KYTS Jata 7.2 Saadhyaa Vai Devaah Suvargakaamaah

tap any word for its meaning

• verse 1

  1) सा॒द्ध्या वै वै सा॒द्ध्या-स्सा॒द्ध्या वै ।2) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।3) दे॒वा-स्सु॑व॒र्गका॑मा-स्सुव॒र्गका॑मा दे॒वा दे॒वा-स्सु॑व॒र्गका॑माः ।4) सु॒व॒र्गका॑मा ए॒त मे॒तग्ं सु॑व॒र्गका॑मा-स्सुव॒र्गका॑मा ए॒तम् ।4) सु॒व॒र्गका॑मा॒ इति॑ सुव॒र्ग - का॒माः॒ ।5) ए॒तग्ं ष॑ड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्र मे॒त मे॒तग्ं ष॑ड्रा॒त्रम् ।6) ष॒ड्रा॒त्र म॑पश्य-न्नपश्य-न्थ्षड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्र म॑पश्यन्न् ।6) ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट् - रा॒त्रम् ।7) अ॒प॒श्य॒-न्त-न्त म॑पश्य-न्नपश्य॒-न्तम् ।8) त मा त-न्त मा ।9) आ ऽह॑र-न्नहर॒-न्ना ऽह॑रन्न् ।10) अ॒ह॒र॒-न्तेन॒ तेना॑ हर-न्नहर॒-न्तेन॑ ।11) तेना॑ यजन्ता यजन्त॒ तेन॒ तेना॑ यजन्त ।12) अ॒य॒ज॒न्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजन्ता यजन्त॒ ततः॑ ।13) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।14) वै ते ते वै वै ते ।15) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।16) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।16) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।17) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।18) आ॒य॒न्॒. ये य आ॑य-न्नाय॒न्॒. ये ।19) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।20) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।21) वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षड्रा॒त्रम् ।22) ष॒ड्रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते षड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्र मास॑ते ।22) ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट् - रा॒त्रम् ।23) आस॑ते सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मास॑त॒ आस॑ते सुव॒र्गम् ।24) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।24) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।25) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।26) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।27) य॒न्ति॒ दे॒व॒स॒त्र-न्दे॑वस॒त्रं-यँ॑न्ति यन्ति देवस॒त्रम् ।28) दे॒व॒स॒त्रं-वैँ वै दे॑वस॒त्र-न्दे॑वस॒त्रं-वैँ ।28) दे॒व॒स॒त्रमिति॑ देव - स॒त्रम् ।29) वै ष॑ड्रा॒त्र ष्ष॑ड्रा॒त्रो वै वै ष॑ड्रा॒त्रः ।30) ष॒ड्रा॒त्रः प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्षग्ं॑ षड्रा॒त्र ष्ष॑ड्रा॒त्रः प्र॒त्यक्ष᳚म् ।30) ष॒ड्रा॒त्र इति॑ षट् - रा॒त्रः ।31) प्र॒त्यक्ष॒ग्ं॒ हि हि प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्ष॒ग्ं॒ हि ।31) प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् ।32) ह्ये॑ता न्ये॒तानि॒ हि ह्ये॑तानि॑ ।33) ए॒तानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्ये॒ता न्ये॒तानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ ।34) पृ॒ष्ठानि॒ ये ये पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ ये ।35) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।36) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।37) वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ष्षड्रा॒त्रम् ।38) ष॒ड्रा॒त्र मास॑त॒ आस॑ते षड्रा॒त्रग्ं ष॑ड्रा॒त्र मास॑ते ।38) ष॒ड्रा॒त्रमिति॑ षट् - रा॒त्रम् ।39) आस॑ते सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दास॑त॒ आस॑ते सा॒क्षात् ।40) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।40) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।41) ए॒व दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वताः᳚ ।42) दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति दे॒वता॑ दे॒वता॑ अ॒भ्यारो॑हन्ति ।43) अ॒भ्यारो॑हन्ति षड्रा॒त्र ष्ष॑ड्रा॒त्रो᳚ ऽभ्यारो॑ह न्त्य॒भ्यारो॑हन्ति षड्रा॒त्रः ।43) अ॒भ्यारो॑ह॒न्तीत्य॑भि - आरो॑हन्ति ।44) ष॒ड्रा॒त्रो भ॑वति भवति षड्रा॒त्र ष्ष॑ड्रा॒त्रो भ॑वति ।44) ष॒ड्रा॒त्र इति॑ षट् - रा॒त्रः ।45) भ॒व॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वति भवति॒ षट् ।46) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।47) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।48) ऋ॒तव॒ ष्ष-ट्थ्षडृ॒तव॑ ऋ॒तव॒ ष्षट् ।49) षट् पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ ष-ट्थ्षट् पृ॒ष्ठानि॑ ।50) पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः ।॥ 1 ॥ (50/62)

  ---

  1) sā̠ddhyā vai vai sā̠ddhyā-ssā̠ddhyā vai ।2) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।3) dē̠vā-ssu̍va̠rgakā̍mā-ssuva̠rgakā̍mā dē̠vā dē̠vā-ssu̍va̠rgakā̍māḥ ।4) su̠va̠rgakā̍mā ē̠ta mē̠tagṃ su̍va̠rgakā̍mā-ssuva̠rgakā̍mā ē̠tam ।4) su̠va̠rgakā̍mā̠ iti̍ suva̠rga - kā̠mā̠ḥ ।5) ē̠tagṃ ṣa̍ḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠tra mē̠ta mē̠tagṃ ṣa̍ḍrā̠tram ।6) ṣa̠ḍrā̠tra ma̍paśya-nnapaśya-nthṣaḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠tra ma̍paśyann ।6) ṣa̠ḍrā̠tramiti̍ ṣaṭ - rā̠tram ।7) a̠pa̠śya̠-nta-nta ma̍paśya-nnapaśya̠-ntam ।8) ta mā ta-nta mā ।9) ā 'ha̍ra-nnahara̠-nnā 'ha̍rann ।10) a̠ha̠ra̠-ntēna̠ tēnā̍ hara-nnahara̠-ntēna̍ ।11) tēnā̍ yajantā yajanta̠ tēna̠ tēnā̍ yajanta ।12) a̠ya̠ja̠nta̠ tata̠ statō̍ 'yajantā yajanta̠ tata̍ḥ ।13) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।14) vai tē tē vai vai tē ।15) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।16) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।16) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।17) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।18) ā̠ya̠n̠. yē ya ā̍ya-nnāya̠n̠. yē ।19) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।20) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।21) vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaḍrā̠tram ।22) ṣa̠ḍrā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē ṣaḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠tra māsa̍tē ।22) ṣa̠ḍrā̠tramiti̍ ṣaṭ - rā̠tram ।23) āsa̍tē suva̠rgagṃ su̍va̠rga māsa̍ta̠ āsa̍tē suva̠rgam ।24) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।24) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।25) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।26) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।27) ya̠nti̠ dē̠va̠sa̠tra-ndē̍vasa̠traṃ ya̍nti yanti dēvasa̠tram ।28) dē̠va̠sa̠traṃ vai vai dē̍vasa̠tra-ndē̍vasa̠traṃ vai ।28) dē̠va̠sa̠tramiti̍ dēva - sa̠tram ।29) vai ṣa̍ḍrā̠tra ṣṣa̍ḍrā̠trō vai vai ṣa̍ḍrā̠traḥ ।30) ṣa̠ḍrā̠traḥ pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣagṃ̍ ṣaḍrā̠tra ṣṣa̍ḍrā̠traḥ pra̠tyakṣa̎m ।30) ṣa̠ḍrā̠tra iti̍ ṣaṭ - rā̠traḥ ।31) pra̠tyakṣa̠gṃ̠ hi hi pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̠gṃ̠ hi ।31) pra̠tyakṣa̠miti̍ prati - akṣa̎m ।32) hyē̍tā nyē̠tāni̠ hi hyē̍tāni̍ ।33) ē̠tāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyē̠tā nyē̠tāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।34) pṛ̠ṣṭhāni̠ yē yē pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ yē ।35) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।36) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।37) vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ṣṣaḍrā̠tram ।38) ṣa̠ḍrā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē ṣaḍrā̠tragṃ ṣa̍ḍrā̠tra māsa̍tē ।38) ṣa̠ḍrā̠tramiti̍ ṣaṭ - rā̠tram ।39) āsa̍tē sā̠kṣā-thsā̠kṣā dāsa̍ta̠ āsa̍tē sā̠kṣāt ।40) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।40) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।41) ē̠va dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̎ḥ ।42) dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ a̠bhyārō̍hanti ।43) a̠bhyārō̍hanti ṣaḍrā̠tra ṣṣa̍ḍrā̠trō̎ 'bhyārō̍ha ntya̠bhyārō̍hanti ṣaḍrā̠traḥ ।43) a̠bhyārō̍ha̠ntītya̍bhi - ārō̍hanti ।44) ṣa̠ḍrā̠trō bha̍vati bhavati ṣaḍrā̠tra ṣṣa̍ḍrā̠trō bha̍vati ।44) ṣa̠ḍrā̠tra iti̍ ṣaṭ - rā̠traḥ ।45) bha̠va̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vati bhavati̠ ṣaṭ ।46) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।47) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।48) ṛ̠tava̠ ṣṣa-ṭthṣaḍṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ ṣṣaṭ ।49) ṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ ṣa-ṭthṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।50) pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।॥ 1 ॥ (50/62)

  meaning

  The Sadhyas, desiring the heavenly world, performed the chandoma rite with the prishtha stomans; the gods placed faith and ascended to the heavenly world.

• verse 2

  1) पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒व ।2) ए॒व र्​तू नृ॒तूने॒ वैव र्​तून् ।3) ऋ॒तून॒ न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तू नृ॒तून॒ न्वारो॑हन्ति ।4) अ॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ र॒न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिः॑ ।4) अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु - आरो॑हन्ति ।5) ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।5) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।6) सं॒​वँ॒थ्स॒र-न्ते ते सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्ते ।6) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।7) ते सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे ते ते सं॑​वँथ्स॒रे ।8) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।8) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।9) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।10) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।11) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-न्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚म् ।12) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति यन्ति बृहद्रथन्त॒राभ्या᳚-म्बृहद्रथन्त॒राभ्यां᳚-यँन्ति ।12) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒राभ्या॒मिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒राभ्या᳚म् ।13) य॒न्ती॒य मि॒यं-यँ॑न्ति यन्ती॒यम् ।14) इ॒यं-वाँव वावे य मि॒यं-वाँव ।15) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।16) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।16) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।17) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।18) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।19) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।20) ए॒व य॑न्ति यन्त्ये॒वैव य॑न्ति ।21) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।22) अथो॑ अ॒नयो॑ र॒नयो॒ रथो॒ अथो॑ अ॒नयोः᳚ ।22) अथो॒ इत्यथो᳚ ।23) अ॒नयो॑ रे॒वै वानयो॑ र॒नयो॑ रे॒व ।24) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।25) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।26) ति॒ष्ठ॒ न्त्ये॒ते ए॒ते ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ न्त्ये॒ते ।27) ए॒ते वै वा ए॒ते ए॒ते वै ।27) ए॒ते इत्ये॒ते ।28) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।29) य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या᳚ञ्ज॒साय॑नी ।30) अ॒ञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती स्रु॒ती अ॑ञ्ज॒साय॑नी अञ्ज॒साय॑नी स्रु॒ती ।30) अ॒ञ्ज॒साय॑नी॒ इत्य॑ञ्जसा - अय॑नी ।31) स्रु॒ती ताभ्या॒-न्ताभ्याग्॑ स्रु॒ती स्रु॒ती ताभ्या᳚म् ।31) स्रु॒ती इति॑ स्रु॒ती ।32) ताभ्या॑ मे॒वैव ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मे॒व ।33) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।34) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।34) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।35) लो॒कं-यँ॑न्ति यन्ति लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॑न्ति ।36) य॒न्ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्य॑न्ति यन्ति त्रि॒वृत् ।37) त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मः ।37) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।38) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।38) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।39) भ॒व॒ति॒ तेज॒ स्तेजो॑ भवति भवति॒ तेजः॑ ।40) तेज॑ ए॒वैव तेज॒ स्तेज॑ ए॒व ।41) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।42) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।43) रु॒न्ध॒ते॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो रु॑न्धते रुन्धते पञ्चद॒शः ।44) प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति भवति पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो भ॑वति ।44) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।45) भ॒व॒ती॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्भ॑वति भवतीन्द्रि॒यम् ।46) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।47) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।48) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।49) रु॒न्ध॒ते॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो रु॑न्धते रुन्धते सप्तद॒शः ।50) स॒प्त॒द॒शो भ॑वति भवति सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो भ॑वति ।50) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।॥ 2 ॥ (50/65)

  ---

  1) pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠va ।2) ē̠va r​tū nṛ̠tūnē̠ vaiva r​tūn ।3) ṛ̠tūna̠ nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyṛ̠tū nṛ̠tūna̠ nvārō̍hanti ।4) a̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ ra̠nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhi̍ḥ ।4) a̠nvārō̍ha̠ntītya̍nu - ārō̍hanti ।5) ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ram ।5) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।6) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ntē tē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntē ।6) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।7) tē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē tē tē sa̍ṃvathsa̠rē ।8) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।8) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।9) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।10) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।11) ti̠ṣṭha̠nti̠ bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎-ntiṣṭhanti tiṣṭhanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎m ।12) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̎ṃ yanti yanti bṛhadrathanta̠rābhyā̎-mbṛhadrathanta̠rābhyā̎ṃ yanti ।12) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rābhyā̠miti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rābhyā̎m ।13) ya̠ntī̠ya mi̠yaṃ ya̍nti yantī̠yam ।14) i̠yaṃ vāva vāvē ya mi̠yaṃ vāva ।15) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।16) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।16) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।17) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।18) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।19) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।20) ē̠va ya̍nti yantyē̠vaiva ya̍nti ।21) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।22) athō̍ a̠nayō̍ ra̠nayō̠ rathō̠ athō̍ a̠nayō̎ḥ ।22) athō̠ ityathō̎ ।23) a̠nayō̍ rē̠vai vānayō̍ ra̠nayō̍ rē̠va ।24) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।25) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।26) ti̠ṣṭha̠ ntyē̠tē ē̠tē ti̍ṣṭhanti tiṣṭha ntyē̠tē ।27) ē̠tē vai vā ē̠tē ē̠tē vai ।27) ē̠tē ityē̠tē ।28) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।29) ya̠jñasyā̎mja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̎mja̠sāya̍nī ।30) a̠ñja̠sāya̍nī sru̠tī sru̠tī a̍ñja̠sāya̍nī añja̠sāya̍nī sru̠tī ।30) a̠ñja̠sāya̍nī̠ itya̍ñjasā - aya̍nī ।31) sru̠tī tābhyā̠-ntābhyāg̍ sru̠tī sru̠tī tābhyā̎m ।31) sru̠tī iti̍ sru̠tī ।32) tābhyā̍ mē̠vaiva tābhyā̠-ntābhyā̍ mē̠va ।33) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।34) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।34) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।35) lō̠kaṃ ya̍nti yanti lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̍nti ।36) ya̠nti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dya̍nti yanti tri̠vṛt ।37) tri̠vṛ da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma stri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gniṣṭō̠maḥ ।37) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।38) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।38) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।39) bha̠va̠ti̠ tēja̠ stējō̍ bhavati bhavati̠ tēja̍ḥ ।40) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠ stēja̍ ē̠va ।41) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।42) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।43) ru̠ndha̠tē̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō ru̍ndhatē rundhatē pañchada̠śaḥ ।44) pa̠ñcha̠da̠śō bha̍vati bhavati pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō bha̍vati ।44) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।45) bha̠va̠tī̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mbha̍vati bhavatīndri̠yam ।46) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।47) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।48) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।49) ru̠ndha̠tē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō ru̍ndhatē rundhatē saptada̠śaḥ ।50) sa̠pta̠da̠śō bha̍vati bhavati saptada̠śa-ssa̍ptada̠śō bha̍vati ।50) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।॥ 2 ॥ (50/65)

  meaning

  By the backs they ascend; by the ritus they ascend; by the seasons the food of the year is established; by this the rite bears fruit.

• verse 3

  1) भ॒व॒ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवति भव त्य॒न्नाद्य॑स्य ।2) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।2) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।3) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।3) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।4) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।4) अथो॒ इत्यथो᳚ ।5) प्रैवैव प्र प्रैव ।6) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।7) तेन॑ जायन्ते जायन्ते॒ तेन॒ तेन॑ जायन्ते ।8) जा॒य॒न्त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो जा॑यन्ते जायन्त एकवि॒ग्ं॒शः ।9) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्येकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।9) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।10) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।11) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।11) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।12) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।12) अथो॒ इत्यथो᳚ ।13) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।14) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।15) आ॒त्म-न्द॑धते दधत आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्द॑धते ।16) द॒ध॒ते॒ त्रि॒ण॒व स्त्रि॑ण॒वो द॑धते दधते त्रिण॒वः ।17) त्रि॒ण॒वो भ॑वति भवति त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वो भ॑वति ।17) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।18) भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै भवति भवति॒ विजि॑त्यै ।19) विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शः ।19) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।20) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शो भ॑वति भवति त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।20) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।21) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।22) प्रति॑ष्ठित्यै सदोहविर्धा॒निनः॑ सदोहविर्धा॒निनः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै सदोहविर्धा॒निनः॑ ।22) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।23) स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒निन॑ ए॒ते नै॒तेन॑ सदोहविर्धा॒निनः॑ सदोहविर्धा॒निन॑ ए॒तेन॑ ।23) स॒दो॒ह॒वि॒र्धा॒निन॒ इति॑ सदः - ह॒वि॒र्धा॒निनः॑ ।24) ए॒तेन॑ षड्रा॒त्रेण॑ षड्रा॒त्रे णै॒ते नै॒तेन॑ षड्रा॒त्रेण॑ ।25) ष॒ड्रा॒त्रेण॑ यजेरन्. यजेर-न्थ्षड्रा॒त्रेण॑ षड्रा॒त्रेण॑ यजेरन्न् ।25) ष॒ड्रा॒त्रेणेति॑ षट् - रा॒त्रेण॑ ।26) य॒जे॒र॒-न्नाश्व॑त्थी॒ आश्व॑त्थी यजेरन्. यजेर॒-न्नाश्व॑त्थी ।27) आश्व॑त्थी हवि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धान॒ माश्व॑त्थी॒ आश्व॑त्थी हवि॒र्धान᳚म् ।27) आश्व॑त्थी॒ इत्याश्व॑त्थी ।28) ह॒वि॒र्धान॑-ञ्च च हवि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धान॑-ञ्च ।28) ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः - धान᳚म् ।29) चाग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र-ञ्च॒ चाग्नी᳚द्ध्रम् ।30) आग्नी᳚द्ध्र-ञ्च॒ चाग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र-ञ्च ।30) आग्नी᳚द्ध्र॒मित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्र॒म् ।31) च॒ भ॒व॒तो॒ भ॒व॒त॒ श्च॒ च॒ भ॒व॒तः॒ ।32) भ॒व॒त॒ स्त-त्त-द्भ॑वतो भवत॒ स्तत् ।33) तद्धि हि त-त्तद्धि ।34) हि सु॑व॒र्ग्यग्ं॑ सुव॒र्ग्यग्ं॑ हि हि सु॑व॒र्ग्य᳚म् ।35) सु॒व॒र्ग्य॑-ञ्च॒क्रीव॑ती च॒क्रीव॑ती सुव॒र्ग्यग्ं॑ सुव॒र्ग्य॑-ञ्च॒क्रीव॑ती ।35) सु॒व॒र्ग्य॑मिति॑ सुवः - ग्य᳚म् ।36) च॒क्रीव॑ती भवतो भवत श्च॒क्रीव॑ती च॒क्रीव॑ती भवतः ।36) च॒क्रीव॑ती॒ इति॑ च॒क्रीव॑ती ।37) भ॒व॒त॒-स्सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ भवतो भवत-स्सुव॒र्गस्य॑ ।38) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।38) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।39) लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ।40) सम॑ष्ट्या उ॒लूख॑लबुद्ध्न उ॒लूख॑लबुद्ध्न॒-स्सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्या उ॒लूख॑लबुद्ध्नः ।40) सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - अ॒ष्ट्यै॒ ।41) उ॒लूख॑लबुद्ध्नो॒ यूपो॒ यूप॑ उ॒लूख॑लबुद्ध्न उ॒लूख॑लबुद्ध्नो॒ यूपः॑ ।41) उ॒लूख॑लबुद्ध्न॒ इत्यु॒लूख॑ल - बु॒द्ध्नः॒ ।42) यूपो॑ भवति भवति॒ यूपो॒ यूपो॑ भवति ।43) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।44) प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्राञ्चः॒ प्राञ्चः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्राञ्चः॑ ।44) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।45) प्राञ्चो॑ यान्ति यान्ति॒ प्राञ्चः॒ प्राञ्चो॑ यान्ति ।46) या॒न्ति॒ प्रा-म्प्रां-याँ᳚न्ति यान्ति॒ प्राम् ।47) प्रां ंइ॑वेव॒ प्रा-म्प्रां ंइ॑व ।48) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।49) हि सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो हि हि सु॑व॒र्गः ।50) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।50) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।॥ 3 ॥ (50/72)

  ---

  1) bha̠va̠ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavati bhava tya̠nnādya̍sya ।2) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।2) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।3) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।3) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।4) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।4) athō̠ ityathō̎ ।5) praivaiva pra praiva ।6) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।7) tēna̍ jāyantē jāyantē̠ tēna̠ tēna̍ jāyantē ।8) jā̠ya̠nta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō jā̍yantē jāyanta ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।9) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō bha̍vati ।9) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।10) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।11) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।11) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।12) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।12) athō̠ ityathō̎ ।13) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।14) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।15) ā̠tma-nda̍dhatē dadhata ā̠tma-nnā̠tma-nda̍dhatē ।16) da̠dha̠tē̠ tri̠ṇa̠va stri̍ṇa̠vō da̍dhatē dadhatē triṇa̠vaḥ ।17) tri̠ṇa̠vō bha̍vati bhavati triṇa̠va stri̍ṇa̠vō bha̍vati ।17) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।18) bha̠va̠ti̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai bhavati bhavati̠ viji̍tyai ।19) viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō viji̍tyai̠ viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śaḥ ।19) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।20) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śō bha̍vati bhavati trayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō bha̍vati ।20) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।21) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।22) prati̍ṣṭhityai sadōhavirdhā̠nina̍-ssadōhavirdhā̠nina̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai sadōhavirdhā̠nina̍ḥ ।22) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।23) sa̠dō̠ha̠vi̠rdhā̠nina̍ ē̠tē nai̠tēna̍ sadōhavirdhā̠nina̍-ssadōhavirdhā̠nina̍ ē̠tēna̍ ।23) sa̠dō̠ha̠vi̠rdhā̠nina̠ iti̍ sadaḥ - ha̠vi̠rdhā̠nina̍ḥ ।24) ē̠tēna̍ ṣaḍrā̠trēṇa̍ ṣaḍrā̠trē ṇai̠tē nai̠tēna̍ ṣaḍrā̠trēṇa̍ ।25) ṣa̠ḍrā̠trēṇa̍ yajēran. yajēra-nthṣaḍrā̠trēṇa̍ ṣaḍrā̠trēṇa̍ yajērann ।25) ṣa̠ḍrā̠trēṇēti̍ ṣaṭ - rā̠trēṇa̍ ।26) ya̠jē̠ra̠-nnāśva̍tthī̠ āśva̍tthī yajēran. yajēra̠-nnāśva̍tthī ।27) āśva̍tthī havi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̠ māśva̍tthī̠ āśva̍tthī havi̠rdhāna̎m ।27) āśva̍tthī̠ ityāśva̍tthī ।28) ha̠vi̠rdhāna̍-ñcha cha havi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̍-ñcha ।28) ha̠vi̠rdhāna̠miti̍ haviḥ - dhāna̎m ।29) chāgnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra-ñcha̠ chāgnī̎ddhram ।30) āgnī̎ddhra-ñcha̠ chāgnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra-ñcha ।30) āgnī̎ddhra̠mityāgni̍ - i̠ddhra̠m ।31) cha̠ bha̠va̠tō̠ bha̠va̠ta̠ ścha̠ cha̠ bha̠va̠ta̠ḥ ।32) bha̠va̠ta̠ sta-tta-dbha̍vatō bhavata̠ stat ।33) taddhi hi ta-ttaddhi ।34) hi su̍va̠rgyagṃ̍ suva̠rgyagṃ̍ hi hi su̍va̠rgya̎m ।35) su̠va̠rgya̍-ñcha̠krīva̍tī cha̠krīva̍tī suva̠rgyagṃ̍ suva̠rgya̍-ñcha̠krīva̍tī ।35) su̠va̠rgya̍miti̍ suvaḥ - gya̎m ।36) cha̠krīva̍tī bhavatō bhavata ścha̠krīva̍tī cha̠krīva̍tī bhavataḥ ।36) cha̠krīva̍tī̠ iti̍ cha̠krīva̍tī ।37) bha̠va̠ta̠-ssu̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ bhavatō bhavata-ssuva̠rgasya̍ ।38) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।38) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।39) lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai ।40) sama̍ṣṭyā u̠lūkha̍labuddhna u̠lūkha̍labuddhna̠-ssama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyā u̠lūkha̍labuddhnaḥ ।40) sama̍ṣṭyā̠ iti̠ saṃ - a̠ṣṭyai̠ ।41) u̠lūkha̍labuddhnō̠ yūpō̠ yūpa̍ u̠lūkha̍labuddhna u̠lūkha̍labuddhnō̠ yūpa̍ḥ ।41) u̠lūkha̍labuddhna̠ ityu̠lūkha̍la - bu̠ddhna̠ḥ ।42) yūpō̍ bhavati bhavati̠ yūpō̠ yūpō̍ bhavati ।43) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।44) prati̍ṣṭhityai̠ prāñcha̠ḥ prāñcha̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ prāñcha̍ḥ ।44) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।45) prāñchō̍ yānti yānti̠ prāñcha̠ḥ prāñchō̍ yānti ।46) yā̠nti̠ prā-mprāṃ yā̎mti yānti̠ prām ।47) prāṃ ṃi̍vēva̠ prā-mprāṃ ṃi̍va ।48) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।49) hi su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō hi hi su̍va̠rgaḥ ।50) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।50) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।॥ 3 ॥ (50/72)

  meaning

  Through the food of the year the food is contained; through the containment of food the food is preserved; through the chandoma the food is established.

• verse 4

  1) लो॒क-स्सर॑स्वत्या॒ सर॑स्वत्या लो॒को लो॒क-स्सर॑स्वत्या ।2) सर॑स्वत्या यान्ति यान्ति॒ सर॑स्वत्या॒ सर॑स्वत्या यान्ति ।3) या॒न्त्ये॒ष ए॒ष या᳚न्ति यान्त्ये॒षः ।4) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।5) वै दे॑व॒यानो॑ देव॒यानो॒ वै वै दे॑व॒यानः॑ ।6) दे॒व॒यानः॒ पन्थाः॒ पन्था॑ देव॒यानो॑ देव॒यानः॒ पन्थाः᳚ ।6) दे॒व॒यान॒ इति॑ देव - यानः॑ ।7) पन्था॒ स्त-न्त-म्पन्थाः॒ पन्था॒ स्तम् ।8) त मे॒वैव त-न्त मे॒व ।9) ए॒वा न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्ये॒वैवा न्वारो॑हन्ति ।10) अ॒न्वारो॑ह न्त्या॒क्रोश॑न्त आ॒क्रोश॑न्तो॒ ऽन्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्या॒क्रोश॑न्तः ।10) अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु - आरो॑हन्ति ।11) आ॒क्रोश॑न्तो यान्ति यान्त्या॒क्रोश॑न्त आ॒क्रोश॑न्तो यान्ति ।11) आ॒क्रोश॑न्त॒ इत्या᳚ - क्रोश॑न्तः ।12) या॒न्त्यव॑र्ति॒ मव॑र्तिं-याँन्ति या॒न्त्यव॑र्तिम् ।13) अव॑र्ति मे॒वैवाव॑र्ति॒ मव॑र्ति मे॒व ।14) ए॒वा न्यस्मि॑-न्न॒न्यस्मि॑-न्ने॒वैवा न्यस्मिन्न्॑ ।15) अ॒न्यस्मि॑-न्प्रति॒षज्य॑ प्रति॒षज्या॒ न्यस्मि॑-न्न॒न्यस्मि॑-न्प्रति॒षज्य॑ ।16) प्र॒ति॒षज्य॑ प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒षज्य॑ प्रति॒षज्य॑ प्रति॒ष्ठाम् ।16) प्र॒ति॒षज्येति॑ प्रति - सज्य॑ ।17) प्र॒ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छन्ति गच्छन्ति प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑च्छन्ति ।17) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।18) ग॒च्छ॒न्ति॒ य॒दा य॒दा ग॑च्छन्ति गच्छन्ति य॒दा ।19) य॒दा दश॒ दश॑ य॒दा य॒दा दश॑ ।20) दश॑ श॒तग्ं श॒त-न्दश॒ दश॑ श॒तम् ।21) श॒त-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॑ श॒तग्ं श॒त-ङ्कु॒र्वन्ति॑ ।22) कु॒र्व न्त्यथाथ॑ कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्व न्त्यथ॑ ।23) अथैक॒ मेक॒ मथाथैक᳚म् ।24) एक॑ मु॒त्थान॑ मु॒त्थान॒ मेक॒ मेक॑ मु॒त्थान᳚म् ।25) उ॒त्थानग्ं॑ श॒तायुः॑ श॒तायु॑ रु॒त्थान॑ मु॒त्थानग्ं॑ श॒तायुः॑ ।25) उ॒त्थान॒मित्यु॑त् - स्थान᳚म् ।26) श॒तायुः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तायुः॑ श॒तायुः॒ पुरु॑षः ।26) श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ ।27) पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑यः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः ।28) श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॒ ष्यायु॑षि श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि ।28) श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ ।29) आयु॑ ष्ये॒वैवायु॒ ष्यायु॑ ष्ये॒व ।30) ए॒वेन्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒य ए॒वैवेन्द्रि॒ये ।31) इ॒न्द्रि॒ये प्रति॒ प्रती᳚न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒ये प्रति॑ ।32) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।33) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ य॒दा य॒दा ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति य॒दा ।34) य॒दा श॒तग्ं श॒तं-यँ॒दा य॒दा श॒तम् ।35) श॒तग्ं स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्रग्ं॑ श॒तग्ं श॒तग्ं स॒हस्र᳚म् ।36) स॒हस्र॑-ङ्कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्वन्ति॑ स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑-ङ्कु॒र्वन्ति॑ ।37) कु॒र्व न्त्यथाथ॑ कु॒र्वन्ति॑ कु॒र्व न्त्यथ॑ ।38) अथैक॒ मेक॒ मथाथैक᳚म् ।39) एक॑ मु॒त्थान॑ मु॒त्थान॒ मेक॒ मेक॑ मु॒त्थान᳚म् ।40) उ॒त्थानग्ं॑ स॒हस्र॑सम्मित-स्स॒हस्र॑सम्मित उ॒त्थान॑ मु॒त्थानग्ं॑ स॒हस्र॑सम्मितः ।40) उ॒त्थान॒मित्यु॑त् - स्थान᳚म् ।41) स॒हस्र॑सम्मितो॒ वै वै स॒हस्र॑सम्मित-स्स॒हस्र॑सम्मितो॒ वै ।41) स॒हस्र॑सम्मित॒ इति॑ स॒हस्र॑ - स॒म्मि॒तः॒ ।42) वा अ॒सा व॒सौ वै वा अ॒सौ ।43) अ॒सौ लो॒को लो॒को॑ ऽसा व॒सौ लो॒कः ।44) लो॒को॑ ऽमु म॒मुम् ँलो॒को लो॒को॑ ऽमुम् ।45) अ॒मु मे॒वै वामु म॒मु मे॒व ।46) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।47) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।48) अ॒भि ज॑यन्ति जय न्त्य॒भ्य॑भि ज॑यन्ति ।49) ज॒य॒न्ति॒ य॒दा य॒दा ज॑यन्ति जयन्ति य॒दा ।50) य॒दैषा॑ मेषां-यँ॒दा य॒दैषा᳚म् ।51) ए॒षा॒-म्प्र॒मीये॑त प्र॒मीये॑ तैषा मेषा-म्प्र॒मीये॑त ।52) प्र॒मीये॑त य॒दा य॒दा प्र॒मीये॑त प्र॒मीये॑त य॒दा ।52) प्र॒मीये॒तेति॑ प्र - मीये॑त ।53) य॒दा वा॑ वा य॒दा य॒दा वा᳚ ।54) वा॒ जीये॑र॒न् जीये॑रन्. वा वा॒ जीये॑रन्न् ।55) जीये॑र॒-न्नथाथ॒ जीये॑र॒न् जीये॑र॒-न्नथ॑ ।56) अथैक॒ मेक॒ मथा थैक᳚म् ।57) एक॑ मु॒त्थान॑ मु॒त्थान॒ मेक॒ मेक॑ मु॒त्थान᳚म् ।58) उ॒त्थान॒-न्त-त्तदु॒त्थान॑ मु॒त्थान॒-न्तत् ।58) उ॒त्थान॒मित्यु॑त् - स्थान᳚म् ।59) तद्धि हि त-त्तद्धि ।60) हि ती॒र्थ-न्ती॒र्थग्ं हि हि ती॒र्थम् ।61) ती॒र्थमिति॑ ती॒र्थम् ।॥ 4 ॥ (61/73)॥ अ. 1 ॥

  ---

  1) lō̠ka-ssara̍svatyā̠ sara̍svatyā lō̠kō lō̠ka-ssara̍svatyā ।2) sara̍svatyā yānti yānti̠ sara̍svatyā̠ sara̍svatyā yānti ।3) yā̠ntyē̠ṣa ē̠ṣa yā̎mti yāntyē̠ṣaḥ ।4) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।5) vai dē̍va̠yānō̍ dēva̠yānō̠ vai vai dē̍va̠yāna̍ḥ ।6) dē̠va̠yāna̠ḥ panthā̠ḥ panthā̍ dēva̠yānō̍ dēva̠yāna̠ḥ panthā̎ḥ ।6) dē̠va̠yāna̠ iti̍ dēva - yāna̍ḥ ।7) panthā̠ sta-nta-mpanthā̠ḥ panthā̠ stam ।8) ta mē̠vaiva ta-nta mē̠va ।9) ē̠vā nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyē̠vaivā nvārō̍hanti ।10) a̠nvārō̍ha ntyā̠krōśa̍nta ā̠krōśa̍ntō̠ 'nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyā̠krōśa̍ntaḥ ।10) a̠nvārō̍ha̠ntītya̍nu - ārō̍hanti ।11) ā̠krōśa̍ntō yānti yāntyā̠krōśa̍nta ā̠krōśa̍ntō yānti ।11) ā̠krōśa̍nta̠ ityā̎ - krōśa̍ntaḥ ।12) yā̠ntyava̍rti̠ mava̍rtiṃ yānti yā̠ntyava̍rtim ।13) ava̍rti mē̠vaivāva̍rti̠ mava̍rti mē̠va ।14) ē̠vā nyasmi̍-nna̠nyasmi̍-nnē̠vaivā nyasminn̍ ।15) a̠nyasmi̍-nprati̠ṣajya̍ prati̠ṣajyā̠ nyasmi̍-nna̠nyasmi̍-nprati̠ṣajya̍ ।16) pra̠ti̠ṣajya̍ prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣajya̍ prati̠ṣajya̍ prati̠ṣṭhām ।16) pra̠ti̠ṣajyēti̍ prati - sajya̍ ।17) pra̠ti̠ṣṭhā-ṅga̍chChanti gachChanti prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅga̍chChanti ।17) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।18) ga̠chCha̠nti̠ ya̠dā ya̠dā ga̍chChanti gachChanti ya̠dā ।19) ya̠dā daśa̠ daśa̍ ya̠dā ya̠dā daśa̍ ।20) daśa̍ śa̠tagṃ śa̠ta-ndaśa̠ daśa̍ śa̠tam ।21) śa̠ta-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̍ śa̠tagṃ śa̠ta-ṅku̠rvanti̍ ।22) ku̠rva ntyathātha̍ ku̠rvanti̍ ku̠rva ntyatha̍ ।23) athaika̠ mēka̠ mathāthaika̎m ।24) ēka̍ mu̠tthāna̍ mu̠tthāna̠ mēka̠ mēka̍ mu̠tthāna̎m ।25) u̠tthānagṃ̍ śa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̍ ru̠tthāna̍ mu̠tthānagṃ̍ śa̠tāyu̍ḥ ।25) u̠tthāna̠mityu̍t - sthāna̎m ।26) śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣaḥ ।26) śa̠tāyu̠riti̍ śa̠ta - ā̠yu̠ḥ ।27) puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍yaḥ ।28) śa̠tēndri̍ya̠ āyu̠ ṣyāyu̍ṣi śa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ āyu̍ṣi ।28) śa̠tēndri̍ya̠ iti̍ śa̠ta - i̠ndri̠ya̠ḥ ।29) āyu̍ ṣyē̠vaivāyu̠ ṣyāyu̍ ṣyē̠va ।30) ē̠vēndri̠ya i̍ndri̠ya ē̠vaivēndri̠yē ।31) i̠ndri̠yē prati̠ pratī̎mdri̠ya i̍ndri̠yē prati̍ ।32) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।33) ti̠ṣṭha̠nti̠ ya̠dā ya̠dā ti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti ya̠dā ।34) ya̠dā śa̠tagṃ śa̠taṃ ya̠dā ya̠dā śa̠tam ।35) śa̠tagṃ sa̠hasragṃ̍ sa̠hasragṃ̍ śa̠tagṃ śa̠tagṃ sa̠hasra̎m ।36) sa̠hasra̍-ṅku̠rvanti̍ ku̠rvanti̍ sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍-ṅku̠rvanti̍ ।37) ku̠rva ntyathātha̍ ku̠rvanti̍ ku̠rva ntyatha̍ ।38) athaika̠ mēka̠ mathāthaika̎m ।39) ēka̍ mu̠tthāna̍ mu̠tthāna̠ mēka̠ mēka̍ mu̠tthāna̎m ।40) u̠tthānagṃ̍ sa̠hasra̍sammita-ssa̠hasra̍sammita u̠tthāna̍ mu̠tthānagṃ̍ sa̠hasra̍sammitaḥ ।40) u̠tthāna̠mityu̍t - sthāna̎m ।41) sa̠hasra̍sammitō̠ vai vai sa̠hasra̍sammita-ssa̠hasra̍sammitō̠ vai ।41) sa̠hasra̍sammita̠ iti̍ sa̠hasra̍ - sa̠mmi̠ta̠ḥ ।42) vā a̠sā va̠sau vai vā a̠sau ।43) a̠sau lō̠kō lō̠kō̍ 'sā va̠sau lō̠kaḥ ।44) lō̠kō̍ 'mu ma̠mum ँlō̠kō lō̠kō̍ 'mum ।45) a̠mu mē̠vai vāmu ma̠mu mē̠va ।46) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।47) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।48) a̠bhi ja̍yanti jaya ntya̠bhya̍bhi ja̍yanti ।49) ja̠ya̠nti̠ ya̠dā ya̠dā ja̍yanti jayanti ya̠dā ।50) ya̠daiṣā̍ mēṣāṃ ya̠dā ya̠daiṣā̎m ।51) ē̠ṣā̠-mpra̠mīyē̍ta pra̠mīyē̍ taiṣā mēṣā-mpra̠mīyē̍ta ।52) pra̠mīyē̍ta ya̠dā ya̠dā pra̠mīyē̍ta pra̠mīyē̍ta ya̠dā ।52) pra̠mīyē̠tēti̍ pra - mīyē̍ta ।53) ya̠dā vā̍ vā ya̠dā ya̠dā vā̎ ।54) vā̠ jīyē̍ra̠n jīyē̍ran. vā vā̠ jīyē̍rann ।55) jīyē̍ra̠-nnathātha̠ jīyē̍ra̠n jīyē̍ra̠-nnatha̍ ।56) athaika̠ mēka̠ mathā thaika̎m ।57) ēka̍ mu̠tthāna̍ mu̠tthāna̠ mēka̠ mēka̍ mu̠tthāna̎m ।58) u̠tthāna̠-nta-ttadu̠tthāna̍ mu̠tthāna̠-ntat ।58) u̠tthāna̠mityu̍t - sthāna̎m ।59) taddhi hi ta-ttaddhi ।60) hi tī̠rtha-ntī̠rthagṃ hi hi tī̠rtham ।61) tī̠rthamiti̍ tī̠rtham ।॥ 4 ॥ (61/73)॥ a. 1 ॥

  meaning

  The world of Sarasvati — by the path of Sarasvati they go; this is that path; it is indeed divine; by it those wise ones proceed.

• verse 5

  1) कु॒सु॒रु॒बिन्द॒ औद्दा॑लकि॒ रौद्दा॑लकिः कुसुरु॒बिन्दः॑ कुसुरु॒बिन्द॒ औद्दा॑लकिः ।2) औद्दा॑लकि रकामयता कामय॒ तौद्दा॑लकि॒ रौद्दा॑लकि रकामयत ।2) औद्दा॑लकि॒रित्यौत् - दा॒ल॒किः॒ ।3) अ॒का॒म॒य॒त॒ प॒शु॒मा-न्प॑शु॒मा न॑कामयता कामयत पशु॒मान् ।4) प॒शु॒मा-न्थ्स्याग्॑ स्या-म्पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्स्या᳚म् ।4) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।5) स्या॒ मितीति॑ स्याग्​ स्या॒ मिति॑ ।6) इति॒ स स इतीति॒ सः ।7) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।8) ए॒तग्ं स॑प्तरा॒त्रग्ं स॑प्तरा॒त्र मे॒त मे॒तग्ं स॑प्तरा॒त्रम् ।9) स॒प्त॒रा॒त्र मा स॑प्तरा॒त्रग्ं स॑प्तरा॒त्र मा ।9) स॒प्त॒रा॒त्रमिति॑ सप्त - रा॒त्रम् ।10) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।11) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।12) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।13) अ॒य॒ज॒त॒ तेन॒ तेना॑ यजता यजत॒ तेन॑ ।14) तेन॒ वै वै तेन॒ तेन॒ वै ।15) वै स स वै वै सः ।16) स याव॑न्तो॒ याव॑न्त॒-स्स स याव॑न्तः ।17) याव॑न्तो ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या याव॑न्तो॒ याव॑न्तो ग्रा॒म्याः ।18) ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ ।19) प॒शव॒ स्ताग्​ स्ता-न्प॒शवः॑ प॒शव॒ स्तान् ।20) तान वाव॒ ताग्​ स्तानव॑ ।21) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।22) अ॒रु॒न्ध॒ यो यो॑ ऽरुन्धा रुन्ध॒ यः ।23) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।24) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।25) वि॒द्वा-न्थ्स॑प्तरा॒त्रेण॑ सप्तरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्थ्स॑प्तरा॒त्रेण॑ ।26) स॒प्त॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते सप्तरा॒त्रेण॑ सप्तरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।26) स॒प्त॒रा॒त्रेणेति॑ सप्त - रा॒त्रेण॑ ।27) यज॑ते॒ याव॑न्तो॒ याव॑न्तो॒ यज॑ते॒ यज॑ते॒ याव॑न्तः ।28) याव॑न्त ए॒वैव याव॑न्तो॒ याव॑न्त ए॒व ।29) ए॒व ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या ए॒वैव ग्रा॒म्याः ।30) ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ ।31) प॒शव॒स्ताग्​ स्ता-न्प॒शवः॑ प॒शव॒ स्तान् ।32) ताने॒वैव ताग्​ स्ताने॒व ।33) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।34) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।35) रु॒न्धे॒ स॒प्त॒रा॒त्र-स्स॑प्तरा॒त्रो रु॑न्धे रुन्धे सप्तरा॒त्रः ।36) स॒प्त॒रा॒त्रो भ॑वति भवति सप्तरा॒त्र-स्स॑प्तरा॒त्रो भ॑वति ।36) स॒प्त॒रा॒त्र इति॑ सप्त - रा॒त्रः ।37) भ॒व॒ति॒ स॒प्त स॒प्त भ॑वति भवति स॒प्त ।38) स॒प्त ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या-स्स॒प्त स॒प्त ग्रा॒म्याः ।39) ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ ।40) प॒शवः॑ स॒प्त स॒प्त प॒शवः॑ प॒शवः॑ स॒प्त ।41) स॒प्ता र॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्ता र॒ण्याः ।42) आ॒र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्ता र॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त ।43) स॒प्त छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि स॒प्त स॒प्त छन्दाग्ं॑सि ।44) छन्दाग्॑ स्यु॒भय॑ स्यो॒भय॑स्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्यु॒भय॑स्य ।45) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑ स्यो॒भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।46) अव॑रुद्ध्यै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ दव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै त्रि॒वृत् ।46) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।47) त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मः ।47) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।48) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।48) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।49) भ॒व॒ति॒ तेज॒ स्तेजो॑ भवति भवति॒ तेजः॑ ।50) तेज॑ ए॒वैव तेज॒ स्तेज॑ ए॒व ।॥ 5 ॥ (50/58)

  ---

  1) ku̠su̠ru̠binda̠ auddā̍laki̠ rauddā̍lakiḥ kusuru̠binda̍ḥ kusuru̠binda̠ auddā̍lakiḥ ।2) auddā̍laki rakāmayatā kāmaya̠ tauddā̍laki̠ rauddā̍laki rakāmayata ।2) auddā̍laki̠rityaut - dā̠la̠ki̠ḥ ।3) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pa̠śu̠mā-npa̍śu̠mā na̍kāmayatā kāmayata paśu̠mān ।4) pa̠śu̠mā-nthsyāg̍ syā-mpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎m ।4) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।5) syā̠ mitīti̍ syāg​ syā̠ miti̍ ।6) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।7) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।8) ē̠tagṃ sa̍ptarā̠tragṃ sa̍ptarā̠tra mē̠ta mē̠tagṃ sa̍ptarā̠tram ।9) sa̠pta̠rā̠tra mā sa̍ptarā̠tragṃ sa̍ptarā̠tra mā ।9) sa̠pta̠rā̠tramiti̍ sapta - rā̠tram ।10) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।11) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।12) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।13) a̠ya̠ja̠ta̠ tēna̠ tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̍ ।14) tēna̠ vai vai tēna̠ tēna̠ vai ।15) vai sa sa vai vai saḥ ।16) sa yāva̍ntō̠ yāva̍nta̠-ssa sa yāva̍ntaḥ ।17) yāva̍ntō grā̠myā grā̠myā yāva̍ntō̠ yāva̍ntō grā̠myāḥ ।18) grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ grā̠myā grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ ।19) pa̠śava̠ stāg​ stā-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ stān ।20) tāna vāva̠ tāg​ stānava̍ ।21) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।22) a̠ru̠ndha̠ yō yō̍ 'rundhā rundha̠ yaḥ ।23) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।24) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।25) vi̠dvā-nthsa̍ptarā̠trēṇa̍ saptarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nthsa̍ptarā̠trēṇa̍ ।26) sa̠pta̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē saptarā̠trēṇa̍ saptarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।26) sa̠pta̠rā̠trēṇēti̍ sapta - rā̠trēṇa̍ ।27) yaja̍tē̠ yāva̍ntō̠ yāva̍ntō̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yāva̍ntaḥ ।28) yāva̍nta ē̠vaiva yāva̍ntō̠ yāva̍nta ē̠va ।29) ē̠va grā̠myā grā̠myā ē̠vaiva grā̠myāḥ ।30) grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ grā̠myā grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ ।31) pa̠śava̠stāg​ stā-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ stān ।32) tānē̠vaiva tāg​ stānē̠va ।33) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।34) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।35) ru̠ndhē̠ sa̠pta̠rā̠tra-ssa̍ptarā̠trō ru̍ndhē rundhē saptarā̠traḥ ।36) sa̠pta̠rā̠trō bha̍vati bhavati saptarā̠tra-ssa̍ptarā̠trō bha̍vati ।36) sa̠pta̠rā̠tra iti̍ sapta - rā̠traḥ ।37) bha̠va̠ti̠ sa̠pta sa̠pta bha̍vati bhavati sa̠pta ।38) sa̠pta grā̠myā grā̠myā-ssa̠pta sa̠pta grā̠myāḥ ।39) grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ grā̠myā grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ ।40) pa̠śava̍-ssa̠pta sa̠pta pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍-ssa̠pta ।41) sa̠ptā ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptā ra̠ṇyāḥ ।42) ā̠ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptā ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta ।43) sa̠pta Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si sa̠pta sa̠pta Chandāgṃ̍si ।44) Chandāg̍ syu̠bhaya̍ syō̠bhaya̍sya̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syu̠bhaya̍sya ।45) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍ syō̠bhaya̠syā va̍ruddhyai ।46) ava̍ruddhyai tri̠vṛ-ttri̠vṛ dava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai tri̠vṛt ।46) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।47) tri̠vṛ da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma stri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gniṣṭō̠maḥ ।47) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।48) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।48) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।49) bha̠va̠ti̠ tēja̠ stējō̍ bhavati bhavati̠ tēja̍ḥ ।50) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠ stēja̍ ē̠va ।॥ 5 ॥ (50/58)

  meaning

  Kusurubinda the Auddalaki desired the animals; he performed this rite; through it the animals were won; by this rite Prajapati gave the animals.

• verse 6

  1) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।2) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।3) रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो रु॑न्धे रुन्धे पञ्चद॒शः ।4) प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति भवति पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो भ॑वति ।4) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।5) भ॒व॒ ती॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्भ॑वति भव तीन्द्रि॒यम् ।6) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।7) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।8) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।9) रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो रु॑न्धे रुन्धे सप्तद॒शः ।10) स॒प्त॒द॒शो भ॑वति भवति सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो भ॑वति ।10) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।11) भ॒व॒ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवति भव त्य॒न्नाद्य॑स्य ।12) अ॒न्नाद्य॒ स्याव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒ स्याव॑रुद्ध्यै ।12) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।13) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।13) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।14) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।14) अथो॒ इत्यथो᳚ ।15) प्रैवैव प्र प्रैव ।16) ए॒व तेन॒ तेनै॒वैव तेन॑ ।17) तेन॑ जायते जायते॒ तेन॒ तेन॑ जायते ।18) जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो जा॑यते जायत एकवि॒ग्ं॒शः ।19) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्येकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।19) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।20) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।21) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।21) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।22) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।22) अथो॒ इत्यथो᳚ ।23) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।24) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।25) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।26) ध॒त्ते॒ त्रि॒ण॒व स्त्रि॑ण॒वो ध॑त्ते धत्ते त्रिण॒वः ।27) त्रि॒ण॒वो भ॑वति भवति त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वो भ॑वति ।27) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।28) भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै भवति भवति॒ विजि॑त्यै ।29) विजि॑त्यै पञ्चवि॒ग्ं॒शः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शो विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै पञ्चवि॒ग्ं॒शः ।29) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।30) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मः ।30) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श इति॑ पञ्च - वि॒ग्ं॒शः ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।32) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते-र्भवति भवति प्र॒जाप॑तेः ।33) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।33) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।34) आप्त्यै॑ महाव्र॒तवा᳚-न्महाव्र॒तवा॒ नाप्त्या॒ आप्त्यै॑ महाव्र॒तवान्॑ ।35) म॒हा॒व्र॒तवा॑ न॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य महाव्र॒तवा᳚-न्महाव्र॒तवा॑ न॒न्नाद्य॑स्य ।35) म॒हा॒व्र॒तवा॒निति॑ महाव्र॒त - वा॒न् ।36) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।36) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।37) अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि दव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जित् ।37) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।38) वि॒श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठः ।38) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।39) सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र-स्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रः ।39) सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑ - पृ॒ष्ठः॒ ।40) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।40) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।41) भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य भवति भवति॒ सर्व॑स्य ।42) सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै ।43) अ॒भिजि॑त्यै॒ य-द्यद॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ यत् ।43) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।44) य-त्प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्य-त्प्र॒त्यक्ष᳚म् ।45) प्र॒त्यक्ष॒-म्पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॑षु प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्ष॒-म्पूर्वे॑षु ।45) प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् ।46) पूर्वे॒ ष्वह॒ स्स्वह॑स्सु॒ पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॒ ष्वह॑स्सु ।47) अह॑स्सु पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्यह॒ स्स्वह॑स्सु पृ॒ष्ठानि॑ ।47) अह॒स्स्वित्यहः॑ - सु॒ ।48) पृ॒ष्ठा न्यु॑पे॒यु रु॑पे॒युः पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्यु॑पे॒युः ।49) उ॒पे॒युः प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्ष॑ मुपे॒यु रु॑पे॒युः प्र॒त्यक्ष᳚म् ।49) उ॒पे॒युरित्यु॑प - इ॒युः ।50) प्र॒त्यक्षं॑-विँश्व॒जिति॑ विश्व॒जिति॑ प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्षं॑-विँश्व॒जिति॑ ।50) प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् ।॥ 6 ॥ (50/74)

  ---

  1) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।2) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।3) ru̠ndhē̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō ru̍ndhē rundhē pañchada̠śaḥ ।4) pa̠ñcha̠da̠śō bha̍vati bhavati pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō bha̍vati ।4) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।5) bha̠va̠ tī̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mbha̍vati bhava tīndri̠yam ।6) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।7) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।8) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।9) ru̠ndhē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō ru̍ndhē rundhē saptada̠śaḥ ।10) sa̠pta̠da̠śō bha̍vati bhavati saptada̠śa-ssa̍ptada̠śō bha̍vati ।10) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।11) bha̠va̠ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavati bhava tya̠nnādya̍sya ।12) a̠nnādya̠ syāva̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠ syāva̍ruddhyai ।12) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।13) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।13) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।14) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।14) athō̠ ityathō̎ ।15) praivaiva pra praiva ।16) ē̠va tēna̠ tēnai̠vaiva tēna̍ ।17) tēna̍ jāyatē jāyatē̠ tēna̠ tēna̍ jāyatē ।18) jā̠ya̠ta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō jā̍yatē jāyata ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।19) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō bha̍vati ।19) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।20) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।21) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।21) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।22) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।22) athō̠ ityathō̎ ।23) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।24) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।25) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।26) dha̠ttē̠ tri̠ṇa̠va stri̍ṇa̠vō dha̍ttē dhattē triṇa̠vaḥ ।27) tri̠ṇa̠vō bha̍vati bhavati triṇa̠va stri̍ṇa̠vō bha̍vati ।27) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।28) bha̠va̠ti̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai bhavati bhavati̠ viji̍tyai ।29) viji̍tyai pañchavi̠gṃ̠śaḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śō viji̍tyai̠ viji̍tyai pañchavi̠gṃ̠śaḥ ।29) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।30) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śō̎ 'gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠maḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śaḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śō̎ 'gniṣṭō̠maḥ ।30) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śa iti̍ pañcha - vi̠gṃ̠śaḥ ।31) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।31) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।32) bha̠va̠ti̠ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē-rbhavati bhavati pra̠jāpa̍tēḥ ।33) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।33) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।34) āptyai̍ mahāvra̠tavā̎-nmahāvra̠tavā̠ nāptyā̠ āptyai̍ mahāvra̠tavān̍ ।35) ma̠hā̠vra̠tavā̍ na̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya mahāvra̠tavā̎-nmahāvra̠tavā̍ na̠nnādya̍sya ।35) ma̠hā̠vra̠tavā̠niti̍ mahāvra̠ta - vā̠n ।36) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।36) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।37) ava̍ruddhyai viśva̠ji-dvi̍śva̠ji dava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai viśva̠jit ।37) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।38) vi̠śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭhaḥ ।38) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।39) sarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠trō̍ 'tirā̠tra-ssarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠traḥ ।39) sarva̍pṛṣṭha̠ iti̠ sarva̍ - pṛ̠ṣṭha̠ḥ ।40) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।40) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।41) bha̠va̠ti̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya bhavati bhavati̠ sarva̍sya ।42) sarva̍syā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ sarva̍sya̠ sarva̍syā̠ bhiji̍tyai ।43) a̠bhiji̍tyai̠ ya-dyada̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ yat ।43) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।44) ya-tpra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̠ṃ ya-dya-tpra̠tyakṣa̎m ।45) pra̠tyakṣa̠-mpūrvē̍ṣu̠ pūrvē̍ṣu pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̠-mpūrvē̍ṣu ।45) pra̠tyakṣa̠miti̍ prati - akṣa̎m ।46) pūrvē̠ ṣvaha̠ ssvaha̍ssu̠ pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̠ ṣvaha̍ssu ।47) aha̍ssu pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyaha̠ ssvaha̍ssu pṛ̠ṣṭhāni̍ ।47) aha̠ssvityaha̍ḥ - su̠ ।48) pṛ̠ṣṭhā nyu̍pē̠yu ru̍pē̠yuḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyu̍pē̠yuḥ ।49) u̠pē̠yuḥ pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̍ mupē̠yu ru̍pē̠yuḥ pra̠tyakṣa̎m ।49) u̠pē̠yurityu̍pa - i̠yuḥ ।50) pra̠tyakṣa̍ṃ viśva̠jiti̍ viśva̠jiti̍ pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̍ṃ viśva̠jiti̍ ।50) pra̠tyakṣa̠miti̍ prati - akṣa̎m ।॥ 6 ॥ (50/74)

  meaning

  Indeed it contains; the fifteenth becomes; the fifteenth makes firm; through it one descends to receive the fullness of the rite.

