KYTS Jata 6.3 Chaatvaalaad Dhishniyaanupavapati

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
1) चात्वा॑ला॒-द्धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या॒ग्॒ श्चात्वा॑ला॒च् चात्वा॑ला॒-द्धिष्णि॑यान् ।2) धिष्णि॑या॒ नुपोप॒ धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या॒नुप॑ ।3) उप॑ वपति वप॒ त्युपोप॑ वपति ।4) व॒प॒ति॒ योनि॒-र्योनि॑-र्वपति वपति॒ योनिः॑ ।5) योनि॒-र्वै वै योनि॒-र्योनि॒-र्वै ।6) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।7) य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑ल॒-ञ्चात्वा॑लं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑लम् ।8) चात्वा॑लं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ चात्वा॑ल॒-ञ्चात्वा॑लं-यँ॒ज्ञस्य॑ ।9) य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ सयोनि॒त्वाय॑ ।10) स॒यो॒नि॒त्वाय॑ दे॒वा दे॒वा-स्स॑योनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॑ दे॒वाः ।10) स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि - त्वाय॑ ।11) दे॒वा वै वै दे॒वा दे॒वा वै ।12) वै य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-वैँ वै य॒ज्ञम् ।13) य॒ज्ञ-म्परा॒ परा॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्परा᳚ ।14) परा॑ ऽजयन्ता जयन्त॒ परा॒ परा॑ ऽजयन्त ।15) अ॒ज॒य॒न्त॒ त-न्त म॑जयन्ता जयन्त॒ तम् ।16) त माग्नी᳚द्ध्रा॒ दाग्नी᳚द्ध्रा॒-त्त-न्त माग्नी᳚द्ध्रात् ।17) आग्नी᳚द्ध्रा॒-त्पुनः॒ पुन॒ राग्नी᳚द्ध्रा॒ दाग्नी᳚द्ध्रा॒-त्पुनः॑ ।17) आग्नी᳚द्ध्रा॒दित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रा॒त् ।18) पुन॒ रपाप॒ पुनः॒ पुन॒ रप॑ ।19) अपा॑ जय-न्नजय॒-न्नपापा॑ जयन्न् ।20) अ॒ज॒य॒-न्ने॒त दे॒त द॑जय-न्नजय-न्ने॒तत् ।21) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।22) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।23) य॒ज्ञस्या प॑राजित॒ मप॑राजितं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या प॑राजितम् ।24) अप॑राजितं॒-यँ-द्यदप॑राजित॒ मप॑राजितं॒-यँत् ।24) अप॑राजित॒मित्यप॑रा - जि॒त॒म् ।25) यदाग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्रं॒-यँ-द्यदाग्नी᳚द्ध्रम् ।26) आग्नी᳚द्ध्रं॒-यँ-द्यदाग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्रं॒-यँत् ।26) आग्नी᳚द्ध्र॒मित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्र॒म् ।27) यदाग्नी᳚द्ध्रा॒ दाग्नी᳚द्ध्रा॒-द्य-द्यदाग्नी᳚द्ध्रात् ।28) आग्नी᳚द्ध्रा॒-द्धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या॒ नाग्नी᳚द्ध्रा॒ दाग्नी᳚द्ध्रा॒-द्धिष्णि॑यान् ।28) आग्नी᳚द्ध्रा॒दित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रा॒त् ।29) धिष्णि॑यान्. वि॒हर॑ति वि॒हर॑ति॒ धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑यान्. वि॒हर॑ति ।30) वि॒हर॑ति॒ य-द्य-द्वि॒हर॑ति वि॒हर॑ति॒ यत् ।30) वि॒हर॒तीति॑ वि - हर॑ति ।31) यदे॒ वैव य-द्यदे॒व ।32) ए॒व य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ ।33) य॒ज्ञस्या प॑राजित॒ मप॑राजितं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या प॑राजितम् ।34) अप॑राजित॒-न्तत॒ स्ततो ऽप॑राजित॒ मप॑राजित॒-न्ततः॑ ।34) अप॑राजित॒मित्यप॑रा - जि॒त॒म् ।35) तत॑ ए॒वैव तत॒ स्तत॑ ए॒व ।36) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।37) ए॒न॒-म्पुनः॒ पुन॑ रेन मेन॒-म्पुनः॑ ।38) पुन॑ स्तनुते तनुते॒ पुनः॒ पुन॑ स्तनुते ।39) त॒नु॒ते॒ प॒रा॒जित्य॑ परा॒जित्य॑ तनुते तनुते परा॒जित्य॑ ।40) प॒रा॒जि त्ये॑वेव परा॒जित्य॑ परा॒जित्ये॑व ।40) प॒रा॒जित्येति॑ परा - जित्य॑ ।41) इ॒व॒ खलु॒ खल्वि॑वेव॒ खलु॑ ।42) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।43) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।44) ए॒ते य॑न्ति यन्त्ये॒त ए॒ते य॑न्ति ।45) य॒न्ति॒ ये ये य॑न्ति यन्ति॒ ये ।46) ये ब॑हिष्पवमा॒न-म्ब॑हिष्पवमा॒नं-येँ ये ब॑हिष्पवमा॒नम् ।47) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नग्ं सर्प॑न्ति॒ सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒न-म्ब॑हिष्पवमा॒नग्ं सर्प॑न्ति ।47) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नमिति॑ बहिः - प॒व॒मा॒नम् ।48) सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒ने ब॑हिष्पवमा॒ने सर्प॑न्ति॒ सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒ने ।49) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒ने स्तु॒ते स्तु॒ते ब॑हिष्पवमा॒ने ब॑हिष्पवमा॒ने स्तु॒ते ।49) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒न इति॑ बहिः - प॒व॒मा॒ने ।50) स्तु॒त आ॑हाह स्तु॒ते स्तु॒त आ॑ह ।॥ 1 ॥ (50/60)
1) chātvā̍lā̠-ddhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā̠g̠ śchātvā̍lā̠ch chātvā̍lā̠-ddhiṣṇi̍yān ।2) dhiṣṇi̍yā̠ nupōpa̠ dhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā̠nupa̍ ।3) upa̍ vapati vapa̠ tyupōpa̍ vapati ।4) va̠pa̠ti̠ yōni̠-ryōni̍-rvapati vapati̠ yōni̍ḥ ।5) yōni̠-rvai vai yōni̠-ryōni̠-rvai ।6) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।7) ya̠jñasya̠ chātvā̍la̠-ñchātvā̍laṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ chātvā̍lam ।8) chātvā̍laṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ chātvā̍la̠-ñchātvā̍laṃ ya̠jñasya̍ ।9) ya̠jñasya̍ sayōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ sayōni̠tvāya̍ ।10) sa̠yō̠ni̠tvāya̍ dē̠vā dē̠vā-ssa̍yōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̍ dē̠vāḥ ।10) sa̠yō̠ni̠tvāyēti̍ sayōni - tvāya̍ ।11) dē̠vā vai vai dē̠vā dē̠vā vai ।12) vai ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vai vai ya̠jñam ।13) ya̠jña-mparā̠ parā̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-mparā̎ ।14) parā̍ 'jayantā jayanta̠ parā̠ parā̍ 'jayanta ।15) a̠ja̠ya̠nta̠ ta-nta ma̍jayantā jayanta̠ tam ।16) ta māgnī̎ddhrā̠ dāgnī̎ddhrā̠-tta-nta māgnī̎ddhrāt ।17) āgnī̎ddhrā̠-tpuna̠ḥ puna̠ rāgnī̎ddhrā̠ dāgnī̎ddhrā̠-tpuna̍ḥ ।17) āgnī̎ddhrā̠dityāgni̍ - i̠ddhrā̠t ।18) puna̠ rapāpa̠ puna̠ḥ puna̠ rapa̍ ।19) apā̍ jaya-nnajaya̠-nnapāpā̍ jayann ।20) a̠ja̠ya̠-nnē̠ta dē̠ta da̍jaya-nnajaya-nnē̠tat ।21) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।22) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।23) ya̠jñasyā pa̍rājita̠ mapa̍rājitaṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā pa̍rājitam ।24) apa̍rājita̠ṃ ya-dyadapa̍rājita̠ mapa̍rājita̠ṃ yat ।24) apa̍rājita̠mityapa̍rā - ji̠ta̠m ।25) yadāgnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra̠ṃ ya-dyadāgnī̎ddhram ।26) āgnī̎ddhra̠ṃ ya-dyadāgnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra̠ṃ yat ।26) āgnī̎ddhra̠mityāgni̍ - i̠ddhra̠m ।27) yadāgnī̎ddhrā̠ dāgnī̎ddhrā̠-dya-dyadāgnī̎ddhrāt ।28) āgnī̎ddhrā̠-ddhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā̠ nāgnī̎ddhrā̠ dāgnī̎ddhrā̠-ddhiṣṇi̍yān ।28) āgnī̎ddhrā̠dityāgni̍ - i̠ddhrā̠t ।29) dhiṣṇi̍yān. vi̠hara̍ti vi̠hara̍ti̠ dhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yān. vi̠hara̍ti ।30) vi̠hara̍ti̠ ya-dya-dvi̠hara̍ti vi̠hara̍ti̠ yat ।30) vi̠hara̠tīti̍ vi - hara̍ti ।31) yadē̠ vaiva ya-dyadē̠va ।32) ē̠va ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠vaiva ya̠jñasya̍ ।33) ya̠jñasyā pa̍rājita̠ mapa̍rājitaṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā pa̍rājitam ।34) apa̍rājita̠-ntata̠ statō 'pa̍rājita̠ mapa̍rājita̠-ntata̍ḥ ।34) apa̍rājita̠mityapa̍rā - ji̠ta̠m ।35) tata̍ ē̠vaiva tata̠ stata̍ ē̠va ।36) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।37) ē̠na̠-mpuna̠ḥ puna̍ rēna mēna̠-mpuna̍ḥ ।38) puna̍ stanutē tanutē̠ puna̠ḥ puna̍ stanutē ।39) ta̠nu̠tē̠ pa̠rā̠jitya̍ parā̠jitya̍ tanutē tanutē parā̠jitya̍ ।40) pa̠rā̠ji tyē̍vēva parā̠jitya̍ parā̠jityē̍va ।40) pa̠rā̠jityēti̍ parā - jitya̍ ।41) i̠va̠ khalu̠ khalvi̍vēva̠ khalu̍ ।42) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।43) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।44) ē̠tē ya̍nti yantyē̠ta ē̠tē ya̍nti ।45) ya̠nti̠ yē yē ya̍nti yanti̠ yē ।46) yē ba̍hiṣpavamā̠na-mba̍hiṣpavamā̠naṃ yē yē ba̍hiṣpavamā̠nam ।47) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠nagṃ sarpa̍nti̠ sarpa̍nti bahiṣpavamā̠na-mba̍hiṣpavamā̠nagṃ sarpa̍nti ।47) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠namiti̍ bahiḥ - pa̠va̠mā̠nam ।48) sarpa̍nti bahiṣpavamā̠nē ba̍hiṣpavamā̠nē sarpa̍nti̠ sarpa̍nti bahiṣpavamā̠nē ।49) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠nē stu̠tē stu̠tē ba̍hiṣpavamā̠nē ba̍hiṣpavamā̠nē stu̠tē ।49) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠na iti̍ bahiḥ - pa̠va̠mā̠nē ।50) stu̠ta ā̍hāha stu̠tē stu̠ta ā̍ha ।॥ 1 ॥ (50/60)
meaning
Jata-patha recitation: from the chatvala fire-altar to the dhishniya hearths and back — the sacred ground is sprinkled with these repeated Vedic formulas.
word by word
उपUpaNear to
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
तम्TamHis
तंTamHim · To You · That · Then
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
विहरतिViharatiMoves about
यत्YatWhich
विViA prefix indicating division, order etc
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
ततःTatahThen
तनुतेTanutePlease extend [Your Grace on me]
इवIvaLike
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
एतेEteThese
येYeWho · Those who · Those · Whoever
इतिItiRefers to something that precedes
स्तुतStutaPraised, Eulogized
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
तTaThat
जितJitaConquered
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
यान्तिYaantiUndergo
पवमानPavamaanaGod of Wind or Vayu
स्तुताStutaaPraised
अहAhaparticle implying ascertainment
verse 2
1) आ॒हाग्नी॒ दग्नी॑ दाहा॒ हाग्नी᳚त् ।2) अग्नी॑ द॒ग्नी न॒ग्नी नग्नी॒ दग्नी॑ द॒ग्नीन् ।2) अग्नी॒दित्यग्नि॑ - इ॒त् ।3) अ॒ग्नीन्. वि व्य॑ग्नी न॒ग्नीन्. वि ।4) वि ह॑र हर॒ वि वि ह॑र ।5) ह॒र॒ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिर्-ह॑र हर ब॒र्॒हिः ।6) ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाहि स्तृणाहि ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-स्स्तृ॑णाहि ।7) स्तृ॒णा॒हि॒ पु॒रो॒डाशा᳚-न्पुरो॒डाशा᳚-न्थ्स्तृणाहि स्तृणाहि पुरो॒डाशान्॑ ।8) पु॒रो॒डाशा॒ग्ं॒ अल॒ मल॑-म्पुरो॒डाशा᳚-न्पुरो॒डाशा॒ग्ं॒ अल᳚म् ।9) अल॑-ङ्कुरु कु॒र्वल॒ मल॑-ङ्कुरु ।10) कु॒र्वि तीति॑ कुरु कु॒र्विति॑ ।11) इति॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मितीति॑ य॒ज्ञम् ।12) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।13) ए॒वा प॒जित्या॑ प॒जि त्यै॒वैवा प॒जित्य॑ ।14) अ॒प॒जित्य॒ पुनः॒ पुन॑ रप॒जित्या॑ प॒जित्य॒ पुनः॑ ।14) अ॒प॒जित्येत्य॑प - जित्य॑ ।15) पुन॑ स्तन्वा॒ना स्त॑न्वा॒नाः पुनः॒ पुन॑ स्तन्वा॒नाः ।16) त॒न्वा॒ना य॑न्ति यन्ति तन्वा॒ना स्त॑न्वा॒ना य॑न्ति ।17) य॒न्त्यङ्गा॑रै॒ रङ्गा॑रै-र्यन्ति य॒न्त्यङ्गा॑रैः ।18) अङ्गा॑रै॒-र्द्वे द्वे अङ्गा॑रै॒ रङ्गा॑रै॒-र्द्वे ।19) द्वे सव॑ने॒ सव॑ने॒ द्वे द्वे सव॑ने ।19) द्वे इति॒ द्वे ।20) सव॑ने॒ वि वि सव॑ने॒ सव॑ने॒ वि ।20) सव॑ने॒ इति॒ सव॑ने ।21) वि ह॑रति हरति॒ वि वि ह॑रति ।22) ह॒र॒ति॒ श॒लाका॑भि-श्श॒लाका॑भिर्-हरति हरति श॒लाका॑भिः ।23) श॒लाका॑भि स्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयग्ं॑ श॒लाका॑भि-श्श॒लाका॑भि स्तृ॒तीय᳚म् ।24) तृ॒तीयग्ं॑ सशुक्र॒त्वाय॑ सशुक्र॒त्वाय॑ तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयग्ं॑ सशुक्र॒त्वाय॑ ।25) स॒शु॒क्र॒त्वा याथो॒ अथो॑ सशुक्र॒त्वाय॑ सशुक्र॒त्वा याथो᳚ ।25) स॒शु॒क्र॒त्वायेति॑ सशुक्र - त्वाय॑ ।26) अथो॒ सग्ं स मथो॒ अथो॒ सम् ।26) अथो॒ इत्यथो᳚ ।27) स-म्भ॑रति भरति॒ सग्ं स-म्भ॑रति ।28) भ॒र॒ त्ये॒वैव भ॑रति भर त्ये॒व ।29) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।30) ए॒न॒-द्धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या एन देन॒-द्धिष्णि॑याः ।31) धिष्णि॑या॒ वै वै धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ वै ।32) वा अ॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒न्॒. वै वा अ॒मुष्मिन्न्॑ ।33) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।34) लो॒के सोम॒ग्ं॒ सोम॑म् ँलो॒के लो॒के सोम᳚म् ।35) सोम॑ मरक्ष-न्नरक्ष॒-न्थ्सोम॒ग्ं॒ सोम॑ मरक्षन्न् ।36) अ॒र॒क्ष॒-न्तेभ्य॒ स्तेभ्यो॑ ऽरक्ष-न्नरक्ष॒-न्तेभ्यः॑ ।37) तेभ्यो ऽध्यधि॒ तेभ्य॒ स्तेभ्यो ऽधि॑ ।38) अधि॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मध्यधि॒ सोम᳚म् ।39) सोम॒ मा सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मा ।40) आ ऽह॑र-न्नहर॒न्ना ऽह॑रन्न् ।41) अ॒ह॒र॒-न्त-न्त म॑हर-न्नहर॒-न्तम् ।42) त म॑न्व॒वाय॑-न्नन्व॒वाय॒-न्त-न्त म॑न्व॒वायन्न्॑ ।43) अ॒न्व॒वाय॒-न्त-न्त म॑न्व॒वाय॑-न्नन्व॒वाय॒-न्तम् ।43) अ॒न्व॒वाय॒न्नित्य॑नु - अ॒वायन्न्॑ ।44) त-म्परि॒ परि॒ त-न्त-म्परि॑ ।45) पर्य॑विश-न्नविश॒-न्परि॒ पर्य॑विशन्न् ।46) अ॒वि॒श॒न्॒. यो यो॑ ऽविश-न्नविश॒न्॒. यः ।47) य एव मे॒वं-योँ य एवम् ।48) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।49) वेद॑ वि॒न्दते॑ वि॒न्दते॒ वेद॒ वेद॑ वि॒न्दते᳚ ।50) वि॒न्दते॑ परिवे॒ष्टार॑-म्परिवे॒ष्टारं॑-विँ॒न्दते॑ वि॒न्दते॑ परिवे॒ष्टार᳚म् ।॥ 2 ॥ (50/57)
1) ā̠hāgnī̠ dagnī̍ dāhā̠ hāgnī̎t ।2) agnī̍ da̠gnī na̠gnī nagnī̠ dagnī̍ da̠gnīn ।2) agnī̠dityagni̍ - i̠t ।3) a̠gnīn. vi vya̍gnī na̠gnīn. vi ।4) vi ha̍ra hara̠ vi vi ha̍ra ।5) ha̠ra̠ ba̠r̠hi-rba̠r̠hir-ha̍ra hara ba̠r̠hiḥ ।6) ba̠r̠hi-sstṛ̍ṇāhi stṛṇāhi ba̠r̠hi-rba̠r̠hi-sstṛ̍ṇāhi ।7) stṛ̠ṇā̠hi̠ pu̠rō̠ḍāśā̎-npurō̠ḍāśā̎-nthstṛṇāhi stṛṇāhi purō̠ḍāśān̍ ।8) pu̠rō̠ḍāśā̠gṃ̠ ala̠ mala̍-mpurō̠ḍāśā̎-npurō̠ḍāśā̠gṃ̠ ala̎m ।9) ala̍-ṅkuru ku̠rvala̠ mala̍-ṅkuru ।10) ku̠rvi tīti̍ kuru ku̠rviti̍ ।11) iti̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mitīti̍ ya̠jñam ।12) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।13) ē̠vā pa̠jityā̍ pa̠ji tyai̠vaivā pa̠jitya̍ ।14) a̠pa̠jitya̠ puna̠ḥ puna̍ rapa̠jityā̍ pa̠jitya̠ puna̍ḥ ।14) a̠pa̠jityētya̍pa - jitya̍ ।15) puna̍ stanvā̠nā sta̍nvā̠nāḥ puna̠ḥ puna̍ stanvā̠nāḥ ।16) ta̠nvā̠nā ya̍nti yanti tanvā̠nā sta̍nvā̠nā ya̍nti ।17) ya̠ntyaṅgā̍rai̠ raṅgā̍rai-ryanti ya̠ntyaṅgā̍raiḥ ।18) aṅgā̍rai̠-rdvē dvē aṅgā̍rai̠ raṅgā̍rai̠-rdvē ।19) dvē sava̍nē̠ sava̍nē̠ dvē dvē sava̍nē ।19) dvē iti̠ dvē ।20) sava̍nē̠ vi vi sava̍nē̠ sava̍nē̠ vi ।20) sava̍nē̠ iti̠ sava̍nē ।21) vi ha̍rati harati̠ vi vi ha̍rati ।22) ha̠ra̠ti̠ śa̠lākā̍bhi-śśa̠lākā̍bhir-harati harati śa̠lākā̍bhiḥ ।23) śa̠lākā̍bhi stṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīyagṃ̍ śa̠lākā̍bhi-śśa̠lākā̍bhi stṛ̠tīya̎m ।24) tṛ̠tīyagṃ̍ saśukra̠tvāya̍ saśukra̠tvāya̍ tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīyagṃ̍ saśukra̠tvāya̍ ।25) sa̠śu̠kra̠tvā yāthō̠ athō̍ saśukra̠tvāya̍ saśukra̠tvā yāthō̎ ।25) sa̠śu̠kra̠tvāyēti̍ saśukra - tvāya̍ ।26) athō̠ sagṃ sa mathō̠ athō̠ sam ।26) athō̠ ityathō̎ ।27) sa-mbha̍rati bharati̠ sagṃ sa-mbha̍rati ।28) bha̠ra̠ tyē̠vaiva bha̍rati bhara tyē̠va ।29) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।30) ē̠na̠-ddhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā ēna dēna̠-ddhiṣṇi̍yāḥ ।31) dhiṣṇi̍yā̠ vai vai dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ vai ।32) vā a̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̠n̠. vai vā a̠muṣminn̍ ।33) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।34) lō̠kē sōma̠gṃ̠ sōma̍m ँlō̠kē lō̠kē sōma̎m ।35) sōma̍ marakṣa-nnarakṣa̠-nthsōma̠gṃ̠ sōma̍ marakṣann ।36) a̠ra̠kṣa̠-ntēbhya̠ stēbhyō̍ 'rakṣa-nnarakṣa̠-ntēbhya̍ḥ ।37) tēbhyō 'dhyadhi̠ tēbhya̠ stēbhyō 'dhi̍ ।38) adhi̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠ madhyadhi̠ sōma̎m ।39) sōma̠ mā sōma̠gṃ̠ sōma̠ mā ।40) ā 'ha̍ra-nnahara̠nnā 'ha̍rann ।41) a̠ha̠ra̠-nta-nta ma̍hara-nnahara̠-ntam ।42) ta ma̍nva̠vāya̍-nnanva̠vāya̠-nta-nta ma̍nva̠vāyann̍ ।43) a̠nva̠vāya̠-nta-nta ma̍nva̠vāya̍-nnanva̠vāya̠-ntam ।43) a̠nva̠vāya̠nnitya̍nu - a̠vāyann̍ ।44) ta-mpari̠ pari̠ ta-nta-mpari̍ ।45) parya̍viśa-nnaviśa̠-npari̠ parya̍viśann ।46) a̠vi̠śa̠n̠. yō yō̍ 'viśa-nnaviśa̠n̠. yaḥ ।47) ya ēva mē̠vaṃ yō ya ēvam ।48) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।49) vēda̍ vi̠ndatē̍ vi̠ndatē̠ vēda̠ vēda̍ vi̠ndatē̎ ।50) vi̠ndatē̍ parivē̠ṣṭāra̍-mparivē̠ṣṭāra̍ṃ vi̠ndatē̍ vi̠ndatē̍ parivē̠ṣṭāra̎m ।॥ 2 ॥ (50/57)
meaning
The fire-priest is invoked and addressed; the sacred fires are spread and the barhis grass is laid for the Vedic oblation ceremony.
