः ।3) भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्र प्र भ्रातृ॑व्येभ्यो॒ भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्र ।4) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।5) ह॒र॒न्ति॒ षो॒ड॒शि॒म थ्षो॑डशि॒म द्ध॑रन्ति हरन्ति षोडशि॒मत् ।6) षो॒ड॒शि॒म-द्द॑श॒म-न्द॑श॒मग्ं षो॑डशि॒म थ्षो॑डशि॒म-द्द॑श॒मम् ।6) षो॒ड॒शि॒मदिति॑ षोडशि - मत् ।7) द॒श॒म मह॒ रह॑-र्दश॒म-न्द॑श॒म महः॑ ।8) अह॑-र्भवति भव॒ त्यह॒ रह॑-र्भवति ।9) भ॒व॒ति॒ वज्रे॒ वज्रे॑ भवति भवति॒ वज्रे᳚ ।10) वज्र॑ ए॒वैव वज्रे॒ वज्र॑ ए॒व ।11) ए॒व वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मे॒वैव वी॒र्य᳚म् ।12) वी॒र्य॑-न्दधति दधति वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्दधति ।13) द॒ध॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श दधति दधति॒ द्वाद॑श ।14) द्वाद॑श सप्तद॒शा-स्स॑प्तद॒शा द्वाद॑श॒ द्वाद॑श सप्तद॒शाः ।15) स॒प्त॒द॒शा भ॑वन्ति भवन्ति सप्तद॒शा-स्स॑प्तद॒शा भ॑वन्ति ।15) स॒प्त॒द॒शा इति॑ सप्त - द॒शाः ।16) भ॒व॒-न्त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवन्ति भव न्त्य॒न्नाद्य॑स्य ।17) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।17) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।18) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।18) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।19) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।19) अथो॒ इत्यथो᳚ ।20) प्रैवैव प्र प्रैव ।21) ए॒व तै स्तै रे॒वैव तैः ।22) तै-र्जा॑यन्ते जायन्ते॒ तै स्तै-र्जा॑यन्ते ।23) जा॒य॒न्ते॒ पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्यो॑ जायन्ते जायन्ते॒ पृष्ठ्यः॑ ।24) पृष्ठ्य॑ ष्षड॒ह ष्ष॑ड॒हः पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्य॑ ष्षड॒हः ।25) ष॒ड॒हो भ॑वति भवति षड॒ह ष्ष॑ड॒हो भ॑वति ।25) ष॒ड॒ह इति॑ षट् - अ॒हः ।26) भ॒व॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वति भवति॒ षट् ।27) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।28) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।29) ऋ॒तव॒ ष्ष-ट्थ्षडृ॒तव॑ ऋ॒तव॒ ष्षट् ।30) षट् पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ ष-ट्थ्षट् पृ॒ष्ठानि॑ ।31) पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः ।32) पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒व ।33) ए॒व र्​तू नृ॒तूने॒ वैव र्​तून् ।34) ऋ॒तू न॒न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह-न्त्यृ॒तू नृ॒तू न॒न्वारो॑हन्ति ।35) अ॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ र॒न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिः॑ ।35) अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु - आरो॑हन्ति ।36) ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।36) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒र-न्ते ते सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्ते ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।38) ते सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे ते ते सं॑​वँथ्स॒रे ।39) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।39) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।40) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।41) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।42) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ द्वाद॑श ।43) द्वाद॑ शैकवि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शा द्वाद॑श॒ द्वाद॑ शैकवि॒ग्ं॒शाः ।44) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा भ॑वन्ति भव न्त्येकवि॒ग्ं॒शा ए॑कवि॒ग्ं॒शा भ॑वन्ति ।44) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शा इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शाः ।45) भ॒व॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवन्ति भवन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।46) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।46) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।47) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।47) अथो॒ इत्यथो᳚ ।48) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।49) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।50) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।॥ 26 ॥ (50/63)

    1) vajra̍ mē̠vaiva vajra̠ṃ vajra̍ mē̠va ।2) ē̠va bhrātṛ̍vyēbhyō̠ bhrātṛ̍vyēbhya ē̠vaiva bhrātṛ̍vyēbhyaḥ ।3) bhrātṛ̍vyēbhya̠ḥ pra pra bhrātṛ̍vyēbhyō̠ bhrātṛ̍vyēbhya̠ḥ pra ।4) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।5) ha̠ra̠nti̠ ṣō̠ḍa̠śi̠ma thṣō̍ḍaśi̠ma ddha̍ranti haranti ṣōḍaśi̠mat ।6) ṣō̠ḍa̠śi̠ma-dda̍śa̠ma-nda̍śa̠magṃ ṣō̍ḍaśi̠ma thṣō̍ḍaśi̠ma-dda̍śa̠mam ।6) ṣō̠ḍa̠śi̠maditi̍ ṣōḍaśi - mat ।7) da̠śa̠ma maha̠ raha̍-rdaśa̠ma-nda̍śa̠ma maha̍ḥ ।8) aha̍-rbhavati bhava̠ tyaha̠ raha̍-rbhavati ।9) bha̠va̠ti̠ vajrē̠ vajrē̍ bhavati bhavati̠ vajrē̎ ।10) vajra̍ ē̠vaiva vajrē̠ vajra̍ ē̠va ।11) ē̠va vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mē̠vaiva vī̠rya̎m ।12) vī̠rya̍-ndadhati dadhati vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ndadhati ।13) da̠dha̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa dadhati dadhati̠ dvāda̍śa ।14) dvāda̍śa saptada̠śā-ssa̍ptada̠śā dvāda̍śa̠ dvāda̍śa saptada̠śāḥ ।15) sa̠pta̠da̠śā bha̍vanti bhavanti saptada̠śā-ssa̍ptada̠śā bha̍vanti ।15) sa̠pta̠da̠śā iti̍ sapta - da̠śāḥ ।16) bha̠va̠-ntya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavanti bhava ntya̠nnādya̍sya ।17) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।17) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।18) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।18) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।19) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।19) athō̠ ityathō̎ ।20) praivaiva pra praiva ।21) ē̠va tai stai rē̠vaiva taiḥ ।22) tai-rjā̍yantē jāyantē̠ tai stai-rjā̍yantē ।23) jā̠ya̠ntē̠ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhyō̍ jāyantē jāyantē̠ pṛṣṭhya̍ḥ ।24) pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠haḥ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠haḥ ।25) ṣa̠ḍa̠hō bha̍vati bhavati ṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠hō bha̍vati ।25) ṣa̠ḍa̠ha iti̍ ṣaṭ - a̠haḥ ।26) bha̠va̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vati bhavati̠ ṣaṭ ।27) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।28) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।29) ṛ̠tava̠ ṣṣa-ṭthṣaḍṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ ṣṣaṭ ।30) ṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ ṣa-ṭthṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।31) pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।32) pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠va ।33) ē̠va r​tū nṛ̠tūnē̠ vaiva r​tūn ।34) ṛ̠tū na̠nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha-ntyṛ̠tū nṛ̠tū na̠nvārō̍hanti ।35) a̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ ra̠nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhi̍ḥ ।35) a̠nvārō̍ha̠ntītya̍nu - ārō̍hanti ।36) ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ram ।36) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।37) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ntē tē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntē ।37) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।38) tē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē tē tē sa̍ṃvathsa̠rē ।39) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।39) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।40) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।41) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।42) ti̠ṣṭha̠nti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ dvāda̍śa ।43) dvāda̍ śaikavi̠gṃ̠śā ē̍kavi̠gṃ̠śā dvāda̍śa̠ dvāda̍ śaikavi̠gṃ̠śāḥ ।44) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śā bha̍vanti bhava ntyēkavi̠gṃ̠śā ē̍kavi̠gṃ̠śā bha̍vanti ।44) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śā ityē̍ka - vi̠gṃ̠śāḥ ।45) bha̠va̠nti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavanti bhavanti̠ prati̍ṣṭhityai ।46) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।46) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।47) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।47) athō̠ ityathō̎ ।48) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।49) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।50) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।॥ 26 ॥ (50/63)
    meaning

    The thunderbolt indeed against enemies; they hurl the enemies forward; they carry many together; through this the hosts are established.

    word by word
    वज्रVajraVajra, Thunderbolt
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रPraPrefix
    मत्MatMy
    महMahaGreat
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    द्वादशDvaadashaTwelve
    भवन्तिBhavantiBecome
    इतिItiRefers to something that precedes
    सप्तSaptaSeven
    तैःTaihBy those
    षट्SsattSix
    अहAhaparticle implying ascertainment
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    सSaYour
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
    महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
    दासDaasaServant
    अद्यAdyaFit to be Eaten
    तैTaiYour
    ऋतुRtuSeason
    भीBhiiTo Fear
    सम्SamTogether with
    स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
  • verse 27
    1) द॒ध॒ते॒ ब॒हवो॑ ब॒हवो॑ दधते दधते ब॒हवः॑ ।2) ब॒हव॑ ष्षोड॒शिन॑ ष्षोड॒शिनो॑ ब॒हवो॑ ब॒हव॑ ष्षोड॒शिनः॑ ।3) षो॒ड॒शिनो॑ भवन्ति भवन्ति षोड॒शिन॑ ष्षोड॒शिनो॑ भवन्ति ।4) भ॒व॒न्ति॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै भवन्ति भवन्ति॒ विजि॑त्यै ।5) विजि॑त्यै॒ ष-ट्थ्ष-ड्विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै॒ षट् ।5) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।6) षडा᳚श्वि॒ना न्या᳚श्वि॒नानि॒ ष-ट्थ्षडा᳚श्वि॒नानि॑ ।7) आ॒श्वि॒नानि॑ भवन्ति भव न्त्याश्वि॒ना न्या᳚श्वि॒नानि॑ भवन्ति ।8) भ॒व॒न्ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वन्ति भवन्ति॒ षट् ।9) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।10) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।11) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष् वृ॒तुष् वृ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।12) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्​तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।13) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।14) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।15) ति॒ष्ठ॒ न्त्यू॒ना॒ति॒रि॒क्ता ऊ॑नातिरि॒क्ता स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ न्त्यूनातिरि॒क्ताः ।16) ऊ॒ना॒ति॒रि॒क्ता वै वा ऊ॑नातिरि॒क्ता ऊ॑नातिरि॒क्ता वै ।16) ऊ॒ना॒ति॒रि॒क्ता इत्यू॑न - अ॒ति॒रि॒क्ताः ।17) वा ए॒ता ए॒ता वै वा ए॒ताः ।18) ए॒ता रात्र॑यो॒ रात्र॑य ए॒ता ए॒ता रात्र॑यः ।19) रात्र॑य ऊ॒ना ऊ॒ना रात्र॑यो॒ रात्र॑य ऊ॒नाः ।20) ऊ॒ना स्त-त्तदू॒ना ऊ॒ना स्तत् ।21) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।22) यदेक॑स्या॒ एक॑स्यै॒ य-द्यदेक॑स्यै ।23) एक॑स्यै॒ न नैक॑स्या॒ एक॑स्यै॒ न ।24) न प॑ञ्चा॒श-त्प॑ञ्चा॒श-न्न न प॑ञ्चा॒शत् ।25) प॒ञ्चा॒श दति॑रिक्ता॒ अति॑रिक्ताः पञ्चा॒श-त्प॑ञ्चा॒श दति॑रिक्ताः ।26) अति॑रिक्ता॒ स्त-त्तदति॑रिक्ता॒ अति॑रिक्ता॒ स्तत् ।26) अति॑रिक्ता॒ इत्यति॑ - रि॒क्ताः॒ ।27) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।28) य-द्भूय॑सी॒-र्भूय॑सी॒-र्य-द्य-द्भूय॑सीः ।29) भूय॑सी र॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशतो॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतो॒ भूय॑सी॒-र्भूय॑सी र॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशतः ।30) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत ऊ॒ना दू॒ना द॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशतो॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशत ऊ॒नात् ।30) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत॒ इत्य॒ष्टा - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श॒तः॒ ।31) ऊ॒नाच् च॑ चो॒ना दू॒नाच् च॑ ।32) च॒ खलु॒ खलु॑ च च॒ खलु॑ ।33) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।34) वा अति॑रिक्ता॒ दति॑रिक्ता॒-द्वै वा अति॑रिक्तात् ।35) अति॑रिक्ताच् च॒ चाति॑रिक्ता॒ दति॑रिक्ताच् च ।35) अति॑रिक्ता॒दित्यति॑ - रि॒क्ता॒त् ।36) च॒ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति श्च च प्र॒जाप॑तिः ।37) प्र॒जाप॑तिः॒ प्र प्र प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः॒ प्र ।37) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।38) प्रा जा॑यता जायत॒ प्र प्रा जा॑यत ।39) अ॒जा॒य॒त॒ ये ये॑ ऽजायता जायत॒ ये ।40) ये प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑मा॒ ये ये प्र॒जाका॑माः ।41) प्र॒जाका॑माः प॒शुका॑माः प॒शुका॑माः प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑माः प॒शुका॑माः ।41) प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा - का॒माः॒ ।42) प॒शुका॑मा॒-स्स्यु-स्स्युः प॒शुका॑माः प॒शुका॑मा॒-स्स्युः ।42) प॒शुका॑मा॒ इति॑ प॒शु - का॒माः॒ ।43) स्यु स्ते ते स्यु-स्स्यु स्ते ।44) त ए॒ता ए॒ता स्ते त ए॒ताः ।45) ए॒ता आ॑सीर-न्नासीर-न्ने॒ता ए॒ता आ॑सीरन्न् ।46) आ॒सी॒र॒-न्प्र प्रासी॑र-न्नासीर॒-न्प्र ।47) प्रैवैव प्र प्रैव ।48) ए॒व जा॑यन्ते जायन्त ए॒वैव जा॑यन्ते ।49) जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ जायन्ते जायन्ते प्र॒जया᳚ ।50) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।50) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।51) प॒शुभि॑-र्वैरा॒जो वै॑रा॒जः प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑-र्वैरा॒जः ।51) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।52) वै॒रा॒जो वै वै वै॑रा॒जो वै॑रा॒जो वै ।53) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।54) ए॒ष य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒ष ए॒ष य॒ज्ञः ।55) य॒ज्ञो य-द्य-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो यत् ।56) यदे॑कस्मान्नपञ्चा॒श ए॑कस्मान्नपञ्चा॒शो य-द्यदे॑कस्मान्नपञ्चा॒शः ।57) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शो ये य ए॑कस्मान्नपञ्चा॒श ए॑कस्मान्नपञ्चा॒शो ये ।57) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श इत्ये॑कस्मात् - न॒प॒ञ्चा॒शः ।58) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।59) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।60) वि॒द्वाग्ंस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒शं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ एकस्मान्नपञ्चा॒शम् ।61) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒श मास॑त॒ आस॑त एकस्मान्नपञ्चा॒श मे॑कस्मान्नपञ्चा॒श मास॑ते ।61) ए॒क॒स्मा॒न्न॒प॒ञ्चा॒शमित्ये॑कस्मात् - न॒प॒ञ्चा॒शम् ।62) आस॑ते वि॒राजं॑-विँ॒राज॒ मास॑त॒ आस॑ते वि॒राज᳚म् ।63) वि॒राज॑ मे॒वैव वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ मे॒व ।63) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।64) ए॒व ग॑च्छन्ति गच्छ न्त्ये॒वैव ग॑च्छन्ति ।65) ग॒च्छ॒ न्त्य॒न्ना॒दा अ॑न्ना॒दा ग॑च्छन्ति गच्छ न्त्यन्ना॒दाः ।66) अ॒न्ना॒दा भ॑वन्ति भव न्त्यन्ना॒दा अ॑न्ना॒दा भ॑वन्ति ।66) अ॒न्ना॒दा इत्य॑न्न - अ॒दाः ।67) भ॒व॒ न्त्य॒ति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ भ॑वन्ति भव न्त्यतिरा॒त्रौ ।68) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।68) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।69) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।70) भ॒व॒तो॒ ऽन्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवतो भवतो॒ ऽन्नाद्य॑स्य ।71) अ॒न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य॒ परि॑गृहीत्यै ।71) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।72) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 27 ॥ (72/88)॥ अ. 7 ॥

    1) da̠dha̠tē̠ ba̠havō̍ ba̠havō̍ dadhatē dadhatē ba̠hava̍ḥ ।2) ba̠hava̍ ṣṣōḍa̠śina̍ ṣṣōḍa̠śinō̍ ba̠havō̍ ba̠hava̍ ṣṣōḍa̠śina̍ḥ ।3) ṣō̠ḍa̠śinō̍ bhavanti bhavanti ṣōḍa̠śina̍ ṣṣōḍa̠śinō̍ bhavanti ।4) bha̠va̠nti̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai bhavanti bhavanti̠ viji̍tyai ।5) viji̍tyai̠ ṣa-ṭthṣa-ḍviji̍tyai̠ viji̍tyai̠ ṣaṭ ।5) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।6) ṣaḍā̎śvi̠nā nyā̎śvi̠nāni̠ ṣa-ṭthṣaḍā̎śvi̠nāni̍ ।7) ā̠śvi̠nāni̍ bhavanti bhava ntyāśvi̠nā nyā̎śvi̠nāni̍ bhavanti ।8) bha̠va̠nti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vanti bhavanti̠ ṣaṭ ।9) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।10) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।11) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣ vṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।12) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva r​tuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।13) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।14) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।15) ti̠ṣṭha̠ ntyū̠nā̠ti̠ri̠ktā ū̍nātiri̠ktā sti̍ṣṭhanti tiṣṭha ntyūnātiri̠ktāḥ ।16) ū̠nā̠ti̠ri̠ktā vai vā ū̍nātiri̠ktā ū̍nātiri̠ktā vai ।16) ū̠nā̠ti̠ri̠ktā ityū̍na - a̠ti̠ri̠ktāḥ ।17) vā ē̠tā ē̠tā vai vā ē̠tāḥ ।18) ē̠tā rātra̍yō̠ rātra̍ya ē̠tā ē̠tā rātra̍yaḥ ।19) rātra̍ya ū̠nā ū̠nā rātra̍yō̠ rātra̍ya ū̠nāḥ ।20) ū̠nā sta-ttadū̠nā ū̠nā stat ।21) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।22) yadēka̍syā̠ ēka̍syai̠ ya-dyadēka̍syai ।23) ēka̍syai̠ na naika̍syā̠ ēka̍syai̠ na ।24) na pa̍ñchā̠śa-tpa̍ñchā̠śa-nna na pa̍ñchā̠śat ।25) pa̠ñchā̠śa dati̍riktā̠ ati̍riktāḥ pañchā̠śa-tpa̍ñchā̠śa dati̍riktāḥ ।26) ati̍riktā̠ sta-ttadati̍riktā̠ ati̍riktā̠ stat ।26) ati̍riktā̠ ityati̍ - ri̠ktā̠ḥ ।27) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।28) ya-dbhūya̍sī̠-rbhūya̍sī̠-rya-dya-dbhūya̍sīḥ ।29) bhūya̍sī ra̠ṣṭācha̍tvārigṃśatō̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśatō̠ bhūya̍sī̠-rbhūya̍sī ra̠ṣṭācha̍tvārigṃśataḥ ।30) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśata ū̠nā dū̠nā da̠ṣṭācha̍tvārigṃśatō̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśata ū̠nāt ।30) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśata̠ itya̠ṣṭā - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa̠ta̠ḥ ।31) ū̠nāch cha̍ chō̠nā dū̠nāch cha̍ ।32) cha̠ khalu̠ khalu̍ cha cha̠ khalu̍ ।33) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।34) vā ati̍riktā̠ dati̍riktā̠-dvai vā ati̍riktāt ।35) ati̍riktāch cha̠ chāti̍riktā̠ dati̍riktāch cha ।35) ati̍riktā̠dityati̍ - ri̠ktā̠t ।36) cha̠ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti ścha cha pra̠jāpa̍tiḥ ।37) pra̠jāpa̍ti̠ḥ pra pra pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ḥ pra ।37) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।38) prā jā̍yatā jāyata̠ pra prā jā̍yata ।39) a̠jā̠ya̠ta̠ yē yē̍ 'jāyatā jāyata̠ yē ।40) yē pra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍mā̠ yē yē pra̠jākā̍māḥ ।41) pra̠jākā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ pra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍māḥ pa̠śukā̍māḥ ।41) pra̠jākā̍mā̠ iti̍ pra̠jā - kā̠mā̠ḥ ।42) pa̠śukā̍mā̠-ssyu-ssyuḥ pa̠śukā̍māḥ pa̠śukā̍mā̠-ssyuḥ ।42) pa̠śukā̍mā̠ iti̍ pa̠śu - kā̠mā̠ḥ ।43) syu stē tē syu-ssyu stē ।44) ta ē̠tā ē̠tā stē ta ē̠tāḥ ।45) ē̠tā ā̍sīra-nnāsīra-nnē̠tā ē̠tā ā̍sīrann ।46) ā̠sī̠ra̠-npra prāsī̍ra-nnāsīra̠-npra ।47) praivaiva pra praiva ।48) ē̠va jā̍yantē jāyanta ē̠vaiva jā̍yantē ।49) jā̠ya̠ntē̠ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ jāyantē jāyantē pra̠jayā̎ ।50) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।50) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।51) pa̠śubhi̍-rvairā̠jō vai̍rā̠jaḥ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍-rvairā̠jaḥ ।51) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।52) vai̠rā̠jō vai vai vai̍rā̠jō vai̍rā̠jō vai ।53) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।54) ē̠ṣa ya̠jñō ya̠jña ē̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñaḥ ।55) ya̠jñō ya-dya-dya̠jñō ya̠jñō yat ।56) yadē̍kasmānnapañchā̠śa ē̍kasmānnapañchā̠śō ya-dyadē̍kasmānnapañchā̠śaḥ ।57) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śō yē ya ē̍kasmānnapañchā̠śa ē̍kasmānnapañchā̠śō yē ।57) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śa ityē̍kasmāt - na̠pa̠ñchā̠śaḥ ।58) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।59) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।60) vi̠dvāgṃsa̍ ēkasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ēkasmānnapañchā̠śam ।61) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śa māsa̍ta̠ āsa̍ta ēkasmānnapañchā̠śa mē̍kasmānnapañchā̠śa māsa̍tē ।61) ē̠ka̠smā̠nna̠pa̠ñchā̠śamityē̍kasmāt - na̠pa̠ñchā̠śam ।62) āsa̍tē vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠ māsa̍ta̠ āsa̍tē vi̠rāja̎m ।63) vi̠rāja̍ mē̠vaiva vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ mē̠va ।63) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।64) ē̠va ga̍chChanti gachCha ntyē̠vaiva ga̍chChanti ।65) ga̠chCha̠ ntya̠nnā̠dā a̍nnā̠dā ga̍chChanti gachCha ntyannā̠dāḥ ।66) a̠nnā̠dā bha̍vanti bhava ntyannā̠dā a̍nnā̠dā bha̍vanti ।66) a̠nnā̠dā itya̍nna - a̠dāḥ ।67) bha̠va̠ ntya̠ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau bha̍vanti bhava ntyatirā̠trau ।68) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।68) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।69) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।70) bha̠va̠tō̠ 'nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavatō bhavatō̠ 'nnādya̍sya ।71) a̠nnādya̍sya̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya̠ pari̍gṛhītyai ।71) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।72) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 27 ॥ (72/88)॥ a. 7 ॥
    meaning

    Many shodashi rites are performed; they exist for the sake of conquest; through them they conquer; the shodashin establishes the result.

    word by word
    बहवःBahavahMany
    भवन्तिBhavantiBecome
    षट्SsattSix
    इतिItiRefers to something that precedes
    विViA prefix indicating division, order etc
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ऋतुRtuSeason
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    एताEtaaThese
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    प्रPraPrefix
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    अजायतAjaayataProduced, Came into being
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    पशुPashuBeing
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    तंTamHim · To You · That · Then
    जयाJayaaJaya
    एषःEssahHe
    यज्ञYajnyaSacrifice
    यत्YatWhich
    यःYahHe Who
    एवम्EvamThus
    विराजViraajaShining, Brilliant
    परिPariAround
    अANot
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    एतEtaCome Near, Approached
    रात्रRaatraNight
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    प्रजापतिPrajaapatiPrajapati
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    पतिःPatihLord
    कामKaamaDesire
    पशूPashuuCow
    तTaThat
    जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
    भीBhiiTo Fear
    एषEssaHe · This
    याYaaTo go towards
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    अदःAdahThat [Outer World]
    अद्यAdyaFit to be Eaten
  • verse 28
    1) सं॒​वँ॒थ्स॒राय॑ दीक्षि॒ष्यमा॑णा दीक्षि॒ष्यमा॑णा-स्सं​वँथ्स॒राय॑ सं​वँथ्स॒राय॑ दीक्षि॒ष्यमा॑णाः ।1) सं॒​वँ॒थ्स॒रायेति॑ सं - व॒थ्स॒राय॑ ।2) दी॒क्षि॒ष्यमा॑णा एकाष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया᳚-न्दीक्षि॒ष्यमा॑णा दीक्षि॒ष्यमा॑णा एकाष्ट॒काया᳚म् ।3) ए॒का॒ष्ट॒काया᳚-न्दीक्षेर-न्दीक्षेर-न्नेकाष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया᳚-न्दीक्षेरन्न् ।3) ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काया᳚म् ।4) दी॒क्षे॒र॒-न्ने॒षैषा दी᳚क्षेर-न्दीक्षेर-न्ने॒षा ।5) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।6) वै सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ वै वै सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।7) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ पत्नी॒ पत्नी॑ सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ पत्नी᳚ ।7) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।8) पत्नी॒ य-द्य-त्पत्नी॒ पत्नी॒ यत् ।9) यदे॑काष्ट॒ कैका᳚ष्ट॒का य-द्यदे॑काष्ट॒का ।10) ए॒का॒ष्ट॒ कैतस्या॑ मे॒तस्या॑ मेकाष्ट॒ कैका᳚ष्ट॒ कैतस्या᳚म् ।10) ए॒का॒ष्ट॒केत्ये॑क - अ॒ष्ट॒का ।11) ए॒तस्यां॒-वैँ वा ए॒तस्या॑ मे॒तस्यां॒-वैँ ।12) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।13) ए॒ष ए॒ता मे॒ता मे॒ष ए॒ष ए॒ताम् ।14) ए॒ताग्ं रात्रि॒ग्ं॒ रात्रि॑ मे॒ता मे॒ताग्ं रात्रि᳚म् ।15) रात्रिं॑-वँसति वसति॒ रात्रि॒ग्ं॒ रात्रिं॑-वँसति ।16) व॒स॒ति॒ सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा-द्व॑सति वसति सा॒क्षात् ।17) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।17) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।18) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मे॒वैव सं॑​वँथ्स॒रम् ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒र मा॒रभ्या॒ रभ्य॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मा॒रभ्य॑ ।19) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।20) आ॒रभ्य॑ दीक्षन्ते दीक्षन्त आ॒रभ्या॒ रभ्य॑ दीक्षन्ते ।20) आ॒रभ्येत्या᳚ - रभ्य॑ ।21) दी॒क्ष॒न्त॒ आर्त॒ मार्त॑-न्दीक्षन्ते दीक्षन्त॒ आर्त᳚म् ।22) आर्तं॒-वैँ वा आर्त॒ मार्तं॒-वैँ ।23) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।24) ए॒ते सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्यै॒त ए॒ते सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्या॒ भ्य॑भि सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्या॒भि ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।26) अ॒भि दी᳚क्षन्ते दीक्षन्ते॒ ऽभ्य॑भि दी᳚क्षन्ते ।27) दी॒क्ष॒न्ते॒ ये ये दी᳚क्षन्ते दीक्षन्ते॒ ये ।28) य ए॑काष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒कायां॒-येँ य ए॑काष्ट॒काया᳚म् ।29) ए॒का॒ष्ट॒काया॒-न्दीक्ष॑न्ते॒ दीक्ष॑न्त एकाष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया॒-न्दीक्ष॑न्ते ।29) ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काया᳚म् ।30) दीक्ष॒न्ते ऽन्त॑नामाना॒ वन्त॑नामानौ॒ दीक्ष॑न्ते॒ दीक्ष॒न्ते ऽन्त॑नामानौ ।31) अन्त॑नामाना वृ॒तू ऋ॒तू अन्त॑नामाना॒ वन्त॑नामाना वृ॒तू ।31) अन्त॑नामाना॒वित्यन्त॑ - ना॒मा॒नौ॒ ।32) ऋ॒तू भ॑वतो भवत ऋ॒तू ऋ॒तू भ॑वतः ।32) ऋ॒तू इत्यृ॒तू ।33) भ॒व॒तो॒ व्य॑स्तं॒-व्यँ॑स्त-म्भवतो भवतो॒ व्य॑स्तम् ।34) व्य॑स्तं॒-वैँ वै व्य॑स्तं॒-व्यँ॑स्तं॒-वैँ ।34) व्य॑स्त॒मिति॒ वि - अ॒स्त॒म् ।35) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।36) ए॒ते सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्यै॒त ए॒ते सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒र स्या॒भ्य॑भि सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्या॒भि ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।38) अ॒भि दी᳚क्षन्ते दीक्षन्ते॒ ऽभ्य॑भि दी᳚क्षन्ते ।39) दी॒क्ष॒न्ते॒ ये ये दी᳚क्षन्ते दीक्षन्ते॒ ये ।40) य ए॑काष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒कायां॒-येँ य ए॑काष्ट॒काया᳚म् ।41) ए॒का॒ष्ट॒काया॒-न्दीक्ष॑न्ते॒ दीक्ष॑न्त एकाष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया॒-न्दीक्ष॑न्ते ।41) ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काया᳚म् ।42) दीक्ष॒न्ते ऽन्त॑नामाना॒ वन्त॑नामानौ॒ दीक्ष॑न्ते॒ दीक्ष॒न्ते ऽन्त॑नामानौ ।43) अन्त॑नामाना वृ॒तू ऋ॒तू अन्त॑नामाना॒ वन्त॑नामाना वृ॒तू ।43) अन्त॑नामाना॒वित्यन्त॑ - ना॒मा॒नौ॒ ।44) ऋ॒तू भ॑वतो भवत ऋ॒तू ऋ॒तू भ॑वतः ।44) ऋ॒तू इत्यृ॒तू ।45) भ॒व॒तः॒ फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒से फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒से भ॑वतो भवतः फल्गुनीपूर्णमा॒से ।46) फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒से दी᳚क्षेर-न्दीक्षेर-न्फल्गुनीपूर्णमा॒से फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒से दी᳚क्षेरन्न् ।46) फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ फल्गुनी - पू॒र्ण॒मा॒से ।47) दी॒क्षे॒र॒-न्मुख॒-म्मुख॑-न्दीक्षेर-न्दीक्षेर॒-न्मुख᳚म् ।48) मुखं॒-वैँ वै मुख॒-म्मुखं॒-वैँ ।49) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।50) ए॒त-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्यै॒त दे॒त-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।॥ 28 ॥ (50/67)

    1) sa̠ṃva̠thsa̠rāya̍ dīkṣi̠ṣyamā̍ṇā dīkṣi̠ṣyamā̍ṇā-ssaṃvathsa̠rāya̍ saṃvathsa̠rāya̍ dīkṣi̠ṣyamā̍ṇāḥ ।1) sa̠ṃva̠thsa̠rāyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rāya̍ ।2) dī̠kṣi̠ṣyamā̍ṇā ēkāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̎-ndīkṣi̠ṣyamā̍ṇā dīkṣi̠ṣyamā̍ṇā ēkāṣṭa̠kāyā̎m ।3) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̎-ndīkṣēra-ndīkṣēra-nnēkāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̎-ndīkṣērann ।3) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠mityē̍ka - a̠ṣṭa̠kāyā̎m ।4) dī̠kṣē̠ra̠-nnē̠ṣaiṣā dī̎kṣēra-ndīkṣēra-nnē̠ṣā ।5) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।6) vai sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ vai vai sa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।7) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ patnī̠ patnī̍ saṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ patnī̎ ।7) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।8) patnī̠ ya-dya-tpatnī̠ patnī̠ yat ।9) yadē̍kāṣṭa̠ kaikā̎ṣṭa̠kā ya-dyadē̍kāṣṭa̠kā ।10) ē̠kā̠ṣṭa̠ kaitasyā̍ mē̠tasyā̍ mēkāṣṭa̠ kaikā̎ṣṭa̠ kaitasyā̎m ।10) ē̠kā̠ṣṭa̠kētyē̍ka - a̠ṣṭa̠kā ।11) ē̠tasyā̠ṃ vai vā ē̠tasyā̍ mē̠tasyā̠ṃ vai ।12) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।13) ē̠ṣa ē̠tā mē̠tā mē̠ṣa ē̠ṣa ē̠tām ।14) ē̠tāgṃ rātri̠gṃ̠ rātri̍ mē̠tā mē̠tāgṃ rātri̎m ।15) rātri̍ṃ vasati vasati̠ rātri̠gṃ̠ rātri̍ṃ vasati ।16) va̠sa̠ti̠ sā̠kṣā-thsā̠kṣā-dva̍sati vasati sā̠kṣāt ।17) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।17) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।18) ē̠va sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ram ।19) sa̠ṃva̠thsa̠ra mā̠rabhyā̠ rabhya̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mā̠rabhya̍ ।19) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।20) ā̠rabhya̍ dīkṣantē dīkṣanta ā̠rabhyā̠ rabhya̍ dīkṣantē ।20) ā̠rabhyētyā̎ - rabhya̍ ।21) dī̠kṣa̠nta̠ ārta̠ mārta̍-ndīkṣantē dīkṣanta̠ ārta̎m ।22) ārta̠ṃ vai vā ārta̠ mārta̠ṃ vai ।23) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।24) ē̠tē sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syai̠ta ē̠tē sa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।25) sa̠ṃva̠thsa̠rasyā̠ bhya̍bhi sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasyā̠bhi ।25) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।26) a̠bhi dī̎kṣantē dīkṣantē̠ 'bhya̍bhi dī̎kṣantē ।27) dī̠kṣa̠ntē̠ yē yē dī̎kṣantē dīkṣantē̠ yē ।28) ya ē̍kāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̠ṃ yē ya ē̍kāṣṭa̠kāyā̎m ।29) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠-ndīkṣa̍ntē̠ dīkṣa̍nta ēkāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̠-ndīkṣa̍ntē ।29) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠mityē̍ka - a̠ṣṭa̠kāyā̎m ।30) dīkṣa̠ntē 'nta̍nāmānā̠ vanta̍nāmānau̠ dīkṣa̍ntē̠ dīkṣa̠ntē 'nta̍nāmānau ।31) anta̍nāmānā vṛ̠tū ṛ̠tū anta̍nāmānā̠ vanta̍nāmānā vṛ̠tū ।31) anta̍nāmānā̠vityanta̍ - nā̠mā̠nau̠ ।32) ṛ̠tū bha̍vatō bhavata ṛ̠tū ṛ̠tū bha̍vataḥ ।32) ṛ̠tū ityṛ̠tū ।33) bha̠va̠tō̠ vya̍sta̠ṃ vya̍sta-mbhavatō bhavatō̠ vya̍stam ।34) vya̍sta̠ṃ vai vai vya̍sta̠ṃ vya̍sta̠ṃ vai ।34) vya̍sta̠miti̠ vi - a̠sta̠m ।35) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।36) ē̠tē sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syai̠ta ē̠tē sa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।37) sa̠ṃva̠thsa̠ra syā̠bhya̍bhi sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syā̠bhi ।37) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।38) a̠bhi dī̎kṣantē dīkṣantē̠ 'bhya̍bhi dī̎kṣantē ।39) dī̠kṣa̠ntē̠ yē yē dī̎kṣantē dīkṣantē̠ yē ।40) ya ē̍kāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̠ṃ yē ya ē̍kāṣṭa̠kāyā̎m ।41) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠-ndīkṣa̍ntē̠ dīkṣa̍nta ēkāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̠-ndīkṣa̍ntē ।41) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠mityē̍ka - a̠ṣṭa̠kāyā̎m ।42) dīkṣa̠ntē 'nta̍nāmānā̠ vanta̍nāmānau̠ dīkṣa̍ntē̠ dīkṣa̠ntē 'nta̍nāmānau ।43) anta̍nāmānā vṛ̠tū ṛ̠tū anta̍nāmānā̠ vanta̍nāmānā vṛ̠tū ।43) anta̍nāmānā̠vityanta̍ - nā̠mā̠nau̠ ।44) ṛ̠tū bha̍vatō bhavata ṛ̠tū ṛ̠tū bha̍vataḥ ।44) ṛ̠tū ityṛ̠tū ।45) bha̠va̠ta̠ḥ pha̠lgu̠nī̠pū̠rṇa̠mā̠sē pha̍lgunīpūrṇamā̠sē bha̍vatō bhavataḥ phalgunīpūrṇamā̠sē ।46) pha̠lgu̠nī̠pū̠rṇa̠mā̠sē dī̎kṣēra-ndīkṣēra-nphalgunīpūrṇamā̠sē pha̍lgunīpūrṇamā̠sē dī̎kṣērann ।46) pha̠lgu̠nī̠pū̠rṇa̠mā̠sa iti̍ phalgunī - pū̠rṇa̠mā̠sē ।47) dī̠kṣē̠ra̠-nmukha̠-mmukha̍-ndīkṣēra-ndīkṣēra̠-nmukha̎m ।48) mukha̠ṃ vai vai mukha̠-mmukha̠ṃ vai ।49) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।50) ē̠ta-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syai̠ta dē̠ta-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।॥ 28 ॥ (50/67)
    meaning

    Those who are about to undergo the year-long diksha: they undergo it for the new moon of Phalguna; thus the year-long consecration begins.