• verse 7

  1) वि॒श्व॒जिति॒ यथा॒ यथा॑ विश्व॒जिति॑ विश्व॒जिति॒ यथा᳚ ।1) वि॒श्व॒जितीति॑ विश्व - जिति॑ ।2) यथा॑ दु॒ग्धा-न्दु॒ग्धां-यँथा॒ यथा॑ दु॒ग्धाम् ।3) दु॒ग्धा मु॑प॒सीद॑ त्युप॒सीद॑ति दु॒ग्धा-न्दु॒ग्धा मु॑प॒सीद॑ति ।4) उ॒प॒सीद॑ त्ये॒व मे॒व मु॑प॒सीद॑ त्युप॒सीद॑ त्ये॒वम् ।4) उ॒प॒सीद॒तीत्यु॑प - सीद॑ति ।5) ए॒व मु॑त्त॒म मु॑त्त॒म मे॒व मे॒व मु॑त्त॒मम् ।6) उ॒त्त॒म मह॒ रह॑ रुत्त॒म मु॑त्त॒म महः॑ ।6) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।7) अहः॑ स्या-थ्स्या॒ दह॒ रहः॑ स्यात् ।8) स्या॒-न्न न स्या᳚-थ्स्या॒-न्न ।9) नैक॑रा॒त्र ए॑करा॒त्रो न नैक॑रा॒त्रः ।10) ए॒क॒रा॒त्र श्च॒न च॒नैक॑रा॒त्र ए॑करा॒त्र श्च॒न ।10) ए॒क॒रा॒त्र इत्ये॑क - रा॒त्रः ।11) च॒न स्या᳚-थ्स्याच् च॒न च॒न स्या᳚त् ।12) स्या॒-द्बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे स्या᳚-थ्स्या-द्बृहद्रथन्त॒रे ।13) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॑षु बृहद्रथन्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे पूर्वे॑षु ।13) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒रे ।14) पूर्वे॒ ष्वह॒ स्स्वह॑स्सु॒ पूर्वे॑षु॒ पूर्वे॒ ष्वह॑स्सु ।15) अह॒ स्सूपोपा ह॒ स्स्वह॒ स्सूप॑ ।15) अह॒स्स्वित्यहः॑ - सु॒ ।16) उप॑ यन्ति य॒ न्त्युपोप॑ यन्ति ।17) य॒न्ती॒य मि॒यं-यँ॑न्ति यन्ती॒यम् ।18) इ॒यं-वाँव वावे य मि॒यं-वाँव ।19) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।20) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।20) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।21) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।22) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।23) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।24) ए॒व न नैवैव न ।25) न य॑न्ति यन्ति॒ न न य॑न्ति ।26) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।27) अथो॑ अ॒नयो॑ र॒नयो॒ रथो॒ अथो॑ अ॒नयोः᳚ ।27) अथो॒ इत्यथो᳚ ।28) अ॒नयो॑ रे॒वै वानयो॑ र॒नयो॑ रे॒व ।29) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒ वैव प्रति॑ ।30) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।31) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ य-द्य-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ यत् ।32) य-त्प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्षं॒-यँ-द्य-त्प्र॒त्यक्ष᳚म् ।33) प्र॒त्यक्षं॑-विँश्व॒जिति॑ विश्व॒जिति॑ प्र॒त्यक्ष॑-म्प्र॒त्यक्षं॑-विँश्व॒जिति॑ ।33) प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् ।34) वि॒श्व॒जिति॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ विश्व॒जिति॑ विश्व॒जिति॑ पृ॒ष्ठानि॑ ।34) वि॒श्व॒जितीति॑ विश्व - जिति॑ ।35) पृ॒ष्ठा न्यु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठा न्यु॑प॒यन्ति॑ ।36) उ॒प॒यन्ति॒ यथा॒ यथो॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ यथा᳚ ।36) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।37) यथा॒ प्रत्ता॒-म्प्रत्तां॒-यँथा॒ यथा॒ प्रत्ता᳚म् ।38) प्रत्ता᳚-न्दु॒हे दु॒हे प्रत्ता॒-म्प्रत्ता᳚-न्दु॒हे ।39) दु॒हे ता॒दृ-क्ता॒दृग् दु॒हे दु॒हे ता॒दृक् ।40) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृ गे॒व ।41) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।42) तदिति॒ तत् ।॥ 7 ॥ (42/53)॥ अ. 2 ॥

  ---

  1) vi̠śva̠jiti̠ yathā̠ yathā̍ viśva̠jiti̍ viśva̠jiti̠ yathā̎ ।1) vi̠śva̠jitīti̍ viśva - jiti̍ ।2) yathā̍ du̠gdhā-ndu̠gdhāṃ yathā̠ yathā̍ du̠gdhām ।3) du̠gdhā mu̍pa̠sīda̍ tyupa̠sīda̍ti du̠gdhā-ndu̠gdhā mu̍pa̠sīda̍ti ।4) u̠pa̠sīda̍ tyē̠va mē̠va mu̍pa̠sīda̍ tyupa̠sīda̍ tyē̠vam ।4) u̠pa̠sīda̠tītyu̍pa - sīda̍ti ।5) ē̠va mu̍tta̠ma mu̍tta̠ma mē̠va mē̠va mu̍tta̠mam ।6) u̠tta̠ma maha̠ raha̍ rutta̠ma mu̍tta̠ma maha̍ḥ ।6) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।7) aha̍-ssyā-thsyā̠ daha̠ raha̍-ssyāt ।8) syā̠-nna na syā̎-thsyā̠-nna ।9) naika̍rā̠tra ē̍karā̠trō na naika̍rā̠traḥ ।10) ē̠ka̠rā̠tra ścha̠na cha̠naika̍rā̠tra ē̍karā̠tra ścha̠na ।10) ē̠ka̠rā̠tra ityē̍ka - rā̠traḥ ।11) cha̠na syā̎-thsyāch cha̠na cha̠na syā̎t ।12) syā̠-dbṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē syā̎-thsyā-dbṛhadrathanta̠rē ।13) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̍ṣu bṛhadrathanta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē pūrvē̍ṣu ।13) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē iti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rē ।14) pūrvē̠ ṣvaha̠ ssvaha̍ssu̠ pūrvē̍ṣu̠ pūrvē̠ ṣvaha̍ssu ।15) aha̠ ssūpōpā ha̠ ssvaha̠ ssūpa̍ ।15) aha̠ssvityaha̍ḥ - su̠ ।16) upa̍ yanti ya̠ ntyupōpa̍ yanti ।17) ya̠ntī̠ya mi̠yaṃ ya̍nti yantī̠yam ।18) i̠yaṃ vāva vāvē ya mi̠yaṃ vāva ।19) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।20) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।20) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।21) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।22) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।23) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।24) ē̠va na naivaiva na ।25) na ya̍nti yanti̠ na na ya̍nti ।26) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।27) athō̍ a̠nayō̍ ra̠nayō̠ rathō̠ athō̍ a̠nayō̎ḥ ।27) athō̠ ityathō̎ ।28) a̠nayō̍ rē̠vai vānayō̍ ra̠nayō̍ rē̠va ।29) ē̠va prati̠ pratyē̠ vaiva prati̍ ।30) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।31) ti̠ṣṭha̠nti̠ ya-dya-tti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti̠ yat ।32) ya-tpra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̠ṃ ya-dya-tpra̠tyakṣa̎m ।33) pra̠tyakṣa̍ṃ viśva̠jiti̍ viśva̠jiti̍ pra̠tyakṣa̍-mpra̠tyakṣa̍ṃ viśva̠jiti̍ ।33) pra̠tyakṣa̠miti̍ prati - akṣa̎m ।34) vi̠śva̠jiti̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ viśva̠jiti̍ viśva̠jiti̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।34) vi̠śva̠jitīti̍ viśva - jiti̍ ।35) pṛ̠ṣṭhā nyu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhā nyu̍pa̠yanti̍ ।36) u̠pa̠yanti̠ yathā̠ yathō̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ yathā̎ ।36) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।37) yathā̠ prattā̠-mprattā̠ṃ yathā̠ yathā̠ prattā̎m ।38) prattā̎-ndu̠hē du̠hē prattā̠-mprattā̎-ndu̠hē ।39) du̠hē tā̠dṛ-ktā̠dṛg du̠hē du̠hē tā̠dṛk ।40) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛ gē̠va ।41) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।42) taditi̠ tat ।॥ 7 ॥ (42/53)॥ a. 2 ॥

  meaning

  Just as the vishvajit rite is like a milked cow approached and milked, so this rite approached gives its full result.

• verse 8

  1) बृह॒स्पति॑ रकामयता कामयत॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ रकामयत ।2) अ॒का॒म॒य॒त॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑ कामयता कामयत ब्रह्मवर्च॒सी ।3) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी स्याग्॑ स्या-म्ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी स्या᳚म् ।3) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।4) स्या॒ मितीति॑ स्याग्​ स्या॒ मिति॑ ।5) इति॒ स स इतीति॒ सः ।6) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।7) ए॒त म॑ष्टरा॒त्र म॑ष्टरा॒त्र मे॒त मे॒त म॑ष्टरा॒त्रम् ।8) अ॒ष्ट॒रा॒त्र म॑पश्य दपश्य दष्टरा॒त्र म॑ष्टरा॒त्र म॑पश्यत् ।8) अ॒ष्ट॒रा॒त्रमित्य॑ष्ट - रा॒त्रम् ।9) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।10) त मा त-न्त मा ।11) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।12) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।13) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।14) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।15) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।16) वै स स वै वै सः ।17) स ब्र॑ह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी स स ब्र॑ह्मवर्च॒सी ।18) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒ स्य॑भव दभव-द्ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒ स्य॑भवत् ।18) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।19) अ॒भ॒व॒-द्यो यो॑ ऽभव दभव॒-द्यः ।20) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।21) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।22) वि॒द्वा न॑ष्टरा॒त्रेणा᳚ ष्टरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा न॑ष्टरा॒त्रेण॑ ।23) अ॒ष्ट॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते ऽष्टरा॒त्रेणा᳚ ष्टरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।23) अ॒ष्ट॒रा॒त्रेणेत्य॑ष्ट - रा॒त्रेण॑ ।24) यज॑ते ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी यज॑ते॒ यज॑ते ब्रह्मवर्च॒सी ।25) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒ स्ये॑वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒ स्ये॑व ।25) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।26) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।27) भ॒व॒ त्य॒ष्ट॒रा॒त्रो᳚ ऽष्टरा॒त्रो भ॑वति भव त्यष्टरा॒त्रः ।28) अ॒ष्ट॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यष्टरा॒त्रो᳚ ऽष्टरा॒त्रो भ॑वति ।28) अ॒ष्ट॒रा॒त्र इत्य॑ष्ट - रा॒त्रः ।29) भ॒व॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा भवति भव त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।30) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।30) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।31) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री ।32) गा॒य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।33) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒या ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या ।33) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।34) गा॒य॒त्रि॒ यैवैव गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒ यैव ।35) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।36) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मवाव॑ ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मव॑ ।36) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।37) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।38) रु॒न्धे॒ ऽष्ट॒रा॒त्रो᳚ ऽष्टरा॒त्रो रु॑न्धे रुन्धे ऽष्टरा॒त्रः ।39) अ॒ष्ट॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यष्टरा॒त्रो᳚ ऽष्टरा॒त्रो भ॑वति ।39) अ॒ष्ट॒रा॒त्र इत्य॑ष्ट - रा॒त्रः ।40) भ॒व॒ति॒ चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो भवति भवति॒ चत॑स्रः ।41) चत॑स्रो॒ वै वै चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ वै ।42) वै दिशो॒ दिशो॒ वै वै दिशः॑ ।43) दिश॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ दिशो॒ दिश॒ श्चत॑स्रः ।44) चत॑स्रो ऽवान्तरदि॒शा अ॑वान्तरदि॒शा श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो ऽवान्तरदि॒शाः ।45) अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो॑ ऽवान्तरदि॒शा अ॑वान्तरदि॒शा दि॒ग्भ्यः ।45) अ॒वा॒न्त॒र॒दि॒शा इत्य॑वान्तर - दि॒शाः ।46) दि॒ग्भ्य ए॒वैव दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य ए॒व ।46) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।47) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।48) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मवाव॑ ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मव॑ ।48) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।49) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।50) रु॒न्धे॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्रु॑न्धे रुन्धे त्रि॒वृत् ।॥ 8 ॥ (50/63)

  ---

  1) bṛha̠spati̍ rakāmayatā kāmayata̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ rakāmayata ।2) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ bra̠hma̠va̠rcha̠sī bra̍hmavarcha̠sya̍ kāmayatā kāmayata brahmavarcha̠sī ।3) bra̠hma̠va̠rcha̠sī syāg̍ syā-mbrahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī syā̎m ।3) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।4) syā̠ mitīti̍ syāg​ syā̠ miti̍ ।5) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।6) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।7) ē̠ta ma̍ṣṭarā̠tra ma̍ṣṭarā̠tra mē̠ta mē̠ta ma̍ṣṭarā̠tram ।8) a̠ṣṭa̠rā̠tra ma̍paśya dapaśya daṣṭarā̠tra ma̍ṣṭarā̠tra ma̍paśyat ।8) a̠ṣṭa̠rā̠tramitya̍ṣṭa - rā̠tram ।9) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।10) ta mā ta-nta mā ।11) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।12) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।13) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।14) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।15) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।16) vai sa sa vai vai saḥ ।17) sa bra̍hmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī sa sa bra̍hmavarcha̠sī ।18) bra̠hma̠va̠rcha̠ sya̍bhava dabhava-dbrahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠ sya̍bhavat ।18) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।19) a̠bha̠va̠-dyō yō̍ 'bhava dabhava̠-dyaḥ ।20) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।21) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।22) vi̠dvā na̍ṣṭarā̠trēṇā̎ ṣṭarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā na̍ṣṭarā̠trēṇa̍ ।23) a̠ṣṭa̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē 'ṣṭarā̠trēṇā̎ ṣṭarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।23) a̠ṣṭa̠rā̠trēṇētya̍ṣṭa - rā̠trēṇa̍ ।24) yaja̍tē brahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī yaja̍tē̠ yaja̍tē brahmavarcha̠sī ।25) bra̠hma̠va̠rcha̠ syē̍vaiva bra̍hmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠ syē̍va ।25) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।26) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।27) bha̠va̠ tya̠ṣṭa̠rā̠trō̎ 'ṣṭarā̠trō bha̍vati bhava tyaṣṭarā̠traḥ ।28) a̠ṣṭa̠rā̠trō bha̍vati bhava tyaṣṭarā̠trō̎ 'ṣṭarā̠trō bha̍vati ।28) a̠ṣṭa̠rā̠tra itya̍ṣṭa - rā̠traḥ ।29) bha̠va̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā bhavati bhava tya̠ṣṭākṣa̍rā ।30) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।30) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।31) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trī ।32) gā̠ya̠trī bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī bra̍hmavarcha̠sam ।33) bra̠hma̠va̠rcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yā bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā ।33) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।34) gā̠ya̠tri̠ yaivaiva gā̍yatri̠yā gā̍yatri̠ yaiva ।35) ē̠va bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sam ।36) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mavāva̍ brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mava̍ ।36) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।37) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।38) ru̠ndhē̠ 'ṣṭa̠rā̠trō̎ 'ṣṭarā̠trō ru̍ndhē rundhē 'ṣṭarā̠traḥ ।39) a̠ṣṭa̠rā̠trō bha̍vati bhava tyaṣṭarā̠trō̎ 'ṣṭarā̠trō bha̍vati ।39) a̠ṣṭa̠rā̠tra itya̍ṣṭa - rā̠traḥ ।40) bha̠va̠ti̠ chata̍sra̠ śchata̍srō bhavati bhavati̠ chata̍sraḥ ।41) chata̍srō̠ vai vai chata̍sra̠ śchata̍srō̠ vai ।42) vai diśō̠ diśō̠ vai vai diśa̍ḥ ।43) diśa̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō̠ diśō̠ diśa̠ śchata̍sraḥ ।44) chata̍srō 'vāntaradi̠śā a̍vāntaradi̠śā śchata̍sra̠ śchata̍srō 'vāntaradi̠śāḥ ।45) a̠vā̠nta̠ra̠di̠śā di̠gbhyō di̠gbhyō̍ 'vāntaradi̠śā a̍vāntaradi̠śā di̠gbhyaḥ ।45) a̠vā̠nta̠ra̠di̠śā itya̍vāntara - di̠śāḥ ।46) di̠gbhya ē̠vaiva di̠gbhyō di̠gbhya ē̠va ।46) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।47) ē̠va bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sam ।48) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mavāva̍ brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mava̍ ।48) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।49) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।50) ru̠ndhē̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dru̍ndhē rundhē tri̠vṛt ।॥ 8 ॥ (50/63)

  meaning

  Brihaspati desired brahmic radiance; he performed this rite; through it brahmic radiance was obtained — the Agnishthoma rite is three-fold.

• verse 9

  1) त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मः ।1) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।2) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।2) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।3) भ॒व॒ति॒ तेज॒ स्तेजो॑ भवति भवति॒ तेजः॑ ।4) तेज॑ ए॒वैव तेज॒ स्तेज॑ ए॒व ।5) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।6) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।7) रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो रु॑न्धे रुन्धे पञ्चद॒शः ।8) प॒ञ्च॒द॒शो भ॑वति भवति पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो भ॑वति ।8) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।9) भ॒व॒ती॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्भ॑वति भवतीन्द्रि॒यम् ।10) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।11) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।12) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।13) रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो रु॑न्धे रुन्धे सप्तद॒शः ।14) स॒प्त॒द॒शो भ॑वति भवति सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो भ॑वति ।14) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।15) भ॒व॒ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य भवति भव त्य॒न्नाद्य॑स्य ।16) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।16) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।17) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।17) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।18) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।18) अथो॒ इत्यथो᳚ ।19) प्रैवैव प्र प्रैव ।20) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।21) तेन॑ जायते जायते॒ तेन॒ तेन॑ जायते ।22) जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो जा॑यते जायत एकवि॒ग्ं॒शः ।23) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्येकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।23) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।24) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।25) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।25) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।26) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।26) अथो॒ इत्यथो᳚ ।27) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।28) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।29) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।30) ध॒त्ते॒ त्रि॒ण॒व स्त्रि॑ण॒वो ध॑त्ते धत्ते त्रिण॒वः ।31) त्रि॒ण॒वो भ॑वति भवति त्रिण॒व स्त्रि॑ण॒वो भ॑वति ।31) त्रि॒ण॒व इति॑ त्रि - न॒वः ।32) भ॒व॒ति॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै भवति भवति॒ विजि॑त्यै ।33) विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शः ।33) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।34) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शो भ॑वति भवति त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।34) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।35) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।36) प्रति॑ष्ठित्यै पञ्चवि॒ग्ं॒शः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै पञ्चवि॒ग्ं॒शः ।36) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।37) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शः प॑ञ्चवि॒ग्ं॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मः ।37) प॒ञ्च॒वि॒ग्ं॒श इति॑ पञ्च - वि॒ग्ं॒शः ।38) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भ॑वति भव त्यग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भ॑वति ।38) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।39) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते-र्भवति भवति प्र॒जाप॑तेः ।40) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।40) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।41) आप्त्यै॑ महाव्र॒तवा᳚-न्महाव्र॒तवा॒ नाप्त्या॒ आप्त्यै॑ महाव्र॒तवान्॑ ।42) म॒हा॒व्र॒तवा॑ न॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य महाव्र॒तवा᳚-न्महाव्र॒तवा॑ न॒न्नाद्य॑स्य ।42) म॒हा॒व्र॒तवा॒निति॑ महाव्र॒त - वा॒न् ।43) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।43) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।44) अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि दव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै विश्व॒जित् ।44) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।45) वि॒श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठः ।45) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।46) सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र-स्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रः ।46) सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑ - पृ॒ष्ठः॒ ।47) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।47) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।48) भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य भवति भवति॒ सर्व॑स्य ।49) सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै ।50) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।॥ 9 ॥ (50/73)॥ अ. 3 ॥

  ---

  1) tri̠vṛ da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma stri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gniṣṭō̠maḥ ।1) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।2) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।2) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।3) bha̠va̠ti̠ tēja̠ stējō̍ bhavati bhavati̠ tēja̍ḥ ।4) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠ stēja̍ ē̠va ।5) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।6) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।7) ru̠ndhē̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō ru̍ndhē rundhē pañchada̠śaḥ ।8) pa̠ñcha̠da̠śō bha̍vati bhavati pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō bha̍vati ।8) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।9) bha̠va̠tī̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mbha̍vati bhavatīndri̠yam ।10) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।11) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।12) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।13) ru̠ndhē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō ru̍ndhē rundhē saptada̠śaḥ ।14) sa̠pta̠da̠śō bha̍vati bhavati saptada̠śa-ssa̍ptada̠śō bha̍vati ।14) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।15) bha̠va̠ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya bhavati bhava tya̠nnādya̍sya ।16) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।16) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।17) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।17) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।18) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।18) athō̠ ityathō̎ ।19) praivaiva pra praiva ।20) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।21) tēna̍ jāyatē jāyatē̠ tēna̠ tēna̍ jāyatē ।22) jā̠ya̠ta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō jā̍yatē jāyata ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।23) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō bha̍vati ।23) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।24) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।25) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।25) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।26) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।26) athō̠ ityathō̎ ।27) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।28) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।29) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।30) dha̠ttē̠ tri̠ṇa̠va stri̍ṇa̠vō dha̍ttē dhattē triṇa̠vaḥ ।31) tri̠ṇa̠vō bha̍vati bhavati triṇa̠va stri̍ṇa̠vō bha̍vati ।31) tri̠ṇa̠va iti̍ tri - na̠vaḥ ।32) bha̠va̠ti̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai bhavati bhavati̠ viji̍tyai ।33) viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō viji̍tyai̠ viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śaḥ ।33) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।34) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śō bha̍vati bhavati trayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō bha̍vati ।34) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।35) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai bhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhityai ।36) prati̍ṣṭhityai pañchavi̠gṃ̠śaḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śaḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai pañchavi̠gṃ̠śaḥ ।36) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।37) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śō̎ 'gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠maḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śaḥ pa̍ñchavi̠gṃ̠śō̎ 'gniṣṭō̠maḥ ।37) pa̠ñcha̠vi̠gṃ̠śa iti̍ pañcha - vi̠gṃ̠śaḥ ।38) a̠gni̠ṣṭō̠mō bha̍vati bhava tyagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bha̍vati ।38) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।39) bha̠va̠ti̠ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē-rbhavati bhavati pra̠jāpa̍tēḥ ।40) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।40) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।41) āptyai̍ mahāvra̠tavā̎-nmahāvra̠tavā̠ nāptyā̠ āptyai̍ mahāvra̠tavān̍ ।42) ma̠hā̠vra̠tavā̍ na̠nnādya̍syā̠ nnādya̍sya mahāvra̠tavā̎-nmahāvra̠tavā̍ na̠nnādya̍sya ।42) ma̠hā̠vra̠tavā̠niti̍ mahāvra̠ta - vā̠n ।43) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।43) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।44) ava̍ruddhyai viśva̠ji-dvi̍śva̠ji dava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai viśva̠jit ।44) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।45) vi̠śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭhaḥ ।45) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।46) sarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠trō̍ 'tirā̠tra-ssarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠traḥ ।46) sarva̍pṛṣṭha̠ iti̠ sarva̍ - pṛ̠ṣṭha̠ḥ ।47) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।47) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।48) bha̠va̠ti̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya bhavati bhavati̠ sarva̍sya ।49) sarva̍syā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ sarva̍sya̠ sarva̍syā̠ bhiji̍tyai ।50) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।॥ 9 ॥ (50/73)॥ a. 3 ॥

  meaning

  The trivrit Agnishthoma comes to be; the Agnishthoma is established; thus the rite triumphs threefold and its fruit is complete.

• verse 10

  1) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।1) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।2) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।2) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।3) अ॒सृ॒ज॒त॒ ता स्ता अ॑सृजता सृजत॒ ताः ।4) ता-स्सृ॒ष्टा-स्सृ॒ष्टा स्ता स्ता-स्सृ॒ष्टाः ।5) सृ॒ष्टाः, क्षुध॒-ङ्क्षुधग्ं॑ सृ॒ष्टा-स्सृ॒ष्टाः, क्षुध᳚म् ।6) क्षुध॒-न्नि नि क्षुध॒-ङ्क्षुध॒-न्नि ।7) न्या॑य-न्नाय॒-न्नि न्या॑यन्न् ।8) आ॒य॒-न्थ्स स आ॑य-न्नाय॒-न्थ्सः ।9) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।10) ए॒त-न्न॑वरा॒त्र-न्न॑वरा॒त्र मे॒त मे॒त-न्न॑वरा॒त्रम् ।11) न॒व॒रा॒त्र म॑पश्य दपश्य-न्नवरा॒त्र-न्न॑वरा॒त्र म॑पश्यत् ।11) न॒व॒रा॒त्रमिति॑ नव - रा॒त्रम् ।12) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।13) त मा त-न्त मा ।14) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।15) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।16) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।17) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।18) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।19) वै प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्यो॒ वै वै प्र॒जाभ्यः॑ ।20) प्र॒जाभ्यो॑ ऽकल्पता कल्पत प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्यो॑ ऽकल्पत ।20) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।21) अ॒क॒ल्प॒त॒ यर्​हि॒ यर्​ह्य॑कल्पता कल्पत॒ यर्​हि॑ ।22) यर्​हि॑ प्र॒जाः प्र॒जा यर्​हि॒ यर्​हि॑ प्र॒जाः ।23) प्र॒जाः, क्षुध॒-ङ्क्षुध॑-म्प्र॒जाः प्र॒जाः, क्षुध᳚म् ।23) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।24) क्षुध॑-न्नि॒गच्छे॑यु-र्नि॒गच्छे॑युः॒, क्षुध॒-ङ्क्षुध॑-न्नि॒गच्छे॑युः ।25) नि॒गच्छे॑यु॒ स्तर्​हि॒ तर्​हि॑ नि॒गच्छे॑यु-र्नि॒गच्छे॑यु॒ स्तर्​हि॑ ।25) नि॒गच्छे॑यु॒रिति॑ नि - गच्छे॑युः ।26) तर्​हि॑ नवरा॒त्रेण॑ नवरा॒त्रेण॒ तर्​हि॒ तर्​हि॑ नवरा॒त्रेण॑ ।27) न॒व॒रा॒त्रेण॑ यजेत यजेत नवरा॒त्रेण॑ नवरा॒त्रेण॑ यजेत ।27) न॒व॒रा॒त्रेणेति॑ नव - रा॒त्रेण॑ ।28) य॒जे॒ते॒म इ॒मे य॑जेत यजेते॒मे ।29) इ॒मे हि हीम इ॒मे हि ।30) हि वै वै हि हि वै ।31) वा ए॒तासा॑ मे॒तासां॒-वैँ वा ए॒तासा᳚म् ।32) ए॒तासा᳚म् ँलो॒का लो॒का ए॒तासा॑ मे॒तासा᳚म् ँलो॒काः ।33) लो॒का अक्लृ॑प्ता॒ अक्लृ॑प्ता लो॒का लो॒का अक्लृ॑प्ताः ।34) अक्लृ॑प्ता॒ अथाथा क्लृ॑प्ता॒ अक्लृ॑प्ता॒ अथ॑ ।35) अथै॒ता ए॒ता अथा थै॒ताः ।36) ए॒ताः, क्षुध॒-ङ्क्षुध॑ मे॒ता ए॒ताः, क्षुध᳚म् ।37) क्षुध॒-न्नि नि क्षुध॒-ङ्क्षुध॒-न्नि ।38) नि ग॑च्छन्ति गच्छन्ति॒ नि नि ग॑च्छन्ति ।39) ग॒च्छ॒न्ती॒मा नि॒मा-न्ग॑च्छन्ति गच्छन्ती॒मान् ।40) इ॒मा ने॒वैवेमा नि॒मा ने॒व ।41) ए॒वाभ्य॑ आभ्य ए॒वै वाभ्यः॑ ।42) आ॒भ्यो॒ लो॒कान् ँलो॒का ना᳚भ्य आभ्यो लो॒कान् ।43) लो॒कान् क॑ल्पयति कल्पयति लो॒कान् ँलो॒कान् क॑ल्पयति ।44) क॒ल्प॒य॒ति॒ ताग्​ स्तान् क॑ल्पयति कल्पयति॒ तान् ।45) तान् कल्प॑माना॒न् कल्प॑माना॒-न्ताग्​ स्तान् कल्प॑मानान् ।46) कल्प॑माना-न्प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्यः॒ कल्प॑माना॒न् कल्प॑माना-न्प्र॒जाभ्यः॑ ।47) प्र॒जाभ्यो ऽन्वनु॑ प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्यो ऽनु॑ ।47) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।48) अनु॑ कल्पते कल्प॒ते ऽन्वनु॑ कल्पते ।49) क॒ल्प॒ते॒ कल्प॑न्ते॒ कल्प॑न्ते कल्पते कल्पते॒ कल्प॑न्ते ।50) कल्प॑न्ते ऽस्मा अस्मै॒ कल्प॑न्ते॒ कल्प॑न्ते ऽस्मै ।॥ 10 ॥ (50/58)

  ---

  1) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।1) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।2) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।2) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।3) a̠sṛ̠ja̠ta̠ tā stā a̍sṛjatā sṛjata̠ tāḥ ।4) tā-ssṛ̠ṣṭā-ssṛ̠ṣṭā stā stā-ssṛ̠ṣṭāḥ ।5) sṛ̠ṣṭāḥ, kṣudha̠-ṅkṣudhagṃ̍ sṛ̠ṣṭā-ssṛ̠ṣṭāḥ, kṣudha̎m ।6) kṣudha̠-nni ni kṣudha̠-ṅkṣudha̠-nni ।7) nyā̍ya-nnāya̠-nni nyā̍yann ।8) ā̠ya̠-nthsa sa ā̍ya-nnāya̠-nthsaḥ ।9) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।10) ē̠ta-nna̍varā̠tra-nna̍varā̠tra mē̠ta mē̠ta-nna̍varā̠tram ।11) na̠va̠rā̠tra ma̍paśya dapaśya-nnavarā̠tra-nna̍varā̠tra ma̍paśyat ।11) na̠va̠rā̠tramiti̍ nava - rā̠tram ।12) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।13) ta mā ta-nta mā ।14) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।15) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।16) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।17) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।18) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।19) vai pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhyō̠ vai vai pra̠jābhya̍ḥ ।20) pra̠jābhyō̍ 'kalpatā kalpata pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhyō̍ 'kalpata ।20) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।21) a̠ka̠lpa̠ta̠ yar​hi̠ yar​hya̍kalpatā kalpata̠ yar​hi̍ ।22) yar​hi̍ pra̠jāḥ pra̠jā yar​hi̠ yar​hi̍ pra̠jāḥ ।23) pra̠jāḥ, kṣudha̠-ṅkṣudha̍-mpra̠jāḥ pra̠jāḥ, kṣudha̎m ।23) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।24) kṣudha̍-nni̠gachChē̍yu-rni̠gachChē̍yu̠ḥ, kṣudha̠-ṅkṣudha̍-nni̠gachChē̍yuḥ ।25) ni̠gachChē̍yu̠ star​hi̠ tar​hi̍ ni̠gachChē̍yu-rni̠gachChē̍yu̠ star​hi̍ ।25) ni̠gachChē̍yu̠riti̍ ni - gachChē̍yuḥ ।26) tar​hi̍ navarā̠trēṇa̍ navarā̠trēṇa̠ tar​hi̠ tar​hi̍ navarā̠trēṇa̍ ।27) na̠va̠rā̠trēṇa̍ yajēta yajēta navarā̠trēṇa̍ navarā̠trēṇa̍ yajēta ।27) na̠va̠rā̠trēṇēti̍ nava - rā̠trēṇa̍ ।28) ya̠jē̠tē̠ma i̠mē ya̍jēta yajētē̠mē ।29) i̠mē hi hīma i̠mē hi ।30) hi vai vai hi hi vai ।31) vā ē̠tāsā̍ mē̠tāsā̠ṃ vai vā ē̠tāsā̎m ।32) ē̠tāsā̎m ँlō̠kā lō̠kā ē̠tāsā̍ mē̠tāsā̎m ँlō̠kāḥ ।33) lō̠kā aklṛ̍ptā̠ aklṛ̍ptā lō̠kā lō̠kā aklṛ̍ptāḥ ।34) aklṛ̍ptā̠ athāthā klṛ̍ptā̠ aklṛ̍ptā̠ atha̍ ।35) athai̠tā ē̠tā athā thai̠tāḥ ।36) ē̠tāḥ, kṣudha̠-ṅkṣudha̍ mē̠tā ē̠tāḥ, kṣudha̎m ।37) kṣudha̠-nni ni kṣudha̠-ṅkṣudha̠-nni ।38) ni ga̍chChanti gachChanti̠ ni ni ga̍chChanti ।39) ga̠chCha̠ntī̠mā ni̠mā-nga̍chChanti gachChantī̠mān ।40) i̠mā nē̠vaivēmā ni̠mā nē̠va ।41) ē̠vābhya̍ ābhya ē̠vai vābhya̍ḥ ।42) ā̠bhyō̠ lō̠kān ँlō̠kā nā̎bhya ābhyō lō̠kān ।43) lō̠kān ka̍lpayati kalpayati lō̠kān ँlō̠kān ka̍lpayati ।44) ka̠lpa̠ya̠ti̠ tāg​ stān ka̍lpayati kalpayati̠ tān ।45) tān kalpa̍mānā̠n kalpa̍mānā̠-ntāg​ stān kalpa̍mānān ।46) kalpa̍mānā-npra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̠ḥ kalpa̍mānā̠n kalpa̍mānā-npra̠jābhya̍ḥ ।47) pra̠jābhyō 'nvanu̍ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhyō 'nu̍ ।47) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।48) anu̍ kalpatē kalpa̠tē 'nvanu̍ kalpatē ।49) ka̠lpa̠tē̠ kalpa̍ntē̠ kalpa̍ntē kalpatē kalpatē̠ kalpa̍ntē ।50) kalpa̍ntē 'smā asmai̠ kalpa̍ntē̠ kalpa̍ntē 'smai ।॥ 10 ॥ (50/58)

  meaning

  Prajapati created all beings; he created the beings; he created those; by the rite the creator creates and establishes everything.

• verse 11

  1) अ॒स्मा॒ इ॒म इ॒मे᳚ ऽस्मा अस्मा इ॒मे ।2) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।3) लो॒का ऊर्ज॒ मूर्ज॑म् ँलो॒का लो॒का ऊर्ज᳚म् ।4) ऊर्ज॑-म्प्र॒जासु॑ प्र॒जासूर्ज॒ मूर्ज॑-म्प्र॒जासु॑ ।5) प्र॒जासु॑ दधाति दधाति प्र॒जासु॑ प्र॒जासु॑ दधाति ।5) प्र॒जास्विति॑ प्र - जासु॑ ।6) द॒धा॒ति॒ त्रि॒रा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रेण॑ दधाति दधाति त्रिरा॒त्रेण॑ ।7) त्रि॒रा॒त्रे णै॒वैव त्रि॑रा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रे णै॒व ।7) त्रि॒रा॒त्रेणेति॑ त्रि - रा॒त्रेण॑ ।8) ए॒वेम मि॒म मे॒वैवेमम् ।9) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।10) लो॒क-ङ्क॑ल्पयति कल्पयति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्क॑ल्पयति ।11) क॒ल्प॒य॒ति॒ त्रि॒रा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रेण॑ कल्पयति कल्पयति त्रिरा॒त्रेण॑ ।12) त्रि॒रा॒त्रेणा॒ न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-न्त्रिरा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रेणा॒ न्तरि॑क्षम् ।12) त्रि॒रा॒त्रेणेति॑ त्रि - रा॒त्रेण॑ ।13) अ॒न्तरि॑क्ष-न्त्रिरा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रेणा॒ न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-न्त्रिरा॒त्रेण॑ ।14) त्रि॒रा॒त्रे णा॒मु म॒मु-न्त्रि॑रा॒त्रेण॑ त्रिरा॒त्रे णा॒मुम् ।14) त्रि॒रा॒त्रेणेति॑ त्रि - रा॒त्रेण॑ ।15) अ॒मुम् ँलो॒कम् ँलो॒क म॒मु म॒मुम् ँलो॒कम् ।16) लो॒कं-यँथा॒ यथा॑ लो॒कम् ँलो॒कं-यँथा᳚ ।17) यथा॑ गु॒णे गु॒णे यथा॒ यथा॑ गु॒णे ।18) गु॒णे गु॒ण-ङ्गु॒ण-ङ्गु॒णे गु॒णे गु॒णम् ।19) गु॒ण म॒न्वस्य॑ त्य॒न्वस्य॑ति गु॒ण-ङ्गु॒ण म॒न्वस्य॑ति ।20) अ॒न्वस्य॑ त्ये॒व मे॒व म॒न्वस्य॑ त्य॒न्वस्य॑ त्ये॒वम् ।20) अ॒न्वस्य॒तीत्य॑नु - अस्य॑ति ।21) ए॒व मे॒वै वैव मे॒व मे॒व ।22) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।23) तल्लो॒के लो॒के त-त्तल्लो॒के ।24) लो॒के लो॒कम् ँलो॒कम् ँलो॒के लो॒के लो॒कम् ।25) लो॒क मन्वनु॑ लो॒कम् ँलो॒क मनु॑ ।26) अन्व॑स्य त्यस्य॒ त्यन् वन् व॑स्यति ।27) अ॒स्य॒ति॒ धृत्यै॒ धृत्या॑ अस्यत्य स्यति॒ धृत्यै᳚ ।28) धृत्या॒ अशि॑थिलम्भावा॒या शि॑थिलम्भावाय॒ धृत्यै॒ धृत्या॒ अशि॑थिलम्भावाय ।29) अशि॑थिलम्भावाय॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒ रशि॑थिलम्भावा॒या शि॑थिलम्भावाय॒ ज्योतिः॑ ।29) अशि॑थिलम्भावा॒येत्यशि॑थिलं - भा॒वा॒य॒ ।30) ज्योति॒-र्गौ-र्गौ-र्ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्गौः ।31) गौरायु॒ रायु॒-र्गौ-र्गौरायुः॑ ।32) आयु॒ रिती त्यायु॒ रायु॒ रिति॑ ।33) इति॑ ज्ञा॒ता ज्ञा॒ता इतीति॑ ज्ञा॒ताः ।34) ज्ञा॒ता-स्स्तोमा॒-स्स्तोमा᳚ ज्ञा॒ता ज्ञा॒ता-स्स्तोमाः᳚ ।35) स्तोमा॑ भवन्ति भवन्ति॒ स्तोमा॒-स्स्तोमा॑ भवन्ति ।36) भ॒व॒न्ती॒य मि॒य-म्भ॑वन्ति भवन्ती॒यम् ।37) इ॒यं-वाँव वावेय मि॒यं-वाँव ।38) वाव ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वाव वाव ज्योतिः॑ ।39) ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ र॒न्तरि॑क्षम् ।40) अ॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौ-र्गौ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ङ्गौः ।41) गौ र॒सा व॒सौ गौ-र्गौ र॒सौ ।42) अ॒सा वायु॒ रायु॑ र॒सा व॒सा वायुः॑ ।43) आयु॑ रे॒ष्वे᳚ ष्वायु॒ रायु॑ रे॒षु ।44) ए॒ष्वे॑वै वैष्वे᳚(1॒)ष्वे॑व ।45) ए॒व लो॒केषु॑ लो॒के ष्वे॒वैव लो॒केषु॑ ।46) लो॒केषु॒ प्रति॒ प्रति॑ लो॒केषु॑ लो॒केषु॒ प्रति॑ ।47) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।48) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ ज्ञात्र॒म्. ज्ञात्र॑-न्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ ज्ञात्र᳚म् ।49) ज्ञात्र॑-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒म्. ज्ञात्र॒म्. ज्ञात्र॑-म्प्र॒जाना᳚म् ।50) प्र॒जाना᳚-ङ्गच्छति गच्छति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-ङ्गच्छति ।50) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।॥ 11 ॥ (50/57)

  ---

  1) a̠smā̠ i̠ma i̠mē̎ 'smā asmā i̠mē ।2) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।3) lō̠kā ūrja̠ mūrja̍m ँlō̠kā lō̠kā ūrja̎m ।4) ūrja̍-mpra̠jāsu̍ pra̠jāsūrja̠ mūrja̍-mpra̠jāsu̍ ।5) pra̠jāsu̍ dadhāti dadhāti pra̠jāsu̍ pra̠jāsu̍ dadhāti ।5) pra̠jāsviti̍ pra - jāsu̍ ।6) da̠dhā̠ti̠ tri̠rā̠trēṇa̍ trirā̠trēṇa̍ dadhāti dadhāti trirā̠trēṇa̍ ।7) tri̠rā̠trē ṇai̠vaiva tri̍rā̠trēṇa̍ trirā̠trē ṇai̠va ।7) tri̠rā̠trēṇēti̍ tri - rā̠trēṇa̍ ।8) ē̠vēma mi̠ma mē̠vaivēmam ।9) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।10) lō̠ka-ṅka̍lpayati kalpayati lō̠kam ँlō̠ka-ṅka̍lpayati ।11) ka̠lpa̠ya̠ti̠ tri̠rā̠trēṇa̍ trirā̠trēṇa̍ kalpayati kalpayati trirā̠trēṇa̍ ।12) tri̠rā̠trēṇā̠ ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-ntrirā̠trēṇa̍ trirā̠trēṇā̠ ntari̍kṣam ।12) tri̠rā̠trēṇēti̍ tri - rā̠trēṇa̍ ।13) a̠ntari̍kṣa-ntrirā̠trēṇa̍ trirā̠trēṇā̠ ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-ntrirā̠trēṇa̍ ।14) tri̠rā̠trē ṇā̠mu ma̠mu-ntri̍rā̠trēṇa̍ trirā̠trē ṇā̠mum ।14) tri̠rā̠trēṇēti̍ tri - rā̠trēṇa̍ ।15) a̠mum ँlō̠kam ँlō̠ka ma̠mu ma̠mum ँlō̠kam ।16) lō̠kaṃ yathā̠ yathā̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ yathā̎ ।17) yathā̍ gu̠ṇē gu̠ṇē yathā̠ yathā̍ gu̠ṇē ।18) gu̠ṇē gu̠ṇa-ṅgu̠ṇa-ṅgu̠ṇē gu̠ṇē gu̠ṇam ।19) gu̠ṇa ma̠nvasya̍ tya̠nvasya̍ti gu̠ṇa-ṅgu̠ṇa ma̠nvasya̍ti ।20) a̠nvasya̍ tyē̠va mē̠va ma̠nvasya̍ tya̠nvasya̍ tyē̠vam ।20) a̠nvasya̠tītya̍nu - asya̍ti ।21) ē̠va mē̠vai vaiva mē̠va mē̠va ।22) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।23) tallō̠kē lō̠kē ta-ttallō̠kē ।24) lō̠kē lō̠kam ँlō̠kam ँlō̠kē lō̠kē lō̠kam ।25) lō̠ka manvanu̍ lō̠kam ँlō̠ka manu̍ ।26) anva̍sya tyasya̠ tyan van va̍syati ।27) a̠sya̠ti̠ dhṛtyai̠ dhṛtyā̍ asyatya syati̠ dhṛtyai̎ ।28) dhṛtyā̠ aśi̍thilambhāvā̠yā śi̍thilambhāvāya̠ dhṛtyai̠ dhṛtyā̠ aśi̍thilambhāvāya ।29) aśi̍thilambhāvāya̠ jyōti̠-rjyōti̠ raśi̍thilambhāvā̠yā śi̍thilambhāvāya̠ jyōti̍ḥ ।29) aśi̍thilambhāvā̠yētyaśi̍thilaṃ - bhā̠vā̠ya̠ ।30) jyōti̠-rgau-rgau-rjyōti̠-rjyōti̠-rgauḥ ।31) gaurāyu̠ rāyu̠-rgau-rgaurāyu̍ḥ ।32) āyu̠ ritī tyāyu̠ rāyu̠ riti̍ ।33) iti̍ jñā̠tā jñā̠tā itīti̍ jñā̠tāḥ ।34) jñā̠tā-sstōmā̠-sstōmā̎ jñā̠tā jñā̠tā-sstōmā̎ḥ ।35) stōmā̍ bhavanti bhavanti̠ stōmā̠-sstōmā̍ bhavanti ।36) bha̠va̠ntī̠ya mi̠ya-mbha̍vanti bhavantī̠yam ।37) i̠yaṃ vāva vāvēya mi̠yaṃ vāva ।38) vāva jyōti̠-rjyōti̠-rvāva vāva jyōti̍ḥ ।39) jyōti̍ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñjyōti̠-rjyōti̍ ra̠ntari̍kṣam ।40) a̠ntari̍kṣa̠-ṅgau-rgau ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ṅgauḥ ।41) gau ra̠sā va̠sau gau-rgau ra̠sau ।42) a̠sā vāyu̠ rāyu̍ ra̠sā va̠sā vāyu̍ḥ ।43) āyu̍ rē̠ṣvē̎ ṣvāyu̠ rāyu̍ rē̠ṣu ।44) ē̠ṣvē̍vai vaiṣvē̎(1̠)ṣvē̍va ।45) ē̠va lō̠kēṣu̍ lō̠kē ṣvē̠vaiva lō̠kēṣu̍ ।46) lō̠kēṣu̠ prati̠ prati̍ lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̠ prati̍ ।47) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।48) ti̠ṣṭha̠nti̠ jñātra̠m. jñātra̍-ntiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ jñātra̎m ।49) jñātra̍-mpra̠jānā̎-mpra̠jānā̠m. jñātra̠m. jñātra̍-mpra̠jānā̎m ।50) pra̠jānā̎-ṅgachChati gachChati pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-ṅgachChati ।50) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।॥ 11 ॥ (50/57)

  meaning

  To these worlds the strength is given; the worlds receive the strength; in the offspring and in the worlds strength is established perpetually.

• verse 12

  1) ग॒च्छ॒ति॒ न॒व॒रा॒त्रो न॑वरा॒त्रो ग॑च्छति गच्छति नवरा॒त्रः ।2) न॒व॒रा॒त्रो भ॑वति भवति नवरा॒त्रो न॑वरा॒त्रो भ॑वति ।2) न॒व॒रा॒त्र इति॑ नव - रा॒त्रः ।3) भ॒व॒ त्य॒भि॒पू॒र्व म॑भिपू॒र्व-म्भ॑वति भव त्यभिपू॒र्वम् ।4) अ॒भि॒पू॒र्व मे॒वै वाभि॑पू॒र्व म॑भिपू॒र्व मे॒व ।4) अ॒भि॒पू॒र्वमित्य॑भि - पू॒र्वम् ।5) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।6) अ॒स्मि॒-न्तेज॒ स्तेजो᳚ ऽस्मि-न्नस्मि॒-न्तेजः॑ ।7) तेजो॑ दधाति दधाति॒ तेज॒ स्तेजो॑ दधाति ।8) द॒धा॒ति॒ यो यो द॑धाति दधाति॒ यः ।9) यो ज्योगा॑मयावी॒ ज्योगा॑मयावी॒ यो यो ज्योगा॑मयावी ।10) ज्योगा॑मयावी॒ स्या-थ्स्याज् ज्योगा॑मयावी॒ ज्योगा॑मयावी॒ स्यात् ।10) ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक् - आ॒म॒या॒वी॒ ।11) स्या-थ्स स स्या-थ्स्या-थ्सः ।12) स न॑वरा॒त्रेण॑ नवरा॒त्रेण॒ स स न॑वरा॒त्रेण॑ ।13) न॒व॒रा॒त्रेण॑ यजेत यजेत नवरा॒त्रेण॑ नवरा॒त्रेण॑ यजेत ।13) न॒व॒रा॒त्रेणेति॑ नव - रा॒त्रेण॑ ।14) य॒जे॒त॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा य॑जेत यजेत प्रा॒णाः ।15) प्रा॒णा हि हि प्रा॒णाः प्रा॒णा हि ।15) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।16) हि वै वै हि हि वै ।17) वा ए॒त स्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।18) ए॒तस्या धृ॑ता॒ अधृ॑ता ए॒त स्यै॒तस्या धृ॑ताः ।19) अधृ॑ता॒ अथाथा धृ॑ता॒ अधृ॑ता॒ अथ॑ ।20) अथै॒ तस्यै॒तस्या थाथै॒तस्य॑ ।21) ए॒तस्य॒ ज्योग् ज्योगे॒ तस्यै॒तस्य॒ ज्योक् ।22) ज्योगा॑मय त्यामयति॒ ज्योग् ज्योगा॑मयति ।23) आ॒म॒य॒ति॒ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ना॑मय त्यामयति प्रा॒णान् ।24) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।24) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।25) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।26) अ॒स्मि॒-न्दा॒धा॒र॒ दा॒धा॒ रा॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्दा॒धा॒र॒ ।27) दा॒धा॒ रो॒तोत दा॑धार दाधा रो॒त ।28) उ॒त यदि॒ यद्यु॒तोत यदि॑ ।29) यदी॒तासु॑ रि॒तासु॒-र्यदि॒ यदी॒तासुः॑ ।30) इ॒तासु॒-र्भव॑ति॒ भव॑ती॒तासु॑ रि॒तासु॒-र्भव॑ति ।30) इ॒तासु॒रिती॒त - अ॒सुः॒ ।31) भव॑ति॒ जीव॑ति॒ जीव॑ति॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ जीव॑ति ।32) जीव॑ त्ये॒वैव जीव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व ।33) ए॒वेत्ये॒व ।॥ 12 ॥ (33/40)॥ अ. 4 ॥

  ---

  1) ga̠chCha̠ti̠ na̠va̠rā̠trō na̍varā̠trō ga̍chChati gachChati navarā̠traḥ ।2) na̠va̠rā̠trō bha̍vati bhavati navarā̠trō na̍varā̠trō bha̍vati ।2) na̠va̠rā̠tra iti̍ nava - rā̠traḥ ।3) bha̠va̠ tya̠bhi̠pū̠rva ma̍bhipū̠rva-mbha̍vati bhava tyabhipū̠rvam ।4) a̠bhi̠pū̠rva mē̠vai vābhi̍pū̠rva ma̍bhipū̠rva mē̠va ।4) a̠bhi̠pū̠rvamitya̍bhi - pū̠rvam ।5) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।6) a̠smi̠-ntēja̠ stējō̎ 'smi-nnasmi̠-ntēja̍ḥ ।7) tējō̍ dadhāti dadhāti̠ tēja̠ stējō̍ dadhāti ।8) da̠dhā̠ti̠ yō yō da̍dhāti dadhāti̠ yaḥ ।9) yō jyōgā̍mayāvī̠ jyōgā̍mayāvī̠ yō yō jyōgā̍mayāvī ।10) jyōgā̍mayāvī̠ syā-thsyāj jyōgā̍mayāvī̠ jyōgā̍mayāvī̠ syāt ।10) jyōgā̍mayā̠vīti̠ jyōk - ā̠ma̠yā̠vī̠ ।11) syā-thsa sa syā-thsyā-thsaḥ ।12) sa na̍varā̠trēṇa̍ navarā̠trēṇa̠ sa sa na̍varā̠trēṇa̍ ।13) na̠va̠rā̠trēṇa̍ yajēta yajēta navarā̠trēṇa̍ navarā̠trēṇa̍ yajēta ।13) na̠va̠rā̠trēṇēti̍ nava - rā̠trēṇa̍ ।14) ya̠jē̠ta̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ya̍jēta yajēta prā̠ṇāḥ ।15) prā̠ṇā hi hi prā̠ṇāḥ prā̠ṇā hi ।15) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।16) hi vai vai hi hi vai ।17) vā ē̠ta syai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।18) ē̠tasyā dhṛ̍tā̠ adhṛ̍tā ē̠ta syai̠tasyā dhṛ̍tāḥ ।19) adhṛ̍tā̠ athāthā dhṛ̍tā̠ adhṛ̍tā̠ atha̍ ।20) athai̠ tasyai̠tasyā thāthai̠tasya̍ ।21) ē̠tasya̠ jyōg jyōgē̠ tasyai̠tasya̠ jyōk ।22) jyōgā̍maya tyāmayati̠ jyōg jyōgā̍mayati ।23) ā̠ma̠ya̠ti̠ prā̠ṇā-nprā̠ṇā nā̍maya tyāmayati prā̠ṇān ।24) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।24) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।25) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।26) a̠smi̠-ndā̠dhā̠ra̠ dā̠dhā̠ rā̠smi̠-nna̠smi̠-ndā̠dhā̠ra̠ ।27) dā̠dhā̠ rō̠tōta dā̍dhāra dādhā rō̠ta ।28) u̠ta yadi̠ yadyu̠tōta yadi̍ ।29) yadī̠tāsu̍ ri̠tāsu̠-ryadi̠ yadī̠tāsu̍ḥ ।30) i̠tāsu̠-rbhava̍ti̠ bhava̍tī̠tāsu̍ ri̠tāsu̠-rbhava̍ti ।30) i̠tāsu̠ritī̠ta - a̠su̠ḥ ।31) bhava̍ti̠ jīva̍ti̠ jīva̍ti̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ jīva̍ti ।32) jīva̍ tyē̠vaiva jīva̍ti̠ jīva̍tyē̠va ।33) ē̠vētyē̠va ।॥ 12 ॥ (33/40)॥ a. 4 ॥

  meaning

  The nine-night rite proceeds; the nine-night rite comes to be; by the nine-night rite all is fulfilled in the ascending order.

• verse 13

  1) प्र॒जाप॑ति रकामयता कामयत प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रकामयत ।1) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।2) अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र प्रा का॑मयता कामयत॒ प्र ।3) प्र जा॑येय जायेय॒ प्र प्र जा॑येय ।4) जा॒ये॒येतीति॑ जायेय जाये॒येति॑ ।5) इति॒ स स इतीति॒ सः ।6) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।7) ए॒त-न्दश॑होतार॒-न्दश॑होतार मे॒त मे॒त-न्दश॑होतारम् ।8) दश॑होतार मपश्य दपश्य॒-द्दश॑होतार॒-न्दश॑होतार मपश्यत् ।8) दश॑होतार॒मिति॒ दश॑ - हो॒ता॒र॒म् ।9) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।10) त म॑जुहो दजुहो॒-त्त-न्त म॑जुहोत् ।11) अ॒जु॒हो॒-त्तेन॒ तेना॑ जुहो दजुहो॒-त्तेन॑ ।12) तेन॑ दशरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्र-न्तेन॒ तेन॑ दशरा॒त्रम् ।13) द॒श॒रा॒त्र म॑सृजता सृजत दशरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्र म॑सृजत ।13) द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश - रा॒त्रम् ।14) अ॒सृ॒ज॒त॒ तेन॒ तेना॑ सृजता सृजत॒ तेन॑ ।15) तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ तेन॒ तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ ।16) द॒श॒रा॒त्रेण॒ प्र प्र द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ प्र ।16) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।17) प्रा जा॑यता जायत॒ प्र प्रा जा॑यत ।18) अ॒जा॒य॒त॒ द॒श॒रा॒त्राय॑ दशरा॒त्राया॑ जायता जायत दशरा॒त्राय॑ ।19) द॒श॒रा॒त्राय॑ दीक्षि॒ष्यमा॑णो दीक्षि॒ष्यमा॑णो दशरा॒त्राय॑ दशरा॒त्राय॑ दीक्षि॒ष्यमा॑णः ।19) द॒श॒रा॒त्रायेति॑ दश - रा॒त्राय॑ ।20) दी॒क्षि॒ष्यमा॑णो॒ दश॑होतार॒-न्दश॑होतार-न्दीक्षि॒ष्यमा॑णो दीक्षि॒ष्यमा॑णो॒ दश॑होतारम् ।21) दश॑होतार-ञ्जुहुयाज् जुहुया॒-द्दश॑होतार॒-न्दश॑होतार-ञ्जुहुयात् ।21) दश॑होतार॒मिति॒ दश॑ - हो॒ता॒र॒म् ।22) जु॒हु॒या॒-द्दश॑होत्रा॒ दश॑होत्रा जुहुयाज् जुहुया॒-द्दश॑होत्रा ।23) दश॑होत्रै॒वैव दश॑होत्रा॒ दश॑होत्रै॒व ।23) दश॑हो॒त्रेति॒ दश॑ - हो॒त्रा॒ ।24) ए॒व द॑शरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्र मे॒वैव द॑शरा॒त्रम् ।25) द॒श॒रा॒त्रग्ं सृ॑जते सृजते दशरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्रग्ं सृ॑जते ।25) द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश - रा॒त्रम् ।26) सृ॒ज॒ते॒ तेन॒ तेन॑ सृजते सृजते॒ तेन॑ ।27) तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ तेन॒ तेन॑ दशरा॒त्रेण॑ ।28) द॒श॒रा॒त्रेण॒ प्र प्र द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ प्र ।28) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।29) प्र जा॑यते जायते॒ प्र प्र जा॑यते ।30) जा॒य॒ते॒ वै॒रा॒जो वै॑रा॒जो जा॑यते जायते वैरा॒जः ।31) वै॒रा॒जो वै वै वै॑रा॒जो वै॑रा॒जो वै ।32) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।33) ए॒ष य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒ष ए॒ष य॒ज्ञः ।34) य॒ज्ञो य-द्य-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो यत् ।35) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।36) द॒श॒रा॒त्रो यो यो द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो यः ।36) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।37) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।38) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।39) वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ ।40) द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।40) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।41) यज॑ते वि॒राजं॑-विँ॒राजं॒-यँज॑ते॒ यज॑ते वि॒राज᳚म् ।42) वि॒राज॑ मे॒वैव वि॒राजं॑-विँ॒राज॑ मे॒व ।42) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।43) ए॒व ग॑च्छति गच्छ त्ये॒वैव ग॑च्छति ।44) ग॒च्छ॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो ग॑च्छति गच्छति प्राजाप॒त्यः ।45) प्रा॒जा॒प॒त्यो वै वै प्रा॑जाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो वै ।45) प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः ।46) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।47) ए॒ष य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒ष ए॒ष य॒ज्ञः ।48) य॒ज्ञो य-द्य-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो यत् ।49) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।50) द॒श॒रा॒त्रो यो यो द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो यः ।50) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।॥ 13 ॥ (50/64)

  ---

  1) pra̠jāpa̍ti rakāmayatā kāmayata pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rakāmayata ।1) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।2) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pra prā kā̍mayatā kāmayata̠ pra ।3) pra jā̍yēya jāyēya̠ pra pra jā̍yēya ।4) jā̠yē̠yētīti̍ jāyēya jāyē̠yēti̍ ।5) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।6) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।7) ē̠ta-ndaśa̍hōtāra̠-ndaśa̍hōtāra mē̠ta mē̠ta-ndaśa̍hōtāram ।8) daśa̍hōtāra mapaśya dapaśya̠-ddaśa̍hōtāra̠-ndaśa̍hōtāra mapaśyat ।8) daśa̍hōtāra̠miti̠ daśa̍ - hō̠tā̠ra̠m ।9) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।10) ta ma̍juhō dajuhō̠-tta-nta ma̍juhōt ।11) a̠ju̠hō̠-ttēna̠ tēnā̍ juhō dajuhō̠-ttēna̍ ।12) tēna̍ daśarā̠tra-nda̍śarā̠tra-ntēna̠ tēna̍ daśarā̠tram ।13) da̠śa̠rā̠tra ma̍sṛjatā sṛjata daśarā̠tra-nda̍śarā̠tra ma̍sṛjata ।13) da̠śa̠rā̠tramiti̍ daśa - rā̠tram ।14) a̠sṛ̠ja̠ta̠ tēna̠ tēnā̍ sṛjatā sṛjata̠ tēna̍ ।15) tēna̍ daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ tēna̠ tēna̍ daśarā̠trēṇa̍ ।16) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ pra pra da̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ pra ।16) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।17) prā jā̍yatā jāyata̠ pra prā jā̍yata ।18) a̠jā̠ya̠ta̠ da̠śa̠rā̠trāya̍ daśarā̠trāyā̍ jāyatā jāyata daśarā̠trāya̍ ।19) da̠śa̠rā̠trāya̍ dīkṣi̠ṣyamā̍ṇō dīkṣi̠ṣyamā̍ṇō daśarā̠trāya̍ daśarā̠trāya̍ dīkṣi̠ṣyamā̍ṇaḥ ।19) da̠śa̠rā̠trāyēti̍ daśa - rā̠trāya̍ ।20) dī̠kṣi̠ṣyamā̍ṇō̠ daśa̍hōtāra̠-ndaśa̍hōtāra-ndīkṣi̠ṣyamā̍ṇō dīkṣi̠ṣyamā̍ṇō̠ daśa̍hōtāram ।21) daśa̍hōtāra-ñjuhuyāj juhuyā̠-ddaśa̍hōtāra̠-ndaśa̍hōtāra-ñjuhuyāt ।21) daśa̍hōtāra̠miti̠ daśa̍ - hō̠tā̠ra̠m ।22) ju̠hu̠yā̠-ddaśa̍hōtrā̠ daśa̍hōtrā juhuyāj juhuyā̠-ddaśa̍hōtrā ।23) daśa̍hōtrai̠vaiva daśa̍hōtrā̠ daśa̍hōtrai̠va ।23) daśa̍hō̠trēti̠ daśa̍ - hō̠trā̠ ।24) ē̠va da̍śarā̠tra-nda̍śarā̠tra mē̠vaiva da̍śarā̠tram ।25) da̠śa̠rā̠tragṃ sṛ̍jatē sṛjatē daśarā̠tra-nda̍śarā̠tragṃ sṛ̍jatē ।25) da̠śa̠rā̠tramiti̍ daśa - rā̠tram ।26) sṛ̠ja̠tē̠ tēna̠ tēna̍ sṛjatē sṛjatē̠ tēna̍ ।27) tēna̍ daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ tēna̠ tēna̍ daśarā̠trēṇa̍ ।28) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ pra pra da̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ pra ।28) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।29) pra jā̍yatē jāyatē̠ pra pra jā̍yatē ।30) jā̠ya̠tē̠ vai̠rā̠jō vai̍rā̠jō jā̍yatē jāyatē vairā̠jaḥ ।31) vai̠rā̠jō vai vai vai̍rā̠jō vai̍rā̠jō vai ।32) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।33) ē̠ṣa ya̠jñō ya̠jña ē̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñaḥ ।34) ya̠jñō ya-dya-dya̠jñō ya̠jñō yat ।35) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।36) da̠śa̠rā̠trō yō yō da̍śarā̠trō da̍śarā̠trō yaḥ ।36) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।37) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।38) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।39) vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ ।40) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।40) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।41) yaja̍tē vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠ṃ yaja̍tē̠ yaja̍tē vi̠rāja̎m ।42) vi̠rāja̍ mē̠vaiva vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̍ mē̠va ।42) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।43) ē̠va ga̍chChati gachCha tyē̠vaiva ga̍chChati ।44) ga̠chCha̠ti̠ prā̠jā̠pa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō ga̍chChati gachChati prājāpa̠tyaḥ ।45) prā̠jā̠pa̠tyō vai vai prā̍jāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō vai ।45) prā̠jā̠pa̠tya iti̍ prājā - pa̠tyaḥ ।46) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।47) ē̠ṣa ya̠jñō ya̠jña ē̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñaḥ ।48) ya̠jñō ya-dya-dya̠jñō ya̠jñō yat ।49) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।50) da̠śa̠rā̠trō yō yō da̍śarā̠trō da̍śarā̠trō yaḥ ।50) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।॥ 13 ॥ (50/64)

  meaning

  Prajapati desired to procreate; he wanted to produce offspring; from this desire the rite springs and the offspring come forth.