word by word
विViA prefix indicating division, order etc
हरHaraHara, another name of Sri Shiva
अलम्AlamCompetent, Able
कुरुKuruPlease do · Please Make · Please Make (my undertakings Free of Obstacles) · May do · Please be [Present in this Water] · Do
इतिItiRefers to something that precedes
यज्ञYajnyaSacrifice
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
सःSahHe
सम्SamTogether with
भरBharaBurden
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
सोमSomaMoon
अधिAdhiExpresses Above
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
तंTamHim · To You · That · Then
परिPariAround
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एवम्EvamThus
वेदVedaVeda
विन्दतेVindate(Also, by that Effort, is not) obtained, (the great Peace and Tranquility, which is obtained by Devotion to the Lotus-Feet of Mukunda)
अग्निAgniFire
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
यान्तिYaantiUndergo
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
साSaaShe
भारBhaaraBurden, Load, Weight
एणEnnaBeautiful Black Deer
धीDhiiTo Reflect
अधीAdhiiTo Study
अANot
तTaThat
यःYahHe Who
याYaaTo go towards
verse 3
1) प॒रि॒वे॒ष्टार॒-न्ते ते प॑रिवे॒ष्टार॑-म्परिवे॒ष्टार॒-न्ते ।1) प॒रि॒वे॒ष्टार॒मिति॑ परि - वे॒ष्टार᳚म् ।2) ते सो॑मपी॒थेन॑ सोमपी॒थेन॒ ते ते सो॑मपी॒थेन॑ ।3) सो॒म॒पी॒थेन॒ वि वि सो॑मपी॒थेन॑ सोमपी॒थेन॒ वि ।3) सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम - पी॒थेन॑ ।4) व्या᳚र्ध्यन्ता र्ध्यन्त॒ वि व्या᳚र्ध्यन्त ।5) आ॒र्ध्य॒न्त॒ ते त आ᳚र्ध्यन्ता र्ध्यन्त॒ ते ।6) ते दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॒ ते ते दे॒वेषु॑ ।7) दे॒वेषु॑ सोमपी॒थग्ं सो॑मपी॒थ-न्दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ सोमपी॒थम् ।8) सो॒म॒पी॒थ मै᳚च्छ न्तैच्छन्त सोमपी॒थग्ं सो॑मपी॒थ मै᳚च्छन्त ।8) सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् ।9) ऐ॒च्छ॒न्त॒ ताग् स्तानै᳚ च्छ न्तैच्छन्त॒ तान् ।10) ता-न्दे॒वा दे॒वा स्ताग् स्ता-न्दे॒वाः ।11) दे॒वा अ॑ब्रुव-न्नब्रुव-न्दे॒वा दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् ।12) अ॒ब्रु॒व॒-न्द्वेद्वे॒ द्वेद्वे॑ अब्रुव-न्नब्रुव॒-न्द्वेद्वे᳚ ।13) द्वेद्वे॒ नाम॑नी॒ नाम॑नी॒ द्वेद्वे॒ द्वेद्वे॒ नाम॑नी ।13) द्वेद्वे॒ इति॒ द्वे - द्वे॒ ।14) नाम॑नी कुरुद्ध्व-ङ्कुरुद्ध्व॒-न्नाम॑नी॒ नाम॑नी कुरुद्ध्वम् ।14) नाम॑नी॒ इति॒ नाम॑नी ।15) कु॒रु॒द्ध्व॒ मथाथ॑ कुरुद्ध्व-ङ्कुरुद्ध्व॒ मथ॑ ।16) अथ॒ प्र प्राथाथ॒ प्र ।17) प्र वा॑ वा॒ प्र प्र वा᳚ ।18) वा॒ ऽऽफ्स्यथा॒ फ्स्यथ॑ वा वा॒ ऽऽफ्स्यथ॑ ।19) आ॒फ्स्यथ॒ न नाफ्स्यथा॒ फ्स्यथ॒ न ।20) न वा॑ वा॒ न न वा᳚ ।21) वेतीति॑ वा॒ वेति॑ ।22) इत्य॒ग्नयो॒ ऽग्नय॒ इती त्य॒ग्नयः॑ ।23) अ॒ग्नयो॒ वै वा अ॒ग्नयो॒ ऽग्नयो॒ वै ।24) वा अथाथ॒ वै वा अथ॑ ।25) अथ॒ धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ अथाथ॒ धिष्णि॑याः ।26) धिष्णि॑या॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ स्तस्मा᳚त् ।27) तस्मा᳚-द्द्वि॒नामा᳚ द्वि॒नामा॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्द्वि॒नामा᳚ ।28) द्वि॒नामा᳚ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो द्वि॒नामा᳚ द्वि॒नामा᳚ ब्राह्म॒णः ।28) द्वि॒नामेति॑ द्वि - नामा᳚ ।29) ब्रा॒ह्म॒णो ऽर्धु॒को ऽर्धु॑को ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो ऽर्धु॑कः ।30) अर्धु॑क॒ स्तेषा॒-न्तेषा॒ मर्धु॒को ऽर्धु॑क॒ स्तेषा᳚म् ।31) तेषां॒-येँ ये तेषा॒-न्तेषां॒-येँ ।32) ये नेदि॑ष्ठ॒-न्नेदि॑ष्ठं॒-येँ ये नेदि॑ष्ठम् ।33) नेदि॑ष्ठ-म्प॒र्यवि॑श-न्प॒र्यवि॑श॒-न्नेदि॑ष्ठ॒-न्नेदि॑ष्ठ-म्प॒र्यवि॑शन्न् ।34) प॒र्यवि॑श॒-न्ते ते प॒र्यवि॑श-न्प॒र्यवि॑श॒-न्ते ।34) प॒र्यवि॑श॒न्निति॑ परि - अवि॑शन्न् ।35) ते सो॑मपी॒थग्ं सो॑मपी॒थ-न्ते ते सो॑मपी॒थम् ।36) सो॒म॒पी॒थ-म्प्र प्र सो॑मपी॒थग्ं सो॑मपी॒थ-म्प्र ।36) सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् ।37) प्राप्नु॑व-न्नाप्नुव॒-न्प्र प्राप्नु॑वन्न् ।38) आ॒प्नु॒व॒-न्ना॒ह॒व॒नीय॑ आहव॒नीय॑ आप्नुव-न्नाप्नुव-न्नाहव॒नीयः॑ ।39) आ॒ह॒व॒नीय॑ आग्नी॒द्ध्रीय॑ आग्नी॒द्ध्रीय॑ आहव॒नीय॑ आहव॒नीय॑ आग्नी॒द्ध्रीयः॑ ।39) आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚ - ह॒व॒नीयः॑ ।40) आ॒ग्नी॒द्ध्रीयो॑ हो॒त्रीयो॑ हो॒त्रीय॑ आग्नी॒द्ध्रीय॑ आग्नी॒द्ध्रीयो॑ हो॒त्रीयः॑ ।40) आ॒ग्नी॒द्ध्रीय॒ इत्या᳚ग्नि - इ॒ध्रीयः॑ ।41) हो॒त्रीयो॑ मार्जा॒लीयो॑ मार्जा॒लीयो॑ हो॒त्रीयो॑ हो॒त्रीयो॑ मार्जा॒लीयः॑ ।42) मा॒र्जा॒लीय॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मार्जा॒लीयो॑ मार्जा॒लीय॒ स्तस्मा᳚त् ।43) तस्मा॒-त्तेषु॒ तेषु॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्तेषु॑ ।44) तेषु॑ जुह्वति जुह्वति॒ तेषु॒ तेषु॑ जुह्वति ।45) जु॒ह्व॒ त्य॒ति॒हाया॑ ति॒हाय॑ जुह्वति जुह्व त्यति॒हाय॑ ।46) अ॒ति॒हाय॒ वष॒-ड्वष॑ डति॒हाया॑ ति॒हाय॒ वष॑ट् ।46) अ॒ति॒हायेत्य॑ति - हाय॑ ।47) वष॑-ट्करोति करोति॒ वष॒-ड्वष॑-ट्करोति ।48) क॒रो॒ति॒ वि वि क॑रोति करोति॒ वि ।49) वि हि हि वि वि हि ।50) ह्ये॑त ए॒ते हि ह्ये॑ते ।॥ 3 ॥ (50/61)
1) pa̠ri̠vē̠ṣṭāra̠-ntē tē pa̍rivē̠ṣṭāra̍-mparivē̠ṣṭāra̠-ntē ।1) pa̠ri̠vē̠ṣṭāra̠miti̍ pari - vē̠ṣṭāra̎m ।2) tē sō̍mapī̠thēna̍ sōmapī̠thēna̠ tē tē sō̍mapī̠thēna̍ ।3) sō̠ma̠pī̠thēna̠ vi vi sō̍mapī̠thēna̍ sōmapī̠thēna̠ vi ।3) sō̠ma̠pī̠thēnēti̍ sōma - pī̠thēna̍ ।4) vyā̎rdhyantā rdhyanta̠ vi vyā̎rdhyanta ।5) ā̠rdhya̠nta̠ tē ta ā̎rdhyantā rdhyanta̠ tē ।6) tē dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̠ tē tē dē̠vēṣu̍ ।7) dē̠vēṣu̍ sōmapī̠thagṃ sō̍mapī̠tha-ndē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ sōmapī̠tham ।8) sō̠ma̠pī̠tha mai̎chCha ntaichChanta sōmapī̠thagṃ sō̍mapī̠tha mai̎chChanta ।8) sō̠ma̠pī̠thamiti̍ sōma - pī̠tham ।9) ai̠chCha̠nta̠ tāg stānai̎ chCha ntaichChanta̠ tān ।10) tā-ndē̠vā dē̠vā stāg stā-ndē̠vāḥ ।11) dē̠vā a̍bruva-nnabruva-ndē̠vā dē̠vā a̍bruvann ।12) a̠bru̠va̠-ndvēdvē̠ dvēdvē̍ abruva-nnabruva̠-ndvēdvē̎ ।13) dvēdvē̠ nāma̍nī̠ nāma̍nī̠ dvēdvē̠ dvēdvē̠ nāma̍nī ।13) dvēdvē̠ iti̠ dvē - dvē̠ ।14) nāma̍nī kuruddhva-ṅkuruddhva̠-nnāma̍nī̠ nāma̍nī kuruddhvam ।14) nāma̍nī̠ iti̠ nāma̍nī ।15) ku̠ru̠ddhva̠ mathātha̍ kuruddhva-ṅkuruddhva̠ matha̍ ।16) atha̠ pra prāthātha̠ pra ।17) pra vā̍ vā̠ pra pra vā̎ ।18) vā̠ ''phsyathā̠ phsyatha̍ vā vā̠ ''phsyatha̍ ।19) ā̠phsyatha̠ na nāphsyathā̠ phsyatha̠ na ।20) na vā̍ vā̠ na na vā̎ ।21) vētīti̍ vā̠ vēti̍ ।22) itya̠gnayō̠ 'gnaya̠ itī tya̠gnaya̍ḥ ।23) a̠gnayō̠ vai vā a̠gnayō̠ 'gnayō̠ vai ।24) vā athātha̠ vai vā atha̍ ।25) atha̠ dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ athātha̠ dhiṣṇi̍yāḥ ।26) dhiṣṇi̍yā̠ stasmā̠-ttasmā̠-ddhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ stasmā̎t ।27) tasmā̎-ddvi̠nāmā̎ dvi̠nāmā̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddvi̠nāmā̎ ।28) dvi̠nāmā̎ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇō dvi̠nāmā̎ dvi̠nāmā̎ brāhma̠ṇaḥ ।28) dvi̠nāmēti̍ dvi - nāmā̎ ।29) brā̠hma̠ṇō 'rdhu̠kō 'rdhu̍kō brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇō 'rdhu̍kaḥ ।30) ardhu̍ka̠ stēṣā̠-ntēṣā̠ mardhu̠kō 'rdhu̍ka̠ stēṣā̎m ।31) tēṣā̠ṃ yē yē tēṣā̠-ntēṣā̠ṃ yē ।32) yē nēdi̍ṣṭha̠-nnēdi̍ṣṭha̠ṃ yē yē nēdi̍ṣṭham ।33) nēdi̍ṣṭha-mpa̠ryavi̍śa-npa̠ryavi̍śa̠-nnēdi̍ṣṭha̠-nnēdi̍ṣṭha-mpa̠ryavi̍śann ।34) pa̠ryavi̍śa̠-ntē tē pa̠ryavi̍śa-npa̠ryavi̍śa̠-ntē ।34) pa̠ryavi̍śa̠nniti̍ pari - avi̍śann ।35) tē sō̍mapī̠thagṃ sō̍mapī̠tha-ntē tē sō̍mapī̠tham ।36) sō̠ma̠pī̠tha-mpra pra sō̍mapī̠thagṃ sō̍mapī̠tha-mpra ।36) sō̠ma̠pī̠thamiti̍ sōma - pī̠tham ।37) prāpnu̍va-nnāpnuva̠-npra prāpnu̍vann ।38) ā̠pnu̠va̠-nnā̠ha̠va̠nīya̍ āhava̠nīya̍ āpnuva-nnāpnuva-nnāhava̠nīya̍ḥ ।39) ā̠ha̠va̠nīya̍ āgnī̠ddhrīya̍ āgnī̠ddhrīya̍ āhava̠nīya̍ āhava̠nīya̍ āgnī̠ddhrīya̍ḥ ।39) ā̠ha̠va̠nīya̠ ityā̎ - ha̠va̠nīya̍ḥ ।40) ā̠gnī̠ddhrīyō̍ hō̠trīyō̍ hō̠trīya̍ āgnī̠ddhrīya̍ āgnī̠ddhrīyō̍ hō̠trīya̍ḥ ।40) ā̠gnī̠ddhrīya̠ ityā̎gni - i̠dhrīya̍ḥ ।41) hō̠trīyō̍ mārjā̠līyō̍ mārjā̠līyō̍ hō̠trīyō̍ hō̠trīyō̍ mārjā̠līya̍ḥ ।42) mā̠rjā̠līya̠ stasmā̠-ttasmā̎-nmārjā̠līyō̍ mārjā̠līya̠ stasmā̎t ।43) tasmā̠-ttēṣu̠ tēṣu̠ tasmā̠-ttasmā̠-ttēṣu̍ ।44) tēṣu̍ juhvati juhvati̠ tēṣu̠ tēṣu̍ juhvati ।45) ju̠hva̠ tya̠ti̠hāyā̍ ti̠hāya̍ juhvati juhva tyati̠hāya̍ ।46) a̠ti̠hāya̠ vaṣa̠-ḍvaṣa̍ ḍati̠hāyā̍ ti̠hāya̠ vaṣa̍ṭ ।46) a̠ti̠hāyētya̍ti - hāya̍ ।47) vaṣa̍-ṭkarōti karōti̠ vaṣa̠-ḍvaṣa̍-ṭkarōti ।48) ka̠rō̠ti̠ vi vi ka̍rōti karōti̠ vi ।49) vi hi hi vi vi hi ।50) hyē̍ta ē̠tē hi hyē̍tē ।॥ 3 ॥ (50/61)
meaning
The soma-drinker (parivestaar) is addressed; the gods who drink the soma, surrounded by those who pour the libation, are praised.