    word by word
    सSaYour
    एषाEssaaShe
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    पत्नीPatniiWife
    यत्YatWhich
    एषःEssahHe
    एताEtaaThese
    एताम्Etaamsignifying These
    रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night
    साक्षात्SaakssaatVisibly, Really, Actually
    देवDevaDivine
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    आर्तAartaAfflicted
    एतEtaCome Near, Approached
    एतेEteThese
    अभिAbhiTowards
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    यःYahHe Who
    विViA prefix indicating division, order etc
    इतिItiRefers to something that precedes
    एतत्EtatThis
    सम्SamTogether with
    एषEssaHe · This
    अष्टकAssttakaEight
    साSaaShe
    अक्षAkssaEye
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    याYaaTo go towards
    ऋतुRtuSeason
    अस्तAstaThrown, Cast
    मुखMukhaFace
  • verse 29
    1) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ य-द्य-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ यत् ।1) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।2) य-त्फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सः फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सो य-द्य-त्फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सः ।3) फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒सो मु॑ख॒तो मु॑ख॒तः फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सः फ॑ल्गुनीपूर्णमा॒सो मु॑ख॒तः ।3) फ॒ल्गु॒नी॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ फल्गुनी - पू॒र्ण॒मा॒सः ।4) मु॒ख॒त ए॒वैव मु॑ख॒तो मु॑ख॒त ए॒व ।5) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मे॒वैव सं॑​वँथ्स॒रम् ।6) सं॒​वँ॒थ्स॒र मा॒रभ्या॒ रभ्य॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मा॒रभ्य॑ ।6) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।7) आ॒रभ्य॑ दीक्षन्ते दीक्षन्त आ॒रभ्या॒ रभ्य॑ दीक्षन्ते ।7) आ॒रभ्येत्या᳚ - रभ्य॑ ।8) दी॒क्ष॒न्ते॒ तस्य॒ तस्य॑ दीक्षन्ते दीक्षन्ते॒ तस्य॑ ।9) तस्यै कैका॒ तस्य॒ तस्यैका᳚ ।10) एकै॒ वैवै कैकै॒व ।11) ए॒व नि॒र्या नि॒र्यै वैव नि॒र्या ।12) नि॒र्या य-द्य-न्नि॒र्या नि॒र्या यत् ।12) नि॒र्येति॑ निः - या ।13) य-थ्साम्मे᳚घ्ये॒ साम्मे᳚घ्ये॒ य-द्य-थ्साम्मे᳚घ्ये ।14) साम्मे᳚घ्ये विषू॒वान्. वि॑षू॒वा-न्थ्साम्मे᳚घ्ये॒ साम्मे᳚घ्ये विषू॒वान् ।14) साम्मे᳚घ्य॒ इति॒ सां - मे॒घ्ये॒ ।15) वि॒षू॒वा-न्थ्स॒म्पद्य॑ते स॒म्पद्य॑ते विषू॒वान्. वि॑षू॒वा-न्थ्स॒म्पद्य॑ते ।15) वि॒षू॒वानिति॑ विषु - वान् ।16) स॒म्पद्य॑ते चित्रापूर्णमा॒से चि॑त्रापूर्णमा॒से स॒म्पद्य॑ते स॒म्पद्य॑ते चित्रापूर्णमा॒से ।16) स॒म्पद्य॑त॒ इति॑ सं - पद्य॑ते ।17) चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒से दी᳚क्षेर-न्दीक्षेरग्ग्​ श्चित्रापूर्णमा॒से चि॑त्रापूर्णमा॒से दी᳚क्षेरन्न् ।17) चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ चित्रा - पू॒र्ण॒मा॒से ।18) दी॒क्षे॒र॒-न्मुख॒-म्मुख॑-न्दीक्षेर-न्दीक्षेर॒-न्मुख᳚म् ।19) मुखं॒-वैँ वै मुख॒-म्मुखं॒-वैँ ।20) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।21) ए॒त-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒र स्यै॒त दे॒त-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।22) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ य-द्य-थ्सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ यत् ।22) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।23) यच् चि॑त्रापूर्णमा॒स श्चि॑त्रापूर्णमा॒सो य-द्यच् चि॑त्रापूर्णमा॒सः ।24) चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒सो मु॑ख॒तो मु॑ख॒त श्चि॑त्रापूर्णमा॒स श्चि॑त्रापूर्णमा॒सो मु॑ख॒तः ।24) चि॒त्रा॒पू॒र्ण॒मा॒स इति॑ चित्रा - पू॒र्ण॒मा॒सः ।25) मु॒ख॒त ए॒वैव मु॑ख॒तो मु॑ख॒त ए॒व ।26) ए॒व सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मे॒वैव सं॑​वँथ्स॒रम् ।27) सं॒​वँ॒थ्स॒र मा॒रभ्या॒ रभ्य॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मा॒रभ्य॑ ।27) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।28) आ॒रभ्य॑ दीक्षन्ते दीक्षन्त आ॒रभ्या॒ रभ्य॑ दीक्षन्ते ।28) आ॒रभ्येत्या᳚ - रभ्य॑ ।29) दी॒क्ष॒न्ते॒ तस्य॒ तस्य॑ दीक्षन्ते दीक्षन्ते॒ तस्य॑ ।30) तस्य॒ न न तस्य॒ तस्य॒ न ।31) न का का न न का ।32) का च॒न च॒न का का च॒न ।33) च॒न नि॒र्या नि॒र्या च॒न च॒न नि॒र्या ।34) नि॒र्या भ॑वति भवति नि॒र्या नि॒र्या भ॑वति ।34) नि॒र्येति॑ निः - या ।35) भ॒व॒ति॒ च॒तु॒र॒हे च॑तुर॒हे भ॑वति भवति चतुर॒हे ।36) च॒तु॒र॒हे पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚च् चतुर॒हे च॑तुर॒हे पु॒रस्ता᳚त् ।36) च॒तु॒र॒ह इति॑ चतुः - अ॒हे ।37) पु॒रस्ता᳚-त्पौर्णमा॒स्यै पौ᳚र्णमा॒स्यै पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्पौर्णमा॒स्यै ।38) पौ॒र्ण॒मा॒स्यै दी᳚क्षेर-न्दीक्षेर-न्पौर्णमा॒स्यै पौ᳚र्णमा॒स्यै दी᳚क्षेरन्न् ।38) पौ॒र्ण॒मा॒स्या इति॑ पौर्ण - मा॒स्यै ।39) दी॒क्षे॒र॒-न्तेषा॒-न्तेषा᳚-न्दीक्षेर-न्दीक्षेर॒-न्तेषा᳚म् ।40) तेषा॑ मेकाष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया॒-न्तेषा॒-न्तेषा॑ मेकाष्ट॒काया᳚म् ।41) ए॒का॒ष्ट॒काया᳚-ङ्क्र॒यः क्र॒य ए॑काष्ट॒काया॑ मेकाष्ट॒काया᳚-ङ्क्र॒यः ।41) ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काया᳚म् ।42) क्र॒य-स्सग्ं स-ङ्क्र॒यः क्र॒य-स्सम् ।43) स-म्प॑द्यते पद्यते॒ सग्ं स-म्प॑द्यते ।44) प॒द्य॒ते॒ तेन॒ तेन॑ पद्यते पद्यते॒ तेन॑ ।45) तेनै॑ काष्ट॒का मे॑काष्ट॒का-न्तेन॒ तेनै॑ काष्ट॒काम् ।46) ए॒का॒ष्ट॒का-न्न नैका᳚ष्ट॒का मे॑काष्ट॒का-न्न ।46) ए॒का॒ष्ट॒कामित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काम् ।47) न छ॒म्बट् छ॒म्बण् ण न छ॒म्बट् ।48) छ॒म्ब-ट्कु॑र्वन्ति कुर्वन्ति छ॒म्बट् छ॒म्ब-ट्कु॑र्वन्ति ।49) कु॒र्व॒न्ति॒ तेषा॒-न्तेषा᳚-ङ्कुर्वन्ति कुर्वन्ति॒ तेषा᳚म् ।50) तेषा᳚-म्पूर्वप॒क्षे पू᳚र्वप॒क्षे तेषा॒-न्तेषा᳚-म्पूर्वप॒क्षे ।॥ 29 ॥ (50/68)

    1) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ ya-dya-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ yat ।1) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।2) ya-tpha̍lgunīpūrṇamā̠saḥ pha̍lgunīpūrṇamā̠sō ya-dya-tpha̍lgunīpūrṇamā̠saḥ ।3) pha̠lgu̠nī̠pū̠rṇa̠mā̠sō mu̍kha̠tō mu̍kha̠taḥ pha̍lgunīpūrṇamā̠saḥ pha̍lgunīpūrṇamā̠sō mu̍kha̠taḥ ।3) pha̠lgu̠nī̠pū̠rṇa̠mā̠sa iti̍ phalgunī - pū̠rṇa̠mā̠saḥ ।4) mu̠kha̠ta ē̠vaiva mu̍kha̠tō mu̍kha̠ta ē̠va ।5) ē̠va sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ram ।6) sa̠ṃva̠thsa̠ra mā̠rabhyā̠ rabhya̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mā̠rabhya̍ ।6) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।7) ā̠rabhya̍ dīkṣantē dīkṣanta ā̠rabhyā̠ rabhya̍ dīkṣantē ।7) ā̠rabhyētyā̎ - rabhya̍ ।8) dī̠kṣa̠ntē̠ tasya̠ tasya̍ dīkṣantē dīkṣantē̠ tasya̍ ।9) tasyai kaikā̠ tasya̠ tasyaikā̎ ।10) ēkai̠ vaivai kaikai̠va ।11) ē̠va ni̠ryā ni̠ryai vaiva ni̠ryā ।12) ni̠ryā ya-dya-nni̠ryā ni̠ryā yat ।12) ni̠ryēti̍ niḥ - yā ।13) ya-thsāmmē̎ghyē̠ sāmmē̎ghyē̠ ya-dya-thsāmmē̎ghyē ।14) sāmmē̎ghyē viṣū̠vān. vi̍ṣū̠vā-nthsāmmē̎ghyē̠ sāmmē̎ghyē viṣū̠vān ।14) sāmmē̎ghya̠ iti̠ sāṃ - mē̠ghyē̠ ।15) vi̠ṣū̠vā-nthsa̠mpadya̍tē sa̠mpadya̍tē viṣū̠vān. vi̍ṣū̠vā-nthsa̠mpadya̍tē ।15) vi̠ṣū̠vāniti̍ viṣu - vān ।16) sa̠mpadya̍tē chitrāpūrṇamā̠sē chi̍trāpūrṇamā̠sē sa̠mpadya̍tē sa̠mpadya̍tē chitrāpūrṇamā̠sē ।16) sa̠mpadya̍ta̠ iti̍ saṃ - padya̍tē ।17) chi̠trā̠pū̠rṇa̠mā̠sē dī̎kṣēra-ndīkṣēragg​ śchitrāpūrṇamā̠sē chi̍trāpūrṇamā̠sē dī̎kṣērann ।17) chi̠trā̠pū̠rṇa̠mā̠sa iti̍ chitrā - pū̠rṇa̠mā̠sē ।18) dī̠kṣē̠ra̠-nmukha̠-mmukha̍-ndīkṣēra-ndīkṣēra̠-nmukha̎m ।19) mukha̠ṃ vai vai mukha̠-mmukha̠ṃ vai ।20) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।21) ē̠ta-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠ra syai̠ta dē̠ta-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।22) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ ya-dya-thsa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ yat ।22) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।23) yach chi̍trāpūrṇamā̠sa śchi̍trāpūrṇamā̠sō ya-dyach chi̍trāpūrṇamā̠saḥ ।24) chi̠trā̠pū̠rṇa̠mā̠sō mu̍kha̠tō mu̍kha̠ta śchi̍trāpūrṇamā̠sa śchi̍trāpūrṇamā̠sō mu̍kha̠taḥ ।24) chi̠trā̠pū̠rṇa̠mā̠sa iti̍ chitrā - pū̠rṇa̠mā̠saḥ ।25) mu̠kha̠ta ē̠vaiva mu̍kha̠tō mu̍kha̠ta ē̠va ।26) ē̠va sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ram ।27) sa̠ṃva̠thsa̠ra mā̠rabhyā̠ rabhya̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mā̠rabhya̍ ।27) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।28) ā̠rabhya̍ dīkṣantē dīkṣanta ā̠rabhyā̠ rabhya̍ dīkṣantē ।28) ā̠rabhyētyā̎ - rabhya̍ ।29) dī̠kṣa̠ntē̠ tasya̠ tasya̍ dīkṣantē dīkṣantē̠ tasya̍ ।30) tasya̠ na na tasya̠ tasya̠ na ।31) na kā kā na na kā ।32) kā cha̠na cha̠na kā kā cha̠na ।33) cha̠na ni̠ryā ni̠ryā cha̠na cha̠na ni̠ryā ।34) ni̠ryā bha̍vati bhavati ni̠ryā ni̠ryā bha̍vati ।34) ni̠ryēti̍ niḥ - yā ।35) bha̠va̠ti̠ cha̠tu̠ra̠hē cha̍tura̠hē bha̍vati bhavati chatura̠hē ।36) cha̠tu̠ra̠hē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎ch chatura̠hē cha̍tura̠hē pu̠rastā̎t ।36) cha̠tu̠ra̠ha iti̍ chatuḥ - a̠hē ।37) pu̠rastā̎-tpaurṇamā̠syai pau̎rṇamā̠syai pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpaurṇamā̠syai ।38) pau̠rṇa̠mā̠syai dī̎kṣēra-ndīkṣēra-npaurṇamā̠syai pau̎rṇamā̠syai dī̎kṣērann ।38) pau̠rṇa̠mā̠syā iti̍ paurṇa - mā̠syai ।39) dī̠kṣē̠ra̠-ntēṣā̠-ntēṣā̎-ndīkṣēra-ndīkṣēra̠-ntēṣā̎m ।40) tēṣā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̠-ntēṣā̠-ntēṣā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̎m ।41) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̎-ṅkra̠yaḥ kra̠ya ē̍kāṣṭa̠kāyā̍ mēkāṣṭa̠kāyā̎-ṅkra̠yaḥ ।41) ē̠kā̠ṣṭa̠kāyā̠mityē̍ka - a̠ṣṭa̠kāyā̎m ।42) kra̠ya-ssagṃ sa-ṅkra̠yaḥ kra̠ya-ssam ।43) sa-mpa̍dyatē padyatē̠ sagṃ sa-mpa̍dyatē ।44) pa̠dya̠tē̠ tēna̠ tēna̍ padyatē padyatē̠ tēna̍ ।45) tēnai̍ kāṣṭa̠kā mē̍kāṣṭa̠kā-ntēna̠ tēnai̍ kāṣṭa̠kām ।46) ē̠kā̠ṣṭa̠kā-nna naikā̎ṣṭa̠kā mē̍kāṣṭa̠kā-nna ।46) ē̠kā̠ṣṭa̠kāmityē̍ka - a̠ṣṭa̠kām ।47) na Cha̠mbaṭ Cha̠mbaṇ ṇa na Cha̠mbaṭ ।48) Cha̠mba-ṭku̍rvanti kurvanti Cha̠mbaṭ Cha̠mba-ṭku̍rvanti ।49) ku̠rva̠nti̠ tēṣā̠-ntēṣā̎-ṅkurvanti kurvanti̠ tēṣā̎m ।50) tēṣā̎-mpūrvapa̠kṣē pū̎rvapa̠kṣē tēṣā̠-ntēṣā̎-mpūrvapa̠kṣē ।॥ 29 ॥ (50/68)
    meaning

    The year-long rite — what is found in it? The Phalguna full moon stands in the year; the rites beginning with Phalguna constitute the year.

    word by word
    यत्YatWhich
    सSaYour
    इतिItiRefers to something that precedes
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
    तस्यैTasyaiTo Her
    निर्याNiryaaTo Go Out, Come Forth
    निNiFrom previous part of word Vadini
    याYaaTo go towards
    साSaaShe
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतत्EtatThis
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
    तेषांTessaamof them · of Them signifying towards Them · They
    तेनTenaBy that
    णNnaNna
    कुर्वन्तिKurvantiDoing
    तेषाम्TessaamOf them · He · These
    सम्SamTogether with
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    निर्NirWithout, Bereft of
    चित्रCitraPicture, Sketch, Various, Variety of Colours, Variegated
    मुखMukhaFace
    याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    अष्टकAssttakaEight
  • verse 30
    1) पू॒र्व॒प॒क्षे सु॒त्या सु॒त्या पू᳚र्वप॒क्षे पू᳚र्वप॒क्षे सु॒त्या ।1) पू॒र्व॒प॒क्ष इति॑ पूर्व - प॒क्षे ।2) सु॒त्या सग्ं सग्ं सु॒त्या सु॒त्या सम् ।3) स-म्प॑द्यते पद्यते॒ सग्ं स-म्प॑द्यते ।4) प॒द्य॒ते॒ पू॒र्व॒प॒क्ष-म्पू᳚र्वप॒क्ष-म्प॑द्यते पद्यते पूर्वप॒क्षम् ।5) पू॒र्व॒प॒क्ष-म्मासा॒ मासाः᳚ पूर्वप॒क्ष-म्पू᳚र्वप॒क्ष-म्मासाः᳚ ।5) पू॒र्व॒प॒क्षमिति॑ पूर्व - प॒क्षम् ।6) मासा॑ अ॒भ्य॑भि मासा॒ मासा॑ अ॒भि ।7) अ॒भि सग्ं स म॒भ्य॑भि सम् ।8) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।9) प॒द्य॒न्ते॒ ते ते प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ ते ।10) ते पू᳚र्वप॒क्षे पू᳚र्वप॒क्षे ते ते पू᳚र्वप॒क्षे ।11) पू॒र्व॒प॒क्ष उदु-त्पू᳚र्वप॒क्षे पू᳚र्वप॒क्ष उत् ।11) पू॒र्व॒प॒क्ष इति॑ पूर्व - प॒क्षे ।12) उ-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्युदु-त्ति॑ष्ठन्ति ।13) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ताग्​ स्ताग्​ स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ तान् ।14) तानु॒त्तिष्ठ॑त उ॒त्तिष्ठ॑त॒ स्ताग्​ स्ता नु॒त्तिष्ठ॑तः ।15) उ॒त्तिष्ठ॑त॒ ओष॑धय॒ ओष॑धय उ॒त्तिष्ठ॑त उ॒त्तिष्ठ॑त॒ ओष॑धयः ।15) उ॒त्तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑त् - तिष्ठ॑तः ।16) ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑य॒ ओष॑धय॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः ।17) वन॒स्पत॒यो ऽन्वनु॒ वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॒यो ऽनु॑ ।18) अनू दुदन् वनूत् ।19) उ-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्युदु-त्ति॑ष्ठन्ति ।20) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ताग्​ स्ताग्​ स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ तान् ।21) तान् क॑ल्या॒णी क॑ल्या॒णी ताग्​ स्तान् क॑ल्या॒णी ।22) क॒ल्या॒णी की॒र्तिः की॒र्तिः क॑ल्या॒णी क॑ल्या॒णी की॒र्तिः ।23) की॒र्ति रन्वनु॑ की॒र्तिः की॒र्ति रनु॑ ।24) अनू दुदन् वनूत् ।25) उ-त्ति॑ष्ठति तिष्ठ॒ त्युदु-त्ति॑ष्ठति ।26) ति॒ष्ठ॒ त्यरा᳚थ्सु॒ ररा᳚थ्सु स्तिष्ठति तिष्ठ॒त्य रा᳚थ्सुः ।27) अरा᳚थ्सु रि॒म इ॒मे ऽरा᳚थ्सु॒ ररा᳚थ्सु रि॒मे ।28) इ॒मे यज॑माना॒ यज॑माना इ॒म इ॒मे यज॑मानाः ।29) यज॑माना॒ इतीति॒ यज॑माना॒ यज॑माना॒ इति॑ ।30) इति॒ त-त्तदितीति॒ तत् ।31) तदन् वनु॒ त-त्तदनु॑ ।32) अनु॒ सर्वे॒ सर्वे ऽन्वनु॒ सर्वे᳚ ।33) सर्वे॑ राद्ध्नुवन्ति राद्ध्नुवन्ति॒ सर्वे॒ सर्वे॑ राद्ध्नुवन्ति ।34) रा॒द्ध्नु॒व॒न्तीति॑ राद्ध्नुवन्ति ।॥ 30 ॥ (34/38)॥ अ. 8 ॥

    1) pū̠rva̠pa̠kṣē su̠tyā su̠tyā pū̎rvapa̠kṣē pū̎rvapa̠kṣē su̠tyā ।1) pū̠rva̠pa̠kṣa iti̍ pūrva - pa̠kṣē ।2) su̠tyā sagṃ sagṃ su̠tyā su̠tyā sam ।3) sa-mpa̍dyatē padyatē̠ sagṃ sa-mpa̍dyatē ।4) pa̠dya̠tē̠ pū̠rva̠pa̠kṣa-mpū̎rvapa̠kṣa-mpa̍dyatē padyatē pūrvapa̠kṣam ।5) pū̠rva̠pa̠kṣa-mmāsā̠ māsā̎ḥ pūrvapa̠kṣa-mpū̎rvapa̠kṣa-mmāsā̎ḥ ।5) pū̠rva̠pa̠kṣamiti̍ pūrva - pa̠kṣam ।6) māsā̍ a̠bhya̍bhi māsā̠ māsā̍ a̠bhi ।7) a̠bhi sagṃ sa ma̠bhya̍bhi sam ।8) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।9) pa̠dya̠ntē̠ tē tē pa̍dyantē padyantē̠ tē ।10) tē pū̎rvapa̠kṣē pū̎rvapa̠kṣē tē tē pū̎rvapa̠kṣē ।11) pū̠rva̠pa̠kṣa udu-tpū̎rvapa̠kṣē pū̎rvapa̠kṣa ut ।11) pū̠rva̠pa̠kṣa iti̍ pūrva - pa̠kṣē ।12) u-tti̍ṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyudu-tti̍ṣṭhanti ।13) ti̠ṣṭha̠nti̠ tāg​ stāg​ sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti̠ tān ।14) tānu̠ttiṣṭha̍ta u̠ttiṣṭha̍ta̠ stāg​ stā nu̠ttiṣṭha̍taḥ ।15) u̠ttiṣṭha̍ta̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya u̠ttiṣṭha̍ta u̠ttiṣṭha̍ta̠ ōṣa̍dhayaḥ ।15) u̠ttiṣṭha̍ta̠ ityu̍t - tiṣṭha̍taḥ ।16) ōṣa̍dhayō̠ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍ya̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ vana̠spata̍yaḥ ।17) vana̠spata̠yō 'nvanu̠ vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̠yō 'nu̍ ।18) anū dudan vanūt ।19) u-tti̍ṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyudu-tti̍ṣṭhanti ।20) ti̠ṣṭha̠nti̠ tāg​ stāg​ sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti̠ tān ।21) tān ka̍lyā̠ṇī ka̍lyā̠ṇī tāg​ stān ka̍lyā̠ṇī ।22) ka̠lyā̠ṇī kī̠rtiḥ kī̠rtiḥ ka̍lyā̠ṇī ka̍lyā̠ṇī kī̠rtiḥ ।23) kī̠rti ranvanu̍ kī̠rtiḥ kī̠rti ranu̍ ।24) anū dudan vanūt ।25) u-tti̍ṣṭhati tiṣṭha̠ tyudu-tti̍ṣṭhati ।26) ti̠ṣṭha̠ tyarā̎thsu̠ rarā̎thsu stiṣṭhati tiṣṭha̠tya rā̎thsuḥ ।27) arā̎thsu ri̠ma i̠mē 'rā̎thsu̠ rarā̎thsu ri̠mē ।28) i̠mē yaja̍mānā̠ yaja̍mānā i̠ma i̠mē yaja̍mānāḥ ।29) yaja̍mānā̠ itīti̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ iti̍ ।30) iti̠ ta-ttaditīti̠ tat ।31) tadan vanu̠ ta-ttadanu̍ ।32) anu̠ sarvē̠ sarvē 'nvanu̠ sarvē̎ ।33) sarvē̍ rāddhnuvanti rāddhnuvanti̠ sarvē̠ sarvē̍ rāddhnuvanti ।34) rā̠ddhnu̠va̠ntīti̍ rāddhnuvanti ।॥ 30 ॥ (34/38)॥ a. 8 ॥
    meaning

    In the first half of the month the soma-day is celebrated; by it completion is attained; by the rite of the first-half the sacrifice reaches its end.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    पूर्वPuurvaEast
    सम्SamTogether with
    अभिAbhiTowards
    सSaYour
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
    ओषधयःOssadhayahHerbs, Plants
    वनस्पतयःVanaspatayah[Peace is in] Trees · Trees
    कल्याणीKalyaanniiWho is the Bestower of Auspiciousness
    कीर्तिKiirtiFame
    इमेImeThese
    तत्TatThat
    अनुAnuA prefix signifying repeatedly
    सर्वेSarveAll
    अANot
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    पक्षPakssaFollower, Friend, a Feather, the Shoulder, Position, Multitude
    मासMaasaMonth
    साSaaShe
    तन्TanSpread, Extend
  • verse 31
    1) सु॒व॒र्गं-वैँ वै सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-वैँ ।1) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।2) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।3) ए॒ते लो॒कम् ँलो॒क मे॒त ए॒ते लो॒कम् ।4) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।5) य॒न्ति॒ ये ये य॑न्ति यन्ति॒ ये ।6) ये स॒त्रग्ं स॒त्रं-येँ ये स॒त्रम् ।7) स॒त्र मु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ स॒त्रग्ं स॒त्र मु॑प॒यन्ति॑ ।8) उ॒प॒य न्त्य॒भ्या᳚(1॒) भ्यु॑प॒य न्त्यु॑प॒य न्त्य॒भि ।8) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।9) अ॒भीन्ध॑त इन्धते॒ ऽभ्य॑भीन्ध॑ते ।10) इ॒न्ध॒त॒ ए॒वैवेन्ध॑त इन्धत ए॒व ।11) ए॒व दी॒क्षाभि॑-र्दी॒क्षाभि॑ रे॒वैव दी॒क्षाभिः॑ ।12) दी॒क्षाभि॑ रा॒त्मान॑ मा॒त्मान॑-न्दी॒क्षाभि॑-र्दी॒क्षाभि॑ रा॒त्मान᳚म् ।13) आ॒त्मानग्ग्॑ श्रपयन्ते श्रपयन्त आ॒त्मान॑ मा॒त्मानग्ग्॑ श्रपयन्ते ।14) श्र॒प॒य॒न्त॒ उ॒प॒सद्भि॑ रुप॒सद्भिः॑ श्रपयन्ते श्रपयन्त उप॒सद्भिः॑ ।15) उ॒प॒सद्भि॒-र्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॑ मुप॒सद्भि॑ रुप॒सद्भि॒-र्द्वाभ्या᳚म् ।15) उ॒प॒सद्भि॒रित्यु॑प॒सत् - भिः॒ ।16) द्वाभ्या॒म् ँलोम॒ लोम॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒म् ँलोम॑ ।17) लोमा वाव॒ लोम॒ लोमाव॑ ।18) अव॑ द्यन्ति द्य॒न्त्यवाव॑ द्यन्ति ।19) द्य॒न्ति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-न्द्यन्ति द्यन्ति॒ द्वाभ्या᳚म् ।20) द्वाभ्या॒-न्त्वच॒-न्त्वच॒-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-न्त्वच᳚म् ।21) त्वच॒-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-न्त्वच॒-न्त्वच॒-न्द्वाभ्या᳚म् ।22) द्वाभ्या॒ मसृ॒ दसृ॒-द्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मसृ॑त् ।23) असृ॒-द्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मसृ॒ दसृ॒-द्द्वाभ्या᳚म् ।24) द्वाभ्या᳚-म्मा॒ग्ं॒स-म्मा॒ग्ं॒स-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-म्मा॒ग्ं॒सम् ।25) मा॒ग्ं॒स-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-म्मा॒ग्ं॒स-म्मा॒ग्ं॒स-न्द्वाभ्या᳚म् ।26) द्वाभ्या॒ मस्थ्य स्थि॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मस्थि॑ ।27) अस्थि॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मस्थ्य स्थि॒ द्वाभ्या᳚म् ।28) द्वाभ्या᳚-म्म॒ज्जान॑-म्म॒ज्जान॒-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-म्म॒ज्जान᳚म् ।29) म॒ज्जान॑ मा॒त्मद॑क्षिण मा॒त्मद॑क्षिण-म्म॒ज्जान॑-म्म॒ज्जान॑ मा॒त्मद॑क्षिणम् ।30) आ॒त्मद॑क्षिणं॒-वैँ वा आ॒त्मद॑क्षिण मा॒त्मद॑क्षिणं॒-वैँ ।30) आ॒त्मद॑क्षिण॒मित्या॒त्म - द॒क्षि॒ण॒म् ।31) वै स॒त्रग्ं स॒त्रं-वैँ वै स॒त्रम् ।32) स॒त्र मा॒त्मान॑ मा॒त्मानग्ं॑ स॒त्रग्ं स॒त्र मा॒त्मान᳚म् ।33) आ॒त्मान॑ मे॒वै वात्मान॑ मा॒त्मान॑ मे॒व ।34) ए॒व दक्षि॑णा॒-न्दक्षि॑णा मे॒वैव दक्षि॑णाम् ।35) दक्षि॑णा-न्नी॒त्वा नी॒त्वा दक्षि॑णा॒-न्दक्षि॑णा-न्नी॒त्वा ।36) नी॒त्वा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्नी॒त्वा नी॒त्वा सु॑व॒र्गम् ।37) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।37) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।38) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।39) य॒न्ति॒ शिखा॒ग्ं॒ शिखां᳚-यँन्ति यन्ति॒ शिखा᳚म् ।40) शिखा॒ मन्वनु॒ शिखा॒ग्ं॒ शिखा॒ मनु॑ ।41) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।42) प्र व॑पन्ते वपन्ते॒ प्र प्र व॑पन्ते ।43) व॒प॒न्त॒ ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ वपन्ते वपन्त॒ ऋद्ध्यै᳚ ।44) ऋद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्या॒ अथो᳚ ।45) अथो॒ रघी॑याग्ंसो॒ रघी॑या॒ग्ं॒सो ऽथो॒ अथो॒ रघी॑याग्ंसः ।45) अथो॒ इत्यथो᳚ ।46) रघी॑याग्ंस-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं रघी॑याग्ंसो॒ रघी॑याग्ंस-स्सुव॒र्गम् ।47) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।47) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।48) लो॒क म॑यामा याम लो॒कम् ँलो॒क म॑याम ।49) अ॒या॒ मेती त्य॑या माया॒ मेति॑ ।50) इतीतीति॑ ।॥ 31 ॥ (50/57)॥ अ. 9 ॥

    1) su̠va̠rgaṃ vai vai su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ vai ।1) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।2) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।3) ē̠tē lō̠kam ँlō̠ka mē̠ta ē̠tē lō̠kam ।4) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।5) ya̠nti̠ yē yē ya̍nti yanti̠ yē ।6) yē sa̠tragṃ sa̠traṃ yē yē sa̠tram ।7) sa̠tra mu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ sa̠tragṃ sa̠tra mu̍pa̠yanti̍ ।8) u̠pa̠ya ntya̠bhyā̎(1̠) bhyu̍pa̠ya ntyu̍pa̠ya ntya̠bhi ।8) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।9) a̠bhīndha̍ta indhatē̠ 'bhya̍bhīndha̍tē ।10) i̠ndha̠ta̠ ē̠vaivēndha̍ta indhata ē̠va ।11) ē̠va dī̠kṣābhi̍-rdī̠kṣābhi̍ rē̠vaiva dī̠kṣābhi̍ḥ ।12) dī̠kṣābhi̍ rā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍-ndī̠kṣābhi̍-rdī̠kṣābhi̍ rā̠tmāna̎m ।13) ā̠tmānagg̍ śrapayantē śrapayanta ā̠tmāna̍ mā̠tmānagg̍ śrapayantē ।14) śra̠pa̠ya̠nta̠ u̠pa̠sadbhi̍ rupa̠sadbhi̍-śśrapayantē śrapayanta upa̠sadbhi̍ḥ ।15) u̠pa̠sadbhi̠-rdvābhyā̠-ndvābhyā̍ mupa̠sadbhi̍ rupa̠sadbhi̠-rdvābhyā̎m ।15) u̠pa̠sadbhi̠rityu̍pa̠sat - bhi̠ḥ ।16) dvābhyā̠m ँlōma̠ lōma̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠m ँlōma̍ ।17) lōmā vāva̠ lōma̠ lōmāva̍ ।18) ava̍ dyanti dya̠ntyavāva̍ dyanti ।19) dya̠nti̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̎-ndyanti dyanti̠ dvābhyā̎m ।20) dvābhyā̠-ntvacha̠-ntvacha̠-ndvābhyā̠-ndvābhyā̠-ntvacha̎m ।21) tvacha̠-ndvābhyā̠-ndvābhyā̠-ntvacha̠-ntvacha̠-ndvābhyā̎m ।22) dvābhyā̠ masṛ̠ dasṛ̠-ddvābhyā̠-ndvābhyā̠ masṛ̍t ।23) asṛ̠-ddvābhyā̠-ndvābhyā̠ masṛ̠ dasṛ̠-ddvābhyā̎m ।24) dvābhyā̎-mmā̠gṃ̠sa-mmā̠gṃ̠sa-ndvābhyā̠-ndvābhyā̎-mmā̠gṃ̠sam ।25) mā̠gṃ̠sa-ndvābhyā̠-ndvābhyā̎-mmā̠gṃ̠sa-mmā̠gṃ̠sa-ndvābhyā̎m ।26) dvābhyā̠ masthya sthi̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠ masthi̍ ।27) asthi̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠ masthya sthi̠ dvābhyā̎m ।28) dvābhyā̎-mma̠jjāna̍-mma̠jjāna̠-ndvābhyā̠-ndvābhyā̎-mma̠jjāna̎m ।29) ma̠jjāna̍ mā̠tmada̍kṣiṇa mā̠tmada̍kṣiṇa-mma̠jjāna̍-mma̠jjāna̍ mā̠tmada̍kṣiṇam ।30) ā̠tmada̍kṣiṇa̠ṃ vai vā ā̠tmada̍kṣiṇa mā̠tmada̍kṣiṇa̠ṃ vai ।30) ā̠tmada̍kṣiṇa̠mityā̠tma - da̠kṣi̠ṇa̠m ।31) vai sa̠tragṃ sa̠traṃ vai vai sa̠tram ।32) sa̠tra mā̠tmāna̍ mā̠tmānagṃ̍ sa̠tragṃ sa̠tra mā̠tmāna̎m ।33) ā̠tmāna̍ mē̠vai vātmāna̍ mā̠tmāna̍ mē̠va ।34) ē̠va dakṣi̍ṇā̠-ndakṣi̍ṇā mē̠vaiva dakṣi̍ṇām ।35) dakṣi̍ṇā-nnī̠tvā nī̠tvā dakṣi̍ṇā̠-ndakṣi̍ṇā-nnī̠tvā ।36) nī̠tvā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-nnī̠tvā nī̠tvā su̍va̠rgam ।37) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।37) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।38) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।39) ya̠nti̠ śikhā̠gṃ̠ śikhā̎ṃ yanti yanti̠ śikhā̎m ।40) śikhā̠ manvanu̠ śikhā̠gṃ̠ śikhā̠ manu̍ ।41) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।42) pra va̍pantē vapantē̠ pra pra va̍pantē ।43) va̠pa̠nta̠ ṛddhyā̠ ṛddhyai̍ vapantē vapanta̠ ṛddhyai̎ ।44) ṛddhyā̠ athō̠ athō̠ ṛddhyā̠ ṛddhyā̠ athō̎ ।45) athō̠ raghī̍yāgṃsō̠ raghī̍yā̠gṃ̠sō 'thō̠ athō̠ raghī̍yāgṃsaḥ ।45) athō̠ ityathō̎ ।46) raghī̍yāgṃsa-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ raghī̍yāgṃsō̠ raghī̍yāgṃsa-ssuva̠rgam ।47) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।47) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।48) lō̠ka ma̍yāmā yāma lō̠kam ँlō̠ka ma̍yāma ।49) a̠yā̠ mētī tya̍yā māyā̠ mēti̍ ।50) itītīti̍ ।॥ 31 ॥ (50/57)॥ a. 9 ॥
    meaning

    The heavenly world is attained; these are the ones; they enter the world; the chandomas are indeed this; by these they go to the heavenly world.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    गम्GamTo Go
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    एतेEteThese
    लोकLokaWorld, Men
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वावVaavaJust, Indeed
    अवAvaA prefix
    शिखाShikhaaPeak, Multitude
    मनुManuPrayer, Incantation
    अनुAnuA prefix signifying repeatedly
    प्रPraPrefix
    मायाMaayaaMaya, Illusion
    अANot
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    यान्तिYaantiUndergo
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    भीBhiiTo Fear
    दक्षिणDakssinnaSouth
    ऋद्धिRddhiProsperity
    यमYamaYama
    मयाMayaaby me · [This Stotra proclaimed] by me · be me
  • verse 32
    1) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।1) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।2) व॒द॒ न्त्य॒ति॒रा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो व॑दन्ति वद न्त्यतिरा॒त्रः ।3) अ॒ति॒रा॒त्रः प॑र॒मः प॑र॒मो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रः प॑र॒मः ।3) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।4) प॒र॒मो य॑ज्ञक्रतू॒नां-यँ॑ज्ञक्रतू॒ना-म्प॑र॒मः प॑र॒मो य॑ज्ञक्रतू॒नाम् ।5) य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒ना-ङ्कस्मा॒-त्कस्मा᳚-द्यज्ञक्रतू॒नां-यँ॑ज्ञक्रतू॒ना-ङ्कस्मा᳚त् ।5) य॒ज्ञ॒क्र॒तू॒नामिति॑ यज्ञ - क्र॒तू॒नाम् ।6) कस्मा॒-त्त-न्त-ङ्कस्मा॒-त्कस्मा॒-त्तम् ।7) त-म्प्र॑थ॒म-म्प्र॑थ॒म-न्त-न्त-म्प्र॑थ॒मम् ।8) प्र॒थ॒म मुपोप॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मुप॑ ।9) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।10) य॒न्ती तीति॑ यन्ति य॒न्तीति॑ ।11) इत्ये॒त दे॒त दिती त्ये॒तत् ।12) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।13) वा अ॑ग्निष्टो॒म म॑ग्निष्टो॒मं-वैँ वा अ॑ग्निष्टो॒मम् ।14) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म-म्प्र॑थ॒म-म्प्र॑थ॒म म॑ग्निष्टो॒म म॑ग्निष्टो॒म-म्प्र॑थ॒मम् ।14) अ॒ग्नि॒ष्टो॒ममित्य॑ग्नि - स्तो॒मम् ।15) प्र॒थ॒म मुपोप॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मुप॑ ।16) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।17) य॒न्त्यथाथ॑ यन्ति य॒न्त्यथ॑ ।18) अथो॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्य॑ मथाथो॒क्थ्य᳚म् ।19) उ॒क्थ्य॑ मथा थो॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्य॑ मथ॑ ।20) अथ॑ षोड॒शिनग्ं॑ षोड॒शिन॒ मथाथ॑ षोड॒शिन᳚म् ।21) षो॒ड॒शिन॒ मथाथ॑ षोड॒शिनग्ं॑ षोड॒शिन॒ मथ॑ ।22) अथा॑ तिरा॒त्र म॑तिरा॒त्र मथाथा॑ तिरा॒त्रम् ।23) अ॒ति॒रा॒त्र म॑नुपू॒र्व म॑नुपू॒र्व म॑तिरा॒त्र म॑तिरा॒त्र म॑नुपू॒र्वम् ।23) अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति - रा॒त्रम् ।24) अ॒नु॒पू॒र्व मे॒वै वानु॑पू॒र्व म॑नुपू॒र्व मे॒व ।24) अ॒नु॒पू॒र्वमित्य॑नु - पू॒र्वम् ।25) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।26) ए॒त-द्य॑ज्ञक्र॒तून्. य॑ज्ञक्र॒तू ने॒त दे॒त-द्य॑ज्ञक्र॒तून् ।27) य॒ज्ञ॒क्र॒तू नु॒पे त्यो॒पेत्य॑ यज्ञक्र॒तून्. य॑ज्ञक्र॒तू नु॒पेत्य॑ ।27) य॒ज्ञ॒क्र॒तूनिति॑ यज्ञ - क्र॒तून् ।28) उ॒पेत्य॒ ताग्​ स्तानु॒पे त्यो॒पेत्य॒ तान् ।28) उ॒पेत्येत्यु॑प - इत्य॑ ।29) ताना॒लभ्या॒ लभ्य॒ ताग्​ स्ताना॒ लभ्य॑ ।30) आ॒लभ्य॑ परि॒गृह्य॑ परि॒गृह्या॒ लभ्या॒ लभ्य॑ परि॒गृह्य॑ ।30) आ॒लभ्येत्या᳚ - लभ्य॑ ।31) प॒रि॒गृह्य॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॑-म्परि॒गृह्य॑ परि॒गृह्य॒ सोम᳚म् ।31) प॒रि॒गृह्येति॑ परि - गृह्य॑ ।32) सोम॑ मे॒वैव सोम॒ग्ं॒ सोम॑ मे॒व ।33) ए॒वैत दे॒त दे॒वैवैतत् ।34) ए॒त-त्पिब॑न्तः॒ पिब॑न्त ए॒त दे॒त-त्पिब॑न्तः ।35) पिब॑न्त आसत आसते॒ पिब॑न्तः॒ पिब॑न्त आसते ।36) आ॒स॒ते॒ ज्योति॑ष्टोम॒-ञ्ज्योति॑ष्टोम मासत आसते॒ ज्योति॑ष्टोमम् ।37) ज्योति॑ष्टोम-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्ज्योति॑ष्टोम॒-ञ्ज्योति॑ष्टोम-म्प्रथ॒मम् ।37) ज्योति॑ष्टोम॒मिति॒ ज्योतिः॑ - स्तो॒म॒म् ।38) प्र॒थ॒म मुपोप॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मुप॑ ।39) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।40) य॒न्ति॒ ज्योति॑ष्टोमो॒ ज्योति॑ष्टोमो यन्ति यन्ति॒ ज्योति॑ष्टोमः ।41) ज्योति॑ष्टोमो॒ वै वै ज्योति॑ष्टोमो॒ ज्योति॑ष्टोमो॒ वै ।41) ज्योति॑ष्टोम॒ इति॒ ज्योतिः॑ - स्तो॒मः॒ ।42) वै स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑नां॒-वैँ वै स्तोमा॑नाम् ।43) स्तोमा॑ना॒-म्मुख॒-म्मुख॒ग्ग्॒ स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना॒-म्मुख᳚म् ।44) मुख॑-म्मुख॒तो मु॑ख॒तो मुख॒-म्मुख॑-म्मुख॒तः ।45) मु॒ख॒त ए॒वैव मु॑ख॒तो मु॑ख॒त ए॒व ।46) ए॒व स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॑ ने॒वैव स्तोमान्॑ ।47) स्तोमा॒-न्प्र प्र स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॒-न्प्र ।48) प्र यु॑ञ्जते युञ्जते॒ प्र प्र यु॑ञ्जते ।49) यु॒ञ्ज॒ते॒ ते ते यु॑ञ्जते युञ्जते॒ ते ।50) ते सग्ग्​स्तु॑ता॒-स्सग्ग्​स्तु॑ता॒ स्ते ते सग्ग्​स्तु॑ताः ।॥ 32 ॥ (50/62)