• verse 14

  1) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।2) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।3) वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ ।4) द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।4) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।5) यज॑ते॒ प्र प्र यज॑ते॒ यज॑ते॒ प्र ।6) प्रैवैव प्र प्रैव ।7) ए॒व जा॑यते जायत ए॒वैव जा॑यते ।8) जा॒य॒त॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ जायते जायत॒ इन्द्रः॑ ।9) इन्द्रो॒ वै वा इन्द्र॒ इन्द्रो॒ वै ।10) वै स॒दृ-ङ्ख्स॒दृं. वै वै स॒दृम् ।11) स॒दृ-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि-स्स॒दृ-ङ्ख्स॒दृ-न्दे॒वता॑भिः ।11) स॒दृङ्ङिति॑ स - दृम् ।12) दे॒वता॑भि रासी दासी-द्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रासीत् ।13) आ॒सी॒-थ्स स आ॑सी दासी॒-थ्सः ।14) स न न स स न ।15) न व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृत॒-न्न न व्या॒वृत᳚म् ।16) व्या॒वृत॑ मगच्छ दगच्छ-द्व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृत॑ मगच्छत् ।16) व्या॒वृत॒मिति॑ वि - आ॒वृत᳚म् ।17) अ॒ग॒च्छ॒-थ्स सो॑ ऽगच्छ दगच्छ॒-थ्सः ।18) स प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति॒ग्ं॒ स स प्र॒जाप॑तिम् ।19) प्र॒जाप॑ति॒ मुपोप॑ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति॒ मुप॑ ।19) प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् ।20) उपा॑ धाव दधाव॒ दुपोपा॑ धावत् ।21) अ॒धा॒व॒-त्तस्मै॒ तस्मा॑ अधावद धाव॒-त्तस्मै᳚ ।22) तस्मा॑ ए॒त मे॒त-न्तस्मै॒ तस्मा॑ ए॒तम् ।23) ए॒त-न्द॑शरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्र मे॒त मे॒त-न्द॑शरा॒त्रम् ।24) द॒श॒रा॒त्र-म्प्र प्र द॑शरा॒त्र-न्द॑शरा॒त्र-म्प्र ।24) द॒श॒रा॒त्रमिति॑ दश - रा॒त्रम् ।25) प्राय॑च्छ दयच्छ॒-त्प्र प्राय॑च्छत् ।26) अ॒य॒च्छ॒-त्त-न्तम॑यच्छ दयच्छ॒-त्तम् ।27) त मा त-न्त मा ।28) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।29) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।30) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।31) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।32) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।33) वै स स वै वै सः ।34) सो᳚ ऽन्याभि॑ र॒न्याभि॒-स्स सो᳚ ऽन्याभिः॑ ।35) अ॒न्याभि॑-र्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि र॒न्याभि॑ र॒न्याभि॑-र्दे॒वता॑भिः ।36) दे॒वता॑भि-र्व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृत॑-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि-र्व्या॒वृत᳚म् ।37) व्या॒वृत॑ मगच्छ दगच्छ-द्व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृत॑ मगच्छत् ।37) व्या॒वृत॒मिति॑ वि - आ॒वृत᳚म् ।38) अ॒ग॒च्छ॒-द्यो यो॑ ऽगच्छ दगच्छ॒-द्यः ।39) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।40) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।41) वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ ।42) द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।42) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।43) यज॑ते व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृतं॒-यँज॑ते॒ यज॑ते व्या॒वृत᳚म् ।44) व्या॒वृत॑ मे॒वैव व्या॒वृतं॑-व्याँ॒वृत॑ मे॒व ।44) व्या॒वृत॒मिति॑ वि - आ॒वृत᳚म् ।45) ए॒व पा॒प्मना॑ पा॒प्म नै॒वैव पा॒प्मना᳚ ।46) पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण॒ भ्रातृ॑व्येण पा॒प्मना॑ पा॒प्मना॒ भ्रातृ॑व्येण ।47) भ्रातृ॑व्येण गच्छति गच्छति॒ भ्रातृ॑व्येण॒ भ्रातृ॑व्येण गच्छति ।48) ग॒च्छ॒ति॒ त्रि॒क॒कु-त्त्रि॑क॒कु-द्ग॑च्छति गच्छति त्रिक॒कुत् ।49) त्रि॒क॒कु-द्वै वै त्रि॑क॒कु-त्त्रि॑क॒कु-द्वै ।49) त्रि॒क॒कुदिति॑ त्रि - क॒कुत् ।50) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।॥ 14 ॥ (50/59)

  ---

  1) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।2) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।3) vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ ।4) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।4) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।5) yaja̍tē̠ pra pra yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ pra ।6) praivaiva pra praiva ।7) ē̠va jā̍yatē jāyata ē̠vaiva jā̍yatē ।8) jā̠ya̠ta̠ indra̠ indrō̍ jāyatē jāyata̠ indra̍ḥ ।9) indrō̠ vai vā indra̠ indrō̠ vai ।10) vai sa̠dṛ-ṅkhsa̠dṛṃ. vai vai sa̠dṛm ।11) sa̠dṛ-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi-ssa̠dṛ-ṅkhsa̠dṛ-ndē̠vatā̍bhiḥ ।11) sa̠dṛṅṅiti̍ sa - dṛm ।12) dē̠vatā̍bhi rāsī dāsī-ddē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rāsīt ।13) ā̠sī̠-thsa sa ā̍sī dāsī̠-thsaḥ ।14) sa na na sa sa na ।15) na vyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̠-nna na vyā̠vṛta̎m ।16) vyā̠vṛta̍ magachCha dagachCha-dvyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̍ magachChat ।16) vyā̠vṛta̠miti̍ vi - ā̠vṛta̎m ।17) a̠ga̠chCha̠-thsa sō̍ 'gachCha dagachCha̠-thsaḥ ।18) sa pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti̠gṃ̠ sa sa pra̠jāpa̍tim ।19) pra̠jāpa̍ti̠ mupōpa̍ pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti̠ mupa̍ ।19) pra̠jāpa̍ti̠miti̍ pra̠jā - pa̠ti̠m ।20) upā̍ dhāva dadhāva̠ dupōpā̍ dhāvat ।21) a̠dhā̠va̠-ttasmai̠ tasmā̍ adhāvada dhāva̠-ttasmai̎ ।22) tasmā̍ ē̠ta mē̠ta-ntasmai̠ tasmā̍ ē̠tam ।23) ē̠ta-nda̍śarā̠tra-nda̍śarā̠tra mē̠ta mē̠ta-nda̍śarā̠tram ।24) da̠śa̠rā̠tra-mpra pra da̍śarā̠tra-nda̍śarā̠tra-mpra ।24) da̠śa̠rā̠tramiti̍ daśa - rā̠tram ।25) prāya̍chCha dayachCha̠-tpra prāya̍chChat ।26) a̠ya̠chCha̠-tta-ntama̍yachCha dayachCha̠-ttam ।27) ta mā ta-nta mā ।28) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।29) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।30) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।31) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।32) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।33) vai sa sa vai vai saḥ ।34) sō̎ 'nyābhi̍ ra̠nyābhi̠-ssa sō̎ 'nyābhi̍ḥ ।35) a̠nyābhi̍-rdē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi ra̠nyābhi̍ ra̠nyābhi̍-rdē̠vatā̍bhiḥ ।36) dē̠vatā̍bhi-rvyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̍-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi-rvyā̠vṛta̎m ।37) vyā̠vṛta̍ magachCha dagachCha-dvyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̍ magachChat ।37) vyā̠vṛta̠miti̍ vi - ā̠vṛta̎m ।38) a̠ga̠chCha̠-dyō yō̍ 'gachCha dagachCha̠-dyaḥ ।39) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।40) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।41) vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ ।42) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।42) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।43) yaja̍tē vyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̠ṃ yaja̍tē̠ yaja̍tē vyā̠vṛta̎m ।44) vyā̠vṛta̍ mē̠vaiva vyā̠vṛta̍ṃ vyā̠vṛta̍ mē̠va ।44) vyā̠vṛta̠miti̍ vi - ā̠vṛta̎m ।45) ē̠va pā̠pmanā̍ pā̠pma nai̠vaiva pā̠pmanā̎ ।46) pā̠pmanā̠ bhrātṛ̍vyēṇa̠ bhrātṛ̍vyēṇa pā̠pmanā̍ pā̠pmanā̠ bhrātṛ̍vyēṇa ।47) bhrātṛ̍vyēṇa gachChati gachChati̠ bhrātṛ̍vyēṇa̠ bhrātṛ̍vyēṇa gachChati ।48) ga̠chCha̠ti̠ tri̠ka̠ku-ttri̍ka̠ku-dga̍chChati gachChati trika̠kut ।49) tri̠ka̠ku-dvai vai tri̍ka̠ku-ttri̍ka̠ku-dvai ।49) tri̠ka̠kuditi̍ tri - ka̠kut ।50) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।॥ 14 ॥ (50/59)

  meaning

  He who knows this in this way, the knowing one — by the ten-night rite the knowing one performs the sacrifice and gains the fruit.

• verse 15

  1) ए॒ष य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒ष ए॒ष य॒ज्ञः ।2) य॒ज्ञो य-द्य-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो यत् ।3) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।4) द॒श॒रा॒त्रः क॒कु-त्क॒कु-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रः क॒कुत् ।4) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।5) क॒कु-त्प॑ञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शः क॒कु-त्क॒कु-त्प॑ञ्चद॒शः ।6) प॒ञ्च॒द॒शः क॒कु-त्क॒कु-त्प॑ञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शः क॒कुत् ।6) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।7) क॒कु दे॑कवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः क॒कु-त्क॒कु दे॑कवि॒ग्ं॒शः ।8) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शः क॒कु-त्क॒कु दे॑कवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः क॒कुत् ।8) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।9) क॒कु-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शः क॒कु-त्क॒कु-त्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शः ।10) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शो यो यस्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो यः ।10) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।11) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।12) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।13) वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द॑शरा॒त्रेण॑ ।14) द॒श॒रा॒त्रेण॒ यज॑ते॒ यज॑ते दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ यज॑ते ।14) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।15) यज॑ते त्रिक॒कु-त्त्रि॑क॒कु-द्यज॑ते॒ यज॑ते त्रिक॒कुत् ।16) त्रि॒क॒कु दे॒वैव त्रि॑क॒कु-त्त्रि॑क॒कु दे॒व ।16) त्रि॒क॒कुदिति॑ त्रि - क॒कुत् ।17) ए॒व स॑मा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना॑ मे॒वैव स॑मा॒नाना᳚म् ।18) स॒मा॒नाना᳚-म्भवति भवति समा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना᳚-म्भवति ।19) भ॒व॒ति॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो भवति भवति॒ यज॑मानः ।20) यज॑मानः पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो यज॑मानो॒ यज॑मानः पञ्चद॒शः ।21) प॒ञ्च॒द॒शो यज॑मानो॒ यज॑मानः पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो यज॑मानः ।21) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।22) यज॑मान एकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो यज॑मानो॒ यज॑मान एकवि॒ग्ं॒शः ।23) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शो यज॑मानो॒ यज॑मान एकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो यज॑मानः ।23) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।24) यज॑मान स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो यज॑मानो॒ यज॑मान स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शः ।25) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शः पुरः॒ पुर॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शः पुरः॑ ।25) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।26) पुर॒ इत॑रा॒ इत॑राः॒ पुरः॒ पुर॒ इत॑राः ।27) इत॑रा अभिच॒र्यमा॑णो ऽभिच॒र्यमा॑ण॒ इत॑रा॒ इत॑रा अभिच॒र्यमा॑णः ।28) अ॒भि॒च॒र्यमा॑णो दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेणा॑ भिच॒र्यमा॑णो ऽभिच॒र्यमा॑णो दशरा॒त्रेण॑ ।28) अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि - च॒र्यमा॑णः ।29) द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत यजेत दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ यजेत ।29) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।30) य॒जे॒त॒ दे॒व॒पु॒रा दे॑वपु॒रा य॑जेत यजेत देवपु॒राः ।31) दे॒व॒पु॒रा ए॒वैव दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒व ।31) दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव - पु॒राः ।32) ए॒व परि॒ पर्ये॒वैव परि॑ ।33) पर्यू॑हत ऊहते॒ परि॒ पर्यू॑हते ।34) ऊ॒ह॒ते॒ तस्य॒ तस्यो॑हत ऊहते॒ तस्य॑ ।35) तस्य॒ न न तस्य॒ तस्य॒ न ।36) न कुतः॒ कुतो॒ न न कुतः॑ ।37) कुत॑ श्च॒न च॒न कुतः॒ कुत॑ श्च॒न ।38) च॒नोपा᳚व्या॒ध उ॑पाव्या॒ध श्च॒न च॒नोपा᳚व्या॒धः ।39) उ॒पा॒व्या॒धो भ॑वति भव त्युपाव्या॒ध उ॑पाव्या॒धो भ॑वति ।39) उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प - आ॒व्या॒धः ।40) भ॒व॒ति॒ न न भ॑वति भवति॒ न ।41) नैन॑ मेन॒-न्न नैन᳚म् ।42) ए॒न॒ म॒भि॒चर॑-न्नभि॒चर॑-न्नेन मेन मभि॒चरन्न्॑ ।43) अ॒भि॒चरन्᳚ थ्स्तृणुते स्तृणुते ऽभि॒चर॑-न्नभि॒चरन्᳚ थ्स्तृणुते ।43) अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि - चरन्न्॑ ।44) स्तृ॒णु॒ते॒ दे॒वा॒सु॒रा दे॑वासु॒रा-स्स्तृ॑णुते स्तृणुते देवासु॒राः ।45) दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता॒-स्सं​यँ॑त्ता देवासु॒रा दे॑वासु॒रा-स्सं​यँ॑त्ताः ।45) दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः ।46) सं​यँ॑त्ता आस-न्नास॒-न्थ्सं​यँ॑त्ता॒-स्सं​यँ॑त्ता आसन्न् ।46) सं​यँ॑त्ता॒ इति॒ सं - य॒त्ताः॒ ।47) आ॒स॒-न्ते त आ॑स-न्नास॒-न्ते ।48) ते दे॒वा दे॒वा स्ते ते दे॒वाः ।49) दे॒वा ए॒ता ए॒ता दे॒वा दे॒वा ए॒ताः ।50) ए॒ता दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒ता ए॒ता दे॑वपु॒राः ।॥ 15 ॥ (50/66)

  ---

  1) ē̠ṣa ya̠jñō ya̠jña ē̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñaḥ ।2) ya̠jñō ya-dya-dya̠jñō ya̠jñō yat ।3) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।4) da̠śa̠rā̠traḥ ka̠ku-tka̠ku-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠traḥ ka̠kut ।4) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।5) ka̠ku-tpa̍ñchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śaḥ ka̠ku-tka̠ku-tpa̍ñchada̠śaḥ ।6) pa̠ñcha̠da̠śaḥ ka̠ku-tka̠ku-tpa̍ñchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śaḥ ka̠kut ।6) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।7) ka̠ku dē̍kavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ ka̠ku-tka̠ku dē̍kavi̠gṃ̠śaḥ ।8) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śaḥ ka̠ku-tka̠ku dē̍kavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ ka̠kut ।8) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।9) ka̠ku-ttra̍yastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śaḥ ka̠ku-tka̠ku-ttra̍yastri̠gṃ̠śaḥ ।10) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śō yō yastra̍yastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō yaḥ ।10) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।11) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।12) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।13) vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nda̍śarā̠trēṇa̍ ।14) da̠śa̠rā̠trēṇa̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ yaja̍tē ।14) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।15) yaja̍tē trika̠ku-ttri̍ka̠ku-dyaja̍tē̠ yaja̍tē trika̠kut ।16) tri̠ka̠ku dē̠vaiva tri̍ka̠ku-ttri̍ka̠ku dē̠va ।16) tri̠ka̠kuditi̍ tri - ka̠kut ।17) ē̠va sa̍mā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̍ mē̠vaiva sa̍mā̠nānā̎m ।18) sa̠mā̠nānā̎-mbhavati bhavati samā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̎-mbhavati ।19) bha̠va̠ti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō bhavati bhavati̠ yaja̍mānaḥ ।20) yaja̍mānaḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pañchada̠śaḥ ।21) pa̠ñcha̠da̠śō yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō yaja̍mānaḥ ।21) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।22) yaja̍māna ēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō yaja̍mānō̠ yaja̍māna ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।23) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō yaja̍mānō̠ yaja̍māna ēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō yaja̍mānaḥ ।23) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।24) yaja̍māna strayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō yaja̍mānō̠ yaja̍māna strayastri̠gṃ̠śaḥ ।25) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śaḥ pura̠ḥ pura̍ strayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śaḥ pura̍ḥ ।25) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।26) pura̠ ita̍rā̠ ita̍rā̠ḥ pura̠ḥ pura̠ ita̍rāḥ ।27) ita̍rā abhicha̠ryamā̍ṇō 'bhicha̠ryamā̍ṇa̠ ita̍rā̠ ita̍rā abhicha̠ryamā̍ṇaḥ ।28) a̠bhi̠cha̠ryamā̍ṇō daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇā̍ bhicha̠ryamā̍ṇō 'bhicha̠ryamā̍ṇō daśarā̠trēṇa̍ ।28) a̠bhi̠cha̠ryamā̍ṇa̠ itya̍bhi - cha̠ryamā̍ṇaḥ ।29) da̠śa̠rā̠trēṇa̍ yajēta yajēta daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ yajēta ।29) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।30) ya̠jē̠ta̠ dē̠va̠pu̠rā dē̍vapu̠rā ya̍jēta yajēta dēvapu̠rāḥ ।31) dē̠va̠pu̠rā ē̠vaiva dē̍vapu̠rā dē̍vapu̠rā ē̠va ।31) dē̠va̠pu̠rā iti̍ dēva - pu̠rāḥ ।32) ē̠va pari̠ paryē̠vaiva pari̍ ।33) paryū̍hata ūhatē̠ pari̠ paryū̍hatē ।34) ū̠ha̠tē̠ tasya̠ tasyō̍hata ūhatē̠ tasya̍ ।35) tasya̠ na na tasya̠ tasya̠ na ।36) na kuta̠ḥ kutō̠ na na kuta̍ḥ ।37) kuta̍ ścha̠na cha̠na kuta̠ḥ kuta̍ ścha̠na ।38) cha̠nōpā̎vyā̠dha u̍pāvyā̠dha ścha̠na cha̠nōpā̎vyā̠dhaḥ ।39) u̠pā̠vyā̠dhō bha̍vati bhava tyupāvyā̠dha u̍pāvyā̠dhō bha̍vati ।39) u̠pā̠vyā̠dha ityu̍pa - ā̠vyā̠dhaḥ ।40) bha̠va̠ti̠ na na bha̍vati bhavati̠ na ।41) naina̍ mēna̠-nna naina̎m ।42) ē̠na̠ ma̠bhi̠chara̍-nnabhi̠chara̍-nnēna mēna mabhi̠charann̍ ।43) a̠bhi̠charan̎ thstṛṇutē stṛṇutē 'bhi̠chara̍-nnabhi̠charan̎ thstṛṇutē ।43) a̠bhi̠chara̠nnitya̍bhi - charann̍ ।44) stṛ̠ṇu̠tē̠ dē̠vā̠su̠rā dē̍vāsu̠rā-sstṛ̍ṇutē stṛṇutē dēvāsu̠rāḥ ।45) dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā dēvāsu̠rā dē̍vāsu̠rā-ssaṃya̍ttāḥ ।45) dē̠vā̠su̠rā iti̍ dēva - a̠su̠rāḥ ।46) saṃya̍ttā āsa-nnāsa̠-nthsaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā āsann ।46) saṃya̍ttā̠ iti̠ saṃ - ya̠ttā̠ḥ ।47) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sa-nnāsa̠-ntē ।48) tē dē̠vā dē̠vā stē tē dē̠vāḥ ।49) dē̠vā ē̠tā ē̠tā dē̠vā dē̠vā ē̠tāḥ ।50) ē̠tā dē̍vapu̠rā dē̍vapu̠rā ē̠tā ē̠tā dē̍vapu̠rāḥ ।॥ 15 ॥ (50/66)

  meaning

  This sacrifice — this yajña — it is indeed the ten-night rite; the ten-night rite is the apex; it does not reach the wrong end.

• verse 16

  1) दे॒व॒पु॒रा अ॑पश्य-न्नपश्य-न्देवपु॒रा दे॑वपु॒रा अ॑पश्यन्न् ।1) दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव - पु॒राः ।2) अ॒प॒श्य॒न्॒. य-द्यद॑पश्य-न्नपश्य॒न्॒. यत् ।3) य-द्द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्रो य-द्य-द्द॑शरा॒त्रः ।4) द॒श॒रा॒त्र स्ता स्ता द॑शरा॒त्रो द॑शरा॒त्र स्ताः ।4) द॒श॒रा॒त्र इति॑ दश - रा॒त्रः ।5) ताः परि॒ परि॒ ता स्ताः परि॑ ।6) पर्यौ॑हन्तौ हन्त॒ परि॒ पर्यौ॑हन्त ।7) औ॒ह॒न्त॒ तेषा॒-न्तेषा॑ मौहन्तौहन्त॒ तेषा᳚म् ।8) तेषा॒-न्न न तेषा॒-न्तेषा॒-न्न ।9) न कुतः॒ कुतो॒ न न कुतः॑ ।10) कुत॑ श्च॒न च॒न कुतः॒ कुत॑ श्च॒न ।11) च॒नोपा᳚व्या॒ध उ॑पाव्या॒ध श्च॒न च॒नोपा᳚व्या॒धः ।12) उ॒पा॒व्या॒धो॑ ऽभव दभव दुपाव्या॒ध उ॑पाव्या॒धो॑ ऽभवत् ।12) उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प - आ॒व्या॒धः ।13) अ॒भ॒व॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽभव दभव॒-त्ततः॑ ।14) ततो॑ दे॒वा दे॒वा स्तत॒ स्ततो॑ दे॒वाः ।15) दे॒वा अभ॑व॒-न्नभ॑व-न्दे॒वा दे॒वा अभ॑वन्न् ।16) अभ॑व॒-न्परा॒ परा ऽभ॑व॒-न्नभ॑व॒-न्परा᳚ ।17) परा ऽसु॑रा॒ असु॑राः॒ परा॒ परा ऽसु॑राः ।18) असु॑रा॒ यो यो ऽसु॑रा॒ असु॑रा॒ यः ।19) यो भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒. यो यो भ्रातृ॑व्यवान् ।20) भ्रातृ॑व्यवा॒-न्थ्स्या-थ्स्या-द्भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवा॒-न्थ्स्यात् ।20) भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य - वा॒न् ।21) स्या-थ्स स स्या-थ्स्या-थ्सः ।22) स द॑शरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॒ स स द॑शरा॒त्रेण॑ ।23) द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत यजेत दशरा॒त्रेण॑ दशरा॒त्रेण॑ यजेत ।23) द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ दश - रा॒त्रेण॑ ।24) य॒जे॒त॒ दे॒व॒पु॒रा दे॑वपु॒रा य॑जेत यजेत देवपु॒राः ।25) दे॒व॒पु॒रा ए॒वैव दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒व ।25) दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव - पु॒राः ।26) ए॒व परि॒ पर्ये॒वैव परि॑ ।27) पर्यू॑हत ऊहते॒ परि॒ पर्यू॑हते ।28) ऊ॒ह॒ते॒ तस्य॒ तस्यो॑हत ऊहते॒ तस्य॑ ।29) तस्य॒ न न तस्य॒ तस्य॒ न ।30) न कुतः॒ कुतो॒ न न कुतः॑ ।31) कुत॑ श्च॒न च॒न कुतः॒ कुत॑ श्च॒न ।32) च॒नोपा᳚व्या॒ध उ॑पाव्या॒ध श्च॒न च॒नोपा᳚व्या॒धः ।33) उ॒पा॒व्या॒धो भ॑वति भव त्युपाव्या॒ध उ॑पाव्या॒धो भ॑वति ।33) उ॒पा॒व्या॒ध इत्यु॑प - आ॒व्या॒धः ।34) भ॒व॒ति॒ भव॑ति॒ भव॑ति भवति भवति॒ भव॑ति ।35) भव॑ त्या॒त्मना॒ ऽऽत्मना॒ भव॑ति॒ भव॑ त्या॒त्मना᳚ ।36) आ॒त्मना॒ परा॒ परा॒ ऽऽत्मना॒ ऽऽत्मना॒ परा᳚ ।37) परा᳚ ऽस्यास्य॒ परा॒ परा᳚ ऽस्य ।38) अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो ऽस्यास्य॒ भ्रातृ॑व्यः ।39) भ्रातृ॑व्यो भवति भवति॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ।40) भ॒व॒ति॒ स्तोम॒-स्स्तोमो॑ भवति भवति॒ स्तोमः॑ ।41) स्तोम॒-स्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑स्य॒ स्तोम॒-स्स्तोम॒-स्स्तोम॑स्य ।42) स्तोम॒ स्योप॑स्ति॒ रुप॑स्ति॒-स्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॒ स्योप॑स्तिः ।43) उप॑स्ति-र्भवति भव॒ त्युप॑स्ति॒ रुप॑स्ति-र्भवति ।44) भ॒व॒ति॒ भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्य-म्भवति भवति॒ भ्रातृ॑व्यम् ।45) भ्रातृ॑व्य मे॒वैव भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्य मे॒व ।46) ए॒वोप॑स्ति॒ मुप॑स्ति मे॒वै वोप॑स्तिम् ।47) उप॑स्ति-ङ्कुरुते कुरुत॒ उप॑स्ति॒ मुप॑स्ति-ङ्कुरुते ।48) कु॒रु॒ते॒ जा॒मि जा॒मि कु॑रुते कुरुते जा॒मि ।49) जा॒मि वै वै जा॒मि जा॒मि वै ।50) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।॥ 16 ॥ (50/57)

  ---

  1) dē̠va̠pu̠rā a̍paśya-nnapaśya-ndēvapu̠rā dē̍vapu̠rā a̍paśyann ।1) dē̠va̠pu̠rā iti̍ dēva - pu̠rāḥ ।2) a̠pa̠śya̠n̠. ya-dyada̍paśya-nnapaśya̠n̠. yat ।3) ya-dda̍śarā̠trō da̍śarā̠trō ya-dya-dda̍śarā̠traḥ ।4) da̠śa̠rā̠tra stā stā da̍śarā̠trō da̍śarā̠tra stāḥ ।4) da̠śa̠rā̠tra iti̍ daśa - rā̠traḥ ।5) tāḥ pari̠ pari̠ tā stāḥ pari̍ ।6) paryau̍hantau hanta̠ pari̠ paryau̍hanta ।7) au̠ha̠nta̠ tēṣā̠-ntēṣā̍ mauhantauhanta̠ tēṣā̎m ।8) tēṣā̠-nna na tēṣā̠-ntēṣā̠-nna ।9) na kuta̠ḥ kutō̠ na na kuta̍ḥ ।10) kuta̍ ścha̠na cha̠na kuta̠ḥ kuta̍ ścha̠na ।11) cha̠nōpā̎vyā̠dha u̍pāvyā̠dha ścha̠na cha̠nōpā̎vyā̠dhaḥ ।12) u̠pā̠vyā̠dhō̍ 'bhava dabhava dupāvyā̠dha u̍pāvyā̠dhō̍ 'bhavat ।12) u̠pā̠vyā̠dha ityu̍pa - ā̠vyā̠dhaḥ ।13) a̠bha̠va̠-ttata̠ statō̍ 'bhava dabhava̠-ttata̍ḥ ।14) tatō̍ dē̠vā dē̠vā stata̠ statō̍ dē̠vāḥ ।15) dē̠vā abha̍va̠-nnabha̍va-ndē̠vā dē̠vā abha̍vann ।16) abha̍va̠-nparā̠ parā 'bha̍va̠-nnabha̍va̠-nparā̎ ।17) parā 'su̍rā̠ asu̍rā̠ḥ parā̠ parā 'su̍rāḥ ।18) asu̍rā̠ yō yō 'su̍rā̠ asu̍rā̠ yaḥ ।19) yō bhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavā̠n̠. yō yō bhrātṛ̍vyavān ।20) bhrātṛ̍vyavā̠-nthsyā-thsyā-dbhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavā̠-nthsyāt ।20) bhrātṛ̍vyavā̠niti̠ bhrātṛ̍vya - vā̠n ।21) syā-thsa sa syā-thsyā-thsaḥ ।22) sa da̍śarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̠ sa sa da̍śarā̠trēṇa̍ ।23) da̠śa̠rā̠trēṇa̍ yajēta yajēta daśarā̠trēṇa̍ daśarā̠trēṇa̍ yajēta ।23) da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ daśa - rā̠trēṇa̍ ।24) ya̠jē̠ta̠ dē̠va̠pu̠rā dē̍vapu̠rā ya̍jēta yajēta dēvapu̠rāḥ ।25) dē̠va̠pu̠rā ē̠vaiva dē̍vapu̠rā dē̍vapu̠rā ē̠va ।25) dē̠va̠pu̠rā iti̍ dēva - pu̠rāḥ ।26) ē̠va pari̠ paryē̠vaiva pari̍ ।27) paryū̍hata ūhatē̠ pari̠ paryū̍hatē ।28) ū̠ha̠tē̠ tasya̠ tasyō̍hata ūhatē̠ tasya̍ ।29) tasya̠ na na tasya̠ tasya̠ na ।30) na kuta̠ḥ kutō̠ na na kuta̍ḥ ।31) kuta̍ ścha̠na cha̠na kuta̠ḥ kuta̍ ścha̠na ।32) cha̠nōpā̎vyā̠dha u̍pāvyā̠dha ścha̠na cha̠nōpā̎vyā̠dhaḥ ।33) u̠pā̠vyā̠dhō bha̍vati bhava tyupāvyā̠dha u̍pāvyā̠dhō bha̍vati ।33) u̠pā̠vyā̠dha ityu̍pa - ā̠vyā̠dhaḥ ।34) bha̠va̠ti̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti bhavati bhavati̠ bhava̍ti ।35) bhava̍ tyā̠tmanā̠ ''tmanā̠ bhava̍ti̠ bhava̍ tyā̠tmanā̎ ।36) ā̠tmanā̠ parā̠ parā̠ ''tmanā̠ ''tmanā̠ parā̎ ।37) parā̎ 'syāsya̠ parā̠ parā̎ 'sya ।38) a̠sya̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō 'syāsya̠ bhrātṛ̍vyaḥ ।39) bhrātṛ̍vyō bhavati bhavati̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō bhavati ।40) bha̠va̠ti̠ stōma̠-sstōmō̍ bhavati bhavati̠ stōma̍ḥ ।41) stōma̠-sstōma̍sya̠ stōma̍sya̠ stōma̠-sstōma̠-sstōma̍sya ।42) stōma̠ syōpa̍sti̠ rupa̍sti̠-sstōma̍sya̠ stōma̠ syōpa̍stiḥ ।43) upa̍sti-rbhavati bhava̠ tyupa̍sti̠ rupa̍sti-rbhavati ।44) bha̠va̠ti̠ bhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vya-mbhavati bhavati̠ bhrātṛ̍vyam ।45) bhrātṛ̍vya mē̠vaiva bhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vya mē̠va ।46) ē̠vōpa̍sti̠ mupa̍sti mē̠vai vōpa̍stim ।47) upa̍sti-ṅkurutē kuruta̠ upa̍sti̠ mupa̍sti-ṅkurutē ।48) ku̠ru̠tē̠ jā̠mi jā̠mi ku̍rutē kurutē jā̠mi ।49) jā̠mi vai vai jā̠mi jā̠mi vai ।50) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।॥ 16 ॥ (50/57)

  meaning

  The ancestors of the gods saw this; they saw what the ten-night rite was; by it the ten-night rite was completed as the culmination.

• verse 17

  1) ए॒त-त्कु॑र्वन्ति कुर्व न्त्ये॒त दे॒त-त्कु॑र्वन्ति ।2) कु॒र्व॒न्ति॒ य-द्य-त्कु॑र्वन्ति कुर्वन्ति॒ यत् ।3) यज् ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑सं॒-यँ-द्यज् ज्यायाग्ं॑सम् ।4) ज्यायाग्ं॑स॒ग्ग्॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒ग्ग्॒ स्तोम᳚म् ।5) स्तोम॑ मु॒पे त्यो॒पेत्य॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॑ मु॒पेत्य॑ ।6) उ॒पेत्य॒ कनी॑याग्ंस॒-ङ्कनी॑याग्ंस मु॒पे त्यो॒पेत्य॒ कनी॑याग्ंसम् ।6) उ॒पेत्येत्यु॑प - इत्य॑ ।7) कनी॑याग्ंस मुप॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ कनी॑याग्ंस॒-ङ्कनी॑याग्ंस मुप॒यन्ति॑ ।8) उ॒प॒यन्ति॒ य-द्यदु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ यत् ।8) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।9) यद॑ग्निष्टोमसा॒मा न्य॑ग्निष्टोमसा॒मानि॒ य-द्यद॑ग्निष्टोमसा॒मानि॑ ।10) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒सा॒मा न्य॒वस्ता॑ द॒वस्ता॑ दग्निष्टोमसा॒मा न्य॑ग्निष्टोमसा॒मा न्य॒वस्ता᳚त् ।10) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म॒सा॒मानीत्य॑ग्निष्टोम - सा॒मानि॑ ।11) अ॒वस्ता᳚च् च चा॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚च् च ।12) च॒ प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚च् च च प॒रस्ता᳚त् ।13) प॒रस्ता᳚च् च च प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚च् च ।14) च॒ भव॑न्ति॒ भव॑न्ति च च॒ भव॑न्ति ।15) भव॒ न्त्यजा॑मित्वा॒या जा॑मित्वाय॒ भव॑न्ति॒ भव॒ न्त्यजा॑मित्वाय ।16) अजा॑मित्वाय त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ दजा॑मित्वा॒या जा॑मित्वाय त्रि॒वृत् ।16) अजा॑मित्वा॒येत्यजा॑मि - त्वा॒य॒ ।17) त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मः ।17) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।18) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो᳚ ऽग्नि॒ष्टु द॑ग्नि॒ष्टु द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्नि॒ष्टुत् ।18) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।19) अ॒ग्नि॒ष्टु दा᳚ग्ने॒यी ष्वा᳚ग्ने॒यी ष्व॑ग्नि॒ष्टु द॑ग्नि॒ष्टु दा᳚ग्ने॒यीषु॑ ।19) अ॒ग्नि॒ष्टुदित्य॑ग्नि - स्तुत् ।20) आ॒ग्ने॒यीषु॑ भवति भव त्याग्ने॒यी ष्वा᳚ग्ने॒यीषु॑ भवति ।21) भ॒व॒ति॒ तेज॒ स्तेजो॑ भवति भवति॒ तेजः॑ ।22) तेज॑ ए॒वैव तेज॒ स्तेज॑ ए॒व ।23) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।24) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।25) रु॒न्धे॒ प॒ञ्च॒द॒शः प॑ञ्चद॒शो रु॑न्धे रुन्धे पञ्चद॒शः ।26) प॒ञ्च॒द॒श उ॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्यः॑ पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒श उ॒क्थ्यः॑ ।26) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।27) उ॒क्थ्य॑ ऐ॒न्द्री ष्वै॒न्द्रीषू॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्य॑ ऐ॒न्द्रीषु॑ ।28) ऐ॒न्द्री ष्वि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मै॒न्द्री ष्वै॒न्द्री ष्वि॑न्द्रि॒यम् ।29) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।30) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।31) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।32) रु॒न्धे॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्रु॑न्धे रुन्धे त्रि॒वृत् ।33) त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ द॑ग्निष्टो॒मः ।33) त्रि॒व॒दिति॑ त्रि - वृत् ।34) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो वै᳚श्वदे॒वीषु॑ वैश्वदे॒वी ष्व॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो वै᳚श्वदे॒वीषु॑ ।34) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।35) वै॒श्व॒दे॒वीषु॒ पुष्टि॒-म्पुष्टिं॑-वैँश्वदे॒वीषु॑ वैश्वदे॒वीषु॒ पुष्टि᳚म् ।35) वै॒श्व॒दे॒वीष्विति॑ वैश्व - दे॒वीषु॑ ।36) पुष्टि॑ मे॒वैव पुष्टि॒-म्पुष्टि॑ मे॒व ।37) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।38) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।39) रु॒न्धे॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो रु॑न्धे रुन्धे सप्तद॒शः ।40) स॒प्त॒द॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म-स्स॑प्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मः ।40) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।41) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मः प्रा॑जाप॒त्यासु॑ प्राजाप॒त्या स्व॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मः प्रा॑जाप॒त्यासु॑ ।41) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।42) प्रा॒जा॒प॒त्यासु॑ तीव्रसो॒म स्ती᳚व्रसो॒मः प्रा॑जाप॒त्यासु॑ प्राजाप॒त्यासु॑ तीव्रसो॒मः ।42) प्रा॒जा॒प॒त्यास्विति॑ प्राजा - प॒त्यासु॑ ।43) ती॒व्र॒सो॒मो᳚ ऽन्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्य तीव्रसो॒म स्ती᳚व्रसो॒मो᳚ ऽन्नाद्य॑स्य ।43) ती॒व्र॒सो॒म इति॑ तीव्र - सो॒मः ।44) अ॒न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॒स्या व॑रुद्ध्यै ।44) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।45) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।45) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रुद्॒ध्यै॒ ।46) अथो॒ प्र प्राथो॒ अथो॒ प्र ।46) अथो॒ इत्यथो᳚ ।47) प्रैवैव प्र प्रैव ।48) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।49) तेन॑ जायते जायते॒ तेन॒ तेन॑ जायते ।50) जा॒य॒त॒ ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो जा॑यते जायत एकवि॒ग्ं॒शः ।॥ 17 ॥ (50/68)

  ---

  1) ē̠ta-tku̍rvanti kurva ntyē̠ta dē̠ta-tku̍rvanti ।2) ku̠rva̠nti̠ ya-dya-tku̍rvanti kurvanti̠ yat ।3) yaj jyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠ṃ ya-dyaj jyāyāgṃ̍sam ।4) jyāyāgṃ̍sa̠gg̠ stōma̠gg̠ stōma̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠gg̠ stōma̎m ।5) stōma̍ mu̠pē tyō̠pētya̠ stōma̠gg̠ stōma̍ mu̠pētya̍ ।6) u̠pētya̠ kanī̍yāgṃsa̠-ṅkanī̍yāgṃsa mu̠pē tyō̠pētya̠ kanī̍yāgṃsam ।6) u̠pētyētyu̍pa - itya̍ ।7) kanī̍yāgṃsa mupa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ kanī̍yāgṃsa̠-ṅkanī̍yāgṃsa mupa̠yanti̍ ।8) u̠pa̠yanti̠ ya-dyadu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ yat ।8) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।9) yada̍gniṣṭōmasā̠mā nya̍gniṣṭōmasā̠māni̠ ya-dyada̍gniṣṭōmasā̠māni̍ ।10) a̠gni̠ṣṭō̠ma̠sā̠mā nya̠vastā̍ da̠vastā̍ dagniṣṭōmasā̠mā nya̍gniṣṭōmasā̠mā nya̠vastā̎t ।10) a̠gni̠ṣṭō̠ma̠sā̠mānītya̍gniṣṭōma - sā̠māni̍ ।11) a̠vastā̎ch cha chā̠vastā̍ da̠vastā̎ch cha ।12) cha̠ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎ch cha cha pa̠rastā̎t ।13) pa̠rastā̎ch cha cha pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎ch cha ।14) cha̠ bhava̍nti̠ bhava̍nti cha cha̠ bhava̍nti ।15) bhava̠ ntyajā̍mitvā̠yā jā̍mitvāya̠ bhava̍nti̠ bhava̠ ntyajā̍mitvāya ।16) ajā̍mitvāya tri̠vṛ-ttri̠vṛ dajā̍mitvā̠yā jā̍mitvāya tri̠vṛt ।16) ajā̍mitvā̠yētyajā̍mi - tvā̠ya̠ ।17) tri̠vṛ da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma stri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gniṣṭō̠maḥ ।17) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।18) a̠gni̠ṣṭō̠mō̎ 'gni̠ṣṭu da̍gni̠ṣṭu da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō̎ 'gni̠ṣṭut ।18) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।19) a̠gni̠ṣṭu dā̎gnē̠yī ṣvā̎gnē̠yī ṣva̍gni̠ṣṭu da̍gni̠ṣṭu dā̎gnē̠yīṣu̍ ।19) a̠gni̠ṣṭuditya̍gni - stut ।20) ā̠gnē̠yīṣu̍ bhavati bhava tyāgnē̠yī ṣvā̎gnē̠yīṣu̍ bhavati ।21) bha̠va̠ti̠ tēja̠ stējō̍ bhavati bhavati̠ tēja̍ḥ ।22) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠ stēja̍ ē̠va ।23) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।24) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।25) ru̠ndhē̠ pa̠ñcha̠da̠śaḥ pa̍ñchada̠śō ru̍ndhē rundhē pañchada̠śaḥ ।26) pa̠ñcha̠da̠śa u̠kthya̍ u̠kthya̍ḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śa u̠kthya̍ḥ ।26) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।27) u̠kthya̍ ai̠ndrī ṣvai̠ndrīṣū̠kthya̍ u̠kthya̍ ai̠ndrīṣu̍ ।28) ai̠ndrī ṣvi̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya mai̠ndrī ṣvai̠ndrī ṣvi̍ndri̠yam ।29) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।30) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।31) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।32) ru̠ndhē̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dru̍ndhē rundhē tri̠vṛt ।33) tri̠vṛ da̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma stri̠vṛ-ttri̠vṛ da̍gniṣṭō̠maḥ ।33) tri̠va̠diti̍ tri - vṛt ।34) a̠gni̠ṣṭō̠mō vai̎śvadē̠vīṣu̍ vaiśvadē̠vī ṣva̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō vai̎śvadē̠vīṣu̍ ।34) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।35) vai̠śva̠dē̠vīṣu̠ puṣṭi̠-mpuṣṭi̍ṃ vaiśvadē̠vīṣu̍ vaiśvadē̠vīṣu̠ puṣṭi̎m ।35) vai̠śva̠dē̠vīṣviti̍ vaiśva - dē̠vīṣu̍ ।36) puṣṭi̍ mē̠vaiva puṣṭi̠-mpuṣṭi̍ mē̠va ।37) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।38) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।39) ru̠ndhē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō ru̍ndhē rundhē saptada̠śaḥ ।40) sa̠pta̠da̠śō̎ 'gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma-ssa̍ptada̠śa-ssa̍ptada̠śō̎ 'gniṣṭō̠maḥ ।40) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।41) a̠gni̠ṣṭō̠maḥ prā̍jāpa̠tyāsu̍ prājāpa̠tyā sva̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠maḥ prā̍jāpa̠tyāsu̍ ।41) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।42) prā̠jā̠pa̠tyāsu̍ tīvrasō̠ma stī̎vrasō̠maḥ prā̍jāpa̠tyāsu̍ prājāpa̠tyāsu̍ tīvrasō̠maḥ ।42) prā̠jā̠pa̠tyāsviti̍ prājā - pa̠tyāsu̍ ।43) tī̠vra̠sō̠mō̎ 'nnādya̍syā̠ nnādya̍sya tīvrasō̠ma stī̎vrasō̠mō̎ 'nnādya̍sya ।43) tī̠vra̠sō̠ma iti̍ tīvra - sō̠maḥ ।44) a̠nnādya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠ nnādya̠syā va̍ruddhyai ।44) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।45) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।45) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - rud̠dhyai̠ ।46) athō̠ pra prāthō̠ athō̠ pra ।46) athō̠ ityathō̎ ।47) praivaiva pra praiva ।48) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।49) tēna̍ jāyatē jāyatē̠ tēna̠ tēna̍ jāyatē ।50) jā̠ya̠ta̠ ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō jā̍yatē jāyata ēkavi̠gṃ̠śaḥ ।॥ 17 ॥ (50/68)

  meaning

  What they do — they do what is greater; what is greater than the greater stotra is performed; thus they obtain the highest result.

• verse 18

  1) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श उ॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्य॑ एकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒श उ॒क्थ्यः॑ ।1) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।2) उ॒क्थ्यः॑ सौ॒रीषु॑ सौ॒रीषू॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्यः॑ सौ॒रीषु॑ ।3) सौ॒रीषु॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै सौ॒रीषु॑ सौ॒रीषु॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।4) प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो᳚ ।4) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।5) अथो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ मथो॒ अथो॒ रुच᳚म् ।5) अथो॒ इत्यथो᳚ ।6) रुच॑ मे॒वैव रुच॒ग्ं॒ रुच॑ मे॒व ।7) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।8) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।9) ध॒त्ते॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒शो ध॑त्ते धत्ते सप्तद॒शः ।10) स॒प्त॒द॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म-स्स॑प्तद॒श-स्स॑प्तद॒शो᳚ ऽग्निष्टो॒मः ।10) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।11) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मः प्रा॑जाप॒त्यासु॑ प्राजाप॒त्या स्व॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मः प्रा॑जाप॒त्यासु॑ ।11) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।12) प्रा॒जा॒प॒त्यासू॑ पह॒व्य॑ उपह॒व्यः॑ प्राजाप॒त्यासु॑ प्राजाप॒त्यासू॑ पह॒व्यः॑ ।12) प्रा॒जा॒प॒त्यास्विति॑ प्राजा - प॒त्यासु॑ ।13) उ॒प॒ह॒व्य॑ उपह॒व मु॑पह॒व मु॑पह॒व्य॑ उपह॒व्य॑ उपह॒वम् ।13) उ॒प॒ह॒व्य॑ इत्यु॑प - ह॒व्यः॑ ।14) उ॒प॒ह॒व मे॒वैवोप॑ह॒व मु॑पह॒व मे॒व ।14) उ॒प॒ह॒वमित्यु॑प - ह॒वम् ।15) ए॒व ग॑च्छति गच्छ त्ये॒वैव ग॑च्छति ।16) ग॒च्छ॒ति॒ त्रि॒ण॒वौ त्रि॑ण॒वौ ग॑च्छति गच्छति त्रिण॒वौ ।17) त्रि॒ण॒वा व॑ग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ त्रि॑ण॒वौ त्रि॑ण॒वा व॑ग्निष्टो॒मौ ।17) त्रि॒ण॒वाविति॑ त्रि - न॒वौ ।18) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मा व॒भितो॒ ऽभितो᳚ ऽग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मा व॒भितः॑ ।18) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि - स्तो॒मौ ।19) अ॒भित॑ ऐ॒न्द्री ष्वै॒न्द्री ष्व॒भितो॒ ऽभित॑ ऐ॒न्द्रीषु॑ ।20) ऐ॒न्द्रीषु॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्या ऐ॒न्द्री ष्वै॒न्द्रीषु॒ विजि॑त्यै ।21) विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒शो विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै त्रयस्त्रि॒ग्ं॒शः ।21) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।22) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श उ॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्य॑ स्त्रयस्त्रि॒ग्ं॒श स्त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श उ॒क्थ्यः॑ ।22) त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ त्रयः - त्रि॒ग्ं॒शः ।23) उ॒क्थ्यो॑ वैश्वदे॒वीषु॑ वैश्वदे॒वीषू॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्यो॑ वैश्वदे॒वीषु॑ ।24) वै॒श्व॒दे॒वीषु॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै वैश्वदे॒वीषु॑ वैश्वदे॒वीषु॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।24) वै॒श्व॒दे॒वीष्विति॑ वैश्व - दे॒वीषु॑ ।25) प्रति॑ष्ठित्यै विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै विश्व॒जित् ।25) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।26) वि॒श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-थ्सर्व॑पृष्ठः ।26) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।27) सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र-स्सर्व॑पृष्ठ॒-स्सर्व॑पृष्ठो ऽतिरा॒त्रः ।27) सर्व॑पृष्ठ॒ इति॒ सर्व॑ - पृ॒ष्ठः॒ ।28) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।28) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।29) भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य भवति भवति॒ सर्व॑स्य ।30) सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्या॒ भिजि॑त्यै ।31) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।॥ 18 ॥ (31/48)॥ अ. 5 ॥

  ---

  1) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa u̠kthya̍ u̠kthya̍ ēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śa u̠kthya̍ḥ ।1) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।2) u̠kthya̍-ssau̠rīṣu̍ sau̠rīṣū̠kthya̍ u̠kthya̍-ssau̠rīṣu̍ ।3) sau̠rīṣu̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai sau̠rīṣu̍ sau̠rīṣu̠ prati̍ṣṭhityai ।4) prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̎ ।4) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।5) athō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠ mathō̠ athō̠ rucha̎m ।5) athō̠ ityathō̎ ।6) rucha̍ mē̠vaiva rucha̠gṃ̠ rucha̍ mē̠va ।7) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।8) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।9) dha̠ttē̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śō dha̍ttē dhattē saptada̠śaḥ ।10) sa̠pta̠da̠śō̎ 'gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma-ssa̍ptada̠śa-ssa̍ptada̠śō̎ 'gniṣṭō̠maḥ ।10) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।11) a̠gni̠ṣṭō̠maḥ prā̍jāpa̠tyāsu̍ prājāpa̠tyā sva̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠maḥ prā̍jāpa̠tyāsu̍ ।11) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।12) prā̠jā̠pa̠tyāsū̍ paha̠vya̍ upaha̠vya̍ḥ prājāpa̠tyāsu̍ prājāpa̠tyāsū̍ paha̠vya̍ḥ ।12) prā̠jā̠pa̠tyāsviti̍ prājā - pa̠tyāsu̍ ।13) u̠pa̠ha̠vya̍ upaha̠va mu̍paha̠va mu̍paha̠vya̍ upaha̠vya̍ upaha̠vam ।13) u̠pa̠ha̠vya̍ ityu̍pa - ha̠vya̍ḥ ।14) u̠pa̠ha̠va mē̠vaivōpa̍ha̠va mu̍paha̠va mē̠va ।14) u̠pa̠ha̠vamityu̍pa - ha̠vam ।15) ē̠va ga̍chChati gachCha tyē̠vaiva ga̍chChati ।16) ga̠chCha̠ti̠ tri̠ṇa̠vau tri̍ṇa̠vau ga̍chChati gachChati triṇa̠vau ।17) tri̠ṇa̠vā va̍gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau tri̍ṇa̠vau tri̍ṇa̠vā va̍gniṣṭō̠mau ।17) tri̠ṇa̠vāviti̍ tri - na̠vau ।18) a̠gni̠ṣṭō̠mā va̠bhitō̠ 'bhitō̎ 'gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mā va̠bhita̍ḥ ।18) a̠gni̠ṣṭō̠māvitya̍gni - stō̠mau ।19) a̠bhita̍ ai̠ndrī ṣvai̠ndrī ṣva̠bhitō̠ 'bhita̍ ai̠ndrīṣu̍ ।20) ai̠ndrīṣu̠ viji̍tyai̠ viji̍tyā ai̠ndrī ṣvai̠ndrīṣu̠ viji̍tyai ।21) viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śō viji̍tyai̠ viji̍tyai trayastri̠gṃ̠śaḥ ।21) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।22) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa u̠kthya̍ u̠kthya̍ strayastri̠gṃ̠śa stra̍yastri̠gṃ̠śa u̠kthya̍ḥ ।22) tra̠ya̠stri̠gṃ̠śa iti̍ trayaḥ - tri̠gṃ̠śaḥ ।23) u̠kthyō̍ vaiśvadē̠vīṣu̍ vaiśvadē̠vīṣū̠kthya̍ u̠kthyō̍ vaiśvadē̠vīṣu̍ ।24) vai̠śva̠dē̠vīṣu̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai vaiśvadē̠vīṣu̍ vaiśvadē̠vīṣu̠ prati̍ṣṭhityai ।24) vai̠śva̠dē̠vīṣviti̍ vaiśva - dē̠vīṣu̍ ।25) prati̍ṣṭhityai viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-tprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai viśva̠jit ।25) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।26) vi̠śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-thsarva̍pṛṣṭhaḥ ।26) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।27) sarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠trō̍ 'tirā̠tra-ssarva̍pṛṣṭha̠-ssarva̍pṛṣṭhō 'tirā̠traḥ ।27) sarva̍pṛṣṭha̠ iti̠ sarva̍ - pṛ̠ṣṭha̠ḥ ।28) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।28) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।29) bha̠va̠ti̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya bhavati bhavati̠ sarva̍sya ।30) sarva̍syā̠ bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai̠ sarva̍sya̠ sarva̍syā̠ bhiji̍tyai ।31) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।॥ 18 ॥ (31/48)॥ a. 5 ॥

  meaning

  The twenty-first ukthya rite is established in the solar group; in the solar group it is stabilized; through the solar group the rite stands complete.