word by word
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
परिPariAround
विViA prefix indicating division, order etc
सोमSomaMoon
तंTamHim · To You · That · Then
तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
देवाDevaaDeva, God · Deva
इतिItiRefers to something that precedes
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
प्रPraPrefix
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
द्विDviTwo
येYeWho · Those who · Those · Whoever
तेषुTessuIn those
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
हिHiFor, Because
एतेEteThese
पीठPiitthaSeat, Throne
तTaThat
देवDevaDivine
नामानिNaamaaniNames · [These] Names [were indeed uttered by the great-souled Brahma]
माथMaathaKilling
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma
नामNaamaName
तेषांTessaamof them · of Them signifying towards Them · They
इत्यItyaTo be gone to or towards
अतिहाAtihaaTo pass jumping from one place to another
वसVasaDwelling, Residence
हयHayaHorse
verse 4
1) ए॒ते सो॑मपी॒थेन॑ सोमपी॒थेनै॒त ए॒ते सो॑मपी॒थेन॑ ।2) सो॒म॒पी॒थेना र्ध्य॒न्ता र्ध्य॑न्त सोमपी॒थेन॑ सोमपी॒थेना र्ध्य॑न्त ।2) सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम - पी॒थेन॑ ।3) आर्ध्य॑न्त दे॒वा दे॒वा आर्ध्य॒न्ता र्ध्य॑न्त दे॒वाः ।4) दे॒वा वै वै दे॒वा दे॒वा वै ।5) वै या या वै वै याः ।6) याः प्राचीः॒ प्राची॒-र्या याः प्राचीः᳚ ।7) प्राची॒ राहु॑ती॒ राहु॑तीः॒ प्राचीः॒ प्राची॒ राहु॑तीः ।8) आहु॑ती॒ रजु॑हवु॒ रजु॑हवु॒ राहु॑ती॒ राहु॑ती॒ रजु॑हवुः ।8) आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ ।9) अजु॑हवु॒-र्ये ये ऽजु॑हवु॒ रजु॑हवु॒-र्ये ।10) ये पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-द्ये ये पु॒रस्ता᳚त् ।11) पु॒रस्ता॒ दसु॑रा॒ असु॑राः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दसु॑राः ।12) असु॑रा॒ आस॒-न्नास॒-न्नसु॑रा॒ असु॑रा॒ आसन्न्॑ ।13) आस॒-न्ताग् स्ता नास॒-न्नास॒-न्तान् ।14) ताग् स्ताभि॒ स्ताभि॒ स्ताग् स्ताग् स्ताभिः॑ ।15) ताभिः॒ प्र प्र ताभि॒ स्ताभिः॒ प्र ।16) प्राणु॑दन्ता नुदन्त॒ प्र प्राणु॑दन्त ।17) अ॒नु॒द॒न्त॒ या या अ॑नुदन्ता नुदन्त॒ याः ।18) याः प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒-र्या याः प्र॒तीचीः᳚ ।19) प्र॒तीची॒-र्ये ये प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒-र्ये ।20) ये प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्ये ये प॒श्चात् ।21) प॒श्चा दसु॑रा॒ असु॑राः प॒श्चा-त्प॒श्चा दसु॑राः ।22) असु॑रा॒ आस॒-न्नास॒-न्नसु॑रा॒ असु॑रा॒ आसन्न्॑ ।23) आस॒-न्ताग् स्ता नास॒-न्नास॒-न्तान् ।24) ताग् स्ताभि॒ स्ताभि॒ स्ताग् स्ताग् स्ताभिः॑ ।25) ताभि॒ रपाप॒ ताभि॒ स्ताभि॒ रप॑ ।26) अपा॑नुदन्ता नुद॒न्ता पापा॑ नुदन्त ।27) अ॒नु॒द॒न्त॒ प्राचीः॒ प्राची॑ रनुदन्ता नुदन्त॒ प्राचीः᳚ ।28) प्राची॑ र॒न्या अ॒न्याः प्राचीः॒ प्राची॑ र॒न्याः ।29) अ॒न्या आहु॑तय॒ आहु॑तयो॒ ऽन्या अ॒न्या आहु॑तयः ।30) आहु॑तयो हू॒यन्ते॑ हू॒यन्त॒ आहु॑तय॒ आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ ।30) आहु॑तय॒ इत्या - हु॒त॒यः॒ ।31) हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं. हू॒यन्ते॑ हू॒यन्ते᳚ प्र॒त्यम् ।32) प्र॒त्य ंआसी॑न॒ आसी॑नः प्र॒त्य-म्प्र॒त्य ंआसी॑नः ।33) आसी॑नो॒ धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या॒ नासी॑न॒ आसी॑नो॒ धिष्णि॑यान् ।34) धिष्णि॑या॒न् व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति॒ धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या॒न् व्याघा॑रयति ।35) व्याघा॑रयति प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति प॒श्चात् ।35) व्याघा॑रय॒तीति॑ वि - आघा॑रयति ।36) प॒श्चाच् च॑ च प॒श्चा-त्प॒श्चाच् च॑ ।37) चै॒वैव च॑ चै॒व ।38) ए॒व पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दे॒वैव पु॒रस्ता᳚त् ।39) पु॒रस्ता᳚च् च च पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚च् च ।40) च॒ यज॑मानो॒ यज॑मानश्च च॒ यज॑मानः ।41) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या॒न्॒. यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् ।42) भ्रातृ॑व्या॒-न्प्र प्र भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या॒-न्प्र ।43) प्र णु॑दते नुदते॒ प्र प्र णु॑दते ।44) नु॒द॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्नुदते नुदते॒ तस्मा᳚त् ।45) तस्मा॒-त्परा॑चीः॒ परा॑ची॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्परा॑चीः ।46) परा॑चीः प्र॒जाः प्र॒जाः परा॑चीः॒ परा॑चीः प्र॒जाः ।47) प्र॒जाः प्र प्र प्र॒जाः प्र॒जाः प्र ।47) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।48) प्र वी॑यन्ते वीयन्ते॒ प्र प्र वी॑यन्ते ।49) वी॒य॒न्ते॒ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची᳚-र्वीयन्ते वीयन्ते प्र॒तीचीः᳚ ।50) प्र॒तीची᳚-र्जायन्ते जायन्ते प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची᳚-र्जायन्ते ।॥ 4 ॥ (50/55)
1) ē̠tē sō̍mapī̠thēna̍ sōmapī̠thēnai̠ta ē̠tē sō̍mapī̠thēna̍ ।2) sō̠ma̠pī̠thēnā rdhya̠ntā rdhya̍nta sōmapī̠thēna̍ sōmapī̠thēnā rdhya̍nta ।2) sō̠ma̠pī̠thēnēti̍ sōma - pī̠thēna̍ ।3) ārdhya̍nta dē̠vā dē̠vā ārdhya̠ntā rdhya̍nta dē̠vāḥ ।4) dē̠vā vai vai dē̠vā dē̠vā vai ।5) vai yā yā vai vai yāḥ ।6) yāḥ prāchī̠ḥ prāchī̠-ryā yāḥ prāchī̎ḥ ।7) prāchī̠ rāhu̍tī̠ rāhu̍tī̠ḥ prāchī̠ḥ prāchī̠ rāhu̍tīḥ ।8) āhu̍tī̠ raju̍havu̠ raju̍havu̠ rāhu̍tī̠ rāhu̍tī̠ raju̍havuḥ ।8) āhu̍tī̠rityā - hu̠tī̠ḥ ।9) aju̍havu̠-ryē yē 'ju̍havu̠ raju̍havu̠-ryē ।10) yē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-dyē yē pu̠rastā̎t ।11) pu̠rastā̠ dasu̍rā̠ asu̍rāḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ dasu̍rāḥ ।12) asu̍rā̠ āsa̠-nnāsa̠-nnasu̍rā̠ asu̍rā̠ āsann̍ ।13) āsa̠-ntāg stā nāsa̠-nnāsa̠-ntān ।14) tāg stābhi̠ stābhi̠ stāg stāg stābhi̍ḥ ।15) tābhi̠ḥ pra pra tābhi̠ stābhi̠ḥ pra ।16) prāṇu̍dantā nudanta̠ pra prāṇu̍danta ।17) a̠nu̠da̠nta̠ yā yā a̍nudantā nudanta̠ yāḥ ।18) yāḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠-ryā yāḥ pra̠tīchī̎ḥ ।19) pra̠tīchī̠-ryē yē pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠-ryē ।20) yē pa̠śchā-tpa̠śchā-dyē yē pa̠śchāt ।21) pa̠śchā dasu̍rā̠ asu̍rāḥ pa̠śchā-tpa̠śchā dasu̍rāḥ ।22) asu̍rā̠ āsa̠-nnāsa̠-nnasu̍rā̠ asu̍rā̠ āsann̍ ।23) āsa̠-ntāg stā nāsa̠-nnāsa̠-ntān ।24) tāg stābhi̠ stābhi̠ stāg stāg stābhi̍ḥ ।25) tābhi̠ rapāpa̠ tābhi̠ stābhi̠ rapa̍ ।26) apā̍nudantā nuda̠ntā pāpā̍ nudanta ।27) a̠nu̠da̠nta̠ prāchī̠ḥ prāchī̍ ranudantā nudanta̠ prāchī̎ḥ ।28) prāchī̍ ra̠nyā a̠nyāḥ prāchī̠ḥ prāchī̍ ra̠nyāḥ ।29) a̠nyā āhu̍taya̠ āhu̍tayō̠ 'nyā a̠nyā āhu̍tayaḥ ।30) āhu̍tayō hū̠yantē̍ hū̠yanta̠ āhu̍taya̠ āhu̍tayō hū̠yantē̎ ।30) āhu̍taya̠ ityā - hu̠ta̠ya̠ḥ ।31) hū̠yantē̎ pra̠tya-mpra̠tyaṃ. hū̠yantē̍ hū̠yantē̎ pra̠tyam ।32) pra̠tya ṃāsī̍na̠ āsī̍naḥ pra̠tya-mpra̠tya ṃāsī̍naḥ ।33) āsī̍nō̠ dhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā̠ nāsī̍na̠ āsī̍nō̠ dhiṣṇi̍yān ।34) dhiṣṇi̍yā̠n vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati̠ dhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā̠n vyāghā̍rayati ।35) vyāghā̍rayati pa̠śchā-tpa̠śchā-dvyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati pa̠śchāt ।35) vyāghā̍raya̠tīti̍ vi - āghā̍rayati ।36) pa̠śchāch cha̍ cha pa̠śchā-tpa̠śchāch cha̍ ।37) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।38) ē̠va pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dē̠vaiva pu̠rastā̎t ।39) pu̠rastā̎ch cha cha pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎ch cha ।40) cha̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaścha cha̠ yaja̍mānaḥ ।41) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā̠n̠. yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyān ।42) bhrātṛ̍vyā̠-npra pra bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā̠-npra ।43) pra ṇu̍datē nudatē̠ pra pra ṇu̍datē ।44) nu̠da̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-nnudatē nudatē̠ tasmā̎t ।45) tasmā̠-tparā̍chī̠ḥ parā̍chī̠ stasmā̠-ttasmā̠-tparā̍chīḥ ।46) parā̍chīḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ parā̍chī̠ḥ parā̍chīḥ pra̠jāḥ ।47) pra̠jāḥ pra pra pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra ।47) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।48) pra vī̍yantē vīyantē̠ pra pra vī̍yantē ।49) vī̠ya̠ntē̠ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̎-rvīyantē vīyantē pra̠tīchī̎ḥ ।50) pra̠tīchī̎-rjāyantē jāyantē pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̎-rjāyantē ।॥ 4 ॥ (50/55)
meaning
These drink with soma-drinking — the gods who drink soma become elevated and flourish through the sacred drink.
word by word
एतेEteThese
सोमSomaMoon
देवाDevaaDeva, God · Deva
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
याYaaTo go towards
प्राचीPraaciiEast
येYeWho · Those who · Those · Whoever
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
प्रPraPrefix
पश्चात्PashcaatWestwards
विViA prefix indicating division, order etc
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
प्रजाःPrajaahPeople
इतिItiRefers to something that precedes
जाJaaBorn, Produced
पीठPiitthaSeat, Throne
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
यःYahHe Who
आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking
असुरAsuraAsura
पापPaapaSin
अन्यAnyaOther
इत्यItyaTo be gone to or towards
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जJaBorn, Produced
verse 5
1) जा॒य॒न्ते॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा जा॑यन्ते जायन्ते प्रा॒णाः ।2) प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै ।2) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।3) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।4) ए॒ते य-द्यदे॒त ए॒ते यत् ।5) य-द्धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ य-द्य-द्धिष्णि॑याः ।6) धिष्णि॑या॒ य-द्य-द्धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ यत् ।7) यद॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्य-द्यद॑द्ध्व॒र्युः ।8) अ॒द्ध्व॒र्युः प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंअ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः प्र॒त्यम् ।9) प्र॒त्य-न्धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या-न्प्र॒त्य-म्प्र॒त्य-न्धिष्णि॑यान् ।10) धिष्णि॑या नति॒सर्पे॑ दति॒सर्पे॒-द्धिष्णि॑या॒-न्धिष्णि॑या नति॒सर्पे᳚त् ।11) अ॒ति॒सर्पे᳚-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णा न॑ति॒सर्पे॑ दति॒सर्पे᳚-त्प्रा॒णान् ।11) अ॒ति॒सर्पे॒दित्य॑ति - सर्पे᳚त् ।12) प्रा॒णा-न्थ्सग्ं स-म्प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्थ्सम् ।12) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।13) स-ङ्क॑र्षे-त्कर्षे॒-थ्सग्ं स-ङ्क॑र्षेत् ।14) क॒र्॒षे॒-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑कः कर्षे-त्कर्षे-त्प्र॒मायु॑कः ।15) प्र॒मायु॑क-स्स्या-थ्स्या-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑क-स्स्यात् ।15) प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र - मायु॑कः ।16) स्या॒-न्नाभि॒-र्नाभिः॑ स्या-थ्स्या॒-न्नाभिः॑ ।17) नाभि॒-र्वै वै नाभि॒-र्नाभि॒-र्वै ।18) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।19) ए॒षा य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒षैषा य॒ज्ञस्य॑ ।20) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।21) यद्धोता॒ होता॒ य-द्यद्धोता᳚ ।22) होतो॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो होता॒ होतो॒र्ध्वः ।23) ऊ॒र्ध्वः खलु॒ खलू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वः खलु॑ ।24) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।25) वै नाभ्यै॒ नाभ्यै॒ वै वै नाभ्यै᳚ ।26) नाभ्यै᳚ प्रा॒णः प्रा॒णो नाभ्यै॒ नाभ्यै᳚ प्रा॒णः ।27) प्रा॒णो ऽवा॒ ंअवा᳚-म्प्रा॒णः प्रा॒णो ऽवां॑ ।27) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।28) अवा॑ ंअपा॒नो॑ ऽपा॒नो ऽवा॒ ंअवा॑ ंअपा॒नः ।29) अ॒पा॒नो य-द्यद॑पा॒नो॑ ऽपा॒नो यत् ।29) अ॒पा॒न इत्य॑प - अ॒नः ।30) यद॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्य-द्यद॑द्ध्व॒र्युः ।31) अ॒द्ध्व॒र्युः प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंअ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः प्र॒त्यम् ।32) प्र॒त्यं. होता॑र॒ग्ं॒ होता॑र-म्प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं. होता॑रम् ।33) होता॑र मति॒सर्पे॑ दति॒सर्पे॒ द्धोता॑र॒ग्ं॒ होता॑र मति॒सर्पे᳚त् ।34) अ॒ति॒सर्पे॑ दपा॒ने॑ ऽपा॒ने॑ ऽति॒सर्पे॑ दति॒सर्पे॑ दपा॒ने ।34) अ॒ति॒सर्पे॒दित्य॑ति - सर्पे᳚त् ।35) अ॒पा॒ने प्रा॒ण-म्प्रा॒ण म॑पा॒ने॑ ऽपा॒ने प्रा॒णम् ।35) अ॒पा॒न इत्य॑प - अ॒ने ।36) प्रा॒ण-न्द॑द्ध्या-द्दद्ध्या-त्प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्द॑द्ध्यात् ।36) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।37) द॒द्ध्या॒-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को दद्ध्या-द्दद्ध्या-त्प्र॒मायु॑कः ।38) प्र॒मायु॑क-स्स्या-थ्स्या-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑क-स्स्यात् ।38) प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र - मायु॑कः ।39) स्या॒-न्न न स्या᳚-थ्स्या॒-न्न ।40) नाद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्न नाद्ध्व॒र्युः ।41) अ॒द्ध्व॒र्यु रुपोपा᳚ द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु रुप॑ ।42) उप॑ गाये-द्गाये॒ दुपोप॑ गायेत् ।43) गा॒ये॒-द्वाग्वी᳚र्यो॒ वाग्वी᳚र्यो गाये-द्गाये॒-द्वाग्वी᳚र्यः ।44) वाग्वी᳚र्यो॒ वै वै वाग्वी᳚र्यो॒ वाग्वी᳚र्यो॒ वै ।44) वाग्वी᳚र्य॒ इति॒ वाक् - वी॒र्यः॒ ।45) वा अ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्युः ।46) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्य-द्यद॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्यत् ।47) यद॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्य-द्यद॑द्ध्व॒र्युः ।48) अ॒द्ध्व॒र्यु रु॑प॒गाये॑ दुप॒गाये॑ दद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु रु॑प॒गाये᳚त् ।49) उ॒प॒गाये॑ दुद्गा॒त्र उ॑द्गा॒त्र उ॑प॒गाये॑ दुप॒गाये॑ दुद्गा॒त्रे ।49) उ॒प॒गाये॒दित्यु॑प - गाये᳚त् ।50) उ॒द्गा॒त्रे वाचं॒-वाँच॑ मुद्गा॒त्र उ॑द्गा॒त्रे वाच᳚म् ।50) उ॒द्गा॒त्र इत्यु॑त् - गा॒त्रे ।॥ 5 ॥ (50/63)
1) jā̠ya̠ntē̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā jā̍yantē jāyantē prā̠ṇāḥ ।2) prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai ।2) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।3) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।4) ē̠tē ya-dyadē̠ta ē̠tē yat ।5) ya-ddhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ ya-dya-ddhiṣṇi̍yāḥ ।6) dhiṣṇi̍yā̠ ya-dya-ddhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ yat ।7) yada̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rya-dyada̍ddhva̠ryuḥ ।8) a̠ddhva̠ryuḥ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃa̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ pra̠tyam ।9) pra̠tya-ndhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā-npra̠tya-mpra̠tya-ndhiṣṇi̍yān ।10) dhiṣṇi̍yā nati̠sarpē̍ dati̠sarpē̠-ddhiṣṇi̍yā̠-ndhiṣṇi̍yā nati̠sarpē̎t ।11) a̠ti̠sarpē̎-tprā̠ṇā-nprā̠ṇā na̍ti̠sarpē̍ dati̠sarpē̎-tprā̠ṇān ।11) a̠ti̠sarpē̠ditya̍ti - sarpē̎t ।12) prā̠ṇā-nthsagṃ sa-mprā̠ṇā-nprā̠ṇā-nthsam ।12) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।13) sa-ṅka̍rṣē-tkarṣē̠-thsagṃ sa-ṅka̍rṣēt ।14) ka̠r̠ṣē̠-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kaḥ karṣē-tkarṣē-tpra̠māyu̍kaḥ ।15) pra̠māyu̍ka-ssyā-thsyā-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍ka-ssyāt ।15) pra̠māyu̍ka̠ iti̍ pra - māyu̍kaḥ ।16) syā̠-nnābhi̠-rnābhi̍-ssyā-thsyā̠-nnābhi̍ḥ ।17) nābhi̠-rvai vai nābhi̠-rnābhi̠-rvai ।18) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।19) ē̠ṣā ya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠ṣaiṣā ya̠jñasya̍ ।20) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।21) yaddhōtā̠ hōtā̠ ya-dyaddhōtā̎ ।22) hōtō̠rdhva ū̠rdhvō hōtā̠ hōtō̠rdhvaḥ ।23) ū̠rdhvaḥ khalu̠ khalū̠rdhva ū̠rdhvaḥ khalu̍ ।24) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।25) vai nābhyai̠ nābhyai̠ vai vai nābhyai̎ ।26) nābhyai̎ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō nābhyai̠ nābhyai̎ prā̠ṇaḥ ।27) prā̠ṇō 'vā̠ ṃavā̎-mprā̠ṇaḥ prā̠ṇō 'vāṃ̍ ।27) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।28) avā̍ ṃapā̠nō̍ 'pā̠nō 'vā̠ ṃavā̍ ṃapā̠naḥ ।29) a̠pā̠nō ya-dyada̍pā̠nō̍ 'pā̠nō yat ।29) a̠pā̠na itya̍pa - a̠naḥ ।30) yada̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rya-dyada̍ddhva̠ryuḥ ।31) a̠ddhva̠ryuḥ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃa̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ pra̠tyam ।32) pra̠tyaṃ. hōtā̍ra̠gṃ̠ hōtā̍ra-mpra̠tya-mpra̠tyaṃ. hōtā̍ram ।33) hōtā̍ra mati̠sarpē̍ dati̠sarpē̠ ddhōtā̍ra̠gṃ̠ hōtā̍ra mati̠sarpē̎t ।34) a̠ti̠sarpē̍ dapā̠nē̍ 'pā̠nē̍ 'ti̠sarpē̍ dati̠sarpē̍ dapā̠nē ।34) a̠ti̠sarpē̠ditya̍ti - sarpē̎t ।35) a̠pā̠nē prā̠ṇa-mprā̠ṇa ma̍pā̠nē̍ 'pā̠nē prā̠ṇam ।35) a̠pā̠na itya̍pa - a̠nē ।36) prā̠ṇa-nda̍ddhyā-ddaddhyā-tprā̠ṇa-mprā̠ṇa-nda̍ddhyāt ।36) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।37) da̠ddhyā̠-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō daddhyā-ddaddhyā-tpra̠māyu̍kaḥ ।38) pra̠māyu̍ka-ssyā-thsyā-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍ka-ssyāt ।38) pra̠māyu̍ka̠ iti̍ pra - māyu̍kaḥ ।39) syā̠-nna na syā̎-thsyā̠-nna ।40) nāddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rna nāddhva̠ryuḥ ।41) a̠ddhva̠ryu rupōpā̎ ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu rupa̍ ।42) upa̍ gāyē-dgāyē̠ dupōpa̍ gāyēt ।43) gā̠yē̠-dvāgvī̎ryō̠ vāgvī̎ryō gāyē-dgāyē̠-dvāgvī̎ryaḥ ।44) vāgvī̎ryō̠ vai vai vāgvī̎ryō̠ vāgvī̎ryō̠ vai ।44) vāgvī̎rya̠ iti̠ vāk - vī̠rya̠ḥ ।45) vā a̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rvai vā a̍ddhva̠ryuḥ ।46) a̠ddhva̠ryu-rya-dyada̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-ryat ।47) yada̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rya-dyada̍ddhva̠ryuḥ ।48) a̠ddhva̠ryu ru̍pa̠gāyē̍ dupa̠gāyē̍ daddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu ru̍pa̠gāyē̎t ।49) u̠pa̠gāyē̍ dudgā̠tra u̍dgā̠tra u̍pa̠gāyē̍ dupa̠gāyē̍ dudgā̠trē ।49) u̠pa̠gāyē̠dityu̍pa - gāyē̎t ।50) u̠dgā̠trē vācha̠ṃ vācha̍ mudgā̠tra u̍dgā̠trē vācha̎m ।50) u̠dgā̠tra ityu̍t - gā̠trē ।॥ 5 ॥ (50/63)
meaning
From here the vital breaths (pranas) arise; the vital forces are born and these dhishniya fires are their very support.