    1) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।1) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।2) va̠da̠ ntya̠ti̠rā̠trō̍ 'tirā̠trō va̍danti vada ntyatirā̠traḥ ।3) a̠ti̠rā̠traḥ pa̍ra̠maḥ pa̍ra̠mō̍ 'tirā̠trō̍ 'tirā̠traḥ pa̍ra̠maḥ ।3) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।4) pa̠ra̠mō ya̍jñakratū̠nāṃ ya̍jñakratū̠nā-mpa̍ra̠maḥ pa̍ra̠mō ya̍jñakratū̠nām ।5) ya̠jña̠kra̠tū̠nā-ṅkasmā̠-tkasmā̎-dyajñakratū̠nāṃ ya̍jñakratū̠nā-ṅkasmā̎t ।5) ya̠jña̠kra̠tū̠nāmiti̍ yajña - kra̠tū̠nām ।6) kasmā̠-tta-nta-ṅkasmā̠-tkasmā̠-ttam ।7) ta-mpra̍tha̠ma-mpra̍tha̠ma-nta-nta-mpra̍tha̠mam ।8) pra̠tha̠ma mupōpa̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma mupa̍ ।9) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।10) ya̠ntī tīti̍ yanti ya̠ntīti̍ ।11) ityē̠ta dē̠ta ditī tyē̠tat ।12) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।13) vā a̍gniṣṭō̠ma ma̍gniṣṭō̠maṃ vai vā a̍gniṣṭō̠mam ।14) a̠gni̠ṣṭō̠ma-mpra̍tha̠ma-mpra̍tha̠ma ma̍gniṣṭō̠ma ma̍gniṣṭō̠ma-mpra̍tha̠mam ।14) a̠gni̠ṣṭō̠mamitya̍gni - stō̠mam ।15) pra̠tha̠ma mupōpa̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma mupa̍ ।16) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।17) ya̠ntyathātha̍ yanti ya̠ntyatha̍ ।18) athō̠kthya̍ mu̠kthya̍ mathāthō̠kthya̎m ।19) u̠kthya̍ mathā thō̠kthya̍ mu̠kthya̍ matha̍ ।20) atha̍ ṣōḍa̠śinagṃ̍ ṣōḍa̠śina̠ mathātha̍ ṣōḍa̠śina̎m ।21) ṣō̠ḍa̠śina̠ mathātha̍ ṣōḍa̠śinagṃ̍ ṣōḍa̠śina̠ matha̍ ।22) athā̍ tirā̠tra ma̍tirā̠tra mathāthā̍ tirā̠tram ।23) a̠ti̠rā̠tra ma̍nupū̠rva ma̍nupū̠rva ma̍tirā̠tra ma̍tirā̠tra ma̍nupū̠rvam ।23) a̠ti̠rā̠tramitya̍ti - rā̠tram ।24) a̠nu̠pū̠rva mē̠vai vānu̍pū̠rva ma̍nupū̠rva mē̠va ।24) a̠nu̠pū̠rvamitya̍nu - pū̠rvam ।25) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।26) ē̠ta-dya̍jñakra̠tūn. ya̍jñakra̠tū nē̠ta dē̠ta-dya̍jñakra̠tūn ।27) ya̠jña̠kra̠tū nu̠pē tyō̠pētya̍ yajñakra̠tūn. ya̍jñakra̠tū nu̠pētya̍ ।27) ya̠jña̠kra̠tūniti̍ yajña - kra̠tūn ।28) u̠pētya̠ tāg​ stānu̠pē tyō̠pētya̠ tān ।28) u̠pētyētyu̍pa - itya̍ ।29) tānā̠labhyā̠ labhya̠ tāg​ stānā̠ labhya̍ ।30) ā̠labhya̍ pari̠gṛhya̍ pari̠gṛhyā̠ labhyā̠ labhya̍ pari̠gṛhya̍ ।30) ā̠labhyētyā̎ - labhya̍ ।31) pa̠ri̠gṛhya̠ sōma̠gṃ̠ sōma̍-mpari̠gṛhya̍ pari̠gṛhya̠ sōma̎m ।31) pa̠ri̠gṛhyēti̍ pari - gṛhya̍ ।32) sōma̍ mē̠vaiva sōma̠gṃ̠ sōma̍ mē̠va ।33) ē̠vaita dē̠ta dē̠vaivaitat ।34) ē̠ta-tpiba̍nta̠ḥ piba̍nta ē̠ta dē̠ta-tpiba̍ntaḥ ।35) piba̍nta āsata āsatē̠ piba̍nta̠ḥ piba̍nta āsatē ।36) ā̠sa̠tē̠ jyōti̍ṣṭōma̠-ñjyōti̍ṣṭōma māsata āsatē̠ jyōti̍ṣṭōmam ।37) jyōti̍ṣṭōma-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñjyōti̍ṣṭōma̠-ñjyōti̍ṣṭōma-mpratha̠mam ।37) jyōti̍ṣṭōma̠miti̠ jyōti̍ḥ - stō̠ma̠m ।38) pra̠tha̠ma mupōpa̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma mupa̍ ।39) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।40) ya̠nti̠ jyōti̍ṣṭōmō̠ jyōti̍ṣṭōmō yanti yanti̠ jyōti̍ṣṭōmaḥ ।41) jyōti̍ṣṭōmō̠ vai vai jyōti̍ṣṭōmō̠ jyōti̍ṣṭōmō̠ vai ।41) jyōti̍ṣṭōma̠ iti̠ jyōti̍ḥ - stō̠ma̠ḥ ।42) vai stōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā̠ṃ vai vai stōmā̍nām ।43) stōmā̍nā̠-mmukha̠-mmukha̠gg̠ stōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā̠-mmukha̎m ।44) mukha̍-mmukha̠tō mu̍kha̠tō mukha̠-mmukha̍-mmukha̠taḥ ।45) mu̠kha̠ta ē̠vaiva mu̍kha̠tō mu̍kha̠ta ē̠va ।46) ē̠va stōmā̠-nthstōmā̍ nē̠vaiva stōmān̍ ।47) stōmā̠-npra pra stōmā̠-nthstōmā̠-npra ।48) pra yu̍ñjatē yuñjatē̠ pra pra yu̍ñjatē ।49) yu̠ñja̠tē̠ tē tē yu̍ñjatē yuñjatē̠ tē ।50) tē sagg​stu̍tā̠-ssagg​stu̍tā̠ stē tē sagg​stu̍tāḥ ।॥ 32 ॥ (50/62)
    meaning

    By the six-day rite they proceed; they go to the cycle of the gods; the deities cycle is itself the heavenly world; by the six-day rite this world is attained.

    word by word
    वदन्तिVadantiSpeak or Expressed · [Vedas] call [Her as Vrindavana Vindodinim] · Speaking
    इतिItiRefers to something that precedes
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    वादिनःVaadinahAssert their Points
    वदVadaSpeaking, a Speaker
    परमंParamam[He having abandoned all Sinful tendencies, obtains the] Supreme [Feet of the Devi] · Highest, Supreme · (Lord Narasimha is the) highest (Divinity) · Very much
    रात्रRaatraNight
    यज्ञYajnyaSacrifice
    प्रथमPrathamaFirst
    उपUpaNear to
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतEtaCome Near, Approached
    अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
    तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
    इत्यItyaTo be gone to or towards
    परिPariAround
    सोमSomaMoon
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रPraPrefix
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    परमParamaSupreme
    क्रतूनांKratuunaam[He indeed is the Fruit] of the Sacrificial rituals
    यान्तिYaantiUndergo
    इत्येताItyetaaThese are
    माथMaathaKilling
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    तन्TanSpread, Extend
    स्तनStanaBreast
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 33
    1) सग्ग्​स्तु॑ता वि॒राजं॑-विँ॒राज॒ग्ं॒ सग्ग्​स्तु॑ता॒-स्सग्ग्​स्तु॑ता वि॒राज᳚म् ।1) सग्ग्​स्तु॑ता॒ इति॒ सं - स्तु॒ताः॒ ।2) वि॒राज॑ म॒भ्य॑भि वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ म॒भि ।2) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।3) अ॒भि सग्ं स म॒भ्य॑भि सम् ।4) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।5) प॒द्य॒न्ते॒ द्वे द्वे प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ द्वे ।6) द्वे च॑ च॒ द्वे द्वे च॑ ।6) द्वे इति॒ द्वे ।7) च र्​चा॒ वृचौ॑ च॒ च र्​चौ᳚ ।8) ऋचा॒ वत्य त्यृचा॒ वृचा॒ वति॑ ।9) अति॑ रिच्येते रिच्येते॒ अत्यति॑ रिच्येते ।10) रि॒च्ये॒ते॒ एक॒ यैक॑या रिच्येते रिच्येते॒ एक॑या ।10) रि॒च्ये॒ते॒ इति॑ रिच्येते ।11) एक॑या॒ गौ-र्गौ रेक॒ यैक॑या॒ गौः ।12) गौ रति॑रि॒क्तो ऽति॑रिक्तो॒ गौ-र्गौ रति॑रिक्तः ।13) अति॑रिक्त॒ एक॒ यैक॒या ऽति॑रि॒क्तो ऽति॑रिक्त॒ एक॑या ।13) अति॑रिक्त॒ इत्यति॑ - रि॒क्तः॒ ।14) एक॒या ऽऽयु॒ रायु॒ रेक॒ यैक॒या ऽऽयुः॑ ।15) आयु॑ रू॒न ऊ॒न आयु॒ रायु॑ रू॒नः ।16) ऊ॒न-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग ऊ॒न ऊ॒न-स्सु॑व॒र्गः ।17) सु॒व॒र्गो वै वै सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो वै ।17) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।18) वै लो॒को लो॒को वै वै लो॒कः ।19) लो॒को ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒को लो॒को ज्योतिः॑ ।20) ज्योति॒ रू-र्गूर्ग् ज्योति॒-र्ज्योति॒ रूर्क् ।21) ऊर्ग् वि॒रा-ड्वि॒रा डू-र्गूर्ग् वि॒राट् ।22) वि॒रा-ट्थ्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-विँ॒रा-ड्वि॒रा-ट्थ्सु॑व॒र्गम् ।22) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।23) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।23) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।24) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।25) तेन॑ लो॒कम् ँलो॒क-न्तेन॒ तेन॑ लो॒कम् ।26) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।27) य॒न्ति॒ र॒थ॒न्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-यँ॑न्ति यन्ति रथन्त॒रम् ।28) र॒थ॒न्त॒र-न्दिवा॒ दिवा॑ रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-न्दिवा᳚ ।28) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।29) दिवा॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ दिवा॒ दिवा॒ भव॑ति ।30) भव॑ति रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-म्भव॑ति॒ भव॑ति रथन्त॒रम् ।31) र॒थ॒न्त॒र-न्नक्त॒-न्नक्तग्ं॑ रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-न्नक्त᳚म् ।31) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।32) नक्त॒ मितीति॒ नक्त॒-न्नक्त॒ मिति॑ ।33) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।34) आ॒हु॒-र्ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिन॑ आहुराहु-र्ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।35) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनः॒ केन॒ केन॑ ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनः॒ केन॑ ।35) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।36) केन॒ त-त्त-त्केन॒ केन॒ तत् ।37) तदजा॒ म्यजा॑मि॒ त-त्तदजा॑मि ।38) अजा॒ मीती त्यजा॒ म्यजा॒ मीति॑ ।39) इति॑ सौभ॒रग्ं सौ॑भ॒र मितीति॑ सौभ॒रम् ।40) सौ॒भ॒र-न्तृ॑तीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने सौ॑भ॒रग्ं सौ॑भ॒र-न्तृ॑तीयसव॒ने ।41) तृ॒ती॒य॒स॒व॒ने ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-न्तृ॑तीयसव॒ने तृ॑तीयसव॒ने ब्र॑ह्मसा॒मम् ।41) तृ॒ती॒य॒स॒व॒न इति॑ तृतीय - स॒व॒ने ।42) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्बृ॒हत् ।42) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।43) बृ॒ह-त्त-त्त-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह-त्तत् ।44) त-न्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त स्त-त्त-न्म॑द्ध्य॒तः ।45) म॒द्ध्य॒तो द॑धति दधति मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द॑धति ।46) द॒ध॒ति॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै दधति दधति॒ विधृ॑त्यै ।47) विधृ॑त्यै॒ तेन॒ तेन॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै॒ तेन॑ ।47) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।48) तेना जा॒ म्यजा॑मि॒ तेन॒ तेना जा॑मि ।49) अजा॒मीत्यजा॑मि ।॥ 33 ॥ (49/63)॥ अ. 10 ॥

    1) sagg​stu̍tā vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠gṃ̠ sagg​stu̍tā̠-ssagg​stu̍tā vi̠rāja̎m ।1) sagg​stu̍tā̠ iti̠ saṃ - stu̠tā̠ḥ ।2) vi̠rāja̍ ma̠bhya̍bhi vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ ma̠bhi ।2) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।3) a̠bhi sagṃ sa ma̠bhya̍bhi sam ।4) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।5) pa̠dya̠ntē̠ dvē dvē pa̍dyantē padyantē̠ dvē ।6) dvē cha̍ cha̠ dvē dvē cha̍ ।6) dvē iti̠ dvē ।7) cha r​chā̠ vṛchau̍ cha̠ cha r​chau̎ ।8) ṛchā̠ vatya tyṛchā̠ vṛchā̠ vati̍ ।9) ati̍ richyētē richyētē̠ atyati̍ richyētē ।10) ri̠chyē̠tē̠ ēka̠ yaika̍yā richyētē richyētē̠ ēka̍yā ।10) ri̠chyē̠tē̠ iti̍ richyētē ।11) ēka̍yā̠ gau-rgau rēka̠ yaika̍yā̠ gauḥ ।12) gau rati̍ri̠ktō 'ti̍riktō̠ gau-rgau rati̍riktaḥ ।13) ati̍rikta̠ ēka̠ yaika̠yā 'ti̍ri̠ktō 'ti̍rikta̠ ēka̍yā ।13) ati̍rikta̠ ityati̍ - ri̠kta̠ḥ ।14) ēka̠yā ''yu̠ rāyu̠ rēka̠ yaika̠yā ''yu̍ḥ ।15) āyu̍ rū̠na ū̠na āyu̠ rāyu̍ rū̠naḥ ।16) ū̠na-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga ū̠na ū̠na-ssu̍va̠rgaḥ ।17) su̠va̠rgō vai vai su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō vai ।17) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।18) vai lō̠kō lō̠kō vai vai lō̠kaḥ ।19) lō̠kō jyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kō lō̠kō jyōti̍ḥ ।20) jyōti̠ rū-rgūrg jyōti̠-rjyōti̠ rūrk ।21) ūrg vi̠rā-ḍvi̠rā ḍū-rgūrg vi̠rāṭ ।22) vi̠rā-ṭthsu̍va̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ vi̠rā-ḍvi̠rā-ṭthsu̍va̠rgam ।22) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।23) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।23) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।24) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।25) tēna̍ lō̠kam ँlō̠ka-ntēna̠ tēna̍ lō̠kam ।26) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।27) ya̠nti̠ ra̠tha̠nta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ ya̍nti yanti rathanta̠ram ।28) ra̠tha̠nta̠ra-ndivā̠ divā̍ rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-ndivā̎ ।28) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।29) divā̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ divā̠ divā̠ bhava̍ti ।30) bhava̍ti rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-mbhava̍ti̠ bhava̍ti rathanta̠ram ।31) ra̠tha̠nta̠ra-nnakta̠-nnaktagṃ̍ rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-nnakta̎m ।31) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।32) nakta̠ mitīti̠ nakta̠-nnakta̠ miti̍ ।33) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।34) ā̠hu̠-rbra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dina̍ āhurāhu-rbrahmavā̠dina̍ḥ ।35) bra̠hma̠vā̠dina̠ḥ kēna̠ kēna̍ brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dina̠ḥ kēna̍ ।35) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।36) kēna̠ ta-tta-tkēna̠ kēna̠ tat ।37) tadajā̠ myajā̍mi̠ ta-ttadajā̍mi ।38) ajā̠ mītī tyajā̠ myajā̠ mīti̍ ।39) iti̍ saubha̠ragṃ sau̍bha̠ra mitīti̍ saubha̠ram ।40) sau̠bha̠ra-ntṛ̍tīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē sau̍bha̠ragṃ sau̍bha̠ra-ntṛ̍tīyasava̠nē ।41) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠nē bra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-ntṛ̍tīyasava̠nē tṛ̍tīyasava̠nē bra̍hmasā̠mam ।41) tṛ̠tī̠ya̠sa̠va̠na iti̍ tṛtīya - sa̠va̠nē ।42) bra̠hma̠sā̠ma-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha-dbra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbṛ̠hat ।42) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।43) bṛ̠ha-tta-tta-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha-ttat ।44) ta-nma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta sta-tta-nma̍ddhya̠taḥ ।45) ma̠ddhya̠tō da̍dhati dadhati maddhya̠tō ma̍ddhya̠tō da̍dhati ।46) da̠dha̠ti̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai dadhati dadhati̠ vidhṛ̍tyai ।47) vidhṛ̍tyai̠ tēna̠ tēna̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai̠ tēna̍ ।47) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।48) tēnā jā̠ myajā̍mi̠ tēna̠ tēnā jā̍mi ।49) ajā̠mītyajā̍mi ।॥ 33 ॥ (49/63)॥ a. 10 ॥
    meaning

    They revolve around this man; they go around the Purusha three times; these three are established; by the Purusha they are counted and enumerated.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    सSaYour
    स्तुताStutaaPraised
    विराजViraajaShining, Brilliant
    विViA prefix indicating division, order etc
    अभिAbhiTowards
    सम्SamTogether with
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
    एकEkaOne
    आयुAayuDuration of life
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकोLokoWorld
    लोकLokaWorld, Men
    गम्GamTo Go
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तेनTenaBy that
    दिवाDivaaBy Day
    रथRathaChariot
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    राहुRaahuRahu
    केनKenaBy what?
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    वादिनःVaadinahAssert their Points
    तत्TatThat
    अजाAjaaWho is Unborn
    तृतीयTrtiiyaThird
    जाJaaBorn, Produced
    अANot
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
    साSaaShe
    गाGaaShare
    लोकाःLokaahWorlds
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    वीरViiraBrave or Eminent
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    यान्तिYaantiUndergo
    दिवDivaHeaven
    ताराTaaraaStar
    अजAjaUnborn
    समंSamamTogether with
    धृतिDhrtiContentment
    जJaBorn, Produced
  • verse 34
    1) ज्योति॑ष्टोम-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्ज्योति॑ष्टोम॒-ञ्ज्योति॑ष्टोम-म्प्रथ॒मम् ।1) ज्योति॑ष्टोम॒मिति॒ ज्योतिः॑ - स्तो॒म॒म् ।2) प्र॒थ॒म मुपोप॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मुप॑ ।3) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।4) य॒न्त्य॒स्मि-न्न॒स्मिन्. य॑न्ति यन्त्य॒स्मिन्न् ।5) अ॒स्मि-न्ने॒वै वास्मि-न्न॒स्मि-न्ने॒व ।6) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।7) तेन॑ लो॒के लो॒के तेन॒ तेन॑ लो॒के ।8) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।9) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।10) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ गोष्टो॑म॒-ङ्गोष्टो॑म-न्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ गोष्टो॑मम् ।11) गोष्टो॑म-न्द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒-ङ्गोष्टो॑म॒-ङ्गोष्टो॑म-न्द्वि॒तीय᳚म् ।11) गोष्टो॑म॒मिति॒ गो - स्तो॒म॒म् ।12) द्वि॒तीय॒ मुपोप॑ द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒ मुप॑ ।13) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।14) य॒न्त्य॒न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे यन्ति यन्त्य॒न्तरि॑क्षे ।15) अ॒न्तरि॑क्ष ए॒वै वान्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्ष ए॒व ।16) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।17) तेन॒ प्रति॒ प्रति॒ तेन॒ तेन॒ प्रति॑ ।18) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।19) ति॒ष्ठ॒ न्त्यायु॑ष्टोम॒ मायु॑ष्टोम-न्तिष्ठन्ति तिष्ठ॒ न्त्यायु॑ष्टोमम् ।20) आयु॑ष्टोम-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒ मायु॑ष्टोम॒ मायु॑ष्टोम-न्तृ॒तीय᳚म् ।20) आयु॑ष्टोम॒मित्यायुः॑ - स्ता॒म॒म् ।21) तृ॒तीय॒ मुपोप॑ तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒ मुप॑ ।22) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।23) य॒न्त्य॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न्. यन्ति यन्त्य॒मुष्मिन्न्॑ ।24) अ॒मुष्मि॑-न्ने॒वै वामुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-न्ने॒व ।25) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।26) तेन॑ लो॒के लो॒के तेन॒ तेन॑ लो॒के ।27) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।28) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।29) ति॒ष्ठ॒न्ती॒य मि॒य-न्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ती॒यम् ।30) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।31) वाव ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वाव वाव ज्योतिः॑ ।32) ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्षम् ।33) अ॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौ-र्गौ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौः ।34) गौ र॒सा व॒सौ गौ-र्गौ र॒सौ ।35) अ॒सा वायु॒ रायु॑ र॒सा व॒सा वायुः॑ ।36) आयु॒-र्य-द्यदायु॒ रायु॒-र्यत् ।37) यदे॒ता ने॒तान्. य-द्यदे॒तान् ।38) ए॒ता-न्थ्स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॑ ने॒ता ने॒ता-न्थ्स्तोमान्॑ ।39) स्तोमा॑ नुप॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ स्तोमा॒-न्थ्स्तोमा॑ नुप॒यन्ति॑ ।40) उ॒प॒य न्त्ये॒ष्वे᳚(1॒)षू॑प॒य न्त्यु॑प॒य न्त्ये॒षु ।40) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।41) ए॒ष्वे॑वै वैष्वे᳚(1॒) ष्वे॑व ।42) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।43) त-ल्लो॒केषु॑ लो॒केषु॒ त-त्त-ल्लो॒केषु॑ ।44) लो॒केषु॑ स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणो॑ लो॒केषु॑ लो॒केषु॑ स॒त्रिणः॑ ।45) स॒त्रिणः॑ प्रति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्त-स्स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणः॑ प्रति॒तिष्ठ॑न्तः ।46) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति यन्ति प्रति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति ।46) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति - तिष्ठ॑न्तः ।47) य॒न्ति॒ ते ते य॑न्ति यन्ति॒ ते ।48) ते सग्ग्​स्तु॑ता॒-स्सग्ग्​स्तु॑ता॒ स्ते ते सग्ग्​स्तु॑ताः ।49) सग्ग्​स्तु॑ता वि॒राजं॑-विँ॒राज॒ग्ं॒ सग्ग्​स्तु॑ता॒-स्सग्ग्​स्तु॑ता वि॒राज᳚म् ।49) सग्ग्​स्तु॑ता॒ इति॒ सं - स्तु॒ताः॒ ।50) वि॒राज॑ म॒भ्य॑भि वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ म॒भि ।50) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।॥ 34 ॥ (50/57)

    1) jyōti̍ṣṭōma-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñjyōti̍ṣṭōma̠-ñjyōti̍ṣṭōma-mpratha̠mam ।1) jyōti̍ṣṭōma̠miti̠ jyōti̍ḥ - stō̠ma̠m ।2) pra̠tha̠ma mupōpa̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma mupa̍ ।3) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।4) ya̠ntya̠smi-nna̠smin. ya̍nti yantya̠sminn ।5) a̠smi-nnē̠vai vāsmi-nna̠smi-nnē̠va ।6) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।7) tēna̍ lō̠kē lō̠kē tēna̠ tēna̍ lō̠kē ।8) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।9) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।10) ti̠ṣṭha̠nti̠ gōṣṭō̍ma̠-ṅgōṣṭō̍ma-ntiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ gōṣṭō̍mam ।11) gōṣṭō̍ma-ndvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠-ṅgōṣṭō̍ma̠-ṅgōṣṭō̍ma-ndvi̠tīya̎m ।11) gōṣṭō̍ma̠miti̠ gō - stō̠ma̠m ।12) dvi̠tīya̠ mupōpa̍ dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠ mupa̍ ।13) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।14) ya̠ntya̠ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē yanti yantya̠ntari̍kṣē ।15) a̠ntari̍kṣa ē̠vai vāntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣa ē̠va ।16) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।17) tēna̠ prati̠ prati̠ tēna̠ tēna̠ prati̍ ।18) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।19) ti̠ṣṭha̠ ntyāyu̍ṣṭōma̠ māyu̍ṣṭōma-ntiṣṭhanti tiṣṭha̠ ntyāyu̍ṣṭōmam ।20) āyu̍ṣṭōma-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ māyu̍ṣṭōma̠ māyu̍ṣṭōma-ntṛ̠tīya̎m ।20) āyu̍ṣṭōma̠mityāyu̍ḥ - stā̠ma̠m ।21) tṛ̠tīya̠ mupōpa̍ tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ mupa̍ ।22) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।23) ya̠ntya̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n. yanti yantya̠muṣminn̍ ।24) a̠muṣmi̍-nnē̠vai vāmuṣmi̍-nna̠muṣmi̍-nnē̠va ।25) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।26) tēna̍ lō̠kē lō̠kē tēna̠ tēna̍ lō̠kē ।27) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।28) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।29) ti̠ṣṭha̠ntī̠ya mi̠ya-nti̍ṣṭhanti tiṣṭhantī̠yam ।30) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।31) vāva jyōti̠-rjyōti̠-rvāva vāva jyōti̍ḥ ।32) jyōti̍ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñjyōti̠-rjyōti̍ ra̠ntari̍kṣam ।33) a̠ntari̍kṣa̠-ṅgau-rgau ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ṅgauḥ ।34) gau ra̠sā va̠sau gau-rgau ra̠sau ।35) a̠sā vāyu̠ rāyu̍ ra̠sā va̠sā vāyu̍ḥ ।36) āyu̠-rya-dyadāyu̠ rāyu̠-ryat ।37) yadē̠tā nē̠tān. ya-dyadē̠tān ।38) ē̠tā-nthstōmā̠-nthstōmā̍ nē̠tā nē̠tā-nthstōmān̍ ।39) stōmā̍ nupa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ stōmā̠-nthstōmā̍ nupa̠yanti̍ ।40) u̠pa̠ya ntyē̠ṣvē̎(1̠)ṣū̍pa̠ya ntyu̍pa̠ya ntyē̠ṣu ।40) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।41) ē̠ṣvē̍vai vaiṣvē̎(1̠) ṣvē̍va ।42) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।43) ta-llō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̠ ta-tta-llō̠kēṣu̍ ।44) lō̠kēṣu̍ sa̠triṇa̍-ssa̠triṇō̍ lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̍ sa̠triṇa̍ḥ ।45) sa̠triṇa̍ḥ prati̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍nta-ssa̠triṇa̍-ssa̠triṇa̍ḥ prati̠tiṣṭha̍ntaḥ ।46) pra̠ti̠tiṣṭha̍ntō yanti yanti prati̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍ntō yanti ।46) pra̠ti̠tiṣṭha̍nta̠ iti̍ prati - tiṣṭha̍ntaḥ ।47) ya̠nti̠ tē tē ya̍nti yanti̠ tē ।48) tē sagg​stu̍tā̠-ssagg​stu̍tā̠ stē tē sagg​stu̍tāḥ ।49) sagg​stu̍tā vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠gṃ̠ sagg​stu̍tā̠-ssagg​stu̍tā vi̠rāja̎m ।49) sagg​stu̍tā̠ iti̠ saṃ - stu̠tā̠ḥ ।50) vi̠rāja̍ ma̠bhya̍bhi vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ ma̠bhi ।50) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।॥ 34 ॥ (50/57)
    meaning

    The red-necked ram — by him he was protected; the red-necked one guards; by those who cook, by the glowing one, by the auspicious one.

    word by word
    प्रथमPrathamaFirst
    उपUpaNear to
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तेनTenaBy that
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    गोGoOrgan of Sense
    द्वितीयDvitiiyaSecond
    अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
    तृतीयTrtiiyaThird
    वावVaavaJust, Indeed
    वायुःVaayuhAir
    तत्TatThat
    लोकेषुLokessuIn the World · [In Three] Lokas [Worlds]
    इतिItiRefers to something that precedes
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    सSaYour
    स्तुताStutaaPraised
    विराजViraajaShining, Brilliant
    विViA prefix indicating division, order etc
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    यान्तिYaantiUndergo
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    इयंIyamShe
    रसRasaJuice, Nectar, Syrup
    वायुVaayuWind
    वसVasaDwelling, Residence
    सम्SamTogether with
    राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
  • verse 35
    1) अ॒भि सग्ं स म॒भ्य॑भि सम् ।2) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।3) प॒द्य॒न्ते॒ द्वे द्वे प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ द्वे ।4) द्वे च॑ च॒ द्वे द्वे च॑ ।4) द्वे इति॒ द्वे ।5) च र्​चा॒ वृचौ॑ च॒ च र्​चौ᳚ ।6) ऋचा॒ वत्य त्यृचा॒ वृचा॒ वति॑ ।7) अति॑ रिच्येते रिच्येते॒ अत्यति॑ रिच्येते ।8) रि॒च्ये॒ते॒ एक॒ यैक॑या रिच्येते रिच्येते॒ एक॑या ।8) रि॒च्ये॒ते॒ इति॑ रिच्येते ।9) एक॑या॒ गौ-र्गौ रेक॒ यैक॑या॒ गौः ।10) गौ रति॑रि॒क्तो ऽति॑रिक्तो॒ गौ-र्गौ रति॑रिक्तः ।11) अति॑रिक्त॒ एक॒ यैक॒या ऽति॑रि॒क्तो ऽति॑रिक्त॒ एक॑या ।11) अति॑रिक्त॒ इत्यति॑ - रि॒क्तः॒ ।12) एक॒या ऽऽयु॒ रायु॒ रेक॒यै क॒या ऽऽयुः॑ ।13) आयु॑ रू॒न ऊ॒न आयु॒ रायु॑ रू॒नः ।14) ऊ॒न-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग ऊ॒न ऊ॒न-स्सु॑व॒र्गः ।15) सु॒व॒र्गो वै वै सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो वै ।15) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।16) वै लो॒को लो॒को वै वै लो॒कः ।17) लो॒को ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒को लो॒को ज्योतिः॑ ।18) ज्योति॒ रू-र्गूर्ग् ज्योति॒-र्ज्योति॒ रूर्क् ।19) ऊर्ग् वि॒रा-ड्वि॒रा डू-र्गूर्ग् वि॒राट् ।20) वि॒रा डूर्ज॒ मूर्जं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डूर्ज᳚म् ।20) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।21) ऊर्ज॑ मे॒वै वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒व ।22) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।23) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।24) रु॒न्ध॒ते॒ ते ते रु॑न्धते रुन्धते॒ ते ।25) ते न न ते ते न ।26) न क्षु॒धा क्षु॒धा न न क्षु॒धा ।27) क्षु॒धा ऽऽर्ति॒ मार्ति॑-ङ्क्षु॒धा क्षु॒धा ऽऽर्ति᳚म् ।28) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।29) आर्च्छ॑ न्त्यृच्छ॒ न्त्यार्च्छ॑न्ति ।30) ऋ॒च्छ॒ न्त्यक्षो॑धुका॒ अक्षो॑धुका ऋच्छ न्त्यृच्छ॒ न्त्यक्षो॑धुकाः ।31) अक्षो॑धुका भवन्ति भव॒ न्त्यक्षो॑धुका॒ अक्षो॑धुका भवन्ति ।32) भ॒व॒न्ति॒ क्षुथ्स॑म्बाधाः॒, क्षुथ्स॑म्बाधा भवन्ति भवन्ति॒ क्षुथ्स॑म्बाधाः ।33) क्षुथ्स॑म्बाधा इवेव॒ क्षुथ्स॑म्बाधाः॒, क्षुथ्स॑म्बाधा इव ।33) क्षुथ्स॑म्बाधा॒ इति॒ क्षुत् - स॒म्बा॒धाः॒ ।34) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।35) हि स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणो॒ हि हि स॒त्रिणः॑ ।36) स॒त्रिणो᳚ ऽग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ स॒त्रिणः॑ स॒त्रिणो᳚ ऽग्निष्टो॒मौ ।37) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा व॒भितो॒ ऽभितो᳚ ऽग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मा व॒भितः॑ ।37) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि - स्तो॒मौ ।38) अ॒भितः॑ प्र॒धी प्र॒धी अ॒भितो॒ ऽभितः॑ प्र॒धी ।39) प्र॒धी तौ तौ प्र॒धी प्र॒धी तौ ।39) प्र॒धी इति॑ प्र - धी ।40) ता वु॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या᳚ स्तौ ता वु॒क्थ्याः᳚ ।41) उ॒क्थ्या॑ मद्ध्ये॒ मद्ध्य॑ उ॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या॑ मद्ध्ये᳚ ।42) मद्ध्ये॒ नभ्य॒-न्नभ्य॒-म्मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ नभ्य᳚म् ।43) नभ्य॒-न्त-त्त-न्नभ्य॒-न्नभ्य॒-न्तत् ।44) त-त्तत् ।45) तदे॒त दे॒त-त्त-त्तदे॒तत् ।46) ए॒त-त्प॑रि॒य-त्प॑रि॒य दे॒त दे॒त-त्प॑रि॒यत् ।47) प॒रि॒य-द्दे॑वच॒क्र-न्दे॑वच॒क्र-म्प॑रि॒य-त्प॑रि॒य-द्दे॑वच॒क्रम् ।47) प॒रि॒यदिति॑ परि - यत् ।48) दे॒व॒च॒क्रं-यँ-द्य-द्दे॑वच॒क्र-न्दे॑वच॒क्रं-यँत् ।48) दे॒व॒च॒क्रमिति॑ देव - च॒क्रम् ।49) यदे॒ते नै॒तेन॒ य-द्यदे॒तेन॑ ।50) ए॒तेन॑ षड॒हेन॑ षड॒हे नै॒तेनै॒ तेन॑ षड॒हेन॑ ।॥ 35 ॥ (50/60)

    1) a̠bhi sagṃ sa ma̠bhya̍bhi sam ।2) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।3) pa̠dya̠ntē̠ dvē dvē pa̍dyantē padyantē̠ dvē ।4) dvē cha̍ cha̠ dvē dvē cha̍ ।4) dvē iti̠ dvē ।5) cha r​chā̠ vṛchau̍ cha̠ cha r​chau̎ ।6) ṛchā̠ vatya tyṛchā̠ vṛchā̠ vati̍ ।7) ati̍ richyētē richyētē̠ atyati̍ richyētē ।8) ri̠chyē̠tē̠ ēka̠ yaika̍yā richyētē richyētē̠ ēka̍yā ।8) ri̠chyē̠tē̠ iti̍ richyētē ।9) ēka̍yā̠ gau-rgau rēka̠ yaika̍yā̠ gauḥ ।10) gau rati̍ri̠ktō 'ti̍riktō̠ gau-rgau rati̍riktaḥ ।11) ati̍rikta̠ ēka̠ yaika̠yā 'ti̍ri̠ktō 'ti̍rikta̠ ēka̍yā ।11) ati̍rikta̠ ityati̍ - ri̠kta̠ḥ ।12) ēka̠yā ''yu̠ rāyu̠ rēka̠yai ka̠yā ''yu̍ḥ ।13) āyu̍ rū̠na ū̠na āyu̠ rāyu̍ rū̠naḥ ।14) ū̠na-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rga ū̠na ū̠na-ssu̍va̠rgaḥ ।15) su̠va̠rgō vai vai su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō vai ।15) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।16) vai lō̠kō lō̠kō vai vai lō̠kaḥ ।17) lō̠kō jyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kō lō̠kō jyōti̍ḥ ।18) jyōti̠ rū-rgūrg jyōti̠-rjyōti̠ rūrk ।19) ūrg vi̠rā-ḍvi̠rā ḍū-rgūrg vi̠rāṭ ।20) vi̠rā ḍūrja̠ mūrja̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍūrja̎m ।20) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।21) ūrja̍ mē̠vai vōrja̠ mūrja̍ mē̠va ।22) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।23) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।24) ru̠ndha̠tē̠ tē tē ru̍ndhatē rundhatē̠ tē ।25) tē na na tē tē na ।26) na kṣu̠dhā kṣu̠dhā na na kṣu̠dhā ।27) kṣu̠dhā ''rti̠ mārti̍-ṅkṣu̠dhā kṣu̠dhā ''rti̎m ।28) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।29) ārchCha̍ ntyṛchCha̠ ntyārchCha̍nti ।30) ṛ̠chCha̠ ntyakṣō̍dhukā̠ akṣō̍dhukā ṛchCha ntyṛchCha̠ ntyakṣō̍dhukāḥ ।31) akṣō̍dhukā bhavanti bhava̠ ntyakṣō̍dhukā̠ akṣō̍dhukā bhavanti ।32) bha̠va̠nti̠ kṣuthsa̍mbādhā̠ḥ, kṣuthsa̍mbādhā bhavanti bhavanti̠ kṣuthsa̍mbādhāḥ ।33) kṣuthsa̍mbādhā ivēva̠ kṣuthsa̍mbādhā̠ḥ, kṣuthsa̍mbādhā iva ।33) kṣuthsa̍mbādhā̠ iti̠ kṣut - sa̠mbā̠dhā̠ḥ ।34) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।35) hi sa̠triṇa̍-ssa̠triṇō̠ hi hi sa̠triṇa̍ḥ ।36) sa̠triṇō̎ 'gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau sa̠triṇa̍-ssa̠triṇō̎ 'gniṣṭō̠mau ।37) a̠gni̠ṣṭō̠mā va̠bhitō̠ 'bhitō̎ 'gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mā va̠bhita̍ḥ ।37) a̠gni̠ṣṭō̠māvitya̍gni - stō̠mau ।38) a̠bhita̍ḥ pra̠dhī pra̠dhī a̠bhitō̠ 'bhita̍ḥ pra̠dhī ।39) pra̠dhī tau tau pra̠dhī pra̠dhī tau ।39) pra̠dhī iti̍ pra - dhī ।40) tā vu̠kthyā̍ u̠kthyā̎ stau tā vu̠kthyā̎ḥ ।41) u̠kthyā̍ maddhyē̠ maddhya̍ u̠kthyā̍ u̠kthyā̍ maddhyē̎ ।42) maddhyē̠ nabhya̠-nnabhya̠-mmaddhyē̠ maddhyē̠ nabhya̎m ।43) nabhya̠-nta-tta-nnabhya̠-nnabhya̠-ntat ।44) ta-ttat ।45) tadē̠ta dē̠ta-tta-ttadē̠tat ।46) ē̠ta-tpa̍ri̠ya-tpa̍ri̠ya dē̠ta dē̠ta-tpa̍ri̠yat ।47) pa̠ri̠ya-ddē̍vacha̠kra-ndē̍vacha̠kra-mpa̍ri̠ya-tpa̍ri̠ya-ddē̍vacha̠kram ।47) pa̠ri̠yaditi̍ pari - yat ।48) dē̠va̠cha̠kraṃ ya-dya-ddē̍vacha̠kra-ndē̍vacha̠kraṃ yat ।48) dē̠va̠cha̠kramiti̍ dēva - cha̠kram ।49) yadē̠tē nai̠tēna̠ ya-dyadē̠tēna̍ ।50) ē̠tēna̍ ṣaḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hē nai̠tēnai̠ tēna̍ ṣaḍa̠hēna̍ ।॥ 35 ॥ (50/60)
    meaning

    Svaha to the wells; svaha to the streams; svaha to the channels; svaha to the flowing waters; so they flow onward, all the rivers with their svaha.