• verse 19

  1) ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै ।2) वै प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑मा॒ वै वै प्र॒जाका॑माः ।3) प्र॒जाका॑माः प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाका॑माः प्र॒जाका॑माः प्र॒जाम् ।3) प्र॒जाका॑मा॒ इति॑ प्र॒जा - का॒माः॒ ।4) प्र॒जा-न्न न प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्न ।4) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।5) नावि॑न्दन्ता विन्दन्त॒ न नावि॑न्दन्त ।6) अ॒वि॒न्द॒न्त॒ ते ते॑ ऽविन्दन्ता विन्दन्त॒ ते ।7) ते॑ ऽकामयन्ता कामयन्त॒ ते ते॑ ऽकामयन्त ।8) अ॒का॒म॒य॒न्त॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा म॑कामयन्ता कामयन्त प्र॒जाम् ।9) प्र॒जाग्ं सृ॑जेमहि सृजेमहि प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सृ॑जेमहि ।9) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।10) सृ॒जे॒म॒हि॒ प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सृ॑जेमहि सृजेमहि प्र॒जाम् ।11) प्र॒जा मवाव॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मव॑ ।11) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।12) अव॑ रुन्धीमहि रुन्धीम॒ ह्यवाव॑ रुन्धीमहि ।13) रु॒न्धी॒म॒हि॒ प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं रु॑न्धीमहि रुन्धीमहि प्र॒जाम् ।14) प्र॒जां-विँ॑न्देमहि विन्देमहि प्र॒जा-म्प्र॒जां-विँ॑न्देमहि ।14) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।15) वि॒न्दे॒म॒हि॒ प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्तो विन्देमहि विन्देमहि प्र॒जाव॑न्तः ।16) प्र॒जाव॑न्त-स्स्याम स्याम प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्त-स्स्याम ।16) प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा - व॒न्तः॒ ।17) स्या॒मेतीति॑ स्याम स्या॒मेति॑ ।18) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।19) त ए॒त मे॒त-न्ते त ए॒तम् ।20) ए॒त मे॑कादशरा॒त्र मे॑कादशरा॒त्र मे॒त मे॒त मे॑कादशरा॒त्रम् ।21) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्र म॑पश्य-न्नपश्य-न्नेकादशरा॒त्र मे॑कादशरा॒त्र म॑पश्यन्न् ।21) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रमित्ये॑कादश - रा॒त्रम् ।22) अ॒प॒श्य॒-न्त-न्त म॑पश्य-न्नपश्य॒-न्तम् ।23) त मा त-न्त मा ।24) आ ऽह॑र-न्नहर॒-न्ना ऽह॑रन्न् ।25) अ॒ह॒र॒-न्तेन॒ तेना॑ हर-न्नहर॒-न्तेन॑ ।26) तेना॑ यजन्ता यजन्त॒ तेन॒ तेना॑ यजन्त ।27) अ॒य॒ज॒न्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजन्ता यजन्त॒ ततः॑ ।28) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।29) वै ते ते वै वै ते ।30) ते प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्ते ते प्र॒जाम् ।31) प्र॒जा म॑सृजन्ता सृजन्त प्र॒जा-म्प्र॒जा म॑सृजन्त ।31) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।32) अ॒सृ॒ज॒न्त॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा म॑सृजन्ता सृजन्त प्र॒जाम् ।33) प्र॒जा मवाव॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मव॑ ।33) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।34) अवा॑ रुन्धता रुन्ध॒ता वावा॑ रुन्धत ।35) अ॒रु॒न्ध॒त॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा म॑रुन्धता रुन्धत प्र॒जाम् ।36) प्र॒जा म॑विन्दन्ता विन्दन्त प्र॒जा-म्प्र॒जा म॑विन्दन्त ।36) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।37) अ॒वि॒न्द॒न्त॒ प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्तो ऽविन्दन्ता विन्दन्त प्र॒जाव॑न्तः ।38) प्र॒जाव॑न्तो ऽभव-न्नभव-न्प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्तो ऽभवन्न् ।38) प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा - व॒न्तः॒ ।39) अ॒भ॒व॒-न्ते ते॑ ऽभव-न्नभव॒-न्ते ।40) त ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॒ स्ते त ऋ॒तवः॑ ।41) ऋ॒तवो॑ ऽभव-न्नभव-न्नृ॒तव॑ ऋ॒तवो॑ ऽभवन्न् ।42) अ॒भ॒व॒-न्त-त्तद॑भव-न्नभव॒-न्तत् ।43) तदा᳚र्त॒वाना॑ मार्त॒वाना॒-न्त-त्तदा᳚र्त॒वाना᳚म् ।44) आ॒र्त॒वाना॑ मार्तव॒त्व मा᳚र्तव॒त्व मा᳚र्त॒वाना॑ मार्त॒वाना॑ मार्तव॒त्वम् ।45) आ॒र्त॒व॒त्व मृ॑तू॒ना मृ॑तू॒ना मा᳚र्तव॒त्व मा᳚र्तव॒त्व मृ॑तू॒नाम् ।45) आ॒र्त॒व॒त्वमित्या᳚र्तव - त्वम् ।46) ऋ॒तू॒नां-वैँ वा ऋ॑तू॒ना मृ॑तू॒नां-वैँ ।47) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।48) ए॒ते पु॒त्राः पु॒त्रा ए॒त ए॒ते पु॒त्राः ।49) पु॒त्रा स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्पु॒त्राः पु॒त्रा स्तस्मा᳚त् ।50) तस्मा॑ दार्त॒वा आ᳚र्त॒वा स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दार्त॒वाः ।॥ 19 ॥ (50/62)

  ---

  1) ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai ।2) vai pra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍mā̠ vai vai pra̠jākā̍māḥ ।3) pra̠jākā̍māḥ pra̠jā-mpra̠jā-mpra̠jākā̍māḥ pra̠jākā̍māḥ pra̠jām ।3) pra̠jākā̍mā̠ iti̍ pra̠jā - kā̠mā̠ḥ ।4) pra̠jā-nna na pra̠jā-mpra̠jā-nna ।4) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।5) nāvi̍ndantā vindanta̠ na nāvi̍ndanta ।6) a̠vi̠nda̠nta̠ tē tē̍ 'vindantā vindanta̠ tē ।7) tē̍ 'kāmayantā kāmayanta̠ tē tē̍ 'kāmayanta ।8) a̠kā̠ma̠ya̠nta̠ pra̠jā-mpra̠jā ma̍kāmayantā kāmayanta pra̠jām ।9) pra̠jāgṃ sṛ̍jēmahi sṛjēmahi pra̠jā-mpra̠jāgṃ sṛ̍jēmahi ।9) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।10) sṛ̠jē̠ma̠hi̠ pra̠jā-mpra̠jāgṃ sṛ̍jēmahi sṛjēmahi pra̠jām ।11) pra̠jā mavāva̍ pra̠jā-mpra̠jā mava̍ ।11) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।12) ava̍ rundhīmahi rundhīma̠ hyavāva̍ rundhīmahi ।13) ru̠ndhī̠ma̠hi̠ pra̠jā-mpra̠jāgṃ ru̍ndhīmahi rundhīmahi pra̠jām ।14) pra̠jāṃ vi̍ndēmahi vindēmahi pra̠jā-mpra̠jāṃ vi̍ndēmahi ।14) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।15) vi̠ndē̠ma̠hi̠ pra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍ntō vindēmahi vindēmahi pra̠jāva̍ntaḥ ।16) pra̠jāva̍nta-ssyāma syāma pra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍nta-ssyāma ।16) pra̠jāva̍nta̠ iti̍ pra̠jā - va̠nta̠ḥ ।17) syā̠mētīti̍ syāma syā̠mēti̍ ।18) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।19) ta ē̠ta mē̠ta-ntē ta ē̠tam ।20) ē̠ta mē̍kādaśarā̠tra mē̍kādaśarā̠tra mē̠ta mē̠ta mē̍kādaśarā̠tram ।21) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠tra ma̍paśya-nnapaśya-nnēkādaśarā̠tra mē̍kādaśarā̠tra ma̍paśyann ।21) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠tramityē̍kādaśa - rā̠tram ।22) a̠pa̠śya̠-nta-nta ma̍paśya-nnapaśya̠-ntam ।23) ta mā ta-nta mā ।24) ā 'ha̍ra-nnahara̠-nnā 'ha̍rann ।25) a̠ha̠ra̠-ntēna̠ tēnā̍ hara-nnahara̠-ntēna̍ ।26) tēnā̍ yajantā yajanta̠ tēna̠ tēnā̍ yajanta ।27) a̠ya̠ja̠nta̠ tata̠ statō̍ 'yajantā yajanta̠ tata̍ḥ ।28) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।29) vai tē tē vai vai tē ।30) tē pra̠jā-mpra̠jā-ntē tē pra̠jām ।31) pra̠jā ma̍sṛjantā sṛjanta pra̠jā-mpra̠jā ma̍sṛjanta ।31) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।32) a̠sṛ̠ja̠nta̠ pra̠jā-mpra̠jā ma̍sṛjantā sṛjanta pra̠jām ।33) pra̠jā mavāva̍ pra̠jā-mpra̠jā mava̍ ।33) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।34) avā̍ rundhatā rundha̠tā vāvā̍ rundhata ।35) a̠ru̠ndha̠ta̠ pra̠jā-mpra̠jā ma̍rundhatā rundhata pra̠jām ।36) pra̠jā ma̍vindantā vindanta pra̠jā-mpra̠jā ma̍vindanta ।36) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।37) a̠vi̠nda̠nta̠ pra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍ntō 'vindantā vindanta pra̠jāva̍ntaḥ ।38) pra̠jāva̍ntō 'bhava-nnabhava-npra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍ntō 'bhavann ।38) pra̠jāva̍nta̠ iti̍ pra̠jā - va̠nta̠ḥ ।39) a̠bha̠va̠-ntē tē̍ 'bhava-nnabhava̠-ntē ।40) ta ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ stē ta ṛ̠tava̍ḥ ।41) ṛ̠tavō̍ 'bhava-nnabhava-nnṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̍ 'bhavann ।42) a̠bha̠va̠-nta-ttada̍bhava-nnabhava̠-ntat ।43) tadā̎rta̠vānā̍ mārta̠vānā̠-nta-ttadā̎rta̠vānā̎m ।44) ā̠rta̠vānā̍ mārtava̠tva mā̎rtava̠tva mā̎rta̠vānā̍ mārta̠vānā̍ mārtava̠tvam ।45) ā̠rta̠va̠tva mṛ̍tū̠nā mṛ̍tū̠nā mā̎rtava̠tva mā̎rtava̠tva mṛ̍tū̠nām ।45) ā̠rta̠va̠tvamityā̎rtava - tvam ।46) ṛ̠tū̠nāṃ vai vā ṛ̍tū̠nā mṛ̍tū̠nāṃ vai ।47) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।48) ē̠tē pu̠trāḥ pu̠trā ē̠ta ē̠tē pu̠trāḥ ।49) pu̠trā stasmā̠-ttasmā̎-tpu̠trāḥ pu̠trā stasmā̎t ।50) tasmā̍ dārta̠vā ā̎rta̠vā stasmā̠-ttasmā̍ dārta̠vāḥ ।॥ 19 ॥ (50/62)

  meaning

  The seasons desire offspring; the seasons are seeking offspring; the seasons with the offspring; by this the fruit is established.

• verse 20

  1) आ॒र्त॒वा उ॑च्यन्त उच्यन्त आर्त॒वा आ᳚र्त॒वा उ॑च्यन्ते ।2) उ॒च्य॒न्ते॒ ये य उ॑च्यन्त उच्यन्ते॒ ये ।3) य ए॒व मे॒वं-येँ य ए॒वम् ।4) ए॒वं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ ए॒व मे॒वं-विँ॒द्वाग्ंसः॑ ।5) वि॒द्वाग्ंस॑ एकादशरा॒त्र मे॑कादशरा॒त्रं-विँ॒द्वाग्ंसो॑ वि॒द्वाग्ंस॑ एकादशरा॒त्रम् ।6) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्र मास॑त॒ आस॑त एकादशरा॒त्र मे॑कादशरा॒त्र मास॑ते ।6) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रमित्ये॑कादश - रा॒त्रम् ।7) आस॑ते प्र॒जा-म्प्र॒जा मास॑त॒ आस॑ते प्र॒जाम् ।8) प्र॒जा मे॒वैव प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒व ।8) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।9) ए॒व सृ॑जन्ते सृजन्त ए॒वैव सृ॑जन्ते ।10) सृ॒ज॒न्ते॒ प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सृ॑जन्ते सृजन्ते प्र॒जाम् ।11) प्र॒जा मवाव॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मव॑ ।11) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।12) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।13) रु॒न्ध॒ते॒ प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं रु॑न्धते रुन्धते प्र॒जाम् ।14) प्र॒जां-विँ॑न्दन्ते विन्दन्ते प्र॒जा-म्प्र॒जां-विँ॑न्दन्ते ।14) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।15) वि॒न्द॒न्ते॒ प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्तो विन्दन्ते विन्दन्ते प्र॒जाव॑न्तः ।16) प्र॒जाव॑न्तो भवन्ति भवन्ति प्र॒जाव॑न्तः प्र॒जाव॑न्तो भवन्ति ।16) प्र॒जाव॑न्त॒ इति॑ प्र॒जा - व॒न्तः॒ ।17) भ॒व॒न्ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्भवन्ति भवन्ति॒ ज्योतिः॑ ।18) ज्योति॑ रतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो ज्योति॒-र्ज्योति॑ रतिरा॒त्रः ।19) अ॒ति॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्यतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रो भ॑वति ।19) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।20) भ॒व॒ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्भवति भवति॒ ज्योतिः॑ ।21) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।22) ए॒व पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दे॒वैव पु॒रस्ता᳚त् ।23) पु॒रस्ता᳚-द्दधते दधते पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्दधते ।24) द॒ध॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ दधते दधते सुव॒र्गस्य॑ ।25) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।25) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।26) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।27) अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्यो ऽनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै॒ पृष्ठ्यः॑ ।27) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।28) पृष्ठ्य॑ ष्षड॒ह ष्ष॑ड॒हः पृष्ठ्यः॒ पृष्ठ्य॑ ष्षड॒हः ।29) ष॒ड॒हो भ॑वति भवति षड॒ह ष्ष॑ड॒हो भ॑वति ।29) ष॒ड॒ह इति॑ षट् - अ॒हः ।30) भ॒व॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्भ॑वति भवति॒ षट् ।31) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।32) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।33) ऋ॒तव॒ ष्ष-ट्थ्षडृ॒तव॑ ऋ॒तव॒ ष्षट् ।34) षट् पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॒ ष-ट्थ्षट् पृ॒ष्ठानि॑ ।35) पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठानि॑ पृ॒ष्ठैः ।36) पृ॒ष्ठै रे॒वैव पृ॒ष्ठैः पृ॒ष्ठै रे॒व ।37) ए॒व र्​तू नृ॒तू ने॒वैव र्​तून् ।38) ऋ॒तू न॒न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तू नृ॒तू न॒न्वारो॑हन्ति ।39) अ॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ र॒न्वारो॑ह न्त्य॒न्वारो॑ह न्त्यृ॒तुभिः॑ ।39) अ॒न्वारो॑ह॒न्तीत्य॑नु - आरो॑हन्ति ।40) ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र मृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिः॑ सं​वँथ्स॒रम् ।40) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।41) सं॒​वँ॒थ्स॒र-न्ते ते सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्ते ।41) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।42) ते सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे ते ते सं॑​वँथ्स॒रे ।43) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।43) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।44) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।45) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।46) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒श स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति चतुर्वि॒ग्ं॒शः ।47) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒शो भ॑वति भवति चतुर्वि॒ग्ं॒श श्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।47) च॒तु॒र्वि॒ग्ं॒श इति॑ चतुः - वि॒ग्ं॒शः ।48) भ॒व॒ति॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा भवति भवति॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा ।49) चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री ।49) चतु॑र्विग्ंशत्यक्ष॒रेति॒ चतु॑विग्ंशति - अ॒क्ष॒रा॒ ।50) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री गा॑य॒त्रम् ।॥ 20 ॥ (50/65)

  ---

  1) ā̠rta̠vā u̍chyanta uchyanta ārta̠vā ā̎rta̠vā u̍chyantē ।2) u̠chya̠ntē̠ yē ya u̍chyanta uchyantē̠ yē ।3) ya ē̠va mē̠vaṃ yē ya ē̠vam ।4) ē̠vaṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ē̠va mē̠vaṃ vi̠dvāgṃsa̍ḥ ।5) vi̠dvāgṃsa̍ ēkādaśarā̠tra mē̍kādaśarā̠traṃ vi̠dvāgṃsō̍ vi̠dvāgṃsa̍ ēkādaśarā̠tram ।6) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠tra māsa̍ta̠ āsa̍ta ēkādaśarā̠tra mē̍kādaśarā̠tra māsa̍tē ।6) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠tramityē̍kādaśa - rā̠tram ।7) āsa̍tē pra̠jā-mpra̠jā māsa̍ta̠ āsa̍tē pra̠jām ।8) pra̠jā mē̠vaiva pra̠jā-mpra̠jā mē̠va ।8) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।9) ē̠va sṛ̍jantē sṛjanta ē̠vaiva sṛ̍jantē ।10) sṛ̠ja̠ntē̠ pra̠jā-mpra̠jāgṃ sṛ̍jantē sṛjantē pra̠jām ।11) pra̠jā mavāva̍ pra̠jā-mpra̠jā mava̍ ।11) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।12) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।13) ru̠ndha̠tē̠ pra̠jā-mpra̠jāgṃ ru̍ndhatē rundhatē pra̠jām ।14) pra̠jāṃ vi̍ndantē vindantē pra̠jā-mpra̠jāṃ vi̍ndantē ।14) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।15) vi̠nda̠ntē̠ pra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍ntō vindantē vindantē pra̠jāva̍ntaḥ ।16) pra̠jāva̍ntō bhavanti bhavanti pra̠jāva̍ntaḥ pra̠jāva̍ntō bhavanti ।16) pra̠jāva̍nta̠ iti̍ pra̠jā - va̠nta̠ḥ ।17) bha̠va̠nti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rbhavanti bhavanti̠ jyōti̍ḥ ।18) jyōti̍ ratirā̠trō̍ 'tirā̠trō jyōti̠-rjyōti̍ ratirā̠traḥ ।19) a̠ti̠rā̠trō bha̍vati bhava tyatirā̠trō̍ 'tirā̠trō bha̍vati ।19) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।20) bha̠va̠ti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rbhavati bhavati̠ jyōti̍ḥ ।21) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।22) ē̠va pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dē̠vaiva pu̠rastā̎t ।23) pu̠rastā̎-ddadhatē dadhatē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ddadhatē ।24) da̠dha̠tē̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ dadhatē dadhatē suva̠rgasya̍ ।25) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।25) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।26) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।27) anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhyō 'nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai̠ pṛṣṭhya̍ḥ ।27) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।28) pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠haḥ pṛṣṭhya̠ḥ pṛṣṭhya̍ ṣṣaḍa̠haḥ ।29) ṣa̠ḍa̠hō bha̍vati bhavati ṣaḍa̠ha ṣṣa̍ḍa̠hō bha̍vati ।29) ṣa̠ḍa̠ha iti̍ ṣaṭ - a̠haḥ ।30) bha̠va̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍbha̍vati bhavati̠ ṣaṭ ।31) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।32) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।33) ṛ̠tava̠ ṣṣa-ṭthṣaḍṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ ṣṣaṭ ।34) ṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̠ ṣa-ṭthṣaṭ pṛ̠ṣṭhāni̍ ।35) pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhāni̍ pṛ̠ṣṭhaiḥ ।36) pṛ̠ṣṭhai rē̠vaiva pṛ̠ṣṭhaiḥ pṛ̠ṣṭhai rē̠va ।37) ē̠va r​tū nṛ̠tū nē̠vaiva r​tūn ।38) ṛ̠tū na̠nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyṛ̠tū nṛ̠tū na̠nvārō̍hanti ।39) a̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ ra̠nvārō̍ha ntya̠nvārō̍ha ntyṛ̠tubhi̍ḥ ।39) a̠nvārō̍ha̠ntītya̍nu - ārō̍hanti ।40) ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-ssaṃvathsa̠ram ।40) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।41) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ntē tē sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntē ।41) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।42) tē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē tē tē sa̍ṃvathsa̠rē ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।44) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।45) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।46) ti̠ṣṭha̠nti̠ cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śa sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti chaturvi̠gṃ̠śaḥ ।47) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śō bha̍vati bhavati chaturvi̠gṃ̠śa ścha̍turvi̠gṃ̠śō bha̍vati ।47) cha̠tu̠rvi̠gṃ̠śa iti̍ chatuḥ - vi̠gṃ̠śaḥ ।48) bha̠va̠ti̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā bhavati bhavati̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā ।49) chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī gā̍ya̠trī chatu̍rvigṃśatyakṣarā̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī ।49) chatu̍rvigṃśatyakṣa̠rēti̠ chatu̍vigṃśati - a̠kṣa̠rā̠ ।50) gā̠ya̠trī gā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī gā̍ya̠tram ।॥ 20 ॥ (50/65)

  meaning

  The artava rites are described thus; those who know in this way — the knowing ones through the chandoma rites establish the fruit.

• verse 21

  1) गा॒य॒त्र-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र-म्ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।2) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒या-ङ्गा॑यत्रि॒या-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-ङ्गा॑यत्रि॒याम् ।2) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।3) गा॒य॒त्रि॒या मे॒वैव गा॑यत्रि॒या-ङ्गा॑यत्रि॒या मे॒व ।4) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒से ब्र॑ह्मवर्च॒स ए॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒से ।5) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒से प्रति॒ प्रति॑ ब्रह्मवर्च॒से ब्र॑ह्मवर्च॒से प्रति॑ ।5) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स इति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒से ।6) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।7) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श श्च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒श स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठन्ति चतुश्चत्वारि॒ग्ं॒शः ।8) च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शो भ॑वति भवति चतुश्चत्वारि॒ग्ं॒श श्च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।8) च॒तु॒श्च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श इति॑ चतुः - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शः ।9) भ॒व॒ति॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा भवति भवति॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा ।10) चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टुक्चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्षरा त्रि॒ष्टुक् ।10) चतु॑श्चत्वारिग्ंशदक्ष॒रेति॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।11) त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रि॒यम् ।12) इ॒न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टु बि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टुप् ।13) त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुभि॑ त्रि॒ष्टुभि॑ त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुभि॑ ।14) त्रि॒ष्टु भ्ये॒वैव त्रि॒ष्टुभि॑ त्रि॒ष्टु भ्ये॒व ।15) ए॒वेन्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒य ए॒वैवेन्द्रि॒ये ।16) इ॒न्द्रि॒ये प्रति॒ प्रती᳚ न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒ये प्रति॑ ।17) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।18) ति॒ष्ठ॒ न्त्य॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शो᳚ ऽष्टाचत्वारि॒ग्ं॒श स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ न्त्यष्टाचत्वारि॒ग्ं॒शः ।19) अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शो भ॑वति भव त्यष्टाचत्वारि॒ग्ं॒शो᳚ ऽष्टाचत्वारि॒ग्ं॒शो भ॑वति ।19) अ॒ष्टा॒च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श इत्य॑ष्टा - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शः ।20) भ॒व॒ त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा भवति भव त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा ।21) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती॒ जग॑ त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती ।21) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्ष॒रेत्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।22) जग॑ती॒ जाग॑ता॒ जाग॑ता॒ जग॑ती॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः ।23) जाग॑ताः प॒शवः॑ प॒शवो॒ जाग॑ता॒ जाग॑ताः प॒शवः॑ ।24) प॒शवो॒ जग॑त्या॒-ञ्जग॑त्या-म्प॒शवः॑ प॒शवो॒ जग॑त्याम् ।25) जग॑त्या मे॒वैव जग॑त्या॒-ञ्जग॑त्या मे॒व ।26) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।27) प॒शुषु॒ प्रति॒ प्रति॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॒ प्रति॑ ।28) प्रति॑ तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठन्ति ।29) ति॒ष्ठ॒ न्त्ये॒का॒द॒श॒रा॒त्र ए॑कादशरा॒त्र स्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ न्त्येकादशरा॒त्रः ।30) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्रो भ॑वति भव त्येकादशरा॒त्र ए॑कादशरा॒त्रो भ॑वति ।30) ए॒का॒द॒श॒रा॒त्र इत्ये॑कादश - रा॒त्रः ।31) भ॒व॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ भवति भवति॒ पञ्च॑ ।32) पञ्च॒ वै वै पञ्च॒ पञ्च॒ वै ।33) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।34) ऋ॒तव॑ आर्त॒वा आ᳚र्त॒वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ आर्त॒वाः ।35) आ॒र्त॒वाः पञ्च॒ पञ्चा᳚र्त॒वा आ᳚र्त॒वाः पञ्च॑ ।36) पञ्च॒ र्​तुष् वृ॒तुषु॒ पञ्च॒ पञ्च॒ र्तुषु॑ ।37) ऋ॒तुष् वे॒वैव र्​तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।38) ए॒वार्त॒वे ष्वा᳚र्त॒वे ष्वे॒वै वार्त॒वेषु॑ ।39) आ॒र्त॒वेषु॑ सं​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र आ᳚र्त॒वे ष्वा᳚र्त॒वेषु॑ सं​वँथ्स॒रे ।40) सं॒​वँ॒थ्स॒रे प्र॑ति॒ष्ठाय॑ प्रति॒ष्ठाय॑ सं​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे प्र॑ति॒ष्ठाय॑ ।40) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।41) प्र॒ति॒ष्ठाय॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प्र॑ति॒ष्ठाय॑ प्रति॒ष्ठाय॑ प्र॒जाम् ।41) प्र॒ति॒ष्ठायेति॑ प्रति - स्थाय॑ ।42) प्र॒जा मवाव॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मव॑ ।42) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।43) अव॑ रुन्धते रुन्ध॒ते ऽवाव॑ रुन्धते ।44) रु॒न्ध॒ते॒ ऽति॒रा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ रु॑न्धते रुन्धते ऽतिरा॒त्रौ ।45) अ॒ति॒रा॒त्रा व॒भितो॒ ऽभितो॑ ऽतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रा व॒भितः॑ ।45) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।46) अ॒भितो॑ भवतो भवतो॒ ऽभितो॒ ऽभितो॑ भवतः ।47) भ॒व॒तः॒ प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॑ भवतो भवतः प्र॒जायै᳚ ।48) प्र॒जायै॒ परि॑गृहीत्यै॒ परि॑गृहीत्यै प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॒ परि॑गृहीत्यै ।48) प्र॒जाया॒ इति॑ प्र - जायै᳚ ।49) परि॑गृहीत्या॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒त्यै॒ ।॥ 21 ॥ (49/61)॥ अ. 6 ॥

  ---

  1) gā̠ya̠tra-mbra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠tra-mbra̍hmavarcha̠sam ।2) bra̠hma̠va̠rcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yā-ṅgā̍yatri̠yā-mbra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-ṅgā̍yatri̠yām ।2) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।3) gā̠ya̠tri̠yā mē̠vaiva gā̍yatri̠yā-ṅgā̍yatri̠yā mē̠va ।4) ē̠va bra̍hmavarcha̠sē bra̍hmavarcha̠sa ē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sē ।5) bra̠hma̠va̠rcha̠sē prati̠ prati̍ brahmavarcha̠sē bra̍hmavarcha̠sē prati̍ ।5) bra̠hma̠va̠rcha̠sa iti̍ brahma - va̠rcha̠sē ।6) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।7) ti̠ṣṭha̠nti̠ cha̠tu̠ścha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa ścha̍tuśchatvāri̠gṃ̠śa sti̍ṣṭhanti tiṣṭhanti chatuśchatvāri̠gṃ̠śaḥ ।8) cha̠tu̠ścha̠tvā̠ri̠gṃ̠śō bha̍vati bhavati chatuśchatvāri̠gṃ̠śa ścha̍tuśchatvāri̠gṃ̠śō bha̍vati ।8) cha̠tu̠ścha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa iti̍ chatuḥ - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śaḥ ।9) bha̠va̠ti̠ chatu̍śchatvārigṃśadakṣarā̠ chatu̍śchatvārigṃśadakṣarā bhavati bhavati̠ chatu̍śchatvārigṃśadakṣarā ।10) chatu̍śchatvārigṃśadakṣarā tri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭukchatu̍śchatvārigṃśadakṣarā̠ chatu̍śchatvārigṃśadakṣarā tri̠ṣṭuk ।10) chatu̍śchatvārigṃśadakṣa̠rēti̠ chatu̍śchatvārigṃśat - a̠kṣa̠rā̠ ।11) tri̠ṣṭu gi̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya-ntri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gi̍ndri̠yam ।12) i̠ndri̠ya-ntri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu bi̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya-ntri̠ṣṭup ।13) tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭubhi̍ tri̠ṣṭubhi̍ tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭubhi̍ ।14) tri̠ṣṭu bhyē̠vaiva tri̠ṣṭubhi̍ tri̠ṣṭu bhyē̠va ।15) ē̠vēndri̠ya i̍ndri̠ya ē̠vaivēndri̠yē ।16) i̠ndri̠yē prati̠ pratī̎ ndri̠ya i̍ndri̠yē prati̍ ।17) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।18) ti̠ṣṭha̠ ntya̠ṣṭā̠cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śō̎ 'ṣṭāchatvāri̠gṃ̠śa sti̍ṣṭhanti tiṣṭha ntyaṣṭāchatvāri̠gṃ̠śaḥ ।19) a̠ṣṭā̠cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śō bha̍vati bhava tyaṣṭāchatvāri̠gṃ̠śō̎ 'ṣṭāchatvāri̠gṃ̠śō bha̍vati ।19) a̠ṣṭā̠cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa itya̍ṣṭā - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śaḥ ।20) bha̠va̠ tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā bhavati bhava tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā ।21) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ jaga̍tī̠ jaga̍ tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ jaga̍tī ।21) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣa̠rētya̠ṣṭācha̍tvārigṃśat - a̠kṣa̠rā̠ ।22) jaga̍tī̠ jāga̍tā̠ jāga̍tā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ jāga̍tāḥ ।23) jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jāga̍tā̠ jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ ।24) pa̠śavō̠ jaga̍tyā̠-ñjaga̍tyā-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jaga̍tyām ।25) jaga̍tyā mē̠vaiva jaga̍tyā̠-ñjaga̍tyā mē̠va ।26) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।27) pa̠śuṣu̠ prati̠ prati̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̠ prati̍ ।28) prati̍ tiṣṭhanti tiṣṭhanti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhanti ।29) ti̠ṣṭha̠ ntyē̠kā̠da̠śa̠rā̠tra ē̍kādaśarā̠tra sti̍ṣṭhanti tiṣṭha ntyēkādaśarā̠traḥ ।30) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠trō bha̍vati bhava tyēkādaśarā̠tra ē̍kādaśarā̠trō bha̍vati ।30) ē̠kā̠da̠śa̠rā̠tra ityē̍kādaśa - rā̠traḥ ।31) bha̠va̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ bhavati bhavati̠ pañcha̍ ।32) pañcha̠ vai vai pañcha̠ pañcha̠ vai ।33) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।34) ṛ̠tava̍ ārta̠vā ā̎rta̠vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ārta̠vāḥ ।35) ā̠rta̠vāḥ pañcha̠ pañchā̎rta̠vā ā̎rta̠vāḥ pañcha̍ ।36) pañcha̠ r​tuṣ vṛ̠tuṣu̠ pañcha̠ pañcha̠ rtuṣu̍ ।37) ṛ̠tuṣ vē̠vaiva r​tuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।38) ē̠vārta̠vē ṣvā̎rta̠vē ṣvē̠vai vārta̠vēṣu̍ ।39) ā̠rta̠vēṣu̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ā̎rta̠vē ṣvā̎rta̠vēṣu̍ saṃvathsa̠rē ।40) sa̠ṃva̠thsa̠rē pra̍ti̠ṣṭhāya̍ prati̠ṣṭhāya̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē pra̍ti̠ṣṭhāya̍ ।40) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।41) pra̠ti̠ṣṭhāya̍ pra̠jā-mpra̠jā-mpra̍ti̠ṣṭhāya̍ prati̠ṣṭhāya̍ pra̠jām ।41) pra̠ti̠ṣṭhāyēti̍ prati - sthāya̍ ।42) pra̠jā mavāva̍ pra̠jā-mpra̠jā mava̍ ।42) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।43) ava̍ rundhatē rundha̠tē 'vāva̍ rundhatē ।44) ru̠ndha̠tē̠ 'ti̠rā̠trā va̍tirā̠trau ru̍ndhatē rundhatē 'tirā̠trau ।45) a̠ti̠rā̠trā va̠bhitō̠ 'bhitō̍ 'tirā̠trā va̍tirā̠trā va̠bhita̍ḥ ।45) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।46) a̠bhitō̍ bhavatō bhavatō̠ 'bhitō̠ 'bhitō̍ bhavataḥ ।47) bha̠va̠ta̠ḥ pra̠jāyai̎ pra̠jāyai̍ bhavatō bhavataḥ pra̠jāyai̎ ।48) pra̠jāyai̠ pari̍gṛhītyai̠ pari̍gṛhītyai pra̠jāyai̎ pra̠jāyai̠ pari̍gṛhītyai ।48) pra̠jāyā̠ iti̍ pra - jāyai̎ ।49) pari̍gṛhītyā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tyai̠ ।॥ 21 ॥ (49/61)॥ a. 6 ॥

  meaning

  The gayatra and brahmic radiance — the brahmic radiance through the gayatri; the brahmic radiance contains the gayatri; through both the rite proceeds.

• verse 22

  1) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा᳚-न्गृह्णीया-द्गृह्णीया दैन्द्रवाय॒वाग्रा॑ नैन्द्रवाय॒वाग्रा᳚-न्गृह्णीयात् ।1) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा॒नित्यै᳚न्द्रवाय॒व - अ॒ग्रा॒न् ।2) गृ॒ह्णी॒या॒-द्यो यो गृ॑ह्णीया-द्गृह्णीया॒-द्यः ।3) यः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यो यः का॒मये॑त ।4) का॒मये॑त यथापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त यथापू॒र्वम् ।5) य॒था॒पू॒र्व-म्प्र॒जाः प्र॒जा य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-म्प्र॒जाः ।5) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।6) प्र॒जाः क॑ल्पेरन् कल्पेर-न्प्र॒जाः प्र॒जाः क॑ल्पेरन्न् ।6) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।7) क॒ल्पे॒र॒-न्नितीति॑ कल्पेरन् कल्पेर॒-न्निति॑ ।8) इति॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्येतीति॑ य॒ज्ञस्य॑ ।9) य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै ।10) वै क्लृप्ति॒-ङ्क्लृप्तिं॒-वैँ वै क्लृप्ति᳚म् ।11) क्लृप्ति॒ मन्वनु॒ क्लृप्ति॒-ङ्क्लृप्ति॒ मनु॑ ।12) अनु॑ प्र॒जाः प्र॒जा अन्वनु॑ प्र॒जाः ।13) प्र॒जाः क॑ल्पन्ते कल्पन्ते प्र॒जाः प्र॒जाः क॑ल्पन्ते ।13) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।14) क॒ल्प॒न्ते॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ कल्पन्ते कल्पन्ते य॒ज्ञस्य॑ ।15) य॒ज्ञस्या क्लृ॑प्ति॒ मक्लृ॑प्तिं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या क्लृ॑प्तिम् ।16) अक्लृ॑प्ति॒ मन्वन्व क्लृ॑प्ति॒ मक्लृ॑प्ति॒ मनु॑ ।17) अनु॒ न नान्वनु॒ न ।18) न क॑ल्पन्ते कल्पन्ते॒ न न क॑ल्पन्ते ।19) क॒ल्प॒न्ते॒ य॒था॒पू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-ङ्क॑ल्पन्ते कल्पन्ते यथापू॒र्वम् ।20) य॒था॒पू॒र्व मे॒वैव य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व मे॒व ।20) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।21) ए॒व प्र॒जाः प्र॒जा ए॒वैव प्र॒जाः ।22) प्र॒जाः क॑ल्पयति कल्पयति प्र॒जाः प्र॒जाः क॑ल्पयति ।22) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।23) क॒ल्प॒य॒ति॒ न न क॑ल्पयति कल्पयति॒ न ।24) न ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒-न्न न ज्यायाग्ं॑सम् ।25) ज्यायाग्ं॑स॒-ङ्कनी॑या॒न् कनी॑या॒न् ज्यायाग्ं॑स॒-ञ्ज्यायाग्ं॑स॒-ङ्कनी॑यान् ।26) कनी॑या॒ नत्यति॒ कनी॑या॒न् कनी॑या॒ नति॑ ।27) अति॑ क्रामति क्राम॒ त्यत्यति॑ क्रामति ।28) क्रा॒म॒ त्यै॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा॑ नैन्द्रवाय॒वाग्रा᳚न् क्रामति क्राम त्यैन्द्रवाय॒वाग्रान्॑ ।29) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा᳚-न्गृह्णीया-द्गृह्णीया दैन्द्रवाय॒वाग्रा॑ नैन्द्रवाय॒वाग्रा᳚-न्गृह्णीयात् ।29) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वाग्रा॒नित्यै᳚न्द्रवाय॒व - अ॒ग्रा॒न् ।30) गृ॒ह्णी॒या॒ दा॒म॒या॒विन॑ आमया॒विनो॑ गृह्णीया-द्गृह्णीया दामया॒विनः॑ ।31) आ॒म॒या॒विनः॑ प्रा॒णेन॑ प्रा॒णेना॑ मया॒विन॑ आमया॒विनः॑ प्रा॒णेन॑ ।32) प्रा॒णेन॒ वै वै प्रा॒णेन॑ प्रा॒णेन॒ वै ।32) प्रा॒णेनेति॑ प्र - अ॒नेन॑ ।33) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।34) ए॒ष वि व्ये॑ष ए॒ष वि ।35) व्यृ॑द्ध्यत ऋद्ध्यते॒ वि व्यृ॑द्ध्यते ।36) ऋ॒द्ध्य॒ते॒ यस्य॒ यस्य॑ र्​द्ध्यत ऋद्ध्यते॒ यस्य॑ ।37) यस्या॒मय॑ त्या॒मय॑ति॒ यस्य॒ यस्या॒मय॑ति ।38) आ॒मय॑ति प्रा॒णः प्रा॒ण आ॒मय॑ त्या॒मय॑ति प्रा॒णः ।39) प्रा॒ण ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वः प्रा॒णः प्रा॒ण ऐ᳚न्द्रवाय॒वः ।39) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।40) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वः प्रा॒णेन॑ प्रा॒णे नै᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वः प्रा॒णेन॑ ।40) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।41) प्रा॒णे नै॒वैव प्रा॒णेन॑ प्रा॒णे नै॒व ।41) प्रा॒णेनेति॑ प्र - अ॒नेन॑ ।42) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।43) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।44) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।45) अ॒र्ध॒य॒ति॒ मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रा᳚-न्मैत्रावरु॒णाग्रा॑ नर्धय त्यर्धयति मैत्रावरु॒णाग्रान्॑ ।46) मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रा᳚-न्गृह्णीर-न्गृह्णीर-न्मैत्रावरु॒णाग्रा᳚-न्मैत्रावरु॒णाग्रा᳚-न्गृह्णीरन्न् ।46) मै॒त्रा॒व॒रु॒णाग्रा॒निति॑ मैत्रावरु॒ण - अ॒ग्रा॒न् ।47) गृ॒ह्णी॒र॒न्॒. येषां॒-येँषा᳚-ङ्गृह्णीर-न्गृह्णीर॒न्॒. येषा᳚म् ।48) येषा᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚-न्दीक्षि॒तानां॒-येँषां॒-येँषा᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚म् ।49) दी॒क्षि॒ताना᳚-म्प्र॒मीये॑त प्र॒मीये॑त दीक्षि॒ताना᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚-म्प्र॒मीये॑त ।50) प्र॒मीये॑त प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्प्र॒मीये॑त प्र॒मीये॑त प्राणापा॒नाभ्या᳚म् ।50) प्र॒मीये॒तेति॑ प्र - मीये॑त ।॥ 22 ॥ (50/63)

  ---

  1) ai̠ndra̠vā̠ya̠vāgrā̎-ngṛhṇīyā-dgṛhṇīyā daindravāya̠vāgrā̍ naindravāya̠vāgrā̎-ngṛhṇīyāt ।1) ai̠ndra̠vā̠ya̠vāgrā̠nityai̎mdravāya̠va - a̠grā̠n ।2) gṛ̠hṇī̠yā̠-dyō yō gṛ̍hṇīyā-dgṛhṇīyā̠-dyaḥ ।3) yaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yō yaḥ kā̠mayē̍ta ।4) kā̠mayē̍ta yathāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta yathāpū̠rvam ।5) ya̠thā̠pū̠rva-mpra̠jāḥ pra̠jā ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-mpra̠jāḥ ।5) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।6) pra̠jāḥ ka̍lpēran kalpēra-npra̠jāḥ pra̠jāḥ ka̍lpērann ।6) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।7) ka̠lpē̠ra̠-nnitīti̍ kalpēran kalpēra̠-nniti̍ ।8) iti̍ ya̠jñasya̍ ya̠jña syētīti̍ ya̠jñasya̍ ।9) ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai ।10) vai klṛpti̠-ṅklṛpti̠ṃ vai vai klṛpti̎m ।11) klṛpti̠ manvanu̠ klṛpti̠-ṅklṛpti̠ manu̍ ।12) anu̍ pra̠jāḥ pra̠jā anvanu̍ pra̠jāḥ ।13) pra̠jāḥ ka̍lpantē kalpantē pra̠jāḥ pra̠jāḥ ka̍lpantē ।13) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।14) ka̠lpa̠ntē̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ kalpantē kalpantē ya̠jñasya̍ ।15) ya̠jñasyā klṛ̍pti̠ maklṛ̍ptiṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā klṛ̍ptim ।16) aklṛ̍pti̠ manvanva klṛ̍pti̠ maklṛ̍pti̠ manu̍ ।17) anu̠ na nānvanu̠ na ।18) na ka̍lpantē kalpantē̠ na na ka̍lpantē ।19) ka̠lpa̠ntē̠ ya̠thā̠pū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-ṅka̍lpantē kalpantē yathāpū̠rvam ।20) ya̠thā̠pū̠rva mē̠vaiva ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva mē̠va ।20) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।21) ē̠va pra̠jāḥ pra̠jā ē̠vaiva pra̠jāḥ ।22) pra̠jāḥ ka̍lpayati kalpayati pra̠jāḥ pra̠jāḥ ka̍lpayati ।22) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।23) ka̠lpa̠ya̠ti̠ na na ka̍lpayati kalpayati̠ na ।24) na jyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠-nna na jyāyāgṃ̍sam ।25) jyāyāgṃ̍sa̠-ṅkanī̍yā̠n kanī̍yā̠n jyāyāgṃ̍sa̠-ñjyāyāgṃ̍sa̠-ṅkanī̍yān ।26) kanī̍yā̠ natyati̠ kanī̍yā̠n kanī̍yā̠ nati̍ ।27) ati̍ krāmati krāma̠ tyatyati̍ krāmati ।28) krā̠ma̠ tyai̠ndra̠vā̠ya̠vāgrā̍ naindravāya̠vāgrā̎n krāmati krāma tyaindravāya̠vāgrān̍ ।29) ai̠ndra̠vā̠ya̠vāgrā̎-ngṛhṇīyā-dgṛhṇīyā daindravāya̠vāgrā̍ naindravāya̠vāgrā̎-ngṛhṇīyāt ।29) ai̠ndra̠vā̠ya̠vāgrā̠nityai̎mdravāya̠va - a̠grā̠n ।30) gṛ̠hṇī̠yā̠ dā̠ma̠yā̠vina̍ āmayā̠vinō̍ gṛhṇīyā-dgṛhṇīyā dāmayā̠vina̍ḥ ।31) ā̠ma̠yā̠vina̍ḥ prā̠ṇēna̍ prā̠ṇēnā̍ mayā̠vina̍ āmayā̠vina̍ḥ prā̠ṇēna̍ ।32) prā̠ṇēna̠ vai vai prā̠ṇēna̍ prā̠ṇēna̠ vai ।32) prā̠ṇēnēti̍ pra - a̠nēna̍ ।33) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।34) ē̠ṣa vi vyē̍ṣa ē̠ṣa vi ।35) vyṛ̍ddhyata ṛddhyatē̠ vi vyṛ̍ddhyatē ।36) ṛ̠ddhya̠tē̠ yasya̠ yasya̍ r​ddhyata ṛddhyatē̠ yasya̍ ।37) yasyā̠maya̍ tyā̠maya̍ti̠ yasya̠ yasyā̠maya̍ti ।38) ā̠maya̍ti prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ā̠maya̍ tyā̠maya̍ti prā̠ṇaḥ ।39) prā̠ṇa ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vaḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ai̎mdravāya̠vaḥ ।39) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।40) ai̠ndra̠vā̠ya̠vaḥ prā̠ṇēna̍ prā̠ṇē nai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vaḥ prā̠ṇēna̍ ।40) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।41) prā̠ṇē nai̠vaiva prā̠ṇēna̍ prā̠ṇē nai̠va ।41) prā̠ṇēnēti̍ pra - a̠nēna̍ ।42) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।43) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।44) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।45) a̠rdha̠ya̠ti̠ mai̠trā̠va̠ru̠ṇāgrā̎-nmaitrāvaru̠ṇāgrā̍ nardhaya tyardhayati maitrāvaru̠ṇāgrān̍ ।46) mai̠trā̠va̠ru̠ṇāgrā̎-ngṛhṇīra-ngṛhṇīra-nmaitrāvaru̠ṇāgrā̎-nmaitrāvaru̠ṇāgrā̎-ngṛhṇīrann ।46) mai̠trā̠va̠ru̠ṇāgrā̠niti̍ maitrāvaru̠ṇa - a̠grā̠n ।47) gṛ̠hṇī̠ra̠n̠. yēṣā̠ṃ yēṣā̎-ṅgṛhṇīra-ngṛhṇīra̠n̠. yēṣā̎m ।48) yēṣā̎-ndīkṣi̠tānā̎-ndīkṣi̠tānā̠ṃ yēṣā̠ṃ yēṣā̎-ndīkṣi̠tānā̎m ।49) dī̠kṣi̠tānā̎-mpra̠mīyē̍ta pra̠mīyē̍ta dīkṣi̠tānā̎-ndīkṣi̠tānā̎-mpra̠mīyē̍ta ।50) pra̠mīyē̍ta prāṇāpā̠nābhyā̎-mprāṇāpā̠nābhyā̎-mpra̠mīyē̍ta pra̠mīyē̍ta prāṇāpā̠nābhyā̎m ।50) pra̠mīyē̠tēti̍ pra - mīyē̍ta ।॥ 22 ॥ (50/63)

  meaning

  The aindravayana should be drawn first; whoever draws it and knows this — by drawing the aindravayana first the full result is obtained.

• verse 23

  1) प्रा॒णा॒पा॒नाभ्यां॒-वैँ वै प्रा॑णापा॒नाभ्या᳚-म्प्राणापा॒नाभ्यां॒-वैँ ।1) प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॒मिति॑ प्राण - अ॒पा॒नाभ्या᳚म् ।2) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।3) ए॒ते वि व्ये॑त ए॒ते वि ।4) व्यृ॑द्ध्यन्त ऋद्ध्यन्ते॒ वि व्यृ॑द्ध्यन्ते ।5) ऋ॒द्ध्य॒न्ते॒ येषां॒-येँषा॑ मृद्ध्यन्त ऋद्ध्यन्ते॒ येषा᳚म् ।6) येषा᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚-न्दीक्षि॒तानां॒-येँषां॒-येँषा᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚म् ।7) दी॒क्षि॒ताना᳚-म्प्र॒मीय॑ते प्र॒मीय॑ते दीक्षि॒ताना᳚-न्दीक्षि॒ताना᳚-म्प्र॒मीय॑ते ।8) प्र॒मीय॑ते प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ प्र॒मीय॑ते प्र॒मीय॑ते प्राणापा॒नौ ।8) प्र॒मीय॑त॒ इति॑ प्र - मीय॑ते ।9) प्रा॒णा॒पा॒नौ मि॒त्रावरु॑णौ मि॒त्रावरु॑णौ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ मि॒त्रावरु॑णौ ।9) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।10) मि॒त्रावरु॑णौ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ मि॒त्रावरु॑णौ मि॒त्रावरु॑णौ प्राणापा॒नौ ।10) मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा - वरु॑णौ ।11) प्रा॒णा॒पा॒ना वे॒वैव प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वे॒व ।11) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।12) ए॒व मु॑ख॒तो मु॑ख॒त ए॒वैव मु॑ख॒तः ।13) मु॒ख॒तः परि॒ परि॑ मुख॒तो मु॑ख॒तः परि॑ ।14) परि॑ हरन्ते हरन्ते॒ परि॒ परि॑ हरन्ते ।15) ह॒र॒न्त॒ आ॒श्वि॒नाग्रा॑ नाश्वि॒नाग्रान्॑. हरन्ते हरन्त आश्वि॒नाग्रान्॑ ।16) आ॒श्वि॒नाग्रा᳚-न्गृह्णीत गृह्णीता श्वि॒नाग्रा॑ नाश्वि॒नाग्रा᳚-न्गृह्णीत ।16) आ॒श्वि॒नाग्रा॒नित्या᳚श्वि॒न - अ॒ग्रा॒न् ।17) गृ॒ह्णी॒ता॒ नु॒जा॒व॒र आ॑नुजाव॒रो गृ॑ह्णीत गृह्णीता नुजाव॒रः ।18) आ॒नु॒जा॒व॒रो᳚ ऽश्विना॑ व॒श्विना॑ वानुजाव॒र आ॑नुजाव॒रो᳚ ऽश्विनौ᳚ ।18) आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः ।19) अ॒श्विनौ॒ वै वा अ॒श्विना॑ व॒श्विनौ॒ वै ।20) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।21) दे॒वाना॑ मानुजाव॒रा वा॑नुजाव॒रौ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मानुजाव॒रौ ।22) आ॒नु॒जा॒व॒रौ प॒श्चा प॒श्चा ऽऽनु॑जाव॒रा वा॑नुजाव॒रौ प॒श्चा ।22) आ॒नु॒जा॒व॒रावित्या॑नु - जा॒व॒रौ ।23) प॒श्चेवे॑ व प॒श्चा प॒श्चेव॑ ।24) इ॒वाग्र॒ मग्र॑ मिवे॒ वाग्र᳚म् ।25) अग्र॒-म्परि॒ पर्यग्र॒ मग्र॒-म्परि॑ ।26) पर्यै॑ता मैता॒-म्परि॒ पर्यै॑ताम् ।27) ऐ॒ता॒ म॒श्विना॑ व॒श्विना॑ वैता मैता म॒श्विनौ᳚ ।28) अ॒श्विना॑ वे॒त स्यै॒त स्या॒श्विना॑ व॒श्विना॑ वे॒तस्य॑ ।29) ए॒तस्य॑ दे॒वता॑ दे॒व तै॒त स्यै॒तस्य॑ दे॒वता᳚ ।30) दे॒वता॒ यो यो दे॒वता॑ दे॒वता॒ यः ।31) य आ॑नुजाव॒र आ॑नुजाव॒रो यो य आ॑नुजाव॒रः ।32) आ॒नु॒जा॒व॒र स्तौ ता वा॑नुजाव॒र आ॑नुजाव॒र स्तौ ।32) आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः ।33) ता वे॒वैव तौ ता वे॒व ।34) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।35) ए॒न॒ मग्र॒ मग्र॑ मेन मेन॒ मग्र᳚म् ।36) अग्र॒-म्परि॒ पर्यग्र॒ मग्र॒-म्परि॑ ।37) परि॑ णयतो नयतः॒ परि॒ परि॑ णयतः ।38) न॒य॒त॒-श्शु॒क्राग्रा᳚-ञ्छु॒क्राग्रा᳚-न्नयतो नयत-श्शु॒क्राग्रान्॑ ।39) शु॒क्राग्रा᳚-न्गृह्णीत गृह्णीत शु॒क्राग्रा᳚-ञ्छु॒क्राग्रा᳚-न्गृह्णीत ।39) शु॒क्राग्रा॒निति॑ शु॒क्र - अ॒ग्रा॒न् ।40) गृ॒ह्णी॒त॒ ग॒तश्री᳚-र्ग॒तश्री᳚-र्गृह्णीत गृह्णीत ग॒तश्रीः᳚ ।41) ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः प्रति॒ष्ठाका॑मो ग॒तश्री᳚-र्ग॒तश्रीः᳚ प्रति॒ष्ठाका॑मः ।41) ग॒तश्री॒रिति॑ ग॒त - श्रीः॒ ।42) प्र॒ति॒ष्ठाका॑मो॒ ऽसा व॒सौ प्र॑ति॒ष्ठाका॑मः प्रति॒ष्ठाका॑मो॒ ऽसौ ।42) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा - का॒मः॒ ।43) अ॒सौ वै वा अ॒सा व॒सौ वै ।44) वा आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो वै वा आ॑दि॒त्यः ।45) आ॒दि॒त्य-श्शु॒क्र-श्शु॒क्र आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्य-श्शु॒क्रः ।46) शु॒क्र ए॒ष ए॒ष शु॒क्र-श्शु॒क्र ए॒षः ।47) ए॒षो ऽन्तो ऽन्त॑ ए॒ष ए॒षो ऽन्तः॑ ।48) अन्तो ऽन्त॒ मन्त॒ मन्तो ऽन्तो ऽन्त᳚म् ।49) अन्त॑-म्मनु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यो ऽन्त॒ मन्त॑-म्मनु॒ष्यः॑ ।50) म॒नु॒ष्यः॑ श्रि॒यै श्रि॒यै म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यः॑ श्रि॒यै ।॥ 23 ॥ (50/62)

  ---

  1) prā̠ṇā̠pā̠nābhyā̠ṃ vai vai prā̍ṇāpā̠nābhyā̎-mprāṇāpā̠nābhyā̠ṃ vai ।1) prā̠ṇā̠pā̠nābhyā̠miti̍ prāṇa - a̠pā̠nābhyā̎m ।2) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।3) ē̠tē vi vyē̍ta ē̠tē vi ।4) vyṛ̍ddhyanta ṛddhyantē̠ vi vyṛ̍ddhyantē ।5) ṛ̠ddhya̠ntē̠ yēṣā̠ṃ yēṣā̍ mṛddhyanta ṛddhyantē̠ yēṣā̎m ।6) yēṣā̎-ndīkṣi̠tānā̎-ndīkṣi̠tānā̠ṃ yēṣā̠ṃ yēṣā̎-ndīkṣi̠tānā̎m ।7) dī̠kṣi̠tānā̎-mpra̠mīya̍tē pra̠mīya̍tē dīkṣi̠tānā̎-ndīkṣi̠tānā̎-mpra̠mīya̍tē ।8) pra̠mīya̍tē prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau pra̠mīya̍tē pra̠mīya̍tē prāṇāpā̠nau ।8) pra̠mīya̍ta̠ iti̍ pra - mīya̍tē ।9) prā̠ṇā̠pā̠nau mi̠trāvaru̍ṇau mi̠trāvaru̍ṇau prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau mi̠trāvaru̍ṇau ।9) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।10) mi̠trāvaru̍ṇau prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau mi̠trāvaru̍ṇau mi̠trāvaru̍ṇau prāṇāpā̠nau ।10) mi̠trāvaru̍ṇā̠viti̍ mi̠trā - varu̍ṇau ।11) prā̠ṇā̠pā̠nā vē̠vaiva prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vē̠va ।11) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।12) ē̠va mu̍kha̠tō mu̍kha̠ta ē̠vaiva mu̍kha̠taḥ ।13) mu̠kha̠taḥ pari̠ pari̍ mukha̠tō mu̍kha̠taḥ pari̍ ।14) pari̍ harantē harantē̠ pari̠ pari̍ harantē ।15) ha̠ra̠nta̠ ā̠śvi̠nāgrā̍ nāśvi̠nāgrān̍. harantē haranta āśvi̠nāgrān̍ ।16) ā̠śvi̠nāgrā̎-ngṛhṇīta gṛhṇītā śvi̠nāgrā̍ nāśvi̠nāgrā̎-ngṛhṇīta ।16) ā̠śvi̠nāgrā̠nityā̎śvi̠na - a̠grā̠n ।17) gṛ̠hṇī̠tā̠ nu̠jā̠va̠ra ā̍nujāva̠rō gṛ̍hṇīta gṛhṇītā nujāva̠raḥ ।18) ā̠nu̠jā̠va̠rō̎ 'śvinā̍ va̠śvinā̍ vānujāva̠ra ā̍nujāva̠rō̎ 'śvinau̎ ।18) ā̠nu̠jā̠va̠ra ityā̍nu - jā̠va̠raḥ ।19) a̠śvinau̠ vai vā a̠śvinā̍ va̠śvinau̠ vai ।20) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।21) dē̠vānā̍ mānujāva̠rā vā̍nujāva̠rau dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mānujāva̠rau ।22) ā̠nu̠jā̠va̠rau pa̠śchā pa̠śchā ''nu̍jāva̠rā vā̍nujāva̠rau pa̠śchā ।22) ā̠nu̠jā̠va̠rāvityā̍nu - jā̠va̠rau ।23) pa̠śchēvē̍ va pa̠śchā pa̠śchēva̍ ।24) i̠vāgra̠ magra̍ mivē̠ vāgra̎m ।25) agra̠-mpari̠ paryagra̠ magra̠-mpari̍ ।26) paryai̍tā maitā̠-mpari̠ paryai̍tām ।27) ai̠tā̠ ma̠śvinā̍ va̠śvinā̍ vaitā maitā ma̠śvinau̎ ।28) a̠śvinā̍ vē̠ta syai̠ta syā̠śvinā̍ va̠śvinā̍ vē̠tasya̍ ।29) ē̠tasya̍ dē̠vatā̍ dē̠va tai̠ta syai̠tasya̍ dē̠vatā̎ ।30) dē̠vatā̠ yō yō dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ yaḥ ।31) ya ā̍nujāva̠ra ā̍nujāva̠rō yō ya ā̍nujāva̠raḥ ।32) ā̠nu̠jā̠va̠ra stau tā vā̍nujāva̠ra ā̍nujāva̠ra stau ।32) ā̠nu̠jā̠va̠ra ityā̍nu - jā̠va̠raḥ ।33) tā vē̠vaiva tau tā vē̠va ।34) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।35) ē̠na̠ magra̠ magra̍ mēna mēna̠ magra̎m ।36) agra̠-mpari̠ paryagra̠ magra̠-mpari̍ ।37) pari̍ ṇayatō nayata̠ḥ pari̠ pari̍ ṇayataḥ ।38) na̠ya̠ta̠-śśu̠krāgrā̎-ñChu̠krāgrā̎-nnayatō nayata-śśu̠krāgrān̍ ।39) śu̠krāgrā̎-ngṛhṇīta gṛhṇīta śu̠krāgrā̎-ñChu̠krāgrā̎-ngṛhṇīta ।39) śu̠krāgrā̠niti̍ śu̠kra - a̠grā̠n ।40) gṛ̠hṇī̠ta̠ ga̠taśrī̎-rga̠taśrī̎-rgṛhṇīta gṛhṇīta ga̠taśrī̎ḥ ।41) ga̠taśrī̎ḥ prati̠ṣṭhākā̍maḥ prati̠ṣṭhākā̍mō ga̠taśrī̎-rga̠taśrī̎ḥ prati̠ṣṭhākā̍maḥ ।41) ga̠taśrī̠riti̍ ga̠ta - śrī̠ḥ ।42) pra̠ti̠ṣṭhākā̍mō̠ 'sā va̠sau pra̍ti̠ṣṭhākā̍maḥ prati̠ṣṭhākā̍mō̠ 'sau ।42) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠ iti̍ prati̠ṣṭhā - kā̠ma̠ḥ ।43) a̠sau vai vā a̠sā va̠sau vai ।44) vā ā̍di̠tya ā̍di̠tyō vai vā ā̍di̠tyaḥ ।45) ā̠di̠tya-śśu̠kra-śśu̠kra ā̍di̠tya ā̍di̠tya-śśu̠kraḥ ।46) śu̠kra ē̠ṣa ē̠ṣa śu̠kra-śśu̠kra ē̠ṣaḥ ।47) ē̠ṣō 'ntō 'nta̍ ē̠ṣa ē̠ṣō 'nta̍ḥ ।48) antō 'nta̠ manta̠ mantō 'ntō 'nta̎m ।49) anta̍-mmanu̠ṣyō̍ manu̠ṣyō 'nta̠ manta̍-mmanu̠ṣya̍ḥ ।50) ma̠nu̠ṣya̍-śśri̠yai śri̠yai ma̍nu̠ṣyō̍ manu̠ṣya̍-śśri̠yai ।॥ 23 ॥ (50/62)

  meaning

  By prana and apana these two are this; by these the two have grown; they grew apart; by the aindravayana rite both are established.