word by word
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतेEteThese
यत्YatWhich
एषाEssaaShe
यज्ञYajnyaSacrifice
होताHotaaSacrificer
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
प्राणPraannaLife, Life force
अपानApaanaApana
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
रुपRupaForm
उपUpaNear to
वाक्VaakSpeech
वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
अन्नAnnaFood
एषEssaHe · This
उर्ध्वUrdhvaUpwards
नाभिNaabhiNavel
अवAvaA prefix
प्रणम्PrannamTo Bend or Bow down before, Make Obeisance to
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
रूपRuupaForm, Appearance
वाचाम्VaacaamSpeech
वचVacaSpeech
verse 6
1) वाच॒ग्ं॒ सग्ं सं-वाँचं॒-वाँच॒ग्ं॒ सम् ।2) स-म्प्र प्र सग्ं स-म्प्र ।3) प्र य॑च्छे-द्यच्छे॒-त्प्र प्र य॑च्छेत् ।4) य॒च्छे॒ दु॒प॒दासु॑ कोप॒दासु॑का यच्छे-द्यच्छे दुप॒दासु॑का ।5) उ॒प॒दासु॑का ऽस्यास्यो प॒दासु॑ कोप॒दासु॑का ऽस्य ।5) उ॒प॒दासु॒केत्यु॑प - दासु॑का ।6) अ॒स्य॒ वाग् वाग॑ स्यास्य॒ वाक् ।7) वा-ख्स्या᳚-थ्स्या॒-द्वाग् वा-ख्स्या᳚त् ।8) स्या॒-द्ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनः॑ स्या-थ्स्या-द्ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।9) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।9) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।10) व॒द॒न्ति॒ न न व॑दन्ति वदन्ति॒ न ।11) नासग्ग्॑स्थि॒ते ऽसग्ग्॑स्थिते॒ न नासग्ग्॑स्थिते ।12) असग्ग्॑स्थिते॒ सोमे॒ सोमे ऽसग्ग्॑स्थि॒ते ऽसग्ग्॑स्थिते॒ सोमे᳚ ।12) असग्ग्॑स्थित॒ इत्यसं᳚ - स्थि॒ते॒ ।13) सोमे᳚ ऽद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-स्सोमे॒ सोमे᳚ ऽद्ध्व॒र्युः ।14) अ॒द्ध्व॒र्युः प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंअ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः प्र॒त्यम् ।15) प्र॒त्य-ङ्ख्सद॒-स्सदः॑ प्र॒त्य-म्प्र॒त्य-ङ्ख्सदः॑ ।16) सदो ऽत्यति॒ सद॒-स्सदो ऽति॑ ।17) अती॑या दिया॒ दत्यती॑यात् ।18) इ॒या॒ दथाथे॑ यादिया॒ दथ॑ ।19) अथ॑ क॒था क॒था ऽथाथ॑ क॒था ।20) क॒था दा᳚क्षि॒णानि॑ दाक्षि॒णानि॑ क॒था क॒था दा᳚क्षि॒णानि॑ ।21) दा॒क्षि॒णानि॒ होतु॒ग्ं॒ होतु॑-न्दाक्षि॒णानि॑ दाक्षि॒णानि॒ होतु᳚म् ।22) होतु॑ मेत्येति॒ होतु॒ग्ं॒ होतु॑ मेति ।23) ए॒ति॒ यामो॒ याम॑ एत्येति॒ यामः॑ ।24) यामो॒ हि हि यामो॒ यामो॒ हि ।25) हि स स हि हि सः ।26) स तेषा॒-न्तेषा॒ग्ं॒ स स तेषा᳚म् ।27) तेषा॒-ङ्कस्मै॒ कस्मै॒ तेषा॒-न्तेषा॒-ङ्कस्मै᳚ ।28) कस्मा॒ अहाह॒ कस्मै॒ कस्मा॒ अह॑ ।29) अह॑ दे॒वा दे॒वा अहाह॑ दे॒वाः ।30) दे॒वा यामं॒-याँम॑-न्दे॒वा दे॒वा याम᳚म् ।31) यामं॑-वाँ वा॒ यामं॒-याँमं॑-वाँ ।32) वा ऽया॑म॒ मया॑मं-वाँ॒ वा ऽया॑मम् ।33) अया॑मं-वाँ॒ वा ऽया॑म॒ मया॑मं-वाँ ।34) वा ऽन्वनु॑ वा॒ वा ऽनु॑ ।35) अनु॑ ज्ञास्यन्ति ज्ञास्य॒ न्त्यन्वनु॑ ज्ञास्यन्ति ।36) ज्ञा॒स्य॒न्ती तीति॑ ज्ञास्यन्ति ज्ञास्य॒न्तीति॑ ।37) इत्युत्त॑रे॒ णोत्त॑रे॒णे तीत्युत्त॑रेण ।38) उत्त॑रे॒णा ग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र॒ मुत्त॑रे॒ णोत्त॑रे॒णा ग्नी᳚द्ध्रम् ।38) उत्त॑रे॒णेत्युत् - त॒रे॒ण॒ ।39) आग्नी᳚द्ध्र-म्प॒रीत्य॑ प॒रीत्या ग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र-म्प॒रीत्य॑ ।39) आग्नी᳚द्ध्र॒मित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्र॒म् ।40) प॒रीत्य॑ जुहोति जुहोति प॒रीत्य॑ प॒रीत्य॑ जुहोति ।40) प॒रीत्येति॑ परि - इत्य॑ ।41) जु॒हो॒ति॒ दा॒क्षि॒णानि॑ दाक्षि॒णानि॑ जुहोति जुहोति दाक्षि॒णानि॑ ।42) दा॒क्षि॒णानि॒ न न दा᳚क्षि॒णानि॑ दाक्षि॒णानि॒ न ।43) न प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्न न प्रा॒णान् ।44) प्रा॒णा-न्थ्सग्ं स-म्प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्थ्सम् ।44) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।45) स-ङ्क॑र्षति कर्षति॒ सग्ं स-ङ्क॑र्षति ।46) क॒र्॒ष॒ति॒ नि नि क॑र्षति कर्षति॒ नि ।47) न्या᳚(1॒)न्ये᳚ ऽन्ये नि न्य॑न्ये ।48) अ॒न्ये धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या अ॒न्ये᳚ ऽन्ये धिष्णि॑याः ।49) धिष्णि॑या उ॒प्यन्त॑ उ॒प्यन्ते॒ धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या उ॒प्यन्ते᳚ ।50) उ॒प्यन्ते॒ न नोप्यन्त॑ उ॒प्यन्ते॒ न ।51) नान्ये᳚ ऽन्ये न नान्ये ।52) अ॒न्ये यान्. यान॒न्ये᳚ ऽन्ये यान् ।53) या-न्नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति॒ यान्. या-न्नि॒वप॑ति ।54) नि॒वप॑ति॒ तेन॒ तेन॑ नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति॒ तेन॑ ।54) नि॒वप॒तीति॑ नि - वप॑ति ।55) तेन॒ ताग् स्ताग् स्तेन॒ तेन॒ तान् ।56) ता-न्प्री॑णाति प्रीणाति॒ ताग् स्ता-न्प्री॑णाति ।57) प्री॒णा॒ति॒ यान्. या-न्प्री॑णाति प्रीणाति॒ यान् ।58) या-न्न न यान्. या-न्न ।59) न नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति॒ न न नि॒वप॑ति ।60) नि॒वप॑ति॒ य-द्य-न्नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति॒ यत् ।60) नि॒वप॒तीति॑ नि - वप॑ति ।61) यद॑नुदि॒श त्य॑नुदि॒शति॒ य-द्यद॑नुदि॒शति॑ ।62) अ॒नु॒दि॒शति॒ तेन॒ तेना॑ नुदि॒श त्य॑नुदि॒शति॒ तेन॑ ।62) अ॒नु॒दि॒शतीत्य॑नु - दि॒शति॑ ।63) तेन॒ ताग् स्ताग् स्तेन॒ तेन॒ तान् ।64) तानिति॒ तान् ।॥ 6 ॥ (64/74)॥ अ. 1 ॥
1) vācha̠gṃ̠ sagṃ saṃ vācha̠ṃ vācha̠gṃ̠ sam ।2) sa-mpra pra sagṃ sa-mpra ।3) pra ya̍chChē-dyachChē̠-tpra pra ya̍chChēt ।4) ya̠chChē̠ du̠pa̠dāsu̍ kōpa̠dāsu̍kā yachChē-dyachChē dupa̠dāsu̍kā ।5) u̠pa̠dāsu̍kā 'syāsyō pa̠dāsu̍ kōpa̠dāsu̍kā 'sya ।5) u̠pa̠dāsu̠kētyu̍pa - dāsu̍kā ।6) a̠sya̠ vāg vāga̍ syāsya̠ vāk ।7) vā-khsyā̎-thsyā̠-dvāg vā-khsyā̎t ।8) syā̠-dbra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dina̍-ssyā-thsyā-dbrahmavā̠dina̍ḥ ।9) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।9) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।10) va̠da̠nti̠ na na va̍danti vadanti̠ na ।11) nāsagg̍sthi̠tē 'sagg̍sthitē̠ na nāsagg̍sthitē ।12) asagg̍sthitē̠ sōmē̠ sōmē 'sagg̍sthi̠tē 'sagg̍sthitē̠ sōmē̎ ।12) asagg̍sthita̠ ityasa̎m - sthi̠tē̠ ।13) sōmē̎ 'ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-ssōmē̠ sōmē̎ 'ddhva̠ryuḥ ।14) a̠ddhva̠ryuḥ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃa̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ pra̠tyam ।15) pra̠tya-ṅkhsada̠-ssada̍ḥ pra̠tya-mpra̠tya-ṅkhsada̍ḥ ।16) sadō 'tyati̠ sada̠-ssadō 'ti̍ ।17) atī̍yā diyā̠ datyatī̍yāt ।18) i̠yā̠ dathāthē̍ yādiyā̠ datha̍ ।19) atha̍ ka̠thā ka̠thā 'thātha̍ ka̠thā ।20) ka̠thā dā̎kṣi̠ṇāni̍ dākṣi̠ṇāni̍ ka̠thā ka̠thā dā̎kṣi̠ṇāni̍ ।21) dā̠kṣi̠ṇāni̠ hōtu̠gṃ̠ hōtu̍-ndākṣi̠ṇāni̍ dākṣi̠ṇāni̠ hōtu̎m ।22) hōtu̍ mētyēti̠ hōtu̠gṃ̠ hōtu̍ mēti ।23) ē̠ti̠ yāmō̠ yāma̍ ētyēti̠ yāma̍ḥ ।24) yāmō̠ hi hi yāmō̠ yāmō̠ hi ।25) hi sa sa hi hi saḥ ।26) sa tēṣā̠-ntēṣā̠gṃ̠ sa sa tēṣā̎m ।27) tēṣā̠-ṅkasmai̠ kasmai̠ tēṣā̠-ntēṣā̠-ṅkasmai̎ ।28) kasmā̠ ahāha̠ kasmai̠ kasmā̠ aha̍ ।29) aha̍ dē̠vā dē̠vā ahāha̍ dē̠vāḥ ।30) dē̠vā yāma̠ṃ yāma̍-ndē̠vā dē̠vā yāma̎m ।31) yāma̍ṃ vā vā̠ yāma̠ṃ yāma̍ṃ vā ।32) vā 'yā̍ma̠ mayā̍maṃ vā̠ vā 'yā̍mam ।33) ayā̍maṃ vā̠ vā 'yā̍ma̠ mayā̍maṃ vā ।34) vā 'nvanu̍ vā̠ vā 'nu̍ ।35) anu̍ jñāsyanti jñāsya̠ ntyanvanu̍ jñāsyanti ।36) jñā̠sya̠ntī tīti̍ jñāsyanti jñāsya̠ntīti̍ ।37) ityutta̍rē̠ ṇōtta̍rē̠ṇē tītyutta̍rēṇa ।38) utta̍rē̠ṇā gnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra̠ mutta̍rē̠ ṇōtta̍rē̠ṇā gnī̎ddhram ।38) utta̍rē̠ṇētyut - ta̠rē̠ṇa̠ ।39) āgnī̎ddhra-mpa̠rītya̍ pa̠rītyā gnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra-mpa̠rītya̍ ।39) āgnī̎ddhra̠mityāgni̍ - i̠ddhra̠m ।40) pa̠rītya̍ juhōti juhōti pa̠rītya̍ pa̠rītya̍ juhōti ।40) pa̠rītyēti̍ pari - itya̍ ।41) ju̠hō̠ti̠ dā̠kṣi̠ṇāni̍ dākṣi̠ṇāni̍ juhōti juhōti dākṣi̠ṇāni̍ ।42) dā̠kṣi̠ṇāni̠ na na dā̎kṣi̠ṇāni̍ dākṣi̠ṇāni̠ na ।43) na prā̠ṇā-nprā̠ṇā-nna na prā̠ṇān ।44) prā̠ṇā-nthsagṃ sa-mprā̠ṇā-nprā̠ṇā-nthsam ।44) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।45) sa-ṅka̍rṣati karṣati̠ sagṃ sa-ṅka̍rṣati ।46) ka̠r̠ṣa̠ti̠ ni ni ka̍rṣati karṣati̠ ni ।47) nyā̎(1̠)nyē̎ 'nyē ni nya̍nyē ।48) a̠nyē dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā a̠nyē̎ 'nyē dhiṣṇi̍yāḥ ।49) dhiṣṇi̍yā u̠pyanta̍ u̠pyantē̠ dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā u̠pyantē̎ ।50) u̠pyantē̠ na nōpyanta̍ u̠pyantē̠ na ।51) nānyē̎ 'nyē na nānyē ।52) a̠nyē yān. yāna̠nyē̎ 'nyē yān ।53) yā-nni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti̠ yān. yā-nni̠vapa̍ti ।54) ni̠vapa̍ti̠ tēna̠ tēna̍ ni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti̠ tēna̍ ।54) ni̠vapa̠tīti̍ ni - vapa̍ti ।55) tēna̠ tāg stāg stēna̠ tēna̠ tān ।56) tā-nprī̍ṇāti prīṇāti̠ tāg stā-nprī̍ṇāti ।57) prī̠ṇā̠ti̠ yān. yā-nprī̍ṇāti prīṇāti̠ yān ।58) yā-nna na yān. yā-nna ।59) na ni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti̠ na na ni̠vapa̍ti ।60) ni̠vapa̍ti̠ ya-dya-nni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti̠ yat ।60) ni̠vapa̠tīti̍ ni - vapa̍ti ।61) yada̍nudi̠śa tya̍nudi̠śati̠ ya-dyada̍nudi̠śati̍ ।62) a̠nu̠di̠śati̠ tēna̠ tēnā̍ nudi̠śa tya̍nudi̠śati̠ tēna̍ ।62) a̠nu̠di̠śatītya̍nu - di̠śati̍ ।63) tēna̠ tāg stāg stēna̠ tēna̠ tān ।64) tāniti̠ tān ।॥ 6 ॥ (64/74)॥ a. 1 ॥
meaning
May we who are anointed together conquer through you; may these forces be united — the Vedic chant unifies the sacrificial ground.
word by word
सम्SamTogether with
प्रPraPrefix
अस्यAsyaOf this
वाक्VaakSpeech
वदन्तिVadantiSpeak or Expressed · [Vedas] call [Her as Vrindavana Vindodinim] · Speaking
इतिItiRefers to something that precedes
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
वादिनःVaadinahAssert their Points
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
एतिEtiArrival, Approach
हिHiFor, Because
सःSahHe
तेषाम्TessaamOf them · He · These
अहAhaparticle implying ascertainment
देवाDevaaDeva, God · Deva
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
परिPariAround
इत्यItyaTo be gone to or towards
प्राणान्Praannaan(That on that moment the) life (of Mahishasura did not get released is exceedingly strange) · Life
निNiFrom previous part of word Vadini
तेनTenaBy that
तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
यत्YatWhich
अANot
वाचाम्VaacaamSpeech
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
स्थितSthitaAbiding, Situated in
यदीयYadiiyaRelating to whom, Whose
यमYamaYama
यमःYamahYama
साSaaShe
तेषांTessaamof them · of Them signifying towards Them · They
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
उत्तरUttaraNorth
तारेणTaarennaBy Tara [Om]
यन्नYan-NaThat (on that moment the life of Mahishasura did) not (get released is exceedingly strange)
verse 7
1) सु॒व॒र्गाय॒ वै वै सु॑व॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ वै ।1) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।2) वा ए॒ता न्ये॒तानि॒ वै वा ए॒तानि॑ ।3) ए॒तानि॑ लो॒काय॑ लो॒कायै॒ तान्ये॒तानि॑ लो॒काय॑ ।4) लो॒काय॑ हूयन्ते हूयन्ते लो॒काय॑ लो॒काय॑ हूयन्ते ।5) हू॒य॒न्ते॒ य-द्यद्धू॑यन्ते हूयन्ते॒ यत् ।6) य-द्वै॑सर्ज॒नानि॑ वैसर्ज॒नानि॒ य-द्य-द्वै॑सर्ज॒नानि॑ ।7) वै॒स॒र्ज॒नानि॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्यां᳚-वैँसर्ज॒नानि॑ वैसर्ज॒नानि॒ द्वाभ्या᳚म् ।8) द्वाभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्ये॒ गार्ह॑पत्ये॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-ङ्गार्ह॑पत्ये ।9) गार्ह॑पत्ये जुहोति जुहोति॒ गार्ह॑पत्ये॒ गार्ह॑पत्ये जुहोति ।9) गार्ह॑पत्य॒ इति॒ गार्ह॑ - प॒त्ये॒ ।10) जु॒हो॒ति॒ द्वि॒पा-द्द्वि॒पाज् जु॑होति जुहोति द्वि॒पात् ।11) द्वि॒पा-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो द्वि॒पा-द्द्वि॒पा-द्यज॑मानः ।11) द्वि॒पादिति॑ द्वि - पात् ।12) यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।13) प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ आग्नी᳚द्ध्रे ।13) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।14) आग्नी᳚द्ध्रे जुहोति जुहो॒ त्याग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहोति ।14) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रे॒ ।15) जु॒हो॒ त्य॒न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे जुहोति जुहो त्य॒न्तरि॑क्षे ।16) अ॒न्तरि॑क्ष ए॒वैवा न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्ष ए॒व ।17) ए॒वैवैवा ।18) आ क्र॑मते क्रमत॒ आ क्र॑मते ।19) क्र॒म॒त॒ आ॒ह॒व॒नीय॑ आहव॒नीये᳚ क्रमते क्रमत आहव॒नीये᳚ ।20) आ॒ह॒व॒नीये॑ जुहोति जुहो त्याहव॒नीय॑ आहव॒नीये॑ जुहोति ।20) आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚ - ह॒व॒नीये᳚ ।21) जु॒हो॒ति॒ सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ञ्जु॑होति जुहोति सुव॒र्गम् ।22) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।22) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।23) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।24) ए॒न॒म् ँलो॒कम् ँलो॒क मे॑न मेनम् ँलो॒कम् ।25) लो॒क-ङ्ग॑मयति गमयति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयति ।26) ग॒म॒य॒ति॒ दे॒वा-न्दे॒वा-न्ग॑मयति गमयति दे॒वान् ।27) दे॒वान्. वै वै दे॒वा-न्दे॒वान्. वै ।28) वै सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-वैँ वै सु॑व॒र्गम् ।29) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।29) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।30) लो॒कं-यँ॒तो य॒तो लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॒तः ।31) य॒तो रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि य॒तो य॒तो रक्षाग्ं॑सि ।32) रक्षाग्॑ स्यजिघाग्ंस-न्नजिघाग्ंस॒-न्रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्॑ स्यजिघाग्ंसन्न् ।33) अ॒जि॒घा॒ग्ं॒स॒-न्ते ते॑ ऽजिघाग्ंस-न्नजिघाग्ंस॒-न्ते ।34) ते सोमे॑न॒ सोमे॑न॒ ते ते सोमे॑न ।35) सोमे॑न॒ राज्ञा॒ राज्ञा॒ सोमे॑न॒ सोमे॑न॒ राज्ञा᳚ ।36) राज्ञा॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि॒ राज्ञा॒ राज्ञा॒ रक्षाग्ं॑सि ।37) रक्षाग्॑ स्यप॒हत्या॑ प॒हत्य॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्॑ स्यप॒हत्य॑ ।38) अ॒प॒ह त्या॒प्तु म॒प्तु म॑प॒ह त्या॑प॒ह त्या॒प्तुम् ।38) अ॒प॒हत्येत्य॑प - हत्य॑ ।39) अ॒प्तु मा॒त्मान॑ मा॒त्मान॑ म॒प्तु म॒प्तु मा॒त्मान᳚म् ।40) आ॒त्मान॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा ऽऽत्मान॑ मा॒त्मान॑-ङ्कृ॒त्वा ।41) कृ॒त्वा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा सु॑व॒र्गम् ।42) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।42) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।43) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।44) आ॒य॒-न्रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा माय-न्नाय॒-न्रक्ष॑साम् ।45) रक्ष॑सा॒ मनु॑पलाभा॒या नु॑पलाभाय॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मनु॑पलाभाय ।46) अनु॑पलाभा॒यात्त॒ आत्तो ऽनु॑पलाभा॒या नु॑पलाभा॒यात्तः॑ ।46) अनु॑पलाभा॒येत्यनु॑प - ला॒भा॒य॒ ।47) आत्त॒-स्सोम॒-स्सोम॒ आत्त॒ आत्त॒-स्सोमः॑ ।48) सोमो॑ भवति भवति॒ सोम॒-स्सोमो॑ भवति ।49) भ॒व॒ त्यथाथ॑ भवति भव॒ त्यथ॑ ।50) अथ॑ वैसर्ज॒नानि॑ वैसर्ज॒ना न्यथाथ॑ वैसर्ज॒नानि॑ ।॥ 7 ॥ (50/61)
1) su̠va̠rgāya̠ vai vai su̍va̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ vai ।1) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।2) vā ē̠tā nyē̠tāni̠ vai vā ē̠tāni̍ ।3) ē̠tāni̍ lō̠kāya̍ lō̠kāyai̠ tānyē̠tāni̍ lō̠kāya̍ ।4) lō̠kāya̍ hūyantē hūyantē lō̠kāya̍ lō̠kāya̍ hūyantē ।5) hū̠ya̠ntē̠ ya-dyaddhū̍yantē hūyantē̠ yat ।6) ya-dvai̍sarja̠nāni̍ vaisarja̠nāni̠ ya-dya-dvai̍sarja̠nāni̍ ।7) vai̠sa̠rja̠nāni̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̎ṃ vaisarja̠nāni̍ vaisarja̠nāni̠ dvābhyā̎m ।8) dvābhyā̠-ṅgārha̍patyē̠ gārha̍patyē̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-ṅgārha̍patyē ।9) gārha̍patyē juhōti juhōti̠ gārha̍patyē̠ gārha̍patyē juhōti ।9) gārha̍patya̠ iti̠ gārha̍ - pa̠tyē̠ ।10) ju̠hō̠ti̠ dvi̠pā-ddvi̠pāj ju̍hōti juhōti dvi̠pāt ।11) dvi̠pā-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō dvi̠pā-ddvi̠pā-dyaja̍mānaḥ ।11) dvi̠pāditi̍ dvi - pāt ।12) yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai ।13) prati̍ṣṭhityā̠ āgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ āgnī̎ddhrē ।13) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।14) āgnī̎ddhrē juhōti juhō̠ tyāgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē juhōti ।14) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠ddhrē̠ ।15) ju̠hō̠ tya̠ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē juhōti juhō tya̠ntari̍kṣē ।16) a̠ntari̍kṣa ē̠vaivā ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣa ē̠va ।17) ē̠vaivaivā ।18) ā kra̍matē kramata̠ ā kra̍matē ।19) kra̠ma̠ta̠ ā̠ha̠va̠nīya̍ āhava̠nīyē̎ kramatē kramata āhava̠nīyē̎ ।20) ā̠ha̠va̠nīyē̍ juhōti juhō tyāhava̠nīya̍ āhava̠nīyē̍ juhōti ।20) ā̠ha̠va̠nīya̠ ityā̎ - ha̠va̠nīyē̎ ।21) ju̠hō̠ti̠ su̠va̠rgagṃ su̍va̠rga-ñju̍hōti juhōti suva̠rgam ।22) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।22) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।23) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।24) ē̠na̠m ँlō̠kam ँlō̠ka mē̍na mēnam ँlō̠kam ।25) lō̠ka-ṅga̍mayati gamayati lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayati ।26) ga̠ma̠ya̠ti̠ dē̠vā-ndē̠vā-nga̍mayati gamayati dē̠vān ।27) dē̠vān. vai vai dē̠vā-ndē̠vān. vai ।28) vai su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ vai vai su̍va̠rgam ।29) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।29) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।30) lō̠kaṃ ya̠tō ya̠tō lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̠taḥ ।31) ya̠tō rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ya̠tō ya̠tō rakṣāgṃ̍si ।32) rakṣāg̍ syajighāgṃsa-nnajighāgṃsa̠-nrakṣāgṃ̍si̠ rakṣāg̍ syajighāgṃsann ।33) a̠ji̠ghā̠gṃ̠sa̠-ntē tē̍ 'jighāgṃsa-nnajighāgṃsa̠-ntē ।34) tē sōmē̍na̠ sōmē̍na̠ tē tē sōmē̍na ।35) sōmē̍na̠ rājñā̠ rājñā̠ sōmē̍na̠ sōmē̍na̠ rājñā̎ ।36) rājñā̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si̠ rājñā̠ rājñā̠ rakṣāgṃ̍si ।37) rakṣāg̍ syapa̠hatyā̍ pa̠hatya̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāg̍ syapa̠hatya̍ ।38) a̠pa̠ha tyā̠ptu ma̠ptu ma̍pa̠ha tyā̍pa̠ha tyā̠ptum ।38) a̠pa̠hatyētya̍pa - hatya̍ ।39) a̠ptu mā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍ ma̠ptu ma̠ptu mā̠tmāna̎m ।40) ā̠tmāna̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā ''tmāna̍ mā̠tmāna̍-ṅkṛ̠tvā ।41) kṛ̠tvā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā su̍va̠rgam ।42) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।42) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।43) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।44) ā̠ya̠-nrakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā māya-nnāya̠-nrakṣa̍sām ।45) rakṣa̍sā̠ manu̍palābhā̠yā nu̍palābhāya̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ manu̍palābhāya ।46) anu̍palābhā̠yātta̠ āttō 'nu̍palābhā̠yā nu̍palābhā̠yātta̍ḥ ।46) anu̍palābhā̠yētyanu̍pa - lā̠bhā̠ya̠ ।47) ātta̠-ssōma̠-ssōma̠ ātta̠ ātta̠-ssōma̍ḥ ।48) sōmō̍ bhavati bhavati̠ sōma̠-ssōmō̍ bhavati ।49) bha̠va̠ tyathātha̍ bhavati bhava̠ tyatha̍ ।50) atha̍ vaisarja̠nāni̍ vaisarja̠nā nyathātha̍ vaisarja̠nāni̍ ।॥ 7 ॥ (50/61)