    word by word
    अभिAbhiTowards
    सSaYour
    सम्SamTogether with
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    इतिItiRefers to something that precedes
    अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
    एकEkaOne
    आयुAayuDuration of life
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
    लोकोLokoWorld
    लोकLokaWorld, Men
    विViA prefix indicating division, order etc
    वावVaavaJust, Indeed
    अवAvaA prefix
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    क्षुधाKssudhaaHunger
    आर्तिAartiPain, Injury, Mischief, Sickness
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    भवन्तिBhavantiBecome
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    इवIvaLike
    हिHiFor, Because
    तौTauTwo of them
    प्रPraPrefix
    धीDhiiTo Reflect
    परिPariAround
    यत्YatWhich
    देवDevaDivine
    एतेनEtenaBy this [collection of Hymns he accomplishes Uccatana etc.]
    तेनTenaBy that
    साSaaShe
    कायKaayaBody
    गाGaaShare
    लोकाःLokaahWorlds
    ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
    वीरViiraBrave or Eminent
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    भीतBhiitaFrightened
    तTaThat
    मध्येMadhyeAmong [them] · Within
    मध्यMadhyaMiddle, Inside
    ततTataExtended, Diffused, Pervaded
    चक्रंCakram[Vishnu gave Her a Chakra] Discus
  • verse 36
    1) ष॒ड॒हेन॒ यन्ति॒ यन्ति॑ षड॒हेन॑ षड॒हेन॒ यन्ति॑ ।1) ष॒ड॒हेनेति॑ षट् - अ॒हेन॑ ।2) यन्ति॑ देवच॒क्र-न्दे॑वच॒क्रं-यँन्ति॒ यन्ति॑ देवच॒क्रम् ।3) दे॒व॒च॒क्र मे॒वैव दे॑वच॒क्र-न्दे॑वच॒क्र मे॒व ।3) दे॒व॒च॒क्रमिति॑ देव - च॒क्रम् ।4) ए॒व स॒मारो॑हन्ति स॒मारो॑ह न्त्ये॒वैव स॒मारो॑हन्ति ।5) स॒मारो॑ह॒ न्त्यरि॑ष्ट्या॒ अरि॑ष्ट्यै स॒मारो॑हन्ति स॒मारो॑ह॒ न्त्यरि॑ष्ट्यै ।5) स॒मारो॑ह॒न्तीति॑ सं - आरो॑हन्ति ।6) अरि॑ष्ट्यै॒ ते ते ऽरि॑ष्ट्या॒ अरि॑ष्ट्यै॒ ते ।7) ते स्व॒स्ति स्व॒स्ति ते ते स्व॒स्ति ।8) स्व॒स्ति सग्ं सग्ग्​ स्व॒स्ति स्व॒स्ति सम् ।9) स म॑श्ञुवते ऽश्ञुवते॒ सग्ं स म॑श्ञुवते ।10) अ॒श्ञु॒व॒ते॒ ष॒ड॒हेन॑ षड॒हेना᳚ श्ञुवते ऽश्ञुवते षड॒हेन॑ ।11) ष॒ड॒हेन॑ यन्ति यन्ति षड॒हेन॑ षड॒हेन॑ यन्ति ।11) ष॒ड॒हेनेति॑ षट् - अ॒हेन॑ ।12) य॒न्ति॒ ष-ट्थ्षड् य॑न्ति यन्ति॒ षट् ।13) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।14) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।15) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष् वृ॒तुष् वृ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।16) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।17) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।18) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।19) ति॒ष्ठ॒ न्त्यु॒भ॒यता᳚ज्योति षोभ॒यता᳚ज्योतिषा तिष्ठन्ति तिष्ठ न्त्युभ॒यता᳚ज्योतिषा ।20) उ॒भ॒यता᳚ज्योतिषा यन्ति यन्त्युभ॒यता᳚ज्योति षोभ॒यता᳚ज्योतिषा यन्ति ।20) उ॒भ॒यता᳚ज्योति॒षेत्यु॑भ॒यतः॑ - ज्यो॒ति॒षा॒ ।21) य॒न्त्यु॒भ॒यत॑ उभ॒यतो॑ यन्ति यन्त्युभ॒यतः॑ ।22) उ॒भ॒यत॑ ए॒वै वोभ॒यत॑ उभ॒यत॑ ए॒व ।23) ए॒व सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्ग ए॒वैव सु॑व॒र्गे ।24) सु॒व॒र्गे लो॒के लो॒के सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्गे लो॒के ।24) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गे ।25) लो॒के प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्तो लो॒के लो॒के प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तः ।26) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति यन्ति प्रति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति ।26) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति - तिष्ठ॑न्तः ।27) य॒न्ति॒ द्वौ द्वौ य॑न्ति यन्ति॒ द्वौ ।28) द्वौ ष॑ड॒हौ ष॑ड॒हौ द्वौ द्वौ ष॑ड॒हौ ।29) ष॒ड॒हौ भ॑वतो भवत ष्षड॒हौ ष॑ड॒हौ भ॑वतः ।29) ष॒ड॒हाविति॑ षट् - अ॒हौ ।30) भ॒व॒त॒ स्तानि॒ तानि॑ भवतो भवत॒ स्तानि॑ ।31) तानि॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ तानि॒ तानि॒ द्वाद॑श ।32) द्वाद॒शा हा॒ न्यहा॑नि॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॒शा हा॑नि ।33) अहा॑नि॒ सग्ं स महा॒ न्यहा॑नि॒ सम् ।34) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।35) प॒द्य॒न्ते॒ द्वा॒द॒शो द्वा॑द॒शः प॑द्यन्ते पद्यन्ते द्वाद॒शः ।36) द्वा॒द॒शो वै वै द्वा॑द॒शो द्वा॑द॒शो वै ।37) वै पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ वै वै पुरु॑षः ।38) पुरु॑षो॒ द्वे द्वे पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ द्वे ।39) द्वे स॒क्थ्यौ॑ स॒क्थ्यौ᳚ द्वे द्वे स॒क्थ्यौ᳚ ।39) द्वे इति॒ द्वे ।40) स॒क्थ्यौ᳚ द्वौ द्वौ स॒क्थ्यौ॑ स॒क्थ्यौ᳚ द्वौ ।41) द्वौ बा॒हू बा॒हू द्वौ द्वौ बा॒हू ।42) बा॒हू आ॒त्मा ऽऽत्मा बा॒हू बा॒हू आ॒त्मा ।42) बा॒हू इति॑ बा॒हू ।43) आ॒त्मा च॑ चा॒त्मा ऽऽत्मा च॑ ।44) च॒ शिर॒-श्शिर॑ श्च च॒ शिरः॑ ।45) शिर॑ श्च च॒ शिर॒-श्शिर॑ श्च ।46) च॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ च च च॒त्वारि॑ ।47) च॒त्वार्यङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि च॒त्वारि॑ च॒त्वार्यङ्गा॑नि ।48) अङ्गा॑नि॒ स्तनौ॒ स्तना॒ वङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ स्तनौ᳚ ।49) स्तनौ᳚ द्वाद॒शौ द्वा॑द॒शौ स्तनौ॒ स्तनौ᳚ द्वाद॒शौ ।50) द्वा॒द॒शौ त-त्त-द्द्वा॑द॒शौ द्वा॑द॒शौ तत् ।॥ 36 ॥ (50/60)

    1) ṣa̠ḍa̠hēna̠ yanti̠ yanti̍ ṣaḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hēna̠ yanti̍ ।1) ṣa̠ḍa̠hēnēti̍ ṣaṭ - a̠hēna̍ ।2) yanti̍ dēvacha̠kra-ndē̍vacha̠kraṃ yanti̠ yanti̍ dēvacha̠kram ।3) dē̠va̠cha̠kra mē̠vaiva dē̍vacha̠kra-ndē̍vacha̠kra mē̠va ।3) dē̠va̠cha̠kramiti̍ dēva - cha̠kram ।4) ē̠va sa̠mārō̍hanti sa̠mārō̍ha ntyē̠vaiva sa̠mārō̍hanti ।5) sa̠mārō̍ha̠ ntyari̍ṣṭyā̠ ari̍ṣṭyai sa̠mārō̍hanti sa̠mārō̍ha̠ ntyari̍ṣṭyai ।5) sa̠mārō̍ha̠ntīti̍ saṃ - ārō̍hanti ।6) ari̍ṣṭyai̠ tē tē 'ri̍ṣṭyā̠ ari̍ṣṭyai̠ tē ।7) tē sva̠sti sva̠sti tē tē sva̠sti ।8) sva̠sti sagṃ sagg​ sva̠sti sva̠sti sam ।9) sa ma̍śñuvatē 'śñuvatē̠ sagṃ sa ma̍śñuvatē ।10) a̠śñu̠va̠tē̠ ṣa̠ḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hēnā̎ śñuvatē 'śñuvatē ṣaḍa̠hēna̍ ।11) ṣa̠ḍa̠hēna̍ yanti yanti ṣaḍa̠hēna̍ ṣaḍa̠hēna̍ yanti ।11) ṣa̠ḍa̠hēnēti̍ ṣaṭ - a̠hēna̍ ।12) ya̠nti̠ ṣa-ṭthṣaḍ ya̍nti yanti̠ ṣaṭ ।13) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।14) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।15) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣ vṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।16) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva rtuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।17) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।18) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।19) ti̠ṣṭha̠ ntyu̠bha̠yatā̎jyōti ṣōbha̠yatā̎jyōtiṣā tiṣṭhanti tiṣṭha ntyubha̠yatā̎jyōtiṣā ।20) u̠bha̠yatā̎jyōtiṣā yanti yantyubha̠yatā̎jyōti ṣōbha̠yatā̎jyōtiṣā yanti ।20) u̠bha̠yatā̎jyōti̠ṣētyu̍bha̠yata̍ḥ - jyō̠ti̠ṣā̠ ।21) ya̠ntyu̠bha̠yata̍ ubha̠yatō̍ yanti yantyubha̠yata̍ḥ ।22) u̠bha̠yata̍ ē̠vai vōbha̠yata̍ ubha̠yata̍ ē̠va ।23) ē̠va su̍va̠rgē su̍va̠rga ē̠vaiva su̍va̠rgē ।24) su̠va̠rgē lō̠kē lō̠kē su̍va̠rgē su̍va̠rgē lō̠kē ।24) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gē ।25) lō̠kē pra̍ti̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍ntō lō̠kē lō̠kē pra̍ti̠tiṣṭha̍ntaḥ ।26) pra̠ti̠tiṣṭha̍ntō yanti yanti prati̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍ntō yanti ।26) pra̠ti̠tiṣṭha̍nta̠ iti̍ prati - tiṣṭha̍ntaḥ ।27) ya̠nti̠ dvau dvau ya̍nti yanti̠ dvau ।28) dvau ṣa̍ḍa̠hau ṣa̍ḍa̠hau dvau dvau ṣa̍ḍa̠hau ।29) ṣa̠ḍa̠hau bha̍vatō bhavata ṣṣaḍa̠hau ṣa̍ḍa̠hau bha̍vataḥ ।29) ṣa̠ḍa̠hāviti̍ ṣaṭ - a̠hau ।30) bha̠va̠ta̠ stāni̠ tāni̍ bhavatō bhavata̠ stāni̍ ।31) tāni̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ tāni̠ tāni̠ dvāda̍śa ।32) dvāda̠śā hā̠ nyahā̍ni̠ dvāda̍śa̠ dvāda̠śā hā̍ni ।33) ahā̍ni̠ sagṃ sa mahā̠ nyahā̍ni̠ sam ।34) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।35) pa̠dya̠ntē̠ dvā̠da̠śō dvā̍da̠śaḥ pa̍dyantē padyantē dvāda̠śaḥ ।36) dvā̠da̠śō vai vai dvā̍da̠śō dvā̍da̠śō vai ।37) vai puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ vai vai puru̍ṣaḥ ।38) puru̍ṣō̠ dvē dvē puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ dvē ।39) dvē sa̠kthyau̍ sa̠kthyau̎ dvē dvē sa̠kthyau̎ ।39) dvē iti̠ dvē ।40) sa̠kthyau̎ dvau dvau sa̠kthyau̍ sa̠kthyau̎ dvau ।41) dvau bā̠hū bā̠hū dvau dvau bā̠hū ।42) bā̠hū ā̠tmā ''tmā bā̠hū bā̠hū ā̠tmā ।42) bā̠hū iti̍ bā̠hū ।43) ā̠tmā cha̍ chā̠tmā ''tmā cha̍ ।44) cha̠ śira̠-śśira̍ ścha cha̠ śira̍ḥ ।45) śira̍ ścha cha̠ śira̠-śśira̍ ścha ।46) cha̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ cha cha cha̠tvāri̍ ।47) cha̠tvāryaṅgā̠ nyaṅgā̍ni cha̠tvāri̍ cha̠tvāryaṅgā̍ni ।48) aṅgā̍ni̠ stanau̠ stanā̠ vaṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ stanau̎ ।49) stanau̎ dvāda̠śau dvā̍da̠śau stanau̠ stanau̎ dvāda̠śau ।50) dvā̠da̠śau ta-tta-ddvā̍da̠śau dvā̍da̠śau tat ।॥ 36 ॥ (50/60)
    meaning

    Svaha to the waters; svaha to the flowing ones; svaha to the carriers; by this the waters are satisfied and the sacrifice proceeds.

    word by word
    षट्SsattSix
    देवDevaDivine
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    सSaYour
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    स्वस्तिSvastiWell-Being, Happily, Auspiciously
    सम्SamTogether with
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ऋतुRtuSeason
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    इतिItiRefers to something that precedes
    द्वौDvauTwo
    द्वादशDvaadashaTwelve
    हाHaaSignifying killing
    हानिHaaniCessation
    महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
    पुरुषPurussaPurusha
    पुरुषोPurussoPurusha
    आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    शिरShiraHead
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    तत्TatThat
    यान्तिYaantiUndergo
    चक्रंCakram[Vishnu gave Her a Chakra] Discus
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    साSaaShe
    पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul
    बाहुBaahuArm
    स्तनStanaBreast
  • verse 37
    1) त-त्पुरु॑ष॒-म्पुरु॑ष॒-न्त-त्त-त्पुरु॑षम् ।2) पुरु॑ष॒ मन्वनु॒ पुरु॑ष॒-म्पुरु॑ष॒ मनु॑ ।3) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।4) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ त्रय॒ स्त्रयः॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ त्रयः॑ ।4) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।5) त्रय॑ ष्षड॒हा ष्ष॑ड॒हा स्त्रय॒ स्त्रय॑ ष्षड॒हाः ।6) ष॒ड॒हा भ॑वन्ति भवन्ति षड॒हा ष्ष॑ड॒हा भ॑वन्ति ।6) ष॒ड॒हा इति॑ षट् - अ॒हाः ।7) भ॒व॒न्ति॒ तानि॒ तानि॑ भवन्ति भवन्ति॒ तानि॑ ।8) तान्य॒ष्टाद॑शा॒ ष्टाद॑श॒ तानि॒ तान्य॒ष्टाद॑श ।9) अ॒ष्टाद॒शा हा॒ न्यहा᳚ न्य॒ष्टाद॑शा॒ ष्टाद॒शा हा॑नि ।9) अ॒ष्टाद॒शेत्य॒ष्टा - द॒श॒ ।10) अहा॑नि॒ सग्ं स महा॒ न्यहा॑नि॒ सम् ।11) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।12) प॒द्य॒न्ते॒ नव॒ नव॑ पद्यन्ते पद्यन्ते॒ नव॑ ।13) नवा॒ न्यान्य॒ न्यानि॒ नव॒ नवा॒ न्यानि॑ ।14) अ॒न्यानि॒ नव॒ नवा॒न्या न्य॒न्यानि॒ नव॑ ।15) नवा॒ न्यान्य॒ न्यानि॒ नव॒ नवा॒ न्यानि॑ ।16) अ॒न्यानि॒ नव॒ नवा॒न्या न्य॒न्यानि॒ नव॑ ।17) नव॒ वै वै नव॒ नव॒ वै ।18) वै पुरु॑षे॒ पुरु॑षे॒ वै वै पुरु॑षे ।19) पुरु॑षे प्रा॒णाः प्रा॒णाः पुरु॑षे॒ पुरु॑षे प्रा॒णाः ।20) प्रा॒णा स्त-त्त-त्प्रा॒णाः प्रा॒णा स्तत् ।20) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।21) त-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णाग्​ स्त-त्त-त्प्रा॒णान् ।22) प्रा॒णानन् वनु॑ प्रा॒णा-न्प्रा॒णाननु॑ ।22) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।23) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।24) प॒र्याव॑र्तन्ते च॒त्वार॑ श्च॒त्वारः॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते च॒त्वारः॑ ।24) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।25) च॒त्वार॑ ष्षड॒हा ष्ष॑ड॒हा श्च॒त्वार॑ श्च॒त्वार॑ ष्षड॒हाः ।26) ष॒ड॒हा भ॑वन्ति भवन्ति षड॒हा ष्ष॑ड॒हा भ॑वन्ति ।26) ष॒ड॒हा इति॑ षट् - अ॒हाः ।27) भ॒व॒न्ति॒ तानि॒ तानि॑ भवन्ति भवन्ति॒ तानि॑ ।28) तानि॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति॒ स्तानि॒ तानि॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।29) चतु॑र्विग्ंशति॒ रहा॒ न्यहा॑नि॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति॒ रहा॑नि ।29) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।30) अहा॑नि॒ सग्ं स महा॒ न्यहा॑नि॒ सम् ।31) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।32) प॒द्य॒न्ते॒ चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशतिः पद्यन्ते पद्यन्ते॒ चतु॑र्विग्ंशतिः ।33) चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा श्चतु॑र्विग्ंशति॒ श्चतु॑र्विग्ंशति रर्धमा॒साः ।33) चतु॑र्विग्ंशति॒रिति॒ चतुः॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।34) अ॒र्ध॒मा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽर्धमा॒सा अ॑र्धमा॒सा-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।34) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।35) सं॒​वँ॒थ्स॒र स्त-त्त-थ्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र स्तत् ।35) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।36) त-थ्सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्त-त्त-थ्सं॑​वँथ्स॒रम् ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒र मन्वनु॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मनु॑ ।37) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।38) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।39) प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितः प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽप्र॑तिष्ठितः ।39) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।40) अप्र॑तिष्ठित-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित-स्सं​वँथ्स॒रः ।40) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।41) सं॒​वँ॒थ्स॒र इतीति॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र इति॑ ।41) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।42) इति॒ खलु॒ खल्वितीति॒ खलु॑ ।43) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।44) वा आ॑हु राहु॒-र्वै वा आ॑हुः ।45) आ॒हु॒-र्वर्​षी॑या॒न्॒. वर्​षी॑या नाहु राहु॒-र्वर्​षी॑यान् ।46) वर्​षी॑या-न्प्रति॒ष्ठायाः᳚ प्रति॒ष्ठाया॒ वर्​षी॑या॒न्॒. वर्​षी॑या-न्प्रति॒ष्ठायाः᳚ ।47) प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इतीति॑ प्रति॒ष्ठायाः᳚ प्रति॒ष्ठाया॒ इति॑ ।47) प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति - स्थायाः᳚ ।48) इत्ये॒ताव॑ दे॒ताव॒ दिती त्ये॒ताव॑त् ।49) ए॒ताव॒-द्वै वा ए॒ताव॑ दे॒ताव॒-द्वै ।50) वै सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ वै वै सं॑​वँथ्स॒रस्य॑ ।51) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ ब्राह्म॑ण॒-म्ब्राह्म॑णग्ं सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ ब्राह्म॑णम् ।51) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।52) ब्राह्म॑णं॒-याँव॒-द्याव॒-द्ब्राह्म॑ण॒-म्ब्राह्म॑णं॒-याँव॑त् ।53) याव॑-न्मा॒सो मा॒सो याव॒-द्याव॑-न्मा॒सः ।54) मा॒सो मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा॑सि मा॒सो मा॒सो मा॒सिमा॑सि ।55) मा॒सिमा᳚ स्ये॒वैव मा॒सिमा॑सि मा॒सिमा᳚ स्ये॒व ।55) मा॒सिमा॒सीति॑ मा॒सि - मा॒सि॒ ।56) ए॒व प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्त ए॒वैव प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्तः ।57) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति यन्ति प्रति॒तिष्ठ॑न्तः प्रति॒तिष्ठ॑न्तो यन्ति ।57) प्र॒ति॒तिष्ठ॑न्त॒ इति॑ प्रति - तिष्ठ॑न्तः ।58) य॒न्तीति॑ यन्ति ।॥ 37 ॥ (58/77)॥ अ. 11 ॥

    1) ta-tpuru̍ṣa̠-mpuru̍ṣa̠-nta-tta-tpuru̍ṣam ।2) puru̍ṣa̠ manvanu̠ puru̍ṣa̠-mpuru̍ṣa̠ manu̍ ।3) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।4) pa̠ryāva̍rtantē̠ traya̠ straya̍ḥ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ traya̍ḥ ।4) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।5) traya̍ ṣṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā straya̠ straya̍ ṣṣaḍa̠hāḥ ।6) ṣa̠ḍa̠hā bha̍vanti bhavanti ṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā bha̍vanti ।6) ṣa̠ḍa̠hā iti̍ ṣaṭ - a̠hāḥ ।7) bha̠va̠nti̠ tāni̠ tāni̍ bhavanti bhavanti̠ tāni̍ ।8) tānya̠ṣṭāda̍śā̠ ṣṭāda̍śa̠ tāni̠ tānya̠ṣṭāda̍śa ।9) a̠ṣṭāda̠śā hā̠ nyahā̎ nya̠ṣṭāda̍śā̠ ṣṭāda̠śā hā̍ni ।9) a̠ṣṭāda̠śētya̠ṣṭā - da̠śa̠ ।10) ahā̍ni̠ sagṃ sa mahā̠ nyahā̍ni̠ sam ।11) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।12) pa̠dya̠ntē̠ nava̠ nava̍ padyantē padyantē̠ nava̍ ।13) navā̠ nyānya̠ nyāni̠ nava̠ navā̠ nyāni̍ ।14) a̠nyāni̠ nava̠ navā̠nyā nya̠nyāni̠ nava̍ ।15) navā̠ nyānya̠ nyāni̠ nava̠ navā̠ nyāni̍ ।16) a̠nyāni̠ nava̠ navā̠nyā nya̠nyāni̠ nava̍ ।17) nava̠ vai vai nava̠ nava̠ vai ।18) vai puru̍ṣē̠ puru̍ṣē̠ vai vai puru̍ṣē ।19) puru̍ṣē prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ puru̍ṣē̠ puru̍ṣē prā̠ṇāḥ ।20) prā̠ṇā sta-tta-tprā̠ṇāḥ prā̠ṇā stat ।20) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।21) ta-tprā̠ṇā-nprā̠ṇāg​ sta-tta-tprā̠ṇān ।22) prā̠ṇānan vanu̍ prā̠ṇā-nprā̠ṇānanu̍ ।22) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।23) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।24) pa̠ryāva̍rtantē cha̠tvāra̍ ścha̠tvāra̍ḥ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē cha̠tvāra̍ḥ ।24) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।25) cha̠tvāra̍ ṣṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā ścha̠tvāra̍ ścha̠tvāra̍ ṣṣaḍa̠hāḥ ।26) ṣa̠ḍa̠hā bha̍vanti bhavanti ṣaḍa̠hā ṣṣa̍ḍa̠hā bha̍vanti ।26) ṣa̠ḍa̠hā iti̍ ṣaṭ - a̠hāḥ ।27) bha̠va̠nti̠ tāni̠ tāni̍ bhavanti bhavanti̠ tāni̍ ।28) tāni̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati̠ stāni̠ tāni̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।29) chatu̍rvigṃśati̠ rahā̠ nyahā̍ni̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati̠ rahā̍ni ।29) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।30) ahā̍ni̠ sagṃ sa mahā̠ nyahā̍ni̠ sam ।31) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।32) pa̠dya̠ntē̠ chatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśatiḥ padyantē padyantē̠ chatu̍rvigṃśatiḥ ।33) chatu̍rvigṃśati rardhamā̠sā a̍rdhamā̠sā śchatu̍rvigṃśati̠ śchatu̍rvigṃśati rardhamā̠sāḥ ।33) chatu̍rvigṃśati̠riti̠ chatu̍ḥ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।34) a̠rdha̠mā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sā-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।34) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।35) sa̠ṃva̠thsa̠ra sta-tta-thsa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra stat ।35) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।36) ta-thsa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-nta-tta-thsa̍ṃvathsa̠ram ।37) sa̠ṃva̠thsa̠ra manvanu̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra manu̍ ।37) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।38) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।39) pa̠ryāva̍rta̠ntē 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitaḥ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'pra̍tiṣṭhitaḥ ।39) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।40) apra̍tiṣṭhita-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita-ssaṃvathsa̠raḥ ।40) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।41) sa̠ṃva̠thsa̠ra itīti̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra iti̍ ।41) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।42) iti̠ khalu̠ khalvitīti̠ khalu̍ ।43) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।44) vā ā̍hu rāhu̠-rvai vā ā̍huḥ ।45) ā̠hu̠-rvar​ṣī̍yā̠n̠. var​ṣī̍yā nāhu rāhu̠-rvar​ṣī̍yān ।46) var​ṣī̍yā-nprati̠ṣṭhāyā̎ḥ prati̠ṣṭhāyā̠ var​ṣī̍yā̠n̠. var​ṣī̍yā-nprati̠ṣṭhāyā̎ḥ ।47) pra̠ti̠ṣṭhāyā̠ itīti̍ prati̠ṣṭhāyā̎ḥ prati̠ṣṭhāyā̠ iti̍ ।47) pra̠ti̠ṣṭhāyā̠ iti̍ prati - sthāyā̎ḥ ।48) ityē̠tāva̍ dē̠tāva̠ ditī tyē̠tāva̍t ।49) ē̠tāva̠-dvai vā ē̠tāva̍ dē̠tāva̠-dvai ।50) vai sa̍ṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ vai vai sa̍ṃvathsa̠rasya̍ ।51) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ brāhma̍ṇa̠-mbrāhma̍ṇagṃ saṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ brāhma̍ṇam ।51) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।52) brāhma̍ṇa̠ṃ yāva̠-dyāva̠-dbrāhma̍ṇa̠-mbrāhma̍ṇa̠ṃ yāva̍t ।53) yāva̍-nmā̠sō mā̠sō yāva̠-dyāva̍-nmā̠saḥ ।54) mā̠sō mā̠simā̍si mā̠simā̍si mā̠sō mā̠sō mā̠simā̍si ।55) mā̠simā̎ syē̠vaiva mā̠simā̍si mā̠simā̎ syē̠va ।55) mā̠simā̠sīti̍ mā̠si - mā̠si̠ ।56) ē̠va pra̍ti̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍nta ē̠vaiva pra̍ti̠tiṣṭha̍ntaḥ ।57) pra̠ti̠tiṣṭha̍ntō yanti yanti prati̠tiṣṭha̍ntaḥ prati̠tiṣṭha̍ntō yanti ।57) pra̠ti̠tiṣṭha̍nta̠ iti̍ prati - tiṣṭha̍ntaḥ ।58) ya̠ntīti̍ yanti ।॥ 37 ॥ (58/77)॥ a. 11 ॥
    meaning

    He who seeks to destroy the chariot — the chariot should be approached directly; it is turned and turned around the man three times — they are three in number.

    word by word
    पुरुषPurussaPurusha
    मनुManuPrayer, Incantation
    अनुAnuA prefix signifying repeatedly
    त्रयTrayaThree
    इतिItiRefers to something that precedes
    परिPariAround
    भवन्तिBhavantiBecome
    षट्SsattSix
    हाHaaSignifying killing
    हानिHaaniCessation
    दशDashaTen
    सSaYour
    महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
    सम्SamTogether with
    नवNavaNew, Fresh, Young
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    प्रPraPrefix
    स्थितSthitaAbiding, Situated in
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
    प्रतिPratiEvery
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    अANot
    अहAhaparticle implying ascertainment
    दासDaasaServant
    साSaaShe
    प्राणPraannaLife, Life force
    अन्नAnnaFood
    चत्वरCatvaraA levelled spot of ground prepared for a sacrifice
    मासMaasaMonth
    प्रतिष्ठिताPratisstthitaa[My Speech] is Established [in Mind]
    प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
    ब्रह्मणांBrahmannaam(You are the foremost King) of the Prayers
    यावत्YaavatAs long as, Whilst
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    यान्तिYaantiUndergo
  • verse 38
    1) मे॒ष स्त्वा᳚ त्वा मे॒षो मे॒ष स्त्वा᳚ ।2) त्वा॒ प॒च॒तैः प॑च॒तै स्त्वा᳚ त्वा पच॒तैः ।3) प॒च॒तै र॑व त्ववतु पच॒तैः प॑च॒तै र॑वतु ।4) अ॒व॒तु॒ लोहि॑तग्रीवो॒ लोहि॑तग्रीवो ऽव त्ववतु॒ लोहि॑तग्रीवः ।5) लोहि॑तग्रीव॒ श्छागै॒ श्छागै॒-र्लोहि॑तग्रीवो॒ लोहि॑तग्रीव॒ श्छागैः᳚ ।5) लोहि॑तग्रीव॒ इति॒ लोहि॑त - ग्री॒वः॒ ।6) छागै᳚-श्शल्म॒लि-श्श॑ल्म॒लि श्छागै॒ श्छागै᳚-श्शल्म॒लिः ।7) श॒ल्म॒लि-र्वृद्ध्या॒ वृद्ध्या॑ शल्म॒लि-श्श॑ल्म॒लि-र्वृद्ध्या᳚ ।8) वृद्ध्या॑ प॒र्णः प॒र्णो वृद्ध्या॒ वृद्ध्या॑ प॒र्णः ।9) प॒र्णो ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा प॒र्णः प॒र्णो ब्रह्म॑णा ।10) ब्रह्म॑णा प्ल॒क्षः प्ल॒क्षो ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा प्ल॒क्षः ।11) प्ल॒क्षो मेधे॑न॒ मेधे॑न प्ल॒क्षः प्ल॒क्षो मेधे॑न ।12) मेधे॑न न्य॒ग्रोधो᳚ न्य॒ग्रोधो॒ मेधे॑न॒ मेधे॑न न्य॒ग्रोधः॑ ।13) न्य॒ग्रोध॑ श्चम॒सै श्च॑म॒सै-र्न्य॒ग्रोधो᳚ न्य॒ग्रोध॑ श्चम॒सैः ।14) च॒म॒सै रु॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॑ श्चम॒सै श्च॑म॒सै रु॑दु॒म्बरः॑ ।15) उ॒दु॒म्बर॑ ऊ॒र्जोर्जो दु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॑ ऊ॒र्जा ।16) ऊ॒र्जा गा॑य॒त्री गा॑य॒ त्र्यू᳚र्जोर्जा गा॑य॒त्री ।17) गा॒य॒त्री छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि-र्गाय॒त्री गा॑य॒त्री छन्दो॑भिः ।18) छन्दो॑भि स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृच् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि स्त्रि॒वृत् ।18) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।19) त्रि॒वृ-थ्स्तोमै॒-स्स्तोमै᳚ स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-थ्स्तोमैः᳚ ।19) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।20) स्तोमै॒ रव॑न्ती॒ रव॑न्ती॒-स्स्तोमै॒-स्स्तोमै॒ रव॑न्तीः ।21) अव॑न्ती-स्स्थ॒ स्थाव॑न्ती॒ रव॑न्ती-स्स्थ ।22) स्थाव॑न्ती॒ रव॑न्ती-स्स्थ॒ स्थाव॑न्तीः ।23) अव॑न्ती स्त्वा॒ त्वा ऽव॑न्ती॒ रव॑न्ती स्त्वा ।24) त्वा॒ ऽव॒-न्त्व॒व॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽव॒न्तु॒ ।25) अ॒व॒न्तु॒ प्रि॒य-म्प्रि॒य म॑व-न्त्ववन्तु प्रि॒यम् ।26) प्रि॒य-न्त्वा᳚ त्वा प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्त्वा᳚ ।27) त्वा॒ प्रि॒याणा᳚-म्प्रि॒याणा᳚-न्त्वा त्वा प्रि॒याणा᳚म् ।28) प्रि॒याणां॒-वँर्​षि॑ष्ठं॒-वँर्​षि॑ष्ठ-म्प्रि॒याणा᳚-म्प्रि॒याणां॒-वँर्​षि॑ष्ठम् ।29) वर्​षि॑ष्ठ॒ माप्या॑ना॒ माप्या॑नां॒-वँर्​षि॑ष्ठं॒-वँर्​षि॑ष्ठ॒ माप्या॑नाम् ।30) आप्या॑ना-न्निधी॒ना-न्नि॑धी॒ना माप्या॑ना॒ माप्या॑ना-न्निधी॒नाम् ।31) नि॒धी॒ना-न्त्वा᳚ त्वा निधी॒ना-न्नि॑धी॒ना-न्त्वा᳚ ।31) नि॒धी॒नामिति॑ नि - धी॒नाम् ।32) त्वा॒ नि॒धि॒पति॑-न्निधि॒पति॑-न्त्वा त्वा निधि॒पति᳚म् ।33) नि॒धि॒पतिग्ं॑ हवामहे हवामहे निधि॒पति॑-न्निधि॒पतिग्ं॑ हवामहे ।33) नि॒धि॒पति॒मिति॑ निधि - पति᳚म् ।34) ह॒वा॒म॒हे॒ व॒सो॒ व॒सो॒ ह॒वा॒म॒हे॒ ह॒वा॒म॒हे॒ व॒सो॒ ।35) व॒सो॒ म॒म॒ म॒म॒ व॒सो॒ व॒सो॒ म॒म॒ ।35) व॒सो॒ इति॑ वसो ।36) म॒मेति॑ मम ।॥ 38 ॥ (36/42)॥ अ. 12 ॥

    1) mē̠ṣa stvā̎ tvā mē̠ṣō mē̠ṣa stvā̎ ।2) tvā̠ pa̠cha̠taiḥ pa̍cha̠tai stvā̎ tvā pacha̠taiḥ ।3) pa̠cha̠tai ra̍va tvavatu pacha̠taiḥ pa̍cha̠tai ra̍vatu ।4) a̠va̠tu̠ lōhi̍tagrīvō̠ lōhi̍tagrīvō 'va tvavatu̠ lōhi̍tagrīvaḥ ।5) lōhi̍tagrīva̠ śChāgai̠ śChāgai̠-rlōhi̍tagrīvō̠ lōhi̍tagrīva̠ śChāgai̎ḥ ।5) lōhi̍tagrīva̠ iti̠ lōhi̍ta - grī̠va̠ḥ ।6) Chāgai̎-śśalma̠li-śśa̍lma̠li śChāgai̠ śChāgai̎-śśalma̠liḥ ।7) śa̠lma̠li-rvṛddhyā̠ vṛddhyā̍ śalma̠li-śśa̍lma̠li-rvṛddhyā̎ ।8) vṛddhyā̍ pa̠rṇaḥ pa̠rṇō vṛddhyā̠ vṛddhyā̍ pa̠rṇaḥ ।9) pa̠rṇō brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā pa̠rṇaḥ pa̠rṇō brahma̍ṇā ।10) brahma̍ṇā pla̠kṣaḥ pla̠kṣō brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā pla̠kṣaḥ ।11) pla̠kṣō mēdhē̍na̠ mēdhē̍na pla̠kṣaḥ pla̠kṣō mēdhē̍na ।12) mēdhē̍na nya̠grōdhō̎ nya̠grōdhō̠ mēdhē̍na̠ mēdhē̍na nya̠grōdha̍ḥ ।13) nya̠grōdha̍ śchama̠sai ścha̍ma̠sai-rnya̠grōdhō̎ nya̠grōdha̍ śchama̠saiḥ ।14) cha̠ma̠sai ru̍du̠mbara̍ udu̠mbara̍ śchama̠sai ścha̍ma̠sai ru̍du̠mbara̍ḥ ।15) u̠du̠mbara̍ ū̠rjōrjō du̠mbara̍ udu̠mbara̍ ū̠rjā ।16) ū̠rjā gā̍ya̠trī gā̍ya̠ tryū̎rjōrjā gā̍ya̠trī ।17) gā̠ya̠trī Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi-rgāya̠trī gā̍ya̠trī Chandō̍bhiḥ ।18) Chandō̍bhi stri̠vṛ-ttri̠vṛch Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi stri̠vṛt ।18) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।19) tri̠vṛ-thstōmai̠-sstōmai̎ stri̠vṛ-ttri̠vṛ-thstōmai̎ḥ ।19) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।20) stōmai̠ rava̍ntī̠ rava̍ntī̠-sstōmai̠-sstōmai̠ rava̍ntīḥ ।21) ava̍ntī-sstha̠ sthāva̍ntī̠ rava̍ntī-sstha ।22) sthāva̍ntī̠ rava̍ntī-sstha̠ sthāva̍ntīḥ ।23) ava̍ntī stvā̠ tvā 'va̍ntī̠ rava̍ntī stvā ।24) tvā̠ 'va̠-ntva̠va̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ 'va̠ntu̠ ।25) a̠va̠ntu̠ pri̠ya-mpri̠ya ma̍va-ntvavantu pri̠yam ।26) pri̠ya-ntvā̎ tvā pri̠ya-mpri̠ya-ntvā̎ ।27) tvā̠ pri̠yāṇā̎-mpri̠yāṇā̎-ntvā tvā pri̠yāṇā̎m ।28) pri̠yāṇā̠ṃ var​ṣi̍ṣṭha̠ṃ var​ṣi̍ṣṭha-mpri̠yāṇā̎-mpri̠yāṇā̠ṃ var​ṣi̍ṣṭham ।29) var​ṣi̍ṣṭha̠ māpyā̍nā̠ māpyā̍nā̠ṃ var​ṣi̍ṣṭha̠ṃ var​ṣi̍ṣṭha̠ māpyā̍nām ।30) āpyā̍nā-nnidhī̠nā-nni̍dhī̠nā māpyā̍nā̠ māpyā̍nā-nnidhī̠nām ।31) ni̠dhī̠nā-ntvā̎ tvā nidhī̠nā-nni̍dhī̠nā-ntvā̎ ।31) ni̠dhī̠nāmiti̍ ni - dhī̠nām ।32) tvā̠ ni̠dhi̠pati̍-nnidhi̠pati̍-ntvā tvā nidhi̠pati̎m ।33) ni̠dhi̠patigṃ̍ havāmahē havāmahē nidhi̠pati̍-nnidhi̠patigṃ̍ havāmahē ।33) ni̠dhi̠pati̠miti̍ nidhi - pati̎m ।34) ha̠vā̠ma̠hē̠ va̠sō̠ va̠sō̠ ha̠vā̠ma̠hē̠ ha̠vā̠ma̠hē̠ va̠sō̠ ।35) va̠sō̠ ma̠ma̠ ma̠ma̠ va̠sō̠ va̠sō̠ ma̠ma̠ ।35) va̠sō̠ iti̍ vasō ।36) ma̠mēti̍ mama ।॥ 38 ॥ (36/42)॥ a. 12 ॥
    meaning

    The ram — by him he was cooked; it was protecting; the red-necked one guards at the cowherd's station from all that may harm.

    word by word
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    अवतुAvatuMay we Move
    इतिItiRefers to something that precedes
    लोहितLohitaRed
    ग्रीवGriivaNeck
    ब्रह्मणांBrahmannaam(You are the foremost King) of the Prayers
    छन्दChandaMetre
    त्रिTriThree
    वृत्VrtTo take place, Occur
    निNiFrom previous part of word Vadini
    हवामहेHavaamaheTo You we Offer our Sacrificial Oblations · We offer our Sacrificial Oblations
    निधिNidhia Place for Deposits, Store, Treasure, Sea, Setting down or Serving up
    ममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · Mine
    अANot
    रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
    मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
    चण्डCannddaFierce, Passionate
    भीBhiiTo Fear
    प्रियंPriyamDear
    वर्षिष्ठVarssisstthaVery Great, Very Old
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    वासोVaasoAbiding
  • verse 39
    1) कूप्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ कूप्या᳚भ्यः॒ कूप्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॒ कूल्या᳚भ्यः॒ कूल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ कूल्या᳚भ्यः ।3) कूल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ कूल्या᳚भ्यः॒ कूल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॑ विक॒र्या᳚भ्यो विक॒र्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ विक॒र्या᳚भ्यः ।5) वि॒क॒र्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ विक॒र्या᳚भ्यो विक॒र्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) वि॒क॒र्या᳚भ्य॒ इति॑ वि - क॒र्या᳚भ्यः ।6) स्वाहा॑ ऽव॒ट्या᳚भ्यो ऽव॒ट्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽव॒ट्या᳚भ्यः ।7) अ॒व॒ट्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽव॒ट्या᳚भ्यो ऽव॒ट्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॒ खन्या᳚भ्यः॒ खन्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ खन्या᳚भ्यः ।9) खन्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ खन्या᳚भ्यः॒ खन्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा॒ ह्रद्या᳚भ्यो॒ ह्रद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ ह्रद्या᳚भ्यः ।11) ह्रद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ ह्रद्या᳚भ्यो॒ ह्रद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ सूद्या᳚भ्य॒-स्सूद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ सूद्या᳚भ्यः ।13) सूद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ सूद्या᳚भ्य॒-स्सूद्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।14) स्वाहा॑ सर॒स्या᳚भ्य-स्सर॒स्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सर॒स्या᳚भ्यः ।15) स॒र॒स्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सर॒स्या᳚भ्य-स्सर॒स्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॑ वैश॒न्तीभ्यो॑ वैश॒न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ वैश॒न्तीभ्यः॑ ।17) वै॒श॒न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ वैश॒न्तीभ्यो॑ वैश॒न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॑ पल्व॒ल्या᳚भ्यः पल्व॒ल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पल्व॒ल्या᳚भ्यः ।19) प॒ल्व॒ल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पल्व॒ल्या᳚भ्यः पल्व॒ल्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॒ वर्​ष्या᳚भ्यो॒ वर्​ष्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वर्​ष्या᳚भ्यः ।21) वर्​ष्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वर्​ष्या᳚भ्यो॒ वर्​ष्या᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॑ ऽव॒र्​ष्याभ्यो॑ ऽव॒र्​ष्याभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽव॒र्​ष्याभ्यः॑ ।23) अ॒व॒र्​ष्याभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽव॒र्​ष्याभ्यो॑ ऽव॒र्​ष्याभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।24) स्वाहा᳚ ह्रा॒दुनी᳚भ्यो ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ह्रा॒दुनी᳚भ्यः ।25) ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ह्रा॒दुनी᳚भ्यो ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।25) ह्रा॒दुनी᳚भ्य॒ इति॑ ह्रा॒दुनि॑ - भ्यः॒ ।26) स्वाहा॒ पृष्वा᳚भ्यः॒ पृष्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ पृष्वा᳚भ्यः ।27) पृष्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ पृष्वा᳚भ्यः॒ पृष्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।28) स्वाहा॒ स्यन्द॑मानाभ्य॒-स्स्यन्द॑मानाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्यन्द॑मानाभ्यः ।29) स्यन्द॑मानाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्यन्द॑मानाभ्य॒-स्स्यन्द॑मानाभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।30) स्वाहा᳚ स्थाव॒राभ्यः॑ स्थाव॒राभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्थाव॒राभ्यः॑ ।31) स्था॒व॒राभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ स्थाव॒राभ्यः॑ स्थाव॒राभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।32) स्वाहा॑ नादे॒यीभ्यो॑ नादे॒यीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ नादे॒यीभ्यः॑ ।33) ना॒दे॒यीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ नादे॒यीभ्यो॑ नादे॒यीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा॑ सैन्ध॒वीभ्यः॑ सैन्ध॒वीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सैन्ध॒वीभ्यः॑ ।35) सै॒न्ध॒वीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सैन्ध॒वीभ्यः॑ सैन्ध॒वीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।36) स्वाहा॑ समु॒द्रिया᳚भ्य-स्समु॒द्रिया᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ समु॒द्रिया᳚भ्यः ।37) स॒मु॒द्रिया᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ समु॒द्रिया᳚भ्य-स्समु॒द्रिया᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।38) स्वाहा॒ सर्वा᳚भ्य॒-स्सर्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्वा᳚भ्यः ।39) सर्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्वा᳚भ्य॒-स्सर्वा᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।40) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 39 ॥ (40/42)॥ अ. 13 ॥