• verse 24

  1) श्रि॒यै ग॒त्वा ग॒त्वा श्रि॒यै श्रि॒यै ग॒त्वा ।2) ग॒त्वा नि नि ग॒त्वा ग॒त्वा नि ।3) नि व॑र्तते वर्तते॒ नि नि व॑र्तते ।4) व॒र्त॒ते ऽन्ता॒ दन्ता᳚-द्वर्तते वर्त॒ते ऽन्ता᳚त् ।5) अन्ता॑ दे॒वै वान्ता॒ दन्ता॑ दे॒व ।6) ए॒वान्त॒ मन्त॑ मे॒वै वान्त᳚म् ।7) अन्त॒ मा ऽन्त॒ मन्त॒ मा ।8) आ र॑भते रभत॒ आ र॑भते ।9) र॒भ॒ते॒ न न र॑भते रभते॒ न ।10) न तत॒ स्ततो॒ न न ततः॑ ।11) ततः॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या॒-न्तत॒ स्ततः॒ पापी॑यान् ।12) पापी॑या-न्भवति भवति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भवति ।13) भ॒व॒ति॒ म॒न्थ्य॑ग्रा-न्म॒न्थ्य॑ग्रा-न्भवति भवति म॒न्थ्य॑ग्रान् ।14) म॒न्थ्य॑ग्रा-न्गृह्णीत गृह्णीत म॒न्थ्य॑ग्रा-न्म॒न्थ्य॑ग्रा-न्गृह्णीत ।14) म॒न्थ्य॑ग्रा॒निति॑ म॒न्थि - अ॒ग्रा॒न् ।15) गृ॒ह्णी॒ता॒ भि॒चर॑-न्नभि॒चर॑-न्गृह्णीत गृह्णीता भि॒चरन्न्॑ ।16) अ॒भि॒चर॑-न्नार्तपा॒त्र मा᳚र्तपा॒त्र म॑भि॒चर॑-न्नभि॒चर॑-न्नार्तपा॒त्रम् ।16) अ॒भि॒चर॒न्नित्य॑भि - चरन्न्॑ ।17) आ॒र्त॒पा॒त्रं-वैँ वा आ᳚र्तपा॒त्र मा᳚र्तपा॒त्रं-वैँ ।17) आ॒र्त॒पा॒त्रमित्या᳚र्त - पा॒त्रम् ।18) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।19) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।20) य-न्म॑न्थिपा॒त्र-म्म॑न्थिपा॒त्रं-यँ-द्य-न्म॑न्थिपा॒त्रम् ।21) म॒न्थि॒पा॒त्र-म्मृ॒त्युना॑ मृ॒त्युना॑ मन्थिपा॒त्र-म्म॑न्थिपा॒त्र-म्मृ॒त्युना᳚ ।21) म॒न्थि॒पा॒त्रमिति॑ मन्थि - पा॒त्रम् ।22) मृ॒त्यु नै॒वैव मृ॒त्युना॑ मृ॒त्यु नै॒व ।23) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।24) ए॒न॒-ङ्ग्रा॒ह॒य॒ति॒ ग्रा॒ह॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्ग्रा॒ह॒य॒ति॒ ।25) ग्रा॒ह॒य॒ति॒ ता॒ज-क्ता॒जग् ग्रा॑हयति ग्राहयति ता॒जक् ।26) ता॒जगार्ति॒ मार्ति॑-न्ता॒ज-क्ता॒जगार्ति᳚म् ।27) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।28) आर्च्छ॑ त्यृच्छ॒ त्यार्च्छ॑ति ।29) ऋ॒च्छ॒ त्या॒ग्र॒य॒णाग्रा॑ नाग्रय॒णाग्रा॑ नृच्छ त्यृच्छ त्याग्रय॒णाग्रान्॑ ।30) आ॒ग्र॒य॒णाग्रा᳚-न्गृह्णीत गृह्णी ताग्रय॒णाग्रा॑ नाग्रय॒णाग्रा᳚-न्गृह्णीत ।30) आ॒ग्र॒य॒णाग्रा॒नित्या᳚ग्रय॒ण - अ॒ग्रा॒न् ।31) गृ॒ह्णी॒त॒ यस्य॒ यस्य॑ गृह्णीत गृह्णीत॒ यस्य॑ ।32) यस्य॑ पि॒ता पि॒ता यस्य॒ यस्य॑ पि॒ता ।33) पि॒ता पि॑ताम॒हः पि॑ताम॒हः पि॒ता पि॒ता पि॑ताम॒हः ।34) पि॒ता॒म॒हः पुण्यः॒ पुण्यः॑ पिताम॒हः पि॑ताम॒हः पुण्यः॑ ।35) पुण्य॒-स्स्या-थ्स्या-त्पुण्यः॒ पुण्य॒-स्स्यात् ।36) स्या दथाथ॒ स्या-थ्स्या दथ॑ ।37) अथ॒ त-त्तद थाथ॒ तत् ।38) त-न्न न त-त्त-न्न ।39) न प्रा᳚प्नु॒या-त्प्रा᳚प्नु॒या-न्न न प्रा᳚प्नु॒यात् ।40) प्रा॒प्नु॒या-द्वा॒चा वा॒चा प्रा᳚प्नु॒या-त्प्रा᳚प्नु॒या-द्वा॒चा ।40) प्रा॒प्नु॒यादिति॑ प्र - आ॒प्नु॒यात् ।41) वा॒चा वै वै वा॒चा वा॒चा वै ।42) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।43) ए॒ष इ॑न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒ये णै॒ष ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ ।44) इ॒न्द्रि॒येण॒ वि वीन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ वि ।45) व्यृ॑द्ध्यत ऋद्ध्यते॒ वि व्यृ॑द्ध्यते ।46) ऋ॒द्ध्य॒ते॒ यस्य॒ यस्य॑ र्​द्ध्यत ऋद्ध्यते॒ यस्य॑ ।47) यस्य॑ पि॒ता पि॒ता यस्य॒ यस्य॑ पि॒ता ।48) पि॒ता पि॑ताम॒हः पि॑ताम॒हः पि॒ता पि॒ता पि॑ताम॒हः ।49) पि॒ता॒म॒हः पुण्यः॒ पुण्यः॑ पिताम॒हः पि॑ताम॒हः पुण्यः॑ ।50) पुण्यो॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ पुण्यः॒ पुण्यो॒ भव॑ति ।॥ 24 ॥ (50/56)

  ---

  1) śri̠yai ga̠tvā ga̠tvā śri̠yai śri̠yai ga̠tvā ।2) ga̠tvā ni ni ga̠tvā ga̠tvā ni ।3) ni va̍rtatē vartatē̠ ni ni va̍rtatē ।4) va̠rta̠tē 'ntā̠ dantā̎-dvartatē varta̠tē 'ntā̎t ।5) antā̍ dē̠vai vāntā̠ dantā̍ dē̠va ।6) ē̠vānta̠ manta̍ mē̠vai vānta̎m ।7) anta̠ mā 'nta̠ manta̠ mā ।8) ā ra̍bhatē rabhata̠ ā ra̍bhatē ।9) ra̠bha̠tē̠ na na ra̍bhatē rabhatē̠ na ।10) na tata̠ statō̠ na na tata̍ḥ ।11) tata̠ḥ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā̠-ntata̠ stata̠ḥ pāpī̍yān ।12) pāpī̍yā-nbhavati bhavati̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhavati ।13) bha̠va̠ti̠ ma̠nthya̍grā-nma̠nthya̍grā-nbhavati bhavati ma̠nthya̍grān ।14) ma̠nthya̍grā-ngṛhṇīta gṛhṇīta ma̠nthya̍grā-nma̠nthya̍grā-ngṛhṇīta ।14) ma̠nthya̍grā̠niti̍ ma̠nthi - a̠grā̠n ।15) gṛ̠hṇī̠tā̠ bhi̠chara̍-nnabhi̠chara̍-ngṛhṇīta gṛhṇītā bhi̠charann̍ ।16) a̠bhi̠chara̍-nnārtapā̠tra mā̎rtapā̠tra ma̍bhi̠chara̍-nnabhi̠chara̍-nnārtapā̠tram ।16) a̠bhi̠chara̠nnitya̍bhi - charann̍ ।17) ā̠rta̠pā̠traṃ vai vā ā̎rtapā̠tra mā̎rtapā̠traṃ vai ।17) ā̠rta̠pā̠tramityā̎rta - pā̠tram ।18) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।19) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।20) ya-nma̍nthipā̠tra-mma̍nthipā̠traṃ ya-dya-nma̍nthipā̠tram ।21) ma̠nthi̠pā̠tra-mmṛ̠tyunā̍ mṛ̠tyunā̍ manthipā̠tra-mma̍nthipā̠tra-mmṛ̠tyunā̎ ।21) ma̠nthi̠pā̠tramiti̍ manthi - pā̠tram ।22) mṛ̠tyu nai̠vaiva mṛ̠tyunā̍ mṛ̠tyu nai̠va ।23) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।24) ē̠na̠-ṅgrā̠ha̠ya̠ti̠ grā̠ha̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅgrā̠ha̠ya̠ti̠ ।25) grā̠ha̠ya̠ti̠ tā̠ja-ktā̠jag grā̍hayati grāhayati tā̠jak ।26) tā̠jagārti̠ mārti̍-ntā̠ja-ktā̠jagārti̎m ।27) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।28) ārchCha̍ tyṛchCha̠ tyārchCha̍ti ।29) ṛ̠chCha̠ tyā̠gra̠ya̠ṇāgrā̍ nāgraya̠ṇāgrā̍ nṛchCha tyṛchCha tyāgraya̠ṇāgrān̍ ।30) ā̠gra̠ya̠ṇāgrā̎-ngṛhṇīta gṛhṇī tāgraya̠ṇāgrā̍ nāgraya̠ṇāgrā̎-ngṛhṇīta ।30) ā̠gra̠ya̠ṇāgrā̠nityā̎graya̠ṇa - a̠grā̠n ।31) gṛ̠hṇī̠ta̠ yasya̠ yasya̍ gṛhṇīta gṛhṇīta̠ yasya̍ ।32) yasya̍ pi̠tā pi̠tā yasya̠ yasya̍ pi̠tā ।33) pi̠tā pi̍tāma̠haḥ pi̍tāma̠haḥ pi̠tā pi̠tā pi̍tāma̠haḥ ।34) pi̠tā̠ma̠haḥ puṇya̠ḥ puṇya̍ḥ pitāma̠haḥ pi̍tāma̠haḥ puṇya̍ḥ ।35) puṇya̠-ssyā-thsyā-tpuṇya̠ḥ puṇya̠-ssyāt ।36) syā dathātha̠ syā-thsyā datha̍ ।37) atha̠ ta-ttada thātha̠ tat ।38) ta-nna na ta-tta-nna ।39) na prā̎pnu̠yā-tprā̎pnu̠yā-nna na prā̎pnu̠yāt ।40) prā̠pnu̠yā-dvā̠chā vā̠chā prā̎pnu̠yā-tprā̎pnu̠yā-dvā̠chā ।40) prā̠pnu̠yāditi̍ pra - ā̠pnu̠yāt ।41) vā̠chā vai vai vā̠chā vā̠chā vai ।42) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।43) ē̠ṣa i̍ndri̠yē ṇē̎mdri̠yē ṇai̠ṣa ē̠ṣa i̍ndri̠yēṇa̍ ।44) i̠ndri̠yēṇa̠ vi vīndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ vi ।45) vyṛ̍ddhyata ṛddhyatē̠ vi vyṛ̍ddhyatē ।46) ṛ̠ddhya̠tē̠ yasya̠ yasya̍ r​ddhyata ṛddhyatē̠ yasya̍ ।47) yasya̍ pi̠tā pi̠tā yasya̠ yasya̍ pi̠tā ।48) pi̠tā pi̍tāma̠haḥ pi̍tāma̠haḥ pi̠tā pi̠tā pi̍tāma̠haḥ ।49) pi̠tā̠ma̠haḥ puṇya̠ḥ puṇya̍ḥ pitāma̠haḥ pi̍tāma̠haḥ puṇya̍ḥ ।50) puṇyō̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ puṇya̠ḥ puṇyō̠ bhava̍ti ।॥ 24 ॥ (50/56)

  meaning

  Having gone to prosperity she turns back; she turns back from the end; from the end prosperity is turned back and distributed.

• verse 25

  1) भव॒ त्यथाथ॒ भव॑ति॒ भव॒ त्यथ॑ ।2) अथ॒ त-त्तद थाथ॒ तत् ।3) त-न्न न त-त्त-न्न ।4) न प्रा॒प्नोति॑ प्रा॒प्नोति॒ न न प्रा॒प्नोति॑ ।5) प्रा॒प्नो त्युर॒ उरः॑ प्रा॒प्नोति॑ प्रा॒प्नो त्युरः॑ ।5) प्रा॒प्नोतीति॑ प्र - आ॒प्नोति॑ ।6) उर॑ इवे॒ वोर॒ उर॑ इव ।7) इ॒वै॒त दे॒त दि॑वे वै॒तत् ।8) ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒त दे॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ ।9) य॒ज्ञस्य॒ वाग् वाग् य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वाक् ।10) वागि॑वेव॒ वाग् वागि॑व ।11) इ॒व॒ य-द्यदि॑वेव॒ यत् ।12) यदा᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो य-द्यदा᳚ग्रय॒णः ।13) आ॒ग्र॒य॒णो वा॒चा वा॒चा ऽऽग्र॑य॒ण आ᳚ग्रय॒णो वा॒चा ।14) वा॒चै वैव वा॒चा वा॒चैव ।15) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।16) ए॒न॒ मि॒न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येणै॑न मेन मिन्द्रि॒येण॑ ।17) इ॒न्द्रि॒येण॒ सग्ं स मि॑न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ सम् ।18) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।19) अ॒र्ध॒य॒ति॒ न नार्ध॑य त्यर्धयति॒ न ।20) न तत॒ स्ततो॒ न न ततः॑ ।21) ततः॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या॒-न्तत॒ स्ततः॒ पापी॑यान् ।22) पापी॑या-न्भवति भवति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भवति ।23) भ॒व॒ त्यु॒क्थ्या᳚ग्रा नु॒क्थ्या᳚ग्रा-न्भवति भव त्यु॒क्थ्या᳚ग्रान् ।24) उ॒क्थ्या᳚ग्रा-न्गृह्णीत गृह्णीतो॒क्थ्या᳚ग्रा नु॒क्थ्या᳚ग्रा-न्गृह्णीत ।24) उ॒क्थ्या᳚ग्रा॒नित्यु॒क्थ्य॑ - अ॒ग्रा॒न् ।25) गृ॒ह्णी॒ता॒ भि॒च॒र्यमा॑णो ऽभिच॒र्यमा॑णो गृह्णीत गृह्णीता भिच॒र्यमा॑णः ।26) अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒-स्सर्वे॑षा॒ग्ं॒ सर्वे॑षा मभिच॒र्यमा॑णो ऽभिच॒र्यमा॑ण॒-स्सर्वे॑षाम् ।26) अ॒भि॒च॒र्यमा॑ण॒ इत्य॑भि - च॒र्यमा॑णः ।27) सर्वे॑षां॒-वैँ वै सर्वे॑षा॒ग्ं॒ सर्वे॑षां॒-वैँ ।28) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।29) ए॒त-त्पात्रा॑णा॒-म्पात्रा॑णा मे॒त दे॒त-त्पात्रा॑णाम् ।30) पात्रा॑णा मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्पात्रा॑णा॒-म्पात्रा॑णा मिन्द्रि॒यम् ।31) इ॒न्द्रि॒यं-यँ-द्यदि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-यँत् ।32) यदु॑क्थ्यपा॒त्र मु॑क्थ्यपा॒त्रं-यँ-द्यदु॑क्थ्यपा॒त्रम् ।33) उ॒क्थ्य॒पा॒त्रग्ं सर्वे॑ण॒ सर्वे॑णोक्थ्यपा॒त्र मु॑क्थ्यपा॒त्रग्ं सर्वे॑ण ।33) उ॒क्थ्य॒पा॒त्रमित्यु॑क्थ्य - पा॒त्रम् ।34) सर्वे॑ णै॒वैव सर्वे॑ण॒ सर्वे॑ णै॒व ।35) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।36) ए॒न॒ मि॒न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒ये णै॑न मेन मिन्द्रि॒येण॑ ।37) इ॒न्द्रि॒येणा त्यती᳚न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒ये णाति॑ ।38) अति॒ प्र प्रात्यति॒ प्र ।39) प्र यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ प्र प्र यु॑ङ्क्ते ।40) यु॒ङ्क्ते॒ सर॑स्वति॒ सर॑स्वति युङ्क्ते युङ्क्ते॒ सर॑स्वति ।41) सर॑स्व त्य॒भ्य॑भि सर॑स्वति॒ सर॑स्व त्य॒भि ।42) अ॒भि नो॑ नो अ॒भ्य॑भि नः॑ ।43) नो॒ ने॒षि॒ ने॒षि॒ नो॒ नो॒ ने॒षि॒ ।44) ने॒षि॒ वस्यो॒ वस्यो॑ नेषि नेषि॒ वस्यः॑ ।45) वस्य॒ इतीति॒ वस्यो॒ वस्य॒ इति॑ ।46) इति॑ पुरो॒रुच॑-म्पुरो॒रुच॒ मितीति॑ पुरो॒रुच᳚म् ।47) पु॒रो॒रुच॑-ङ्कुर्या-त्कुर्या-त्पुरो॒रुच॑-म्पुरो॒रुच॑-ङ्कुर्यात् ।47) पु॒रो॒रुच॒मिति॑ पुरः - रुच᳚म् ।48) कु॒र्या॒-द्वाग् वाक् कु॑र्या-त्कुर्या॒-द्वाक् ।49) वाग् वै वै वाग् वाग् वै ।50) वै सर॑स्वती॒ सर॑स्वती॒ वै वै सर॑स्वती ।॥ 25 ॥ (50/55)

  ---

  1) bhava̠ tyathātha̠ bhava̍ti̠ bhava̠ tyatha̍ ।2) atha̠ ta-ttada thātha̠ tat ।3) ta-nna na ta-tta-nna ।4) na prā̠pnōti̍ prā̠pnōti̠ na na prā̠pnōti̍ ।5) prā̠pnō tyura̠ ura̍ḥ prā̠pnōti̍ prā̠pnō tyura̍ḥ ।5) prā̠pnōtīti̍ pra - ā̠pnōti̍ ।6) ura̍ ivē̠ vōra̠ ura̍ iva ।7) i̠vai̠ta dē̠ta di̍vē vai̠tat ।8) ē̠ta-dya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠ta dē̠ta-dya̠jñasya̍ ।9) ya̠jñasya̠ vāg vāg ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vāk ।10) vāgi̍vēva̠ vāg vāgi̍va ।11) i̠va̠ ya-dyadi̍vēva̠ yat ।12) yadā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō ya-dyadā̎graya̠ṇaḥ ।13) ā̠gra̠ya̠ṇō vā̠chā vā̠chā ''gra̍ya̠ṇa ā̎graya̠ṇō vā̠chā ।14) vā̠chai vaiva vā̠chā vā̠chaiva ।15) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।16) ē̠na̠ mi̠ndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇai̍na mēna mindri̠yēṇa̍ ।17) i̠ndri̠yēṇa̠ sagṃ sa mi̍ndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ sam ।18) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।19) a̠rdha̠ya̠ti̠ na nārdha̍ya tyardhayati̠ na ।20) na tata̠ statō̠ na na tata̍ḥ ।21) tata̠ḥ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā̠-ntata̠ stata̠ḥ pāpī̍yān ।22) pāpī̍yā-nbhavati bhavati̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhavati ।23) bha̠va̠ tyu̠kthyā̎grā nu̠kthyā̎grā-nbhavati bhava tyu̠kthyā̎grān ।24) u̠kthyā̎grā-ngṛhṇīta gṛhṇītō̠kthyā̎grā nu̠kthyā̎grā-ngṛhṇīta ।24) u̠kthyā̎grā̠nityu̠kthya̍ - a̠grā̠n ।25) gṛ̠hṇī̠tā̠ bhi̠cha̠ryamā̍ṇō 'bhicha̠ryamā̍ṇō gṛhṇīta gṛhṇītā bhicha̠ryamā̍ṇaḥ ।26) a̠bhi̠cha̠ryamā̍ṇa̠-ssarvē̍ṣā̠gṃ̠ sarvē̍ṣā mabhicha̠ryamā̍ṇō 'bhicha̠ryamā̍ṇa̠-ssarvē̍ṣām ।26) a̠bhi̠cha̠ryamā̍ṇa̠ itya̍bhi - cha̠ryamā̍ṇaḥ ।27) sarvē̍ṣā̠ṃ vai vai sarvē̍ṣā̠gṃ̠ sarvē̍ṣā̠ṃ vai ।28) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।29) ē̠ta-tpātrā̍ṇā̠-mpātrā̍ṇā mē̠ta dē̠ta-tpātrā̍ṇām ।30) pātrā̍ṇā mindri̠ya mi̍ndri̠ya-mpātrā̍ṇā̠-mpātrā̍ṇā mindri̠yam ।31) i̠ndri̠yaṃ ya-dyadi̍ndri̠ya mi̍ndri̠yaṃ yat ।32) yadu̍kthyapā̠tra mu̍kthyapā̠traṃ ya-dyadu̍kthyapā̠tram ।33) u̠kthya̠pā̠tragṃ sarvē̍ṇa̠ sarvē̍ṇōkthyapā̠tra mu̍kthyapā̠tragṃ sarvē̍ṇa ।33) u̠kthya̠pā̠tramityu̍kthya - pā̠tram ।34) sarvē̍ ṇai̠vaiva sarvē̍ṇa̠ sarvē̍ ṇai̠va ।35) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।36) ē̠na̠ mi̠ndri̠yē ṇē̎mdri̠yē ṇai̍na mēna mindri̠yēṇa̍ ।37) i̠ndri̠yēṇā tyatī̎mdri̠yē ṇē̎mdri̠yē ṇāti̍ ।38) ati̠ pra prātyati̠ pra ।39) pra yu̍ṅktē yuṅktē̠ pra pra yu̍ṅktē ।40) yu̠ṅktē̠ sara̍svati̠ sara̍svati yuṅktē yuṅktē̠ sara̍svati ।41) sara̍sva tya̠bhya̍bhi sara̍svati̠ sara̍sva tya̠bhi ।42) a̠bhi nō̍ nō a̠bhya̍bhi na̍ḥ ।43) nō̠ nē̠ṣi̠ nē̠ṣi̠ nō̠ nō̠ nē̠ṣi̠ ।44) nē̠ṣi̠ vasyō̠ vasyō̍ nēṣi nēṣi̠ vasya̍ḥ ।45) vasya̠ itīti̠ vasyō̠ vasya̠ iti̍ ।46) iti̍ purō̠rucha̍-mpurō̠rucha̠ mitīti̍ purō̠rucha̎m ।47) pu̠rō̠rucha̍-ṅkuryā-tkuryā-tpurō̠rucha̍-mpurō̠rucha̍-ṅkuryāt ।47) pu̠rō̠rucha̠miti̍ puraḥ - rucha̎m ।48) ku̠ryā̠-dvāg vāk ku̍ryā-tkuryā̠-dvāk ।49) vāg vai vai vāg vāg vai ।50) vai sara̍svatī̠ sara̍svatī̠ vai vai sara̍svatī ।॥ 25 ॥ (50/55)

  meaning

  It comes to be; then that — then that does not reach; does not reach the chest; the chest is the support; from the chest the breath reaches all.

• verse 26

  1) सर॑स्वती वा॒चा वा॒चा सर॑स्वती॒ सर॑स्वती वा॒चा ।2) वा॒चै वैव वा॒चा वा॒चैव ।3) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।4) ए॒न॒ मत्य त्ये॑न मेन॒ मति॑ ।5) अति॒ प्र प्रात्यति॒ प्र ।6) प्र यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ प्र प्र यु॑ङ्क्ते ।7) यु॒ङ्क्ते॒ मा मा यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ मा ।8) मा त्व-त्त्व-न्मा मा त्वत् ।9) त्व-त्क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॑णि॒ त्व-त्त्व-त्क्षेत्रा॑णि ।10) क्षेत्रा॒ ण्यर॑णा॒ न्यर॑णानि॒ क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॒ ण्यर॑णानि ।11) अर॑णानि गन्म ग॒न्मा र॑णा॒ न्यर॑णानि गन्म ।12) ग॒न्मेतीति॑ गन्म ग॒न्मेति॑ ।13) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।14) आ॒ह॒ मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो रा॑हाह मृ॒त्योः ।15) मृ॒त्यो-र्वै वै मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो-र्वै ।16) वै क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॑णि॒ वै वै क्षेत्रा॑णि ।17) क्षेत्रा॒ ण्यर॑णा॒ न्यर॑णानि॒ क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॒ ण्यर॑णानि ।18) अर॑णानि॒ तेन॒ तेना र॑णा॒ न्यर॑णानि॒ तेन॑ ।19) तेनै॒ वैव तेन॒ तेनै॒व ।20) ए॒व मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो रे॒वैव मृ॒त्योः ।21) मृ॒त्योः, क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॑णि मृ॒त्यो-र्मृ॒त्योः, क्षेत्रा॑णि ।22) क्षेत्रा॑णि॒ न न क्षेत्रा॑णि॒ क्षेत्रा॑णि॒ न ।23) न ग॑च्छति गच्छति॒ न न ग॑च्छति ।24) ग॒च्छ॒ति॒ पू॒र्णा-न्पू॒र्णा-न्ग॑च्छति गच्छति पू॒र्णान् ।25) पू॒र्णा-न्ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्पू॒र्णा-न्पू॒र्णा-न्ग्रहान्॑ ।26) ग्रहा᳚-न्गृह्णीया-द्गृह्णीया॒-द्ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्गृह्णीयात् ।27) गृ॒ह्णी॒या॒ दा॒म॒या॒विन॑ आमया॒विनो॑ गृह्णीया-द्गृह्णीया दामया॒विनः॑ ।28) आ॒म॒या॒विनः॑ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ना॑मया॒विन॑ आमया॒विनः॑ प्रा॒णान् ।29) प्रा॒णान्. वै वै प्रा॒णा-न्प्रा॒णान्. वै ।29) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।30) वा ए॒त स्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।31) ए॒तस्य॒ शुख् छुगे॒त स्यै॒तस्य॒ शुक् ।32) शुगृ॑च्छ त्यृच्छति॒ शुख् छुगृ॑च्छति ।33) ऋ॒च्छ॒ति॒ यस्य॒ यस्य॑ र्च्छत्यृच्छति॒ यस्य॑ ।34) यस्या॒ मय॑ त्या॒मय॑ति॒ यस्य॒ यस्या॒ मय॑ति ।35) आ॒मय॑ति प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॒मय॑ त्या॒मय॑ति प्रा॒णाः ।36) प्रा॒णा ग्रहा॒ ग्रहाः᳚ प्रा॒णाः प्रा॒णा ग्रहाः᳚ ।36) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।37) ग्रहाः᳚ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्ग्रहा॒ ग्रहाः᳚ प्रा॒णान् ।38) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णाने॒व ।38) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।39) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।40) अ॒स्य॒ शु॒च-श्शु॒चो᳚ ऽस्यास्य शु॒चः ।41) शु॒चो मु॑ञ्चति मुञ्चति शु॒च-श्शु॒चो मु॑ञ्चति ।42) मु॒ञ्च॒ त्यु॒तोत मु॑ञ्चति मुञ्च त्यु॒त ।43) उ॒त यदि॒ यद्यु॒तोत यदि॑ ।44) यदी॒तासु॑ रि॒तासु॒-र्यदि॒ यदी॒तासुः॑ ।45) इ॒तासु॒-र्भव॑ति॒ भव॑ती॒तासु॑ रि॒तासु॒-र्भव॑ति ।45) इ॒तासु॒रिती॒त - अ॒सुः॒ ।46) भव॑ति॒ जीव॑ति॒ जीव॑ति॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ जीव॑ति ।47) जीव॑ त्ये॒वैव जीव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व ।48) ए॒व पू॒र्णा-न्पू॒र्णा ने॒वैव पू॒र्णान् ।49) पू॒र्णा-न्ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्पू॒र्णा-न्पू॒र्णा-न्ग्रहान्॑ ।50) ग्रहा᳚-न्गृह्णीया-द्गृह्णीया॒-द्ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्गृह्णीयात् ।51) गृ॒ह्णी॒या॒-द्यर्​हि॒ यर्​हि॑ गृह्णीया-द्गृह्णीया॒-द्यर्​हि॑ ।52) यर्​हि॑ प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ यर्​हि॒ यर्​हि॑ प॒र्जन्यः॑ ।53) प॒र्जन्यो॒ न न प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ न ।54) न वर्​षे॒त् वर्​षे॒त् न न वर्​षे᳚त् ।55) वर्​षे᳚-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णान्. वर्​षे॒त् वर्​षे᳚-त्प्रा॒णान् ।56) प्रा॒णान्. वै वै प्रा॒णा-न्प्रा॒णान्. वै ।56) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।57) वा ए॒तर्-ह्ये॒तर्​हि॒ वै वा ए॒तर्​हि॑ ।58) ए॒तर्​हि॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ मे॒तर्-ह्ये॒तर्​हि॑ प्र॒जाना᳚म् ।59) प्र॒जाना॒ग्ं॒ शुख् छु-क्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒ग्ं॒ शुक् ।59) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।60) शुगृ॑च्छ त्यृच्छति॒ शुख् छुगृ॑च्छति ।61) ऋ॒च्छ॒ति॒ यर्​हि॒ यर्​ह्यृ॑च्छ त्यृच्छति॒ यर्​हि॑ ।62) यर्​हि॑ प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ यर्​हि॒ यर्​हि॑ प॒र्जन्यः॑ ।63) प॒र्जन्यो॒ न न प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ न ।64) न वर्​ष॑ति॒ वर्​ष॑ति॒ न न वर्​ष॑ति ।65) वर्​ष॑ति प्रा॒णाः प्रा॒णा वर्​ष॑ति॒ वर्​ष॑ति प्रा॒णाः ।66) प्रा॒णा ग्रहा॒ ग्रहाः᳚ प्रा॒णाः प्रा॒णा ग्रहाः᳚ ।66) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।67) ग्रहाः᳚ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्ग्रहा॒ ग्रहाः᳚ प्रा॒णान् ।68) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णाने॒व ।68) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।69) ए॒व प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ मे॒वैव प्र॒जाना᳚म् ।70) प्र॒जानाग्ं॑ शु॒च-श्शु॒चः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जानाग्ं॑ शु॒चः ।70) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।71) शु॒चो मु॑ञ्चति मुञ्चति शु॒च-श्शु॒चो मु॑ञ्चति ।72) मु॒ञ्च॒ति॒ ता॒ज-क्ता॒ज-म्मु॑ञ्चति मुञ्चति ता॒जक् ।73) ता॒ज-क्प्र प्र ता॒ज-क्ता॒ज-क्प्र ।74) प्र व॑र्​षति वर्​षति॒ प्र प्र व॑र्​षति ।75) व॒र्॒ष॒तीति॑ वर्​षति ।॥ 26 ॥ (75/84)॥ अ. 7 ॥

  ---

  1) sara̍svatī vā̠chā vā̠chā sara̍svatī̠ sara̍svatī vā̠chā ।2) vā̠chai vaiva vā̠chā vā̠chaiva ।3) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।4) ē̠na̠ matya tyē̍na mēna̠ mati̍ ।5) ati̠ pra prātyati̠ pra ।6) pra yu̍ṅktē yuṅktē̠ pra pra yu̍ṅktē ।7) yu̠ṅktē̠ mā mā yu̍ṅktē yuṅktē̠ mā ।8) mā tva-ttva-nmā mā tvat ।9) tva-tkṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̍ṇi̠ tva-ttva-tkṣētrā̍ṇi ।10) kṣētrā̠ ṇyara̍ṇā̠ nyara̍ṇāni̠ kṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̠ ṇyara̍ṇāni ।11) ara̍ṇāni ganma ga̠nmā ra̍ṇā̠ nyara̍ṇāni ganma ।12) ga̠nmētīti̍ ganma ga̠nmēti̍ ।13) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।14) ā̠ha̠ mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō rā̍hāha mṛ̠tyōḥ ।15) mṛ̠tyō-rvai vai mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō-rvai ।16) vai kṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̍ṇi̠ vai vai kṣētrā̍ṇi ।17) kṣētrā̠ ṇyara̍ṇā̠ nyara̍ṇāni̠ kṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̠ ṇyara̍ṇāni ।18) ara̍ṇāni̠ tēna̠ tēnā ra̍ṇā̠ nyara̍ṇāni̠ tēna̍ ।19) tēnai̠ vaiva tēna̠ tēnai̠va ।20) ē̠va mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō rē̠vaiva mṛ̠tyōḥ ।21) mṛ̠tyōḥ, kṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̍ṇi mṛ̠tyō-rmṛ̠tyōḥ, kṣētrā̍ṇi ।22) kṣētrā̍ṇi̠ na na kṣētrā̍ṇi̠ kṣētrā̍ṇi̠ na ।23) na ga̍chChati gachChati̠ na na ga̍chChati ।24) ga̠chCha̠ti̠ pū̠rṇā-npū̠rṇā-nga̍chChati gachChati pū̠rṇān ।25) pū̠rṇā-ngrahā̠-ngrahā̎-npū̠rṇā-npū̠rṇā-ngrahān̍ ।26) grahā̎-ngṛhṇīyā-dgṛhṇīyā̠-dgrahā̠-ngrahā̎-ngṛhṇīyāt ।27) gṛ̠hṇī̠yā̠ dā̠ma̠yā̠vina̍ āmayā̠vinō̍ gṛhṇīyā-dgṛhṇīyā dāmayā̠vina̍ḥ ।28) ā̠ma̠yā̠vina̍ḥ prā̠ṇā-nprā̠ṇā nā̍mayā̠vina̍ āmayā̠vina̍ḥ prā̠ṇān ।29) prā̠ṇān. vai vai prā̠ṇā-nprā̠ṇān. vai ।29) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।30) vā ē̠ta syai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।31) ē̠tasya̠ śukh Chugē̠ta syai̠tasya̠ śuk ।32) śugṛ̍chCha tyṛchChati̠ śukh Chugṛ̍chChati ।33) ṛ̠chCha̠ti̠ yasya̠ yasya̍ rchChatyṛchChati̠ yasya̍ ।34) yasyā̠ maya̍ tyā̠maya̍ti̠ yasya̠ yasyā̠ maya̍ti ।35) ā̠maya̍ti prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̠maya̍ tyā̠maya̍ti prā̠ṇāḥ ।36) prā̠ṇā grahā̠ grahā̎ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā grahā̎ḥ ।36) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।37) grahā̎ḥ prā̠ṇā-nprā̠ṇā-ngrahā̠ grahā̎ḥ prā̠ṇān ।38) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇānē̠va ।38) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।39) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।40) a̠sya̠ śu̠cha-śśu̠chō̎ 'syāsya śu̠chaḥ ।41) śu̠chō mu̍ñchati muñchati śu̠cha-śśu̠chō mu̍ñchati ।42) mu̠ñcha̠ tyu̠tōta mu̍ñchati muñcha tyu̠ta ।43) u̠ta yadi̠ yadyu̠tōta yadi̍ ।44) yadī̠tāsu̍ ri̠tāsu̠-ryadi̠ yadī̠tāsu̍ḥ ।45) i̠tāsu̠-rbhava̍ti̠ bhava̍tī̠tāsu̍ ri̠tāsu̠-rbhava̍ti ।45) i̠tāsu̠ritī̠ta - a̠su̠ḥ ।46) bhava̍ti̠ jīva̍ti̠ jīva̍ti̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ jīva̍ti ।47) jīva̍ tyē̠vaiva jīva̍ti̠ jīva̍tyē̠va ।48) ē̠va pū̠rṇā-npū̠rṇā nē̠vaiva pū̠rṇān ।49) pū̠rṇā-ngrahā̠-ngrahā̎-npū̠rṇā-npū̠rṇā-ngrahān̍ ।50) grahā̎-ngṛhṇīyā-dgṛhṇīyā̠-dgrahā̠-ngrahā̎-ngṛhṇīyāt ।51) gṛ̠hṇī̠yā̠-dyar​hi̠ yar​hi̍ gṛhṇīyā-dgṛhṇīyā̠-dyar​hi̍ ।52) yar​hi̍ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ yar​hi̠ yar​hi̍ pa̠rjanya̍ḥ ।53) pa̠rjanyō̠ na na pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ na ।54) na var​ṣē̠t var​ṣē̠t na na var​ṣē̎t ।55) var​ṣē̎-tprā̠ṇā-nprā̠ṇān. var​ṣē̠t var​ṣē̎-tprā̠ṇān ।56) prā̠ṇān. vai vai prā̠ṇā-nprā̠ṇān. vai ।56) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।57) vā ē̠tar-hyē̠tar​hi̠ vai vā ē̠tar​hi̍ ।58) ē̠tar​hi̍ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ mē̠tar-hyē̠tar​hi̍ pra̠jānā̎m ।59) pra̠jānā̠gṃ̠ śukh Chu-kpra̠jānā̎-mpra̠jānā̠gṃ̠ śuk ।59) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।60) śugṛ̍chCha tyṛchChati̠ śukh Chugṛ̍chChati ।61) ṛ̠chCha̠ti̠ yar​hi̠ yar​hyṛ̍chCha tyṛchChati̠ yar​hi̍ ।62) yar​hi̍ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ yar​hi̠ yar​hi̍ pa̠rjanya̍ḥ ।63) pa̠rjanyō̠ na na pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ na ।64) na var​ṣa̍ti̠ var​ṣa̍ti̠ na na var​ṣa̍ti ।65) var​ṣa̍ti prā̠ṇāḥ prā̠ṇā var​ṣa̍ti̠ var​ṣa̍ti prā̠ṇāḥ ।66) prā̠ṇā grahā̠ grahā̎ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā grahā̎ḥ ।66) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।67) grahā̎ḥ prā̠ṇā-nprā̠ṇā-ngrahā̠ grahā̎ḥ prā̠ṇān ।68) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇānē̠va ।68) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।69) ē̠va pra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ mē̠vaiva pra̠jānā̎m ।70) pra̠jānāgṃ̍ śu̠cha-śśu̠chaḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānāgṃ̍ śu̠chaḥ ।70) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।71) śu̠chō mu̍ñchati muñchati śu̠cha-śśu̠chō mu̍ñchati ।72) mu̠ñcha̠ti̠ tā̠ja-ktā̠ja-mmu̍ñchati muñchati tā̠jak ।73) tā̠ja-kpra pra tā̠ja-ktā̠ja-kpra ।74) pra va̍r​ṣati var​ṣati̠ pra pra va̍r​ṣati ।75) va̠r̠ṣa̠tīti̍ var​ṣati ।॥ 26 ॥ (75/84)॥ a. 7 ॥

  meaning

  Sarasvati is the speech; with speech she is established; he that is speech, by speech alone the rite is made whole and complete.

• verse 27

  1) गा॒य॒त्रो वै वै गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो वै ।2) वा ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो वै वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः ।3) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र मै᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गा॑य॒त्रम् ।3) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।4) गा॒य॒त्र-म्प्रा॑य॒णीय॑-म्प्राय॒णीय॑-ङ्गाय॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र-म्प्रा॑य॒णीय᳚म् ।5) प्रा॒य॒णीय॒ मह॒ रहः॑ प्राय॒णीय॑-म्प्राय॒णीय॒ महः॑ ।5) प्रा॒य॒णीय॒मिति॑ प्र - अ॒य॒नीय᳚म् ।6) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।7) तस्मा᳚-त्प्राय॒णीये᳚ प्राय॒णीये॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प्राय॒णीये᳚ ।8) प्रा॒य॒णीये ऽह॒-न्नह॑-न्प्राय॒णीये᳚ प्राय॒णीये ऽहन्न्॑ ।8) प्रा॒य॒णीय॒ इति॑ प्र - अ॒य॒नीये᳚ ।9) अह॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो ऽह॒-न्नह॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।10) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।10) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।11) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।12) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।13) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।14) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।15) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।15) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।16) गृ॒ह्णा॒ति॒ त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो गृह्णाति गृह्णाति॒ त्रैष्टु॑भः ।17) त्रैष्टु॑भो॒ वै वै त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो॒ वै ।18) वै शु॒क्र-श्शु॒क्रो वै वै शु॒क्रः ।19) शु॒क्र स्त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भग्ं शु॒क्र-श्शु॒क्र स्त्रैष्टु॑भम् ।20) त्रैष्टु॑भ-न्द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒-न्त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भ-न्द्वि॒तीय᳚म् ।21) द्वि॒तीय॒ मह॒ रह॑-र्द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒ महः॑ ।22) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।23) तस्मा᳚-द्द्वि॒तीये᳚ द्वि॒तीये॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्द्वि॒तीये᳚ ।24) द्वि॒तीये ऽह॒-न्नह॑-न्द्वि॒तीये᳚ द्वि॒तीये ऽहन्न्॑ ।25) अह॑-ञ्छु॒क्र-श्शु॒क्रो ऽह॒-न्नह॑-ञ्छु॒क्रः ।26) शु॒क्रो गृ॑ह्यते गृह्यते शु॒क्र-श्शु॒क्रो गृ॑ह्यते ।27) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।28) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।29) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।30) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।31) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।31) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।32) गृ॒ह्णा॒ति॒ जाग॑तो॒ जाग॑तो गृह्णाति गृह्णाति॒ जाग॑तः ।33) जाग॑तो॒ वै वै जाग॑तो॒ जाग॑तो॒ वै ।34) वा आ᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो वै वा आ᳚ग्रय॒णः ।35) आ॒ग्र॒य॒णो जाग॑त॒-ञ्जाग॑त माग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो जाग॑तम् ।36) जाग॑त-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒-ञ्जाग॑त॒-ञ्जाग॑त-न्तृ॒तीय᳚म् ।37) तृ॒तीय॒ मह॒ रह॑ स्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒ महः॑ ।38) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।39) तस्मा᳚-त्तृ॒तीये॑ तृ॒तीये॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्तृ॒तीये᳚ ।40) तृ॒तीये ऽह॒-न्नह॑-न्तृ॒तीये॑ तृ॒तीये ऽहन्न्॑ ।41) अह॑-न्नाग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो ऽह॒-न्नह॑-न्नाग्रय॒णः ।42) आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते गृह्यत आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो गृ॑ह्यते ।43) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।44) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।45) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।46) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।47) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।47) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।48) गृ॒ह्णा॒ त्ये॒त दे॒त-द्गृ॑ह्णाति गृह्णा त्ये॒तत् ।49) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।50) वै य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-वैँ वै य॒ज्ञम् ।॥ 27 ॥ (50/57)

  ---

  1) gā̠ya̠trō vai vai gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō vai ।2) vā ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vō vai vā ai̎mdravāya̠vaḥ ।3) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠tra mai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gā̍ya̠tram ।3) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।4) gā̠ya̠tra-mprā̍ya̠ṇīya̍-mprāya̠ṇīya̍-ṅgāya̠tra-ṅgā̍ya̠tra-mprā̍ya̠ṇīya̎m ।5) prā̠ya̠ṇīya̠ maha̠ raha̍ḥ prāya̠ṇīya̍-mprāya̠ṇīya̠ maha̍ḥ ।5) prā̠ya̠ṇīya̠miti̍ pra - a̠ya̠nīya̎m ।6) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।7) tasmā̎-tprāya̠ṇīyē̎ prāya̠ṇīyē̠ tasmā̠-ttasmā̎-tprāya̠ṇīyē̎ ।8) prā̠ya̠ṇīyē 'ha̠-nnaha̍-nprāya̠ṇīyē̎ prāya̠ṇīyē 'hann̍ ।8) prā̠ya̠ṇīya̠ iti̍ pra - a̠ya̠nīyē̎ ।9) aha̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō 'ha̠-nnaha̍-nnaindravāya̠vaḥ ।10) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।10) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।11) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।12) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।13) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।14) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।15) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।15) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।16) gṛ̠hṇā̠ti̠ traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō gṛhṇāti gṛhṇāti̠ traiṣṭu̍bhaḥ ।17) traiṣṭu̍bhō̠ vai vai traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō̠ vai ।18) vai śu̠kra-śśu̠krō vai vai śu̠kraḥ ।19) śu̠kra straiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bhagṃ śu̠kra-śśu̠kra straiṣṭu̍bham ।20) traiṣṭu̍bha-ndvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠-ntraiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bha-ndvi̠tīya̎m ।21) dvi̠tīya̠ maha̠ raha̍-rdvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠ maha̍ḥ ।22) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।23) tasmā̎-ddvi̠tīyē̎ dvi̠tīyē̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddvi̠tīyē̎ ।24) dvi̠tīyē 'ha̠-nnaha̍-ndvi̠tīyē̎ dvi̠tīyē 'hann̍ ।25) aha̍-ñChu̠kra-śśu̠krō 'ha̠-nnaha̍-ñChu̠kraḥ ।26) śu̠krō gṛ̍hyatē gṛhyatē śu̠kra-śśu̠krō gṛ̍hyatē ।27) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।28) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।29) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।30) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।31) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।31) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।32) gṛ̠hṇā̠ti̠ jāga̍tō̠ jāga̍tō gṛhṇāti gṛhṇāti̠ jāga̍taḥ ।33) jāga̍tō̠ vai vai jāga̍tō̠ jāga̍tō̠ vai ।34) vā ā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō vai vā ā̎graya̠ṇaḥ ।35) ā̠gra̠ya̠ṇō jāga̍ta̠-ñjāga̍ta māgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō jāga̍tam ।36) jāga̍ta-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠-ñjāga̍ta̠-ñjāga̍ta-ntṛ̠tīya̎m ।37) tṛ̠tīya̠ maha̠ raha̍ stṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ maha̍ḥ ।38) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।39) tasmā̎-ttṛ̠tīyē̍ tṛ̠tīyē̠ tasmā̠-ttasmā̎-ttṛ̠tīyē̎ ।40) tṛ̠tīyē 'ha̠-nnaha̍-ntṛ̠tīyē̍ tṛ̠tīyē 'hann̍ ।41) aha̍-nnāgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō 'ha̠-nnaha̍-nnāgraya̠ṇaḥ ।42) ā̠gra̠ya̠ṇō gṛ̍hyatē gṛhyata āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō gṛ̍hyatē ।43) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।44) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।45) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।46) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।47) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।47) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।48) gṛ̠hṇā̠ tyē̠ta dē̠ta-dgṛ̍hṇāti gṛhṇā tyē̠tat ।49) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।50) vai ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vai vai ya̠jñam ।॥ 27 ॥ (50/57)

  meaning

  The gayatra is the aindravayana; the aindravayana is the gayatra; the aindravayana is the gayatra together; they contain each other and the rite is complete.

• verse 28

  1) य॒ज्ञ मा॑प दाप-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मा॑पत् ।2) आ॒प॒-द्य-द्यदा॑प दाप॒-द्यत् ।3) यच् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य-द्यच् छन्दाग्ं॑सि ।4) छन्दाग्॑ स्या॒प्नो त्या॒प्नोति॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्या॒प्नोति॑ ।5) आ॒प्नोति॒ य-द्यदा॒प्नो त्या॒प्नोति॒ यत् ।6) यदा᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो य-द्यदा᳚ग्रय॒णः ।7) आ॒ग्र॒य॒ण-श्श्व-श्श्व आ᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒ण-श्श्वः ।8) श्वो गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ श्व-श्श्वो गृ॒ह्यते᳚ ।9) गृ॒ह्यते॒ यत्र॒ यत्र॑ गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ ।10) यत्रै॒ वैव यत्र॒ यत्रै॒व ।11) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।12) य॒ज्ञ मदृ॑श॒-न्नदृ॑शन्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मदृ॑शन्न् ।13) अदृ॑श॒-न्तत॒ स्ततो ऽदृ॑श॒-न्नदृ॑श॒-न्ततः॑ ।14) तत॑ ए॒वैव तत॒ स्तत॑ ए॒व ।15) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।16) ए॒न॒-म्पुनः॒ पुन॑ रेन मेन॒-म्पुनः॑ ।17) पुनः॒ प्र प्र पुनः॒ पुनः॒ प्र ।18) प्र यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ प्र प्र यु॑ङ्क्ते ।19) यु॒ङ्क्ते॒ जग॑न्मुखो॒ जग॑न्मुखो युङ्क्ते युङ्क्ते॒ जग॑न्मुखः ।20) जग॑न्मुखो॒ वै वै जग॑न्मुखो॒ जग॑न्मुखो॒ वै ।20) जग॑न्मुख॒ इति॒ जग॑त् - मु॒खः॒ ।21) वै द्वि॒तीयो᳚ द्वि॒तीयो॒ वै वै द्वि॒तीयः॑ ।22) द्वि॒तीय॑ स्त्रिरा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्रो द्वि॒तीयो᳚ द्वि॒तीय॑ स्त्रिरा॒त्रः ।23) त्रि॒रा॒त्रो जाग॑तो॒ जाग॑त स्त्रिरा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्रो जाग॑तः ।23) त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि - रा॒त्रः ।24) जाग॑त आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो जाग॑तो॒ जाग॑त आग्रय॒णः ।25) आ॒ग्र॒य॒णो य-द्यदा᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो यत् ।26) यच् च॑तु॒र्थे च॑तु॒र्थे य-द्यच् च॑तु॒र्थे ।27) च॒तु॒र्थे ऽह॒-न्नहग्ग्॑ श्चतु॒र्थे च॑तु॒र्थे ऽहन्न्॑ ।28) अह॑-न्नाग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो ऽह॒-न्नह॑-न्नाग्रय॒णः ।29) आ॒ग्र॒य॒णो गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यत॑ आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो गृ॒ह्यते᳚ ।30) गृ॒ह्यते॒ स्वे स्वे गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ स्वे ।31) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।32) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।33) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।34) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।34) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।35) गृ॒ह्णा॒ त्यथो॒ अथो॑ गृह्णाति गृह्णा॒ त्यथो᳚ ।36) अथो॒ स्वग्ग्​ स्व मथो॒ अथो॒ स्वम् ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।38) ए॒व छन्द॒ श्छन्द॑ ए॒वैव छन्दः॑ ।39) छन्दो ऽन्वनु॒ च्छन्द॒ श्छन्दो ऽनु॑ ।40) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।41) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ राथ॑न्तरो॒ राथ॑न्तरः प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ राथ॑न्तरः ।41) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।42) राथ॑न्तरो॒ वै वै राथ॑न्तरो॒ राथ॑न्तरो॒ वै ।42) राथ॑न्तर॒ इति॒ राथं᳚ - त॒रः॒ ।43) वा ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो वै वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः ।44) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो राथ॑न्तर॒ग्ं॒ राथ॑न्तर मैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो राथ॑न्तरम् ।44) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।45) राथ॑न्तर-म्पञ्च॒म-म्प॑ञ्च॒मग्ं राथ॑न्तर॒ग्ं॒ राथ॑न्तर-म्पञ्च॒मम् ।45) राथ॑न्तर॒मिति॒ राथं᳚ - त॒र॒म् ।46) प॒ञ्च॒म मह॒ रहः॑ पञ्च॒म-म्प॑ञ्च॒म महः॑ ।47) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।48) तस्मा᳚-त्पञ्च॒मे प॑ञ्च॒मे तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्पञ्च॒मे ।49) प॒ञ्च॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्पञ्च॒मे प॑ञ्च॒मे ऽहन्न्॑ ।50) अह॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो ऽह॒-न्नह॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।॥ 28 ॥ (50/58)

  ---

  1) ya̠jña mā̍pa dāpa-dya̠jñaṃ ya̠jña mā̍pat ।2) ā̠pa̠-dya-dyadā̍pa dāpa̠-dyat ।3) yach Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ ya-dyach Chandāgṃ̍si ।4) Chandāg̍ syā̠pnō tyā̠pnōti̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syā̠pnōti̍ ।5) ā̠pnōti̠ ya-dyadā̠pnō tyā̠pnōti̠ yat ।6) yadā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō ya-dyadā̎graya̠ṇaḥ ।7) ā̠gra̠ya̠ṇa-śśva-śśva ā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇa-śśvaḥ ।8) śvō gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ śva-śśvō gṛ̠hyatē̎ ।9) gṛ̠hyatē̠ yatra̠ yatra̍ gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ yatra̍ ।10) yatrai̠ vaiva yatra̠ yatrai̠va ।11) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।12) ya̠jña madṛ̍śa̠-nnadṛ̍śan. ya̠jñaṃ ya̠jña madṛ̍śann ।13) adṛ̍śa̠-ntata̠ statō 'dṛ̍śa̠-nnadṛ̍śa̠-ntata̍ḥ ।14) tata̍ ē̠vaiva tata̠ stata̍ ē̠va ।15) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।16) ē̠na̠-mpuna̠ḥ puna̍ rēna mēna̠-mpuna̍ḥ ।17) puna̠ḥ pra pra puna̠ḥ puna̠ḥ pra ।18) pra yu̍ṅktē yuṅktē̠ pra pra yu̍ṅktē ।19) yu̠ṅktē̠ jaga̍nmukhō̠ jaga̍nmukhō yuṅktē yuṅktē̠ jaga̍nmukhaḥ ।20) jaga̍nmukhō̠ vai vai jaga̍nmukhō̠ jaga̍nmukhō̠ vai ।20) jaga̍nmukha̠ iti̠ jaga̍t - mu̠kha̠ḥ ।21) vai dvi̠tīyō̎ dvi̠tīyō̠ vai vai dvi̠tīya̍ḥ ।22) dvi̠tīya̍ strirā̠tra stri̍rā̠trō dvi̠tīyō̎ dvi̠tīya̍ strirā̠traḥ ।23) tri̠rā̠trō jāga̍tō̠ jāga̍ta strirā̠tra stri̍rā̠trō jāga̍taḥ ।23) tri̠rā̠tra iti̍ tri - rā̠traḥ ।24) jāga̍ta āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō jāga̍tō̠ jāga̍ta āgraya̠ṇaḥ ।25) ā̠gra̠ya̠ṇō ya-dyadā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō yat ।26) yach cha̍tu̠rthē cha̍tu̠rthē ya-dyach cha̍tu̠rthē ।27) cha̠tu̠rthē 'ha̠-nnahagg̍ śchatu̠rthē cha̍tu̠rthē 'hann̍ ।28) aha̍-nnāgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō 'ha̠-nnaha̍-nnāgraya̠ṇaḥ ।29) ā̠gra̠ya̠ṇō gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyata̍ āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō gṛ̠hyatē̎ ।30) gṛ̠hyatē̠ svē svē gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ svē ।31) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।32) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।33) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।34) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।34) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।35) gṛ̠hṇā̠ tyathō̠ athō̍ gṛhṇāti gṛhṇā̠ tyathō̎ ।36) athō̠ svagg​ sva mathō̠ athō̠ svam ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।38) ē̠va Chanda̠ śChanda̍ ē̠vaiva Chanda̍ḥ ।39) Chandō 'nvanu̠ chChanda̠ śChandō 'nu̍ ।40) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।41) pa̠ryāva̍rtantē̠ rātha̍ntarō̠ rātha̍ntaraḥ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ rātha̍ntaraḥ ।41) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।42) rātha̍ntarō̠ vai vai rātha̍ntarō̠ rātha̍ntarō̠ vai ।42) rātha̍ntara̠ iti̠ rātha̎m - ta̠ra̠ḥ ।43) vā ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vō vai vā ai̎mdravāya̠vaḥ ।44) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō rātha̍ntara̠gṃ̠ rātha̍ntara maindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō rātha̍ntaram ।44) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।45) rātha̍ntara-mpañcha̠ma-mpa̍ñcha̠magṃ rātha̍ntara̠gṃ̠ rātha̍ntara-mpañcha̠mam ।45) rātha̍ntara̠miti̠ rātha̎m - ta̠ra̠m ।46) pa̠ñcha̠ma maha̠ raha̍ḥ pañcha̠ma-mpa̍ñcha̠ma maha̍ḥ ।47) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।48) tasmā̎-tpañcha̠mē pa̍ñcha̠mē tasmā̠-ttasmā̎-tpañcha̠mē ।49) pa̠ñcha̠mē 'ha̠-nnaha̍-npañcha̠mē pa̍ñcha̠mē 'hann̍ ।50) aha̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō 'ha̠-nnaha̍-nnaindravāya̠vaḥ ।॥ 28 ॥ (50/58)

  meaning

  He attained the sacrifice; having attained it, the meters attained it; through the meters the sacrifice was attained; all that comes to be attains through this.