meaning
The two worlds (heaven and earth) are joined; the soma-drinker is consecrated with these sacred verses of the oblation.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एताEtaaThese
एतानिEtaaniThese
यत्YatWhich
इतिItiRefers to something that precedes
द्विDviTwo
प्रतिPratiEvery
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
गम्GamTo Go
एनम्Enam[Praying to] Him
लोकLokaWorld, Men
देवान्DevaanDevas
यतोYatoFrom Whom [is Created the Universe] · Because [of You]
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
अपहApahaKeeping back, Repelling, Removing, Destroying
कृत्वाKrtvaa[Lord Shiva invoked the Keelaka and pinned it; And] having done [that all this indeed became Auspicious] · Having done
आत्तAattaSeized
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
एतEtaCome Near, Approached
द्वीपDviipaIsland
पत्Patto Fall
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अANot
इत्यItyaTo be gone to or towards
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
एनाम्EnaamHer
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
सोमSomaMoon
राक्षसRaakssasaDemon
लभLabhaGain
verse 8
1) वै॒स॒र्ज॒नानि॑ जुहोति जुहोति वैसर्ज॒नानि॑ वैसर्ज॒नानि॑ जुहोति ।2) जु॒हो॒ति॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा-ञ्जुहोति जुहोति॒ रक्ष॑साम् ।3) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।4) अप॑हत्यै॒ त्व-न्त्व मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ त्वम् ।4) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।5) त्वग्ं सो॑म सोम॒ त्व-न्त्वग्ं सो॑म ।6) सो॒म॒ त॒नू॒कृद्भ्य॑ स्तनू॒कृद्भ्यः॑ सोम सोम तनू॒कृद्भ्यः॑ ।7) त॒नू॒कृद्भ्य॒ इतीति॑ तनू॒कृद्भ्य॑ स्तनू॒कृद्भ्य॒ इति॑ ।7) त॒नू॒कृद्भ्य॒ इति॑ तनू॒कृत् - भ्यः॒ ।8) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।9) आ॒ह॒ त॒नू॒कृ-त्त॑नू॒कृ दा॑हाह तनू॒कृत् ।10) त॒नू॒कृद्धि हि त॑नू॒कृ-त्त॑नू॒कृद्धि ।10) त॒नू॒कृदिति॑ तनू - कृत् ।11) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।12) ए॒ष द्वेषो᳚भ्यो॒ द्वेषो᳚भ्य ए॒ष ए॒ष द्वेषो᳚भ्यः ।13) द्वेषो᳚भ्यो॒ ऽन्यकृ॑तेभ्यो॒ ऽन्यकृ॑तेभ्यो॒ द्वेषो᳚भ्यो॒ द्वेषो᳚भ्यो॒ ऽन्यकृ॑तेभ्यः ।13) द्वेषो᳚भ्य॒ इति॒ द्वेषः॑ - भ्यः॒ ।14) अ॒न्यकृ॑तेभ्य॒ इती त्य॒न्यकृ॑तेभ्यो॒ ऽन्यकृ॑तेभ्य॒ इति॑ ।14) अ॒न्यकृ॑तेभ्य॒ इत्य॒न्य - कृ॒ते॒भ्यः॒ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒हा॒ न्यकृ॑ता न्य॒न्यकृ॑ता न्याहाहा॒ न्यकृ॑तानि ।17) अ॒न्यकृ॑तानि॒ हि ह्य॑न्यकृ॑ता न्य॒ न्यकृ॑तानि॒ हि ।17) अ॒न्यकृ॑ता॒नीत्य॒न्य - कृ॒ता॒नि॒ ।18) हि रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि॒ हि हि रक्षाग्ं॑सि ।19) रक्षाग्॑ स्यु॒ रू॑रु रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्॑ स्यु॒रु ।20) उ॒रु य॒न्ता य॒न्तो रू॑रु य॒न्ता ।21) य॒न्ता ऽस्य॑सि य॒न्ता य॒न्ता ऽसि॑ ।22) अ॒सि॒ वरू॑थं॒-वँरू॑थ मस्यसि॒ वरू॑थम् ।23) वरू॑थ॒ मितीति॒ वरू॑थं॒-वँरू॑थ॒ मिति॑ ।24) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।25) आ॒हो॒रू᳚(1॒)र्वा॑हा हो॒रु ।26) उ॒रु णो॑ न उ॒रू॑रु णः॑ ।27) न॒ स्कृ॒धि॒ कृ॒धि॒ नो॒ न॒ स्कृ॒धि॒ ।28) कृ॒धी तीति॑ कृधि कृ॒धीति॑ ।29) इति॒ वाव वावे तीति॒ वाव ।30) वावैत दे॒त-द्वाव वावैतत् ।31) ए॒त दा॑हा है॒त दे॒त दा॑ह ।32) आ॒ह॒ जु॒षा॒णो जु॑षा॒ण आ॑हाह जुषा॒णः ।33) जु॒षा॒णो अ॒प्तु र॒प्तु-र्जु॑षा॒णो जु॑षा॒णो अ॒प्तुः ।34) अ॒प्तु राज्य॒स्याज्य॑ स्या॒प्तु र॒प्तु राज्य॑स्य ।35) आज्य॑स्य वेतु वे॒त्वाज्य॒ स्याज्य॑स्य वेतु ।36) वे॒त्वितीति॑ वेतु वे॒त्विति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒हा॒प्तु म॒प्तु मा॑हा हा॒प्तुम् ।39) अ॒प्तु मे॒वै वाप्तु म॒प्तु मे॒व ।40) ए॒व यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒वैव यज॑मानम् ।41) यज॑मान-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा यज॑मानं॒-यँज॑मान-ङ्कृ॒त्वा ।42) कृ॒त्वा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा सु॑व॒र्गम् ।43) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।43) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।44) लो॒क-ङ्ग॑मयति गमयति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयति ।45) ग॒म॒य॒ति॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा-ङ्गमयति गमयति॒ रक्ष॑साम् ।46) रक्ष॑सा॒ मनु॑पलाभा॒या नु॑पलाभाय॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मनु॑पलाभाय ।47) अनु॑पलाभा॒या ऽनु॑पलाभा॒या नु॑पलाभा॒या ।47) अनु॑पलाभा॒येत्यनु॑प - ला॒भा॒य॒ ।48) आ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मा सोम᳚म् ।49) सोम॑-न्ददते ददते॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॑-न्ददते ।50) द॒द॒त॒ आ द॑दते ददत॒ आ ।॥ 8 ॥ (50/58)
1) vai̠sa̠rja̠nāni̍ juhōti juhōti vaisarja̠nāni̍ vaisarja̠nāni̍ juhōti ।2) ju̠hō̠ti̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā-ñjuhōti juhōti̠ rakṣa̍sām ।3) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।4) apa̍hatyai̠ tva-ntva mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ tvam ।4) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।5) tvagṃ sō̍ma sōma̠ tva-ntvagṃ sō̍ma ।6) sō̠ma̠ ta̠nū̠kṛdbhya̍ stanū̠kṛdbhya̍-ssōma sōma tanū̠kṛdbhya̍ḥ ।7) ta̠nū̠kṛdbhya̠ itīti̍ tanū̠kṛdbhya̍ stanū̠kṛdbhya̠ iti̍ ।7) ta̠nū̠kṛdbhya̠ iti̍ tanū̠kṛt - bhya̠ḥ ।8) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।9) ā̠ha̠ ta̠nū̠kṛ-tta̍nū̠kṛ dā̍hāha tanū̠kṛt ।10) ta̠nū̠kṛddhi hi ta̍nū̠kṛ-tta̍nū̠kṛddhi ।10) ta̠nū̠kṛditi̍ tanū - kṛt ।11) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।12) ē̠ṣa dvēṣō̎bhyō̠ dvēṣō̎bhya ē̠ṣa ē̠ṣa dvēṣō̎bhyaḥ ।13) dvēṣō̎bhyō̠ 'nyakṛ̍tēbhyō̠ 'nyakṛ̍tēbhyō̠ dvēṣō̎bhyō̠ dvēṣō̎bhyō̠ 'nyakṛ̍tēbhyaḥ ।13) dvēṣō̎bhya̠ iti̠ dvēṣa̍ḥ - bhya̠ḥ ।14) a̠nyakṛ̍tēbhya̠ itī tya̠nyakṛ̍tēbhyō̠ 'nyakṛ̍tēbhya̠ iti̍ ।14) a̠nyakṛ̍tēbhya̠ itya̠nya - kṛ̠tē̠bhya̠ḥ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠hā̠ nyakṛ̍tā nya̠nyakṛ̍tā nyāhāhā̠ nyakṛ̍tāni ।17) a̠nyakṛ̍tāni̠ hi hya̍nyakṛ̍tā nya̠ nyakṛ̍tāni̠ hi ।17) a̠nyakṛ̍tā̠nītya̠nya - kṛ̠tā̠ni̠ ।18) hi rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si̠ hi hi rakṣāgṃ̍si ।19) rakṣāg̍ syu̠ rū̍ru rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāg̍ syu̠ru ।20) u̠ru ya̠ntā ya̠ntō rū̍ru ya̠ntā ।21) ya̠ntā 'sya̍si ya̠ntā ya̠ntā 'si̍ ।22) a̠si̠ varū̍tha̠ṃ varū̍tha masyasi̠ varū̍tham ।23) varū̍tha̠ mitīti̠ varū̍tha̠ṃ varū̍tha̠ miti̍ ।24) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।25) ā̠hō̠rū̎(1̠)rvā̍hā hō̠ru ।26) u̠ru ṇō̍ na u̠rū̍ru ṇa̍ḥ ।27) na̠ skṛ̠dhi̠ kṛ̠dhi̠ nō̠ na̠ skṛ̠dhi̠ ।28) kṛ̠dhī tīti̍ kṛdhi kṛ̠dhīti̍ ।29) iti̠ vāva vāvē tīti̠ vāva ।30) vāvaita dē̠ta-dvāva vāvaitat ।31) ē̠ta dā̍hā hai̠ta dē̠ta dā̍ha ।32) ā̠ha̠ ju̠ṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇa ā̍hāha juṣā̠ṇaḥ ।33) ju̠ṣā̠ṇō a̠ptu ra̠ptu-rju̍ṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇō a̠ptuḥ ।34) a̠ptu rājya̠syājya̍ syā̠ptu ra̠ptu rājya̍sya ।35) ājya̍sya vētu vē̠tvājya̠ syājya̍sya vētu ।36) vē̠tvitīti̍ vētu vē̠tviti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠hā̠ptu ma̠ptu mā̍hā hā̠ptum ।39) a̠ptu mē̠vai vāptu ma̠ptu mē̠va ।40) ē̠va yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍mānam ।41) yaja̍māna-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-ṅkṛ̠tvā ।42) kṛ̠tvā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā su̍va̠rgam ।43) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।43) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।44) lō̠ka-ṅga̍mayati gamayati lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayati ।45) ga̠ma̠ya̠ti̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā-ṅgamayati gamayati̠ rakṣa̍sām ।46) rakṣa̍sā̠ manu̍palābhā̠yā nu̍palābhāya̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ manu̍palābhāya ।47) anu̍palābhā̠yā 'nu̍palābhā̠yā nu̍palābhā̠yā ।47) anu̍palābhā̠yētyanu̍pa - lā̠bhā̠ya̠ ।48) ā sōma̠gṃ̠ sōma̠ mā sōma̎m ।49) sōma̍-ndadatē dadatē̠ sōma̠gṃ̠ sōma̍-ndadatē ।50) da̠da̠ta̠ ā da̍datē dadata̠ ā ।॥ 8 ॥ (50/58)
meaning
From these fire-altars the gods receive their sustenance; Agni the fire-god is the mouth through which all beings receive nourishment.
word by word
त्वम्TvamYou
सोमSomaMoon
इतिItiRefers to something that precedes
हिHiFor, Because
तनूTanuuBody, Person, Self
कृत्KrtMaking, Doing, Effecting
एषःEssahHe
द्वेषDvessaHatred, Enmity to
उरुUruWide, Broad, Spacious, Much, Excessive
असिAsiYou are
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
णNnaNna
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
वावVaavaJust, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
कृत्वाKrtvaa[Lord Shiva invoked the Keelaka and pinned it; And] having done [that all this indeed became Auspicious] · Having done
गम्GamTo Go
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
राक्षसRaakssasaDemon
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
अहAhaparticle implying ascertainment
एषEssaHe · This
ऊरुUuruThigh
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
राज्यRaajyaKingdom
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
लभLabhaGain
अANot
verse 9
1) आ ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्ण॒ आ ग्राव्.ण्णः॑ ।2) ग्राव्.ण्ण॒ आ ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्ण॒ आ ।3) आ वा॑य॒व्या॑नि वाय॒व्या᳚न्या वा॑य॒व्या॑नि ।4) वा॒य॒व्या᳚न्या वा॑य॒व्या॑नि वाय॒व्या᳚न्या ।5) आ द्रो॑णकल॒श-न्द्रो॑णकल॒श मा द्रो॑णकल॒शम् ।6) द्रो॒ण॒क॒ल॒श मुदु-द्द्रो॑णकल॒श-न्द्रो॑णकल॒श मुत् ।6) द्रो॒ण॒क॒ल॒शमिति॑ द्रोण - क॒ल॒शम् ।7) उ-त्पत्नी॒-म्पत्नी॒ मुदु-त्पत्नी᳚म् ।8) पत्नी॒ मा पत्नी॒-म्पत्नी॒ मा ।9) आ न॑यन्ति नय॒न्त्या न॑यन्ति ।10) न॒य॒-न्त्यन्वनु॑ नयन्ति नय॒-न्त्यनु॑ ।11) अन्वना॒ग्॒ स्यना॒ग्॒ स्यन् वन् वनाग्ं॑सि ।12) अनाग्ं॑सि॒ प्र प्राणा॒ग्॒ स्यनाग्ं॑सि॒ प्र ।13) प्र व॑र्तयन्ति वर्तयन्ति॒ प्र प्र व॑र्तयन्ति ।14) व॒र्त॒य॒न्ति॒ याव॒-द्याव॑-द्वर्तयन्ति वर्तयन्ति॒ याव॑त् ।15) याव॑ दे॒वैव याव॒-द्याव॑ दे॒व ।16) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।17) अ॒स्या स्त्यस्त्य॑ स्या॒ स्यास्ति॑ ।18) अस्ति॒ तेन॒ तेना स्त्यस्ति॒ तेन॑ ।19) तेन॑ स॒ह स॒ह तेन॒ तेन॑ स॒ह ।20) स॒ह सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं स॒ह स॒ह सु॑व॒र्गम् ।21) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।21) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।22) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।23) ए॒ति॒ नय॑वत्या॒ नय॑व त्यैत्येति॒ नय॑वत्या ।24) नय॑वत्य॒ र्च र्चा नय॑वत्या॒ नय॑वत्य॒ र्चा ।24) नय॑व॒त्येति॒ नय॑ - व॒त्या॒ ।25) ऋ॒चा ऽऽग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्र ऋ॒च र्चा ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।26) आग्नी᳚द्ध्रे जुहोति जुहो॒ त्याग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहोति ।26) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रे॒ ।27) जु॒हो॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ जुहोति जुहोति सुव॒र्गस्य॑ ।28) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।28) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।29) लो॒कस्या॒ भिनी᳚त्या अ॒भिनी᳚त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या॒ भिनी᳚त्यै ।30) अ॒भिनी᳚त्यै॒ ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्णो॒ ऽभिनी᳚त्या अ॒भिनी᳚त्यै॒ ग्राव्.ण्णः॑ ।30) अ॒भिनी᳚त्या॒ इत्य॒भि - नी॒त्यै॒ ।31) ग्राव्.ण्णो॑ वाय॒व्या॑नि वाय॒व्या॑नि॒ ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्णो॑ वाय॒व्या॑नि ।32) वा॒य॒व्या॑नि द्रोणकल॒श-न्द्रो॑णकल॒शं-वाँ॑य॒व्या॑नि वाय॒व्या॑नि द्रोणकल॒शम् ।33) द्रो॒ण॒क॒ल॒श माग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे द्रोणकल॒श-न्द्रो॑णकल॒श माग्नी᳚द्ध्रे ।33) द्रो॒ण॒क॒ल॒शमिति॑ द्रोण - क॒ल॒शम् ।34) आग्नी᳚द्ध्र॒ उपोपा ग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्र॒ उप॑ ।34) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रे॒ ।35) उप॑ वासयति वासय॒ त्युपोप॑ वासयति ।36) वा॒स॒य॒ति॒ वि वि वा॑सयति वासयति॒ वि ।37) वि हि हि वि वि हि ।38) ह्ये॑न मेन॒ग्ं॒ हि ह्ये॑नम् ।39) ए॒न॒-न्तै स्तै रे॑न मेन॒-न्तैः ।40) तै-र्गृ॒ह्णते॑ गृ॒ह्णते॒ तै स्तै-र्गृ॒ह्णते᳚ ।41) गृ॒ह्णते॒ य-द्य-द्गृ॒ह्णते॑ गृ॒ह्णते॒ यत् ।42) य-थ्स॒ह स॒ह य-द्य-थ्स॒ह ।43) स॒होप॑वा॒सये॑ दुपवा॒सये᳚-थ्स॒ह स॒होप॑वा॒सये᳚त् ।44) उ॒प॒वा॒सये॑ दपुवा॒येता॑ पुवा॒येतो॑ पवा॒सये॑ दुपवा॒सये॑ दपुवा॒येत॑ ।44) उ॒प॒वा॒सये॒दित्यु॑प - वा॒सये᳚त् ।45) अ॒पु॒वा॒येत॑ सौ॒म्या सौ॒म्या ऽपु॑वा॒येता॑ पुवा॒येत॑ सौ॒म्या ।46) सौ॒म्य र्च र्चा सौ॒म्या सौ॒म्य र्चा ।47) ऋ॒चा प्र प्रा र्च र्चा प्र ।48) प्र पा॑दयति पादयति॒ प्र प्र पा॑दयति ।49) पा॒द॒य॒ति॒ स्वया॒ स्वया॑ पादयति पादयति॒ स्वया᳚ ।50) स्वयै॒वैव स्वया॒ स्वयै॒व ।॥ 9 ॥ (50/59)
1) ā grāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇa̠ ā grāv.ṇṇa̍ḥ ।2) grāv.ṇṇa̠ ā grāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇa̠ ā ।3) ā vā̍ya̠vyā̍ni vāya̠vyā̎nyā vā̍ya̠vyā̍ni ।4) vā̠ya̠vyā̎nyā vā̍ya̠vyā̍ni vāya̠vyā̎nyā ।5) ā drō̍ṇakala̠śa-ndrō̍ṇakala̠śa mā drō̍ṇakala̠śam ।6) drō̠ṇa̠ka̠la̠śa mudu-ddrō̍ṇakala̠śa-ndrō̍ṇakala̠śa mut ।6) drō̠ṇa̠ka̠la̠śamiti̍ drōṇa - ka̠la̠śam ।7) u-tpatnī̠-mpatnī̠ mudu-tpatnī̎m ।8) patnī̠ mā patnī̠-mpatnī̠ mā ।9) ā na̍yanti naya̠ntyā na̍yanti ।10) na̠ya̠-ntyanvanu̍ nayanti naya̠-ntyanu̍ ।11) anvanā̠g̠ syanā̠g̠ syan van vanāgṃ̍si ।12) anāgṃ̍si̠ pra prāṇā̠g̠ syanāgṃ̍si̠ pra ।13) pra va̍rtayanti vartayanti̠ pra pra va̍rtayanti ।14) va̠rta̠ya̠nti̠ yāva̠-dyāva̍-dvartayanti vartayanti̠ yāva̍t ।15) yāva̍ dē̠vaiva yāva̠-dyāva̍ dē̠va ।16) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।17) a̠syā styastya̍ syā̠ syāsti̍ ।18) asti̠ tēna̠ tēnā styasti̠ tēna̍ ।19) tēna̍ sa̠ha sa̠ha tēna̠ tēna̍ sa̠ha ।20) sa̠ha su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ sa̠ha sa̠ha su̍va̠rgam ।21) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।21) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।22) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।23) ē̠ti̠ naya̍vatyā̠ naya̍va tyaityēti̠ naya̍vatyā ।24) naya̍vatya̠ rcha rchā naya̍vatyā̠ naya̍vatya̠ rchā ।24) naya̍va̠tyēti̠ naya̍ - va̠tyā̠ ।25) ṛ̠chā ''gnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhra ṛ̠cha rchā ''gnī̎ddhrē ।26) āgnī̎ddhrē juhōti juhō̠ tyāgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē juhōti ।26) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠ddhrē̠ ।27) ju̠hō̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ juhōti juhōti suva̠rgasya̍ ।28) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।28) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।29) lō̠kasyā̠ bhinī̎tyā a̠bhinī̎tyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā̠ bhinī̎tyai ।30) a̠bhinī̎tyai̠ grāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇō̠ 'bhinī̎tyā a̠bhinī̎tyai̠ grāv.ṇṇa̍ḥ ।30) a̠bhinī̎tyā̠ itya̠bhi - nī̠tyai̠ ।31) grāv.ṇṇō̍ vāya̠vyā̍ni vāya̠vyā̍ni̠ grāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇō̍ vāya̠vyā̍ni ।32) vā̠ya̠vyā̍ni drōṇakala̠śa-ndrō̍ṇakala̠śaṃ vā̍ya̠vyā̍ni vāya̠vyā̍ni drōṇakala̠śam ।33) drō̠ṇa̠ka̠la̠śa māgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē drōṇakala̠śa-ndrō̍ṇakala̠śa māgnī̎ddhrē ।33) drō̠ṇa̠ka̠la̠śamiti̍ drōṇa - ka̠la̠śam ।34) āgnī̎ddhra̠ upōpā gnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhra̠ upa̍ ।34) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠ddhrē̠ ।35) upa̍ vāsayati vāsaya̠ tyupōpa̍ vāsayati ।36) vā̠sa̠ya̠ti̠ vi vi vā̍sayati vāsayati̠ vi ।37) vi hi hi vi vi hi ।38) hyē̍na mēna̠gṃ̠ hi hyē̍nam ।39) ē̠na̠-ntai stai rē̍na mēna̠-ntaiḥ ।40) tai-rgṛ̠hṇatē̍ gṛ̠hṇatē̠ tai stai-rgṛ̠hṇatē̎ ।41) gṛ̠hṇatē̠ ya-dya-dgṛ̠hṇatē̍ gṛ̠hṇatē̠ yat ।42) ya-thsa̠ha sa̠ha ya-dya-thsa̠ha ।43) sa̠hōpa̍vā̠sayē̍ dupavā̠sayē̎-thsa̠ha sa̠hōpa̍vā̠sayē̎t ।44) u̠pa̠vā̠sayē̍ dapuvā̠yētā̍ puvā̠yētō̍ pavā̠sayē̍ dupavā̠sayē̍ dapuvā̠yēta̍ ।44) u̠pa̠vā̠sayē̠dityu̍pa - vā̠sayē̎t ।45) a̠pu̠vā̠yēta̍ sau̠myā sau̠myā 'pu̍vā̠yētā̍ puvā̠yēta̍ sau̠myā ।46) sau̠mya rcha rchā sau̠myā sau̠mya rchā ।47) ṛ̠chā pra prā rcha rchā pra ।48) pra pā̍dayati pādayati̠ pra pra pā̍dayati ।49) pā̠da̠ya̠ti̠ svayā̠ svayā̍ pādayati pādayati̠ svayā̎ ।50) svayai̠vaiva svayā̠ svayai̠va ।॥ 9 ॥ (50/59)
meaning
The gods who sit above are invoked; the sacrificial fire is the intermediary between the human and divine worlds.