    1) kūpyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ kūpyā̎bhya̠ḥ kūpyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।2) svāhā̠ kūlyā̎bhya̠ḥ kūlyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ kūlyā̎bhyaḥ ।3) kūlyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ kūlyā̎bhya̠ḥ kūlyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।4) svāhā̍ vika̠ryā̎bhyō vika̠ryā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ vika̠ryā̎bhyaḥ ।5) vi̠ka̠ryā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ vika̠ryā̎bhyō vika̠ryā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।5) vi̠ka̠ryā̎bhya̠ iti̍ vi - ka̠ryā̎bhyaḥ ।6) svāhā̍ 'va̠ṭyā̎bhyō 'va̠ṭyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ 'va̠ṭyā̎bhyaḥ ।7) a̠va̠ṭyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ 'va̠ṭyā̎bhyō 'va̠ṭyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।8) svāhā̠ khanyā̎bhya̠ḥ khanyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ khanyā̎bhyaḥ ।9) khanyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ khanyā̎bhya̠ḥ khanyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।10) svāhā̠ hradyā̎bhyō̠ hradyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ hradyā̎bhyaḥ ।11) hradyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ hradyā̎bhyō̠ hradyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।12) svāhā̠ sūdyā̎bhya̠-ssūdyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sūdyā̎bhyaḥ ।13) sūdyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sūdyā̎bhya̠-ssūdyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।14) svāhā̍ sara̠syā̎bhya-ssara̠syā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sara̠syā̎bhyaḥ ।15) sa̠ra̠syā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sara̠syā̎bhya-ssara̠syā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।16) svāhā̍ vaiśa̠ntībhyō̍ vaiśa̠ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ vaiśa̠ntībhya̍ḥ ।17) vai̠śa̠ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ vaiśa̠ntībhyō̍ vaiśa̠ntībhya̠-ssvāhā̎ ।18) svāhā̍ palva̠lyā̎bhyaḥ palva̠lyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ palva̠lyā̎bhyaḥ ।19) pa̠lva̠lyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ palva̠lyā̎bhyaḥ palva̠lyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।20) svāhā̠ var​ṣyā̎bhyō̠ var​ṣyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ var​ṣyā̎bhyaḥ ।21) var​ṣyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ var​ṣyā̎bhyō̠ var​ṣyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।22) svāhā̍ 'va̠r​ṣyābhyō̍ 'va̠r​ṣyābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ 'va̠r​ṣyābhya̍ḥ ।23) a̠va̠r​ṣyābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ 'va̠r​ṣyābhyō̍ 'va̠r​ṣyābhya̠-ssvāhā̎ ।24) svāhā̎ hrā̠dunī̎bhyō hrā̠dunī̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ hrā̠dunī̎bhyaḥ ।25) hrā̠dunī̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ hrā̠dunī̎bhyō hrā̠dunī̎bhya̠-ssvāhā̎ ।25) hrā̠dunī̎bhya̠ iti̍ hrā̠duni̍ - bhya̠ḥ ।26) svāhā̠ pṛṣvā̎bhya̠ḥ pṛṣvā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ pṛṣvā̎bhyaḥ ।27) pṛṣvā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ pṛṣvā̎bhya̠ḥ pṛṣvā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।28) svāhā̠ syanda̍mānābhya̠-ssyanda̍mānābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ syanda̍mānābhyaḥ ।29) syanda̍mānābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ syanda̍mānābhya̠-ssyanda̍mānābhya̠-ssvāhā̎ ।30) svāhā̎ sthāva̠rābhya̍-ssthāva̠rābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ sthāva̠rābhya̍ḥ ।31) sthā̠va̠rābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ sthāva̠rābhya̍-ssthāva̠rābhya̠-ssvāhā̎ ।32) svāhā̍ nādē̠yībhyō̍ nādē̠yībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ nādē̠yībhya̍ḥ ।33) nā̠dē̠yībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ nādē̠yībhyō̍ nādē̠yībhya̠-ssvāhā̎ ।34) svāhā̍ saindha̠vībhya̍-ssaindha̠vībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saindha̠vībhya̍ḥ ।35) sai̠ndha̠vībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saindha̠vībhya̍-ssaindha̠vībhya̠-ssvāhā̎ ।36) svāhā̍ samu̠driyā̎bhya-ssamu̠driyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ samu̠driyā̎bhyaḥ ।37) sa̠mu̠driyā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ samu̠driyā̎bhya-ssamu̠driyā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।38) svāhā̠ sarvā̎bhya̠-ssarvā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sarvā̎bhyaḥ ।39) sarvā̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ sarvā̎bhya̠-ssarvā̎bhya̠-ssvāhā̎ ।40) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 39 ॥ (40/42)॥ a. 13 ॥
    meaning

    Svaha to the wells; svaha to the channels; svaha to the channels; so the waters are pleased; svaha to the streams — all the waters are gratified.

    word by word
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    इतिItiRefers to something that precedes
    विViA prefix indicating division, order etc
    अANot
  • verse 40
    1) अ॒द्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽद्भ्यो᳚ ऽद्भ्य-स्स्वाहा᳚ ।1) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।2) स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यः ।3) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॑ परि॒वह॑न्तीभ्यः परि॒वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वह॑न्तीभ्यः ।5) प॒रि॒वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वह॑न्तीभ्यः परि॒वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) प॒रि॒वह॑न्तीभ्य॒ इति॑ परि - वह॑न्तीभ्यः ।6) स्वाहा॑ सम॒न्तग्ं स॑म॒न्तग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सम॒न्तम् ।7) स॒म॒न्तं-वँह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य-स्सम॒न्तग्ं स॑म॒न्तं-वँह॑न्तीभ्यः ।7) स॒म॒न्तमिति॑ सं - अ॒न्तम् ।8) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) स्वाहा॒ शीघ्र॒ग्ं॒ शीघ्र॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ शीघ्र᳚म् ।10) शीघ्रं॒-वँह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-श्शीघ्र॒ग्ं॒ शीघ्रं॒-वँह॑न्तीभ्यः ।11) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ शीभ॒ग्ं॒ शीभ॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ शीभ᳚म् ।13) शीभं॒-वँह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-श्शीभ॒ग्ं॒ शीभं॒-वँह॑न्तीभ्यः ।14) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।15) स्वाहो॒ग्र मु॒ग्रग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहो॒ग्रम् ।16) उ॒ग्रं-वँह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य उ॒ग्र मु॒ग्रं-वँह॑न्तीभ्यः ।17) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॑ भी॒म-म्भी॒मग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहा॑ भी॒मम् ।19) भी॒मं-वँह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्यो भी॒म-म्भी॒मं-वँह॑न्तीभ्यः ।20) वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वह॑न्तीभ्यो॒ वह॑न्तीभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।21) स्वाहा ऽम्भो॒भ्यो ऽम्भो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा ऽम्भो᳚भ्यः ।22) अम्भो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा ऽम्भो॒भ्यो ऽम्भो᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।22) अम्भो᳚भ्य॒ इत्यम्भः॑ - भ्यः॒ ।23) स्वाहा॒ नभो᳚भ्यो॒ नभो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ नभो᳚भ्यः ।24) नभो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ नभो᳚भ्यो॒ नभो᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।24) नभो᳚भ्य॒ इति॒ नभः॑ - भ्यः॒ ।25) स्वाहा॒ महो᳚भ्यो॒ महो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ महो᳚भ्यः ।26) महो᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ महो᳚भ्यो॒ महो᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।26) महो᳚भ्य॒ इति॒ महः॑ - भ्यः॒ ।27) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।28) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।29) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 40 ॥ (29/35)॥ अ. 14 ॥

    1) a̠dbhya-ssvāhā̠ svāhā̠ 'dbhyō̎ 'dbhya-ssvāhā̎ ।1) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।2) svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyaḥ ।3) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।4) svāhā̍ pari̠vaha̍ntībhyaḥ pari̠vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pari̠vaha̍ntībhyaḥ ।5) pa̠ri̠vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pari̠vaha̍ntībhyaḥ pari̠vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।5) pa̠ri̠vaha̍ntībhya̠ iti̍ pari - vaha̍ntībhyaḥ ।6) svāhā̍ sama̠ntagṃ sa̍ma̠ntagg​ svāhā̠ svāhā̍ sama̠ntam ।7) sa̠ma̠ntaṃ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya-ssama̠ntagṃ sa̍ma̠ntaṃ vaha̍ntībhyaḥ ।7) sa̠ma̠ntamiti̍ saṃ - a̠ntam ।8) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।9) svāhā̠ śīghra̠gṃ̠ śīghra̠gg̠ svāhā̠ svāhā̠ śīghra̎m ।10) śīghra̠ṃ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-śśīghra̠gṃ̠ śīghra̠ṃ vaha̍ntībhyaḥ ।11) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।12) svāhā̠ śībha̠gṃ̠ śībha̠gg̠ svāhā̠ svāhā̠ śībha̎m ।13) śībha̠ṃ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-śśībha̠gṃ̠ śībha̠ṃ vaha̍ntībhyaḥ ।14) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।15) svāhō̠gra mu̠gragg​ svāhā̠ svāhō̠gram ।16) u̠graṃ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya u̠gra mu̠graṃ vaha̍ntībhyaḥ ।17) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।18) svāhā̍ bhī̠ma-mbhī̠magg​ svāhā̠ svāhā̍ bhī̠mam ।19) bhī̠maṃ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhyō bhī̠ma-mbhī̠maṃ vaha̍ntībhyaḥ ।20) vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vaha̍ntībhyō̠ vaha̍ntībhya̠-ssvāhā̎ ।21) svāhā 'mbhō̠bhyō 'mbhō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā 'mbhō̎bhyaḥ ।22) ambhō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā 'mbhō̠bhyō 'mbhō̎bhya̠-ssvāhā̎ ।22) ambhō̎bhya̠ ityambha̍ḥ - bhya̠ḥ ।23) svāhā̠ nabhō̎bhyō̠ nabhō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ nabhō̎bhyaḥ ।24) nabhō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ nabhō̎bhyō̠ nabhō̎bhya̠-ssvāhā̎ ।24) nabhō̎bhya̠ iti̠ nabha̍ḥ - bhya̠ḥ ।25) svāhā̠ mahō̎bhyō̠ mahō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ mahō̎bhyaḥ ।26) mahō̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ mahō̎bhyō̠ mahō̎bhya̠-ssvāhā̎ ।26) mahō̎bhya̠ iti̠ maha̍ḥ - bhya̠ḥ ।27) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।28) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।29) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 40 ॥ (29/35)॥ a. 14 ॥
    meaning

    Svaha to the waters; svaha to the flowing ones; svaha to the carriers; by the waters the sacrifice is carried to completion in every direction.

    word by word
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    इतिItiRefers to something that precedes
    परिPariAround
    सSaYour
    उग्रंUgram(To that form of Lord Maha-Vishnu which is) Ugra {Ferocious}
    नभःNabhahSky · Nabha [Sky or Space] · Sky, Atmosphere
    महMahaGreat
    अANot
    इत्यItyaTo be gone to or towards
    समन्तSamantaHaving the ends together, Contiguous, On all sides
    सम्SamTogether with
    अन्तAntaEnd, Limit, Boundary
    उग्रUgraPowerful
    भीमांBhiimaamWho is fearful in appearance
    महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
  • verse 41
    1) यो अर्व॑न्त॒ मर्व॑न्तं॒-योँ यो अर्व॑न्तम् ।2) अर्व॑न्त॒-ञ्जिघाग्ं॑सति॒ जिघाग्ं॑स॒ त्यर्व॑न्त॒ मर्व॑न्त॒-ञ्जिघाग्ं॑सति ।3) जिघाग्ं॑सति॒ त-न्त-ञ्जिघाग्ं॑सति॒ जिघाग्ं॑सति॒ तम् ।4) त म॒भ्य॑भि त-न्त म॒भि ।5) अ॒भ्य॑मी त्यमी त्य॒भ्या᳚(1॒) भ्य॑मीति ।6) अ॒मी॒ति॒ वरु॑णो॒ वरु॑णो ऽमीत्य मीति॒ वरु॑णः ।7) वरु॑ण॒ इति॒ वरु॑णः ।8) प॒रो मर्तो॒ मर्तः॑ प॒रः प॒रो मर्तः॑ ।9) मर्तः॑ प॒रः प॒रो मर्तो॒ मर्तः॑ प॒रः ।10) प॒र-श्श्वा श्वा प॒रः प॒र-श्श्वा ।11) श्वेति॒ श्वा ।12) अ॒ह-ञ्च॑ चा॒ह म॒ह-ञ्च॑ ।13) च॒ त्व-न्त्व-ञ्च॑ च॒ त्वम् ।14) त्व-ञ्च॑ च॒ त्व-न्त्व-ञ्च॑ ।15) च॒ वृ॒त्र॒ह॒न् वृ॒त्र॒ह॒ग्ग्॒ श्च॒ च॒ वृ॒त्र॒ह॒न्न् ।16) वृ॒त्र॒ह॒-न्थ्सग्ं सं-वृँ॑त्रहन् वृत्रह॒-न्थ्सम् ।16) वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र - ह॒न्न् ।17) स-म्ब॑भूव बभूव॒ सग्ं स-म्ब॑भूव ।18) ब॒भू॒व॒ स॒निभ्यः॑ स॒निभ्यो॑ बभूव बभूव स॒निभ्यः॑ ।19) स॒निभ्य॒ आ स॒निभ्यः॑ स॒निभ्य॒ आ ।19) स॒निभ्य॒ इति॑ स॒नि - भ्यः॒ ।20) एत्या ।21) अ॒रा॒ती॒वा चि॑च् चिदराती॒वा ऽरा॑ती॒वा चि॑त् ।22) चि॒द॒द्रि॒वो॒ ऽद्रि॒व॒ श्चि॒च् चि॒द॒द्रि॒वः॒ ।23) अ॒द्रि॒वो ऽन्वन् व॑द्रिवो ऽद्रि॒वो ऽनु॑ ।23) अ॒द्रि॒व॒ इत्य॑द्रि - वः॒ ।24) अनु॑ नौ ना॒ वन् वनु॑ नौ ।25) नौ॒ शू॒र॒ शू॒र॒ नौ॒ नौ॒ शू॒र॒ ।26) शू॒र॒ म॒ग्ं॒स॒तै॒ म॒ग्ं॒स॒तै॒ शू॒र॒ शू॒र॒ म॒ग्ं॒स॒तै॒ ।27) म॒ग्ं॒स॒तै॒ भ॒द्रा भ॒द्रा मग्ं॑सतै मग्ंसतै भ॒द्राः ।28) भ॒द्रा इन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य भ॒द्रा भ॒द्रा इन्द्र॑स्य ।29) इन्द्र॑स्य रा॒तयो॑ रा॒तय॒ इन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य रा॒तयः॑ ।30) रा॒तय॒ इति॑ रा॒तयः॑ ।31) अ॒भि क्रत्वा॒ क्रत्वा॒ ऽभ्य॑भि क्रत्वा᳚ ।32) क्रत्वे᳚ न्द्रे न्द्र॒ क्रत्वा॒ क्रत्वे᳚न्द्र ।33) इ॒न्द्र॒ भू॒-र्भू॒ रि॒न्द्रे॒न्द्र॒ भूः॒ ।34) भू॒ रधाध॑ भू-र्भू॒ रध॑ ।35) अध॒ ज्मन् ज्म-न्नधाध॒ ज्मन्न् ।36) ज्म-न्न न ज्मन् ज्म-न्न ।37) न ते॑ ते॒ न न ते᳚ ।38) ते॒ वि॒व्य॒ग् वि॒व्य॒-क्ते॒ ते॒ वि॒व्य॒क् ।39) वि॒व्य॒-म्म॒हि॒मान॑-म्महि॒मानं॑-विँव्यग् विव्य-म्महि॒मान᳚म् ।40) म॒हि॒मान॒ग्ं॒ रजाग्ं॑सि॒ रजाग्ं॑सि महि॒मान॑-म्महि॒मान॒ग्ं॒ रजाग्ं॑सि ।41) रजा॒ग्ं॒सीति॒ रजाग्ं॑सि ।42) स्वेन॒ हि हि स्वेन॒ स्वेन॒ हि ।43) हि वृ॒त्रं-वृँ॒त्रग्ं हि हि वृ॒त्रम् ।44) वृ॒त्रग्ं शव॑सा॒ शव॑सा वृ॒त्रं-वृँ॒त्रग्ं शव॑सा ।45) शव॑सा ज॒घन्थ॑ ज॒घन्थ॒ शव॑सा॒ शव॑सा ज॒घन्थ॑ ।46) ज॒घन्थ॒ न न ज॒घन्थ॑ ज॒घन्थ॒ न ।47) न शत्रु॒-श्शत्रु॒-र्न न शत्रुः॑ ।48) शत्रु॒ रन्त॒ मन्त॒ग्ं॒ शत्रु॒-श्शत्रु॒ रन्त᳚म् ।49) अन्तं॑-विँविद-द्विविद॒ दन्त॒ मन्तं॑-विँविदत् ।50) वि॒वि॒द॒-द्यु॒धा यु॒धा वि॑विद-द्विविद-द्यु॒धा ।51) यु॒धा ते॑ ते यु॒धा यु॒धा ते᳚ ।52) त॒ इति॑ ते ।॥ 41 ॥ (52/55)॥ अ. 15 ॥

    1) yō arva̍nta̠ marva̍nta̠ṃ yō yō arva̍ntam ।2) arva̍nta̠-ñjighāgṃ̍sati̠ jighāgṃ̍sa̠ tyarva̍nta̠ marva̍nta̠-ñjighāgṃ̍sati ।3) jighāgṃ̍sati̠ ta-nta-ñjighāgṃ̍sati̠ jighāgṃ̍sati̠ tam ।4) ta ma̠bhya̍bhi ta-nta ma̠bhi ।5) a̠bhya̍mī tyamī tya̠bhyā̎(1̠) bhya̍mīti ।6) a̠mī̠ti̠ varu̍ṇō̠ varu̍ṇō 'mītya mīti̠ varu̍ṇaḥ ।7) varu̍ṇa̠ iti̠ varu̍ṇaḥ ।8) pa̠rō martō̠ marta̍ḥ pa̠raḥ pa̠rō marta̍ḥ ।9) marta̍ḥ pa̠raḥ pa̠rō martō̠ marta̍ḥ pa̠raḥ ।10) pa̠ra-śśvā śvā pa̠raḥ pa̠ra-śśvā ।11) śvēti̠ śvā ।12) a̠ha-ñcha̍ chā̠ha ma̠ha-ñcha̍ ।13) cha̠ tva-ntva-ñcha̍ cha̠ tvam ।14) tva-ñcha̍ cha̠ tva-ntva-ñcha̍ ।15) cha̠ vṛ̠tra̠ha̠n vṛ̠tra̠ha̠gg̠ ścha̠ cha̠ vṛ̠tra̠ha̠nn ।16) vṛ̠tra̠ha̠-nthsagṃ saṃ vṛ̍trahan vṛtraha̠-nthsam ।16) vṛ̠tra̠ha̠nniti̍ vṛtra - ha̠nn ।17) sa-mba̍bhūva babhūva̠ sagṃ sa-mba̍bhūva ।18) ba̠bhū̠va̠ sa̠nibhya̍-ssa̠nibhyō̍ babhūva babhūva sa̠nibhya̍ḥ ।19) sa̠nibhya̠ ā sa̠nibhya̍-ssa̠nibhya̠ ā ।19) sa̠nibhya̠ iti̍ sa̠ni - bhya̠ḥ ।20) ētyā ।21) a̠rā̠tī̠vā chi̍ch chidarātī̠vā 'rā̍tī̠vā chi̍t ।22) chi̠da̠dri̠vō̠ 'dri̠va̠ śchi̠ch chi̠da̠dri̠va̠ḥ ।23) a̠dri̠vō 'nvan va̍drivō 'dri̠vō 'nu̍ ।23) a̠dri̠va̠ itya̍dri - va̠ḥ ।24) anu̍ nau nā̠ van vanu̍ nau ।25) nau̠ śū̠ra̠ śū̠ra̠ nau̠ nau̠ śū̠ra̠ ।26) śū̠ra̠ ma̠gṃ̠sa̠tai̠ ma̠gṃ̠sa̠tai̠ śū̠ra̠ śū̠ra̠ ma̠gṃ̠sa̠tai̠ ।27) ma̠gṃ̠sa̠tai̠ bha̠drā bha̠drā magṃ̍satai magṃsatai bha̠drāḥ ।28) bha̠drā indra̠ syēndra̍sya bha̠drā bha̠drā indra̍sya ।29) indra̍sya rā̠tayō̍ rā̠taya̠ indra̠ syēndra̍sya rā̠taya̍ḥ ।30) rā̠taya̠ iti̍ rā̠taya̍ḥ ।31) a̠bhi kratvā̠ kratvā̠ 'bhya̍bhi kratvā̎ ।32) kratvē̎ ndrē ndra̠ kratvā̠ kratvē̎mdra ।33) i̠ndra̠ bhū̠-rbhū̠ ri̠ndrē̠ndra̠ bhū̠ḥ ।34) bhū̠ radhādha̍ bhū-rbhū̠ radha̍ ।35) adha̠ jman jma-nnadhādha̠ jmann ।36) jma-nna na jman jma-nna ।37) na tē̍ tē̠ na na tē̎ ।38) tē̠ vi̠vya̠g vi̠vya̠-ktē̠ tē̠ vi̠vya̠k ।39) vi̠vya̠-mma̠hi̠māna̍-mmahi̠māna̍ṃ vivyag vivya-mmahi̠māna̎m ।40) ma̠hi̠māna̠gṃ̠ rajāgṃ̍si̠ rajāgṃ̍si mahi̠māna̍-mmahi̠māna̠gṃ̠ rajāgṃ̍si ।41) rajā̠gṃ̠sīti̠ rajāgṃ̍si ।42) svēna̠ hi hi svēna̠ svēna̠ hi ।43) hi vṛ̠traṃ vṛ̠tragṃ hi hi vṛ̠tram ।44) vṛ̠tragṃ śava̍sā̠ śava̍sā vṛ̠traṃ vṛ̠tragṃ śava̍sā ।45) śava̍sā ja̠ghantha̍ ja̠ghantha̠ śava̍sā̠ śava̍sā ja̠ghantha̍ ।46) ja̠ghantha̠ na na ja̠ghantha̍ ja̠ghantha̠ na ।47) na śatru̠-śśatru̠-rna na śatru̍ḥ ।48) śatru̠ ranta̠ manta̠gṃ̠ śatru̠-śśatru̠ ranta̎m ।49) anta̍ṃ vivida-dvivida̠ danta̠ manta̍ṃ vividat ।50) vi̠vi̠da̠-dyu̠dhā yu̠dhā vi̍vida-dvivida-dyu̠dhā ।51) yu̠dhā tē̍ tē yu̠dhā yu̠dhā tē̎ ।52) ta̠ iti̍ tē ।॥ 41 ॥ (52/55)॥ a. 15 ॥
    meaning

    He who seeks to destroy the horse — he who seeks to kill it, that one; let him go far away; may Prajapati protect the horse from all harm.

    word by word
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    तम्TamHis
    तंTamHim · To You · That · Then
    वरुणVarunnaRain-God
    इतिItiRefers to something that precedes
    परोParo[By Whose Mercy Enemies are eradicated and one finally attains the] highest [Moksha, Why should'nt She be Praised by the People?] · Supreme
    परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    त्वम्TvamYou
    वृत्रVrtraDemon Vritra
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    चित्CitConsciousness
    अनुAnuA prefix signifying repeatedly
    नौNauShip, Boat
    शूरShuuraStrong, Powerful, Heroic, Brave
    भद्राBhadraaRiver Bhadra
    इन्द्रIndraChief, King
    अभिAbhiTowards
    भूःBhuuhBhu Loka
    अधAdhaEvil, Bad
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    हिHiFor, Because
    शत्रुShatruEnemy
    दन्तDantasignifying Ekadanta [another name of Sri Ganesha]
    अANot
    तTaThat
    वरुणःVarunnahVaruna
    वारुणVaarunnaVaruna
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
    स्वSvaOne's Own
    त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
    सम्SamTogether with
    हन्HanSlay, Destroy
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    सुरSuraDeva, God, Divinity
    भद्रBhadraBlessed, Auspicious
    रतRataEngaged in
    भूBhuuEarth
    राधाRaadhaaSrimati Radharani
    अन्तAntaEnd, Limit, Boundary
    युद्धYuddhaBattle, Fight, War
  • verse 42
    1) नमो॒ राज्ञे॒ राज्ञे॒ नमो॒ नमो॒ राज्ञे᳚ ।2) राज्ञे॒ नमो॒ नमो॒ राज्ञे॒ राज्ञे॒ नमः॑ ।3) नमो॒ वरु॑णाय॒ वरु॑णाय॒ नमो॒ नमो॒ वरु॑णाय ।4) वरु॑णाय॒ नमो॒ नमो॒ वरु॑णाय॒ वरु॑णाय॒ नमः॑ ।5) नमो ऽश्वा॒या श्वा॑य॒ नमो॒ नमो ऽश्वा॑य ।6) अश्वा॑य॒ नमो॒ नमो ऽश्वा॒या श्वा॑य॒ नमः॑ ।7) नमः॑ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये॒ नमो॒ नमः॑ प्र॒जाप॑तये ।8) प्र॒जाप॑तये॒ नमो॒ नमः॑ प्र॒जाप॑तये प्र॒जाप॑तये॒ नमः॑ ।8) प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ ।9) नमो ऽधि॑पत॒ये ऽधि॑पतये॒ नमो॒ नमो ऽधि॑पतये ।10) अधि॑पत॒ये ऽधि॑पति॒ रधि॑पति॒ रधि॑पत॒ये ऽधि॑पत॒ये ऽधि॑पतिः ।10) अधि॑पतय॒ इत्यधि॑ - प॒त॒ये॒ ।11) अधि॑पति रस्य॒स्य धि॑पति॒ रधि॑पति रसि ।11) अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ ।12) अ॒स्य धि॑पति॒ मधि॑पति मस्य॒स्य धि॑पतिम् ।13) अधि॑पति-म्मा॒ मा ऽधि॑पति॒ मधि॑पति-म्मा ।13) अधि॑पति॒मित्यधि॑ - प॒ति॒म् ।14) मा॒ कु॒रु॒ कु॒रु॒ मा॒ मा॒ कु॒रु॒ ।15) कु॒र्वधि॑पति॒ रधि॑पतिः कुरु कु॒र्वधि॑पतिः ।16) अधि॑पति र॒ह म॒ह मधि॑पति॒ रधि॑पति र॒हम् ।16) अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ ।17) अ॒ह-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ म॒ह म॒ह-म्प्र॒जाना᳚म् ।18) प्र॒जाना᳚-म्भूयास-म्भूयास-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्भूयासम् ।18) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।19) भू॒या॒स॒-म्मा-म्मा-म्भू॑यास-म्भूयास॒-म्माम् ।20) मा-न्धे॑हि धेहि॒ मा-म्मा-न्धे॑हि ।21) धे॒हि॒ मयि॒ मयि॑ धेहि धेहि॒ मयि॑ ।22) मयि॑ धेहि धेहि॒ मयि॒ मयि॑ धेहि ।23) धे॒ह्यु॒पाकृ॑ता यो॒पाकृ॑ताय धेहि धेह्यु॒पाकृ॑ताय ।24) उ॒पाकृ॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒पाकृ॑ता यो॒पाकृ॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।24) उ॒पाकृ॑ता॒येत्यु॑प - आकृ॑ताय ।25) स्वाहा ऽऽल॑ब्धा॒या ल॑ब्धाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धाय ।26) आल॑ब्धाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धा॒या ल॑ब्धाय॒ स्वाहा᳚ ।26) आल॑ब्धा॒येत्या - ल॒ब्धा॒य॒ ।27) स्वाहा॑ हु॒ताय॑ हु॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॑ ।28) हु॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॑ हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।29) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 42 ॥ (29/37)॥ अ. 16 ॥

    1) namō̠ rājñē̠ rājñē̠ namō̠ namō̠ rājñē̎ ।2) rājñē̠ namō̠ namō̠ rājñē̠ rājñē̠ nama̍ḥ ।3) namō̠ varu̍ṇāya̠ varu̍ṇāya̠ namō̠ namō̠ varu̍ṇāya ।4) varu̍ṇāya̠ namō̠ namō̠ varu̍ṇāya̠ varu̍ṇāya̠ nama̍ḥ ।5) namō 'śvā̠yā śvā̍ya̠ namō̠ namō 'śvā̍ya ।6) aśvā̍ya̠ namō̠ namō 'śvā̠yā śvā̍ya̠ nama̍ḥ ।7) nama̍ḥ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē̠ namō̠ nama̍ḥ pra̠jāpa̍tayē ।8) pra̠jāpa̍tayē̠ namō̠ nama̍ḥ pra̠jāpa̍tayē pra̠jāpa̍tayē̠ nama̍ḥ ।8) pra̠jāpa̍taya̠ iti̍ pra̠jā - pa̠ta̠yē̠ ।9) namō 'dhi̍pata̠yē 'dhi̍patayē̠ namō̠ namō 'dhi̍patayē ।10) adhi̍pata̠yē 'dhi̍pati̠ radhi̍pati̠ radhi̍pata̠yē 'dhi̍pata̠yē 'dhi̍patiḥ ।10) adhi̍pataya̠ ityadhi̍ - pa̠ta̠yē̠ ।11) adhi̍pati rasya̠sya dhi̍pati̠ radhi̍pati rasi ।11) adhi̍pati̠rityadhi̍ - pa̠ti̠ḥ ।12) a̠sya dhi̍pati̠ madhi̍pati masya̠sya dhi̍patim ।13) adhi̍pati-mmā̠ mā 'dhi̍pati̠ madhi̍pati-mmā ।13) adhi̍pati̠mityadhi̍ - pa̠ti̠m ।14) mā̠ ku̠ru̠ ku̠ru̠ mā̠ mā̠ ku̠ru̠ ।15) ku̠rvadhi̍pati̠ radhi̍patiḥ kuru ku̠rvadhi̍patiḥ ।16) adhi̍pati ra̠ha ma̠ha madhi̍pati̠ radhi̍pati ra̠ham ।16) adhi̍pati̠rityadhi̍ - pa̠ti̠ḥ ।17) a̠ha-mpra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ ma̠ha ma̠ha-mpra̠jānā̎m ।18) pra̠jānā̎-mbhūyāsa-mbhūyāsa-mpra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mbhūyāsam ।18) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।19) bhū̠yā̠sa̠-mmā-mmā-mbhū̍yāsa-mbhūyāsa̠-mmām ।20) mā-ndhē̍hi dhēhi̠ mā-mmā-ndhē̍hi ।21) dhē̠hi̠ mayi̠ mayi̍ dhēhi dhēhi̠ mayi̍ ।22) mayi̍ dhēhi dhēhi̠ mayi̠ mayi̍ dhēhi ।23) dhē̠hyu̠pākṛ̍tā yō̠pākṛ̍tāya dhēhi dhēhyu̠pākṛ̍tāya ।24) u̠pākṛ̍tāya̠ svāhā̠ svāhō̠pākṛ̍tā yō̠pākṛ̍tāya̠ svāhā̎ ।24) u̠pākṛ̍tā̠yētyu̍pa - ākṛ̍tāya ।25) svāhā ''la̍bdhā̠yā la̍bdhāya̠ svāhā̠ svāhā ''la̍bdhāya ।26) āla̍bdhāya̠ svāhā̠ svāhā ''la̍bdhā̠yā la̍bdhāya̠ svāhā̎ ।26) āla̍bdhā̠yētyā - la̠bdhā̠ya̠ ।27) svāhā̍ hu̠tāya̍ hu̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ hu̠tāya̍ ।28) hu̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ hu̠tāya̍ hu̠tāya̠ svāhā̎ ।29) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 42 ॥ (29/37)॥ a. 16 ॥
    meaning

    Homage to the king; homage to the king; homage to Varuna; homage to Varuna; homage to the horse; homage to the horse; homage to the physician.

    word by word
    नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]
    नमNamaReverential Salutations · Salutations
    इतिItiRefers to something that precedes
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतयेPataye[Salutations] To the Lord
    अधिपतिAdhipatiRuler, Commander, Regent, King
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    अस्यAsyaOf this
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    कुरुKuruPlease do · Please Make · Please Make (my undertakings Free of Obstacles) · May do · Please be [Present in this Water] · Do
    महMahaGreat
    प्रPraPrefix
    मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    अANot
    नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
    वारुणVaarunnaVaruna
    अश्वAshvaHorse
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    रास्यRaasyaPlayful, Playing
    पतिःPatihLord
    महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
    जनJanaPeople
  • verse 43
    1) म॒यो॒भू-र्वातो॒ वातो॑ मयो॒भू-र्म॑यो॒भू-र्वातः॑ ।1) म॒यो॒भूरिति॑ मयः - भूः ।2) वातो॑ अ॒भ्य॑भि वातो॒ वातो॑ अ॒भि ।3) अ॒भि वा॑तु वात्व॒ भ्य॑भि वा॑तु ।4) वा॒तू॒स्रा उ॒स्रा वा॑तु वातू॒स्राः ।5) उ॒स्रा ऊर्ज॑स्वती॒ रूर्ज॑स्वती रु॒स्रा उ॒स्रा ऊर्ज॑स्वतीः ।6) ऊर्ज॑स्वती॒ रोष॑धी॒ रोष॑धी॒ रूर्ज॑स्वती॒ रूर्ज॑स्वती॒ रोष॑धीः ।7) ओष॑धी॒ रौष॑धी॒ रोष॑धी॒रा ।8) आ रि॑शन्ताग्ं रिशन्ता॒ मा रि॑शन्ताम् ।9) रि॒श॒न्ता॒मिति॑ रिशन्ताम् ।10) पीव॑स्वती-र्जी॒वध॑न्या जी॒वध॑न्याः॒ पीव॑स्वतीः॒ पीव॑स्वती-र्जी॒वध॑न्याः ।11) जी॒वध॑न्याः पिबन्तु पिबन्तु जी॒वध॑न्या जी॒वध॑न्याः पिबन्तु ।11) जी॒वध॑न्या॒ इति॑ जी॒व - ध॒न्याः॒ ।12) पि॒ब॒ न्त्व॒व॒साया॑ व॒साय॑ पिबन्तु पिबन्त्व व॒साय॑ ।13) अ॒व॒साय॑ प॒द्वते॑ प॒द्वते॑ ऽव॒साया॑ व॒साय॑ प॒द्वते᳚ ।14) प॒द्वते॑ रुद्र रुद्र प॒द्वते॑ प॒द्वते॑ रुद्र ।14) प॒द्वत॒ इति॑ पत् - वते᳚ ।15) रु॒द्र॒ मृ॒ड॒ मृ॒ड॒ रु॒द्र॒ रु॒द्र॒ मृ॒ड॒ ।16) मृ॒डेति॑ मृड ।17) या-स्सरू॑पा॒-स्सरू॑पा॒ या या-स्सरू॑पाः ।18) सरू॑पा॒ विरू॑पा॒ विरू॑पा॒-स्सरू॑पा॒-स्सरू॑पा॒ विरू॑पाः ।18) सरू॑पा॒ इति॒ स - रू॒पाः॒ ।19) विरू॑पा॒ एक॑रूपा॒ एक॑रूपा॒ विरू॑पा॒ विरू॑पा॒ एक॑रूपाः ।19) विरू॑पा॒ इति॒ वि - रू॒पाः॒ ।20) एक॑रूपा॒ यासां॒-याँसा॒ मेक॑रूपा॒ एक॑रूपा॒ यासा᳚म् ।20) एक॑रूपा॒ इत्येक॑ - रू॒पाः॒ ।21) यासा॑ म॒ग्नि र॒ग्नि-र्यासां॒-याँसा॑ म॒ग्निः ।22) अ॒ग्नि रिष्ट्येष्ट्या॒ ऽग्नि र॒ग्नि रिष्ट्या᳚ ।23) इष्ट्या॒ नामा॑नि॒ नामा॒ नीष्ट्ये ष्ट्या॒ नामा॑नि ।24) नामा॑नि॒ वेद॒ वेद॒ नामा॑नि॒ नामा॑नि॒ वेद॑ ।25) वेदेति॒ वेद॑ ।26) या अङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रसो॒ या या अङ्गि॑रसः ।27) अङ्गि॑रस॒ स्तप॑सा॒ तप॒सा ऽङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस॒ स्तप॑सा ।28) तप॑से॒ हेह तप॑सा॒ तप॑से॒ह ।29) इ॒ह च॒क्रु श्च॒क्रु रि॒हेह च॒क्रुः ।30) च॒क्रु स्ताभ्य॒ स्ताभ्य॑ श्च॒क्रु श्च॒क्रु स्ताभ्यः॑ ।31) ताभ्यः॑ पर्जन्य पर्जन्य॒ ताभ्य॒ स्ताभ्यः॑ पर्जन्य ।32) प॒र्ज॒न्य॒ महि॒ महि॑ पर्जन्य पर्जन्य॒ महि॑ ।33) महि॒ शर्म॒ शर्म॒ महि॒ महि॒ शर्म॑ ।34) शर्म॑ यच्छ यच्छ॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छ ।35) य॒च्छेति॑ यच्छ ।36) या दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॒ या या दे॒वेषु॑ ।37) दे॒वेषु॑ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-न्दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ त॒नुव᳚म् ।38) त॒नुव॒ मैर॑य॒ न्तैर॑यन्त त॒नुव॑-न्त॒नुव॒ मैर॑यन्त ।39) ऐर॑यन्त॒ यासां॒-याँसा॒ मैर॑य॒ न्तैर॑यन्त॒ यासा᳚म् ।40) यासा॒ग्ं॒ सोम॒-स्सोमो॒ यासां॒-याँसा॒ग्ं॒ सोमः॑ ।41) सोमो॒ विश्वा॒ विश्वा॒ सोम॒-स्सोमो॒ विश्वा᳚ ।42) विश्वा॑ रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॒ विश्वा॒ विश्वा॑ रू॒पाणि॑ ।43) रू॒पाणि॒ वेद॒ वेद॑ रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॒ वेद॑ ।44) वेदेति॒ वेद॑ ।45) ता अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒-न्ता स्ता अ॒स्मभ्य᳚म् ।46) अ॒स्मभ्य॒-म्पय॑सा॒ पय॑सा॒ ऽस्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒-म्पय॑सा ।46) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।47) पय॑सा॒ पिन्व॑मानाः॒ पिन्व॑मानाः॒ पय॑सा॒ पय॑सा॒ पिन्व॑मानाः ।48) पिन्व॑मानाः प्र॒जाव॑तीः प्र॒जाव॑तीः॒ पिन्व॑मानाः॒ पिन्व॑मानाः प्र॒जाव॑तीः ।49) प्र॒जाव॑ती रिन्द्रेन्द्र प्र॒जाव॑तीः प्र॒जाव॑ती रिन्द्र ।49) प्र॒जाव॑ती॒रिति॑ प्र॒जा - व॒तीः॒ ।50) इ॒न्द्र॒ गो॒ष्ठे गो॒ष्ठ इ॑न्द्रेन्द्र गो॒ष्ठे ।॥ 43 ॥ (50/58)