• verse 29

  1) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।1) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।2) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।3) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।4) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।5) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।6) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।6) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।7) गृ॒ह्णा॒ति॒ बार्​ह॑तो॒ बार्​ह॑तो गृह्णाति गृह्णाति॒ बार्​ह॑तः ।8) बार्​ह॑तो॒ वै वै बार्​ह॑तो॒ बार्​ह॑तो॒ वै ।9) वै शु॒क्र-श्शु॒क्रो वै वै शु॒क्रः ।10) शु॒क्रो बार्​ह॑त॒-म्बार्​ह॑तग्ं शु॒क्र-श्शु॒क्रो बार्​ह॑तम् ।11) बार्​ह॑तग्ं ष॒ष्ठग्ं ष॒ष्ठ-म्बार्​ह॑त॒-म्बार्​ह॑तग्ं ष॒ष्ठम् ।12) ष॒ष्ठ मह॒ रह॑ ष्ष॒ष्ठग्ं ष॒ष्ठ महः॑ ।13) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।14) तस्मा᳚ थ्ष॒ष्ठे ष॒ष्ठे तस्मा॒-त्तस्मा᳚ थ्ष॒ष्ठे ।15) ष॒ष्ठे ऽह॒-न्नहन्᳚ थ्ष॒ष्ठे ष॒ष्ठे ऽहन्न्॑ ।16) अह॑-ञ्छु॒क्र-श्शु॒क्रो ऽह॒-न्नह॑-ञ्छु॒क्रः ।17) शु॒क्रो गृ॑ह्यते गृह्यते शु॒क्र-श्शु॒क्रो गृ॑ह्यते ।18) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।19) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।20) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।21) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।22) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।22) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।23) गृ॒ह्णा॒ त्ये॒त दे॒त-द्गृ॑ह्णाति गृह्णा त्ये॒तत् ।24) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।25) वै द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीयं॒-वैँ वै द्वि॒तीय᳚म् ।26) द्वि॒तीयं॑-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीयं॑-यँ॒ज्ञम् ।27) य॒ज्ञ मा॑प दाप-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मा॑पत् ।28) आ॒प॒-द्य-द्यदा॑प दाप॒-द्यत् ।29) यच् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य-द्यच् छन्दाग्ं॑सि ।30) छन्दाग्॑ स्या॒प्नो त्या॒प्नोति॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्या॒प्नोति॑ ।31) आ॒प्नोति॒ य-द्यदा॒प्नो त्या॒प्नोति॒ यत् ।32) यच्छु॒क्र-श्शु॒क्रो य-द्यच्छु॒क्रः ।33) शु॒क्र-श्श्व-श्श्व-श्शु॒क्र-श्शु॒क्र-श्श्वः ।34) श्वो गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ श्व-श्श्वो गृ॒ह्यते᳚ ।35) गृ॒ह्यते॒ यत्र॒ यत्र॑ गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ ।36) यत्रै॒ वैव यत्र॒ यत्रै॒व ।37) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।38) य॒ज्ञ मदृ॑श॒-न्नदृ॑शन्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मदृ॑शन्न् ।39) अदृ॑श॒-न्तत॒ स्ततो ऽदृ॑श॒-न्नदृ॑श॒-न्ततः॑ ।40) तत॑ ए॒वैव तत॒ स्तत॑ ए॒व ।41) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।42) ए॒न॒-म्पुनः॒ पुन॑ रेन मेन॒-म्पुनः॑ ।43) पुनः॒ प्र प्र पुनः॒ पुनः॒ प्र ।44) प्र यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ प्र प्र यु॑ङ्क्ते ।45) यु॒ङ्क्ते॒ त्रि॒ष्टुं​मु॑ख स्त्रि॒ष्टुं​मु॑खो युङ्क्ते युङ्क्ते त्रि॒ष्टुं​मु॑खः ।46) त्रि॒ष्टुं​मु॑खो॒ वै वै त्रि॒ष्टुं​मु॑ख स्त्रि॒ष्टुं​मु॑खो॒ वै ।46) त्रि॒ष्टुं​मु॑ख॒ इति॑ त्रि॒ष्टुक् - मु॒खः॒ ।47) वै तृ॒तीय॑ स्तृ॒तीयो॒ वै वै तृ॒तीयः॑ ।48) तृ॒तीय॑ स्त्रिरा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्र स्तृ॒तीय॑ स्तृ॒तीय॑ स्त्रिरा॒त्रः ।49) त्रि॒रा॒त्र स्त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भ स्त्रिरा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्र स्त्रैष्टु॑भः ।49) त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि - रा॒त्रः ।50) त्रैष्टु॑भ-श्शु॒क्र-श्शु॒क्र स्त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भ-श्शु॒क्रः ।॥ 29 ॥ (50/55)

  ---

  1) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।1) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।2) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।3) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।4) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।5) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।6) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।6) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।7) gṛ̠hṇā̠ti̠ bār​ha̍tō̠ bār​ha̍tō gṛhṇāti gṛhṇāti̠ bār​ha̍taḥ ।8) bār​ha̍tō̠ vai vai bār​ha̍tō̠ bār​ha̍tō̠ vai ।9) vai śu̠kra-śśu̠krō vai vai śu̠kraḥ ।10) śu̠krō bār​ha̍ta̠-mbār​ha̍tagṃ śu̠kra-śśu̠krō bār​ha̍tam ।11) bār​ha̍tagṃ ṣa̠ṣṭhagṃ ṣa̠ṣṭha-mbār​ha̍ta̠-mbār​ha̍tagṃ ṣa̠ṣṭham ।12) ṣa̠ṣṭha maha̠ raha̍ ṣṣa̠ṣṭhagṃ ṣa̠ṣṭha maha̍ḥ ।13) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।14) tasmā̎ thṣa̠ṣṭhē ṣa̠ṣṭhē tasmā̠-ttasmā̎ thṣa̠ṣṭhē ।15) ṣa̠ṣṭhē 'ha̠-nnahan̎ thṣa̠ṣṭhē ṣa̠ṣṭhē 'hann̍ ।16) aha̍-ñChu̠kra-śśu̠krō 'ha̠-nnaha̍-ñChu̠kraḥ ।17) śu̠krō gṛ̍hyatē gṛhyatē śu̠kra-śśu̠krō gṛ̍hyatē ।18) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।19) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।20) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।21) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।22) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।22) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।23) gṛ̠hṇā̠ tyē̠ta dē̠ta-dgṛ̍hṇāti gṛhṇā tyē̠tat ।24) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।25) vai dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠ṃ vai vai dvi̠tīya̎m ।26) dvi̠tīya̍ṃ ya̠jñaṃ ya̠jña-ndvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̍ṃ ya̠jñam ।27) ya̠jña mā̍pa dāpa-dya̠jñaṃ ya̠jña mā̍pat ।28) ā̠pa̠-dya-dyadā̍pa dāpa̠-dyat ।29) yach Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ ya-dyach Chandāgṃ̍si ।30) Chandāg̍ syā̠pnō tyā̠pnōti̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syā̠pnōti̍ ।31) ā̠pnōti̠ ya-dyadā̠pnō tyā̠pnōti̠ yat ।32) yachChu̠kra-śśu̠krō ya-dyachChu̠kraḥ ।33) śu̠kra-śśva-śśva-śśu̠kra-śśu̠kra-śśvaḥ ।34) śvō gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ śva-śśvō gṛ̠hyatē̎ ।35) gṛ̠hyatē̠ yatra̠ yatra̍ gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ yatra̍ ।36) yatrai̠ vaiva yatra̠ yatrai̠va ।37) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।38) ya̠jña madṛ̍śa̠-nnadṛ̍śan. ya̠jñaṃ ya̠jña madṛ̍śann ।39) adṛ̍śa̠-ntata̠ statō 'dṛ̍śa̠-nnadṛ̍śa̠-ntata̍ḥ ।40) tata̍ ē̠vaiva tata̠ stata̍ ē̠va ।41) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।42) ē̠na̠-mpuna̠ḥ puna̍ rēna mēna̠-mpuna̍ḥ ।43) puna̠ḥ pra pra puna̠ḥ puna̠ḥ pra ।44) pra yu̍ṅktē yuṅktē̠ pra pra yu̍ṅktē ।45) yu̠ṅktē̠ tri̠ṣṭuṃ​mu̍kha stri̠ṣṭuṃ​mu̍khō yuṅktē yuṅktē tri̠ṣṭuṃ​mu̍khaḥ ।46) tri̠ṣṭuṃ​mu̍khō̠ vai vai tri̠ṣṭuṃ​mu̍kha stri̠ṣṭuṃ​mu̍khō̠ vai ।46) tri̠ṣṭuṃ​mu̍kha̠ iti̍ tri̠ṣṭuk - mu̠kha̠ḥ ।47) vai tṛ̠tīya̍ stṛ̠tīyō̠ vai vai tṛ̠tīya̍ḥ ।48) tṛ̠tīya̍ strirā̠tra stri̍rā̠tra stṛ̠tīya̍ stṛ̠tīya̍ strirā̠traḥ ।49) tri̠rā̠tra straiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bha strirā̠tra stri̍rā̠tra straiṣṭu̍bhaḥ ।49) tri̠rā̠tra iti̍ tri - rā̠traḥ ।50) traiṣṭu̍bha-śśu̠kra-śśu̠kra straiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bha-śśu̠kraḥ ।॥ 29 ॥ (50/55)

  meaning

  The aindravayana is drawn; it is drawn in its own group; in its own group the result stands; through this the whole sacrifice is established.

• verse 30

  1) शु॒क्रो य-द्यच्छु॒क्र-श्शु॒क्रो यत् ।2) य-थ्स॑प्त॒मे स॑प्त॒मे य-द्य-थ्स॑प्त॒मे ।3) स॒प्त॒मे ऽह॒-न्नहन्᳚ थ्सप्त॒मे स॑प्त॒मे ऽहन्न्॑ ।4) अह॑-ञ्छु॒क्र-श्शु॒क्रो ऽह॒-न्नह॑-ञ्छु॒क्रः ।5) शु॒क्रो गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॑ शु॒क्र-श्शु॒क्रो गृ॒ह्यते᳚ ।6) गृ॒ह्यते॒ स्वे स्वे गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ स्वे ।7) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।8) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।9) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।10) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।10) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।11) गृ॒ह्णा॒ त्यथो॒ अथो॑ गृह्णाति गृह्णा॒ त्यथो᳚ ।12) अथो॒ स्वग्ग्​ स्व मथो॒ अथो॒ स्वम् ।12) अथो॒ इत्यथो᳚ ।13) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।14) ए॒व छन्द॒ श्छन्द॑ ए॒वैव छन्दः॑ ।15) छन्दो ऽन्वनु॒ च्छन्द॒ श्छन्दो ऽनु॑ ।16) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।17) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ वाग् वा-क्प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ वाक् ।17) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।18) वाग् वै वै वाग् वाग् वै ।19) वा आ᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो वै वा आ᳚ग्रय॒णः ।20) आ॒ग्र॒य॒णो वाग् वागा᳚ग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो वाक् ।21) वाग॑ष्ट॒म म॑ष्ट॒मं-वाँग् वाग॑ष्ट॒मम् ।22) अ॒ष्ट॒म मह॒ रह॑ रष्ट॒म म॑ष्ट॒म महः॑ ।23) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।24) तस्मा॑ दष्ट॒मे᳚ ऽष्ट॒मे तस्मा॒-त्तस्मा॑ दष्ट॒मे ।25) अ॒ष्ट॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्नष्ट॒मे᳚ ऽष्ट॒मे ऽहन्न्॑ ।26) अह॑-न्नाग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो ऽह॒-न्नह॑-न्नाग्रय॒णः ।27) आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते गृह्यत आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो गृ॑ह्यते ।28) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।29) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।30) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।31) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।32) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।32) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।33) गृ॒ह्णा॒ति॒ प्रा॒णः प्रा॒णो गृ॑ह्णाति गृह्णाति प्रा॒णः ।34) प्रा॒णो वै वै प्रा॒णः प्रा॒णो वै ।34) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।35) वा ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो वै वा ऐ᳚न्द्रवाय॒वः ।36) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वः प्रा॒णः प्रा॒ण ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वः प्रा॒णः ।36) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।37) प्रा॒णो न॑व॒म-न्न॑व॒म-म्प्रा॒णः प्रा॒णो न॑व॒मम् ।37) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।38) न॒व॒म मह॒ रह॑-र्नव॒म-न्न॑व॒म महः॑ ।39) अह॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दह॒ रह॒ स्तस्मा᳚त् ।40) तस्मा᳚-न्नव॒मे न॑व॒मे तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्नव॒मे ।41) न॒व॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्नव॒मे न॑व॒मे ऽहन्न्॑ ।42) अह॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो ऽह॒-न्नह॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।43) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।43) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।44) गृ॒ह्य॒ते॒ स्वे स्वे गृ॑ह्यते गृह्यते॒ स्वे ।45) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।46) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।47) ए॒न॒ मा॒यत॑न आ॒यत॑न एन मेन मा॒यत॑ने ।48) आ॒यत॑ने गृह्णाति गृह्णा त्या॒यत॑न आ॒यत॑ने गृह्णाति ।48) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।49) गृ॒ह्णा॒ त्ये॒त दे॒त-द्गृ॑ह्णाति गृह्णा त्ये॒तत् ।50) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।॥ 30 ॥ (50/59)

  ---

  1) śu̠krō ya-dyachChu̠kra-śśu̠krō yat ।2) ya-thsa̍pta̠mē sa̍pta̠mē ya-dya-thsa̍pta̠mē ।3) sa̠pta̠mē 'ha̠-nnahan̎ thsapta̠mē sa̍pta̠mē 'hann̍ ।4) aha̍-ñChu̠kra-śśu̠krō 'ha̠-nnaha̍-ñChu̠kraḥ ।5) śu̠krō gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̍ śu̠kra-śśu̠krō gṛ̠hyatē̎ ।6) gṛ̠hyatē̠ svē svē gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ svē ।7) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।8) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।9) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।10) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।10) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।11) gṛ̠hṇā̠ tyathō̠ athō̍ gṛhṇāti gṛhṇā̠ tyathō̎ ।12) athō̠ svagg​ sva mathō̠ athō̠ svam ।12) athō̠ ityathō̎ ।13) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।14) ē̠va Chanda̠ śChanda̍ ē̠vaiva Chanda̍ḥ ।15) Chandō 'nvanu̠ chChanda̠ śChandō 'nu̍ ।16) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।17) pa̠ryāva̍rtantē̠ vāg vā-kpa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ vāk ।17) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।18) vāg vai vai vāg vāg vai ।19) vā ā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō vai vā ā̎graya̠ṇaḥ ।20) ā̠gra̠ya̠ṇō vāg vāgā̎graya̠ṇa ā̎graya̠ṇō vāk ।21) vāga̍ṣṭa̠ma ma̍ṣṭa̠maṃ vāg vāga̍ṣṭa̠mam ।22) a̠ṣṭa̠ma maha̠ raha̍ raṣṭa̠ma ma̍ṣṭa̠ma maha̍ḥ ।23) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।24) tasmā̍ daṣṭa̠mē̎ 'ṣṭa̠mē tasmā̠-ttasmā̍ daṣṭa̠mē ।25) a̠ṣṭa̠mē 'ha̠-nnaha̍-nnaṣṭa̠mē̎ 'ṣṭa̠mē 'hann̍ ।26) aha̍-nnāgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō 'ha̠-nnaha̍-nnāgraya̠ṇaḥ ।27) ā̠gra̠ya̠ṇō gṛ̍hyatē gṛhyata āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō gṛ̍hyatē ।28) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।29) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।30) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।31) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।32) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।32) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।33) gṛ̠hṇā̠ti̠ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō gṛ̍hṇāti gṛhṇāti prā̠ṇaḥ ।34) prā̠ṇō vai vai prā̠ṇaḥ prā̠ṇō vai ।34) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।35) vā ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vō vai vā ai̎mdravāya̠vaḥ ।36) ai̠ndra̠vā̠ya̠vaḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vaḥ prā̠ṇaḥ ।36) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।37) prā̠ṇō na̍va̠ma-nna̍va̠ma-mprā̠ṇaḥ prā̠ṇō na̍va̠mam ।37) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।38) na̠va̠ma maha̠ raha̍-rnava̠ma-nna̍va̠ma maha̍ḥ ।39) aha̠ stasmā̠-ttasmā̠ daha̠ raha̠ stasmā̎t ।40) tasmā̎-nnava̠mē na̍va̠mē tasmā̠-ttasmā̎-nnava̠mē ।41) na̠va̠mē 'ha̠-nnaha̍-nnava̠mē na̍va̠mē 'hann̍ ।42) aha̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō 'ha̠-nnaha̍-nnaindravāya̠vaḥ ।43) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।43) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।44) gṛ̠hya̠tē̠ svē svē gṛ̍hyatē gṛhyatē̠ svē ।45) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।46) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।47) ē̠na̠ mā̠yata̍na ā̠yata̍na ēna mēna mā̠yata̍nē ।48) ā̠yata̍nē gṛhṇāti gṛhṇā tyā̠yata̍na ā̠yata̍nē gṛhṇāti ।48) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।49) gṛ̠hṇā̠ tyē̠ta dē̠ta-dgṛ̍hṇāti gṛhṇā tyē̠tat ।50) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।॥ 30 ॥ (50/59)

  meaning

  Shukra — whatever is in the seventh day, it is on the seventh night that Shukra is drawn; by Shukra the rite proceeds to completion.

• verse 31

  1) वै तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयं॒-वैँ वै तृ॒तीय᳚म् ।2) तृ॒तीयं॑-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयं॑-यँ॒ज्ञम् ।3) य॒ज्ञ मा॑प दाप-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मा॑पत् ।4) आ॒प॒-द्य-द्यदा॑प दाप॒-द्यत् ।5) यच् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ य-द्यच् छन्दाग्ं॑सि ।6) छन्दाग्॑ स्या॒प्नो त्या॒प्नोति॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्या॒प्नोति॑ ।7) आ॒प्नोति॒ य-द्यदा॒प्नो त्या॒प्नोति॒ यत् ।8) यदै᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो य-द्यदै᳚न्द्रवाय॒वः ।9) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व-श्श्व-श्श्व ऐ᳚न्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒व-श्श्वः ।9) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।10) श्वो गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ श्व-श्श्वो गृ॒ह्यते᳚ ।11) गृ॒ह्यते॒ यत्र॒ यत्र॑ गृ॒ह्यते॑ गृ॒ह्यते॒ यत्र॑ ।12) यत्रै॒ वैव यत्र॒ यत्रै॒व ।13) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।14) य॒ज्ञ मदृ॑श॒-न्नदृ॑शन्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मदृ॑शन्न् ।15) अदृ॑श॒-न्तत॒ स्ततो ऽदृ॑श॒-न्नदृ॑श॒-न्ततः॑ ।16) तत॑ ए॒वैव तत॒ स्तत॑ ए॒व ।17) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।18) ए॒न॒-म्पुनः॒ पुन॑ रेन मेन॒-म्पुनः॑ ।19) पुनः॒ प्र प्र पुनः॒ पुनः॒ प्र ।20) प्र यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते॒ प्र प्र यु॑ङ्क्ते ।21) यु॒ङ्क्ते ऽथो॒ अथो॑ युङ्क्ते यु॒ङ्क्ते ऽथो᳚ ।22) अथो॒ स्वग्ग्​ स्व मथो॒ अथो॒ स्वम् ।22) अथो॒ इत्यथो᳚ ।23) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।24) ए॒व छन्द॒ श्छन्द॑ ए॒वैव छन्दः॑ ।25) छन्दो ऽन्वनु॒ च्छन्द॒ श्छन्दो ऽनु॑ ।26) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।27) प॒र्याव॑र्तन्ते प॒थः प॒थः प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते प॒थः ।27) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।28) प॒थो वै वै प॒थः प॒थो वै ।29) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।30) ए॒ते ऽध्य ध्ये॒त ए॒ते ऽधि॑ ।31) अध्यप॑थे॒ना प॑थे॒ना ध्यध्यप॑थेन ।32) अप॑थेन यन्ति य॒न्त्यप॑थे॒ना प॑थेन यन्ति ।33) य॒न्ति॒ ये ये य॑न्ति यन्ति॒ ये ।34) ये᳚ ऽन्येना॒ न्येन॒ ये ये᳚ ऽन्येन॑ ।35) अ॒न्येनै᳚न्द्रवाय॒वा दै᳚न्द्रवाय॒वा द॒न्येना॒ न्येनै᳚न्द्रवाय॒वात् ।36) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वा-त्प्र॑ति॒पद्य॑न्ते प्रति॒पद्य॑न्त ऐन्द्रवाय॒वा दै᳚न्द्रवाय॒वा-त्प्र॑ति॒पद्य॑न्ते ।36) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वादित्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वात् ।37) प्र॒ति॒पद्य॒न्ते ऽन्तो ऽन्तः॑ प्रति॒पद्य॑न्ते प्रति॒पद्य॒न्ते ऽन्तः॑ ।37) प्र॒ति॒पद्य॑न्त॒ इति॑ प्रति - पद्य॑न्ते ।38) अन्तः॒ खलु॒ खल्वन्तो ऽन्तः॒ खलु॑ ।39) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।40) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।41) ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒ष ए॒ष य॒ज्ञस्य॑ ।42) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।43) य-द्द॑श॒म-न्द॑श॒मं-यँ-द्य-द्द॑श॒मम् ।44) द॒श॒म मह॒ रह॑-र्दश॒म-न्द॑श॒म महः॑ ।45) अह॑-र्दश॒मे द॑श॒मे ऽह॒ रह॑-र्दश॒मे ।46) द॒श॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्दश॒मे द॑श॒मे ऽहन्न्॑ ।47) अह॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो ऽह॒-न्नह॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।48) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।48) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।49) गृ॒ह्य॒ते॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ गृह्यते गृह्यते य॒ज्ञस्य॑ ।50) य॒ज्ञ स्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒व ।॥ 31 ॥ (50/56)

  ---

  1) vai tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ṃ vai vai tṛ̠tīya̎m ।2) tṛ̠tīya̍ṃ ya̠jñaṃ ya̠jña-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍ṃ ya̠jñam ।3) ya̠jña mā̍pa dāpa-dya̠jñaṃ ya̠jña mā̍pat ।4) ā̠pa̠-dya-dyadā̍pa dāpa̠-dyat ।5) yach Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ ya-dyach Chandāgṃ̍si ।6) Chandāg̍ syā̠pnō tyā̠pnōti̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syā̠pnōti̍ ।7) ā̠pnōti̠ ya-dyadā̠pnō tyā̠pnōti̠ yat ।8) yadai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠vō ya-dyadai̎mdravāya̠vaḥ ।9) ai̠ndra̠vā̠ya̠va-śśva-śśva ai̎mdravāya̠va ai̎mdravāya̠va-śśvaḥ ।9) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।10) śvō gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ śva-śśvō gṛ̠hyatē̎ ।11) gṛ̠hyatē̠ yatra̠ yatra̍ gṛ̠hyatē̍ gṛ̠hyatē̠ yatra̍ ।12) yatrai̠ vaiva yatra̠ yatrai̠va ।13) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।14) ya̠jña madṛ̍śa̠-nnadṛ̍śan. ya̠jñaṃ ya̠jña madṛ̍śann ।15) adṛ̍śa̠-ntata̠ statō 'dṛ̍śa̠-nnadṛ̍śa̠-ntata̍ḥ ।16) tata̍ ē̠vaiva tata̠ stata̍ ē̠va ।17) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।18) ē̠na̠-mpuna̠ḥ puna̍ rēna mēna̠-mpuna̍ḥ ।19) puna̠ḥ pra pra puna̠ḥ puna̠ḥ pra ।20) pra yu̍ṅktē yuṅktē̠ pra pra yu̍ṅktē ।21) yu̠ṅktē 'thō̠ athō̍ yuṅktē yu̠ṅktē 'thō̎ ।22) athō̠ svagg​ sva mathō̠ athō̠ svam ।22) athō̠ ityathō̎ ।23) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।24) ē̠va Chanda̠ śChanda̍ ē̠vaiva Chanda̍ḥ ।25) Chandō 'nvanu̠ chChanda̠ śChandō 'nu̍ ।26) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।27) pa̠ryāva̍rtantē pa̠thaḥ pa̠thaḥ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē pa̠thaḥ ।27) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।28) pa̠thō vai vai pa̠thaḥ pa̠thō vai ।29) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।30) ē̠tē 'dhya dhyē̠ta ē̠tē 'dhi̍ ।31) adhyapa̍thē̠nā pa̍thē̠nā dhyadhyapa̍thēna ।32) apa̍thēna yanti ya̠ntyapa̍thē̠nā pa̍thēna yanti ।33) ya̠nti̠ yē yē ya̍nti yanti̠ yē ।34) yē̎ 'nyēnā̠ nyēna̠ yē yē̎ 'nyēna̍ ।35) a̠nyēnai̎mdravāya̠vā dai̎mdravāya̠vā da̠nyēnā̠ nyēnai̎mdravāya̠vāt ।36) ai̠ndra̠vā̠ya̠vā-tpra̍ti̠padya̍ntē prati̠padya̍nta aindravāya̠vā dai̎mdravāya̠vā-tpra̍ti̠padya̍ntē ।36) ai̠ndra̠vā̠ya̠vādityai̎mdra - vā̠ya̠vāt ।37) pra̠ti̠padya̠ntē 'ntō 'nta̍ḥ prati̠padya̍ntē prati̠padya̠ntē 'nta̍ḥ ।37) pra̠ti̠padya̍nta̠ iti̍ prati - padya̍ntē ।38) anta̠ḥ khalu̠ khalvantō 'nta̠ḥ khalu̍ ।39) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।40) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।41) ē̠ṣa ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñasya̍ ।42) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।43) ya-dda̍śa̠ma-nda̍śa̠maṃ ya-dya-dda̍śa̠mam ।44) da̠śa̠ma maha̠ raha̍-rdaśa̠ma-nda̍śa̠ma maha̍ḥ ।45) aha̍-rdaśa̠mē da̍śa̠mē 'ha̠ raha̍-rdaśa̠mē ।46) da̠śa̠mē 'ha̠-nnaha̍-ndaśa̠mē da̍śa̠mē 'hann̍ ।47) aha̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō 'ha̠-nnaha̍-nnaindravāya̠vaḥ ।48) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।48) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।49) gṛ̠hya̠tē̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ gṛhyatē gṛhyatē ya̠jñasya̍ ।50) ya̠jña syai̠vaiva ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠va ।॥ 31 ॥ (50/56)

  meaning

  The third sacrifice — by the third sacrifice the rite has gone; what it attained, it attained through the third sacrifice; through the chandomas it proceeded.

• verse 32

  1) ए॒वान्त॒ मन्त॑ मे॒वै वान्त᳚म् ।2) अन्त॑-ङ्ग॒त्वा ग॒त्वा ऽन्त॒ मन्त॑-ङ्ग॒त्वा ।3) ग॒त्वा ऽप॑था॒ दप॑था-द्ग॒त्वा ग॒त्वा ऽप॑थात् ।4) अप॑था॒-त्पन्था॒-म्पन्था॒ मप॑था॒ दप॑था॒-त्पन्था᳚म् ।5) पन्था॒ मप्यपि॒ पन्था॒-म्पन्था॒ मपि॑ ।6) अपि॑ यन्ति य॒न्त्य प्यपि॑ यन्ति ।7) य॒न्त्यथो॒ अथो॑ यन्ति य॒न्त्यथो᳚ ।8) अथो॒ यथा॒ यथा ऽथो॒ अथो॒ यथा᳚ ।8) अथो॒ इत्यथो᳚ ।9) यथा॒ वही॑यसा॒ वही॑यसा॒ यथा॒ यथा॒ वही॑यसा ।10) वही॑यसा प्रति॒सार॑-म्प्रति॒सारं॒-वँही॑यसा॒ वही॑यसा प्रति॒सार᳚म् ।11) प्र॒ति॒सारं॒-वँह॑न्ति॒ वह॑न्ति प्रति॒सार॑-म्प्रति॒सारं॒-वँह॑न्ति ।11) प्र॒ति॒सार॒मिति॑ प्रति - सार᳚म् ।12) वह॑न्ति ता॒दृ-क्ता॒दृग् वह॑न्ति॒ वह॑न्ति ता॒दृक् ।13) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृ गे॒व ।14) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।15) तच् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ त-त्तच् छन्दाग्ं॑सि ।16) छन्दाग्॑ स्य॒न्यो᳚ ऽन्य श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्य॒न्यः ।17) अ॒न्यो᳚ ऽन्यस्या॒ न्यस्या॒ न्यो᳚(1॒) ऽन्यो᳚ ऽन्यस्य॑ ।18) अ॒न्यस्य॑ लो॒कम् ँलो॒क म॒न्यस्या॒ न्यस्य॑ लो॒कम् ।19) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।20) अ॒भ्य॑द्ध्याय-न्नद्ध्याय-न्न॒भ्या᳚(1॒) भ्य॑द्ध्यायन्न् ।21) अ॒द्ध्या॒य॒-न्तानि॒ तान्य॑द्ध्याय-न्नद्ध्याय॒-न्तानि॑ ।22) तान्ये॒ते नै॒तेन॒ तानि॒ तान्ये॒तेन॑ ।23) ए॒ते नै॒वै वैते नै॒ते नै॒व ।24) ए॒व दे॒वा दे॒वा ए॒वैव दे॒वाः ।25) दे॒वा वि वि दे॒वा दे॒वा वि ।26) व्य॑वाहय-न्नवाहय॒न्॒. वि व्य॑वाहयन्न् ।27) अ॒वा॒ह॒य॒-न्नै॒न्द्र॒वा॒य॒व स्यै᳚न्द्रवाय॒वस्या॑ वाहय-न्नवाहय-न्नैन्द्रवाय॒वस्य॑ ।28) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्य॒ वै वा ऐ᳚न्द्रवाय॒व स्यै᳚न्द्रवाय॒वस्य॒ वै ।28) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्येत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वस्य॑ ।29) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।30) ए॒त दा॒यत॑न मा॒यत॑न मे॒त दे॒त दा॒यत॑नम् ।31) आ॒यत॑नं॒-यँ-द्यदा॒यत॑न मा॒यत॑नं॒-यँत् ।31) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।32) यच् च॑तु॒र्थ-ञ्च॑तु॒र्थं-यँ-द्यच् च॑तु॒र्थम् ।33) च॒तु॒र्थ मह॒ रह॑ श्चतु॒र्थ-ञ्च॑तु॒र्थ महः॑ ।34) अह॒ स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्नह॒ रह॒ स्तस्मिन्न्॑ ।35) तस्मि॑-न्नाग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒ण स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॑-न्नाग्रय॒णः ।36) आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते गृह्यत आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो गृ॑ह्यते ।37) गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गृह्यते गृह्यते॒ तस्मा᳚त् ।38) तस्मा॑ दाग्रय॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्य॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दाग्रय॒णस्य॑ ।39) आ॒ग्र॒य॒णस्या॒ यत॑न आ॒यत॑न आग्रय॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्या॒ यत॑ने ।40) आ॒यत॑ने नव॒मे न॑व॒म आ॒यत॑न आ॒यत॑ने नव॒मे ।40) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।41) न॒व॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्नव॒मे न॑व॒मे ऽहन्न्॑ ।42) अह॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो ऽह॒-न्नह॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।43) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।43) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।44) गृ॒ह्य॒ते॒ शु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्य॑ गृह्यते गृह्यते शु॒क्रस्य॑ ।45) शु॒क्रस्य॒ वै वै शु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्य॒ वै ।46) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।47) ए॒त दा॒यत॑न मा॒यत॑न मे॒त दे॒त दा॒यत॑नम् ।48) आ॒यत॑नं॒-यँ-द्यदा॒यत॑न मा॒यत॑नं॒-यँत् ।48) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।49) य-त्प॑ञ्च॒म-म्प॑ञ्च॒मं-यँ-द्य-त्प॑ञ्च॒मम् ।50) प॒ञ्च॒म मह॒ रहः॑ पञ्च॒म-म्प॑ञ्च॒म महः॑ ।॥ 32 ॥ (50/57)

  ---

  1) ē̠vānta̠ manta̍ mē̠vai vānta̎m ।2) anta̍-ṅga̠tvā ga̠tvā 'nta̠ manta̍-ṅga̠tvā ।3) ga̠tvā 'pa̍thā̠ dapa̍thā-dga̠tvā ga̠tvā 'pa̍thāt ।4) apa̍thā̠-tpanthā̠-mpanthā̠ mapa̍thā̠ dapa̍thā̠-tpanthā̎m ।5) panthā̠ mapyapi̠ panthā̠-mpanthā̠ mapi̍ ।6) api̍ yanti ya̠ntya pyapi̍ yanti ।7) ya̠ntyathō̠ athō̍ yanti ya̠ntyathō̎ ।8) athō̠ yathā̠ yathā 'thō̠ athō̠ yathā̎ ।8) athō̠ ityathō̎ ।9) yathā̠ vahī̍yasā̠ vahī̍yasā̠ yathā̠ yathā̠ vahī̍yasā ।10) vahī̍yasā prati̠sāra̍-mprati̠sāra̠ṃ vahī̍yasā̠ vahī̍yasā prati̠sāra̎m ।11) pra̠ti̠sāra̠ṃ vaha̍nti̠ vaha̍nti prati̠sāra̍-mprati̠sāra̠ṃ vaha̍nti ।11) pra̠ti̠sāra̠miti̍ prati - sāra̎m ।12) vaha̍nti tā̠dṛ-ktā̠dṛg vaha̍nti̠ vaha̍nti tā̠dṛk ।13) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛ gē̠va ।14) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।15) tach Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ ta-ttach Chandāgṃ̍si ।16) Chandāg̍ sya̠nyō̎ 'nya śChandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ sya̠nyaḥ ।17) a̠nyō̎ 'nyasyā̠ nyasyā̠ nyō̎(1̠) 'nyō̎ 'nyasya̍ ।18) a̠nyasya̍ lō̠kam ँlō̠ka ma̠nyasyā̠ nyasya̍ lō̠kam ।19) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।20) a̠bhya̍ddhyāya-nnaddhyāya-nna̠bhyā̎(1̠) bhya̍ddhyāyann ।21) a̠ddhyā̠ya̠-ntāni̠ tānya̍ddhyāya-nnaddhyāya̠-ntāni̍ ।22) tānyē̠tē nai̠tēna̠ tāni̠ tānyē̠tēna̍ ।23) ē̠tē nai̠vai vaitē nai̠tē nai̠va ।24) ē̠va dē̠vā dē̠vā ē̠vaiva dē̠vāḥ ।25) dē̠vā vi vi dē̠vā dē̠vā vi ।26) vya̍vāhaya-nnavāhaya̠n̠. vi vya̍vāhayann ।27) a̠vā̠ha̠ya̠-nnai̠ndra̠vā̠ya̠va syai̎mdravāya̠vasyā̍ vāhaya-nnavāhaya-nnaindravāya̠vasya̍ ।28) ai̠ndra̠vā̠ya̠vasya̠ vai vā ai̎mdravāya̠va syai̎mdravāya̠vasya̠ vai ।28) ai̠ndra̠vā̠ya̠vasyētyai̎mdra - vā̠ya̠vasya̍ ।29) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।30) ē̠ta dā̠yata̍na mā̠yata̍na mē̠ta dē̠ta dā̠yata̍nam ।31) ā̠yata̍na̠ṃ ya-dyadā̠yata̍na mā̠yata̍na̠ṃ yat ।31) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।32) yach cha̍tu̠rtha-ñcha̍tu̠rthaṃ ya-dyach cha̍tu̠rtham ।33) cha̠tu̠rtha maha̠ raha̍ śchatu̠rtha-ñcha̍tu̠rtha maha̍ḥ ।34) aha̠ stasmi̠gg̠ stasmi̠-nnaha̠ raha̠ stasminn̍ ।35) tasmi̍-nnāgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇa stasmi̠gg̠ stasmi̍-nnāgraya̠ṇaḥ ।36) ā̠gra̠ya̠ṇō gṛ̍hyatē gṛhyata āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō gṛ̍hyatē ।37) gṛ̠hya̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-dgṛhyatē gṛhyatē̠ tasmā̎t ।38) tasmā̍ dāgraya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasya̠ tasmā̠-ttasmā̍ dāgraya̠ṇasya̍ ।39) ā̠gra̠ya̠ṇasyā̠ yata̍na ā̠yata̍na āgraya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasyā̠ yata̍nē ।40) ā̠yata̍nē nava̠mē na̍va̠ma ā̠yata̍na ā̠yata̍nē nava̠mē ।40) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।41) na̠va̠mē 'ha̠-nnaha̍-nnava̠mē na̍va̠mē 'hann̍ ।42) aha̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō 'ha̠-nnaha̍-nnaindravāya̠vaḥ ।43) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।43) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।44) gṛ̠hya̠tē̠ śu̠krasya̍ śu̠krasya̍ gṛhyatē gṛhyatē śu̠krasya̍ ।45) śu̠krasya̠ vai vai śu̠krasya̍ śu̠krasya̠ vai ।46) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।47) ē̠ta dā̠yata̍na mā̠yata̍na mē̠ta dē̠ta dā̠yata̍nam ।48) ā̠yata̍na̠ṃ ya-dyadā̠yata̍na mā̠yata̍na̠ṃ yat ।48) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।49) ya-tpa̍ñcha̠ma-mpa̍ñcha̠maṃ ya-dya-tpa̍ñcha̠mam ।50) pa̠ñcha̠ma maha̠ raha̍ḥ pañcha̠ma-mpa̍ñcha̠ma maha̍ḥ ।॥ 32 ॥ (50/57)

  meaning

  Thus to the end, having gone to the end and beyond, from the wrong path — by the proper path the chandoma leads back to the right result.

• verse 33

  1) अह॒ स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्नह॒ रह॒ स्तस्मिन्न्॑ ।2) तस्मि॑-न्नैन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒व स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॑-न्नैन्द्रवाय॒वः ।3) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वो गृ॑ह्यते गृह्यत ऐन्द्रवाय॒व ऐ᳚न्द्रवाय॒वो गृ॑ह्यते ।3) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व इत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वः ।4) गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गृह्यते गृह्यते॒ तस्मा᳚त् ।5) तस्मा॑ दैन्द्रवाय॒व स्यै᳚न्द्रवाय॒वस्य॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दैन्द्रवाय॒वस्य॑ ।6) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्या॒ यत॑न आ॒यत॑न ऐन्द्रवाय॒व स्यै᳚न्द्रवाय॒वस्या॒ यत॑ने ।6) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वस्येत्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वस्य॑ ।7) आ॒यत॑ने सप्त॒मे स॑प्त॒म आ॒यत॑न आ॒यत॑ने सप्त॒मे ।7) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।8) स॒प्त॒मे ऽह॒-न्नहन्᳚ थ्सप्त॒मे स॑प्त॒मे ऽहन्न्॑ ।9) अह॑-ञ्छु॒क्र-श्शु॒क्रो ऽह॒-न्नह॑-ञ्छु॒क्रः ।10) शु॒क्रो गृ॑ह्यते गृह्यते शु॒क्र-श्शु॒क्रो गृ॑ह्यते ।11) गृ॒ह्य॒त॒ आ॒ग्र॒य॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्य॑ गृह्यते गृह्यत आग्रय॒णस्य॑ ।12) आ॒ग्र॒य॒णस्य॒ वै वा आ᳚ग्रय॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्य॒ वै ।13) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।14) ए॒त दा॒यत॑न मा॒यत॑न मे॒त दे॒त दा॒यत॑नम् ।15) आ॒यत॑नं॒-यँ-द्यदा॒यत॑न मा॒यत॑नं॒-यँत् ।15) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।16) य-थ्ष॒ष्ठग्ं ष॒ष्ठं-यँ-द्य-थ्ष॒ष्ठम् ।17) ष॒ष्ठ मह॒ रह॑ ष्ष॒ष्ठग्ं ष॒ष्ठ महः॑ ।18) अह॒ स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्नह॒ रह॒ स्तस्मिन्न्॑ ।19) तस्मि॑-ञ्छु॒क्र-श्शु॒क्र स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॑-ञ्छु॒क्रः ।20) शु॒क्रो गृ॑ह्यते गृह्यते शु॒क्र-श्शु॒क्रो गृ॑ह्यते ।21) गृ॒ह्य॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गृह्यते गृह्यते॒ तस्मा᳚त् ।22) तस्मा᳚च् छु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्य॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚च् छु॒क्रस्य॑ ।23) शु॒क्रस्या॒ यत॑न आ॒यत॑ने शु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्या॒ यत॑ने ।24) आ॒यत॑ने ऽष्ट॒मे᳚ ऽष्ट॒म आ॒यत॑न आ॒यत॑ने ऽष्ट॒मे ।24) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।25) अ॒ष्ट॒मे ऽह॒-न्नह॑-न्नष्ट॒मे᳚ ऽष्ट॒मे ऽहन्न्॑ ।26) अह॑-न्नाग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो ऽह॒-न्नह॑-न्नाग्रय॒णः ।27) आ॒ग्र॒य॒णो गृ॑ह्यते गृह्यत आग्रय॒ण आ᳚ग्रय॒णो गृ॑ह्यते ।28) गृ॒ह्य॒ते॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि गृह्यते गृह्यते॒ छन्दाग्ं॑सि ।29) छन्दाग्॑ स्ये॒वैव छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्ये॒व ।30) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।31) त-द्वि वि त-त्त-द्वि ।32) वि वा॑हयति वाहयति॒ वि वि वा॑हयति ।33) वा॒ह॒य॒ति॒ प्र प्र वा॑हयति वाहयति॒ प्र ।34) प्र वस्य॑सो॒ वस्य॑सः॒ प्र प्र वस्य॑सः ।35) वस्य॑सो विवा॒हं-विँ॑वा॒हं-वँस्य॑सो॒ वस्य॑सो विवा॒हम् ।36) वि॒वा॒ह मा᳚प्नो त्याप्नोति विवा॒हं-विँ॑वा॒ह मा᳚प्नोति ।36) वि॒वा॒हमिति॑ वि - वा॒हम् ।37) आ॒प्नो॒ति॒ यो य आ᳚प्नो त्याप्नोति॒ यः ।38) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।39) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।40) वेदाथो॒ अथो॒ वेद॒ वेदाथो᳚ ।41) अथो॑ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता॒भ्यो ऽथो॒ अथो॑ दे॒वता᳚भ्यः ।41) अथो॒ इत्यथो᳚ ।42) दे॒वता᳚भ्य ए॒वैव दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य ए॒व ।43) ए॒व य॒ज्ञे य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञे ।44) य॒ज्ञे सं॒​विँदग्ं॑ सं॒​विँदं॑-यँ॒ज्ञे य॒ज्ञे सं॒​विँद᳚म् ।45) सं॒​विँद॑-न्दधाति दधाति सं॒​विँदग्ं॑ सं॒​विँद॑-न्दधाति ।45) सं॒​विँद॒मिति॑ सं - विद᳚म् ।46) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।47) तस्मा॑ दि॒द मि॒द-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दि॒दम् ।48) इ॒द म॒न्यो᳚ ऽन्य इ॒द मि॒द म॒न्यः ।49) अ॒न्यो᳚ ऽन्यस्मा॑ अ॒न्यस्मा॑ अ॒न्यो᳚(1॒) ऽन्यो᳚ ऽन्यस्मै᳚ ।50) अ॒न्यस्मै॑ ददाति ददा त्य॒न्यस्मा॑ अ॒न्यस्मै॑ ददाति ।51) द॒दा॒तीति॑ ददाति ।॥ 33 ॥ (51/59)॥ अ. 8 ॥

  ---

  1) aha̠ stasmi̠gg̠ stasmi̠-nnaha̠ raha̠ stasminn̍ ।2) tasmi̍-nnaindravāya̠va ai̎mdravāya̠va stasmi̠gg̠ stasmi̍-nnaindravāya̠vaḥ ।3) ai̠ndra̠vā̠ya̠vō gṛ̍hyatē gṛhyata aindravāya̠va ai̎mdravāya̠vō gṛ̍hyatē ।3) ai̠ndra̠vā̠ya̠va ityai̎mdra - vā̠ya̠vaḥ ।4) gṛ̠hya̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-dgṛhyatē gṛhyatē̠ tasmā̎t ।5) tasmā̍ daindravāya̠va syai̎mdravāya̠vasya̠ tasmā̠-ttasmā̍ daindravāya̠vasya̍ ।6) ai̠ndra̠vā̠ya̠vasyā̠ yata̍na ā̠yata̍na aindravāya̠va syai̎mdravāya̠vasyā̠ yata̍nē ।6) ai̠ndra̠vā̠ya̠vasyētyai̎mdra - vā̠ya̠vasya̍ ।7) ā̠yata̍nē sapta̠mē sa̍pta̠ma ā̠yata̍na ā̠yata̍nē sapta̠mē ।7) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।8) sa̠pta̠mē 'ha̠-nnahan̎ thsapta̠mē sa̍pta̠mē 'hann̍ ।9) aha̍-ñChu̠kra-śśu̠krō 'ha̠-nnaha̍-ñChu̠kraḥ ।10) śu̠krō gṛ̍hyatē gṛhyatē śu̠kra-śśu̠krō gṛ̍hyatē ।11) gṛ̠hya̠ta̠ ā̠gra̠ya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasya̍ gṛhyatē gṛhyata āgraya̠ṇasya̍ ।12) ā̠gra̠ya̠ṇasya̠ vai vā ā̎graya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasya̠ vai ।13) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।14) ē̠ta dā̠yata̍na mā̠yata̍na mē̠ta dē̠ta dā̠yata̍nam ।15) ā̠yata̍na̠ṃ ya-dyadā̠yata̍na mā̠yata̍na̠ṃ yat ।15) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।16) ya-thṣa̠ṣṭhagṃ ṣa̠ṣṭhaṃ ya-dya-thṣa̠ṣṭham ।17) ṣa̠ṣṭha maha̠ raha̍ ṣṣa̠ṣṭhagṃ ṣa̠ṣṭha maha̍ḥ ।18) aha̠ stasmi̠gg̠ stasmi̠-nnaha̠ raha̠ stasminn̍ ।19) tasmi̍-ñChu̠kra-śśu̠kra stasmi̠gg̠ stasmi̍-ñChu̠kraḥ ।20) śu̠krō gṛ̍hyatē gṛhyatē śu̠kra-śśu̠krō gṛ̍hyatē ।21) gṛ̠hya̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-dgṛhyatē gṛhyatē̠ tasmā̎t ।22) tasmā̎ch Chu̠krasya̍ śu̠krasya̠ tasmā̠-ttasmā̎ch Chu̠krasya̍ ।23) śu̠krasyā̠ yata̍na ā̠yata̍nē śu̠krasya̍ śu̠krasyā̠ yata̍nē ।24) ā̠yata̍nē 'ṣṭa̠mē̎ 'ṣṭa̠ma ā̠yata̍na ā̠yata̍nē 'ṣṭa̠mē ।24) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।25) a̠ṣṭa̠mē 'ha̠-nnaha̍-nnaṣṭa̠mē̎ 'ṣṭa̠mē 'hann̍ ।26) aha̍-nnāgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō 'ha̠-nnaha̍-nnāgraya̠ṇaḥ ।27) ā̠gra̠ya̠ṇō gṛ̍hyatē gṛhyata āgraya̠ṇa ā̎graya̠ṇō gṛ̍hyatē ।28) gṛ̠hya̠tē̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si gṛhyatē gṛhyatē̠ Chandāgṃ̍si ।29) Chandāg̍ syē̠vaiva Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syē̠va ।30) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।31) ta-dvi vi ta-tta-dvi ।32) vi vā̍hayati vāhayati̠ vi vi vā̍hayati ।33) vā̠ha̠ya̠ti̠ pra pra vā̍hayati vāhayati̠ pra ।34) pra vasya̍sō̠ vasya̍sa̠ḥ pra pra vasya̍saḥ ।35) vasya̍sō vivā̠haṃ vi̍vā̠haṃ vasya̍sō̠ vasya̍sō vivā̠ham ।36) vi̠vā̠ha mā̎pnō tyāpnōti vivā̠haṃ vi̍vā̠ha mā̎pnōti ।36) vi̠vā̠hamiti̍ vi - vā̠ham ।37) ā̠pnō̠ti̠ yō ya ā̎pnō tyāpnōti̠ yaḥ ।38) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।39) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।40) vēdāthō̠ athō̠ vēda̠ vēdāthō̎ ।41) athō̍ dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̠bhyō 'thō̠ athō̍ dē̠vatā̎bhyaḥ ।41) athō̠ ityathō̎ ।42) dē̠vatā̎bhya ē̠vaiva dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya ē̠va ।43) ē̠va ya̠jñē ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñē ।44) ya̠jñē sa̠ṃvidagṃ̍ sa̠ṃvida̍ṃ ya̠jñē ya̠jñē sa̠ṃvida̎m ।45) sa̠ṃvida̍-ndadhāti dadhāti sa̠ṃvidagṃ̍ sa̠ṃvida̍-ndadhāti ।45) sa̠ṃvida̠miti̍ saṃ - vida̎m ।46) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।47) tasmā̍ di̠da mi̠da-ntasmā̠-ttasmā̍ di̠dam ।48) i̠da ma̠nyō̎ 'nya i̠da mi̠da ma̠nyaḥ ।49) a̠nyō̎ 'nyasmā̍ a̠nyasmā̍ a̠nyō̎(1̠) 'nyō̎ 'nyasmai̎ ।50) a̠nyasmai̍ dadāti dadā tya̠nyasmā̍ a̠nyasmai̍ dadāti ।51) da̠dā̠tīti̍ dadāti ।॥ 33 ॥ (51/59)॥ a. 8 ॥

  meaning

  On that day the aindravayana is drawn; the aindravayana on that day — on that day it is drawn and the rite is established.

• verse 34

  1) प्र॒जाप॑ति रकामयता कामयत प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रकामयत ।1) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।2) अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र प्राका॑मयता कामयत॒ प्र ।3) प्र जा॑येय जायेय॒ प्र प्र जा॑येय ।4) जा॒ये॒येतीति॑ जायेय जाये॒येति॑ ।5) इति॒ स स इतीति॒ सः ।6) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।7) ए॒त-न्द्वा॑दशरा॒त्र-न्द्वा॑दशरा॒त्र मे॒त मे॒त-न्द्वा॑दशरा॒त्रम् ।8) द्वा॒द॒श॒रा॒त्र म॑पश्य दपश्य-द्द्वादशरा॒त्र-न्द्वा॑दशरा॒त्र म॑पश्यत् ।8) द्वा॒द॒श॒रा॒त्रमिति॑ द्वादश - रा॒त्रम् ।9) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।10) त मा त-न्त मा ।11) आ ऽह॑र दहर॒दा ऽह॑रत् ।12) अ॒ह॒र॒-त्तेन॒ तेना॑ हर दहर॒-त्तेन॑ ।13) तेना॑ यजता यजत॒ तेन॒ तेना॑ यजत ।14) अ॒य॒ज॒त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽयजता यजत॒ ततः॑ ।15) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।16) वै स स वै वै सः ।17) स प्र प्र स स प्र ।18) प्रा जा॑यता जायत॒ प्र प्रा जा॑यत ।19) अ॒जा॒य॒त॒ यो यो॑ ऽजायता जायत॒ यः ।20) यः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यो यः का॒मये॑त ।21) का॒मये॑त॒ प्र प्र का॒मये॑त का॒मये॑त॒ प्र ।22) प्र जा॑येय जायेय॒ प्र प्र जा॑येय ।23) जा॒ये॒येतीति॑ जायेय जाये॒येति॑ ।24) इति॒ स स इतीति॒ सः ।25) स द्वा॑दशरा॒त्रेण॑ द्वादशरा॒त्रेण॒ स स द्वा॑दशरा॒त्रेण॑ ।26) द्वा॒द॒श॒रा॒त्रेण॑ यजेत यजेत द्वादशरा॒त्रेण॑ द्वादशरा॒त्रेण॑ यजेत ।26) द्वा॒द॒श॒रा॒त्रेणेति॑ द्वादश - रा॒त्रेण॑ ।27) य॒जे॒त॒ प्र प्र य॑जेत यजेत॒ प्र ।28) प्रैवैव प्र प्रैव ।29) ए॒व जा॑यते जायत ए॒वैव जा॑यते ।30) जा॒य॒ते॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ जायते जायते ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।31) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।31) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।32) व॒द॒ न्त्य॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणा अग्निष्टो॒मप्रा॑यणा वदन्ति वद न्त्यग्निष्टो॒मप्रा॑यणाः ।33) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणा य॒ज्ञा य॒ज्ञा अ॑ग्निष्टो॒मप्रा॑यणा अग्निष्टो॒मप्रा॑यणा य॒ज्ञाः ।33) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मप्रा॑यणा॒ इत्य॑ग्निष्टो॒म - प्रा॒य॒णाः॒ ।34) य॒ज्ञा अथाथ॑ य॒ज्ञा य॒ज्ञा अथ॑ ।35) अथ॒ कस्मा॒-त्कस्मा॒ दथाथ॒ कस्मा᳚त् ।36) कस्मा॑ दतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रः कस्मा॒-त्कस्मा॑ दतिरा॒त्रः ।37) अ॒ति॒रा॒त्रः पूर्वः॒ पूर्वो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रः पूर्वः॑ ।37) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।38) पूर्वः॒ प्र प्र पूर्वः॒ पूर्वः॒ प्र ।39) प्र यु॑ज्यते युज्यते॒ प्र प्र यु॑ज्यते ।40) यु॒ज्य॒त॒ इतीति॑ युज्यते युज्यत॒ इति॑ ।41) इति॒ चक्षु॑षी॒ चक्षु॑षी॒ इतीति॒ चक्षु॑षी ।42) चक्षु॑षी॒ वै वै चक्षु॑षी॒ चक्षु॑षी॒ वै ।42) चक्षु॑षी॒ इति॒ चक्षु॑षी ।43) वा ए॒ते ए॒ते वै वा ए॒ते ।44) ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒ते ए॒ते य॒ज्ञस्य॑ ।44) ए॒ते इत्ये॒ते ।45) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।46) यद॑तिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ य-द्यद॑तिरा॒त्रौ ।47) अ॒ति॒रा॒त्रौ क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के अतिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ क॒नीनि॑के ।47) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।48) क॒नीनि॑के अग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के अग्निष्टो॒मौ ।48) क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के ।49) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मौ य-द्यद॑ग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ यत् ।49) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि - स्तो॒मौ ।50) यद॑ग्निष्टो॒म म॑ग्निष्टो॒मं-यँ-द्यद॑ग्निष्टो॒मम् ।॥ 34 ॥ (50/61)

  ---

  1) pra̠jāpa̍ti rakāmayatā kāmayata pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rakāmayata ।1) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।2) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pra prākā̍mayatā kāmayata̠ pra ।3) pra jā̍yēya jāyēya̠ pra pra jā̍yēya ।4) jā̠yē̠yētīti̍ jāyēya jāyē̠yēti̍ ।5) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।6) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।7) ē̠ta-ndvā̍daśarā̠tra-ndvā̍daśarā̠tra mē̠ta mē̠ta-ndvā̍daśarā̠tram ।8) dvā̠da̠śa̠rā̠tra ma̍paśya dapaśya-ddvādaśarā̠tra-ndvā̍daśarā̠tra ma̍paśyat ।8) dvā̠da̠śa̠rā̠tramiti̍ dvādaśa - rā̠tram ।9) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।10) ta mā ta-nta mā ।11) ā 'ha̍ra dahara̠dā 'ha̍rat ।12) a̠ha̠ra̠-ttēna̠ tēnā̍ hara dahara̠-ttēna̍ ।13) tēnā̍ yajatā yajata̠ tēna̠ tēnā̍ yajata ।14) a̠ya̠ja̠ta̠ tata̠ statō̍ 'yajatā yajata̠ tata̍ḥ ।15) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।16) vai sa sa vai vai saḥ ।17) sa pra pra sa sa pra ।18) prā jā̍yatā jāyata̠ pra prā jā̍yata ।19) a̠jā̠ya̠ta̠ yō yō̍ 'jāyatā jāyata̠ yaḥ ।20) yaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yō yaḥ kā̠mayē̍ta ।21) kā̠mayē̍ta̠ pra pra kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ pra ।22) pra jā̍yēya jāyēya̠ pra pra jā̍yēya ।23) jā̠yē̠yētīti̍ jāyēya jāyē̠yēti̍ ।24) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।25) sa dvā̍daśarā̠trēṇa̍ dvādaśarā̠trēṇa̠ sa sa dvā̍daśarā̠trēṇa̍ ।26) dvā̠da̠śa̠rā̠trēṇa̍ yajēta yajēta dvādaśarā̠trēṇa̍ dvādaśarā̠trēṇa̍ yajēta ।26) dvā̠da̠śa̠rā̠trēṇēti̍ dvādaśa - rā̠trēṇa̍ ।27) ya̠jē̠ta̠ pra pra ya̍jēta yajēta̠ pra ।28) praivaiva pra praiva ।29) ē̠va jā̍yatē jāyata ē̠vaiva jā̍yatē ।30) jā̠ya̠tē̠ bra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ jāyatē jāyatē brahmavā̠dina̍ḥ ।31) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।31) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।32) va̠da̠ ntya̠gni̠ṣṭō̠maprā̍yaṇā agniṣṭō̠maprā̍yaṇā vadanti vada ntyagniṣṭō̠maprā̍yaṇāḥ ।33) a̠gni̠ṣṭō̠maprā̍yaṇā ya̠jñā ya̠jñā a̍gniṣṭō̠maprā̍yaṇā agniṣṭō̠maprā̍yaṇā ya̠jñāḥ ।33) a̠gni̠ṣṭō̠maprā̍yaṇā̠ itya̍gniṣṭō̠ma - prā̠ya̠ṇā̠ḥ ।34) ya̠jñā athātha̍ ya̠jñā ya̠jñā atha̍ ।35) atha̠ kasmā̠-tkasmā̠ dathātha̠ kasmā̎t ।36) kasmā̍ datirā̠trō̍ 'tirā̠traḥ kasmā̠-tkasmā̍ datirā̠traḥ ।37) a̠ti̠rā̠traḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ 'tirā̠trō̍ 'tirā̠traḥ pūrva̍ḥ ।37) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।38) pūrva̠ḥ pra pra pūrva̠ḥ pūrva̠ḥ pra ।39) pra yu̍jyatē yujyatē̠ pra pra yu̍jyatē ।40) yu̠jya̠ta̠ itīti̍ yujyatē yujyata̠ iti̍ ।41) iti̠ chakṣu̍ṣī̠ chakṣu̍ṣī̠ itīti̠ chakṣu̍ṣī ।42) chakṣu̍ṣī̠ vai vai chakṣu̍ṣī̠ chakṣu̍ṣī̠ vai ।42) chakṣu̍ṣī̠ iti̠ chakṣu̍ṣī ।43) vā ē̠tē ē̠tē vai vā ē̠tē ।44) ē̠tē ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠tē ē̠tē ya̠jñasya̍ ।44) ē̠tē ityē̠tē ।45) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।46) yada̍tirā̠trā va̍tirā̠trau ya-dyada̍tirā̠trau ।47) a̠ti̠rā̠trau ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē atirā̠trā va̍tirā̠trau ka̠nīni̍kē ।47) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।48) ka̠nīni̍kē agniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē agniṣṭō̠mau ।48) ka̠nīni̍kē̠ iti̍ ka̠nīni̍kē ।49) a̠gni̠ṣṭō̠mau ya-dyada̍gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau yat ।49) a̠gni̠ṣṭō̠māvitya̍gni - stō̠mau ।50) yada̍gniṣṭō̠ma ma̍gniṣṭō̠maṃ ya-dyada̍gniṣṭō̠mam ।॥ 34 ॥ (50/61)

  meaning

  Prajapati desired to procreate; he wanted offspring; from before him offspring came; they went forward; thus the rite is the means of creation.