word by word
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
पत्नीPatniiWife
प्रPraPrefix
यावत्YaavatAs long as, Whilst
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्याAsyaasignifying of Her
अस्तिAstiTo be
तेनTenaBy that
सहSahain Company, Jointly
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
एतिEtiArrival, Approach
उपUpaNear to
विViA prefix indicating division, order etc
हिHiFor, Because
तैTaiYour
यत्YatWhich
सौम्याSaumyaaSaumya, Cool and Placid like the Moon
सौम्यSaumyaMoon
अANot
कलशKalashaPitcher
देवDevaDivine
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अस्यAsyaOf this
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
नीतिNiitiSpiritual Precepts
वसVasaDwelling, Residence
verse 10
1) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।2) ए॒न॒-न्दे॒वत॑या दे॒वत॑यैन मेन-न्दे॒वत॑या ।3) दे॒वत॑या॒ प्र प्र दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ प्र ।4) प्र पा॑दयति पादयति॒ प्र प्र पा॑दयति ।5) पा॒द॒य॒ त्यदि॑त्या॒ अदि॑त्याः पादयति पादय॒ त्यदि॑त्याः ।6) अदि॑त्या॒-स्सद॒-स्सदो ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒-स्सदः॑ ।7) सदो᳚ ऽस्यसि॒ सद॒-स्सदो॑ ऽसि ।8) अ॒स्य दि॑त्या॒ अदि॑त्या अस्य॒स्य दि॑त्याः ।9) अदि॑त्या॒-स्सद॒-स्सदो ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒-स्सदः॑ ।10) सद॒ आ सद॒-स्सद॒ आ ।11) आ सी॑द सी॒दा सी॑द ।12) सी॒दे तीति॑ सीद सी॒देति॑ ।13) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।14) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।15) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।15) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।16) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।17) ए॒त-द्यज॑मानो॒ यज॑मान ए॒त दे॒त-द्यज॑मानः ।18) यज॑मानो॒ वै वै यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ वै ।19) वा ए॒त स्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।20) ए॒तस्य॑ पु॒रा पु॒रैत स्यै॒तस्य॑ पु॒रा ।21) पु॒रा गो॒प्ता गो॒प्ता पु॒रा पु॒रा गो॒प्ता ।22) गो॒प्ता भ॑वति भवति गो॒प्ता गो॒प्ता भ॑वति ।23) भ॒व॒ त्ये॒ष ए॒ष भ॑वति भव त्ये॒षः ।24) ए॒ष वो॑ व ए॒ष ए॒ष वः॑ ।25) वो॒ दे॒व॒ दे॒व॒ वो॒ वो॒ दे॒व॒ ।26) दे॒व॒ स॒वि॒त॒-स्स॒वि॒त॒-र्दे॒व॒ दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ ।27) स॒वि॒त॒-स्सोम॒-स्सोमः॑ सवित-स्सवित॒-स्सोमः॑ ।28) सोम॒ इतीति॒ सोम॒-स्सोम॒ इति॑ ।29) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।30) आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूत-स्सवि॒तृप्र॑सूत आहाह सवि॒तृप्र॑सूतः ।31) स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒वैव स॑वि॒तृप्र॑सूत-स्सवि॒तृप्र॑सूत ए॒व ।31) स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ - प्र॒सू॒तः॒ ।32) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।33) ए॒न॒-न्दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य एन मेन-न्दे॒वता᳚भ्यः ।34) दे॒वता᳚भ्य॒-स्सग्ं स-न्दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य॒-स्सम् ।35) स-म्प्र प्र सग्ं स-म्प्र ।36) प्र य॑च्छति यच्छति॒ प्र प्र य॑च्छति ।37) य॒च्छ॒ त्ये॒त दे॒त-द्य॑च्छति यच्छ त्ये॒तत् ।38) ए॒त-त्त्व-न्त्व मे॒त दे॒त-त्त्वम् ।39) त्वग्ं सो॑म सोम॒ त्व-न्त्वग्ं सो॑म ।40) सो॒म॒ दे॒वो दे॒व-स्सो॑म सोम दे॒वः ।41) दे॒वो दे॒वा-न्दे॒वा-न्दे॒वो दे॒वो दे॒वान् ।42) दे॒वानुपोप॑ दे॒वा-न्दे॒वानुप॑ ।43) उपा॑गा अगा॒ उपोपा॑गाः ।44) अ॒गा॒ इती त्य॑गा अगा॒ इति॑ ।45) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।46) आ॒ह॒ दे॒वो दे॒व आ॑हाह दे॒वः ।47) दे॒वो हि हि दे॒वो दे॒वो हि ।48) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।49) ए॒ष स-न्थ्स-न्ने॒ष ए॒ष सन्न् ।50) स-न्दे॒वा-न्दे॒वा-न्थ्स-न्थ्स-न्दे॒वान् ।॥ 10 ॥ (50/52)
1) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।2) ē̠na̠-ndē̠vata̍yā dē̠vata̍yaina mēna-ndē̠vata̍yā ।3) dē̠vata̍yā̠ pra pra dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ pra ।4) pra pā̍dayati pādayati̠ pra pra pā̍dayati ।5) pā̠da̠ya̠ tyadi̍tyā̠ adi̍tyāḥ pādayati pādaya̠ tyadi̍tyāḥ ।6) adi̍tyā̠-ssada̠-ssadō 'di̍tyā̠ adi̍tyā̠-ssada̍ḥ ।7) sadō̎ 'syasi̠ sada̠-ssadō̍ 'si ।8) a̠sya di̍tyā̠ adi̍tyā asya̠sya di̍tyāḥ ।9) adi̍tyā̠-ssada̠-ssadō 'di̍tyā̠ adi̍tyā̠-ssada̍ḥ ।10) sada̠ ā sada̠-ssada̠ ā ।11) ā sī̍da sī̠dā sī̍da ।12) sī̠dē tīti̍ sīda sī̠dēti̍ ।13) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।14) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।15) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।15) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।16) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।17) ē̠ta-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna ē̠ta dē̠ta-dyaja̍mānaḥ ।18) yaja̍mānō̠ vai vai yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ vai ।19) vā ē̠ta syai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।20) ē̠tasya̍ pu̠rā pu̠raita syai̠tasya̍ pu̠rā ।21) pu̠rā gō̠ptā gō̠ptā pu̠rā pu̠rā gō̠ptā ।22) gō̠ptā bha̍vati bhavati gō̠ptā gō̠ptā bha̍vati ।23) bha̠va̠ tyē̠ṣa ē̠ṣa bha̍vati bhava tyē̠ṣaḥ ।24) ē̠ṣa vō̍ va ē̠ṣa ē̠ṣa va̍ḥ ।25) vō̠ dē̠va̠ dē̠va̠ vō̠ vō̠ dē̠va̠ ।26) dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠-ssa̠vi̠ta̠-rdē̠va̠ dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠ḥ ।27) sa̠vi̠ta̠-ssōma̠-ssōma̍-ssavita-ssavita̠-ssōma̍ḥ ।28) sōma̠ itīti̠ sōma̠-ssōma̠ iti̍ ।29) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।30) ā̠ha̠ sa̠vi̠tṛpra̍sūta-ssavi̠tṛpra̍sūta āhāha savi̠tṛpra̍sūtaḥ ।31) sa̠vi̠tṛpra̍sūta ē̠vaiva sa̍vi̠tṛpra̍sūta-ssavi̠tṛpra̍sūta ē̠va ।31) sa̠vi̠tṛpra̍sūta̠ iti̍ savi̠tṛ - pra̠sū̠ta̠ḥ ।32) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।33) ē̠na̠-ndē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya ēna mēna-ndē̠vatā̎bhyaḥ ।34) dē̠vatā̎bhya̠-ssagṃ sa-ndē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya̠-ssam ।35) sa-mpra pra sagṃ sa-mpra ।36) pra ya̍chChati yachChati̠ pra pra ya̍chChati ।37) ya̠chCha̠ tyē̠ta dē̠ta-dya̍chChati yachCha tyē̠tat ।38) ē̠ta-ttva-ntva mē̠ta dē̠ta-ttvam ।39) tvagṃ sō̍ma sōma̠ tva-ntvagṃ sō̍ma ।40) sō̠ma̠ dē̠vō dē̠va-ssō̍ma sōma dē̠vaḥ ।41) dē̠vō dē̠vā-ndē̠vā-ndē̠vō dē̠vō dē̠vān ।42) dē̠vānupōpa̍ dē̠vā-ndē̠vānupa̍ ।43) upā̍gā agā̠ upōpā̍gāḥ ।44) a̠gā̠ itī tya̍gā agā̠ iti̍ ।45) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।46) ā̠ha̠ dē̠vō dē̠va ā̍hāha dē̠vaḥ ।47) dē̠vō hi hi dē̠vō dē̠vō hi ।48) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।49) ē̠ṣa sa-nthsa-nnē̠ṣa ē̠ṣa sann ।50) sa-ndē̠vā-ndē̠vā-nthsa-nthsa-ndē̠vān ।॥ 10 ॥ (50/52)
meaning
The divine drink soma purifies and elevates; through these fires the sacrificer attains prosperity and heavenly worlds.
word by word
प्रPraPrefix
अस्यAsyaOf this
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
सीदSiida(Please come to us by Listening to our Invocation) and be Present (in the Seat of this Sacred Sacrificial Altar) · May You Sit, May You be Present
यथाYathaaAs
एतEtaCome Near, Approached
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
पुराPuraaIn former times · Before, Formerly
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
एषःEssahHe
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
सोमSomaMoon
इतिItiRefers to something that precedes
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
सवितृSavitrStimulator, Vivifier
प्रसूतPrasuutaProducing, Begotten, Born
देवोDevoDeva
देवान्DevaanDevas
हिHiFor, Because
देवताDevataaDivinity
पदPadaFoot
आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi
आदित्यAadityaSon of Aditi
सदाSadaaAlways · Always, Ever, Every Time; · Always, Ever, Every Time · Always, Ever · Who is Served always · [O Devi, Please bestow Your Auspicious Blessings on me], always · [He attains his innermost longing and Devi] always [dwell in his heart] · Who Always (Abide as the Mantra) · Always, Perpetually · Eternal
अANot
अहAhaparticle implying ascertainment
पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
एषEssaHe · This
देवDevaDivine
सविताSavitaaStimulator, Vivifier
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एणEnnaBeautiful Black Deer
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
सन्SanTo Gain, Obtain as a Gift
verse 11
1) दे॒वा नु॒पै त्यु॒पैति॑ दे॒वा-न्दे॒वानु॒पैति॑ ।2) उ॒पैती॒द मि॒द मु॒पै त्यु॒पैती॒दम् ।2) उ॒पैतीत्यु॑प - एति॑ ।3) इ॒द म॒ह म॒ह मि॒द मि॒द म॒हम् ।4) अ॒ह-म्म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यो॑ ऽह म॒ह-म्म॑नु॒ष्यः॑ ।5) म॒नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यान्॑ ।6) म॒नु॒ष्या॑नि तीति॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या॑निति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒ह॒ म॒नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्य॑ आहाह मनु॒ष्यः॑ ।9) म॒नु॒ष्यो॑ हि हि म॑नु॒ष्यो॑ मनु॒ष्यो॑ हि ।10) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।11) ए॒ष स-न्थ्स-न्ने॒ष ए॒ष सन्न् ।12) स-न्म॑नु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या᳚-न्थ्स-न्थ्स-न्म॑नु॒ष्यान्॑ ।13) म॒नु॒ष्या॑ नु॒पै त्यु॒पैति॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या॑ नु॒पैति॑ ।14) उ॒पैति॒ य-द्यदु॒पै त्यु॒पैति॒ यत् ।14) उ॒पैतीत्यु॑प - एति॑ ।15) यदे॒त दे॒त-द्य-द्यदे॒तत् ।16) ए॒त-द्यजु॒-र्यजु॑ रे॒त दे॒त-द्यजुः॑ ।17) यजु॒-र्न न यजु॒-र्यजु॒-र्न ।18) न ब्रू॒या-द्ब्रू॒या-न्न न ब्रू॒यात् ।19) ब्रू॒या दप्र॑जा॒ अप्र॑जा ब्रू॒या-द्ब्रू॒या दप्र॑जाः ।20) अप्र॑जा अप॒शु र॑प॒शु रप्र॑जा॒ अप्र॑जा अप॒शुः ।20) अप्र॑जा॒ इत्यप्र॑ - जाः॒ ।21) अ॒प॒शु-र्यज॑मानो॒ यज॑मानो ऽप॒शु र॑प॒शु-र्यज॑मानः ।22) यज॑मान-स्स्या-थ्स्या॒-द्यज॑मानो॒ यज॑मान-स्स्यात् ।23) स्या॒-थ्स॒ह स॒ह स्या᳚-थ्स्या-थ्स॒ह ।24) स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ ।25) प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह ।25) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।26) स॒ह रा॒यो रा॒य-स्स॒ह स॒ह रा॒यः ।27) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।28) पोषे॒णे तीति॒ पोषे॑ण॒ पोषे॒णेति॑ ।29) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।30) आ॒ह॒ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ ऽऽहाह प्र॒जया᳚ ।31) प्र॒जयै॒वैव प्र॒जया᳚ प्र॒जयै॒व ।31) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।32) ए॒व प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑ रे॒वैव प॒शुभिः॑ ।33) प॒शुभिः॑ स॒ह स॒ह प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ स॒ह ।33) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।34) स॒हेम मि॒मग्ं स॒ह स॒हेमम् ।35) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।36) लो॒क मु॒पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते लो॒कम् ँलो॒क मु॒पाव॑र्तते ।37) उ॒पाव॑र्तते॒ नमो॒ नम॑ उ॒पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते॒ नमः॑ ।37) उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प - आव॑र्तते ।38) नमो॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ नमो॒ नमो॑ दे॒वेभ्यः॑ ।39) दे॒वेभ्य॒ इतीति॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ इति॑ ।40) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।41) आ॒ह॒ न॒म॒स्का॒रो न॑मस्का॒र आ॑हाह नमस्का॒रः ।42) न॒म॒स्का॒रो हि हि न॑मस्का॒रो न॑मस्का॒रो हि ।42) न॒म॒स्का॒र इति॑ नमः - का॒रः ।43) हि दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ग्ं॒ हि हि दे॒वाना᳚म् ।44) दे॒वानाग्॑ स्व॒धा स्व॒धा दे॒वाना᳚-न्दे॒वानाग्॑ स्व॒धा ।45) स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धा स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ ।45) स्व॒धेति॑ स्व - धा ।46) पि॒तृभ्य॒ इतीति॑ पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्य॒ इति॑ ।46) पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ - भ्यः॒ ।47) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।48) आ॒ह॒ स्व॒धा॒का॒र-स्स्व॑धाका॒र आ॑हाह स्वधाका॒रः ।49) स्व॒धा॒का॒रो हि हि स्व॑धाका॒र-स्स्व॑धाका॒रो हि ।49) स्व॒धा॒का॒र इति॑ स्वधा - का॒रः ।50) हि पि॑तृ॒णा-म्पि॑तृ॒णाग्ं हि हि पि॑तृ॒णाम् ।॥ 11 ॥ (50/61)
1) dē̠vā nu̠pai tyu̠paiti̍ dē̠vā-ndē̠vānu̠paiti̍ ।2) u̠paitī̠da mi̠da mu̠pai tyu̠paitī̠dam ।2) u̠paitītyu̍pa - ēti̍ ।3) i̠da ma̠ha ma̠ha mi̠da mi̠da ma̠ham ।4) a̠ha-mma̍nu̠ṣyō̍ manu̠ṣyō̍ 'ha ma̠ha-mma̍nu̠ṣya̍ḥ ।5) ma̠nu̠ṣyō̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyō̍ manu̠ṣyō̍ manu̠ṣyān̍ ।6) ma̠nu̠ṣyā̍ni tīti̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̍niti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠ha̠ ma̠nu̠ṣyō̍ manu̠ṣya̍ āhāha manu̠ṣya̍ḥ ।9) ma̠nu̠ṣyō̍ hi hi ma̍nu̠ṣyō̍ manu̠ṣyō̍ hi ।10) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।11) ē̠ṣa sa-nthsa-nnē̠ṣa ē̠ṣa sann ।12) sa-nma̍nu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̎-nthsa-nthsa-nma̍nu̠ṣyān̍ ।13) ma̠nu̠ṣyā̍ nu̠pai tyu̠paiti̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̍ nu̠paiti̍ ।14) u̠paiti̠ ya-dyadu̠pai tyu̠paiti̠ yat ।14) u̠paitītyu̍pa - ēti̍ ।15) yadē̠ta dē̠ta-dya-dyadē̠tat ।16) ē̠ta-dyaju̠-ryaju̍ rē̠ta dē̠ta-dyaju̍ḥ ।17) yaju̠-rna na yaju̠-ryaju̠-rna ।18) na brū̠yā-dbrū̠yā-nna na brū̠yāt ।19) brū̠yā dapra̍jā̠ apra̍jā brū̠yā-dbrū̠yā dapra̍jāḥ ।20) apra̍jā apa̠śu ra̍pa̠śu rapra̍jā̠ apra̍jā apa̠śuḥ ।20) apra̍jā̠ ityapra̍ - jā̠ḥ ।21) a̠pa̠śu-ryaja̍mānō̠ yaja̍mānō 'pa̠śu ra̍pa̠śu-ryaja̍mānaḥ ।22) yaja̍māna-ssyā-thsyā̠-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssyāt ।23) syā̠-thsa̠ha sa̠ha syā̎-thsyā-thsa̠ha ।24) sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ ।25) pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha ।25) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।26) sa̠ha rā̠yō rā̠ya-ssa̠ha sa̠ha rā̠yaḥ ।27) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।28) pōṣē̠ṇē tīti̠ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̠ṇēti̍ ।29) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।30) ā̠ha̠ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ ''hāha pra̠jayā̎ ।31) pra̠jayai̠vaiva pra̠jayā̎ pra̠jayai̠va ।31) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।32) ē̠va pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ rē̠vaiva pa̠śubhi̍ḥ ।33) pa̠śubhi̍-ssa̠ha sa̠ha pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍-ssa̠ha ।33) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।34) sa̠hēma mi̠magṃ sa̠ha sa̠hēmam ।35) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।36) lō̠ka mu̠pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē lō̠kam ँlō̠ka mu̠pāva̍rtatē ।37) u̠pāva̍rtatē̠ namō̠ nama̍ u̠pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē̠ nama̍ḥ ।37) u̠pāva̍rtata̠ ityu̍pa - āva̍rtatē ।38) namō̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ namō̠ namō̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।39) dē̠vēbhya̠ itīti̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ iti̍ ।40) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।41) ā̠ha̠ na̠ma̠skā̠rō na̍maskā̠ra ā̍hāha namaskā̠raḥ ।42) na̠ma̠skā̠rō hi hi na̍maskā̠rō na̍maskā̠rō hi ।42) na̠ma̠skā̠ra iti̍ namaḥ - kā̠raḥ ।43) hi dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠gṃ̠ hi hi dē̠vānā̎m ।44) dē̠vānāg̍ sva̠dhā sva̠dhā dē̠vānā̎-ndē̠vānāg̍ sva̠dhā ।45) sva̠dhā pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̍-ssva̠dhā sva̠dhā pi̠tṛbhya̍ḥ ।45) sva̠dhēti̍ sva - dhā ।46) pi̠tṛbhya̠ itīti̍ pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̠ iti̍ ।46) pi̠tṛbhya̠ iti̍ pi̠tṛ - bhya̠ḥ ।47) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।48) ā̠ha̠ sva̠dhā̠kā̠ra-ssva̍dhākā̠ra ā̍hāha svadhākā̠raḥ ।49) sva̠dhā̠kā̠rō hi hi sva̍dhākā̠ra-ssva̍dhākā̠rō hi ।49) sva̠dhā̠kā̠ra iti̍ svadhā - kā̠raḥ ।50) hi pi̍tṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇāgṃ hi hi pi̍tṛ̠ṇām ।॥ 11 ॥ (50/61)
meaning
The fire-altar is the navel of the world; from it radiate the sacred directions and the prayers that sustain the cosmos.