    1) ma̠yō̠bhū-rvātō̠ vātō̍ mayō̠bhū-rma̍yō̠bhū-rvāta̍ḥ ।1) ma̠yō̠bhūriti̍ mayaḥ - bhūḥ ।2) vātō̍ a̠bhya̍bhi vātō̠ vātō̍ a̠bhi ।3) a̠bhi vā̍tu vātva̠ bhya̍bhi vā̍tu ।4) vā̠tū̠srā u̠srā vā̍tu vātū̠srāḥ ।5) u̠srā ūrja̍svatī̠ rūrja̍svatī ru̠srā u̠srā ūrja̍svatīḥ ।6) ūrja̍svatī̠ rōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ rūrja̍svatī̠ rūrja̍svatī̠ rōṣa̍dhīḥ ।7) ōṣa̍dhī̠ rauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠rā ।8) ā ri̍śantāgṃ riśantā̠ mā ri̍śantām ।9) ri̠śa̠ntā̠miti̍ riśantām ।10) pīva̍svatī-rjī̠vadha̍nyā jī̠vadha̍nyā̠ḥ pīva̍svatī̠ḥ pīva̍svatī-rjī̠vadha̍nyāḥ ।11) jī̠vadha̍nyāḥ pibantu pibantu jī̠vadha̍nyā jī̠vadha̍nyāḥ pibantu ।11) jī̠vadha̍nyā̠ iti̍ jī̠va - dha̠nyā̠ḥ ।12) pi̠ba̠ ntva̠va̠sāyā̍ va̠sāya̍ pibantu pibantva va̠sāya̍ ।13) a̠va̠sāya̍ pa̠dvatē̍ pa̠dvatē̍ 'va̠sāyā̍ va̠sāya̍ pa̠dvatē̎ ।14) pa̠dvatē̍ rudra rudra pa̠dvatē̍ pa̠dvatē̍ rudra ।14) pa̠dvata̠ iti̍ pat - vatē̎ ।15) ru̠dra̠ mṛ̠ḍa̠ mṛ̠ḍa̠ ru̠dra̠ ru̠dra̠ mṛ̠ḍa̠ ।16) mṛ̠ḍēti̍ mṛḍa ।17) yā-ssarū̍pā̠-ssarū̍pā̠ yā yā-ssarū̍pāḥ ।18) sarū̍pā̠ virū̍pā̠ virū̍pā̠-ssarū̍pā̠-ssarū̍pā̠ virū̍pāḥ ।18) sarū̍pā̠ iti̠ sa - rū̠pā̠ḥ ।19) virū̍pā̠ ēka̍rūpā̠ ēka̍rūpā̠ virū̍pā̠ virū̍pā̠ ēka̍rūpāḥ ।19) virū̍pā̠ iti̠ vi - rū̠pā̠ḥ ।20) ēka̍rūpā̠ yāsā̠ṃ yāsā̠ mēka̍rūpā̠ ēka̍rūpā̠ yāsā̎m ।20) ēka̍rūpā̠ ityēka̍ - rū̠pā̠ḥ ।21) yāsā̍ ma̠gni ra̠gni-ryāsā̠ṃ yāsā̍ ma̠gniḥ ।22) a̠gni riṣṭyēṣṭyā̠ 'gni ra̠gni riṣṭyā̎ ।23) iṣṭyā̠ nāmā̍ni̠ nāmā̠ nīṣṭyē ṣṭyā̠ nāmā̍ni ।24) nāmā̍ni̠ vēda̠ vēda̠ nāmā̍ni̠ nāmā̍ni̠ vēda̍ ।25) vēdēti̠ vēda̍ ।26) yā aṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasō̠ yā yā aṅgi̍rasaḥ ।27) aṅgi̍rasa̠ stapa̍sā̠ tapa̠sā 'ṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa̠ stapa̍sā ।28) tapa̍sē̠ hēha tapa̍sā̠ tapa̍sē̠ha ।29) i̠ha cha̠kru ścha̠kru ri̠hēha cha̠kruḥ ।30) cha̠kru stābhya̠ stābhya̍ ścha̠kru ścha̠kru stābhya̍ḥ ।31) tābhya̍ḥ parjanya parjanya̠ tābhya̠ stābhya̍ḥ parjanya ।32) pa̠rja̠nya̠ mahi̠ mahi̍ parjanya parjanya̠ mahi̍ ।33) mahi̠ śarma̠ śarma̠ mahi̠ mahi̠ śarma̍ ।34) śarma̍ yachCha yachCha̠ śarma̠ śarma̍ yachCha ।35) ya̠chChēti̍ yachCha ।36) yā dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̠ yā yā dē̠vēṣu̍ ।37) dē̠vēṣu̍ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍-ndē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ ta̠nuva̎m ।38) ta̠nuva̠ maira̍ya̠ ntaira̍yanta ta̠nuva̍-nta̠nuva̠ maira̍yanta ।39) aira̍yanta̠ yāsā̠ṃ yāsā̠ maira̍ya̠ ntaira̍yanta̠ yāsā̎m ।40) yāsā̠gṃ̠ sōma̠-ssōmō̠ yāsā̠ṃ yāsā̠gṃ̠ sōma̍ḥ ।41) sōmō̠ viśvā̠ viśvā̠ sōma̠-ssōmō̠ viśvā̎ ।42) viśvā̍ rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̠ viśvā̠ viśvā̍ rū̠pāṇi̍ ।43) rū̠pāṇi̠ vēda̠ vēda̍ rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̠ vēda̍ ।44) vēdēti̠ vēda̍ ।45) tā a̠smabhya̍ ma̠smabhya̠-ntā stā a̠smabhya̎m ।46) a̠smabhya̠-mpaya̍sā̠ paya̍sā̠ 'smabhya̍ ma̠smabhya̠-mpaya̍sā ।46) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।47) paya̍sā̠ pinva̍mānā̠ḥ pinva̍mānā̠ḥ paya̍sā̠ paya̍sā̠ pinva̍mānāḥ ।48) pinva̍mānāḥ pra̠jāva̍tīḥ pra̠jāva̍tī̠ḥ pinva̍mānā̠ḥ pinva̍mānāḥ pra̠jāva̍tīḥ ।49) pra̠jāva̍tī rindrēndra pra̠jāva̍tīḥ pra̠jāva̍tī rindra ।49) pra̠jāva̍tī̠riti̍ pra̠jā - va̠tī̠ḥ ।50) i̠ndra̠ gō̠ṣṭhē gō̠ṣṭha i̍ndrēndra gō̠ṣṭhē ।॥ 43 ॥ (50/58)
    meaning

    O Vata, the good one, breathe upon me; breathe healing upon us; the day-radiant cows are your rays; O Vata breathe blessings upon us.

    word by word
    मयMayaA suffix
    भूःBhuuhBhu Loka
    अभिAbhiTowards
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    इतिItiRefers to something that precedes
    जीवJiivaLiving Being
    धन्याDhanyaaFortunate, Happy
    पिबPibaDrink
    रुद्रःRudrahSri Shiva
    पत्Patto Fall
    मृडMrddaShowing Compassion, Gracious
    याYaaTo go towards
    सSaYour
    विViA prefix indicating division, order etc
    अग्निAgniFire
    नामानिNaamaaniNames · [These] Names [were indeed uttered by the great-souled Brahma]
    वेदVedaVeda
    तपसाTapasaa[Who is blazing with] Tapas
    इहIhaIn this place, Now, Here
    तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form
    सोमSomaMoon
    विश्वाVishvaaWorld · Universe
    रूपाणिRuupaanni(Protect us with those Gentle) Forms (of Yours which move about in the Three Worlds)
    अस्मभ्यम्AsmabhyamFor us
    प्रजाःPrajaahPeople
    इन्द्रIndraChief, King
    मयाMayaaby me · [This Stotra proclaimed] by me · be me
    ओषधिOssadhiHerb, Plant
    अANot
    धन्यDhanyaFortunate
    वसVasaDwelling, Residence
    आवासAavaasaAbode, Dwelling
    रुद्रRudraRudra
    विरूपViruupaUnnatural, Different
    साSaaShe
    रूपRuupaForm, Appearance
    नामNaamaName
    तपसTapasaPenance
    महीMahiithe Great World, the Earth
    विश्वVishvaWorld, Univese
    तTaThat
    पायसPaayasaPayasa, A sweet food prepared with rice and milk
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
  • verse 44
    1) गो॒ष्ठे रि॑रीहि रिरीहि गो॒ष्ठे गो॒ष्ठे रि॑रीहि ।1) गो॒ष्ठ इति॑ गो - स्थे ।2) रि॒री॒हीति॑ रिरीहि ।3) प्र॒जाप॑ति॒-र्मह्य॒-म्मह्य॑-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्मह्य᳚म् ।3) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।4) मह्य॑ मे॒ता ए॒ता मह्य॒-म्मह्य॑ मे॒ताः ।5) ए॒ता ररा॑णो॒ ररा॑ण ए॒ता ए॒ता ररा॑णः ।6) ररा॑णो॒ विश्वै॒-र्विश्वै॒ ररा॑णो॒ ररा॑णो॒ विश्वैः᳚ ।7) विश्वै᳚-र्दे॒वै-र्दे॒वै-र्विश्वै॒-र्विश्वै᳚-र्दे॒वैः ।8) दे॒वैः पि॒तृभिः॑ पि॒तृभि॑-र्दे॒वै-र्दे॒वैः पि॒तृभिः॑ ।9) पि॒तृभिः॑ सं​विँदा॒न-स्सं॑​विँदा॒नः पि॒तृभिः॑ पि॒तृभिः॑ सं​विँदा॒नः ।9) पि॒तृभि॒रिति॑ पि॒तृ - भिः॒ ।10) सं॒​विँ॒दा॒न इति॑ सं - वि॒दा॒नः ।11) शि॒वा-स्स॒ती-स्स॒ती-श्शि॒वा-श्शि॒वा-स्स॒तीः ।12) स॒ती रुपोप॑ स॒ती-स्स॒ती रुप॑ ।13) उप॑ नो न॒ उपोप॑ नः ।14) नो॒ गो॒ष्ठ-ङ्गो॒ष्ठ-न्नो॑ नो गो॒ष्ठम् ।15) गो॒ष्ठ मा गो॒ष्ठ-ङ्गो॒ष्ठ मा ।15) गो॒ष्ठमिति॑ गो - स्थम् ।16) आ ऽक॑ रक॒ रा ऽकः॑ ।17) अ॒क॒ स्तासा॒-न्तासा॑ मक रक॒ स्तासा᳚म् ।18) तासां᳚-वँ॒यं-वँ॒य-न्तासा॒-न्तासां᳚-वँ॒यम् ।19) व॒य-म्प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ व॒यं-वँ॒य-म्प्र॒जया᳚ ।20) प्र॒जया॒ सग्ं स-म्प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ सम् ।20) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।21) सग्ं स॑देम सदेम॒ सग्ं सग्ं स॑देम ।22) स॒दे॒मेति॑ सदेम ।23) इ॒ह धृति॒-र्धृति॑ रि॒हेह धृतिः॑ ।24) धृति॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ धृति॒-र्धृति॒-स्स्वाहा᳚ ।25) स्वाहे॒ हेह स्वाहा॒ स्वाहे॒ह ।26) इ॒ह विधृ॑ति॒-र्विधृ॑ति रि॒हेह विधृ॑तिः ।27) विधृ॑ति॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ विधृ॑ति॒-र्विधृ॑ति॒-स्स्वाहा᳚ ।27) विधृ॑ति॒रिति॒ वि - धृ॒तिः॒ ।28) स्वाहे॒ हेह स्वाहा॒ स्वाहे॒ह ।29) इ॒ह रन्ती॒ रन्ति॑ रि॒हेह रन्तिः॑ ।30) रन्ति॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ रन्ती॒ रन्ति॒-स्स्वाहा᳚ ।31) स्वाहे॒ हेह स्वाहा॒ स्वाहे॒ह ।32) इ॒ह रम॑ती॒ रम॑ति रि॒हेह रम॑तिः ।33) रम॑ति॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ रम॑ती॒ रम॑ति॒-स्स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा॑ म॒ही-म्म॒हीग्​ स्वाहा॒ स्वाहा॑ म॒हीम् ।35) म॒ही मु॑ वु म॒ही-म्म॒ही मु॑ ।36) ऊ॒ षु सू॑ षु ।37) सु सु॒त्रामा॑णग्ं सु॒त्रामा॑ण॒ग्ं॒ सु सु सु॒त्रामा॑णम् ।38) सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु - त्रामा॑णम् ।॥ 44 ॥ (38/44)॥ अ. 17 ॥

    1) gō̠ṣṭhē ri̍rīhi rirīhi gō̠ṣṭhē gō̠ṣṭhē ri̍rīhi ।1) gō̠ṣṭha iti̍ gō - sthē ।2) ri̠rī̠hīti̍ rirīhi ।3) pra̠jāpa̍ti̠-rmahya̠-mmahya̍-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rmahya̎m ।3) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।4) mahya̍ mē̠tā ē̠tā mahya̠-mmahya̍ mē̠tāḥ ।5) ē̠tā rarā̍ṇō̠ rarā̍ṇa ē̠tā ē̠tā rarā̍ṇaḥ ।6) rarā̍ṇō̠ viśvai̠-rviśvai̠ rarā̍ṇō̠ rarā̍ṇō̠ viśvai̎ḥ ।7) viśvai̎-rdē̠vai-rdē̠vai-rviśvai̠-rviśvai̎-rdē̠vaiḥ ।8) dē̠vaiḥ pi̠tṛbhi̍ḥ pi̠tṛbhi̍-rdē̠vai-rdē̠vaiḥ pi̠tṛbhi̍ḥ ।9) pi̠tṛbhi̍-ssaṃvidā̠na-ssa̍ṃvidā̠naḥ pi̠tṛbhi̍ḥ pi̠tṛbhi̍-ssaṃvidā̠naḥ ।9) pi̠tṛbhi̠riti̍ pi̠tṛ - bhi̠ḥ ।10) sa̠ṃvi̠dā̠na iti̍ saṃ - vi̠dā̠naḥ ।11) śi̠vā-ssa̠tī-ssa̠tī-śśi̠vā-śśi̠vā-ssa̠tīḥ ।12) sa̠tī rupōpa̍ sa̠tī-ssa̠tī rupa̍ ।13) upa̍ nō na̠ upōpa̍ naḥ ।14) nō̠ gō̠ṣṭha-ṅgō̠ṣṭha-nnō̍ nō gō̠ṣṭham ।15) gō̠ṣṭha mā gō̠ṣṭha-ṅgō̠ṣṭha mā ।15) gō̠ṣṭhamiti̍ gō - stham ।16) ā 'ka̍ raka̠ rā 'ka̍ḥ ।17) a̠ka̠ stāsā̠-ntāsā̍ maka raka̠ stāsā̎m ।18) tāsā̎ṃ va̠yaṃ va̠ya-ntāsā̠-ntāsā̎ṃ va̠yam ।19) va̠ya-mpra̠jayā̎ pra̠jayā̍ va̠yaṃ va̠ya-mpra̠jayā̎ ।20) pra̠jayā̠ sagṃ sa-mpra̠jayā̎ pra̠jayā̠ sam ।20) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।21) sagṃ sa̍dēma sadēma̠ sagṃ sagṃ sa̍dēma ।22) sa̠dē̠mēti̍ sadēma ।23) i̠ha dhṛti̠-rdhṛti̍ ri̠hēha dhṛti̍ḥ ।24) dhṛti̠-ssvāhā̠ svāhā̠ dhṛti̠-rdhṛti̠-ssvāhā̎ ।25) svāhē̠ hēha svāhā̠ svāhē̠ha ।26) i̠ha vidhṛ̍ti̠-rvidhṛ̍ti ri̠hēha vidhṛ̍tiḥ ।27) vidhṛ̍ti̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vidhṛ̍ti̠-rvidhṛ̍ti̠-ssvāhā̎ ।27) vidhṛ̍ti̠riti̠ vi - dhṛ̠ti̠ḥ ।28) svāhē̠ hēha svāhā̠ svāhē̠ha ।29) i̠ha rantī̠ ranti̍ ri̠hēha ranti̍ḥ ।30) ranti̠-ssvāhā̠ svāhā̠ rantī̠ ranti̠-ssvāhā̎ ।31) svāhē̠ hēha svāhā̠ svāhē̠ha ।32) i̠ha rama̍tī̠ rama̍ti ri̠hēha rama̍tiḥ ।33) rama̍ti̠-ssvāhā̠ svāhā̠ rama̍tī̠ rama̍ti̠-ssvāhā̎ ।34) svāhā̍ ma̠hī-mma̠hīg​ svāhā̠ svāhā̍ ma̠hīm ।35) ma̠hī mu̍ vu ma̠hī-mma̠hī mu̍ ।36) ū̠ ṣu sū̍ ṣu ।37) su su̠trāmā̍ṇagṃ su̠trāmā̍ṇa̠gṃ̠ su su su̠trāmā̍ṇam ।38) su̠trāmā̍ṇa̠miti̍ su - trāmā̍ṇam ।॥ 44 ॥ (38/44)॥ a. 17 ॥
    meaning

    Revel in the cowpen; lick there; Prajapati gives me what I need; Prajapati is my preceptor and my giver.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    गोGoOrgan of Sense
    प्रजाःPrajaahPeople
    पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
    मह्यMahyaHighly Honoured
    एताEtaaThese
    पितृPitrMane
    सSaYour
    सतीSatiiSati [Totally surrendered to Krishna]
    रुपRupaForm
    उपUpaNear to
    नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    सम्SamTogether with
    प्रPraPrefix
    जयाJayaaJaya
    इहIhaIn this place, Now, Here
    धृतिDhrtiContentment
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    विViA prefix indicating division, order etc
    महीम्Mahiim(Second indeed for the welfare of this World, the Lord lifted) the Earth (which had gone to Rasatala)
    महीMahiithe Great World, the Earth
    सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
    अANot
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    पतिःPatihLord
    एतEtaCome Near, Approached
    भीBhiiTo Fear
    रूपRuupaForm, Appearance
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    स्थSthaAbiding
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    कःKahWhat
    वयVayaOne who Weaves, Weaver
    जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
  • verse 45
    1) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।2) स्वि॒ दा॒सी॒ दा॒सी॒-थ्स्वि॒-थ्स्वि॒ दा॒सी॒त् ।3) आ॒सी॒-त्पू॒र्वचि॑त्तिः पू॒र्वचि॑त्ति रासी दासी-त्पू॒र्वचि॑त्तिः ।4) पू॒र्वचि॑त्तिः॒ कि-ङ्कि-म्पू॒र्वचि॑त्तिः पू॒र्वचि॑त्तिः॒ किम् ।4) पू॒र्वचि॑त्ति॒रिति॑ पू॒र्व - चि॒त्तिः॒ ।5) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।6) स्वि॒ दा॒सी॒ दा॒सी॒-थ्स्वि॒-थ्स्वि॒ दा॒सी॒त् ।7) आ॒सी॒-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॑सी दासी-द्बृ॒हत् ।8) बृ॒ह-द्वयो॒ वयो॑ बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्वयः॑ ।9) वय॒ इति॒ वयः॑ ।10) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।11) स्वि॒ दा॒सी॒ दा॒सी॒-थ्स्वि॒-थ्स्वि॒ दा॒सी॒त् ।12) आ॒सी॒-त्पि॒श॒ङ्गि॒ला पि॑शङ्गि॒ला ऽऽसी॑ दासी-त्पिशङ्गि॒ला ।13) पि॒श॒ङ्गि॒ला कि-ङ्कि-म्पि॑शङ्गि॒ला पि॑शङ्गि॒ला किम् ।14) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।15) स्वि॒ दा॒सी॒ दा॒सी॒-थ्स्वि॒-थ्स्वि॒ दा॒सी॒त् ।16) आ॒सी॒-त्पि॒लि॒प्पि॒ला पि॑लिप्पि॒ला ऽऽसी॑ दासी-त्पिलिप्पि॒ला ।17) पि॒लि॒प्पि॒लेति॑ पिलिप्पि॒ला ।18) द्यौ रा॑सी दासी॒-द्द्यौ-र्द्यौ रा॑सीत् ।19) आ॒सी॒-त्पू॒र्वचि॑त्तिः पू॒र्वचि॑त्ति रासी दासी-त्पू॒र्वचि॑त्तिः ।20) पू॒र्वचि॑त्ति॒ रश्वो ऽश्वः॑ पू॒र्वचि॑त्तिः पू॒र्वचि॑त्ति॒ रश्वः॑ ।20) पू॒र्वचि॑त्ति॒रिति॑ पू॒र्व - चि॒त्तिः॒ ।21) अश्व॑ आसी दासी॒ दश्वो ऽश्व॑ आसीत् ।22) आ॒सी॒-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॑सी दासी-द्बृ॒हत् ।23) बृ॒ह-द्वयो॒ वयो॑ बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्वयः॑ ।24) वय॒ इति॒ वयः॑ ।25) रात्रि॑ रासी दासी॒-द्रात्री॒ रात्रि॑ रासीत् ।26) आ॒सी॒-त्पि॒श॒ङ्गि॒ला पि॑शङ्गि॒ला ऽऽसी॑ दासी-त्पिशङ्गि॒ला ।27) पि॒श॒ङ्गि॒ला ऽवि॒ रविः॑ पिशङ्गि॒ला पि॑शङ्गि॒ला ऽविः॑ ।28) अवि॑ रासी दासी॒ दवि॒ रवि॑ रासीत् ।29) आ॒सी॒-त्पि॒लि॒प्पि॒ला पि॑लिप्पि॒ला ऽऽसी॑ दासी-त्पिलिप्पि॒ला ।30) पि॒लि॒प्पि॒लेति॑ पिलिप्पि॒ला ।31) क-स्स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कः क-स्स्वि॑त् ।32) स्वि॒ दे॒का॒ क्ये॑का॒की स्वि॑-थ्स्वि देका॒की ।33) ए॒का॒की च॑रति चर त्येका॒ क्ये॑का॒की च॑रति ।34) च॒र॒ति॒ कः क श्च॑रति चरति॒ कः ।35) क उ॑ वु॒ कः क उ॑ ।36) उ॒ स्वि॒-थ्स्वि॒दु॒ वु॒ स्वि॒त् ।37) स्वि॒ज् जा॒य॒ते॒ जा॒य॒ते॒ स्वि॒-थ्स्वि॒ज् जा॒य॒ते॒ ।38) जा॒य॒ते॒ पुनः॒ पुन॑-र्जायते जायते॒ पुनः॑ ।39) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।40) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।41) स्वि॒ द्धि॒मस्य॑ हि॒मस्य॑ स्वि-थ्स्वि द्धि॒मस्य॑ ।42) हि॒मस्य॑ भेष॒ज-म्भे॑ष॒जग्ं हि॒मस्य॑ हि॒मस्य॑ भेष॒जम् ।43) भे॒ष॒ज-ङ्कि-ङ्कि-म्भे॑ष॒ज-म्भे॑ष॒ज-ङ्किम् ।44) किग्ग्​ स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग्​ स्वि॑त् ।45) स्वि॒ दा॒वप॑न मा॒वप॑नग्ग्​ स्वि-थ्स्वि दा॒वप॑नम् ।46) आ॒वप॑न-म्म॒ह-न्म॒ह दा॒वप॑न मा॒वप॑न-म्म॒हत् ।46) आ॒वप॑न॒मित्या᳚ - वप॑नम् ।47) म॒हदिति॑ म॒हत् ।48) सूर्य॑ एका॒ क्ये॑का॒की सूर्य॒-स्सूर्य॑ एका॒की ।49) ए॒का॒की च॑रति चर त्येका॒ क्ये॑का॒की च॑रति ।50) च॒र॒ति॒ च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा᳚ श्चरति चरति च॒न्द्रमाः᳚ ।॥ 45 ॥ (50/53)

    1) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।2) svi̠ dā̠sī̠ dā̠sī̠-thsvi̠-thsvi̠ dā̠sī̠t ।3) ā̠sī̠-tpū̠rvachi̍ttiḥ pū̠rvachi̍tti rāsī dāsī-tpū̠rvachi̍ttiḥ ।4) pū̠rvachi̍tti̠ḥ ki-ṅki-mpū̠rvachi̍ttiḥ pū̠rvachi̍tti̠ḥ kim ।4) pū̠rvachi̍tti̠riti̍ pū̠rva - chi̠tti̠ḥ ।5) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।6) svi̠ dā̠sī̠ dā̠sī̠-thsvi̠-thsvi̠ dā̠sī̠t ।7) ā̠sī̠-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̍sī dāsī-dbṛ̠hat ।8) bṛ̠ha-dvayō̠ vayō̍ bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dvaya̍ḥ ।9) vaya̠ iti̠ vaya̍ḥ ।10) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।11) svi̠ dā̠sī̠ dā̠sī̠-thsvi̠-thsvi̠ dā̠sī̠t ।12) ā̠sī̠-tpi̠śa̠ṅgi̠lā pi̍śaṅgi̠lā ''sī̍ dāsī-tpiśaṅgi̠lā ।13) pi̠śa̠ṅgi̠lā ki-ṅki-mpi̍śaṅgi̠lā pi̍śaṅgi̠lā kim ।14) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।15) svi̠ dā̠sī̠ dā̠sī̠-thsvi̠-thsvi̠ dā̠sī̠t ।16) ā̠sī̠-tpi̠li̠ppi̠lā pi̍lippi̠lā ''sī̍ dāsī-tpilippi̠lā ।17) pi̠li̠ppi̠lēti̍ pilippi̠lā ।18) dyau rā̍sī dāsī̠-ddyau-rdyau rā̍sīt ।19) ā̠sī̠-tpū̠rvachi̍ttiḥ pū̠rvachi̍tti rāsī dāsī-tpū̠rvachi̍ttiḥ ।20) pū̠rvachi̍tti̠ raśvō 'śva̍ḥ pū̠rvachi̍ttiḥ pū̠rvachi̍tti̠ raśva̍ḥ ।20) pū̠rvachi̍tti̠riti̍ pū̠rva - chi̠tti̠ḥ ।21) aśva̍ āsī dāsī̠ daśvō 'śva̍ āsīt ।22) ā̠sī̠-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̍sī dāsī-dbṛ̠hat ।23) bṛ̠ha-dvayō̠ vayō̍ bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dvaya̍ḥ ।24) vaya̠ iti̠ vaya̍ḥ ।25) rātri̍ rāsī dāsī̠-drātrī̠ rātri̍ rāsīt ।26) ā̠sī̠-tpi̠śa̠ṅgi̠lā pi̍śaṅgi̠lā ''sī̍ dāsī-tpiśaṅgi̠lā ।27) pi̠śa̠ṅgi̠lā 'vi̠ ravi̍ḥ piśaṅgi̠lā pi̍śaṅgi̠lā 'vi̍ḥ ।28) avi̍ rāsī dāsī̠ davi̠ ravi̍ rāsīt ।29) ā̠sī̠-tpi̠li̠ppi̠lā pi̍lippi̠lā ''sī̍ dāsī-tpilippi̠lā ।30) pi̠li̠ppi̠lēti̍ pilippi̠lā ।31) ka-ssvi̍-thsvi̠-tkaḥ ka-ssvi̍t ।32) svi̠ dē̠kā̠ kyē̍kā̠kī svi̍-thsvi dēkā̠kī ।33) ē̠kā̠kī cha̍rati chara tyēkā̠ kyē̍kā̠kī cha̍rati ।34) cha̠ra̠ti̠ kaḥ ka ścha̍rati charati̠ kaḥ ।35) ka u̍ vu̠ kaḥ ka u̍ ।36) u̠ svi̠-thsvi̠du̠ vu̠ svi̠t ।37) svi̠j jā̠ya̠tē̠ jā̠ya̠tē̠ svi̠-thsvi̠j jā̠ya̠tē̠ ।38) jā̠ya̠tē̠ puna̠ḥ puna̍-rjāyatē jāyatē̠ puna̍ḥ ।39) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।40) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।41) svi̠ ddhi̠masya̍ hi̠masya̍ svi-thsvi ddhi̠masya̍ ।42) hi̠masya̍ bhēṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠jagṃ hi̠masya̍ hi̠masya̍ bhēṣa̠jam ।43) bhē̠ṣa̠ja-ṅki-ṅki-mbhē̍ṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠ja-ṅkim ।44) kigg​ svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg​ svi̍t ।45) svi̠ dā̠vapa̍na mā̠vapa̍nagg​ svi-thsvi dā̠vapa̍nam ।46) ā̠vapa̍na-mma̠ha-nma̠ha dā̠vapa̍na mā̠vapa̍na-mma̠hat ।46) ā̠vapa̍na̠mityā̎ - vapa̍nam ।47) ma̠haditi̍ ma̠hat ।48) sūrya̍ ēkā̠ kyē̍kā̠kī sūrya̠-ssūrya̍ ēkā̠kī ।49) ē̠kā̠kī cha̍rati chara tyēkā̠ kyē̍kā̠kī cha̍rati ।50) cha̠ra̠ti̠ cha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̎ ścharati charati cha̠ndramā̎ḥ ।॥ 45 ॥ (50/53)
    meaning

    Who was this? Who was sitting in the past? She was sitting — the Purvachitti; she is the one dear to women; she is the one sought after by women.

    word by word
    किम्KimWhat
    पूर्वPuurvaEast
    वयVayaOne who Weaves, Weaver
    इतिItiRefers to something that precedes
    अश्वAshvaHorse
    रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night
    रविःRavihThe Sun
    चरCaraMoving
    कKaWhich?
    जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]
    पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
    महत्MahatGreat, Large
    सूर्यSuuryaSurya
    चन्द्रमाCandramaaChandrama, Moon
    पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
    वायोVaayo[Salutations to You] O Vayu · O Vayu
    स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
    असिAsiYou are
    स्वSvaOne's Own
    विViA prefix indicating division, order etc
    रविRaviSun God
    कःKahWhat
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    हिमHimaCold, Cool
    एकEkaOne
  • verse 46
    1) च॒न्द्रमा॑ जायते जायते च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॑ जायते ।2) जा॒य॒ते॒ पुनः॒ पुन॑-र्जायते जायते॒ पुनः॑ ।3) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।4) अ॒ग्निर्-हि॒मस्य॑ हि॒म स्या॒ग्नि र॒ग्निर्-हि॒मस्य॑ ।5) हि॒मस्य॑ भेष॒ज-म्भे॑ष॒जग्ं हि॒मस्य॑ हि॒मस्य॑ भेष॒जम् ।6) भे॒ष॒ज-म्भूमि॒-र्भूमि॑-र्भेष॒ज-म्भे॑ष॒ज-म्भूमिः॑ ।7) भूमि॑ रा॒वप॑न मा॒वप॑न॒-म्भूमि॒-र्भूमि॑ रा॒वप॑नम् ।8) आ॒वप॑न-म्म॒ह-न्म॒ह दा॒वप॑न मा॒वप॑न-म्म॒हत् ।8) आ॒वप॑न॒मित्या᳚ - वप॑नम् ।9) म॒हदिति॑ म॒हत् ।10) पृ॒च्छामि॑ त्वा त्वा पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॑ त्वा ।11) त्वा॒ पर॒-म्पर॑-न्त्वा त्वा॒ पर᳚म् ।12) पर॒ मन्त॒ मन्त॒-म्पर॒-म्पर॒ मन्त᳚म् ।13) अन्त॑-म्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अन्त॒ मन्त॑-म्पृथि॒व्याः ।14) पृ॒थि॒व्याः पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः पृ॒च्छामि॑ ।15) पृ॒च्छामि॑ त्वा त्वा पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॑ त्वा ।16) त्वा॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य त्वा त्वा॒ भुव॑नस्य ।17) भुव॑नस्य॒ नाभि॒-न्नाभि॒-म्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ नाभि᳚म् ।18) नाभि॒मिति॒ नाभि᳚म् ।19) पृ॒च्छामि॑ त्वा त्वा पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॑ त्वा ।20) त्वा॒ वृष्णो॒ वृष्ण॑ स्त्वा त्वा॒ वृष्णः॑ ।21) वृष्णो॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वृष्णो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य ।22) अश्व॑स्य॒ रेतो॒ रेतो ऽश्व॒स्या श्व॑स्य॒ रेतः॑ ।23) रेतः॑ पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॒ रेतो॒ रेतः॑ पृ॒च्छामि॑ ।24) पृ॒च्छामि॑ वा॒चो वा॒चः पृ॒च्छामि॑ पृ॒च्छामि॑ वा॒चः ।25) वा॒चः प॑र॒म-म्प॑र॒मं-वाँ॒चो वा॒चः प॑र॒मम् ।26) प॒र॒मं-व्योँ॑म॒ व्यो॑म पर॒म-म्प॑र॒मं-व्योँ॑म ।27) व्यो॑मेति॒ वि - ओ॒म॒ ।28) वेदि॑ माहु राहु॒-र्वेदिं॒-वेँदि॑ माहुः ।29) आ॒हुः॒ पर॒-म्पर॑ माहु राहुः॒ पर᳚म् ।30) पर॒ मन्त॒ मन्त॒-म्पर॒-म्पर॒ मन्त᳚म् ।31) अन्त॑-म्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अन्त॒ मन्त॑-म्पृथि॒व्याः ।32) पृ॒थि॒व्या य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या य॒ज्ञम् ।33) य॒ज्ञ मा॑हु राहु-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मा॑हुः ।34) आ॒हु॒-र्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्या हु राहु॒-र्भुव॑नस्य ।35) भुव॑नस्य॒ नाभि॒-न्नाभि॒-म्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ नाभि᳚म् ।36) नाभि॒मिति॒ नाभि᳚म् ।37) सोम॑ माहु राहु॒-स्सोम॒ग्ं॒ सोम॑ माहुः ।38) आ॒हु॒-र्वृष्णो॒ वृष्ण॑ आहु राहु॒-र्वृष्णः॑ ।39) वृष्णो॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वृष्णो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य ।40) अश्व॑स्य॒ रेतो॒ रेतो ऽश्व॒स्या श्व॑स्य॒ रेतः॑ ।41) रेतो॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ रेतो॒ रेतो॒ ब्रह्म॑ ।42) ब्रह्मै॒वैव ब्रह्म॒ ब्रह्मै॒व ।43) ए॒व वा॒चो वा॒च ए॒वैव वा॒चः ।44) वा॒चः प॑र॒म-म्प॑र॒मं-वाँ॒चो वा॒चः प॑र॒मम् ।45) प॒र॒मं-व्योँ॑म॒ व्यो॑म पर॒म-म्प॑र॒मं-व्योँ॑म ।46) व्यो॑मेति॒ वि - ओ॒म॒ ।॥ 46 ॥ (46/47)॥ अ. 18 ॥

    1) cha̠ndramā̍ jāyatē jāyatē cha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̍ jāyatē ।2) jā̠ya̠tē̠ puna̠ḥ puna̍-rjāyatē jāyatē̠ puna̍ḥ ।3) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।4) a̠gnir-hi̠masya̍ hi̠ma syā̠gni ra̠gnir-hi̠masya̍ ।5) hi̠masya̍ bhēṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠jagṃ hi̠masya̍ hi̠masya̍ bhēṣa̠jam ।6) bhē̠ṣa̠ja-mbhūmi̠-rbhūmi̍-rbhēṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠ja-mbhūmi̍ḥ ।7) bhūmi̍ rā̠vapa̍na mā̠vapa̍na̠-mbhūmi̠-rbhūmi̍ rā̠vapa̍nam ।8) ā̠vapa̍na-mma̠ha-nma̠ha dā̠vapa̍na mā̠vapa̍na-mma̠hat ।8) ā̠vapa̍na̠mityā̎ - vapa̍nam ।9) ma̠haditi̍ ma̠hat ।10) pṛ̠chChāmi̍ tvā tvā pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̍ tvā ।11) tvā̠ para̠-mpara̍-ntvā tvā̠ para̎m ।12) para̠ manta̠ manta̠-mpara̠-mpara̠ manta̎m ।13) anta̍-mpṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā anta̠ manta̍-mpṛthi̠vyāḥ ।14) pṛ̠thi̠vyāḥ pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̍ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̠chChāmi̍ ।15) pṛ̠chChāmi̍ tvā tvā pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̍ tvā ।16) tvā̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya tvā tvā̠ bhuva̍nasya ।17) bhuva̍nasya̠ nābhi̠-nnābhi̠-mbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ nābhi̎m ।18) nābhi̠miti̠ nābhi̎m ।19) pṛ̠chChāmi̍ tvā tvā pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̍ tvā ।20) tvā̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇa̍ stvā tvā̠ vṛṣṇa̍ḥ ।21) vṛṣṇō̠ aśva̠syā śva̍sya̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇō̠ aśva̍sya ।22) aśva̍sya̠ rētō̠ rētō 'śva̠syā śva̍sya̠ rēta̍ḥ ।23) rēta̍ḥ pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̠ rētō̠ rēta̍ḥ pṛ̠chChāmi̍ ।24) pṛ̠chChāmi̍ vā̠chō vā̠chaḥ pṛ̠chChāmi̍ pṛ̠chChāmi̍ vā̠chaḥ ।25) vā̠chaḥ pa̍ra̠ma-mpa̍ra̠maṃ vā̠chō vā̠chaḥ pa̍ra̠mam ।26) pa̠ra̠maṃ vyō̍ma̠ vyō̍ma para̠ma-mpa̍ra̠maṃ vyō̍ma ।27) vyō̍mēti̠ vi - ō̠ma̠ ।28) vēdi̍ māhu rāhu̠-rvēdi̠ṃ vēdi̍ māhuḥ ।29) ā̠hu̠ḥ para̠-mpara̍ māhu rāhu̠ḥ para̎m ।30) para̠ manta̠ manta̠-mpara̠-mpara̠ manta̎m ।31) anta̍-mpṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā anta̠ manta̍-mpṛthi̠vyāḥ ।32) pṛ̠thi̠vyā ya̠jñaṃ ya̠jña-mpṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā ya̠jñam ।33) ya̠jña mā̍hu rāhu-rya̠jñaṃ ya̠jña mā̍huḥ ।34) ā̠hu̠-rbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasyā hu rāhu̠-rbhuva̍nasya ।35) bhuva̍nasya̠ nābhi̠-nnābhi̠-mbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ nābhi̎m ।36) nābhi̠miti̠ nābhi̎m ।37) sōma̍ māhu rāhu̠-ssōma̠gṃ̠ sōma̍ māhuḥ ।38) ā̠hu̠-rvṛṣṇō̠ vṛṣṇa̍ āhu rāhu̠-rvṛṣṇa̍ḥ ।39) vṛṣṇō̠ aśva̠syā śva̍sya̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇō̠ aśva̍sya ।40) aśva̍sya̠ rētō̠ rētō 'śva̠syā śva̍sya̠ rēta̍ḥ ।41) rētō̠ brahma̠ brahma̠ rētō̠ rētō̠ brahma̍ ।42) brahmai̠vaiva brahma̠ brahmai̠va ।43) ē̠va vā̠chō vā̠cha ē̠vaiva vā̠chaḥ ।44) vā̠chaḥ pa̍ra̠ma-mpa̍ra̠maṃ vā̠chō vā̠chaḥ pa̍ra̠mam ।45) pa̠ra̠maṃ vyō̍ma̠ vyō̍ma para̠ma-mpa̍ra̠maṃ vyō̍ma ।46) vyō̍mēti̠ vi - ō̠ma̠ ।॥ 46 ॥ (46/47)॥ a. 18 ॥
    meaning

    The moon is born again; again it is born; indeed Agni is the medicine for the cold; Agni is the one who removes the darkness of winter.