• verse 35

  1) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म-म्पूर्व॒-म्पूर्व॑ मग्निष्टो॒म म॑ग्निष्टो॒म-म्पूर्व᳚म् ।1) अ॒ग्नि॒ष्टो॒ममित्य॑ग्नि - स्तो॒मम् ।2) पूर्व॑-म्प्रयुञ्जी॒र-न्प्र॑युञ्जी॒र-न्पूर्व॒-म्पूर्व॑-म्प्रयुञ्जी॒रन्न् ।3) प्र॒यु॒ञ्जी॒र-न्ब॑हि॒र्धा ब॑हि॒र्धा प्र॑युञ्जी॒र-न्प्र॑युञ्जी॒र-न्ब॑हि॒र्धा ।3) प्र॒यु॒ञ्जी॒रन्निति॑ प्र - यु॒ञ्जी॒रन्न् ।4) ब॒हि॒र्धा क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के बहि॒र्धा ब॑हि॒र्धा क॒नीनि॑के ।4) ब॒हि॒र्धेति॑ बहिः - धा ।5) क॒नीनि॑के दद्ध्यु-र्दद्ध्युः क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के दद्ध्युः ।5) क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के ।6) द॒द्ध्यु॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दद्ध्यु-र्दद्ध्यु॒ स्तस्मा᳚त् ।7) तस्मा॑ दतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दतिरा॒त्रः ।8) अ॒ति॒रा॒त्रः पूर्वः॒ पूर्वो॑ ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्रः पूर्वः॑ ।8) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।9) पूर्वः॒ प्र प्र पूर्वः॒ पूर्वः॒ प्र ।10) प्र यु॑ज्यते युज्यते॒ प्र प्र यु॑ज्यते ।11) यु॒ज्य॒ते॒ चक्षु॑षी॒ चक्षु॑षी युज्यते युज्यते॒ चक्षु॑षी ।12) चक्षु॑षी ए॒वैव चक्षु॑षी॒ चक्षु॑षी ए॒व ।12) चक्षु॑षी॒ इति॒ चक्षु॑षी ।13) ए॒व य॒ज्ञे य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञे ।14) य॒ज्ञे धि॒त्वा धि॒त्वा य॒ज्ञे य॒ज्ञे धि॒त्वा ।15) धि॒त्वा म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो धि॒त्वा धि॒त्वा म॑द्ध्य॒तः ।16) म॒द्ध्य॒तः क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः क॒नीनि॑के ।17) क॒नीनि॑के॒ प्रति॒ प्रति॑ क॒नीनि॑के क॒नीनि॑के॒ प्रति॑ ।17) क॒नीनि॑के॒ इति॑ क॒नीनि॑के ।18) प्रति॑ दधति दधति॒ प्रति॒ प्रति॑ दधति ।19) द॒ध॒ति॒ यो यो द॑धति दधति॒ यः ।20) यो वै वै यो यो वै ।21) वै गा॑य॒त्री-ङ्गा॑य॒त्रीं-वैँ वै गा॑य॒त्रीम् ।22) गा॒य॒त्री-ञ्ज्योतिः॑पक्षा॒-ञ्ज्योतिः॑पक्षा-ङ्गाय॒त्री-ङ्गा॑य॒त्री-ञ्ज्योतिः॑पक्षाम् ।23) ज्योतिः॑पक्षां॒-वेँद॒ वेद॒ ज्योतिः॑पक्षा॒-ञ्ज्योतिः॑पक्षां॒-वेँद॑ ।23) ज्योतिः॑पक्षा॒मिति॒ ज्योतिः॑ - प॒क्षा॒म् ।24) वेद॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ वेद॒ वेद॒ ज्योति॑षा ।25) ज्योति॑षा भा॒सा भा॒सा ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा भा॒सा ।26) भा॒सा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्भा॒सा भा॒सा सु॑व॒र्गम् ।27) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।27) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।28) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।29) ए॒ति॒ यौ या वे᳚त्येति॒ यौ ।30) या व॑ग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ यौ या व॑ग्निष्टो॒मौ ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मौ तौ ता व॑ग्निष्टो॒मा व॑ग्निष्टो॒मौ तौ ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मावित्य॑ग्नि - स्तो॒मौ ।32) तौ प॒क्षौ प॒क्षौ तौ तौ प॒क्षौ ।33) प॒क्षौ ये ये प॒क्षौ प॒क्षौ ये ।34) ये ऽन्त॒रे ऽन्त॑रे॒ ये ये ऽन्त॑रे ।35) अन्त॑रे॒ ऽष्टा व॒ष्टा वन्त॒रे ऽन्त॑रे॒ ऽष्टौ ।36) अ॒ष्टा वु॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या॑ अ॒ष्टा व॒ष्टा वु॒क्थ्याः᳚ ।37) उ॒क्थ्या᳚-स्स स उ॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या᳚-स्सः ।38) स आ॒त्मा ऽऽत्मा स स आ॒त्मा ।39) आ॒त्मै षैषा ऽऽत्मा ऽऽत्मैषा ।40) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।41) वै गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री वै वै गा॑य॒त्री ।42) गा॒य॒त्री ज्योतिः॑पक्षा॒ ज्योतिः॑पक्षा गाय॒त्री गा॑य॒त्री ज्योतिः॑पक्षा ।43) ज्योतिः॑पक्षा॒ यो यो ज्योतिः॑पक्षा॒ ज्योतिः॑पक्षा॒ यः ।43) ज्योतिः॑प॒क्षेति॒ ज्योतिः॑ - प॒क्षा॒ ।44) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।45) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।46) वेद॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ वेद॒ वेद॒ ज्योति॑षा ।47) ज्योति॑षा भा॒सा भा॒सा ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा भा॒सा ।48) भा॒सा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्भा॒सा भा॒सा सु॑व॒र्गम् ।49) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।49) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।50) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।॥ 35 ॥ (50/62)

  ---

  1) a̠gni̠ṣṭō̠ma-mpūrva̠-mpūrva̍ magniṣṭō̠ma ma̍gniṣṭō̠ma-mpūrva̎m ।1) a̠gni̠ṣṭō̠mamitya̍gni - stō̠mam ।2) pūrva̍-mprayuñjī̠ra-npra̍yuñjī̠ra-npūrva̠-mpūrva̍-mprayuñjī̠rann ।3) pra̠yu̠ñjī̠ra-nba̍hi̠rdhā ba̍hi̠rdhā pra̍yuñjī̠ra-npra̍yuñjī̠ra-nba̍hi̠rdhā ।3) pra̠yu̠ñjī̠ranniti̍ pra - yu̠ñjī̠rann ।4) ba̠hi̠rdhā ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē bahi̠rdhā ba̍hi̠rdhā ka̠nīni̍kē ।4) ba̠hi̠rdhēti̍ bahiḥ - dhā ।5) ka̠nīni̍kē daddhyu-rdaddhyuḥ ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē daddhyuḥ ।5) ka̠nīni̍kē̠ iti̍ ka̠nīni̍kē ।6) da̠ddhyu̠ stasmā̠-ttasmā̎-ddaddhyu-rdaddhyu̠ stasmā̎t ।7) tasmā̍ datirā̠trō̍ 'tirā̠tra stasmā̠-ttasmā̍ datirā̠traḥ ।8) a̠ti̠rā̠traḥ pūrva̠ḥ pūrvō̍ 'tirā̠trō̍ 'tirā̠traḥ pūrva̍ḥ ।8) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।9) pūrva̠ḥ pra pra pūrva̠ḥ pūrva̠ḥ pra ।10) pra yu̍jyatē yujyatē̠ pra pra yu̍jyatē ।11) yu̠jya̠tē̠ chakṣu̍ṣī̠ chakṣu̍ṣī yujyatē yujyatē̠ chakṣu̍ṣī ।12) chakṣu̍ṣī ē̠vaiva chakṣu̍ṣī̠ chakṣu̍ṣī ē̠va ।12) chakṣu̍ṣī̠ iti̠ chakṣu̍ṣī ।13) ē̠va ya̠jñē ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñē ।14) ya̠jñē dhi̠tvā dhi̠tvā ya̠jñē ya̠jñē dhi̠tvā ।15) dhi̠tvā ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō dhi̠tvā dhi̠tvā ma̍ddhya̠taḥ ।16) ma̠ddhya̠taḥ ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē maddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ ka̠nīni̍kē ।17) ka̠nīni̍kē̠ prati̠ prati̍ ka̠nīni̍kē ka̠nīni̍kē̠ prati̍ ।17) ka̠nīni̍kē̠ iti̍ ka̠nīni̍kē ।18) prati̍ dadhati dadhati̠ prati̠ prati̍ dadhati ।19) da̠dha̠ti̠ yō yō da̍dhati dadhati̠ yaḥ ।20) yō vai vai yō yō vai ।21) vai gā̍ya̠trī-ṅgā̍ya̠trīṃ vai vai gā̍ya̠trīm ।22) gā̠ya̠trī-ñjyōti̍ḥpakṣā̠-ñjyōti̍ḥpakṣā-ṅgāya̠trī-ṅgā̍ya̠trī-ñjyōti̍ḥpakṣām ।23) jyōti̍ḥpakṣā̠ṃ vēda̠ vēda̠ jyōti̍ḥpakṣā̠-ñjyōti̍ḥpakṣā̠ṃ vēda̍ ।23) jyōti̍ḥpakṣā̠miti̠ jyōti̍ḥ - pa̠kṣā̠m ।24) vēda̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ vēda̠ vēda̠ jyōti̍ṣā ।25) jyōti̍ṣā bhā̠sā bhā̠sā jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā bhā̠sā ।26) bhā̠sā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-mbhā̠sā bhā̠sā su̍va̠rgam ।27) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।27) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।28) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।29) ē̠ti̠ yau yā vē̎tyēti̠ yau ।30) yā va̍gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau yau yā va̍gniṣṭō̠mau ।31) a̠gni̠ṣṭō̠mau tau tā va̍gniṣṭō̠mā va̍gniṣṭō̠mau tau ।31) a̠gni̠ṣṭō̠māvitya̍gni - stō̠mau ।32) tau pa̠kṣau pa̠kṣau tau tau pa̠kṣau ।33) pa̠kṣau yē yē pa̠kṣau pa̠kṣau yē ।34) yē 'nta̠rē 'nta̍rē̠ yē yē 'nta̍rē ।35) anta̍rē̠ 'ṣṭā va̠ṣṭā vanta̠rē 'nta̍rē̠ 'ṣṭau ।36) a̠ṣṭā vu̠kthyā̍ u̠kthyā̍ a̠ṣṭā va̠ṣṭā vu̠kthyā̎ḥ ।37) u̠kthyā̎-ssa sa u̠kthyā̍ u̠kthyā̎-ssaḥ ।38) sa ā̠tmā ''tmā sa sa ā̠tmā ।39) ā̠tmai ṣaiṣā ''tmā ''tmaiṣā ।40) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।41) vai gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī vai vai gā̍ya̠trī ।42) gā̠ya̠trī jyōti̍ḥpakṣā̠ jyōti̍ḥpakṣā gāya̠trī gā̍ya̠trī jyōti̍ḥpakṣā ।43) jyōti̍ḥpakṣā̠ yō yō jyōti̍ḥpakṣā̠ jyōti̍ḥpakṣā̠ yaḥ ।43) jyōti̍ḥpa̠kṣēti̠ jyōti̍ḥ - pa̠kṣā̠ ।44) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।45) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।46) vēda̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ vēda̠ vēda̠ jyōti̍ṣā ।47) jyōti̍ṣā bhā̠sā bhā̠sā jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā bhā̠sā ।48) bhā̠sā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-mbhā̠sā bhā̠sā su̍va̠rgam ।49) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।49) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।50) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।॥ 35 ॥ (50/62)

  meaning

  The Agnishthoma should be performed first; first it should be performed; through the Agnishthoma performed first the whole rite is established completely.

• verse 36

  1) ए॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रेत्येति प्र॒जाप॑तिः ।2) प्र॒जाप॑ति॒-र्वै वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वै ।2) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।3) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।4) ए॒ष द्वा॑दश॒धा द्वा॑दश॒ धैष ए॒ष द्वा॑दश॒धा ।5) द्वा॒द॒श॒धा विहि॑तो॒ विहि॑तो द्वादश॒धा द्वा॑दश॒धा विहि॑तः ।5) द्वा॒द॒श॒धेति॑ द्वादश - धा ।6) विहि॑तो॒ य-द्य-द्विहि॑तो॒ विहि॑तो॒ यत् ।6) विहि॑त॒ इति॒ वि - हि॒तः॒ ।7) य-द्द्वा॑दशरा॒त्रो द्वा॑दशरा॒त्रो य-द्य-द्द्वा॑दशरा॒त्रः ।8) द्वा॒द॒श॒रा॒त्रो यौ यौ द्वा॑दशरा॒त्रो द्वा॑दशरा॒त्रो यौ ।8) द्वा॒द॒श॒रा॒त्र इति॑ द्वादश - रा॒त्रः ।9) या व॑तिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ यौ या व॑तिरा॒त्रौ ।10) अ॒ति॒रा॒त्रौ तौ ता व॑तिरा॒त्रा व॑तिरा॒त्रौ तौ ।10) अ॒ति॒रा॒त्रावित्य॑ति - रा॒त्रौ ।11) तौ प॒क्षौ प॒क्षौ तौ तौ प॒क्षौ ।12) प॒क्षौ ये ये प॒क्षौ प॒क्षौ ये ।13) ये ऽन्त॒रे ऽन्त॑रे॒ ये ये ऽन्त॑रे ।14) अन्त॑रे॒ ऽष्टा व॒ष्टा वन्त॒रे ऽन्त॑रे॒ ऽष्टौ ।15) अ॒ष्टा वु॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या॑ अ॒ष्टा व॒ष्टा वु॒क्थ्याः᳚ ।16) उ॒क्थ्या᳚-स्स स उ॒क्थ्या॑ उ॒क्थ्या᳚-स्सः ।17) स आ॒त्मा ऽऽत्मा स स आ॒त्मा ।18) आ॒त्मा प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रा॒त्मा ऽऽत्मा प्र॒जाप॑तिः ।19) प्र॒जाप॑ति॒-र्वाव वाव प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वाव ।19) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।20) वावैष ए॒ष वाव वावैषः ।21) ए॒ष स-न्थ्स-न्ने॒ष ए॒ष सन्न् ।22) स-न्थ्स-थ्स-थ्स-न्थ्स-न्थ्सत् ।23) सद्ध॑ ह॒ स-थ्सद्ध॑ ।24) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।25) वै स॒त्रेण॑ स॒त्रेण॒ वै वै स॒त्रेण॑ ।26) स॒त्रेण॑ स्पृणोति स्पृणोति स॒त्रेण॑ स॒त्रेण॑ स्पृणोति ।27) स्पृ॒णो॒ति॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा-स्स्पृ॑णोति स्पृणोति प्रा॒णाः ।28) प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै ।28) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।29) वै स-थ्स-द्वै वै सत् ।30) स-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्थ्स-थ्स-त्प्रा॒णान् ।31) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।31) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।32) ए॒व स्पृ॑णोति स्पृणो त्ये॒वैव स्पृ॑णोति ।33) स्पृ॒णो॒ति॒ सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑साग्​ स्पृणोति स्पृणोति॒ सर्वा॑साम् ।34) सर्वा॑सां॒-वैँ वै सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सां॒-वैँ ।35) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।36) ए॒ते प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ मे॒त ए॒ते प्र॒जाना᳚म् ।37) प्र॒जाना᳚-म्प्रा॒णैः प्रा॒णैः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्रा॒णैः ।37) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।38) प्रा॒णै रा॑सत आसते प्रा॒णैः प्रा॒णै रा॑सते ।38) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।39) आ॒स॒ते॒ ये य आ॑सत आसते॒ ये ।40) ये स॒त्रग्ं स॒त्रं-येँ ये स॒त्रम् ।41) स॒त्र मास॑त॒ आस॑ते स॒त्रग्ं स॒त्र मास॑ते ।42) आस॑ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒ दास॑त॒ आस॑ते॒ तस्मा᳚त् ।43) तस्मा᳚-त्पृच्छन्ति पृच्छन्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्पृच्छन्ति ।44) पृ॒च्छ॒न्ति॒ कि-ङ्कि-म्पृ॑च्छन्ति पृच्छन्ति॒ किम् ।45) किमे॒त ए॒ते कि-ङ्किमे॒ते ।46) ए॒ते स॒त्रिणः॑ स॒त्रिण॑ ए॒त ए॒ते स॒त्रिणः॑ ।47) स॒त्रिण॒ इतीति॑ स॒त्रिणः॑ स॒त्रिण॒ इति॑ ।48) इति॑ प्रि॒यः प्रि॒य इतीति॑ प्रि॒यः ।49) प्रि॒यः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्रि॒यः प्रि॒यः प्र॒जाना᳚म् ।50) प्र॒जाना॒ मुत्थि॑त॒ उत्थि॑तः प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒ मुत्थि॑तः ।50) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।51) उत्थि॑तो भवति भव॒ त्युत्थि॑त॒ उत्थि॑तो भवति ।51) उत्थि॑त॒ इत्युत् - स्थि॒तः॒ ।52) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।53) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।54) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।55) वेदेति॒ वेद॑ ।॥ 36 ॥ (55/67)॥ अ. 9 ॥

  ---

  1) ē̠ti̠ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rētyēti pra̠jāpa̍tiḥ ।2) pra̠jāpa̍ti̠-rvai vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvai ।2) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।3) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।4) ē̠ṣa dvā̍daśa̠dhā dvā̍daśa̠ dhaiṣa ē̠ṣa dvā̍daśa̠dhā ।5) dvā̠da̠śa̠dhā vihi̍tō̠ vihi̍tō dvādaśa̠dhā dvā̍daśa̠dhā vihi̍taḥ ।5) dvā̠da̠śa̠dhēti̍ dvādaśa - dhā ।6) vihi̍tō̠ ya-dya-dvihi̍tō̠ vihi̍tō̠ yat ।6) vihi̍ta̠ iti̠ vi - hi̠ta̠ḥ ।7) ya-ddvā̍daśarā̠trō dvā̍daśarā̠trō ya-dya-ddvā̍daśarā̠traḥ ।8) dvā̠da̠śa̠rā̠trō yau yau dvā̍daśarā̠trō dvā̍daśarā̠trō yau ।8) dvā̠da̠śa̠rā̠tra iti̍ dvādaśa - rā̠traḥ ।9) yā va̍tirā̠trā va̍tirā̠trau yau yā va̍tirā̠trau ।10) a̠ti̠rā̠trau tau tā va̍tirā̠trā va̍tirā̠trau tau ।10) a̠ti̠rā̠trāvitya̍ti - rā̠trau ।11) tau pa̠kṣau pa̠kṣau tau tau pa̠kṣau ।12) pa̠kṣau yē yē pa̠kṣau pa̠kṣau yē ।13) yē 'nta̠rē 'nta̍rē̠ yē yē 'nta̍rē ।14) anta̍rē̠ 'ṣṭā va̠ṣṭā vanta̠rē 'nta̍rē̠ 'ṣṭau ।15) a̠ṣṭā vu̠kthyā̍ u̠kthyā̍ a̠ṣṭā va̠ṣṭā vu̠kthyā̎ḥ ।16) u̠kthyā̎-ssa sa u̠kthyā̍ u̠kthyā̎-ssaḥ ।17) sa ā̠tmā ''tmā sa sa ā̠tmā ।18) ā̠tmā pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rā̠tmā ''tmā pra̠jāpa̍tiḥ ।19) pra̠jāpa̍ti̠-rvāva vāva pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvāva ।19) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।20) vāvaiṣa ē̠ṣa vāva vāvaiṣaḥ ।21) ē̠ṣa sa-nthsa-nnē̠ṣa ē̠ṣa sann ।22) sa-nthsa-thsa-thsa-nthsa-nthsat ।23) saddha̍ ha̠ sa-thsaddha̍ ।24) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।25) vai sa̠trēṇa̍ sa̠trēṇa̠ vai vai sa̠trēṇa̍ ।26) sa̠trēṇa̍ spṛṇōti spṛṇōti sa̠trēṇa̍ sa̠trēṇa̍ spṛṇōti ।27) spṛ̠ṇō̠ti̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā-sspṛ̍ṇōti spṛṇōti prā̠ṇāḥ ।28) prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai ।28) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।29) vai sa-thsa-dvai vai sat ।30) sa-tprā̠ṇā-nprā̠ṇā-nthsa-thsa-tprā̠ṇān ।31) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।31) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।32) ē̠va spṛ̍ṇōti spṛṇō tyē̠vaiva spṛ̍ṇōti ।33) spṛ̠ṇō̠ti̠ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sāg​ spṛṇōti spṛṇōti̠ sarvā̍sām ।34) sarvā̍sā̠ṃ vai vai sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sā̠ṃ vai ।35) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।36) ē̠tē pra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ mē̠ta ē̠tē pra̠jānā̎m ।37) pra̠jānā̎-mprā̠ṇaiḥ prā̠ṇaiḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mprā̠ṇaiḥ ।37) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।38) prā̠ṇai rā̍sata āsatē prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai rā̍satē ।38) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।39) ā̠sa̠tē̠ yē ya ā̍sata āsatē̠ yē ।40) yē sa̠tragṃ sa̠traṃ yē yē sa̠tram ।41) sa̠tra māsa̍ta̠ āsa̍tē sa̠tragṃ sa̠tra māsa̍tē ।42) āsa̍tē̠ tasmā̠-ttasmā̠ dāsa̍ta̠ āsa̍tē̠ tasmā̎t ।43) tasmā̎-tpṛchChanti pṛchChanti̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpṛchChanti ।44) pṛ̠chCha̠nti̠ ki-ṅki-mpṛ̍chChanti pṛchChanti̠ kim ।45) kimē̠ta ē̠tē ki-ṅkimē̠tē ।46) ē̠tē sa̠triṇa̍-ssa̠triṇa̍ ē̠ta ē̠tē sa̠triṇa̍ḥ ।47) sa̠triṇa̠ itīti̍ sa̠triṇa̍-ssa̠triṇa̠ iti̍ ।48) iti̍ pri̠yaḥ pri̠ya itīti̍ pri̠yaḥ ।49) pri̠yaḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpri̠yaḥ pri̠yaḥ pra̠jānā̎m ।50) pra̠jānā̠ mutthi̍ta̠ utthi̍taḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠ mutthi̍taḥ ।50) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।51) utthi̍tō bhavati bhava̠ tyutthi̍ta̠ utthi̍tō bhavati ।51) utthi̍ta̠ ityut - sthi̠ta̠ḥ ।52) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।53) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।54) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।55) vēdēti̠ vēda̍ ।॥ 36 ॥ (55/67)॥ a. 9 ॥

  meaning

  Prajapati proceeds; Prajapati indeed is this; this is established twelvefold; through the twelve days the rite is completed and its fruit realized.

• verse 37

  1) न वै वै न न वै ।2) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।3) ए॒षो᳚ ऽन्यतो॑वैश्वानरो॒ ऽन्यतो॑वैश्वानर ए॒ष ए॒षो᳚ ऽन्यतो॑वैश्वानरः ।4) अ॒न्यतो॑वैश्वानर-स्सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाया॒ न्यतो॑वैश्वानरो॒ ऽन्यतो॑वैश्वानर-स्सुव॒र्गाय॑ ।4) अ॒न्यतो॑वैश्वानर॒ इत्य॒न्यतः॑ - वै॒श्वा॒न॒रः॒ ।5) सु॒व॒र्गाय॑ लो॒काय॑ लो॒काय॑ सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॑ लो॒काय॑ ।5) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।6) लो॒काय॒ प्र प्र लो॒काय॑ लो॒काय॒ प्र ।7) प्राभ॑व दभव॒-त्प्र प्राभ॑वत् ।8) अ॒भ॒व॒ दू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो॑ ऽभव दभव दू॒र्ध्वः ।9) ऊ॒र्ध्वो ह॑ हो॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो ह॑ ।10) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।11) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।12) ए॒ष आत॑त॒ आत॑त ए॒ष ए॒ष आत॑तः ।13) आत॑त आसी दासी॒ दात॑त॒ आत॑त आसीत् ।13) आत॑त॒ इत्या - त॒तः॒ ।14) आ॒सी॒-त्ते त आ॑सी दासी॒-त्ते ।15) ते दे॒वा दे॒वा स्ते ते दे॒वाः ।16) दे॒वा ए॒त मे॒त-न्दे॒वा दे॒वा ए॒तम् ।17) ए॒तं-वैँ᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒त मे॒तं-वैँ᳚श्वान॒रम् ।18) वै॒श्वा॒न॒र-म्परि॒ परि॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र-म्परि॑ ।19) पर्यौ॑ह-न्नौह॒-न्परि॒ पर्यौ॑हन्न् ।20) औ॒ह॒-न्थ्सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्ग स्यौ॑ह-न्नौह-न्थ्सुव॒र्गस्य॑ ।21) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।21) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।22) लो॒कस्य॒ प्रभू᳚त्यै॒ प्रभू᳚त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रभू᳚त्यै ।23) प्रभू᳚त्या ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॒ प्रभू᳚त्यै॒ प्रभू᳚त्या ऋ॒तवः॑ ।23) प्रभू᳚त्या॒ इति॒ प्र - भू॒त्यै॒ ।24) ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै ।25) वा ए॒ते नै॒तेन॒ वै वा ए॒तेन॑ ।26) ए॒तेन॑ प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति मे॒ते नै॒तेन॑ प्र॒जाप॑तिम् ।27) प्र॒जाप॑ति मयाजय-न्नयाजय-न्प्र॒जाप॑ति-म्प्र॒जाप॑ति मयाजयन्न् ।27) प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् ।28) अ॒या॒ज॒य॒-न्तेषु॒ तेष्व॑याजय-न्नयाजय॒-न्तेषु॑ ।29) तेष्वा᳚ र्ध्नो दार्ध्नो॒-त्तेषु॒ तेष्वा᳚ र्ध्नोत् ।30) आ॒र्ध्नो॒ दध्यध्या᳚ र्ध्नो दार्ध्नो॒ दधि॑ ।31) अधि॒ त-त्तदध्यधि॒ तत् ।32) तदृ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॒ त-त्तदृ॒द्ध्नोति॑ ।33) ऋ॒द्ध्नोति॑ ह ह॒ र्​द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॑ ह ।34) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।35) वा ऋ॒त्विक् ष्वृ॒त्विक्षु॒ वै वा ऋ॒त्विक्षु॑ ।36) ऋ॒त्विक्षु॒ यो य ऋ॒त्विक् ष्वृ॒त्विक्षु॒ यः ।37) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।38) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।39) वि॒द्वा-न्द्वा॑दशा॒हेन॑ द्वादशा॒हेन॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द्वा॑दशा॒हेन॑ ।40) द्वा॒द॒शा॒हेन॒ यज॑ते॒ यज॑ते द्वादशा॒हेन॑ द्वादशा॒हेन॒ यज॑ते ।40) द्वा॒द॒शा॒हेनेति॑ द्वादश - अ॒हेन॑ ।41) यज॑ते॒ ते ते यज॑ते॒ यज॑ते॒ ते ।42) ते᳚ ऽस्मि-न्नस्मि॒-न्ते ते᳚ ऽस्मिन्न् ।43) अ॒स्मि॒-न्नै॒च्छ॒-न्तै॒च्छ॒-न्ता॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्नै॒च्छ॒न्त॒ ।44) ऐ॒च्छ॒न्त॒ स स ऐ᳚च्छ-न्तैच्छन्त॒ सः ।45) स रस॒ग्ं॒ रस॒ग्ं॒ स स रस᳚म् ।46) रस॒ महाह॒ रस॒ग्ं॒ रस॒ मह॑ ।47) अह॑ वस॒न्ताय॑ वस॒न्ताया हाह॑ वस॒न्ताय॑ ।48) व॒स॒न्ताय॒ प्र प्र व॑स॒न्ताय॑ वस॒न्ताय॒ प्र ।49) प्राय॑च्छ॒ दय॑च्छ॒-त्प्र प्राय॑च्छत् ।50) अय॑च्छ॒-द्यवं॒-यँव॒ मय॑च्छ॒ दय॑च्छ॒-द्यव᳚म् ।॥ 37 ॥ (50/57)

  ---

  1) na vai vai na na vai ।2) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।3) ē̠ṣō̎ 'nyatō̍vaiśvānarō̠ 'nyatō̍vaiśvānara ē̠ṣa ē̠ṣō̎ 'nyatō̍vaiśvānaraḥ ।4) a̠nyatō̍vaiśvānara-ssuva̠rgāya̍ suva̠rgāyā̠ nyatō̍vaiśvānarō̠ 'nyatō̍vaiśvānara-ssuva̠rgāya̍ ।4) a̠nyatō̍vaiśvānara̠ itya̠nyata̍ḥ - vai̠śvā̠na̠ra̠ḥ ।5) su̠va̠rgāya̍ lō̠kāya̍ lō̠kāya̍ suva̠rgāya̍ suva̠rgāya̍ lō̠kāya̍ ।5) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।6) lō̠kāya̠ pra pra lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ pra ।7) prābha̍va dabhava̠-tpra prābha̍vat ।8) a̠bha̠va̠ dū̠rdhva ū̠rdhvō̍ 'bhava dabhava dū̠rdhvaḥ ।9) ū̠rdhvō ha̍ hō̠rdhva ū̠rdhvō ha̍ ।10) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।11) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।12) ē̠ṣa āta̍ta̠ āta̍ta ē̠ṣa ē̠ṣa āta̍taḥ ।13) āta̍ta āsī dāsī̠ dāta̍ta̠ āta̍ta āsīt ।13) āta̍ta̠ ityā - ta̠ta̠ḥ ।14) ā̠sī̠-ttē ta ā̍sī dāsī̠-ttē ।15) tē dē̠vā dē̠vā stē tē dē̠vāḥ ।16) dē̠vā ē̠ta mē̠ta-ndē̠vā dē̠vā ē̠tam ।17) ē̠taṃ vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠ta mē̠taṃ vai̎śvāna̠ram ।18) vai̠śvā̠na̠ra-mpari̠ pari̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra-mpari̍ ।19) paryau̍ha-nnauha̠-npari̠ paryau̍hann ।20) au̠ha̠-nthsu̠va̠rgasya̍ suva̠rga syau̍ha-nnauha-nthsuva̠rgasya̍ ।21) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।21) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।22) lō̠kasya̠ prabhū̎tyai̠ prabhū̎tyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ prabhū̎tyai ।23) prabhū̎tyā ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ḥ prabhū̎tyai̠ prabhū̎tyā ṛ̠tava̍ḥ ।23) prabhū̎tyā̠ iti̠ pra - bhū̠tyai̠ ।24) ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai ।25) vā ē̠tē nai̠tēna̠ vai vā ē̠tēna̍ ।26) ē̠tēna̍ pra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti mē̠tē nai̠tēna̍ pra̠jāpa̍tim ।27) pra̠jāpa̍ti mayājaya-nnayājaya-npra̠jāpa̍ti-mpra̠jāpa̍ti mayājayann ।27) pra̠jāpa̍ti̠miti̍ pra̠jā - pa̠ti̠m ।28) a̠yā̠ja̠ya̠-ntēṣu̠ tēṣva̍yājaya-nnayājaya̠-ntēṣu̍ ।29) tēṣvā̎ rdhnō dārdhnō̠-ttēṣu̠ tēṣvā̎ rdhnōt ।30) ā̠rdhnō̠ dadhyadhyā̎ rdhnō dārdhnō̠ dadhi̍ ।31) adhi̠ ta-ttadadhyadhi̠ tat ।32) tadṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnōti̠ ta-ttadṛ̠ddhnōti̍ ।33) ṛ̠ddhnōti̍ ha ha̠ r​ddhnō tyṛ̠ddhnōti̍ ha ।34) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।35) vā ṛ̠tvik ṣvṛ̠tvikṣu̠ vai vā ṛ̠tvikṣu̍ ।36) ṛ̠tvikṣu̠ yō ya ṛ̠tvik ṣvṛ̠tvikṣu̠ yaḥ ।37) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।38) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।39) vi̠dvā-ndvā̍daśā̠hēna̍ dvādaśā̠hēna̍ vi̠dvān. vi̠dvā-ndvā̍daśā̠hēna̍ ।40) dvā̠da̠śā̠hēna̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē dvādaśā̠hēna̍ dvādaśā̠hēna̠ yaja̍tē ।40) dvā̠da̠śā̠hēnēti̍ dvādaśa - a̠hēna̍ ।41) yaja̍tē̠ tē tē yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ tē ।42) tē̎ 'smi-nnasmi̠-ntē tē̎ 'sminn ।43) a̠smi̠-nnai̠chCha̠-ntai̠chCha̠-ntā̠smi̠-nna̠smi̠-nnai̠chCha̠nta̠ ।44) ai̠chCha̠nta̠ sa sa ai̎chCha-ntaichChanta̠ saḥ ।45) sa rasa̠gṃ̠ rasa̠gṃ̠ sa sa rasa̎m ।46) rasa̠ mahāha̠ rasa̠gṃ̠ rasa̠ maha̍ ।47) aha̍ vasa̠ntāya̍ vasa̠ntāyā hāha̍ vasa̠ntāya̍ ।48) va̠sa̠ntāya̠ pra pra va̍sa̠ntāya̍ vasa̠ntāya̠ pra ।49) prāya̍chCha̠ daya̍chCha̠-tpra prāya̍chChat ।50) aya̍chCha̠-dyava̠ṃ yava̠ maya̍chCha̠ daya̍chCha̠-dyava̎m ।॥ 37 ॥ (50/57)

  meaning

  Not so; this one is not the Anyatovaisvanara; this is the one for the heavenly world; through the Anyatovaisvanara the heavenly world is attained.

• verse 38

  1) यव॑-ङ्ग्री॒ष्माय॑ ग्री॒ष्माय॒ यवं॒-यँव॑-ङ्ग्री॒ष्माय॑ ।2) ग्री॒ष्मा यौष॑धी॒ रोष॑धी-र्ग्री॒ष्माय॑ ग्री॒ष्मा यौष॑धीः ।3) ओष॑धी-र्व॒र्॒षाभ्यो॑ व॒र्॒षाभ्य॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी-र्व॒र्॒षाभ्यः॑ ।4) व॒र्॒षाभ्यो᳚ व्री॒हीन् व्री॒हीन्. व॒र्॒षाभ्यो॑ व॒र्॒षाभ्यो᳚ व्री॒हीन् ।5) व्री॒ही-ञ्छ॒रदे॑ श॒रदे᳚ व्री॒हीन् व्री॒ही-ञ्छ॒रदे᳚ ।6) श॒रदे॑ माषति॒लौ मा॑षति॒लौ श॒रदे॑ श॒रदे॑ माषति॒लौ ।7) मा॒ष॒ति॒लौ हे॑मन्तशिशि॒राभ्याग्ं॑ हेमन्तशिशि॒राभ्या᳚-म्माषति॒लौ मा॑षति॒लौ हे॑मन्तशिशि॒राभ्या᳚म् ।7) मा॒ष॒ति॒लाविति॑ माष - ति॒लौ ।8) हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या॒-न्तेन॒ तेन॑ हेमन्तशिशि॒राभ्याग्ं॑ हेमन्तशिशि॒राभ्या॒-न्तेन॑ ।8) हे॒म॒न्त॒शि॒शि॒राभ्या॒मिति॑ हेमन्त - शि॒शि॒राभ्या᳚म् ।9) तेनेन्द्र॒ मिन्द्र॒-न्तेन॒ तेनेन्द्र᳚म् ।10) इन्द्र॑-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒ रिन्द्र॒ मिन्द्र॑-म्प्र॒जाप॑तिः ।11) प्र॒जाप॑ति रयाजय दयाजय-त्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रयाजयत् ।11) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।12) अ॒या॒ज॒य॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽयाजय दयाजय॒-त्ततः॑ ।13) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।14) वा इन्द्र॒ इन्द्रो॒ वै वा इन्द्रः॑ ।15) इन्द्र॒ इन्द्रः॑ ।16) इन्द्रो॑ ऽभव दभव॒ दिन्द्र॒ इन्द्रो॑ ऽभवत् ।17) अ॒भ॒व॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दभव दभव॒-त्तस्मा᳚त् ।18) तस्मा॑ दाहु राहु॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दाहुः ।19) आ॒हु॒ रा॒नु॒जा॒व॒रस्या॑ नुजाव॒रस्या॑हु राहु रानुजाव॒रस्य॑ ।20) आ॒नु॒जा॒व॒रस्य॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ आ॑नुजाव॒रस्या॑ नुजाव॒रस्य॑ य॒ज्ञः ।20) आ॒नु॒जा॒व॒रस्येत्या॑नु - जा॒व॒रस्य॑ ।21) य॒ज्ञ इतीति॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ इति॑ ।22) इति॒ स स इतीति॒ सः ।23) स हि हि स स हि ।24) ह्ये॑ते नै॒तेन॒ हि ह्ये॑तेन॑ ।25) ए॒ते नाग्रे ऽग्र॑ ए॒ते नै॒तेनाग्रे᳚ ।26) अग्रे ऽय॑ज॒ता य॑ज॒ ताग्रे ऽग्रे ऽय॑जत ।27) अय॑ज तै॒ष ए॒षो ऽय॑ज॒ता य॑ज तै॒षः ।28) ए॒ष ह॑ है॒ष ए॒ष ह॑ ।29) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।30) वै कु॒णप॑-ङ्कु॒णपं॒-वैँ वै कु॒णप᳚म् ।31) कु॒णप॑ मत्त्यत्ति कु॒णप॑-ङ्कु॒णप॑ मत्ति ।32) अ॒त्ति॒ यो यो᳚ ऽत्त्यत्ति॒ यः ।33) य-स्स॒त्रे स॒त्रे यो य-स्स॒त्रे ।34) स॒त्रे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ प्रतिगृ॒ह्णाति॑ स॒त्रे स॒त्रे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ ।35) प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॑ पुरुषकुण॒प-म्पु॑रुषकुण॒प-म्प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ प्रतिगृ॒ह्णाति॑ पुरुषकुण॒पम् ।35) प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति - गृ॒ह्णाति॑ ।36) पु॒रु॒ष॒कु॒ण॒प म॑श्वकुण॒प म॑श्वकुण॒प-म्पु॑रुषकुण॒प-म्पु॑रुषकुण॒प म॑श्वकुण॒पम् ।36) पु॒रु॒ष॒कु॒ण॒पमिति॑ पुरुष - कु॒ण॒पम् ।37) अ॒श्व॒कु॒ण॒प-ङ्गौ-र्गौ र॑श्वकुण॒प म॑श्वकुण॒प-ङ्गौः ।37) अ॒श्व॒कु॒ण॒पमित्य॑श्व - कु॒ण॒पम् ।38) गौ-र्वै वै गौ-र्गौ-र्वै ।39) वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ वा अन्न᳚म् ।40) अन्नं॒-येँन॒ येनान्न॒ मन्नं॒-येँन॑ ।41) येन॒ पात्रे॑ण॒ पात्रे॑ण॒ येन॒ येन॒ पात्रे॑ण ।42) पात्रे॒ णान्न॒ मन्न॒-म्पात्रे॑ण॒ पात्रे॒ णान्न᳚म् ।43) अन्न॒-म्बिभ्र॑ति॒ बिभ्र॒ त्यन्न॒ मन्न॒-म्बिभ्र॑ति ।44) बिभ्र॑ति॒ य-द्य-द्बिभ्र॑ति॒ बिभ्र॑ति॒ यत् ।45) य-त्त-त्त-द्य-द्य-त्तत् ।46) त-न्न न त-त्त-न्न ।47) न नि॒र्णेनि॑जति नि॒र्णेनि॑जति॒ न न नि॒र्णेनि॑जति ।48) नि॒र्णेनि॑जति॒ तत॒ स्ततो॑ नि॒र्णेनि॑जति नि॒र्णेनि॑जति॒ ततः॑ ।48) नि॒र्णेनि॑ज॒तीति॑ निः - नेनि॑जति ।49) ततो ऽध्यधि॒ तत॒ स्ततो ऽधि॑ ।50) अधि॒ मल॒-म्मल॒ मध्यधि॒ मल᳚म् ।॥ 38 ॥ (50/58)

  ---

  1) yava̍-ṅgrī̠ṣmāya̍ grī̠ṣmāya̠ yava̠ṃ yava̍-ṅgrī̠ṣmāya̍ ।2) grī̠ṣmā yauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī-rgrī̠ṣmāya̍ grī̠ṣmā yauṣa̍dhīḥ ।3) ōṣa̍dhī-rva̠r̠ṣābhyō̍ va̠r̠ṣābhya̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī-rva̠r̠ṣābhya̍ḥ ।4) va̠r̠ṣābhyō̎ vrī̠hīn vrī̠hīn. va̠r̠ṣābhyō̍ va̠r̠ṣābhyō̎ vrī̠hīn ।5) vrī̠hī-ñCha̠radē̍ śa̠radē̎ vrī̠hīn vrī̠hī-ñCha̠radē̎ ।6) śa̠radē̍ māṣati̠lau mā̍ṣati̠lau śa̠radē̍ śa̠radē̍ māṣati̠lau ।7) mā̠ṣa̠ti̠lau hē̍mantaśiśi̠rābhyāgṃ̍ hēmantaśiśi̠rābhyā̎-mmāṣati̠lau mā̍ṣati̠lau hē̍mantaśiśi̠rābhyā̎m ।7) mā̠ṣa̠ti̠lāviti̍ māṣa - ti̠lau ।8) hē̠ma̠nta̠śi̠śi̠rābhyā̠-ntēna̠ tēna̍ hēmantaśiśi̠rābhyāgṃ̍ hēmantaśiśi̠rābhyā̠-ntēna̍ ।8) hē̠ma̠nta̠śi̠śi̠rābhyā̠miti̍ hēmanta - śi̠śi̠rābhyā̎m ।9) tēnēndra̠ mindra̠-ntēna̠ tēnēndra̎m ।10) indra̍-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ rindra̠ mindra̍-mpra̠jāpa̍tiḥ ।11) pra̠jāpa̍ti rayājaya dayājaya-tpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rayājayat ।11) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।12) a̠yā̠ja̠ya̠-ttata̠ statō̍ 'yājaya dayājaya̠-ttata̍ḥ ।13) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।14) vā indra̠ indrō̠ vai vā indra̍ḥ ।15) indra̠ indra̍ḥ ।16) indrō̍ 'bhava dabhava̠ dindra̠ indrō̍ 'bhavat ।17) a̠bha̠va̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dabhava dabhava̠-ttasmā̎t ।18) tasmā̍ dāhu rāhu̠ stasmā̠-ttasmā̍ dāhuḥ ।19) ā̠hu̠ rā̠nu̠jā̠va̠rasyā̍ nujāva̠rasyā̍hu rāhu rānujāva̠rasya̍ ।20) ā̠nu̠jā̠va̠rasya̍ ya̠jñō ya̠jña ā̍nujāva̠rasyā̍ nujāva̠rasya̍ ya̠jñaḥ ।20) ā̠nu̠jā̠va̠rasyētyā̍nu - jā̠va̠rasya̍ ।21) ya̠jña itīti̍ ya̠jñō ya̠jña iti̍ ।22) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।23) sa hi hi sa sa hi ।24) hyē̍tē nai̠tēna̠ hi hyē̍tēna̍ ।25) ē̠tē nāgrē 'gra̍ ē̠tē nai̠tēnāgrē̎ ।26) agrē 'ya̍ja̠tā ya̍ja̠ tāgrē 'grē 'ya̍jata ।27) aya̍ja tai̠ṣa ē̠ṣō 'ya̍ja̠tā ya̍ja tai̠ṣaḥ ।28) ē̠ṣa ha̍ hai̠ṣa ē̠ṣa ha̍ ।29) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।30) vai ku̠ṇapa̍-ṅku̠ṇapa̠ṃ vai vai ku̠ṇapa̎m ।31) ku̠ṇapa̍ mattyatti ku̠ṇapa̍-ṅku̠ṇapa̍ matti ।32) a̠tti̠ yō yō̎ 'ttyatti̠ yaḥ ।33) ya-ssa̠trē sa̠trē yō ya-ssa̠trē ।34) sa̠trē pra̍tigṛ̠hṇāti̍ pratigṛ̠hṇāti̍ sa̠trē sa̠trē pra̍tigṛ̠hṇāti̍ ।35) pra̠ti̠gṛ̠hṇāti̍ puruṣakuṇa̠pa-mpu̍ruṣakuṇa̠pa-mpra̍tigṛ̠hṇāti̍ pratigṛ̠hṇāti̍ puruṣakuṇa̠pam ।35) pra̠ti̠gṛ̠hṇātīti̍ prati - gṛ̠hṇāti̍ ।36) pu̠ru̠ṣa̠ku̠ṇa̠pa ma̍śvakuṇa̠pa ma̍śvakuṇa̠pa-mpu̍ruṣakuṇa̠pa-mpu̍ruṣakuṇa̠pa ma̍śvakuṇa̠pam ।36) pu̠ru̠ṣa̠ku̠ṇa̠pamiti̍ puruṣa - ku̠ṇa̠pam ।37) a̠śva̠ku̠ṇa̠pa-ṅgau-rgau ra̍śvakuṇa̠pa ma̍śvakuṇa̠pa-ṅgauḥ ।37) a̠śva̠ku̠ṇa̠pamitya̍śva - ku̠ṇa̠pam ।38) gau-rvai vai gau-rgau-rvai ।39) vā anna̠ manna̠ṃ vai vā anna̎m ।40) anna̠ṃ yēna̠ yēnānna̠ manna̠ṃ yēna̍ ।41) yēna̠ pātrē̍ṇa̠ pātrē̍ṇa̠ yēna̠ yēna̠ pātrē̍ṇa ।42) pātrē̠ ṇānna̠ manna̠-mpātrē̍ṇa̠ pātrē̠ ṇānna̎m ।43) anna̠-mbibhra̍ti̠ bibhra̠ tyanna̠ manna̠-mbibhra̍ti ।44) bibhra̍ti̠ ya-dya-dbibhra̍ti̠ bibhra̍ti̠ yat ।45) ya-tta-tta-dya-dya-ttat ।46) ta-nna na ta-tta-nna ।47) na ni̠rṇēni̍jati ni̠rṇēni̍jati̠ na na ni̠rṇēni̍jati ।48) ni̠rṇēni̍jati̠ tata̠ statō̍ ni̠rṇēni̍jati ni̠rṇēni̍jati̠ tata̍ḥ ।48) ni̠rṇēni̍ja̠tīti̍ niḥ - nēni̍jati ।49) tatō 'dhyadhi̠ tata̠ statō 'dhi̍ ।50) adhi̠ mala̠-mmala̠ madhyadhi̠ mala̎m ।॥ 38 ॥ (50/58)

  meaning

  Barley for the summer; the herbs of summer are barley; the herbs of the rainy season are grasses; each season is paired with its plant.

• verse 39

  1) मल॑-ञ्जायते जायते॒ मल॒-म्मल॑-ञ्जायते ।2) जा॒य॒त॒ एक॒ एको॑ जायते जायत॒ एकः॑ ।3) एक॑ ए॒वै वैक॒ एक॑ ए॒व ।4) ए॒व य॑जेत यजेतै॒वैव य॑जेत ।5) य॒जे॒तैक॒ एको॑ यजेत यजे॒तैकः॑ ।6) एको॒ हि ह्येक॒ एको॒ हि ।7) हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒र्॒ हि हि प्र॒जाप॑तिः ।8) प्र॒जाप॑ति॒ रार्ध्नो॒ दार्ध्नो᳚-त्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒ रार्ध्नो᳚त् ।8) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।9) आर्ध्नो॒-द्द्वाद॑श॒ द्वाद॒शा र्ध्नो॒ दार्ध्नो॒-द्द्वाद॑श ।10) द्वाद॑श॒ रात्री॒ रात्री॒-र्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ रात्रीः᳚ ।11) रात्री᳚-र्दीक्षि॒तो दी᳚क्षि॒तो रात्री॒ रात्री᳚-र्दीक्षि॒तः ।12) दी॒क्षि॒त-स्स्या᳚-थ्स्या-द्दीक्षि॒तो दी᳚क्षि॒त-स्स्या᳚त् ।13) स्या॒-द्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श स्या-थ्स्या॒-द्द्वाद॑श ।14) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।15) मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒रः ।16) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।16) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।17) सं॒​वँ॒थ्स॒रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः प्र॒जाप॑तिः ।17) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।18) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः ।18) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।19) प्र॒जाप॑ति॒-र्वाव वाव प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वाव ।19) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।20) वावैष ए॒ष वाव वावैषः ।21) ए॒ष ए॒षः ।22) ए॒ष ह॑ है॒ष ए॒ष ह॑ ।23) ह॒ तु तु ह॑ ह॒ तु ।24) त्वै वै तु त्वै ।25) वै जा॑यते जायते॒ वै वै जा॑यते ।26) जा॒य॒ते॒ यो यो जा॑यते जायते॒ यः ।27) यस्तप॑स॒ स्तप॑सो॒ यो यस्तप॑सः ।28) तप॒सो ऽध्यधि॒ तप॑स॒ स्तप॒सो ऽधि॑ ।29) अधि॒ जाय॑ते॒ जाय॒ते ऽध्यधि॒ जाय॑ते ।30) जाय॑ते चतु॒र्धा च॑तु॒र्धा जाय॑ते॒ जाय॑ते चतु॒र्धा ।31) च॒तु॒र्धा वै वै च॑तु॒र्धा च॑तु॒र्धा वै ।31) च॒तु॒र्धेति॑ चतुः - धा ।32) वा ए॒ता ए॒ता वै वा ए॒ताः ।33) ए॒ता स्ति॒स्रस्ति॑स्र स्ति॒स्रस्ति॑स्र ए॒ता ए॒ता स्ति॒स्रस्ति॑स्रः ।34) ति॒स्रस्ति॑स्रो॒ रात्र॑यो॒ रात्र॑य स्ति॒स्रस्ति॑स्र स्ति॒स्रस्ति॑स्रो॒ रात्र॑यः ।34) ति॒स्रस्ति॑स्र॒ इति॑ ति॒स्रः - ति॒स्रः॒ ।35) रात्र॑यो॒ य-द्य-द्रात्र॑यो॒ रात्र॑यो॒ यत् ।36) य-द्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ य-द्य-द्द्वाद॑श ।37) द्वाद॑शोप॒सद॑ उप॒सदो॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑शोप॒सदः॑ ।38) उ॒प॒सदो॒ या या उ॑प॒सद॑ उप॒सदो॒ याः ।38) उ॒प॒सद॒ इत्यु॑प - सदः॑ ।39) याः प्र॑थ॒माः प्र॑थ॒मा या याः प्र॑थ॒माः ।40) प्र॒थ॒मा य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प्र॑थ॒माः प्र॑थ॒मा य॒ज्ञम् ।41) य॒ज्ञ-न्ताभि॒ स्ताभि॑-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्ताभिः॑ ।42) ताभि॒-स्सग्ं स-न्ताभि॒ स्ताभि॒-स्सम् ।43) स-म्भ॑रति भरति॒ सग्ं स-म्भ॑रति ।44) भ॒र॒ति॒ या या भ॑रति भरति॒ याः ।45) या द्वि॒तीया᳚ द्वि॒तीया॒ या या द्वि॒तीयाः᳚ ।46) द्वि॒तीया॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्द्वि॒तीया᳚ द्वि॒तीया॑ य॒ज्ञम् ।47) य॒ज्ञ-न्ताभि॒ स्ताभि॑-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्ताभिः॑ ।48) ताभि॒रा ताभि॒ स्ताभि॒रा ।49) आ र॑भते रभत॒ आ र॑भते ।50) र॒भ॒ते॒ या या र॑भते रभते॒ याः ।॥ 39 ॥ (50/58)

  ---

  1) mala̍-ñjāyatē jāyatē̠ mala̠-mmala̍-ñjāyatē ।2) jā̠ya̠ta̠ ēka̠ ēkō̍ jāyatē jāyata̠ ēka̍ḥ ।3) ēka̍ ē̠vai vaika̠ ēka̍ ē̠va ।4) ē̠va ya̍jēta yajētai̠vaiva ya̍jēta ।5) ya̠jē̠taika̠ ēkō̍ yajēta yajē̠taika̍ḥ ।6) ēkō̠ hi hyēka̠ ēkō̠ hi ।7) hi pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠r̠ hi hi pra̠jāpa̍tiḥ ।8) pra̠jāpa̍ti̠ rārdhnō̠ dārdhnō̎-tpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠ rārdhnō̎t ।8) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।9) ārdhnō̠-ddvāda̍śa̠ dvāda̠śā rdhnō̠ dārdhnō̠-ddvāda̍śa ।10) dvāda̍śa̠ rātrī̠ rātrī̠-rdvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ rātrī̎ḥ ।11) rātrī̎-rdīkṣi̠tō dī̎kṣi̠tō rātrī̠ rātrī̎-rdīkṣi̠taḥ ।12) dī̠kṣi̠ta-ssyā̎-thsyā-ddīkṣi̠tō dī̎kṣi̠ta-ssyā̎t ।13) syā̠-ddvāda̍śa̠ dvāda̍śa syā-thsyā̠-ddvāda̍śa ।14) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।15) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।16) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।16) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।17) sa̠ṃva̠thsa̠raḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।17) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।18) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।18) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।19) pra̠jāpa̍ti̠-rvāva vāva pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvāva ।19) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।20) vāvaiṣa ē̠ṣa vāva vāvaiṣaḥ ।21) ē̠ṣa ē̠ṣaḥ ।22) ē̠ṣa ha̍ hai̠ṣa ē̠ṣa ha̍ ।23) ha̠ tu tu ha̍ ha̠ tu ।24) tvai vai tu tvai ।25) vai jā̍yatē jāyatē̠ vai vai jā̍yatē ।26) jā̠ya̠tē̠ yō yō jā̍yatē jāyatē̠ yaḥ ।27) yastapa̍sa̠ stapa̍sō̠ yō yastapa̍saḥ ।28) tapa̠sō 'dhyadhi̠ tapa̍sa̠ stapa̠sō 'dhi̍ ।29) adhi̠ jāya̍tē̠ jāya̠tē 'dhyadhi̠ jāya̍tē ।30) jāya̍tē chatu̠rdhā cha̍tu̠rdhā jāya̍tē̠ jāya̍tē chatu̠rdhā ।31) cha̠tu̠rdhā vai vai cha̍tu̠rdhā cha̍tu̠rdhā vai ।31) cha̠tu̠rdhēti̍ chatuḥ - dhā ।32) vā ē̠tā ē̠tā vai vā ē̠tāḥ ।33) ē̠tā sti̠srasti̍sra sti̠srasti̍sra ē̠tā ē̠tā sti̠srasti̍sraḥ ।34) ti̠srasti̍srō̠ rātra̍yō̠ rātra̍ya sti̠srasti̍sra sti̠srasti̍srō̠ rātra̍yaḥ ।34) ti̠srasti̍sra̠ iti̍ ti̠sraḥ - ti̠sra̠ḥ ।35) rātra̍yō̠ ya-dya-drātra̍yō̠ rātra̍yō̠ yat ।36) ya-ddvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ ya-dya-ddvāda̍śa ।37) dvāda̍śōpa̠sada̍ upa̠sadō̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śōpa̠sada̍ḥ ।38) u̠pa̠sadō̠ yā yā u̍pa̠sada̍ upa̠sadō̠ yāḥ ।38) u̠pa̠sada̠ ityu̍pa - sada̍ḥ ।39) yāḥ pra̍tha̠māḥ pra̍tha̠mā yā yāḥ pra̍tha̠māḥ ।40) pra̠tha̠mā ya̠jñaṃ ya̠jña-mpra̍tha̠māḥ pra̍tha̠mā ya̠jñam ।41) ya̠jña-ntābhi̠ stābhi̍-rya̠jñaṃ ya̠jña-ntābhi̍ḥ ।42) tābhi̠-ssagṃ sa-ntābhi̠ stābhi̠-ssam ।43) sa-mbha̍rati bharati̠ sagṃ sa-mbha̍rati ।44) bha̠ra̠ti̠ yā yā bha̍rati bharati̠ yāḥ ।45) yā dvi̠tīyā̎ dvi̠tīyā̠ yā yā dvi̠tīyā̎ḥ ।46) dvi̠tīyā̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-ndvi̠tīyā̎ dvi̠tīyā̍ ya̠jñam ।47) ya̠jña-ntābhi̠ stābhi̍-rya̠jñaṃ ya̠jña-ntābhi̍ḥ ।48) tābhi̠rā tābhi̠ stābhi̠rā ।49) ā ra̍bhatē rabhata̠ ā ra̍bhatē ।50) ra̠bha̠tē̠ yā yā ra̍bhatē rabhatē̠ yāḥ ।॥ 39 ॥ (50/58)

  meaning

  A defect arises; it is born singly; the single one should be worshipped; indeed the single one — he alone should perform the sacrifice.