word by word
देवाDevaaDeva, God · Deva
एतिEtiArrival, Approach
महMahaGreat
मनुष्यManussyaMan, Person
हिHiFor, Because
एषःEssahHe
उपैतिUpaitiWill arrive at, Will get
यत्YatWhich
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
जाJaaBorn, Produced
सहSahain Company, Jointly
प्रPraPrefix
जयाJayaaJaya
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
इमम्ImamThis
लोकLokaWorld, Men
नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]
नमNamaReverential Salutations · Salutations
इतिItiRefers to something that precedes
स्वधाSvadhaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Manes · Sacrificial Oblation to Manes · Sacrificial Offering due to each God · (You indeed are also that) Swadha · Swadha, mantra uttered in the sacrifice for the manes · Swadha, Sacrificial oblations to the manes
स्वSvaOne's Own
धाDhaaTo Hold, Bear, Support
पितृPitrMane
देवDevaDivine
इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
हाHaaSignifying killing
अहAhaparticle implying ascertainment
एषEssaHe · This
सन्SanTo Gain, Obtain as a Gift
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
जJaBorn, Produced
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
भीBhiiTo Fear
इमंImamThis
नामNaamaName
नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
करKaraa Doer, the Hand
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
verse 12
1) पि॒तृ॒णा मि॒द मि॒द-म्पि॑तृ॒णा-म्पि॑तृ॒णा मि॒दम् ।2) इ॒द म॒ह म॒ह मि॒द मि॒द म॒हम् ।3) अ॒ह-न्नि-र्णिर॒ह म॒ह-न्निः ।4) नि-र्वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ नि-र्णि-र्वरु॑णस्य ।5) वरु॑णस्य॒ पाशा॒-त्पाशा॒-द्वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ पाशा᳚त् ।6) पाशा॒दि तीति॒ पाशा॒-त्पाशा॒ दिति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒ह॒ व॒रु॒ण॒पा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा दा॑हाह वरुणपा॒शात् ।9) व॒रु॒ण॒पा॒शा दे॒वैव व॑रुणपा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा दे॒व ।9) व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् ।10) ए॒व नि-र्णिरे॒ वैव निः ।11) नि-र्मु॑च्यते मुच्यते॒ नि-र्णि-र्मु॑च्यते ।12) मु॒च्य॒ते ऽग्ने ऽग्ने॑ मुच्यते मुच्य॒ते ऽग्ने᳚ ।13) अग्ने᳚ व्रतपते व्रतप॒ते ऽग्ने ऽग्ने᳚ व्रतपते ।14) व्र॒त॒प॒त॒ आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो᳚ व्रतपते व्रतपत आ॒त्मनः॑ ।14) व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत - प॒ते॒ ।15) आ॒त्मनः॒ पूर्वा॒ पूर्वा॒ ऽऽत्मन॑ आ॒त्मनः॒ पूर्वा᳚ ।16) पूर्वा॑ त॒नू स्त॒नूः पूर्वा॒ पूर्वा॑ त॒नूः ।17) त॒नू रा॒देया॒ ऽऽदेया॑ त॒नू स्त॒नू रा॒देया᳚ ।18) आ॒देयेती त्या॒देया॒ ऽऽदेयेति॑ ।18) आ॒देयेत्या᳚ - देया᳚ ।19) इत्या॑हु राहु॒रि तीत्या॑हुः ।20) आ॒हुः॒ कः क आ॑हु राहुः॒ कः ।21) को हि हि कः को हि ।22) हि त-त्तद्धि हि तत् ।23) त-द्वेद॒ वेद॒ त-त्त-द्वेद॑ ।24) वेद॒ य-द्य-द्वेद॒ वेद॒ यत् ।25) य-द्वसी॑या॒न्॒. वसी॑या॒न्॒. य-द्य-द्वसी॑यान् ।26) वसी॑या॒-न्थ्स्वे स्वे वसी॑या॒न्॒. वसी॑या॒-न्थ्स्वे ।27) स्वे वशे॒ वशे॒ स्वे स्वे वशे᳚ ।28) वशे॑ भू॒ते भू॒ते वशे॒ वशे॑ भू॒ते ।29) भू॒ते पुनः॒ पुन॑-र्भू॒ते भू॒ते पुनः॑ ।30) पुन॑-र्वा वा॒ पुनः॒ पुन॑-र्वा ।31) वा॒ ददा॑ति॒ ददा॑ति वा वा॒ ददा॑ति ।32) ददा॑ति॒ न न ददा॑ति॒ ददा॑ति॒ न ।33) न वा॑ वा॒ न न वा᳚ ।34) वेतीति॑ वा॒ वेति॑ ।35) इति॒ ग्रावा॑णो॒ ग्रावा॑ण॒ इतीति॒ ग्रावा॑णः ।36) ग्रावा॑णो॒ वै वै ग्रावा॑णो॒ ग्रावा॑णो॒ वै ।37) वै सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ वै वै सोम॑स्य ।38) सोम॑स्य॒ राज्ञो॒ राज्ञ॒-स्सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ ।39) राज्ञो॑ मलिम्लुसे॒ना म॑लिम्लुसे॒ना राज्ञो॒ राज्ञो॑ मलिम्लुसे॒ना ।40) म॒लि॒म्लु॒से॒ना यो यो म॑लिम्लुसे॒ना म॑लिम्लुसे॒ना यः ।40) म॒लि॒म्लु॒से॒नेति॑ मलिम्लु - से॒ना ।41) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।42) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।43) वि॒द्वा-न्ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्णो॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्ग्राव्.ण्णः॑ ।44) ग्राव्.ण्ण॒ आग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे॒ ग्राव्.ण्णो॒ ग्राव्.ण्ण॒ आग्नी᳚द्ध्रे ।45) आग्नी᳚द्ध्र उपवा॒सय॑ त्युपवा॒सय॒ त्याग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्र उपवा॒सय॑ति ।45) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रे॒ ।46) उ॒प॒वा॒सय॑ति॒ न नोप॑वा॒सय॑ त्युपवा॒सय॑ति॒ न ।46) उ॒प॒वा॒सय॒तीत्यु॑प - वा॒सय॑ति ।47) नैन॑ मेन॒न्न नैन᳚म् ।48) ए॒न॒-म्म॒लि॒म्लु॒से॒ना म॑लिम्लुसे॒नैन॑ मेन-म्मलिम्लुसे॒ना ।49) म॒लि॒म्लु॒से॒ना वि॑न्दति विन्दति मलिम्लुसे॒ना म॑लिम्लुसे॒ना वि॑न्दति ।49) म॒लि॒म्लु॒से॒नेति॑ मलिम्लु - से॒ना ।50) वि॒न्द॒तीति॑ विन्दति ।॥ 12 ॥ (50/57)॥ अ. 2 ॥
1) pi̠tṛ̠ṇā mi̠da mi̠da-mpi̍tṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇā mi̠dam ।2) i̠da ma̠ha ma̠ha mi̠da mi̠da ma̠ham ।3) a̠ha-nni-rṇira̠ha ma̠ha-nniḥ ।4) ni-rvaru̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ ni-rṇi-rvaru̍ṇasya ।5) varu̍ṇasya̠ pāśā̠-tpāśā̠-dvaru̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ pāśā̎t ।6) pāśā̠di tīti̠ pāśā̠-tpāśā̠ diti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠ha̠ va̠ru̠ṇa̠pā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā dā̍hāha varuṇapā̠śāt ।9) va̠ru̠ṇa̠pā̠śā dē̠vaiva va̍ruṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā dē̠va ।9) va̠ru̠ṇa̠pā̠śāditi̍ varuṇa - pā̠śāt ।10) ē̠va ni-rṇirē̠ vaiva niḥ ।11) ni-rmu̍chyatē muchyatē̠ ni-rṇi-rmu̍chyatē ।12) mu̠chya̠tē 'gnē 'gnē̍ muchyatē muchya̠tē 'gnē̎ ।13) agnē̎ vratapatē vratapa̠tē 'gnē 'gnē̎ vratapatē ।14) vra̠ta̠pa̠ta̠ ā̠tmana̍ ā̠tmanō̎ vratapatē vratapata ā̠tmana̍ḥ ।14) vra̠ta̠pa̠ta̠ iti̍ vrata - pa̠tē̠ ।15) ā̠tmana̠ḥ pūrvā̠ pūrvā̠ ''tmana̍ ā̠tmana̠ḥ pūrvā̎ ।16) pūrvā̍ ta̠nū sta̠nūḥ pūrvā̠ pūrvā̍ ta̠nūḥ ।17) ta̠nū rā̠dēyā̠ ''dēyā̍ ta̠nū sta̠nū rā̠dēyā̎ ।18) ā̠dēyētī tyā̠dēyā̠ ''dēyēti̍ ।18) ā̠dēyētyā̎ - dēyā̎ ।19) ityā̍hu rāhu̠ri tītyā̍huḥ ।20) ā̠hu̠ḥ kaḥ ka ā̍hu rāhu̠ḥ kaḥ ।21) kō hi hi kaḥ kō hi ।22) hi ta-ttaddhi hi tat ।23) ta-dvēda̠ vēda̠ ta-tta-dvēda̍ ।24) vēda̠ ya-dya-dvēda̠ vēda̠ yat ।25) ya-dvasī̍yā̠n̠. vasī̍yā̠n̠. ya-dya-dvasī̍yān ।26) vasī̍yā̠-nthsvē svē vasī̍yā̠n̠. vasī̍yā̠-nthsvē ।27) svē vaśē̠ vaśē̠ svē svē vaśē̎ ।28) vaśē̍ bhū̠tē bhū̠tē vaśē̠ vaśē̍ bhū̠tē ।29) bhū̠tē puna̠ḥ puna̍-rbhū̠tē bhū̠tē puna̍ḥ ।30) puna̍-rvā vā̠ puna̠ḥ puna̍-rvā ।31) vā̠ dadā̍ti̠ dadā̍ti vā vā̠ dadā̍ti ।32) dadā̍ti̠ na na dadā̍ti̠ dadā̍ti̠ na ।33) na vā̍ vā̠ na na vā̎ ।34) vētīti̍ vā̠ vēti̍ ।35) iti̠ grāvā̍ṇō̠ grāvā̍ṇa̠ itīti̠ grāvā̍ṇaḥ ।36) grāvā̍ṇō̠ vai vai grāvā̍ṇō̠ grāvā̍ṇō̠ vai ।37) vai sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ vai vai sōma̍sya ।38) sōma̍sya̠ rājñō̠ rājña̠-ssōma̍sya̠ sōma̍sya̠ rājña̍ḥ ।39) rājñō̍ malimlusē̠nā ma̍limlusē̠nā rājñō̠ rājñō̍ malimlusē̠nā ।40) ma̠li̠mlu̠sē̠nā yō yō ma̍limlusē̠nā ma̍limlusē̠nā yaḥ ।40) ma̠li̠mlu̠sē̠nēti̍ malimlu - sē̠nā ।41) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।42) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।43) vi̠dvā-ngrāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇō̍ vi̠dvān. vi̠dvā-ngrāv.ṇṇa̍ḥ ।44) grāv.ṇṇa̠ āgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē̠ grāv.ṇṇō̠ grāv.ṇṇa̠ āgnī̎ddhrē ।45) āgnī̎ddhra upavā̠saya̍ tyupavā̠saya̠ tyāgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhra upavā̠saya̍ti ।45) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠ddhrē̠ ।46) u̠pa̠vā̠saya̍ti̠ na nōpa̍vā̠saya̍ tyupavā̠saya̍ti̠ na ।46) u̠pa̠vā̠saya̠tītyu̍pa - vā̠saya̍ti ।47) naina̍ mēna̠nna naina̎m ।48) ē̠na̠-mma̠li̠mlu̠sē̠nā ma̍limlusē̠naina̍ mēna-mmalimlusē̠nā ।49) ma̠li̠mlu̠sē̠nā vi̍ndati vindati malimlusē̠nā ma̍limlusē̠nā vi̍ndati ।49) ma̠li̠mlu̠sē̠nēti̍ malimlu - sē̠nā ।50) vi̠nda̠tīti̍ vindati ।॥ 12 ॥ (50/57)॥ a. 2 ॥
meaning
The Vedic recitation pattern in jata style: the words are repeated forward and back to ensure perfect memorization and spiritual power.
word by word
महMahaGreat
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
वरुणVarunnaRain-God
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
निNiFrom previous part of word Vadini
मुच्यतेMucyateOne gets liberated [from great Dangers on Earth, in Heaven or in Hell, there is no doubt in this]
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
इतिItiRefers to something that precedes
व्रतVrataWill, Command, Obedience, Service
पूर्वाPuurvaaEast
तनूTanuuBody, Person, Self
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
कंKamWhere
राहुRaahuRahu
कोKoWho
हिHiFor, Because
तत्TatThat
वेदVedaVeda
यत्YatWhich
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
ददातिDadaati[While meditating] He should give himself in surrender [to Her and receive in return Her Grace, when Her Grace is awakened] · Gives · [I reverentially bow down to Shambhu] Who gives [everything when worshipped]
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
एवम्EvamThus
विद्वान्VidvaanLearned and Wise
विन्दतिVindati[The Devotee] Obtains [Dharma, Artha, Kama and Moksha]
अANot
इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
वारुणVaarunnaVaruna
अहAhaparticle implying ascertainment
देवDevaDivine
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
कःKahWhat
काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
भूतBhuutaWellbeing, Prosperity
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
सोमSomaMoon
यःYahHe Who
याYaaTo go towards
उपवासUpavaasaFasting
verse 13
1) वै॒ष्ण॒व्य र्च र्चा वै᳚ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्य र्चा ।2) ऋ॒चा हु॒त्वा हु॒त्व र्च र्चा हु॒त्वा ।3) हु॒त्वा यूपं॒-यूँपग्ं॑ हु॒त्वा हु॒त्वा यूप᳚म् ।4) यूप॒ मच्छा च्छ॒ यूपं॒-यूँप॒ मच्छ॑ ।5) अच्छै᳚ त्ये॒ त्यच्छा च्छै॑ति ।6) ए॒ति॒ वै॒ष्ण॒वो वै᳚ष्ण॒व ए᳚त्येति वैष्ण॒वः ।7) वै॒ष्ण॒वो वै वै वै᳚ष्ण॒वो वै᳚ष्ण॒वो वै ।8) वै दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ वै वै दे॒वत॑या ।9) दे॒वत॑या॒ यूपो॒ यूपो॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ यूपः॑ ।10) यूप॒-स्स्वया॒ स्वया॒ यूपो॒ यूप॒-स्स्वया᳚ ।11) स्वयै॒वैव स्वया॒ स्वयै॒व ।12) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।13) ए॒न॒-न्दे॒वत॑या दे॒वत॑यैन मेन-न्दे॒वत॑या ।14) दे॒वत॒या ऽच्छाच्छ॑ दे॒वत॑या दे॒वत॒या ऽच्छ॑ ।15) अच्छै᳚ त्ये॒ त्यच्छा च्छै॑ति ।16) ए॒त्य त्यत्ये᳚ त्ये॒ त्यति॑ ।17) अत्य॒न्या न॒न्या नत्य त्य॒न्यान् ।18) अ॒न्या नगा॒ मगा॑ म॒न्या न॒न्या नगा᳚म् ।19) अगा॒न्न नागा॒ मगा॒न्न ।20) नान्या न॒न्या-न्न नान्यान् ।21) अ॒न्या नुपो पा॒न्या न॒न्या नुप॑ ।22) उपा॑गा मगा॒ मुपो पा॑गाम् ।23) अ॒गा॒ मिती त्य॑गा मगा॒ मिति॑ ।24) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।25) आ॒हात्य त्या॑हा॒ हाति॑ ।26) अति॒ हि ह्य त्यति॒ हि ।27) ह्य॑न्या न॒न्यान्. हि ह्य॑न्यान् ।28) अ॒न्या नेत्ये त्य॒न्या न॒न्या नेति॑ ।29) एति॒ न नैत्येति॒ न ।30) नान्या न॒न्या-न्न नान्यान् ।31) अ॒न्या नु॒पै त्यु॒पै त्य॒न्या न॒न्या नु॒पैति॑ ।32) उ॒पैत्य॒ र्वा ग॒र्वा गु॒पै त्यु॒पै त्य॒र्वाक् ।32) उ॒पैतीत्यु॑प - एति॑ ।33) अ॒र्वा-क्त्वा᳚ त्वा॒ ऽर्वा ग॒र्वा-क्त्वा᳚ ।34) त्वा॒ परैः॒ परै᳚ स्त्वा त्वा॒ परैः᳚ ।35) परै॑ रविद मविद॒-म्परैः॒ परै॑ रविदम् ।36) अ॒वि॒द॒-म्प॒रः प॒रो॑ ऽविद मविद-म्प॒रः ।37) प॒रो ऽव॑रै॒ रव॑रैः प॒रः प॒रो ऽव॑रैः ।38) अव॑रै॒ रिती त्यव॑रै॒ रव॑रै॒ रिति॑ ।39) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।40) आ॒हा॒ र्वा ग॒र्वा गा॑हा हा॒र्वाक् ।41) अ॒र्वा ग्घि ह्य॑ र्वाग॒ र्वा ग्घि ।42) ह्ये॑न मेन॒ग्ं॒ हि ह्ये॑नम् ।43) ए॒न॒-म्परैः॒ परै॑ रेन मेन॒-म्परैः᳚ ।44) परै᳚-र्वि॒न्दति॑ वि॒न्दति॒ परैः॒ परै᳚-र्वि॒न्दति॑ ।45) वि॒न्दति॑ प॒रः प॒रो वि॒न्दति॑ वि॒न्दति॑ प॒रः ।46) प॒रो ऽव॑रै॒ रव॑रैः प॒रः प॒रो ऽव॑रैः ।47) अव॑रै॒ स्त-न्त मव॑रै॒ रव॑रै॒ स्तम् ।48) त-न्त्वा᳚ त्वा॒ त-न्त-न्त्वा᳚ ।49) त्वा॒ जु॒षे॒ जु॒षे॒ त्वा॒ त्वा॒ जु॒षे॒ ।50) जु॒षे॒ वै॒ष्ण॒वं-वैँ᳚ष्ण॒व-ञ्जु॑षे जुषे वैष्ण॒वम् ।॥ 13 ॥ (50/51)
1) vai̠ṣṇa̠vya rcha rchā vai̎ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vya rchā ।2) ṛ̠chā hu̠tvā hu̠tva rcha rchā hu̠tvā ।3) hu̠tvā yūpa̠ṃ yūpagṃ̍ hu̠tvā hu̠tvā yūpa̎m ।4) yūpa̠ machChā chCha̠ yūpa̠ṃ yūpa̠ machCha̍ ।5) achChai̎ tyē̠ tyachChā chChai̍ti ।6) ē̠ti̠ vai̠ṣṇa̠vō vai̎ṣṇa̠va ē̎tyēti vaiṣṇa̠vaḥ ।7) vai̠ṣṇa̠vō vai vai vai̎ṣṇa̠vō vai̎ṣṇa̠vō vai ।8) vai dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ vai vai dē̠vata̍yā ।9) dē̠vata̍yā̠ yūpō̠ yūpō̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ yūpa̍ḥ ।10) yūpa̠-ssvayā̠ svayā̠ yūpō̠ yūpa̠-ssvayā̎ ।11) svayai̠vaiva svayā̠ svayai̠va ।12) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।13) ē̠na̠-ndē̠vata̍yā dē̠vata̍yaina mēna-ndē̠vata̍yā ।14) dē̠vata̠yā 'chChāchCha̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̠yā 'chCha̍ ।15) achChai̎ tyē̠ tyachChā chChai̍ti ।16) ē̠tya tyatyē̎ tyē̠ tyati̍ ।17) atya̠nyā na̠nyā natya tya̠nyān ।18) a̠nyā nagā̠ magā̍ ma̠nyā na̠nyā nagā̎m ।19) agā̠nna nāgā̠ magā̠nna ।20) nānyā na̠nyā-nna nānyān ।21) a̠nyā nupō pā̠nyā na̠nyā nupa̍ ।22) upā̍gā magā̠ mupō pā̍gām ।23) a̠gā̠ mitī tya̍gā magā̠ miti̍ ।24) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।25) ā̠hātya tyā̍hā̠ hāti̍ ।26) ati̠ hi hya tyati̠ hi ।27) hya̍nyā na̠nyān. hi hya̍nyān ।28) a̠nyā nētyē tya̠nyā na̠nyā nēti̍ ।29) ēti̠ na naityēti̠ na ।30) nānyā na̠nyā-nna nānyān ।31) a̠nyā nu̠pai tyu̠pai tya̠nyā na̠nyā nu̠paiti̍ ।32) u̠paitya̠ rvā ga̠rvā gu̠pai tyu̠pai tya̠rvāk ।32) u̠paitītyu̍pa - ēti̍ ।33) a̠rvā-ktvā̎ tvā̠ 'rvā ga̠rvā-ktvā̎ ।34) tvā̠ parai̠ḥ parai̎ stvā tvā̠ parai̎ḥ ।35) parai̍ ravida mavida̠-mparai̠ḥ parai̍ ravidam ।36) a̠vi̠da̠-mpa̠raḥ pa̠rō̍ 'vida mavida-mpa̠raḥ ।37) pa̠rō 'va̍rai̠ rava̍raiḥ pa̠raḥ pa̠rō 'va̍raiḥ ।38) ava̍rai̠ ritī tyava̍rai̠ rava̍rai̠ riti̍ ।39) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।40) ā̠hā̠ rvā ga̠rvā gā̍hā hā̠rvāk ।41) a̠rvā gghi hya̍ rvāga̠ rvā gghi ।42) hyē̍na mēna̠gṃ̠ hi hyē̍nam ।43) ē̠na̠-mparai̠ḥ parai̍ rēna mēna̠-mparai̎ḥ ।44) parai̎-rvi̠ndati̍ vi̠ndati̠ parai̠ḥ parai̎-rvi̠ndati̍ ।45) vi̠ndati̍ pa̠raḥ pa̠rō vi̠ndati̍ vi̠ndati̍ pa̠raḥ ।46) pa̠rō 'va̍rai̠ rava̍raiḥ pa̠raḥ pa̠rō 'va̍raiḥ ।47) ava̍rai̠ sta-nta mava̍rai̠ rava̍rai̠ stam ।48) ta-ntvā̎ tvā̠ ta-nta-ntvā̎ ।49) tvā̠ ju̠ṣē̠ ju̠ṣē̠ tvā̠ tvā̠ ju̠ṣē̠ ।50) ju̠ṣē̠ vai̠ṣṇa̠vaṃ vai̎ṣṇa̠va-ñju̍ṣē juṣē vaiṣṇa̠vam ।॥ 13 ॥ (50/51)
meaning
These formulas from the sixth adhyaya of the Taittiriya Samhita govern the preparation and ignition of the subsidiary hearths.