    word by word
    चन्द्रमाCandramaaChandrama, Moon
    जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]
    पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
    हिमHimaCold, Cool
    भूमिBhuumiEarth
    महत्MahatGreat, Large
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    परम्ParamAfterwards, Later, After, Beyond
    परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
    अन्तAntaEnd, Limit, Boundary
    भुवनस्यBhuvanasyaWithin [this mighty] Earth
    वाचVaacaSpeech
    व्योमVyomaSky · Vyoma [H]
    विViA prefix indicating division, order etc
    आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
    राहुRaahuRahu
    यज्ञYajnyaSacrifice
    सोमSomaMoon
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    अANot
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
    नाभिNaabhiNavel
    अश्वAshvaHorse
    स्वSvaOne's Own
    वचःVacahWords
    परमंParamam[He having abandoned all Sinful tendencies, obtains the] Supreme [Feet of the Devi] · Highest, Supreme · (Lord Narasimha is the) highest (Divinity) · Very much
    परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    वचVacaSpeech
  • verse 47
    1) अम्बे॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बे ऽम्बे॒ अम्बा॑लि ।2) अम्बा॒ ल्यम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बि॑के ।3) अम्बि॑के॒ न नाम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ न ।4) न मा॑ मा॒ न न मा᳚ ।5) मा॒ न॒य॒ति॒ न॒य॒ति॒ मा॒ मा॒ न॒य॒ति॒ ।6) न॒य॒ति॒ कः को न॑यति नयति॒ कः ।7) क श्च॒न च॒न कः क श्च॒न ।8) च॒नेति॑ च॒न ।9) स॒स स्त्य॑श्व॒को᳚ ऽश्व॒क-स्स॒सस्ति॑ स॒स स्त्य॑श्व॒कः ।10) अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ।11) सुभ॑गे॒ काम्पी॑लवासिनि॒ काम्पी॑लवासिनि॒ सुभ॑गे॒ सुभ॑गे॒ काम्पी॑लवासिनि ।11) सुभ॑ग॒ इति॒ सु - भ॒गे॒ ।12) काम्पी॑लवासिनि सुव॒र्गे सु॑व॒र्गे काम्पी॑लवासिनि॒ काम्पी॑लवासिनि सुव॒र्गे ।12) काम्पी॑लवासि॒नीति॒ काम्पी॑ल - वा॒सि॒नि॒ ।13) सु॒व॒र्गे लो॒के लो॒के सु॑व॒र्गे सु॑व॒र्गे लो॒के ।13) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गे ।14) लो॒के सग्ं सम् ँलो॒के लो॒के सम् ।15) स-म्प्र प्र सग्ं स-म्प्र ।16) प्रोर्ण्वा॑था मूर्ण्वाथा॒-म्प्र प्रोर्ण्वा॑थाम् ।17) ऊ॒र्ण्वा॒था॒मित्यू᳚र्ण्वाथाम् ।18) आ ऽह म॒ह मा ऽहम् ।19) अ॒ह म॑जा न्यजा न्य॒ह म॒ह म॑जानि ।20) अ॒जा॒नि॒ ग॒र्भ॒ध-ङ्ग॑र्भ॒ध म॑जा न्यजानि गर्भ॒धम् ।21) ग॒र्भ॒ध मा ग॑र्भ॒ध-ङ्ग॑र्भ॒ध मा ।21) ग॒र्भ॒धमिति॑ गर्भ - धम् ।22) आ त्व-न्त्व मा त्वम् ।23) त्व म॑जा स्यजासि॒ त्व-न्त्व म॑जासि ।24) अ॒जा॒सि॒ ग॒र्भ॒ध-ङ्ग॑र्भ॒ध म॑जा स्यजासि गर्भ॒धम् ।25) ग॒र्भ॒धमिति॑ गर्भ - धम् ।26) तौ स॒ह स॒ह तौ तौ स॒ह ।27) स॒ह च॒तुर॑ श्च॒तुरः॑ स॒ह स॒ह च॒तुरः॑ ।28) च॒तुरः॑ प॒दः प॒द श्च॒तुर॑ श्च॒तुरः॑ प॒दः ।29) प॒द-स्सग्ं स-म्प॒दः प॒द-स्सम् ।30) स-म्प्र प्र सग्ं स-म्प्र ।31) प्र सा॑रयावहै सारयावहै॒ प्र प्र सा॑रयावहै ।32) सा॒र॒या॒व॒हा॒ इति॑ सारयावहै ।33) वृषा॑ वां-वाँं॒-वृँषा॒ वृषा॑ वाम् ।34) वा॒ग्ं॒ रे॒तो॒धा रे॑तो॒धा वां᳚-वाँग्ं रेतो॒धाः ।35) रे॒तो॒धा रेतो॒ रेतो॑ रेतो॒धा रे॑तो॒धा रेतः॑ ।35) रे॒तो॒धा इति॑ रेतः - धाः ।36) रेतो॑ दधातु दधातु॒ रेतो॒ रेतो॑ दधातु ।37) द॒धा॒ तूदु-द्द॑धातु दधा॒तूत् ।38) उ-थ्स॒क्थ्यो᳚-स्स॒क्थ्यो॑ रुदु-थ्स॒क्थ्योः᳚ ।39) स॒क्थ्यो᳚-र्गृ॒द-ङ्गृ॒दग्ं स॒क्थ्यो᳚-स्स॒क्थ्यो᳚-र्गृ॒दम् ।40) गृ॒द-न्धे॑हि धेहि गृ॒द-ङ्गृ॒द-न्धे॑हि ।41) धे॒ह्य॒ञ्जि म॒ञ्जि-न्धे॑हि धेह्य॒ञ्जिम् ।42) अ॒ञ्जि मुद॑ञ्जि॒ मुद॑ञ्जि म॒ञ्जि म॒ञ्जि मुद॑ञ्जिम् ।43) उद॑ञ्जि॒ मन् वनूद॑ञ्जि॒ मुद॑ञ्जि॒ मनु॑ ।43) उद॑ञ्जि॒मित्युत् - अ॒ञ्जि॒म् ।44) अन्व॑जा॒ जान्वन् व॑ज ।45) अ॒जेत्य॑ज ।46) य-स्स्त्री॒णाग्​ स्त्री॒णां-योँ य-स्स्त्री॒णाम् ।47) स्त्री॒णा-ञ्जी॑व॒भोज॑नो जीव॒भोज॑न-स्स्त्री॒णाग्​ स्त्री॒णा-ञ्जी॑व॒भोज॑नः ।48) जी॒व॒भोज॑नो॒ यो यो जी॑व॒भोज॑नो जीव॒भोज॑नो॒ यः ।48) जी॒व॒भोज॑न॒ इति॑ जीव - भोज॑नः ।49) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।50) आ॒सा॒-म्बि॒ल॒धाव॑नो बिल॒धाव॑न आसा मासा-म्बिल॒धाव॑नः ।॥ 47 ॥ (50/57)

    1) ambē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambē 'mbē̠ ambā̍li ।2) ambā̠ lyambi̠kē 'mbi̍kē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambi̍kē ।3) ambi̍kē̠ na nāmbi̠kē 'mbi̍kē̠ na ।4) na mā̍ mā̠ na na mā̎ ।5) mā̠ na̠ya̠ti̠ na̠ya̠ti̠ mā̠ mā̠ na̠ya̠ti̠ ।6) na̠ya̠ti̠ kaḥ kō na̍yati nayati̠ kaḥ ।7) ka ścha̠na cha̠na kaḥ ka ścha̠na ।8) cha̠nēti̍ cha̠na ।9) sa̠sa stya̍śva̠kō̎ 'śva̠ka-ssa̠sasti̍ sa̠sa stya̍śva̠kaḥ ।10) a̠śva̠ka itya̍śva̠kaḥ ।11) subha̍gē̠ kāmpī̍lavāsini̠ kāmpī̍lavāsini̠ subha̍gē̠ subha̍gē̠ kāmpī̍lavāsini ।11) subha̍ga̠ iti̠ su - bha̠gē̠ ।12) kāmpī̍lavāsini suva̠rgē su̍va̠rgē kāmpī̍lavāsini̠ kāmpī̍lavāsini suva̠rgē ।12) kāmpī̍lavāsi̠nīti̠ kāmpī̍la - vā̠si̠ni̠ ।13) su̠va̠rgē lō̠kē lō̠kē su̍va̠rgē su̍va̠rgē lō̠kē ।13) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gē ।14) lō̠kē sagṃ sam ँlō̠kē lō̠kē sam ।15) sa-mpra pra sagṃ sa-mpra ।16) prōrṇvā̍thā mūrṇvāthā̠-mpra prōrṇvā̍thām ।17) ū̠rṇvā̠thā̠mityū̎rṇvāthām ।18) ā 'ha ma̠ha mā 'ham ।19) a̠ha ma̍jā nyajā nya̠ha ma̠ha ma̍jāni ।20) a̠jā̠ni̠ ga̠rbha̠dha-ṅga̍rbha̠dha ma̍jā nyajāni garbha̠dham ।21) ga̠rbha̠dha mā ga̍rbha̠dha-ṅga̍rbha̠dha mā ।21) ga̠rbha̠dhamiti̍ garbha - dham ।22) ā tva-ntva mā tvam ।23) tva ma̍jā syajāsi̠ tva-ntva ma̍jāsi ।24) a̠jā̠si̠ ga̠rbha̠dha-ṅga̍rbha̠dha ma̍jā syajāsi garbha̠dham ।25) ga̠rbha̠dhamiti̍ garbha - dham ।26) tau sa̠ha sa̠ha tau tau sa̠ha ।27) sa̠ha cha̠tura̍ ścha̠tura̍-ssa̠ha sa̠ha cha̠tura̍ḥ ।28) cha̠tura̍ḥ pa̠daḥ pa̠da ścha̠tura̍ ścha̠tura̍ḥ pa̠daḥ ।29) pa̠da-ssagṃ sa-mpa̠daḥ pa̠da-ssam ।30) sa-mpra pra sagṃ sa-mpra ।31) pra sā̍rayāvahai sārayāvahai̠ pra pra sā̍rayāvahai ।32) sā̠ra̠yā̠va̠hā̠ iti̍ sārayāvahai ।33) vṛṣā̍ vāṃ vā̠ṃ vṛṣā̠ vṛṣā̍ vām ।34) vā̠gṃ̠ rē̠tō̠dhā rē̍tō̠dhā vā̎ṃ vāgṃ rētō̠dhāḥ ।35) rē̠tō̠dhā rētō̠ rētō̍ rētō̠dhā rē̍tō̠dhā rēta̍ḥ ।35) rē̠tō̠dhā iti̍ rētaḥ - dhāḥ ।36) rētō̍ dadhātu dadhātu̠ rētō̠ rētō̍ dadhātu ।37) da̠dhā̠ tūdu-dda̍dhātu dadhā̠tūt ।38) u-thsa̠kthyō̎-ssa̠kthyō̍ rudu-thsa̠kthyō̎ḥ ।39) sa̠kthyō̎-rgṛ̠da-ṅgṛ̠dagṃ sa̠kthyō̎-ssa̠kthyō̎-rgṛ̠dam ।40) gṛ̠da-ndhē̍hi dhēhi gṛ̠da-ṅgṛ̠da-ndhē̍hi ।41) dhē̠hya̠ñji ma̠ñji-ndhē̍hi dhēhya̠ñjim ।42) a̠ñji muda̍ñji̠ muda̍ñji ma̠ñji ma̠ñji muda̍ñjim ।43) uda̍ñji̠ man vanūda̍ñji̠ muda̍ñji̠ manu̍ ।43) uda̍ñji̠mityut - a̠ñji̠m ।44) anva̍jā̠ jānvan va̍ja ।45) a̠jētya̍ja ।46) ya-sstrī̠ṇāg​ strī̠ṇāṃ yō ya-sstrī̠ṇām ।47) strī̠ṇā-ñjī̍va̠bhōja̍nō jīva̠bhōja̍na-sstrī̠ṇāg​ strī̠ṇā-ñjī̍va̠bhōja̍naḥ ।48) jī̠va̠bhōja̍nō̠ yō yō jī̍va̠bhōja̍nō jīva̠bhōja̍nō̠ yaḥ ।48) jī̠va̠bhōja̍na̠ iti̍ jīva - bhōja̍naḥ ।49) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।50) ā̠sā̠-mbi̠la̠dhāva̍nō bila̠dhāva̍na āsā māsā-mbila̠dhāva̍naḥ ।॥ 47 ॥ (50/57)
    meaning

    O mother Ambali! O mother Ambalike! To Ambika! Who governs? Not to Ambika. Not. She does not lead me. Not.

    word by word
    अम्बाAmbaaMother
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    कKaWhich?
    कोKoWho
    सुभगSubhagaLike, Beloved
    इतिItiRefers to something that precedes
    सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
    लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
    सम्SamTogether with
    प्रPraPrefix
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    महMahaGreat
    अहAhaparticle implying ascertainment
    गर्भGarbhaWomb
    त्वम्TvamYou
    त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
    तौTauTwo of them
    सहSahain Company, Jointly
    पदPadaFoot
    सम्पदSampadaWealth
    धाDhaaTo Hold, Bear, Support
    मनुManuPrayer, Incantation
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    यःYahHe Who
    जीवJiivaLiving Being
    अम्बAmbaMother
    अम्बिकाAmbikaaDevi Ambika, another name of Devi Durga
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    कःKahWhat
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    सुभगाSubhagaaGood Fortune
    भागBhaagaPart
    अANot
    हाHaaSignifying killing
    महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    वृषVrssaBull
    दधDadhaGiving
    मान्MaanTo Honour, Respect
    वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
    याYaaTo go towards
    मासMaasaMonth
  • verse 48
    1) बि॒ल॒धाव॑न॒ इति॑ बिल - धाव॑नः ।2) प्रि॒य-स्स्त्री॒णाग्​ स्त्री॒णा-म्प्रि॒यः प्रि॒य-स्स्त्री॒णाम् ।3) स्त्री॒णा म॑पी॒च्यो॑ ऽपी॒च्यः॑ स्त्री॒णाग्​ स्त्री॒णा म॑पी॒च्यः॑ ।4) अ॒पी॒च्य॑ इत्य॑पी॒च्यः॑ ।5) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।6) आ॒सा॒-ङ्कृ॒ष्णे कृ॒ष्ण आ॑सा मासा-ङ्कृ॒ष्णे ।7) कृ॒ष्णे लक्ष्म॑णि॒ लक्ष्म॑णि कृ॒ष्णे कृ॒ष्णे लक्ष्म॑णि ।8) लक्ष्म॑णि॒ सर्दि॑गृदि॒ग्ं॒ सर्दि॑गृदि॒म् ँलक्ष्म॑णि॒ लक्ष्म॑णि॒ सर्दि॑गृदिम् ।9) सर्दि॑गृदि-म्प॒राव॑धी-त्प॒राव॑धी॒-थ्सर्दि॑गृदि॒ग्ं॒ सर्दि॑गृदि-म्प॒राव॑धीत् ।10) प॒राव॑धी॒दिति॑ परा - अव॑धीत् ।11) अम्बे॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बे ऽम्बे॒ अम्बा॑लि ।12) अम्बा॒ ल्यम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बि॑के ।13) अम्बि॑के॒ न नाम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ न ।14) न मा॑ मा॒ न न मा᳚ ।15) मा॒ य॒भ॒ति॒ य॒भ॒ति॒ मा॒ मा॒ य॒भ॒ति॒ ।16) य॒भ॒ति॒ कः को य॑भति यभति॒ कः ।17) क श्च॒न च॒न कः क श्च॒न ।18) च॒नेति॑ च॒न ।19) स॒स स्त्य॑श्व॒को᳚ ऽश्व॒क-स्स॒सस्ति॑ स॒स स्त्य॑श्व॒कः ।20) अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ।21) ऊ॒र्ध्वा मे॑ना मेना मू॒र्ध्वा मू॒र्ध्वा मे॑नाम् ।22) ए॒ना॒ मुदु दे॑ना मेना॒ मुत् ।23) उच्छ्र॑यताच् छ्रयता॒ दुदुच् छ्र॑यतात् ।24) श्र॒य॒ता॒-द्वे॒णु॒भा॒रं-वेँ॑णुभा॒रग्ग्​ श्र॑यताच् छ्रयता-द्वेणुभा॒रम् ।25) वे॒णु॒भा॒र-ङ्गि॒रौ गि॒रौ वे॑णुभा॒रं-वेँ॑णुभा॒र-ङ्गि॒रौ ।25) वे॒णु॒भा॒रमिति॑ वेणु - भा॒रम् ।26) गि॒रा वि॑वेव गि॒रौ गि॒रा वि॑व ।27) इ॒वेती॑व ।28) अथा᳚स्या अस्या॒ अथाथा᳚ स्याः ।29) अ॒स्या॒ मद्ध्य॒-म्मद्ध्य॑ मस्या अस्या॒ मद्ध्य᳚म् ।30) मद्ध्य॑ मेधता मेधता॒-म्मद्ध्य॒-म्मद्ध्य॑ मेधताम् ।31) ए॒ध॒ता॒ग्ं॒ शी॒ते शी॒त ए॑धता मेधताग्ं शी॒ते ।32) शी॒ते वाते॒ वाते॑ शी॒ते शी॒ते वाते᳚ ।33) वाते॑ पु॒न-न्पु॒नन्. वाते॒ वाते॑ पु॒नन्न् ।34) पु॒न-न्नि॑वेव पु॒न-न्पु॒न-न्नि॑व ।35) इ॒वेती॑व ।36) अम्बे॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बे ऽम्बे॒ अम्बा॑लि ।37) अम्बा॒ ल्यम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बि॑के ।38) अम्बि॑के॒ न नाम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ न ।39) न मा॑ मा॒ न न मा᳚ ।40) मा॒ य॒भ॒ति॒ य॒भ॒ति॒ मा॒ मा॒ य॒भ॒ति॒ ।41) य॒भ॒ति॒ कः को य॑भति यभति॒ कः ।42) क श्च॒न च॒न कः क श्च॒न ।43) च॒नेति॑ च॒न ।44) स॒स स्त्य॑श्व॒को᳚ ऽश्व॒क-स्स॒सस्ति॑ स॒स स्त्य॑श्व॒कः ।45) अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ।46) यद्ध॑रि॒णी ह॑रि॒णी य-द्यद्ध॑रि॒णी ।47) ह॒रि॒णी यवं॒-यँवग्ं॑ हरि॒णी ह॑रि॒णी यव᳚म् ।48) यव॒ मत्त्यत्ति॒ यवं॒-यँव॒ मत्ति॑ ।49) अत्ति॒ न नात्त्यत्ति॒ न ।50) न पु॒ष्ट-म्पु॒ष्ट-न्न न पु॒ष्टम् ।॥ 48 ॥ (50/51)

    1) bi̠la̠dhāva̍na̠ iti̍ bila - dhāva̍naḥ ।2) pri̠ya-sstrī̠ṇāg​ strī̠ṇā-mpri̠yaḥ pri̠ya-sstrī̠ṇām ।3) strī̠ṇā ma̍pī̠chyō̍ 'pī̠chya̍-sstrī̠ṇāg​ strī̠ṇā ma̍pī̠chya̍ḥ ।4) a̠pī̠chya̍ itya̍pī̠chya̍ḥ ।5) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।6) ā̠sā̠-ṅkṛ̠ṣṇē kṛ̠ṣṇa ā̍sā māsā-ṅkṛ̠ṣṇē ।7) kṛ̠ṣṇē lakṣma̍ṇi̠ lakṣma̍ṇi kṛ̠ṣṇē kṛ̠ṣṇē lakṣma̍ṇi ।8) lakṣma̍ṇi̠ sardi̍gṛdi̠gṃ̠ sardi̍gṛdi̠m ँlakṣma̍ṇi̠ lakṣma̍ṇi̠ sardi̍gṛdim ।9) sardi̍gṛdi-mpa̠rāva̍dhī-tpa̠rāva̍dhī̠-thsardi̍gṛdi̠gṃ̠ sardi̍gṛdi-mpa̠rāva̍dhīt ।10) pa̠rāva̍dhī̠diti̍ parā - ava̍dhīt ।11) ambē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambē 'mbē̠ ambā̍li ।12) ambā̠ lyambi̠kē 'mbi̍kē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambi̍kē ।13) ambi̍kē̠ na nāmbi̠kē 'mbi̍kē̠ na ।14) na mā̍ mā̠ na na mā̎ ।15) mā̠ ya̠bha̠ti̠ ya̠bha̠ti̠ mā̠ mā̠ ya̠bha̠ti̠ ।16) ya̠bha̠ti̠ kaḥ kō ya̍bhati yabhati̠ kaḥ ।17) ka ścha̠na cha̠na kaḥ ka ścha̠na ।18) cha̠nēti̍ cha̠na ।19) sa̠sa stya̍śva̠kō̎ 'śva̠ka-ssa̠sasti̍ sa̠sa stya̍śva̠kaḥ ।20) a̠śva̠ka itya̍śva̠kaḥ ।21) ū̠rdhvā mē̍nā mēnā mū̠rdhvā mū̠rdhvā mē̍nām ।22) ē̠nā̠ mudu dē̍nā mēnā̠ mut ।23) uchChra̍yatāch Chrayatā̠ duduch Chra̍yatāt ।24) śra̠ya̠tā̠-dvē̠ṇu̠bhā̠raṃ vē̍ṇubhā̠ragg​ śra̍yatāch Chrayatā-dvēṇubhā̠ram ।25) vē̠ṇu̠bhā̠ra-ṅgi̠rau gi̠rau vē̍ṇubhā̠raṃ vē̍ṇubhā̠ra-ṅgi̠rau ।25) vē̠ṇu̠bhā̠ramiti̍ vēṇu - bhā̠ram ।26) gi̠rā vi̍vēva gi̠rau gi̠rā vi̍va ।27) i̠vētī̍va ।28) athā̎syā asyā̠ athāthā̎ syāḥ ।29) a̠syā̠ maddhya̠-mmaddhya̍ masyā asyā̠ maddhya̎m ।30) maddhya̍ mēdhatā mēdhatā̠-mmaddhya̠-mmaddhya̍ mēdhatām ।31) ē̠dha̠tā̠gṃ̠ śī̠tē śī̠ta ē̍dhatā mēdhatāgṃ śī̠tē ।32) śī̠tē vātē̠ vātē̍ śī̠tē śī̠tē vātē̎ ।33) vātē̍ pu̠na-npu̠nan. vātē̠ vātē̍ pu̠nann ।34) pu̠na-nni̍vēva pu̠na-npu̠na-nni̍va ।35) i̠vētī̍va ।36) ambē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambē 'mbē̠ ambā̍li ।37) ambā̠ lyambi̠kē 'mbi̍kē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambi̍kē ।38) ambi̍kē̠ na nāmbi̠kē 'mbi̍kē̠ na ।39) na mā̍ mā̠ na na mā̎ ।40) mā̠ ya̠bha̠ti̠ ya̠bha̠ti̠ mā̠ mā̠ ya̠bha̠ti̠ ।41) ya̠bha̠ti̠ kaḥ kō ya̍bhati yabhati̠ kaḥ ।42) ka ścha̠na cha̠na kaḥ ka ścha̠na ।43) cha̠nēti̍ cha̠na ।44) sa̠sa stya̍śva̠kō̎ 'śva̠ka-ssa̠sasti̍ sa̠sa stya̍śva̠kaḥ ।45) a̠śva̠ka itya̍śva̠kaḥ ।46) yaddha̍ri̠ṇī ha̍ri̠ṇī ya-dyaddha̍ri̠ṇī ।47) ha̠ri̠ṇī yava̠ṃ yavagṃ̍ hari̠ṇī ha̍ri̠ṇī yava̎m ।48) yava̠ mattyatti̠ yava̠ṃ yava̠ matti̍ ।49) atti̠ na nāttyatti̠ na ।50) na pu̠ṣṭa-mpu̠ṣṭa-nna na pu̠ṣṭam ।॥ 48 ॥ (50/51)
    meaning

    The bilashavin — he who is dear to women, sought after by women, the one called the secret one — he protects.

    word by word
    इतिItiRefers to something that precedes
    यःYahHe Who
    कृष्णKrssnnaBlack, Dark, Dark-Blue
    पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
    अम्बाAmbaaMother
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    कKaWhich?
    कोKoWho
    वेणुVennuFlute
    गिराGiraaBy Speech
    अस्याAsyaasignifying of Her
    शीतShiitaWinter
    याYaaTo go towards
    मासMaasaMonth
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
    अम्बAmbaMother
    अम्बिकाAmbikaaDevi Ambika, another name of Devi Durga
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    कःKahWhat
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    उर्ध्वUrdhvaUpwards
    एणEnnaBeautiful Black Deer
    भारBhaaraBurden, Load, Weight
    गिरGiraSpeech, Voice
    अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
    अस्यAsyaOf this
    मध्यंMadhyam[From the Tejas of Indra came into being Her Madhya] Waist
    मध्यMadhyaMiddle, Inside
    सीताSiitaaDevi Sita
    हारिणिHaarinniWho takes away
    मतिMatiMind, Devotion, Prayer, Worship
    अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
  • verse 49
    1) पु॒ष्ट-म्प॒शु प॒शु पु॒ष्ट-म्पु॒ष्ट-म्प॒शु ।2) प॒शु म॑न्यते मन्यते प॒शु प॒शु म॑न्यते ।3) म॒न्य॒त॒ इति॑ मन्यते ।4) शू॒द्रा य-द्यच्छू॒द्रा शू॒द्रा यत् ।5) यदर्य॑जा॒रा ऽर्य॑जारा॒ य-द्यदर्य॑जारा ।6) अर्य॑जारा॒ न नार्य॑जा॒रा ऽर्य॑जारा॒ न ।6) अर्य॑जा॒रेत्यर्य॑ - जा॒रा॒ ।7) न पोषा॑य॒ पोषा॑य॒ न न पोषा॑य ।8) पोषा॑य धनायति धनायति॒ पोषा॑य॒ पोषा॑य धनायति ।9) ध॒ना॒य॒तीति॑ धनायति ।10) अम्बे॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बे ऽम्बे॒ अम्बा॑लि ।11) अम्बा॒ ल्यम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बि॑के ।12) अम्बि॑के॒ न नाम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ न ।13) न मा॑ मा॒ न न मा᳚ ।14) मा॒ य॒भ॒ति॒ य॒भ॒ति॒ मा॒ मा॒ य॒भ॒ति॒ ।15) य॒भ॒ति॒ कः को य॑भति यभति॒ कः ।16) क श्च॒न च॒न कः क श्च॒न ।17) च॒नेति॑ च॒न ।18) स॒स स्त्य॑श्व॒को᳚ ऽश्व॒क-स्स॒सस्ति॑ स॒स स्त्य॑श्व॒कः ।19) अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ।20) इ॒यं-यँ॒का य॒केय मि॒यं-यँ॒का ।21) य॒का श॑कुन्ति॒का श॑कुन्ति॒का य॒का य॒का श॑कुन्ति॒का ।22) श॒कु॒न्ति॒का ऽऽहल॑ मा॒हलग्ं॑ शकुन्ति॒का श॑कुन्ति॒का ऽऽहल᳚म् ।23) आ॒हल॒ मितीत्या॒हल॑ मा॒हल॒ मिति॑ ।23) आ॒हल॒मित्या᳚ - हल᳚म् ।24) इति॒ सर्प॑ति॒ सर्प॒तीतीति॒ सर्प॑ति ।25) सर्प॒तीति॒ सर्प॑ति ।26) आह॑त-ङ्ग॒भे ग॒भ आह॑त॒ माह॑त-ङ्ग॒भे ।26) आह॑त॒मित्या - ह॒त॒म् ।27) ग॒भे पसः॒ पसो॑ ग॒भे ग॒भे पसः॑ ।28) पसो॒ नि नि पसः॒ पसो॒ नि ।29) नि ज॑ल्गुलीति जल्गुलीति॒ नि नि ज॑ल्गुलीति ।30) ज॒ल्गु॒ली॒ति॒ धाणि॑का॒ धाणि॑का जल्गुलीति जल्गुलीति॒ धाणि॑का ।31) धाणि॒केति॒ धाणि॑का ।32) अम्बे॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बे ऽम्बे॒ अम्बा॑लि ।33) अम्बा॒ ल्यम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ अम्बा॒ ल्यम्बा॒ ल्यम्बि॑के ।34) अम्बि॑के॒ न नाम्बि॒के ऽम्बि॑के॒ न ।35) न मा॑ मा॒ न न मा᳚ ।36) मा॒ य॒भ॒ति॒ य॒भ॒ति॒ मा॒ मा॒ य॒भ॒ति॒ ।37) य॒भ॒ति॒ कः को य॑भति यभति॒ कः ।38) क श्च॒न च॒न कः क श्च॒न ।39) च॒नेति॑ च॒न ।40) स॒स स्त्य॑श्व॒को᳚ ऽश्व॒क-स्स॒सस्ति॑ स॒स स्त्य॑श्व॒कः ।41) अ॒श्व॒क इत्य॑श्व॒कः ।42) मा॒ता च॑ च मा॒ता मा॒ता च॑ ।43) च॒ ते॒ ते॒ च॒ च॒ ते॒ ।44) ते॒ पि॒ता पि॒ता ते॑ ते पि॒ता ।45) पि॒ता च॑ च पि॒ता पि॒ता च॑ ।46) च॒ ते॒ ते॒ च॒ च॒ ते॒ ।47) ते ऽग्र॒ मग्र॑-न्ते॒ ते ऽग्र᳚म् ।48) अग्रं॑-वृँ॒क्षस्य॑ वृ॒क्ष स्याग्र॒ मग्रं॑-वृँ॒क्षस्य॑ ।49) वृ॒क्षस्य॑ रोहतो रोहतो वृ॒क्षस्य॑ वृ॒क्षस्य॑ रोहतः ।50) रो॒ह॒त॒ इति॑ रोहतः ।॥ 49 ॥ (50/53)

    1) pu̠ṣṭa-mpa̠śu pa̠śu pu̠ṣṭa-mpu̠ṣṭa-mpa̠śu ।2) pa̠śu ma̍nyatē manyatē pa̠śu pa̠śu ma̍nyatē ।3) ma̠nya̠ta̠ iti̍ manyatē ।4) śū̠drā ya-dyachChū̠drā śū̠drā yat ।5) yadarya̍jā̠rā 'rya̍jārā̠ ya-dyadarya̍jārā ।6) arya̍jārā̠ na nārya̍jā̠rā 'rya̍jārā̠ na ।6) arya̍jā̠rētyarya̍ - jā̠rā̠ ।7) na pōṣā̍ya̠ pōṣā̍ya̠ na na pōṣā̍ya ।8) pōṣā̍ya dhanāyati dhanāyati̠ pōṣā̍ya̠ pōṣā̍ya dhanāyati ।9) dha̠nā̠ya̠tīti̍ dhanāyati ।10) ambē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambē 'mbē̠ ambā̍li ।11) ambā̠ lyambi̠kē 'mbi̍kē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambi̍kē ।12) ambi̍kē̠ na nāmbi̠kē 'mbi̍kē̠ na ।13) na mā̍ mā̠ na na mā̎ ।14) mā̠ ya̠bha̠ti̠ ya̠bha̠ti̠ mā̠ mā̠ ya̠bha̠ti̠ ।15) ya̠bha̠ti̠ kaḥ kō ya̍bhati yabhati̠ kaḥ ।16) ka ścha̠na cha̠na kaḥ ka ścha̠na ।17) cha̠nēti̍ cha̠na ।18) sa̠sa stya̍śva̠kō̎ 'śva̠ka-ssa̠sasti̍ sa̠sa stya̍śva̠kaḥ ।19) a̠śva̠ka itya̍śva̠kaḥ ।20) i̠yaṃ ya̠kā ya̠kēya mi̠yaṃ ya̠kā ।21) ya̠kā śa̍kunti̠kā śa̍kunti̠kā ya̠kā ya̠kā śa̍kunti̠kā ।22) śa̠ku̠nti̠kā ''hala̍ mā̠halagṃ̍ śakunti̠kā śa̍kunti̠kā ''hala̎m ।23) ā̠hala̠ mitītyā̠hala̍ mā̠hala̠ miti̍ ।23) ā̠hala̠mityā̎ - hala̎m ।24) iti̠ sarpa̍ti̠ sarpa̠tītīti̠ sarpa̍ti ।25) sarpa̠tīti̠ sarpa̍ti ।26) āha̍ta-ṅga̠bhē ga̠bha āha̍ta̠ māha̍ta-ṅga̠bhē ।26) āha̍ta̠mityā - ha̠ta̠m ।27) ga̠bhē pasa̠ḥ pasō̍ ga̠bhē ga̠bhē pasa̍ḥ ।28) pasō̠ ni ni pasa̠ḥ pasō̠ ni ।29) ni ja̍lgulīti jalgulīti̠ ni ni ja̍lgulīti ।30) ja̠lgu̠lī̠ti̠ dhāṇi̍kā̠ dhāṇi̍kā jalgulīti jalgulīti̠ dhāṇi̍kā ।31) dhāṇi̠kēti̠ dhāṇi̍kā ।32) ambē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambē 'mbē̠ ambā̍li ।33) ambā̠ lyambi̠kē 'mbi̍kē̠ ambā̠ lyambā̠ lyambi̍kē ।34) ambi̍kē̠ na nāmbi̠kē 'mbi̍kē̠ na ।35) na mā̍ mā̠ na na mā̎ ।36) mā̠ ya̠bha̠ti̠ ya̠bha̠ti̠ mā̠ mā̠ ya̠bha̠ti̠ ।37) ya̠bha̠ti̠ kaḥ kō ya̍bhati yabhati̠ kaḥ ।38) ka ścha̠na cha̠na kaḥ ka ścha̠na ।39) cha̠nēti̍ cha̠na ।40) sa̠sa stya̍śva̠kō̎ 'śva̠ka-ssa̠sasti̍ sa̠sa stya̍śva̠kaḥ ।41) a̠śva̠ka itya̍śva̠kaḥ ।42) mā̠tā cha̍ cha mā̠tā mā̠tā cha̍ ।43) cha̠ tē̠ tē̠ cha̠ cha̠ tē̠ ।44) tē̠ pi̠tā pi̠tā tē̍ tē pi̠tā ।45) pi̠tā cha̍ cha pi̠tā pi̠tā cha̍ ।46) cha̠ tē̠ tē̠ cha̠ cha̠ tē̠ ।47) tē 'gra̠ magra̍-ntē̠ tē 'gra̎m ।48) agra̍ṃ vṛ̠kṣasya̍ vṛ̠kṣa syāgra̠ magra̍ṃ vṛ̠kṣasya̍ ।49) vṛ̠kṣasya̍ rōhatō rōhatō vṛ̠kṣasya̍ vṛ̠kṣasya̍ rōhataḥ ।50) rō̠ha̠ta̠ iti̍ rōhataḥ ।॥ 49 ॥ (50/53)
    meaning

    A fine animal, a valued one — it is thought of as such; what does the shudra think? The arya woman who goes for another — that is the pattern.

    word by word
    पशुPashuBeing
    इतिItiRefers to something that precedes
    यत्YatWhich
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    अम्बाAmbaaMother
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    कKaWhich?
    कोKoWho
    निNiFrom previous part of word Vadini
    माताMaataaMother
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    पिताPitaaFather
    वृक्षVrkssaTree
    वृक्षस्यVrkssasya(This is like the Fruits) of the Tree (undergoing changes)
    पशूPashuuCow
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    जरJaraBecoming Old, Wearing, Wasting
    अम्बAmbaMother
    अम्बिकाAmbikaaDevi Ambika, another name of Devi Durga
    कःKahWhat
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
    इयंIyamShe
    हतHataKilled, Slain, Destroyed
    अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
  • verse 50
    1) प्र सु॑लामि सुलामि॒ प्र प्र सु॑लामि ।2) सु॒ला॒मीतीति॑ सुलामि सुला॒मीति॑ ।3) इति॑ ते त॒ इतीति॑ ते ।4) ते॒ पि॒ता पि॒ता ते॑ ते पि॒ता ।5) पि॒ता ग॒भे ग॒भे पि॒ता पि॒ता ग॒भे ।6) ग॒भे मु॒ष्टि-म्मु॒ष्टि-ङ्ग॒भे ग॒भे मु॒ष्टिम् ।7) मु॒ष्टि म॑तग्ंसय दतग्ंसय-न्मु॒ष्टि-म्मु॒ष्टि म॑तग्ंसयत् ।8) अ॒त॒ग्ं॒स॒य॒दित्य॑सग्ंसयत् ।9) द॒धि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिष मकारिष-न्दधि॒क्राव्.ण्णो॑ दधि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिषम् ।9) द॒धि॒क्राव्.ण्ण॒ इति॑ दधि - क्राव्.ण्णः॑ ।10) अ॒का॒रि॒ष॒-ञ्जि॒ष्णो-र्जि॒ष्णो र॑कारिष मकारिष-ञ्जि॒ष्णोः ।11) जि॒ष्णो रश्व॒स्या श्व॑स्य जि॒ष्णो-र्जि॒ष्णो रश्व॑स्य ।12) अश्व॑स्य वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।13) वा॒जिन॒ इति॑ वा॒जिनः॑ ।14) सु॒र॒भि नो॑ न-स्सुर॒भि सु॑र॒भि नः॑ ।15) नो॒ मुखा॒ मुखा॑ नो नो॒ मुखा᳚ ।16) मुखा॑ कर-त्कर॒-न्मुखा॒ मुखा॑ करत् ।17) क॒र॒-त्प्र प्र क॑र-त्कर॒-त्प्र ।18) प्र णो॑ नः॒ प्र प्र णः॑ ।19) न॒ आयू॒ग्॒ ष्यायूग्ं॑षि नो न॒ आयूग्ं॑षि ।20) आयूग्ं॑षि तारिष-त्तारिष॒दा यू॒ग्॒ ष्यायूग्ं॑षि तारिषत् ।21) ता॒रि॒ष॒दिति॑ तारिषत् ।22) आपो॒ हि ह्याप॒ आपो॒ हि ।23) हि ष्ठ स्थ हि हि ष्ठ ।24) स्था म॑यो॒भुवो॑ मयो॒भुव॒-स्स्थ स्था म॑यो॒भुवः॑ ।25) म॒यो॒भुव॒ स्ता स्ता म॑यो॒भुवो॑ मयो॒भुव॒ स्ताः ।25) म॒यो॒भुव॒ इति॑ मयः - भुवः॑ ।26) ता नो॑ न॒ स्ता स्ता नः॑ ।27) न॒ ऊ॒र्ज ऊ॒र्जे नो॑ न ऊ॒र्जे ।28) ऊ॒र्जे द॑धातन दधात नो॒र्ज ऊ॒र्जे द॑धातन ।29) द॒धा॒त॒नेति॑ दधातन ।30) म॒हे रणा॑य॒ रणा॑य म॒हे म॒हे रणा॑य ।31) रणा॑य॒ चक्ष॑से॒ चक्ष॑से॒ रणा॑य॒ रणा॑य॒ चक्ष॑से ।32) चक्ष॑स॒ इति॒ चक्ष॑से ।33) यो वो॑ वो॒ यो यो वः॑ ।34) व॒-श्शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑मो वो व-श्शि॒वत॑मः ।35) शि॒वत॑मो॒ रसो॒ रसः॑ शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑मो॒ रसः॑ ।35) शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व - त॒मः॒ ।36) रस॒ स्तस्य॒ तस्य॒ रसो॒ रस॒ स्तस्य॑ ।37) तस्य॑ भाजयत भाजयत॒ तस्य॒ तस्य॑ भाजयत ।38) भा॒ज॒य॒ ते॒हेह भा॑जयत भाजय ते॒ह ।39) इ॒ह नो॑ न इ॒हे ह नः॑ ।40) न॒ इति॑ नः ।41) उ॒श॒ती रि॑वे वोश॒ती रु॑श॒ती रि॑व ।42) इ॒व॒ मा॒तरो॑ मा॒तर॑ इवेव मा॒तरः॑ ।43) मा॒तर॒ इति॑ मा॒तरः॑ ।44) तस्मा॒ अर॒ मर॒-न्तस्मै॒ तस्मा॒ अर᳚म् ।45) अर॑-ङ्गमाम गमा॒ मार॒ मर॑-ङ्गमाम ।46) ग॒मा॒म॒ वो॒ वो॒ ग॒मा॒म॒ ग॒मा॒म॒ वः॒ ।47) वो॒ यस्य॒ यस्य॑ वो वो॒ यस्य॑ ।48) यस्य॒ क्षया॑य॒ क्षया॑य॒ यस्य॒ यस्य॒ क्षया॑य ।49) क्षया॑य॒ जिन्व॑थ॒ जिन्व॑थ॒ क्षया॑य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ ।50) जिन्व॒थेति॒ जिन्व॑थ ।51) आपो॑ ज॒नय॑थ ज॒नय॒ थाप॒ आपो॑ ज॒नय॑थ ।52) ज॒नय॑था च च ज॒नय॑थ ज॒नय॑था च ।53) च॒ नो॒ न॒ श्च॒ च॒ नः॒ ।54) न॒ इति॑ नः ।॥ 50 ॥ (54/57)॥ अ. 19 ॥