• verse 40

  1) यास्तृ॒तीया᳚ स्तृ॒तीया॒ या यास्तृ॒तीयाः᳚ ।2) तृ॒तीयाः॒ पात्रा॑णि॒ पात्रा॑णि तृ॒तीया᳚ स्तृ॒तीयाः॒ पात्रा॑णि ।3) पात्रा॑णि॒ ताभि॒ स्ताभिः॒ पात्रा॑णि॒ पात्रा॑णि॒ ताभिः॑ ।4) ताभि॒-र्नि-र्णिष् टाभि॒ स्ताभि॒-र्निः ।5) नि-र्णे॑निक्ते नेनिक्ते॒ नि-र्णि-र्णे॑निक्ते ।6) ने॒नि॒क्ते॒ या या ने॑निक्ते नेनिक्ते॒ याः ।7) याश्च॑तु॒र्थी श्च॑तु॒र्थी-र्या याश्च॑तु॒र्थीः ।8) च॒तु॒र्थी रप्यपि॑ चतु॒र्थी श्च॑तु॒र्थी रपि॑ ।9) अपि॒ ताभि॒ स्ताभि॒ रप्यपि॒ ताभिः॑ ।10) ताभि॑ रा॒त्मान॑ मा॒त्मान॒-न्ताभि॒ स्ताभि॑ रा॒त्मान᳚म् ।11) आ॒त्मान॑ मन्तर॒तो᳚ ऽन्तर॒त आ॒त्मान॑ मा॒त्मान॑ मन्तर॒तः ।12) अ॒न्त॒र॒त-श्शु॑न्धते शुन्धते ऽन्तर॒तो᳚ ऽन्तर॒त-श्शु॑न्धते ।13) शु॒न्ध॒ते॒ यो य-श्शु॑न्धते शुन्धते॒ यः ।14) यो वै वै यो यो वै ।15) वा अ॑स्यास्य॒ वै वा अ॑स्य ।16) अ॒स्य॒ प॒शु-म्प॒शु म॑स्यास्य प॒शुम् ।17) प॒शु मत्त्यत्ति॑ प॒शु-म्प॒शु मत्ति॑ ।18) अत्ति॑ मा॒ग्ं॒स-म्मा॒ग्ं॒स मत्त्यत्ति॑ मा॒ग्ं॒सम् ।19) मा॒ग्ं॒सग्ं स स मा॒ग्ं॒स-म्मा॒ग्ं॒सग्ं सः ।20) सो᳚ ऽत्त्यत्ति॒ स सो᳚ ऽत्ति ।21) अ॒त्ति॒ यो यो᳚ ऽत्त्यत्ति॒ यः ।22) यः पु॑रो॒डाश॑-म्पुरो॒डाशं॒-योँ यः पु॑रो॒डाश᳚म् ।23) पु॒रो॒डाश॑-म्म॒स्तिष्क॑-म्म॒स्तिष्क॑-म्पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑-म्म॒स्तिष्क᳚म् ।24) म॒स्तिष्क॒ग्ं॒ स स म॒स्तिष्क॑-म्म॒स्तिष्क॒ग्ं॒ सः ।25) स यो य-स्स स यः ।26) यः प॑रिवा॒प-म्प॑रिवा॒पं-योँ यः प॑रिवा॒पम् ।27) प॒रि॒वा॒प-म्पुरी॑ष॒-म्पुरी॑ष-म्परिवा॒प-म्प॑रिवा॒प-म्पुरी॑षम् ।27) प॒रि॒वा॒पमिति॑ परि - वा॒पम् ।28) पुरी॑ष॒ग्ं॒ स स पुरी॑ष॒-म्पुरी॑ष॒ग्ं॒ सः ।29) स यो य-स्स स यः ।30) य आज्य॒ माज्यं॒-योँ य आज्य᳚म् ।31) आज्य॑-म्म॒ज्जान॑-म्म॒ज्जान॒ माज्य॒ माज्य॑-म्म॒ज्जान᳚म् ।32) म॒ज्जान॒ग्ं॒ स स म॒ज्जान॑-म्म॒ज्जान॒ग्ं॒ सः ।33) स यो य-स्स स यः ।34) य-स्सोम॒ग्ं॒ सोमं॒-योँ य-स्सोम᳚म् ।35) सोम॒ग्ग्॒ स्वेद॒ग्ग्॒ स्वेद॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ग्ग्॒ स्वेद᳚म् ।36) स्वेद॒ग्ं॒ स स स्वेद॒ग्ग्॒ स्वेद॒ग्ं॒ सः ।37) सो ऽप्यपि॒ स सो ऽपि॑ ।38) अपि॑ ह॒ हाप्यपि॑ ह ।39) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।40) वा अ॑स्यास्य॒ वै वा अ॑स्य ।41) अ॒स्य॒ शी॒र्॒ष॒ण्या᳚-श्शीर्​ष॒ण्या॑ अस्यास्य शीर्​ष॒ण्याः᳚ ।42) शी॒र्॒ष॒ण्या॑ नि॒ष्पदो॑ नि॒ष्पदः॑ शीर्​ष॒ण्या᳚-श्शीर्​ष॒ण्या॑ नि॒ष्पदः॑ ।43) नि॒ष्पदः॒ प्रति॒ प्रति॑ नि॒ष्पदो॑ नि॒ष्पदः॒ प्रति॑ ।43) नि॒ष्पद॒ इति॑ निः - पदः॑ ।44) प्रति॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ प्रति॒ प्रति॑ गृह्णाति ।45) गृ॒ह्णा॒ति॒ यो यो गृ॑ह्णाति गृह्णाति॒ यः ।46) यो द्वा॑दशा॒हे द्वा॑दशा॒हे यो यो द्वा॑दशा॒हे ।47) द्वा॒द॒शा॒हे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ प्रतिगृ॒ह्णाति॑ द्वादशा॒हे द्वा॑दशा॒हे प्र॑तिगृ॒ह्णाति॑ ।47) द्वा॒द॒शा॒ह इति॑ द्वादश - अ॒हे ।48) प्र॒ति॒गृ॒ह्णाति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प्रतिगृ॒ह्णाति॑ प्रतिगृ॒ह्णाति॒ तस्मा᳚त् ।48) प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति - गृ॒ह्णाति॑ ।49) तस्मा᳚-द्द्वादशा॒हेन॑ द्वादशा॒हेन॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्द्वादशा॒हेन॑ ।50) द्वा॒द॒शा॒हेन॒ न न द्वा॑दशा॒हेन॑ द्वादशा॒हेन॒ न ।50) द्वा॒द॒शा॒हेनेति॑ द्वादश - अ॒हेन॑ ।51) न याज्यं॒-याँज्य॒-न्न न याज्य᳚म् ।52) याज्य॑-म्पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ याज्यं॒-याँज्य॑-म्पा॒प्मनः॑ ।53) पा॒प्मनो॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ व्यावृ॑त्त्यै ।54) व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि - आवृ॑त्त्यै ।॥ 40 ॥ (54/59)॥ अ. 10 ॥

  ---

  1) yāstṛ̠tīyā̎ stṛ̠tīyā̠ yā yāstṛ̠tīyā̎ḥ ।2) tṛ̠tīyā̠ḥ pātrā̍ṇi̠ pātrā̍ṇi tṛ̠tīyā̎ stṛ̠tīyā̠ḥ pātrā̍ṇi ।3) pātrā̍ṇi̠ tābhi̠ stābhi̠ḥ pātrā̍ṇi̠ pātrā̍ṇi̠ tābhi̍ḥ ।4) tābhi̠-rni-rṇiṣ ṭābhi̠ stābhi̠-rniḥ ।5) ni-rṇē̍niktē nēniktē̠ ni-rṇi-rṇē̍niktē ।6) nē̠ni̠ktē̠ yā yā nē̍niktē nēniktē̠ yāḥ ।7) yāścha̍tu̠rthī ścha̍tu̠rthī-ryā yāścha̍tu̠rthīḥ ।8) cha̠tu̠rthī rapyapi̍ chatu̠rthī ścha̍tu̠rthī rapi̍ ।9) api̠ tābhi̠ stābhi̠ rapyapi̠ tābhi̍ḥ ।10) tābhi̍ rā̠tmāna̍ mā̠tmāna̠-ntābhi̠ stābhi̍ rā̠tmāna̎m ।11) ā̠tmāna̍ mantara̠tō̎ 'ntara̠ta ā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍ mantara̠taḥ ।12) a̠nta̠ra̠ta-śśu̍ndhatē śundhatē 'ntara̠tō̎ 'ntara̠ta-śśu̍ndhatē ।13) śu̠ndha̠tē̠ yō ya-śśu̍ndhatē śundhatē̠ yaḥ ।14) yō vai vai yō yō vai ।15) vā a̍syāsya̠ vai vā a̍sya ।16) a̠sya̠ pa̠śu-mpa̠śu ma̍syāsya pa̠śum ।17) pa̠śu mattyatti̍ pa̠śu-mpa̠śu matti̍ ।18) atti̍ mā̠gṃ̠sa-mmā̠gṃ̠sa mattyatti̍ mā̠gṃ̠sam ।19) mā̠gṃ̠sagṃ sa sa mā̠gṃ̠sa-mmā̠gṃ̠sagṃ saḥ ।20) sō̎ 'ttyatti̠ sa sō̎ 'tti ।21) a̠tti̠ yō yō̎ 'ttyatti̠ yaḥ ।22) yaḥ pu̍rō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ṃ yō yaḥ pu̍rō̠ḍāśa̎m ।23) pu̠rō̠ḍāśa̍-mma̠stiṣka̍-mma̠stiṣka̍-mpurō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍-mma̠stiṣka̎m ।24) ma̠stiṣka̠gṃ̠ sa sa ma̠stiṣka̍-mma̠stiṣka̠gṃ̠ saḥ ।25) sa yō ya-ssa sa yaḥ ।26) yaḥ pa̍rivā̠pa-mpa̍rivā̠paṃ yō yaḥ pa̍rivā̠pam ।27) pa̠ri̠vā̠pa-mpurī̍ṣa̠-mpurī̍ṣa-mparivā̠pa-mpa̍rivā̠pa-mpurī̍ṣam ।27) pa̠ri̠vā̠pamiti̍ pari - vā̠pam ।28) purī̍ṣa̠gṃ̠ sa sa purī̍ṣa̠-mpurī̍ṣa̠gṃ̠ saḥ ।29) sa yō ya-ssa sa yaḥ ।30) ya ājya̠ mājya̠ṃ yō ya ājya̎m ।31) ājya̍-mma̠jjāna̍-mma̠jjāna̠ mājya̠ mājya̍-mma̠jjāna̎m ।32) ma̠jjāna̠gṃ̠ sa sa ma̠jjāna̍-mma̠jjāna̠gṃ̠ saḥ ।33) sa yō ya-ssa sa yaḥ ।34) ya-ssōma̠gṃ̠ sōma̠ṃ yō ya-ssōma̎m ।35) sōma̠gg̠ svēda̠gg̠ svēda̠gṃ̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠gg̠ svēda̎m ।36) svēda̠gṃ̠ sa sa svēda̠gg̠ svēda̠gṃ̠ saḥ ।37) sō 'pyapi̠ sa sō 'pi̍ ।38) api̍ ha̠ hāpyapi̍ ha ।39) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।40) vā a̍syāsya̠ vai vā a̍sya ।41) a̠sya̠ śī̠r̠ṣa̠ṇyā̎-śśīr​ṣa̠ṇyā̍ asyāsya śīr​ṣa̠ṇyā̎ḥ ।42) śī̠r̠ṣa̠ṇyā̍ ni̠ṣpadō̍ ni̠ṣpada̍-śśīr​ṣa̠ṇyā̎-śśīr​ṣa̠ṇyā̍ ni̠ṣpada̍ḥ ।43) ni̠ṣpada̠ḥ prati̠ prati̍ ni̠ṣpadō̍ ni̠ṣpada̠ḥ prati̍ ।43) ni̠ṣpada̠ iti̍ niḥ - pada̍ḥ ।44) prati̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ prati̠ prati̍ gṛhṇāti ।45) gṛ̠hṇā̠ti̠ yō yō gṛ̍hṇāti gṛhṇāti̠ yaḥ ।46) yō dvā̍daśā̠hē dvā̍daśā̠hē yō yō dvā̍daśā̠hē ।47) dvā̠da̠śā̠hē pra̍tigṛ̠hṇāti̍ pratigṛ̠hṇāti̍ dvādaśā̠hē dvā̍daśā̠hē pra̍tigṛ̠hṇāti̍ ।47) dvā̠da̠śā̠ha iti̍ dvādaśa - a̠hē ।48) pra̠ti̠gṛ̠hṇāti̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpratigṛ̠hṇāti̍ pratigṛ̠hṇāti̠ tasmā̎t ।48) pra̠ti̠gṛ̠hṇātīti̍ prati - gṛ̠hṇāti̍ ।49) tasmā̎-ddvādaśā̠hēna̍ dvādaśā̠hēna̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddvādaśā̠hēna̍ ।50) dvā̠da̠śā̠hēna̠ na na dvā̍daśā̠hēna̍ dvādaśā̠hēna̠ na ।50) dvā̠da̠śā̠hēnēti̍ dvādaśa - a̠hēna̍ ।51) na yājya̠ṃ yājya̠-nna na yājya̎m ।52) yājya̍-mpā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ yājya̠ṃ yājya̍-mpā̠pmana̍ḥ ।53) pā̠pmanō̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ vyāvṛ̍ttyai ।54) vyāvṛ̍ttyā̠ iti̍ vi - āvṛ̍ttyai ।॥ 40 ॥ (54/59)॥ a. 10 ॥

  meaning

  The third set of vessels — by those third ones — by those he cleans himself; by those he is cleansed; through the cleaning vessels the consecration proceeds.

• verse 41

  1) एक॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहै क॑स्मा॒ एक॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् ।3) द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्यः ।5) त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।5) त्रि॒भ्य इति॑ त्रि - भ्यः ।6) स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्यः॑ ।7) च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः - भ्यः॒ ।8) स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ ।9) प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च - भ्यः॒ ।10) स्वाहा॑ ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः ।11) ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा᳚ ।11) ष॒ड्भ्य इति॑ षट् - भ्यः ।12) स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ ।13) स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त - भ्यः॒ ।14) स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यः ।15) अ॒ष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ ।17) न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।17) न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व - भ्यः॒ ।18) स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ ।19) द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।19) द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श - भ्यः॒ ।20) स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ ।21) ए॒का॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।21) ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्ये॑काद॒श - भ्यः॒ ।22) स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ ।23) द्वा॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।23) द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श - भ्यः॒ ।24) स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्यः॑ ।25) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।25) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श - भ्यः॒ ।26) स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्य॑ श्चतुर्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्यः॑ ।27) च॒तु॒र्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्य॑ श्चतुर्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।27) च॒तु॒र्द॒शभ्य॒ इति॑ चतुर्द॒श - भ्यः॒ ।28) स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ ।29) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।29) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श - भ्यः॒ ।30) स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः॑ ।31) षो॒ड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।31) षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श - भ्यः॒ ।32) स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ ।33) स॒प्त॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।33) स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श - भ्यः॒ ।34) स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यो᳚ ऽष्टाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यः॑ ।35) अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यो᳚ ऽष्टाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।35) अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒ इत्य॑ष्टाद॒श - भ्यः॒ ।36) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।37) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।38) न विग्ं॑श॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै न न विग्ं॑श॒त्यै ।39) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।40) स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै ।41) नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा᳚ ।41) नव॑विग्ंशत्या॒ इति॒ नव॑ - वि॒ग्ं॒श॒त्यै॒ ।42) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।43) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।44) न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ न न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते᳚ ।45) च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते ।47) नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा᳚ ।47) नव॑चत्वारिग्ंशत॒ इति॒ नव॑ - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श॒ते॒ ।48) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।49) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।50) न ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै न न ष॒ष्ट्यै ।51) ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ ।52) स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै ।53) नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।53) नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑ - ष॒ष्ट्यै॒ ।54) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।55) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।56) नाशी॒त्या अ॑शी॒त्यै न नाशी॒त्यै ।57) अ॒शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा᳚ ।58) स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै ।59) नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ ।59) नवा॑शीत्या॒ इति॒ नव॑ - अ॒शी॒त्यै॒ ।60) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।61) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।62) न श॒ताय॑ श॒ताय॒ न न श॒ताय॑ ।63) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।64) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।65) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।66) स्वाहा॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् ।67) द्वाभ्याग्ं॑ श॒ताभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या᳚म् ।68) श॒ताभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।69) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।70) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।71) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 41 ॥ (71/90)॥ अ. 11 ॥

  ---

  1) ēka̍smai̠ svāhā̠ svāhai ka̍smā̠ ēka̍smai̠ svāhā̎ ।2) svāhā̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dvābhyā̎m ।3) dvābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠g̠ svāhā̎ ।4) svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhyaḥ ।5) tri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̎ ।5) tri̠bhya iti̍ tri - bhyaḥ ।6) svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ḥ ।7) cha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̎ ।7) cha̠turbhya̠ iti̍ cha̠tuḥ - bhya̠ḥ ।8) svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ ।9) pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̎ ।9) pa̠ñchabhya̠ iti̍ pa̠ñcha - bhya̠ḥ ।10) svāhā̍ ṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ḍbhyaḥ ।11) ṣa̠ḍbhya-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-ssvāhā̎ ।11) ṣa̠ḍbhya iti̍ ṣaṭ - bhyaḥ ।12) svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍ḥ ।13) sa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̎ ।13) sa̠ptabhya̠ iti̍ sa̠pta - bhya̠ḥ ।14) svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyaḥ ।15) a̠ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̎ ।16) svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhya̍ḥ ।17) na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̎ ।17) na̠vabhya̠ iti̍ na̠va - bhya̠ḥ ।18) svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhya̍ḥ ।19) da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।19) da̠śabhya̠ iti̍ da̠śa - bhya̠ḥ ।20) svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ḥ ।21) ē̠kā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।21) ē̠kā̠da̠śabhya̠ ityē̍kāda̠śa - bhya̠ḥ ।22) svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhya̍ḥ ।23) dvā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।23) dvā̠da̠śabhya̠ iti̍ dvāda̠śa - bhya̠ḥ ।24) svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ḥ ।25) tra̠yō̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।25) tra̠yō̠da̠śabhya̠ iti̍ trayōda̠śa - bhya̠ḥ ।26) svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ śchaturda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ḥ ।27) cha̠tu̠rda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ śchaturda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।27) cha̠tu̠rda̠śabhya̠ iti̍ chaturda̠śa - bhya̠ḥ ।28) svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ ।29) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।29) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠ iti̍ pañchada̠śa - bhya̠ḥ ।30) svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ḥ ।31) ṣō̠ḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।31) ṣō̠ḍa̠śabhya̠ iti̍ ṣōḍa̠śa - bhya̠ḥ ।32) svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍ḥ ।33) sa̠pta̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।33) sa̠pta̠da̠śabhya̠ iti̍ saptada̠śa - bhya̠ḥ ।34) svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhyō̎ 'ṣṭāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhya̍ḥ ।35) a̠ṣṭā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhyō̎ 'ṣṭāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।35) a̠ṣṭā̠da̠śabhya̠ itya̍ṣṭāda̠śa - bhya̠ḥ ।36) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।37) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।38) na vigṃ̍śa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai na na vigṃ̍śa̠tyai ।39) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।40) svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai ।41) nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̎ ।41) nava̍vigṃśatyā̠ iti̠ nava̍ - vi̠gṃ̠śa̠tyai̠ ।42) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।43) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।44) na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ na na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̎ ।45) cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।46) svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē ।47) nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̎ ।47) nava̍chatvārigṃśata̠ iti̠ nava̍ - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa̠tē̠ ।48) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।49) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।50) na ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai na na ṣa̠ṣṭyai ।51) ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̎ ।52) svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai ।53) nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̎ ।53) nava̍ṣaṣṭyā̠ iti̠ nava̍ - ṣa̠ṣṭyai̠ ।54) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।55) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।56) nāśī̠tyā a̍śī̠tyai na nāśī̠tyai ।57) a̠śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̎ ।58) svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai ।59) navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̎ ।59) navā̍śītyā̠ iti̠ nava̍ - a̠śī̠tyai̠ ।60) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।61) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।62) na śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ na na śa̠tāya̍ ।63) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।64) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।65) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।66) svāhā̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dvābhyā̎m ।67) dvābhyāgṃ̍ śa̠tābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̠-ndvābhyā̠-ndvābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̎m ।68) śa̠tābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̠g̠ svāhā̎ ।69) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।70) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।71) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 41 ॥ (71/90)॥ a. 11 ॥

  meaning

  Svaha to the one; svaha to the two; svaha to the two; svaha to the three; so the oblations are offered in increasing number through the whole rite.

• verse 42

  1) एक॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहैक॑स्मा॒ एक॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्यः ।3) त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।3) त्रि॒भ्य इति॑ त्रि - भ्यः ।4) स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ ।5) प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च - भ्यः॒ ।6) स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ ।7) स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त - भ्यः॒ ।8) स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ ।9) न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व - भ्यः॒ ।10) स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ ।11) ए॒का॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।11) ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्ये॑काद॒श - भ्यः॒ ।12) स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्यः॑ ।13) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श - भ्यः॒ ।14) स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ ।15) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।15) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श - भ्यः॒ ।16) स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ ।17) स॒प्त॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।17) स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श - भ्यः॒ ।18) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।19) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।20) न विग्ं॑श॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै न न विग्ं॑श॒त्यै ।21) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै ।23) नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा᳚ ।23) नव॑विग्ंशत्या॒ इति॒ नव॑ - वि॒ग्ं॒श॒त्यै॒ ।24) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।25) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।26) न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ न न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते᳚ ।27) च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।28) स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते ।29) नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा᳚ ।29) नव॑चत्वारिग्ंशत॒ इति॒ नव॑ - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श॒ते॒ ।30) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।31) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।32) न ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै न न ष॒ष्ट्यै ।33) ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै ।35) नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।35) नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑ - ष॒ष्ट्यै॒ ।36) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।37) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।38) नाशी॒त्या अ॑शी॒त्यै न नाशी॒त्यै ।39) अ॒शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा᳚ ।40) स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै ।41) नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ ।41) नवा॑शीत्या॒ इति॒ नव॑ - अ॒शी॒त्यै॒ ।42) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।43) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।44) न श॒ताय॑ श॒ताय॒ न न श॒ताय॑ ।45) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।47) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।48) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।49) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।50) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 42 ॥ (50/62)॥ अ. 12 ॥

  ---

  1) ēka̍smai̠ svāhā̠ svāhaika̍smā̠ ēka̍smai̠ svāhā̎ ।2) svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhyaḥ ।3) tri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̎ ।3) tri̠bhya iti̍ tri - bhyaḥ ।4) svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ ।5) pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̎ ।5) pa̠ñchabhya̠ iti̍ pa̠ñcha - bhya̠ḥ ।6) svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍ḥ ।7) sa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̎ ।7) sa̠ptabhya̠ iti̍ sa̠pta - bhya̠ḥ ।8) svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhya̍ḥ ।9) na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̎ ।9) na̠vabhya̠ iti̍ na̠va - bhya̠ḥ ।10) svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ḥ ।11) ē̠kā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।11) ē̠kā̠da̠śabhya̠ ityē̍kāda̠śa - bhya̠ḥ ।12) svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ḥ ।13) tra̠yō̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।13) tra̠yō̠da̠śabhya̠ iti̍ trayōda̠śa - bhya̠ḥ ।14) svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ ।15) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।15) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠ iti̍ pañchada̠śa - bhya̠ḥ ।16) svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍ḥ ।17) sa̠pta̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।17) sa̠pta̠da̠śabhya̠ iti̍ saptada̠śa - bhya̠ḥ ।18) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।19) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।20) na vigṃ̍śa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai na na vigṃ̍śa̠tyai ।21) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।22) svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai ।23) nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̎ ।23) nava̍vigṃśatyā̠ iti̠ nava̍ - vi̠gṃ̠śa̠tyai̠ ।24) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।25) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।26) na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ na na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̎ ।27) cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।28) svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē ।29) nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̎ ।29) nava̍chatvārigṃśata̠ iti̠ nava̍ - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa̠tē̠ ।30) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।31) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।32) na ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai na na ṣa̠ṣṭyai ।33) ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̎ ।34) svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai ।35) nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̎ ।35) nava̍ṣaṣṭyā̠ iti̠ nava̍ - ṣa̠ṣṭyai̠ ।36) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।37) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।38) nāśī̠tyā a̍śī̠tyai na nāśī̠tyai ।39) a̠śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̎ ।40) svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai ।41) navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̎ ।41) navā̍śītyā̠ iti̠ nava̍ - a̠śī̠tyai̠ ।42) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।43) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।44) na śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ na na śa̠tāya̍ ।45) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।46) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।47) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।48) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।49) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।50) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 42 ॥ (50/62)॥ a. 12 ॥

  meaning

  Svaha to the one; svaha to the three; svaha to the three; so the oblations continue; by the increasing numbers the rite is made complete.

• verse 43

  1) द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्यः॑ ।3) च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।3) च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः - भ्यः॒ ।4) स्वाहा॑ ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः ।5) ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा᳚ ।5) ष॒ड्भ्य इति॑ षट् - भ्यः ।6) स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यः ।7) अ॒ष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ ।9) द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श - भ्यः॒ ।10) स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ ।11) द्वा॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।11) द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श - भ्यः॒ ।12) स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्य॑ श्चतुर्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्यः॑ ।13) च॒तु॒र्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ चतुर्द॒शभ्य॑ श्चतुर्द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) च॒तु॒र्द॒शभ्य॒ इति॑ चतुर्द॒श - भ्यः॒ ।14) स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः॑ ।15) षो॒ड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।15) षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श - भ्यः॒ ।16) स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यो᳚ ऽष्टाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यः॑ ।17) अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टाद॒शभ्यो᳚ ऽष्टाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।17) अ॒ष्टा॒द॒शभ्य॒ इत्य॑ष्टाद॒श - भ्यः॒ ।18) स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै ।19) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॒ ऽष्टान॑वत्या अ॒ष्टान॑वत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽष्टान॑वत्यै ।21) अ॒ष्टान॑वत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽष्टान॑वत्या अ॒ष्टान॑वत्यै॒ स्वाहा᳚ ।21) अ॒ष्टान॑वत्या॒ इत्य॒ष्टा - न॒व॒त्यै॒ ।22) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।23) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।24) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।25) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।26) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 43 ॥ (26/34)॥ अ. 13 ॥

  ---

  1) dvābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠g̠ svāhā̎ ।2) svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ḥ ।3) cha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̎ ।3) cha̠turbhya̠ iti̍ cha̠tuḥ - bhya̠ḥ ।4) svāhā̍ ṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ḍbhyaḥ ।5) ṣa̠ḍbhya-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-ssvāhā̎ ।5) ṣa̠ḍbhya iti̍ ṣaṭ - bhyaḥ ।6) svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyaḥ ।7) a̠ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̎ ।8) svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhya̍ḥ ।9) da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।9) da̠śabhya̠ iti̍ da̠śa - bhya̠ḥ ।10) svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhya̍ḥ ।11) dvā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।11) dvā̠da̠śabhya̠ iti̍ dvāda̠śa - bhya̠ḥ ।12) svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ śchaturda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ḥ ।13) cha̠tu̠rda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ chaturda̠śabhya̍ śchaturda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।13) cha̠tu̠rda̠śabhya̠ iti̍ chaturda̠śa - bhya̠ḥ ।14) svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ḥ ।15) ṣō̠ḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।15) ṣō̠ḍa̠śabhya̠ iti̍ ṣōḍa̠śa - bhya̠ḥ ।16) svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhyō̎ 'ṣṭāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhya̍ḥ ।17) a̠ṣṭā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭāda̠śabhyō̎ 'ṣṭāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।17) a̠ṣṭā̠da̠śabhya̠ itya̍ṣṭāda̠śa - bhya̠ḥ ।18) svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai ।19) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।20) svāhā̠ 'ṣṭāna̍vatyā a̠ṣṭāna̍vatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ṣṭāna̍vatyai ।21) a̠ṣṭāna̍vatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ 'ṣṭāna̍vatyā a̠ṣṭāna̍vatyai̠ svāhā̎ ।21) a̠ṣṭāna̍vatyā̠ itya̠ṣṭā - na̠va̠tyai̠ ।22) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।23) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।24) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।25) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।26) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 43 ॥ (26/34)॥ a. 13 ॥

  meaning

  Svaha to the two; svaha to the four; svaha to the four; so the oblations proceed through the pairs; by pairs the rite advances to completion.

• verse 44

  1) त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।1) त्रि॒भ्य इति॑ त्रि - भ्यः ।2) स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ ।3) प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।3) प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च - भ्यः॒ ।4) स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ ।5) स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त - भ्यः॒ ।6) स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ ।7) न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व - भ्यः॒ ।8) स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्यः॑ ।9) ए॒का॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहै॑काद॒शभ्य॑ एकाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।9) ए॒का॒द॒शभ्य॒ इत्ये॑काद॒श - भ्यः॒ ।10) स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्यः॑ ।11) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रयोद॒शभ्य॑ स्त्रयोद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।11) त्र॒यो॒द॒शभ्य॒ इति॑ त्रयोद॒श - भ्यः॒ ।12) स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ ।13) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श - भ्यः॒ ।14) स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ ।15) स॒प्त॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्तद॒शभ्यः॑ सप्तद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।15) स॒प्त॒द॒शभ्य॒ इति॑ सप्तद॒श - भ्यः॒ ।16) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।17) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।18) न विग्ं॑श॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै न न विग्ं॑श॒त्यै ।19) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै ।21) नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ नव॑विग्ंशत्यै॒ स्वाहा᳚ ।21) नव॑विग्ंशत्या॒ इति॒ नव॑ - वि॒ग्ं॒श॒त्यै॒ ।22) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।23) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।24) न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ न न च॑त्वारि॒ग्ं॒शते᳚ ।25) च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।26) स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते ।27) नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ नव॑चत्वारिग्ंशते॒ स्वाहा᳚ ।27) नव॑चत्वारिग्ंशत॒ इति॒ नव॑ - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श॒ते॒ ।28) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।29) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।30) न ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै न न ष॒ष्ट्यै ।31) ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ ।32) स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै ।33) नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नव॑षष्ट्यै॒ नव॑षष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।33) नव॑षष्ट्या॒ इति॒ नव॑ - ष॒ष्ट्यै॒ ।34) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।35) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।36) नाशी॒त्या अ॑शी॒त्यै न नाशी॒त्यै ।37) अ॒शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा᳚ ।38) स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै ।39) नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नवा॑शीत्यै॒ नवा॑शीत्यै॒ स्वाहा᳚ ।39) नवा॑शीत्या॒ इति॒ नव॑ - अ॒शी॒त्यै॒ ।40) स्वाहैका॒ देका॒-थ्स्वाहा॒ स्वाहैका᳚त् ।41) एका॒-न्न नैका॒ देका॒-न्न ।42) न श॒ताय॑ श॒ताय॒ न न श॒ताय॑ ।43) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।44) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।45) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।46) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।47) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।48) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 44 ॥ (48/60)॥ अ. 14 ॥

  ---

  1) tri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̎ ।1) tri̠bhya iti̍ tri - bhyaḥ ।2) svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ ।3) pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̎ ।3) pa̠ñchabhya̠ iti̍ pa̠ñcha - bhya̠ḥ ।4) svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍ḥ ।5) sa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̎ ।5) sa̠ptabhya̠ iti̍ sa̠pta - bhya̠ḥ ।6) svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhya̍ḥ ।7) na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̎ ।7) na̠vabhya̠ iti̍ na̠va - bhya̠ḥ ।8) svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ḥ ।9) ē̠kā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhai̍kāda̠śabhya̍ ēkāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।9) ē̠kā̠da̠śabhya̠ ityē̍kāda̠śa - bhya̠ḥ ।10) svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ḥ ।11) tra̠yō̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ trayōda̠śabhya̍ strayōda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।11) tra̠yō̠da̠śabhya̠ iti̍ trayōda̠śa - bhya̠ḥ ।12) svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ ।13) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।13) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠ iti̍ pañchada̠śa - bhya̠ḥ ।14) svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍ḥ ।15) sa̠pta̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ saptada̠śabhya̍-ssaptada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।15) sa̠pta̠da̠śabhya̠ iti̍ saptada̠śa - bhya̠ḥ ।16) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।17) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।18) na vigṃ̍śa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai na na vigṃ̍śa̠tyai ।19) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।20) svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai ।21) nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍vigṃśatyai̠ nava̍vigṃśatyai̠ svāhā̎ ।21) nava̍vigṃśatyā̠ iti̠ nava̍ - vi̠gṃ̠śa̠tyai̠ ।22) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।23) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।24) na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ na na cha̍tvāri̠gṃ̠śatē̎ ।25) cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।26) svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē ।27) nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ nava̍chatvārigṃśatē̠ svāhā̎ ।27) nava̍chatvārigṃśata̠ iti̠ nava̍ - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa̠tē̠ ।28) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।29) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।30) na ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai na na ṣa̠ṣṭyai ।31) ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̎ ।32) svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai ।33) nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ nava̍ṣaṣṭyai̠ svāhā̎ ।33) nava̍ṣaṣṭyā̠ iti̠ nava̍ - ṣa̠ṣṭyai̠ ।34) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।35) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।36) nāśī̠tyā a̍śī̠tyai na nāśī̠tyai ।37) a̠śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̎ ।38) svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai ।39) navā̍śītyai̠ svāhā̠ svāhā̠ navā̍śītyai̠ navā̍śītyai̠ svāhā̎ ।39) navā̍śītyā̠ iti̠ nava̍ - a̠śī̠tyai̠ ।40) svāhaikā̠ dēkā̠-thsvāhā̠ svāhaikā̎t ।41) ēkā̠-nna naikā̠ dēkā̠-nna ।42) na śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ na na śa̠tāya̍ ।43) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।44) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।45) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।46) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।47) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।48) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 44 ॥ (48/60)॥ a. 14 ॥

  meaning

  Svaha to the three; svaha to the five; svaha to the five; so the oblations increase through the series; by this series the rite attains its full result.

• verse 45

  1) च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।1) च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः - भ्यः॒ ।2) स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यः ।3) अ॒ष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यः॑ ।5) द्वा॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वाद॒शभ्यो᳚ द्वाद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) द्वा॒द॒शभ्य॒ इति॑ द्वाद॒श - भ्यः॒ ।6) स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्यः॑ ।7) षो॒ड॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ षोड॒शभ्य॑ ष्षोड॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।7) षो॒ड॒शभ्य॒ इति॑ षोड॒श - भ्यः॒ ।8) स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै ।9) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा॒ षण्ण॑वत्यै॒ षण्ण॑वत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ षण्ण॑वत्यै ।11) षण्ण॑वत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ षण्ण॑वत्यै॒ षण्ण॑वत्यै॒ स्वाहा᳚ ।11) षण्ण॑वत्या॒ इति॒ षट् - न॒व॒त्यै॒ ।12) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।13) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।14) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।15) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।16) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 45 ॥ (16/20)॥ अ. 15 ॥

  ---

  1) cha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̎ ।1) cha̠turbhya̠ iti̍ cha̠tuḥ - bhya̠ḥ ।2) svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyaḥ ।3) a̠ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̎ ।4) svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhya̍ḥ ।5) dvā̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̎ dvāda̠śabhyō̎ dvāda̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।5) dvā̠da̠śabhya̠ iti̍ dvāda̠śa - bhya̠ḥ ।6) svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ḥ ।7) ṣō̠ḍa̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣōḍa̠śabhya̍ ṣṣōḍa̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।7) ṣō̠ḍa̠śabhya̠ iti̍ ṣōḍa̠śa - bhya̠ḥ ।8) svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai ।9) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।10) svāhā̠ ṣaṇṇa̍vatyai̠ ṣaṇṇa̍vatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ ṣaṇṇa̍vatyai ।11) ṣaṇṇa̍vatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ ṣaṇṇa̍vatyai̠ ṣaṇṇa̍vatyai̠ svāhā̎ ।11) ṣaṇṇa̍vatyā̠ iti̠ ṣaṭ - na̠va̠tyai̠ ।12) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।13) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।14) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।15) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।16) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 45 ॥ (16/20)॥ a. 15 ॥

  meaning

  Svaha to the four; svaha to the eight; svaha to the eight; through this series of doubling the oblations multiply and the rite is made whole.

• verse 46

  1) प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।1) प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च - भ्यः॒ ।2) स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यः॑ ।3) द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।3) द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श - भ्यः॒ ।4) स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ ।5) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चद॒शभ्यः॑ पञ्चद॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।5) प॒ञ्च॒द॒शभ्य॒ इति॑ पञ्चद॒श - भ्यः॒ ।6) स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै ।7) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॒ पञ्च॑नवत्यै॒ पञ्च॑नवत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ पञ्च॑नवत्यै ।9) पञ्च॑नवत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ पञ्च॑नवत्यै॒ पञ्च॑नवत्यै॒ स्वाहा᳚ ।9) पञ्च॑नवत्या॒ इति॒ पञ्च॑ - न॒व॒त्यै॒ ।10) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।11) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।13) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।14) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 46 ॥ (14/18)॥ अ. 16 ॥

  ---

  1) pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̎ ।1) pa̠ñchabhya̠ iti̍ pa̠ñcha - bhya̠ḥ ।2) svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhya̍ḥ ।3) da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।3) da̠śabhya̠ iti̍ da̠śa - bhya̠ḥ ।4) svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ ।5) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pañchada̠śabhya̍ḥ pañchada̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।5) pa̠ñcha̠da̠śabhya̠ iti̍ pañchada̠śa - bhya̠ḥ ।6) svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai ।7) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।8) svāhā̠ pañcha̍navatyai̠ pañcha̍navatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ pañcha̍navatyai ।9) pañcha̍navatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ pañcha̍navatyai̠ pañcha̍navatyai̠ svāhā̎ ।9) pañcha̍navatyā̠ iti̠ pañcha̍ - na̠va̠tyai̠ ।10) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।11) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।12) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।13) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।14) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 46 ॥ (14/18)॥ a. 16 ॥

  meaning

  Svaha to the five; svaha to the ten; svaha to the ten; by this series the rite proceeds through the fivefold and tenfold oblations.

• verse 47

  1) द॒शभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ द॒शभ्यो॑ द॒शभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।1) द॒शभ्य॒ इति॑ द॒श - भ्यः॒ ।2) स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै ।3) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा᳚ त्रि॒ग्ं॒शते᳚ त्रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ग्ं॒शते᳚ ।5) त्रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ग्ं॒शते᳚ त्रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते᳚ ।7) च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॑ पञ्चा॒शते॑ पञ्चा॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चा॒शते᳚ ।9) प॒ञ्चा॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चा॒शते॑ पञ्चा॒शते॒ स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ।11) ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॑ सप्त॒त्यै स॑प्त॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्त॒त्यै ।13) स॒प्त॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ सप्त॒त्यै स॑प्त॒त्यै स्वाहा᳚ ।14) स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्यै ।15) अ॒शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॑ नव॒त्यै न॑व॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ नव॒त्यै ।17) न॒व॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ नव॒त्यै न॑व॒त्यै स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।19) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।21) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।22) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 47 ॥ (22/23)॥ अ. 17 ॥

  ---

  1) da̠śabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ da̠śabhyō̍ da̠śabhya̠-ssvāhā̎ ।1) da̠śabhya̠ iti̍ da̠śa - bhya̠ḥ ।2) svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai ।3) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।4) svāhā̎ tri̠gṃ̠śatē̎ tri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̎ tri̠gṃ̠śatē̎ ।5) tri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̎ tri̠gṃ̠śatē̎ tri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।6) svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̎ ।7) cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।8) svāhā̍ pañchā̠śatē̍ pañchā̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ pañchā̠śatē̎ ।9) pa̠ñchā̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ pañchā̠śatē̍ pañchā̠śatē̠ svāhā̎ ।10) svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ।11) ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̎ ।12) svāhā̍ sapta̠tyai sa̍pta̠tyai svāhā̠ svāhā̍ sapta̠tyai ।13) sa̠pta̠tyai svāhā̠ svāhā̍ sapta̠tyai sa̍pta̠tyai svāhā̎ ।14) svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyai ।15) a̠śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̎ ।16) svāhā̍ nava̠tyai na̍va̠tyai svāhā̠ svāhā̍ nava̠tyai ।17) na̠va̠tyai svāhā̠ svāhā̍ nava̠tyai na̍va̠tyai svāhā̎ ।18) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।19) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।20) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।21) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।22) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 47 ॥ (22/23)॥ a. 17 ॥

  meaning

  Svaha to the ten; svaha to the twenty; svaha to the twenty; by this sequence the hundredfold result of the rite is approached.

• verse 48

  1) वि॒ग्ं॒श॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ विग्ंश॒त्यै विग्ं॑श॒त्यै स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते᳚ ।3) च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॑ चत्वारि॒ग्ं॒शते॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ।5) ष॒ष्ट्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ष्ट्यै ष॒ष्ट्यै स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्यै ।7) अ॒शी॒त्यै स्वाहा॒ स्वाहा॑ ऽशी॒त्या अ॑शी॒त्यै स्वाहा᳚ ।8) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।9) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।11) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।12) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 48 ॥ (12/12)॥ अ. 18 ॥

  ---

  1) vi̠gṃ̠śa̠tyai svāhā̠ svāhā̍ vigṃśa̠tyai vigṃ̍śa̠tyai svāhā̎ ।2) svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̎ ।3) cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̍ chatvāri̠gṃ̠śatē̠ svāhā̎ ।4) svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ।5) ṣa̠ṣṭyai svāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ṣṭyai ṣa̠ṣṭyai svāhā̎ ।6) svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyai ।7) a̠śī̠tyai svāhā̠ svāhā̍ 'śī̠tyā a̍śī̠tyai svāhā̎ ।8) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।9) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।10) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।11) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।12) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 48 ॥ (12/12)॥ a. 18 ॥

  meaning

  Svaha to the twenty; svaha to the forty; svaha to the forty; by this fourfold doubling the rite reaches toward its infinite result.

• verse 49

  1) प॒ञ्चा॒शते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ पञ्चा॒शते॑ पञ्चा॒शते॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ ।3) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्वाभ्या᳚म् ।5) द्वाभ्याग्ं॑ श॒ताभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या᳚म् ।6) श॒ताभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताभ्याग्ं॑ श॒ताभ्या॒ग्॒ स्वाहा᳚ ।7) स्वाहा᳚ त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒भ्यः ।8) त्रि॒भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॑ स्त्रि॒भ्य स्त्रि॒भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ ।8) त्रि॒भ्य इति॑ त्रि - भ्यः ।9) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।10) स्वाहा॑ च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ च॒तुर्भ्यः॑ ।11) च॒तुर्भ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॑ श्च॒तुर्भ्य॑ श्च॒तुर्भ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ ।11) च॒तुर्भ्य॒ इति॑ च॒तुः - भ्यः॒ ।12) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।13) स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ प॒ञ्चभ्यः॑ ।14) प॒ञ्चभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ प॒ञ्चभ्यः॑ प॒ञ्चभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ ।14) प॒ञ्चभ्य॒ इति॑ प॒ञ्च - भ्यः॒ ।15) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॑ ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ष॒ड्भ्यः ।17) ष॒ड्भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॑ ष्ष॒ड्भ्य ष्ष॒ड्भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ ।17) ष॒ड्भ्य इति॑ षट् - भ्यः ।18) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।19) स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒प्तभ्यः॑ ।20) स॒प्तभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ स॒प्तभ्यः॑ स॒प्तभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ ।20) स॒प्तभ्य॒ इति॑ स॒प्त - भ्यः॒ ।21) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।22) स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-स्स्वाहा॒ स्वाहा᳚ ऽष्टा॒भ्यः ।23) अ॒ष्टा॒भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्यो᳚ ऽष्टा॒भ्य-श्श॒तेभ्यः॑ ।24) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।25) स्वाहा॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ न॒वभ्यः॑ ।26) न॒वभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्यो॑ न॒वभ्यो॑ न॒वभ्यः॑ श॒तेभ्यः॑ ।26) न॒वभ्य॒ इति॑ न॒व - भ्यः॒ ।27) श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒तेभ्यः॑ श॒तेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।28) स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य ।29) स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।30) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।31) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।32) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 49 ॥ (32/38)॥ अ. 19 ॥

  ---

  1) pa̠ñchā̠śatē̠ svāhā̠ svāhā̍ pañchā̠śatē̍ pañchā̠śatē̠ svāhā̎ ।2) svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ ।3) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।4) svāhā̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dvābhyā̎m ।5) dvābhyāgṃ̍ śa̠tābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̠-ndvābhyā̠-ndvābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̎m ।6) śa̠tābhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tābhyāgṃ̍ śa̠tābhyā̠g̠ svāhā̎ ।7) svāhā̎ tri̠bhya stri̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ tri̠bhyaḥ ।8) tri̠bhya-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̍ stri̠bhya stri̠bhya-śśa̠tēbhya̍ḥ ।8) tri̠bhya iti̍ tri - bhyaḥ ।9) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।10) svāhā̍ cha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ cha̠turbhya̍ḥ ।11) cha̠turbhya̍-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̍ ścha̠turbhya̍ ścha̠turbhya̍-śśa̠tēbhya̍ḥ ।11) cha̠turbhya̠ iti̍ cha̠tuḥ - bhya̠ḥ ।12) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।13) svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ pa̠ñchabhya̍ḥ ।14) pa̠ñchabhya̍-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̍ḥ pa̠ñchabhya̍ḥ pa̠ñchabhya̍-śśa̠tēbhya̍ḥ ।14) pa̠ñchabhya̠ iti̍ pa̠ñcha - bhya̠ḥ ।15) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।16) svāhā̍ ṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-ssvāhā̠ svāhā̍ ṣa̠ḍbhyaḥ ।17) ṣa̠ḍbhya-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̍ ṣṣa̠ḍbhya ṣṣa̠ḍbhya-śśa̠tēbhya̍ḥ ।17) ṣa̠ḍbhya iti̍ ṣaṭ - bhyaḥ ।18) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।19) svāhā̍ sa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ sa̠ptabhya̍ḥ ।20) sa̠ptabhya̍-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̍-ssa̠ptabhya̍-ssa̠ptabhya̍-śśa̠tēbhya̍ḥ ।20) sa̠ptabhya̠ iti̍ sa̠pta - bhya̠ḥ ।21) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।22) svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-ssvāhā̠ svāhā̎ 'ṣṭā̠bhyaḥ ।23) a̠ṣṭā̠bhya-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhyō̎ 'ṣṭā̠bhyō̎ 'ṣṭā̠bhya-śśa̠tēbhya̍ḥ ।24) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।25) svāhā̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ na̠vabhya̍ḥ ।26) na̠vabhya̍-śśa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhyō̍ na̠vabhyō̍ na̠vabhya̍-śśa̠tēbhya̍ḥ ।26) na̠vabhya̠ iti̍ na̠va - bhya̠ḥ ।27) śa̠tēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ śa̠tēbhya̍-śśa̠tēbhya̠-ssvāhā̎ ।28) svāhā̍ sa̠hasrā̍ya sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠hasrā̍ya ।29) sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠hasrā̍ya sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̎ ।30) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।31) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।32) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 49 ॥ (32/38)॥ a. 19 ॥

  meaning

  Svaha to the fifty; svaha to the hundred; svaha to the hundred; then svaha to the two; so the oblations begin again and the cycle of the rite continues.

• verse 50

  1) श॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ श॒ताय॑ श॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।2) स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य ।3) स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ स॒हस्रा॑य स॒हस्रा॑य॒ स्वाहा᳚ ।4) स्वाहा॒ ऽयुता॑या॒ युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽयुता॑य ।5) अ॒युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽयुता॑या॒ युता॑य॒ स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा॑ नि॒युता॑य नि॒युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नि॒युता॑य ।7) नि॒युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ नि॒युता॑य नि॒युता॑य॒ स्वाहा᳚ ।7) नि॒युता॒येति॑ नि - युता॑य ।8) स्वाहा᳚ प्र॒युता॑य प्र॒युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒युता॑य ।9) प्र॒युता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ प्र॒युता॑य प्र॒युता॑य॒ स्वाहा᳚ ।9) प्र॒युता॒येति॑ प्र - युता॑य ।10) स्वाहा ऽर्बु॑दा॒या र्बु॑दाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽर्बु॑दाय ।11) अर्बु॑दाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽर्बु॑दा॒या र्बु॑दाय॒ स्वाहा᳚ ।12) स्वाहा॒ न्य॑र्बुदाय॒ न्य॑र्बुदाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ न्य॑र्बुदाय ।13) न्य॑र्बुदाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ न्य॑र्बुदाय॒ न्य॑र्बुदाय॒ स्वाहा᳚ ।13) न्य॑र्बुदा॒येति॒ नि - अ॒र्बु॒दा॒य॒ ।14) स्वाहा॑ समु॒द्राय॑ समु॒द्राय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ समु॒द्राय॑ ।15) स॒मु॒द्राय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ समु॒द्राय॑ समु॒द्राय॒ स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॒ मद्ध्या॑य॒ मद्ध्या॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ मद्ध्या॑य ।17) मद्ध्या॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ मद्ध्या॑य॒ मद्ध्या॑य॒ स्वाहा᳚ ।18) स्वाहा ऽन्ता॒यान्ता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽन्ता॑य ।19) अन्ता॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा ऽन्ता॒या न्ता॑य॒ स्वाहा᳚ ।20) स्वाहा॑ परा॒र्धाय॑ परा॒र्धाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परा॒र्धाय॑ ।21) प॒रा॒र्धाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ परा॒र्धाय॑ परा॒र्धाय॒ स्वाहा᳚ ।21) प॒रा॒र्धायेति॑ पर - अ॒र्धाय॑ ।22) स्वाहो॒ षस॑ उ॒षसे॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒ षसे᳚ ।23) उ॒षसे॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒ षस॑ उ॒षसे॒ स्वाहा᳚ ।24) स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै ।25) व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ व्यु॑ष्ट्यै॒ स्वाहा᳚ ।25) व्यु॑ष्ट्या॒ इति॒ वि - उ॒ष्ट्यै॒ ।26) स्वाहो॑देष्य॒त उ॑देष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो॑देष्य॒ते ।27) उ॒दे॒ष्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो॑देष्य॒त उ॑देष्य॒ते स्वाहा᳚ ।27) उ॒दे॒ष्य॒त इत्यु॑त् - ए॒ष्य॒ते ।28) स्वाहो᳚ द्य॒त उ॑द्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚ द्य॒ते ।29) उ॒द्य॒ते स्वाहा॒ स्वाहो᳚ द्य॒त उ॑द्य॒ते स्वाहा᳚ ।29) उ॒द्य॒त इत्यु॑त् - य॒ते ।30) स्वाहोदि॑ता॒यो दि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोदि॑ताय ।31) उदि॑ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहोदि॑ता॒यो दि॑ताय॒ स्वाहा᳚ ।31) उदि॑ता॒येत्युत् - इ॒ता॒य॒ ।32) स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ ।33) सु॒व॒र्गाय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ सुव॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ स्वाहा᳚ ।33) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।34) स्वाहा॑ लो॒काय॑ लो॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ लो॒काय॑ ।35) लो॒काय॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ लो॒काय॑ लो॒काय॒ स्वाहा᳚ ।36) स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै ।37) सर्व॑स्मै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर्व॑स्मै॒ सर्व॑स्मै॒ स्वाहा᳚ ।38) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 50 ॥ (38, 47)

  ---

  1) śa̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̍ śa̠tāya̍ śa̠tāya̠ svāhā̎ ।2) svāhā̍ sa̠hasrā̍ya sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠hasrā̍ya ।3) sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ sa̠hasrā̍ya sa̠hasrā̍ya̠ svāhā̎ ।4) svāhā̠ 'yutā̍yā̠ yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'yutā̍ya ।5) a̠yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ 'yutā̍yā̠ yutā̍ya̠ svāhā̎ ।6) svāhā̍ ni̠yutā̍ya ni̠yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ ni̠yutā̍ya ।7) ni̠yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̍ ni̠yutā̍ya ni̠yutā̍ya̠ svāhā̎ ।7) ni̠yutā̠yēti̍ ni - yutā̍ya ।8) svāhā̎ pra̠yutā̍ya pra̠yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠yutā̍ya ।9) pra̠yutā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̎ pra̠yutā̍ya pra̠yutā̍ya̠ svāhā̎ ।9) pra̠yutā̠yēti̍ pra - yutā̍ya ।10) svāhā 'rbu̍dā̠yā rbu̍dāya̠ svāhā̠ svāhā 'rbu̍dāya ।11) arbu̍dāya̠ svāhā̠ svāhā 'rbu̍dā̠yā rbu̍dāya̠ svāhā̎ ।12) svāhā̠ nya̍rbudāya̠ nya̍rbudāya̠ svāhā̠ svāhā̠ nya̍rbudāya ।13) nya̍rbudāya̠ svāhā̠ svāhā̠ nya̍rbudāya̠ nya̍rbudāya̠ svāhā̎ ।13) nya̍rbudā̠yēti̠ ni - a̠rbu̠dā̠ya̠ ।14) svāhā̍ samu̠drāya̍ samu̠drāya̠ svāhā̠ svāhā̍ samu̠drāya̍ ।15) sa̠mu̠drāya̠ svāhā̠ svāhā̍ samu̠drāya̍ samu̠drāya̠ svāhā̎ ।16) svāhā̠ maddhyā̍ya̠ maddhyā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ maddhyā̍ya ।17) maddhyā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ maddhyā̍ya̠ maddhyā̍ya̠ svāhā̎ ।18) svāhā 'ntā̠yāntā̍ya̠ svāhā̠ svāhā 'ntā̍ya ।19) antā̍ya̠ svāhā̠ svāhā 'ntā̠yā ntā̍ya̠ svāhā̎ ।20) svāhā̍ parā̠rdhāya̍ parā̠rdhāya̠ svāhā̠ svāhā̍ parā̠rdhāya̍ ।21) pa̠rā̠rdhāya̠ svāhā̠ svāhā̍ parā̠rdhāya̍ parā̠rdhāya̠ svāhā̎ ।21) pa̠rā̠rdhāyēti̍ para - a̠rdhāya̍ ।22) svāhō̠ ṣasa̍ u̠ṣasē̠ svāhā̠ svāhō̠ ṣasē̎ ।23) u̠ṣasē̠ svāhā̠ svāhō̠ ṣasa̍ u̠ṣasē̠ svāhā̎ ।24) svāhā̠ vyu̍ṣṭyai̠ vyu̍ṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ vyu̍ṣṭyai ।25) vyu̍ṣṭyai̠ svāhā̠ svāhā̠ vyu̍ṣṭyai̠ vyu̍ṣṭyai̠ svāhā̎ ।25) vyu̍ṣṭyā̠ iti̠ vi - u̠ṣṭyai̠ ।26) svāhō̍dēṣya̠ta u̍dēṣya̠tē svāhā̠ svāhō̍dēṣya̠tē ।27) u̠dē̠ṣya̠tē svāhā̠ svāhō̍dēṣya̠ta u̍dēṣya̠tē svāhā̎ ।27) u̠dē̠ṣya̠ta ityu̍t - ē̠ṣya̠tē ।28) svāhō̎ dya̠ta u̍dya̠tē svāhā̠ svāhō̎ dya̠tē ।29) u̠dya̠tē svāhā̠ svāhō̎ dya̠ta u̍dya̠tē svāhā̎ ।29) u̠dya̠ta ityu̍t - ya̠tē ।30) svāhōdi̍tā̠yō di̍tāya̠ svāhā̠ svāhōdi̍tāya ।31) udi̍tāya̠ svāhā̠ svāhōdi̍tā̠yō di̍tāya̠ svāhā̎ ।31) udi̍tā̠yētyut - i̠tā̠ya̠ ।32) svāhā̍ suva̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ suva̠rgāya̍ ।33) su̠va̠rgāya̠ svāhā̠ svāhā̍ suva̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ svāhā̎ ।33) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।34) svāhā̍ lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ lō̠kāya̍ ।35) lō̠kāya̠ svāhā̠ svāhā̍ lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̎ ।36) svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai ।37) sarva̍smai̠ svāhā̠ svāhā̠ sarva̍smai̠ sarva̍smai̠ svāhā̎ ।38) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 50 ॥ (38, 47)

  meaning

  Svaha to the hundred; svaha to the thousand; svaha to the thousand; svaha to the ten-thousand; svaha to the hundred-thousand; so the oblations multiply without limit.

• verse 51

  ॥ अ. 20 ॥

  ---

  ॥ a. 20 ॥

  meaning

  Colophon: concluding verse of this scripture section.