    1) pra su̍lāmi sulāmi̠ pra pra su̍lāmi ।2) su̠lā̠mītīti̍ sulāmi sulā̠mīti̍ ।3) iti̍ tē ta̠ itīti̍ tē ।4) tē̠ pi̠tā pi̠tā tē̍ tē pi̠tā ।5) pi̠tā ga̠bhē ga̠bhē pi̠tā pi̠tā ga̠bhē ।6) ga̠bhē mu̠ṣṭi-mmu̠ṣṭi-ṅga̠bhē ga̠bhē mu̠ṣṭim ।7) mu̠ṣṭi ma̍tagṃsaya datagṃsaya-nmu̠ṣṭi-mmu̠ṣṭi ma̍tagṃsayat ।8) a̠ta̠gṃ̠sa̠ya̠ditya̍sagṃsayat ।9) da̠dhi̠krāv.ṇṇō̍ akāriṣa makāriṣa-ndadhi̠krāv.ṇṇō̍ dadhi̠krāv.ṇṇō̍ akāriṣam ।9) da̠dhi̠krāv.ṇṇa̠ iti̍ dadhi - krāv.ṇṇa̍ḥ ।10) a̠kā̠ri̠ṣa̠-ñji̠ṣṇō-rji̠ṣṇō ra̍kāriṣa makāriṣa-ñji̠ṣṇōḥ ।11) ji̠ṣṇō raśva̠syā śva̍sya ji̠ṣṇō-rji̠ṣṇō raśva̍sya ।12) aśva̍sya vā̠jinō̍ vā̠jinō̠ aśva̠syā śva̍sya vā̠jina̍ḥ ।13) vā̠jina̠ iti̍ vā̠jina̍ḥ ।14) su̠ra̠bhi nō̍ na-ssura̠bhi su̍ra̠bhi na̍ḥ ।15) nō̠ mukhā̠ mukhā̍ nō nō̠ mukhā̎ ।16) mukhā̍ kara-tkara̠-nmukhā̠ mukhā̍ karat ।17) ka̠ra̠-tpra pra ka̍ra-tkara̠-tpra ।18) pra ṇō̍ na̠ḥ pra pra ṇa̍ḥ ।19) na̠ āyū̠g̠ ṣyāyūgṃ̍ṣi nō na̠ āyūgṃ̍ṣi ।20) āyūgṃ̍ṣi tāriṣa-ttāriṣa̠dā yū̠g̠ ṣyāyūgṃ̍ṣi tāriṣat ।21) tā̠ri̠ṣa̠diti̍ tāriṣat ।22) āpō̠ hi hyāpa̠ āpō̠ hi ।23) hi ṣṭha stha hi hi ṣṭha ।24) sthā ma̍yō̠bhuvō̍ mayō̠bhuva̠-sstha sthā ma̍yō̠bhuva̍ḥ ।25) ma̠yō̠bhuva̠ stā stā ma̍yō̠bhuvō̍ mayō̠bhuva̠ stāḥ ।25) ma̠yō̠bhuva̠ iti̍ mayaḥ - bhuva̍ḥ ।26) tā nō̍ na̠ stā stā na̍ḥ ।27) na̠ ū̠rja ū̠rjē nō̍ na ū̠rjē ।28) ū̠rjē da̍dhātana dadhāta nō̠rja ū̠rjē da̍dhātana ।29) da̠dhā̠ta̠nēti̍ dadhātana ।30) ma̠hē raṇā̍ya̠ raṇā̍ya ma̠hē ma̠hē raṇā̍ya ।31) raṇā̍ya̠ chakṣa̍sē̠ chakṣa̍sē̠ raṇā̍ya̠ raṇā̍ya̠ chakṣa̍sē ।32) chakṣa̍sa̠ iti̠ chakṣa̍sē ।33) yō vō̍ vō̠ yō yō va̍ḥ ।34) va̠-śśi̠vata̍ma-śśi̠vata̍mō vō va-śśi̠vata̍maḥ ।35) śi̠vata̍mō̠ rasō̠ rasa̍-śśi̠vata̍ma-śśi̠vata̍mō̠ rasa̍ḥ ।35) śi̠vata̍ma̠ iti̍ śi̠va - ta̠ma̠ḥ ।36) rasa̠ stasya̠ tasya̠ rasō̠ rasa̠ stasya̍ ।37) tasya̍ bhājayata bhājayata̠ tasya̠ tasya̍ bhājayata ।38) bhā̠ja̠ya̠ tē̠hēha bhā̍jayata bhājaya tē̠ha ।39) i̠ha nō̍ na i̠hē ha na̍ḥ ।40) na̠ iti̍ naḥ ।41) u̠śa̠tī ri̍vē vōśa̠tī ru̍śa̠tī ri̍va ।42) i̠va̠ mā̠tarō̍ mā̠tara̍ ivēva mā̠tara̍ḥ ।43) mā̠tara̠ iti̍ mā̠tara̍ḥ ।44) tasmā̠ ara̠ mara̠-ntasmai̠ tasmā̠ ara̎m ।45) ara̍-ṅgamāma gamā̠ māra̠ mara̍-ṅgamāma ।46) ga̠mā̠ma̠ vō̠ vō̠ ga̠mā̠ma̠ ga̠mā̠ma̠ va̠ḥ ।47) vō̠ yasya̠ yasya̍ vō vō̠ yasya̍ ।48) yasya̠ kṣayā̍ya̠ kṣayā̍ya̠ yasya̠ yasya̠ kṣayā̍ya ।49) kṣayā̍ya̠ jinva̍tha̠ jinva̍tha̠ kṣayā̍ya̠ kṣayā̍ya̠ jinva̍tha ।50) jinva̠thēti̠ jinva̍tha ।51) āpō̍ ja̠naya̍tha ja̠naya̠ thāpa̠ āpō̍ ja̠naya̍tha ।52) ja̠naya̍thā cha cha ja̠naya̍tha ja̠naya̍thā cha ।53) cha̠ nō̠ na̠ ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।54) na̠ iti̍ naḥ ।॥ 50 ॥ (54/57)॥ a. 19 ॥
    meaning

    I shall praise skillfully; so I say; thus to you; your father; in the womb; the fist.

    word by word
    प्रPraPrefix
    इतिItiRefers to something that precedes
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    तंTamHim · To You · That · Then
    पिताPitaaFather
    दधिDadhicoagulated Milk, Curd
    नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    णNnaNna
    आपोAapoAll-Pervading
    हिHiFor, Because
    स्थSthaAbiding
    स्थाSthaaTo Abide
    मयMayaA suffix
    भुवःBhuvahEarth · Bhuvar Loka · [Consciouness of the] Bhuvar Loka, Antariksha Loka, Intermediate Space, Becoming
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    रसRasaJuice, Nectar, Syrup
    शिवShivaAuspicious
    तमःTamahDarkness
    तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
    इहIhaIn this place, Now, Here
    हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
    इवIvaLike
    मातरःMaatarahMothers, Matrikas
    मारMaaraPassion of Love
    यस्यYasyaWhose · Of Whose · Of Whom
    चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    अANot
    तTaThat
    स्वSvaOne's Own
    अश्वAshvaHorse
    मुखMukhaFace
    करKaraa Doer, the Hand
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    मयाMayaaby me · [This Stotra proclaimed] by me · be me
    रणRannaBattle
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    भजBhajaRemember with Devotion, Worship
    हाHaaSignifying killing
    क्षयKssayaEnd, Termination
    जनJanaPeople
  • verse 51
    1) भू-र्भुवो॒ भुवो॒ भू-र्भू-र्भुवः॑ ।2) भुव॒-स्सुव॒-स्सुव॒-र्भुवो॒ भुव॒-स्सुवः॑ ।3) सुव॒-र्वस॑वो॒ वस॑व॒-स्सुव॒-स्सुव॒-र्वस॑वः ।4) वस॑व स्त्वा त्वा॒ वस॑वो॒ वस॑व स्त्वा ।5) त्वा॒ ऽञ्ज॒न्त्व॒ ञ्ज॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽञ्ज॒न्तु॒ ।6) अ॒ञ्ज॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेणा᳚ ञ्जन्त्व ञ्जन्तु गाय॒त्रेण॑ ।7) गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा गाय॒त्रेण॑ गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा ।8) छन्द॑सा रु॒द्रा रु॒द्रा श्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा रु॒द्राः ।9) रु॒द्रा स्त्वा᳚ त्वा रु॒द्रा रु॒द्रा स्त्वा᳚ ।10) त्वा॒ ऽञ्ज॒न्त्व॒ ञ्ज॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽञ्ज॒न्तु॒ ।11) अ॒ञ्ज॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भेना ञ्ज न्त्वञ्जन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन ।12) त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।13) छन्द॑सा ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्या श्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा ऽऽदि॒त्याः ।14) आ॒दि॒त्या स्त्वा᳚ त्वा ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्या स्त्वा᳚ ।15) त्वा॒ ऽञ्ज॒ न्त्व॒ञ्ज॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽञ्ज॒न्तु॒ ।16) अ॒ञ्ज॒न्तु॒ जाग॑तेन॒ जाग॑तेना ञ्ज न्त्वञ्जन्तु॒ जाग॑तेन ।17) जाग॑तेन॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ जाग॑तेन॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।18) छन्द॑सा॒ य-द्यच् छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ यत् ।19) य-द्वातो॒ वातो॒ य-द्य-द्वातः॑ ।20) वातो॑ अ॒पो॑ ऽपो वातो॒ वातो॑ अ॒पः ।21) अ॒पो अग॑म॒ दग॑म द॒पो॑ ऽपो अग॑मत् ।22) अग॑म॒ दिन्द्र॒ स्येन्द्र॒स्या ग॑म॒ दग॑म॒ दिन्द्र॑स्य ।23) इन्द्र॑स्य त॒नुव॑-न्त॒नुव॒ मिन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य त॒नुव᳚म् ।24) त॒नुव॑-म्प्रि॒या-म्प्रि॒या-न्त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-म्प्रि॒याम् ।25) प्रि॒यामिति॑ प्रि॒याम् ।26) ए॒तग्ग्​ स्तो॑त-स्स्तोत रे॒त मे॒तग्ग्​ स्तो॑तः ।27) स्तो॒त॒ रे॒ते नै॒तेन॑ स्तोत-स्स्तोत रे॒तेन॑ ।28) ए॒तेन॑ प॒था प॒थै तेनै॒तेन॑ प॒था ।29) प॒था पुनः॒ पुनः॑ प॒था प॒था पुनः॑ ।30) पुन॒ रश्व॒ मश्व॒-म्पुनः॒ पुन॒ रश्व᳚म् ।31) अश्व॒ मा ऽश्व॒ मश्व॒ मा ।32) आ व॑र्तयासि वर्तया॒स्या व॑र्तयासि ।33) व॒र्त॒या॒सि॒ नो॒ नो॒ व॒र्त॒या॒सि॒ व॒र्त॒या॒सि॒ नः॒ ।34) न॒ इति॑ नः ।35) लाजी(3)-ञ्छाची(3)-ञ्छाची(3)-​ल्लाँजी(3)-​ल्लाँजी(3)-ञ्छाची(3)न् ।36) शाची(3)न्. यशो॒ यश॒-श्शाची(3)-ञ्छाची(3)न्. यशः॑ ।37) यशो॑ म॒मा(4)ँ म॒मा(4)ँ यशो॒ यशो॑ म॒मा(4)ँ ।38) म॒माँ(4) इति॑ म॒माँ(4) ।39) य॒व्यायै॑ ग॒व्यायै॑ ग॒व्यायै॑ य॒व्यायै॑ य॒व्यायै॑ ग॒व्यायै᳚ ।40) ग॒व्याया॑ ए॒त दे॒त-द्ग॒व्यायै॑ ग॒व्याया॑ ए॒तत् ।41) ए॒त-द्दे॑वा देवा ए॒त दे॒त-द्दे॑वाः ।42) दे॒वा॒ अन्न॒ मन्न॑-न्देवा देवा॒ अन्न᳚म् ।43) अन्न॑ मत्ता॒ त्तान्न॒ मन्न॑ मत्त ।44) अ॒त्तै॒त दे॒त द॑त्ता-त्तै॒तत् ।45) ए॒त दन्न॒ मन्न॑ मे॒त दे॒त दन्न᳚म् ।46) अन्न॑ मद्ध्य॒ द्ध्यन्न॒ मन्न॑ मद्धि ।47) अ॒द्धि॒ प्र॒जा॒प॒ते॒ प्र॒जा॒प॒ते॒ ऽद्ध्य॒ द्धि॒ प्र॒जा॒प॒ते॒ ।48) प्र॒जा॒प॒त॒ इति॑ प्रजा - प॒ते॒ ।49) यु॒ञ्जन्ति॑ ब्र॒द्ध्न-म्ब्र॒द्ध्नं-युँ॒ञ्जन्ति॑ यु॒ञ्जन्ति॑ ब्र॒द्ध्नम् ।50) ब्र॒द्ध्न म॑रु॒ष म॑रु॒ष-म्ब्र॒द्ध्न-म्ब्र॒द्ध्न म॑रु॒षम् ।51) अ॒रु॒ष-ञ्चर॑न्त॒-ञ्चर॑न्त मरु॒ष म॑रु॒ष-ञ्चर॑न्तम् ।52) चर॑न्त॒-म्परि॒ परि॒ चर॑न्त॒-ञ्चर॑न्त॒-म्परि॑ ।53) परि॑ त॒स्थुष॑ स्त॒स्थुषः॒ परि॒ परि॑ त॒स्थुषः॑ ।54) त॒स्थुष॒ इति॑ त॒स्थुषः॑ ।55) रोच॑न्ते रोच॒ना रो॑च॒ना रोच॑न्ते॒ रोच॑न्ते रोच॒ना ।56) रो॒च॒ना दि॒वि दि॒वि रो॑च॒ना रो॑च॒ना दि॒वि ।57) दि॒वीति॑ दि॒वि ।58) यु॒ञ्जन्त्य॑ स्यास्य यु॒ञ्जन्ति॑ यु॒ञ्ज न्त्य॑स्य ।59) अ॒स्य॒ काम्या॒ काम्या᳚ ऽस्यास्य॒ काम्या᳚ ।60) काम्या॒ हरी॒ हरी॒ काम्या॒ काम्या॒ हरी᳚ ।61) हरी॒ विप॑क्षसा॒ विप॑क्षसा॒ हरी॒ हरी॒ विप॑क्षसा ।61) हरी॒ इति॒ हरी᳚ ।62) विप॑क्षसा॒ रथे॒ रथे॒ विप॑क्षसा॒ विप॑क्षसा॒ रथे᳚ ।62) विप॑क्ष॒सेति॒ वि - प॒क्ष॒सा॒ ।63) रथ॒ इति॒ रथे᳚ ।64) शोणा॑ धृ॒ष्णू धृ॒ष्णू शोणा॒ शोणा॑ धृ॒ष्णू ।65) धृ॒ष्णू नृ॒वाह॑सा नृ॒वाह॑सा धृ॒ष्णू धृ॒ष्णू नृ॒वाह॑सा ।65) धृ॒ष्णू इति॑ धृ॒ष्णू ।66) नृ॒वाह॒सेति॑ नृ - वाह॑सा ।67) के॒तु-ङ्कृ॒ण्वन् कृ॒ण्वन् के॒तु-ङ्के॒तु-ङ्कृ॒ण्वन्न् ।68) कृ॒ण्व-न्न॑के॒तवे॑ ऽके॒तवे॑ कृ॒ण्वन् कृ॒ण्व-न्न॑के॒तवे᳚ ।69) अ॒के॒तवे॒ पेशः॒ पेशो॑ ऽके॒तवे॑ ऽके॒तवे॒ पेशः॑ ।70) पेशो॑ मर्या मर्याः॒ पेशः॒ पेशो॑ मर्याः ।71) म॒र्या॒ अ॒पे॒शसे॑ ऽपे॒शसे॑ मर्या मर्या अपे॒शसे᳚ ।72) अ॒पे॒शस॒ इत्य॑पे॒शसे᳚ ।73) स मु॒षद्भि॑ रु॒षद्भि॒-स्सग्ं स मु॒षद्भिः॑ ।74) उ॒षद्भि॑ रजायथा अजायथा उ॒षद्भि॑ रु॒षद्भि॑ रजायथाः ।74) उ॒षद्भि॒रित्यु॒षत् - भिः॒ ।75) अ॒जा॒य॒था॒ इत्य॑जायथाः ।॥ 51 ॥ (75/79)॥ अ. 20 ॥

    1) bhū-rbhuvō̠ bhuvō̠ bhū-rbhū-rbhuva̍ḥ ।2) bhuva̠-ssuva̠-ssuva̠-rbhuvō̠ bhuva̠-ssuva̍ḥ ।3) suva̠-rvasa̍vō̠ vasa̍va̠-ssuva̠-ssuva̠-rvasa̍vaḥ ।4) vasa̍va stvā tvā̠ vasa̍vō̠ vasa̍va stvā ।5) tvā̠ 'ñja̠ntva̠ ñja̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ 'ñja̠ntu̠ ।6) a̠ñja̠ntu̠ gā̠ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇā̎ ñjantva ñjantu gāya̠trēṇa̍ ।7) gā̠ya̠trēṇa̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā gāya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇa̠ Chanda̍sā ।8) Chanda̍sā ru̠drā ru̠drā śChanda̍sā̠ Chanda̍sā ru̠drāḥ ।9) ru̠drā stvā̎ tvā ru̠drā ru̠drā stvā̎ ।10) tvā̠ 'ñja̠ntva̠ ñja̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ 'ñja̠ntu̠ ।11) a̠ñja̠ntu̠ traiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhēnā ñja ntvañjantu̠ traiṣṭu̍bhēna ।12) traiṣṭu̍bhēna̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ traiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhēna̠ Chanda̍sā ।13) Chanda̍sā ''di̠tyā ā̍di̠tyā śChanda̍sā̠ Chanda̍sā ''di̠tyāḥ ।14) ā̠di̠tyā stvā̎ tvā ''di̠tyā ā̍di̠tyā stvā̎ ।15) tvā̠ 'ñja̠ ntva̠ñja̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ 'ñja̠ntu̠ ।16) a̠ñja̠ntu̠ jāga̍tēna̠ jāga̍tēnā ñja ntvañjantu̠ jāga̍tēna ।17) jāga̍tēna̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ jāga̍tēna̠ jāga̍tēna̠ Chanda̍sā ।18) Chanda̍sā̠ ya-dyach Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ yat ।19) ya-dvātō̠ vātō̠ ya-dya-dvāta̍ḥ ।20) vātō̍ a̠pō̍ 'pō vātō̠ vātō̍ a̠paḥ ।21) a̠pō aga̍ma̠ daga̍ma da̠pō̍ 'pō aga̍mat ।22) aga̍ma̠ dindra̠ syēndra̠syā ga̍ma̠ daga̍ma̠ dindra̍sya ।23) indra̍sya ta̠nuva̍-nta̠nuva̠ mindra̠ syēndra̍sya ta̠nuva̎m ।24) ta̠nuva̍-mpri̠yā-mpri̠yā-nta̠nuva̍-nta̠nuva̍-mpri̠yām ।25) pri̠yāmiti̍ pri̠yām ।26) ē̠tagg​ stō̍ta-sstōta rē̠ta mē̠tagg​ stō̍taḥ ।27) stō̠ta̠ rē̠tē nai̠tēna̍ stōta-sstōta rē̠tēna̍ ।28) ē̠tēna̍ pa̠thā pa̠thai tēnai̠tēna̍ pa̠thā ।29) pa̠thā puna̠ḥ puna̍ḥ pa̠thā pa̠thā puna̍ḥ ।30) puna̠ raśva̠ maśva̠-mpuna̠ḥ puna̠ raśva̎m ।31) aśva̠ mā 'śva̠ maśva̠ mā ।32) ā va̍rtayāsi vartayā̠syā va̍rtayāsi ।33) va̠rta̠yā̠si̠ nō̠ nō̠ va̠rta̠yā̠si̠ va̠rta̠yā̠si̠ na̠ḥ ।34) na̠ iti̍ naḥ ।35) lājī(3)-ñChāchī(3)-ñChāchī(3)-~ṃllājī(3)-~ṃllājī(3)-ñChāchī(3)n ।36) śāchī(3)n. yaśō̠ yaśa̠-śśāchī(3)-ñChāchī(3)n. yaśa̍ḥ ।37) yaśō̍ ma̠mā(4)ँ ma̠mā(4)ँ yaśō̠ yaśō̍ ma̠mā(4)ँ ।38) ma̠māँ(4) iti̍ ma̠māँ(4) ।39) ya̠vyāyai̍ ga̠vyāyai̍ ga̠vyāyai̍ ya̠vyāyai̍ ya̠vyāyai̍ ga̠vyāyai̎ ।40) ga̠vyāyā̍ ē̠ta dē̠ta-dga̠vyāyai̍ ga̠vyāyā̍ ē̠tat ।41) ē̠ta-ddē̍vā dēvā ē̠ta dē̠ta-ddē̍vāḥ ।42) dē̠vā̠ anna̠ manna̍-ndēvā dēvā̠ anna̎m ।43) anna̍ mattā̠ ttānna̠ manna̍ matta ।44) a̠ttai̠ta dē̠ta da̍ttā-ttai̠tat ।45) ē̠ta danna̠ manna̍ mē̠ta dē̠ta danna̎m ।46) anna̍ maddhya̠ ddhyanna̠ manna̍ maddhi ।47) a̠ddhi̠ pra̠jā̠pa̠tē̠ pra̠jā̠pa̠tē̠ 'ddhya̠ ddhi̠ pra̠jā̠pa̠tē̠ ।48) pra̠jā̠pa̠ta̠ iti̍ prajā - pa̠tē̠ ।49) yu̠ñjanti̍ bra̠ddhna-mbra̠ddhnaṃ yu̠ñjanti̍ yu̠ñjanti̍ bra̠ddhnam ।50) bra̠ddhna ma̍ru̠ṣa ma̍ru̠ṣa-mbra̠ddhna-mbra̠ddhna ma̍ru̠ṣam ।51) a̠ru̠ṣa-ñchara̍nta̠-ñchara̍nta maru̠ṣa ma̍ru̠ṣa-ñchara̍ntam ।52) chara̍nta̠-mpari̠ pari̠ chara̍nta̠-ñchara̍nta̠-mpari̍ ।53) pari̍ ta̠sthuṣa̍ sta̠sthuṣa̠ḥ pari̠ pari̍ ta̠sthuṣa̍ḥ ।54) ta̠sthuṣa̠ iti̍ ta̠sthuṣa̍ḥ ।55) rōcha̍ntē rōcha̠nā rō̍cha̠nā rōcha̍ntē̠ rōcha̍ntē rōcha̠nā ।56) rō̠cha̠nā di̠vi di̠vi rō̍cha̠nā rō̍cha̠nā di̠vi ।57) di̠vīti̍ di̠vi ।58) yu̠ñjantya̍ syāsya yu̠ñjanti̍ yu̠ñja ntya̍sya ।59) a̠sya̠ kāmyā̠ kāmyā̎ 'syāsya̠ kāmyā̎ ।60) kāmyā̠ harī̠ harī̠ kāmyā̠ kāmyā̠ harī̎ ।61) harī̠ vipa̍kṣasā̠ vipa̍kṣasā̠ harī̠ harī̠ vipa̍kṣasā ।61) harī̠ iti̠ harī̎ ।62) vipa̍kṣasā̠ rathē̠ rathē̠ vipa̍kṣasā̠ vipa̍kṣasā̠ rathē̎ ।62) vipa̍kṣa̠sēti̠ vi - pa̠kṣa̠sā̠ ।63) ratha̠ iti̠ rathē̎ ।64) śōṇā̍ dhṛ̠ṣṇū dhṛ̠ṣṇū śōṇā̠ śōṇā̍ dhṛ̠ṣṇū ।65) dhṛ̠ṣṇū nṛ̠vāha̍sā nṛ̠vāha̍sā dhṛ̠ṣṇū dhṛ̠ṣṇū nṛ̠vāha̍sā ।65) dhṛ̠ṣṇū iti̍ dhṛ̠ṣṇū ।66) nṛ̠vāha̠sēti̍ nṛ - vāha̍sā ।67) kē̠tu-ṅkṛ̠ṇvan kṛ̠ṇvan kē̠tu-ṅkē̠tu-ṅkṛ̠ṇvann ।68) kṛ̠ṇva-nna̍kē̠tavē̍ 'kē̠tavē̍ kṛ̠ṇvan kṛ̠ṇva-nna̍kē̠tavē̎ ।69) a̠kē̠tavē̠ pēśa̠ḥ pēśō̍ 'kē̠tavē̍ 'kē̠tavē̠ pēśa̍ḥ ।70) pēśō̍ maryā maryā̠ḥ pēśa̠ḥ pēśō̍ maryāḥ ।71) ma̠ryā̠ a̠pē̠śasē̍ 'pē̠śasē̍ maryā maryā apē̠śasē̎ ।72) a̠pē̠śasa̠ itya̍pē̠śasē̎ ।73) sa mu̠ṣadbhi̍ ru̠ṣadbhi̠-ssagṃ sa mu̠ṣadbhi̍ḥ ।74) u̠ṣadbhi̍ rajāyathā ajāyathā u̠ṣadbhi̍ ru̠ṣadbhi̍ rajāyathāḥ ।74) u̠ṣadbhi̠rityu̠ṣat - bhi̠ḥ ।75) a̠jā̠ya̠thā̠ itya̍jāyathāḥ ।॥ 51 ॥ (75/79)॥ a. 20 ॥
    meaning

    Bhur bhuvas svah — these are the Vasus; they anoint you; the Vasus anoint you; the kindling proceeds; OM bhur bhuvas svah.

    word by word
    भुवोBhuvo(As Rama and Krishna), the Lord removed the burden of the Earth
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    यत्YatWhich
    अपःApahWater
    एतेनEtenaBy this [collection of Hymns he accomplishes Uccatana etc.]
    पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
    अश्वAshvaHorse
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    आAaA particle for Invoking · Until, As far as
    नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
    नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
    इतिItiRefers to something that precedes
    यशोYashoGlory · Graceful Appearance
    एतEtaCome Near, Approached
    एतत्EtatThis
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    अन्नAnnaFood
    मत्तMattaIntoxicated, Furious
    प्रजाःPrajaahPeople
    परिPariAround
    दिविDiviHeaven
    अस्यAsyaOf this
    विViA prefix indicating division, order etc
    रथRathaChariot
    सSaYour
    अANot
    वासवVaasavaIndra Deva
    रुद्रRudraRudra
    रुद्रःRudrahSri Shiva
    आदित्यAadityaSon of Aditi
    जगतJagataWorld, Universe
    आपोAapoAll-Pervading
    आगमAagamaScriptures
    इन्द्रIndraChief, King
    तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form
    प्रियंPriyamDear
    पठPatthaReading, Reciting
    स्वSvaOne's Own
    नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    देवDevaDivine
    माताMaataaMother
    मनManaMind
    दानDaanaact of Giving, Gift, Donation, Rut-Fluid
    दानंDaanamCharity, Act of Giving
    मध्यMadhyaMiddle, Inside
    ध्यानDhyaanaMeditation
    अधिAdhiExpresses Above
    ध्याDhyaaThinking, Meditating
    धीDhiiTo Reflect
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    काम्यKaamyaDesired
    हरिHariHari
    साSaaShe
    भीBhiiTo Fear
  • verse 52
    1) प्रा॒णाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॒ स्वाहा᳚ ।1) प्रा॒णायेति॑ प्र - अ॒नाय॑ ।2) स्वाहा᳚ व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॑ ।3) व्या॒नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।3) व्या॒नायेति॑ वि - अ॒नाय॑ ।4) स्वाहा॑ ऽपा॒नाया॑ पा॒नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाय॑ ।5) अ॒पा॒नाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽपा॒नाया॑ पा॒नाय॒ स्वाहा᳚ ।5) अ॒पा॒नायेत्य॑प - अ॒नाय॑ ।6) स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒-स्स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्नाव॑भ्यः ।7) स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ स्नाव॑भ्य॒-स्स्नाव॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) स्नाव॑भ्य॒ इति॒ स्नाव॑ - भ्यः॒ ।8) स्वाहा॑ सन्ता॒नेभ्यः॑ सन्ता॒नेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सन्ता॒नेभ्यः॑ ।9) स॒न्ता॒नेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सन्ता॒नेभ्यः॑ सन्ता॒नेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) स॒न्ता॒नेभ्य॒ इति॑ सं - ता॒नेभ्यः॑ ।10) स्वाहा॒ परि॑सन्तानेभ्यः॒ परि॑सन्तानेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ परि॑सन्तानेभ्यः ।11) परि॑सन्तानेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ परि॑सन्तानेभ्यः॒ परि॑सन्तानेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।11) परि॑सन्तानेभ्य॒ इति॒ परि॑ - स॒न्ता॒ने॒भ्यः॒ ।12) स्वाहा॒ पर्व॑भ्यः॒ पर्व॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ पर्व॑भ्यः ।13) पर्व॑भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ पर्व॑भ्यः॒ पर्व॑भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) पर्व॑भ्य॒ इति॒ पर्व॑ - भ्यः॒ ।14) स्वाहा॑ स॒न्धाने᳚भ्य-स्स॒न्धाने᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒न्धाने᳚भ्यः ।15) स॒न्धाने᳚भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒न्धाने᳚भ्य-स्स॒न्धाने᳚भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।15) स॒न्धाने᳚भ्य॒ इति॑ सं - धाने᳚भ्यः ।16) स्वाहा॒ शरी॑रेभ्य॒-श्शरी॑रेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ शरी॑रेभ्यः ।17) शरी॑रेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ शरी॑रेभ्य॒-श्शरी॑रेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॑ ।19) य॒ज्ञाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञाय॑ य॒ज्ञाय॒ स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॒ दक्षि॑णाभ्यो॒ दक्षि॑णाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ दक्षि॑णाभ्यः ।21) दक्षि॑णाभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ दक्षि॑णाभ्यो॒ दक्षि॑णाभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ ।23) सु॒व॒र्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ स्वाहा᳚ ।23) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।24) स्वाहा॑ लो॒काय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ लो॒काय॑ ।25) लो॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ लो॒काय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ।26) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।27) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।28) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 52 ॥ (28/37)॥ अ. 21 ॥

    1) prā̠ṇāya̠ svāhā̠ svāhā̎ prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̠ svāhā̎ ।1) prā̠ṇāyēti̍ pra - a̠nāya̍ ।2) svāhā̎ vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̠ svāhā̠ svāhā̎ vyā̠nāya̍ ।3) vyā̠nāya̠ svāhā̠ svāhā̎ vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̠ svāhā̎ ।3) vyā̠nāyēti̍ vi - a̠nāya̍ ।4) svāhā̍ 'pā̠nāyā̍ pā̠nāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'pā̠nāya̍ ।5) a̠pā̠nāya̠ svāhā̠ svāhā̍ 'pā̠nāyā̍ pā̠nāya̠ svāhā̎ ।5) a̠pā̠nāyētya̍pa - a̠nāya̍ ।6) svāhā̠ snāva̍bhya̠-ssnāva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ snāva̍bhyaḥ ।7) snāva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ snāva̍bhya̠-ssnāva̍bhya̠-ssvāhā̎ ।7) snāva̍bhya̠ iti̠ snāva̍ - bhya̠ḥ ।8) svāhā̍ santā̠nēbhya̍-ssantā̠nēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ santā̠nēbhya̍ḥ ।9) sa̠ntā̠nēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ santā̠nēbhya̍-ssantā̠nēbhya̠-ssvāhā̎ ।9) sa̠ntā̠nēbhya̠ iti̍ saṃ - tā̠nēbhya̍ḥ ।10) svāhā̠ pari̍santānēbhya̠ḥ pari̍santānēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ pari̍santānēbhyaḥ ।11) pari̍santānēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ pari̍santānēbhya̠ḥ pari̍santānēbhya̠-ssvāhā̎ ।11) pari̍santānēbhya̠ iti̠ pari̍ - sa̠ntā̠nē̠bhya̠ḥ ।12) svāhā̠ parva̍bhya̠ḥ parva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ parva̍bhyaḥ ।13) parva̍bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ parva̍bhya̠ḥ parva̍bhya̠-ssvāhā̎ ।13) parva̍bhya̠ iti̠ parva̍ - bhya̠ḥ ।14) svāhā̍ sa̠ndhānē̎bhya-ssa̠ndhānē̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ndhānē̎bhyaḥ ।15) sa̠ndhānē̎bhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ndhānē̎bhya-ssa̠ndhānē̎bhya̠-ssvāhā̎ ।15) sa̠ndhānē̎bhya̠ iti̍ saṃ - dhānē̎bhyaḥ ।16) svāhā̠ śarī̍rēbhya̠-śśarī̍rēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ śarī̍rēbhyaḥ ।17) śarī̍rēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ śarī̍rēbhya̠-śśarī̍rēbhya̠-ssvāhā̎ ।18) svāhā̍ ya̠jñāya̍ ya̠jñāya̠ svāhā̠ svāhā̍ ya̠jñāya̍ ।19) ya̠jñāya̠ svāhā̠ svāhā̍ ya̠jñāya̍ ya̠jñāya̠ svāhā̎ ।20) svāhā̠ dakṣi̍ṇābhyō̠ dakṣi̍ṇābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ dakṣi̍ṇābhyaḥ ।21) dakṣi̍ṇābhya̠-ssvāhā̠ svāhā̠ dakṣi̍ṇābhyō̠ dakṣi̍ṇābhya̠-ssvāhā̎ ।22) svāhā̍ suva̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ suva̠rgāya̍ ।23) su̠va̠rgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ suva̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ svāhā̎ ।23) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।24) svāhā̍ lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ lō̠kāya̍ ।25) lō̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̎ ।26) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।27) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।28) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 52 ॥ (28/37)॥ a. 21 ॥
    meaning

    Svaha to the prana; svaha to the vyana; svaha to the apana; svaha to the udana; svaha to the samana; svaha to the five vital winds.

    word by word
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    प्रPraPrefix
    विViA prefix indicating division, order etc
    इतिItiRefers to something that precedes
    सSaYour
    परिPariAround
    अANot
    प्रणयPrannayaLove
    पानPaanaDrinking, Drink
    अपानApaanaApana
    सम्SamTogether with
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 53
    1) सि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सि॒ताय॑ सि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा ऽसि॑ता॒या सि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽसि॑ताय ।3) असि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽसि॑ता॒या सि॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॒ ऽभिहि॑ताया॒ भिहि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽभिहि॑ताय ।5) अ॒भिहि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽभिहि॑ताया॒ भिहि॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।5) अ॒भिहि॑ता॒येत्य॒भि - हि॒ता॒य॒ ।6) स्वाहा ऽन॑भिहिता॒या न॑भिहिताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽन॑भिहिताय ।7) अन॑भिहिताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽन॑भिहिता॒या न॑भिहिताय॒ स्वाहा᳚ ।7) अन॑भिहिता॒येत्यन॑भि - हि॒ता॒य॒ ।8) स्वाहा॑ यु॒क्ताय॑ यु॒क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ यु॒क्ताय॑ ।9) यु॒क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ यु॒क्ताय॑ यु॒क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा ऽयु॑क्ता॒या यु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽयु॑क्ताय ।11) अयु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽयु॑क्ता॒या यु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ सुयु॑क्ताय॒ सुयु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सुयु॑क्ताय ।13) सुयु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सुयु॑क्ताय॒ सुयु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।13) सुयु॑क्ता॒येति॒ सु - यु॒क्ता॒य॒ ।14) स्वाहोद्यु॑क्ता॒ योद्यु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोद्यु॑क्ताय ।15) उद्यु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोद्यु॑क्ता॒ योद्यु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।15) उद्यु॑क्ता॒येत्युत् - यु॒क्ता॒य॒ ।16) स्वाहा॒ विमु॑क्ताय॒ विमु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ विमु॑क्ताय ।17) विमु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ विमु॑क्ताय॒ विमु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।17) विमु॑क्ता॒येति॒ वि - मु॒क्ता॒य॒ ।18) स्वाहा॒ प्रमु॑क्ताय॒ प्रमु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ प्रमु॑क्ताय ।19) प्रमु॑क्ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ प्रमु॑क्ताय॒ प्रमु॑क्ताय॒ स्वाहा᳚ ।19) प्रमु॑क्ता॒येति॒ प्र - मु॒क्ता॒य॒ ।20) स्वाहा॒ वञ्च॑ते॒ वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वञ्च॑ते ।21) वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वञ्च॑ते॒ वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॑ परि॒वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वञ्च॑ते ।23) प॒रि॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परि॒वञ्च॑ते परि॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ ।23) प॒रि॒वञ्च॑त॒ इति॑ परि - वञ्च॑ते ।24) स्वाहा॑ सं॒​वँञ्च॑ते सं॒​वँञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं॒​वँञ्च॑ते ।25) सं॒​वँञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सं॒​वँञ्च॑ते सं॒​वँञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ ।25) सं॒​वँञ्च॑त॒ इति॑ सं - वञ्च॑ते ।26) स्वाहा॑ ऽनु॒वञ्च॑ते ऽनु॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनु॒वञ्च॑ते ।27) अ॒नु॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽनु॒वञ्च॑ते ऽनु॒वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ ।27) अ॒नु॒वञ्च॑त॒ इत्य॑नु - वञ्च॑ते ।28) स्वाहो॒द्वञ्च॑त उ॒द्वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒द्वञ्च॑ते ।29) उ॒द्वञ्च॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒द्वञ्च॑त उ॒द्वञ्च॑ते॒ स्वाहा᳚ ।29) उ॒द्वञ्च॑त॒ इत्यु॑त् - वञ्च॑ते ।30) स्वाहा॑ य॒ते य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ य॒ते ।31) य॒ते स्वाहा॒ स्वाहा॑ य॒ते य॒ते स्वाहा᳚ ।32) स्वाहा॒ धाव॑ते॒ धाव॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ धाव॑ते ।33) धाव॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ धाव॑ते॒ धाव॑ते॒ स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा॒ तिष्ठ॑ते॒ तिष्ठ॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ तिष्ठ॑ते ।35) तिष्ठ॑ते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ तिष्ठ॑ते॒ तिष्ठ॑ते॒ स्वाहा᳚ ।36) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।37) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।38) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 53 ॥ (38, 48)

    1) si̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ si̠tāya̍ si̠tāya̠ svāhā̎ ।2) svāhā 'si̍tā̠yā si̍tāya̠ svāhā̠ svāhā 'si̍tāya ।3) asi̍tāya̠ svāhā̠ svāhā 'si̍tā̠yā si̍tāya̠ svāhā̎ ।4) svāhā̠ 'bhihi̍tāyā̠ bhihi̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'bhihi̍tāya ।5) a̠bhihi̍tāya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'bhihi̍tāyā̠ bhihi̍tāya̠ svāhā̎ ।5) a̠bhihi̍tā̠yētya̠bhi - hi̠tā̠ya̠ ।6) svāhā 'na̍bhihitā̠yā na̍bhihitāya̠ svāhā̠ svāhā 'na̍bhihitāya ।7) ana̍bhihitāya̠ svāhā̠ svāhā 'na̍bhihitā̠yā na̍bhihitāya̠ svāhā̎ ।7) ana̍bhihitā̠yētyana̍bhi - hi̠tā̠ya̠ ।8) svāhā̍ yu̠ktāya̍ yu̠ktāya̠ svāhā̠ svāhā̍ yu̠ktāya̍ ।9) yu̠ktāya̠ svāhā̠ svāhā̍ yu̠ktāya̍ yu̠ktāya̠ svāhā̎ ।10) svāhā 'yu̍ktā̠yā yu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā 'yu̍ktāya ।11) ayu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā 'yu̍ktā̠yā yu̍ktāya̠ svāhā̎ ।12) svāhā̠ suyu̍ktāya̠ suyu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ suyu̍ktāya ।13) suyu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ suyu̍ktāya̠ suyu̍ktāya̠ svāhā̎ ।13) suyu̍ktā̠yēti̠ su - yu̠ktā̠ya̠ ।14) svāhōdyu̍ktā̠ yōdyu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhōdyu̍ktāya ।15) udyu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhōdyu̍ktā̠ yōdyu̍ktāya̠ svāhā̎ ।15) udyu̍ktā̠yētyut - yu̠ktā̠ya̠ ।16) svāhā̠ vimu̍ktāya̠ vimu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ vimu̍ktāya ।17) vimu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ vimu̍ktāya̠ vimu̍ktāya̠ svāhā̎ ।17) vimu̍ktā̠yēti̠ vi - mu̠ktā̠ya̠ ।18) svāhā̠ pramu̍ktāya̠ pramu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ pramu̍ktāya ।19) pramu̍ktāya̠ svāhā̠ svāhā̠ pramu̍ktāya̠ pramu̍ktāya̠ svāhā̎ ।19) pramu̍ktā̠yēti̠ pra - mu̠ktā̠ya̠ ।20) svāhā̠ vañcha̍tē̠ vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ vañcha̍tē ।21) vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ vañcha̍tē̠ vañcha̍tē̠ svāhā̎ ।22) svāhā̍ pari̠vañcha̍tē pari̠vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ pari̠vañcha̍tē ।23) pa̠ri̠vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ pari̠vañcha̍tē pari̠vañcha̍tē̠ svāhā̎ ।23) pa̠ri̠vañcha̍ta̠ iti̍ pari - vañcha̍tē ।24) svāhā̍ sa̠ṃvañcha̍tē sa̠ṃvañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠ṃvañcha̍tē ।25) sa̠ṃvañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠ṃvañcha̍tē sa̠ṃvañcha̍tē̠ svāhā̎ ।25) sa̠ṃvañcha̍ta̠ iti̍ saṃ - vañcha̍tē ।26) svāhā̍ 'nu̠vañcha̍tē 'nu̠vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nu̠vañcha̍tē ।27) a̠nu̠vañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̍ 'nu̠vañcha̍tē 'nu̠vañcha̍tē̠ svāhā̎ ।27) a̠nu̠vañcha̍ta̠ itya̍nu - vañcha̍tē ।28) svāhō̠dvañcha̍ta u̠dvañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhō̠dvañcha̍tē ।29) u̠dvañcha̍tē̠ svāhā̠ svāhō̠dvañcha̍ta u̠dvañcha̍tē̠ svāhā̎ ।29) u̠dvañcha̍ta̠ ityu̍t - vañcha̍tē ।30) svāhā̍ ya̠tē ya̠tē svāhā̠ svāhā̍ ya̠tē ।31) ya̠tē svāhā̠ svāhā̍ ya̠tē ya̠tē svāhā̎ ।32) svāhā̠ dhāva̍tē̠ dhāva̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ dhāva̍tē ।33) dhāva̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ dhāva̍tē̠ dhāva̍tē̠ svāhā̎ ।34) svāhā̠ tiṣṭha̍tē̠ tiṣṭha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ tiṣṭha̍tē ।35) tiṣṭha̍tē̠ svāhā̠ svāhā̠ tiṣṭha̍tē̠ tiṣṭha̍tē̠ svāhā̎ ।36) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।37) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।38) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 53 ॥ (38, 48)
    meaning

    Svaha to the light one; svaha to the dark one; svaha to the hidden one; svaha to the revealed one; svaha to all pairs of opposites.

    word by word
    स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
    हितायHitaayato the Friend and Benefactor
    सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
    विViA prefix indicating division, order etc
    प्रPraPrefix
    इतिItiRefers to something that precedes
    परिPariAround
    सSaYour
    सीतयाSiitayaa[O the One Who was Adorned] by Devi Sita
    युक्तYuktaYoked, Joined, United
    विमुक्तVimuktaSet Free, Liberated
    मुक्तMuktaLet Loose, Set Free, a Pearl
    सम्SamTogether with
  • verse 54
    ॥ अ. 22 ॥

    ॥ a. 22 ॥
    meaning

    Colophon: concluding verse of this scripture section.

    word by word
    अANot

Primary text from vignanam.org