word by word
मच्छMacchaFish
एतिEtiArrival, Approach
वैष्णवःVaissnnavahVaishnava
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
हिHiFor, Because
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
परैःParaih(By meditating on these twelve characteristics of Aatmaa, which are) transcendental, (a Vidvan should give up the false feeling of I and mine)
परोParo[By Whose Mercy Enemies are eradicated and one finally attains the] highest [Moksha, Why should'nt She be Praised by the People?] · Supreme
परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
विन्दतिVindati[The Devotee] Obtains [Dharma, Artha, Kama and Moksha]
वैष्णवVaissnnavaVaishnava
देवताDevataaDivinity
अन्यAnyaOther
नागNaagaNaga, Serpent
मान्यMaanyaRspectable, Venerable
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
गर्वGarvaPride, Arrogance
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
अहAhaparticle implying ascertainment
verse 14
1) वै॒ष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै॑ वैष्ण॒वं-वैँ᳚ष्ण॒व-न्दे॑वय॒ज्यायै᳚ ।2) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इतीति॑ देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्याया॒ इति॑ ।2) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।3) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।4) आ॒ह॒ दे॒व॒य॒ज्यायै॑ देवय॒ज्याया॑ आहाह देवय॒ज्यायै᳚ ।5) दे॒व॒य॒ज्यायै॒ हि हि दे॑वय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै॒ हि ।5) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।6) ह्ये॑न मेन॒ग्ं॒ हि ह्ये॑नम् ।7) ए॒न॒-ञ्जु॒षते॑ जु॒षत॑ एन मेन-ञ्जु॒षते᳚ ।8) जु॒षते॑ दे॒वो दे॒वो जु॒षते॑ जु॒षते॑ दे॒वः ।9) दे॒व स्त्वा᳚ त्वा दे॒वो दे॒व स्त्वा᳚ ।10) त्वा॒ स॒वि॒ता स॑वि॒ता त्वा᳚ त्वा सवि॒ता ।11) स॒वि॒ता मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॑ सवि॒ता स॑वि॒ता मद्ध्वा᳚ ।12) मद्ध्वा॑ ऽन-क्त्वनक्तु॒ मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॑ ऽनक्तु ।13) अ॒न॒-क्त्वितीत्य॑न-क्त्वन॒-क्त्विति॑ ।14) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।15) आ॒ह॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा ऽऽहाह॒ तेज॑सा ।16) तेज॑सै॒ वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।17) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।18) ए॒न॒ म॒न॒-क्त्य॒न॒-क्त्ये॒न॒ मे॒न॒ म॒न॒क्ति॒ ।19) अ॒न॒-क्त्योष॑ध॒ ओष॑धे ऽन-क्त्यन॒-क्त्योष॑धे ।20) ओष॑धे॒ त्राय॑स्व॒ त्राय॒स्वौष॑ध॒ ओष॑धे॒ त्राय॑स्व ।21) त्राय॑स्वैन मेन॒-न्त्राय॑स्व॒ त्राय॑स्वैनम् ।22) ए॒न॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ स्वधि॑त एन मेन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते ।23) स्वधि॑ते॒ मा मा स्वधि॑ते॒ स्वधि॑ते॒ मा ।23) स्वधि॑त॒ इति॒ स्व - धि॒ते॒ ।24) मैन॑ मेन॒-म्मा मैन᳚म् ।25) ए॒न॒ग्ं॒ हि॒ग्ं॒सी॒र्॒ हि॒ग्ं॒सी॒ रे॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ हि॒ग्ं॒सीः॒ ।26) हि॒ग्ं॒सी॒रि तीति॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒ रिति॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒ह॒ वज्रो॒ वज्र॑ आहाह॒ वज्रः॑ ।29) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।30) वै स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-र्वै वै स्वधि॑तिः ।31) स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै᳚ ।31) स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व - धि॒तिः॒ ।32) शान्त्यै॒ स्वधि॑ते॒-स्स्वधि॑ते॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ स्वधि॑तेः ।33) स्वधि॑ते-र्वृ॒क्षस्य॑ वृ॒क्षस्य॒ स्वधि॑ते॒-स्स्वधि॑ते-र्वृ॒क्षस्य॑ ।33) स्वधि॑ते॒रिति॒ स्व - धि॒तेः॒ ।34) वृ॒क्षस्य॒ बिभ्य॑तो॒ बिभ्य॑तो वृ॒क्षस्य॑ वृ॒क्षस्य॒ बिभ्य॑तः ।35) बिभ्य॑तः प्रथ॒मेन॑ प्रथ॒मेन॒ बिभ्य॑तो॒ बिभ्य॑तः प्रथ॒मेन॑ ।36) प्र॒थ॒मेन॒ शक॑लेन॒ शक॑लेन प्रथ॒मेन॑ प्रथ॒मेन॒ शक॑लेन ।37) शक॑लेन स॒ह स॒ह शक॑लेन॒ शक॑लेन स॒ह ।38) स॒ह तेज॒ स्तेजः॑ स॒ह स॒ह तेजः॑ ।39) तेजः॒ परा॒ परा॒ तेज॒ स्तेजः॒ परा᳚ ।40) परा॑ पतति पतति॒ परा॒ परा॑ पतति ।41) प॒त॒ति॒ यो यः प॑तति पतति॒ यः ।42) यः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो यो यः प्र॑थ॒मः ।43) प्र॒थ॒म-श्शक॑ल॒-श्शक॑लः प्रथ॒मः प्र॑थ॒म-श्शक॑लः ।44) शक॑लः परा॒पते᳚-त्परा॒पते॒ च्छक॑ल॒-श्शक॑लः परा॒पते᳚त् ।45) प॒रा॒पते॒-त्त-न्त-म्प॑रा॒पते᳚-त्परा॒पते॒-त्तम् ।45) प॒रा॒पते॒दिति॑ परा - पते᳚त् ।46) त मप्यपि॒ त-न्त मपि॑ ।47) अप्या ऽप्यप्या ।48) आ ह॑रे द्धरे॒दा ह॑रेत् ।49) ह॒रे॒-थ्सते॑जस॒ग्ं॒ सते॑जसग्ं हरे द्धरे॒-थ्सते॑जसम् ।50) सते॑जस मे॒वैव सते॑जस॒ग्ं॒ सते॑जस मे॒व ।50) सते॑जस॒मिति॒ स - ते॒ज॒स॒म् ।॥ 14 ॥ (50/57)
1) vai̠ṣṇa̠va-ndē̍vaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̍ vaiṣṇa̠vaṃ vai̎ṣṇa̠va-ndē̍vaya̠jyāyai̎ ।2) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ itīti̍ dēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyā̠ iti̍ ।2) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।3) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।4) ā̠ha̠ dē̠va̠ya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyā̍ āhāha dēvaya̠jyāyai̎ ।5) dē̠va̠ya̠jyāyai̠ hi hi dē̍vaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̠ hi ।5) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।6) hyē̍na mēna̠gṃ̠ hi hyē̍nam ।7) ē̠na̠-ñju̠ṣatē̍ ju̠ṣata̍ ēna mēna-ñju̠ṣatē̎ ।8) ju̠ṣatē̍ dē̠vō dē̠vō ju̠ṣatē̍ ju̠ṣatē̍ dē̠vaḥ ।9) dē̠va stvā̎ tvā dē̠vō dē̠va stvā̎ ।10) tvā̠ sa̠vi̠tā sa̍vi̠tā tvā̎ tvā savi̠tā ।11) sa̠vi̠tā maddhvā̠ maddhvā̍ savi̠tā sa̍vi̠tā maddhvā̎ ।12) maddhvā̍ 'na-ktvanaktu̠ maddhvā̠ maddhvā̍ 'naktu ।13) a̠na̠-ktvitītya̍na-ktvana̠-ktviti̍ ।14) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।15) ā̠ha̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā ''hāha̠ tēja̍sā ।16) tēja̍sai̠ vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।17) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।18) ē̠na̠ ma̠na̠-ktya̠na̠-ktyē̠na̠ mē̠na̠ ma̠na̠kti̠ ।19) a̠na̠-ktyōṣa̍dha̠ ōṣa̍dhē 'na-ktyana̠-ktyōṣa̍dhē ।20) ōṣa̍dhē̠ trāya̍sva̠ trāya̠svauṣa̍dha̠ ōṣa̍dhē̠ trāya̍sva ।21) trāya̍svaina mēna̠-ntrāya̍sva̠ trāya̍svainam ।22) ē̠na̠gg̠ svadhi̍tē̠ svadhi̍ta ēna mēna̠gg̠ svadhi̍tē ।23) svadhi̍tē̠ mā mā svadhi̍tē̠ svadhi̍tē̠ mā ।23) svadhi̍ta̠ iti̠ sva - dhi̠tē̠ ।24) maina̍ mēna̠-mmā maina̎m ।25) ē̠na̠gṃ̠ hi̠gṃ̠sī̠r̠ hi̠gṃ̠sī̠ rē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ hi̠gṃ̠sī̠ḥ ।26) hi̠gṃ̠sī̠ri tīti̍ higṃsīr-higṃsī̠ riti̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠ha̠ vajrō̠ vajra̍ āhāha̠ vajra̍ḥ ।29) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।30) vai svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-rvai vai svadhi̍tiḥ ।31) svadhi̍ti̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-śśāntyai̎ ।31) svadhi̍ti̠riti̠ sva - dhi̠ti̠ḥ ।32) śāntyai̠ svadhi̍tē̠-ssvadhi̍tē̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ svadhi̍tēḥ ।33) svadhi̍tē-rvṛ̠kṣasya̍ vṛ̠kṣasya̠ svadhi̍tē̠-ssvadhi̍tē-rvṛ̠kṣasya̍ ।33) svadhi̍tē̠riti̠ sva - dhi̠tē̠ḥ ।34) vṛ̠kṣasya̠ bibhya̍tō̠ bibhya̍tō vṛ̠kṣasya̍ vṛ̠kṣasya̠ bibhya̍taḥ ।35) bibhya̍taḥ pratha̠mēna̍ pratha̠mēna̠ bibhya̍tō̠ bibhya̍taḥ pratha̠mēna̍ ।36) pra̠tha̠mēna̠ śaka̍lēna̠ śaka̍lēna pratha̠mēna̍ pratha̠mēna̠ śaka̍lēna ।37) śaka̍lēna sa̠ha sa̠ha śaka̍lēna̠ śaka̍lēna sa̠ha ।38) sa̠ha tēja̠ stēja̍-ssa̠ha sa̠ha tēja̍ḥ ।39) tēja̠ḥ parā̠ parā̠ tēja̠ stēja̠ḥ parā̎ ।40) parā̍ patati patati̠ parā̠ parā̍ patati ।41) pa̠ta̠ti̠ yō yaḥ pa̍tati patati̠ yaḥ ।42) yaḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō yō yaḥ pra̍tha̠maḥ ।43) pra̠tha̠ma-śśaka̍la̠-śśaka̍laḥ pratha̠maḥ pra̍tha̠ma-śśaka̍laḥ ।44) śaka̍laḥ parā̠patē̎-tparā̠patē̠ chChaka̍la̠-śśaka̍laḥ parā̠patē̎t ।45) pa̠rā̠patē̠-tta-nta-mpa̍rā̠patē̎-tparā̠patē̠-ttam ।45) pa̠rā̠patē̠diti̍ parā - patē̎t ।46) ta mapyapi̠ ta-nta mapi̍ ।47) apyā 'pyapyā ।48) ā ha̍rē ddharē̠dā ha̍rēt ।49) ha̠rē̠-thsatē̍jasa̠gṃ̠ satē̍jasagṃ harē ddharē̠-thsatē̍jasam ।50) satē̍jasa mē̠vaiva satē̍jasa̠gṃ̠ satē̍jasa mē̠va ।50) satē̍jasa̠miti̠ sa - tē̠ja̠sa̠m ।॥ 14 ॥ (50/57)
meaning
The sacred grass, the ritual implements, and the fire-posts are consecrated; all the elements of the sacrifice are brought into divine order.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
हिHiFor, Because
देवोDevoDeva
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
सविताSavitaaStimulator, Vivifier
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
स्वSvaOne's Own
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वृक्षस्यVrkssasya(This is like the Fruits) of the Tree (undergoing changes)
सहSahain Company, Jointly
तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
पततिPatatiFall
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्रथमPrathamaFirst
तंTamHim · To You · That · Then
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
हरेHareIn Hara [i.e. Sri Shiva] · Taking Away, Removing, Destroying · Who takes away
सःSahHe
वैष्णवVaissnnavaVaishnava
देवDevaDivine
अहAhaparticle implying ascertainment
एणEnnaBeautiful Black Deer
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
सकलाSakalaaAll [the Lokas shook] · Your Parts · All
तेजTejaFiery Energy
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
यःYahHe Who
तTaThat
अANot
साSaaShe
verse 15
1) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।2) ए॒न॒ मैन॑ मेन॒ मा ।3) आ ह॑रति हर॒त्या ह॑रति ।4) ह॒र॒ ती॒म इ॒मे ह॑रति हर ती॒मे ।5) इ॒मे वै वा इ॒म इ॒मे वै ।6) वै लो॒का लो॒का वै वै लो॒काः ।7) लो॒का यूपा॒-द्यूपा᳚ ल्लो॒का लो॒का यूपा᳚त् ।8) यूपा᳚-त्प्रय॒तः प्र॑य॒तो यूपा॒-द्यूपा᳚-त्प्रय॒तः ।9) प्र॒य॒तो बि॑भ्यति बिभ्यति प्रय॒तः प्र॑य॒तो बि॑भ्यति ।9) प्र॒य॒त इति॑ प्र - य॒तः ।10) बि॒भ्य॒ति॒ दिव॒-न्दिव॑-म्बिभ्यति बिभ्यति॒ दिव᳚म् ।11) दिव॒ मग्रे॒णा ग्रे॑ण॒ दिव॒-न्दिव॒ मग्रे॑ण ।12) अग्रे॑ण॒ मा मा ऽग्रे॒णा ग्रे॑ण॒ मा ।13) मा ले॑खी-र्लेखी॒-र्मा मा ले॑खीः ।14) ले॒खी॒ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षम् ँलेखी-र्लेखी र॒न्तरि॑क्षम् ।15) अ॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न॒ मद्ध्ये॑ना॒ न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-म्मद्ध्ये॑न ।16) मद्ध्ये॑न॒ मा मा मद्ध्ये॑न॒ मद्ध्ये॑न॒ मा ।17) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।18) हि॒ग्ं॒सी॒रि तीति॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒रिति॑ ।19) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।20) आ॒है॒भ्य ए॒भ्य आ॑हा है॒भ्यः ।21) ए॒भ्य ए॒वै वैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।22) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।23) ए॒न॒म् ँलो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ एन मेनम् ँलो॒केभ्यः॑ ।24) लो॒केभ्यः॑ शमयति शमयति लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यः॑ शमयति ।25) श॒म॒य॒ति॒ वन॑स्पते॒ वन॑स्पते शमयति शमयति॒ वन॑स्पते ।26) वन॑स्पते श॒तव॑ल्श-श्श॒तव॑ल्शो॒ वन॑स्पते॒ वन॑स्पते श॒तव॑ल्शः ।27) श॒तव॑ल्शो॒ वि वि श॒तव॑ल्श-श्श॒तव॑ल्शो॒ वि ।27) श॒तव॑ल्श॒ इति॑ श॒त - व॒ल्॒.शः॒ ।28) वि रो॑ह रोह॒ वि वि रो॑ह ।29) रो॒हे तीति॑ रोह रो॒हेति॑ ।30) इत्या॒व्रश्च॑न आ॒व्रश्च॑न॒ इती त्या॒व्रश्च॑ने ।31) आ॒व्रश्च॑ने जुहोति जुहो त्या॒व्रश्च॑न आ॒व्रश्च॑ने जुहोति ।31) आ॒व्रश्च॑न॒ इत्या᳚ - व्रश्च॑ने ।32) जु॒हो॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚ज् जुहोति जुहोति॒ तस्मा᳚त् ।33) तस्मा॑ दा॒व्रश्च॑ना दा॒व्रश्च॑ना॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दा॒व्रश्च॑नात् ।34) आ॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणां᳚-वृँ॒क्षाणा॑ मा॒व्रश्च॑ना दा॒व्रश्च॑ना-द्वृ॒क्षाणा᳚म् ।34) आ॒व्रश्च॑ना॒दित्या᳚ - व्रश्च॑नात् ।35) वृ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑सो॒ भूयाग्ं॑सो वृ॒क्षाणां᳚-वृँ॒क्षाणा॒-म्भूयाग्ं॑सः ।36) भूयाग्ं॑स॒ उदु-द्भूयाग्ं॑सो॒ भूयाग्ं॑स॒ उत् ।37) उ-त्ति॑ष्ठन्ति तिष्ठ॒-न्त्युदु-त्ति॑ष्ठन्ति ।38) ति॒ष्ठ॒न्ति॒ स॒हस्र॑वल्शा-स्स॒हस्र॑वल्शा स्तिष्ठन्ति तिष्ठन्ति स॒हस्र॑वल्शाः ।39) स॒हस्र॑वल्शा॒ वि वि स॒हस्र॑वल्शा-स्स॒हस्र॑वल्शा॒ वि ।39) स॒हस्र॑वल्शा॒ इति॑ स॒हस्र॑ - व॒ल्॒.शाः॒ ।40) वि व॒यं-वँ॒यं-विँ वि व॒यम् ।41) व॒यग्ं रु॑हेम रुहेम व॒यं-वँ॒यग्ं रु॑हेम ।42) रु॒हे॒मे तीति॑ रुहेम रुहे॒मेति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒हा॒ शिष॑ मा॒शिष॑ माहा हा॒शिष᳚म् ।45) आ॒शिष॑ मे॒वै वाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।45) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।46) ए॒वैता मे॒ता मे॒वै वैताम् ।47) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।48) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।49) शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्ग॒ मन॑क्षसङ्गग्ं शास्ते शा॒स्ते ऽन॑क्षसङ्गम् ।50) अन॑क्षसङ्गं-वृँश्चे-द्वृश्चे॒ दन॑क्षसङ्ग॒ मन॑क्षसङ्गं-वृँश्चेत् ।50) अन॑क्षसङ्ग॒मित्यन॑क्ष - स॒ङ्ग॒म् ।॥ 15 ॥ (50/57)
1) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।2) ē̠na̠ maina̍ mēna̠ mā ।3) ā ha̍rati hara̠tyā ha̍rati ।4) ha̠ra̠ tī̠ma i̠mē ha̍rati hara tī̠mē ।5) i̠mē vai vā i̠ma i̠mē vai ।6) vai lō̠kā lō̠kā vai vai lō̠kāḥ ।7) lō̠kā yūpā̠-dyūpā̎ llō̠kā lō̠kā yūpā̎t ।8) yūpā̎-tpraya̠taḥ pra̍ya̠tō yūpā̠-dyūpā̎-tpraya̠taḥ ।9) pra̠ya̠tō bi̍bhyati bibhyati praya̠taḥ pra̍ya̠tō bi̍bhyati ।9) pra̠ya̠ta iti̍ pra - ya̠taḥ ।10) bi̠bhya̠ti̠ diva̠-ndiva̍-mbibhyati bibhyati̠ diva̎m ।11) diva̠ magrē̠ṇā grē̍ṇa̠ diva̠-ndiva̠ magrē̍ṇa ।12) agrē̍ṇa̠ mā mā 'grē̠ṇā grē̍ṇa̠ mā ।13) mā lē̍khī-rlēkhī̠-rmā mā lē̍khīḥ ।14) lē̠khī̠ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣam ँlēkhī-rlēkhī ra̠ntari̍kṣam ।15) a̠ntari̍kṣa̠-mmaddhyē̍na̠ maddhyē̍nā̠ ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-mmaddhyē̍na ।16) maddhyē̍na̠ mā mā maddhyē̍na̠ maddhyē̍na̠ mā ।17) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।18) hi̠gṃ̠sī̠ri tīti̍ higṃsīr-higṃsī̠riti̍ ।19) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।20) ā̠hai̠bhya ē̠bhya ā̍hā hai̠bhyaḥ ।21) ē̠bhya ē̠vai vaibhya ē̠bhya ē̠va ।22) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।23) ē̠na̠m ँlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ēna mēnam ँlō̠kēbhya̍ḥ ।24) lō̠kēbhya̍-śśamayati śamayati lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍-śśamayati ।25) śa̠ma̠ya̠ti̠ vana̍spatē̠ vana̍spatē śamayati śamayati̠ vana̍spatē ।26) vana̍spatē śa̠tava̍lśa-śśa̠tava̍lśō̠ vana̍spatē̠ vana̍spatē śa̠tava̍lśaḥ ।27) śa̠tava̍lśō̠ vi vi śa̠tava̍lśa-śśa̠tava̍lśō̠ vi ।27) śa̠tava̍lśa̠ iti̍ śa̠ta - va̠l̠.śa̠ḥ ।28) vi rō̍ha rōha̠ vi vi rō̍ha ।29) rō̠hē tīti̍ rōha rō̠hēti̍ ।30) ityā̠vraścha̍na ā̠vraścha̍na̠ itī tyā̠vraścha̍nē ।31) ā̠vraścha̍nē juhōti juhō tyā̠vraścha̍na ā̠vraścha̍nē juhōti ।31) ā̠vraścha̍na̠ ityā̎ - vraścha̍nē ।32) ju̠hō̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎j juhōti juhōti̠ tasmā̎t ।33) tasmā̍ dā̠vraścha̍nā dā̠vraścha̍nā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dā̠vraścha̍nāt ।34) ā̠vraścha̍nā-dvṛ̠kṣāṇā̎ṃ vṛ̠kṣāṇā̍ mā̠vraścha̍nā dā̠vraścha̍nā-dvṛ̠kṣāṇā̎m ।34) ā̠vraścha̍nā̠dityā̎ - vraścha̍nāt ।35) vṛ̠kṣāṇā̠-mbhūyāgṃ̍sō̠ bhūyāgṃ̍sō vṛ̠kṣāṇā̎ṃ vṛ̠kṣāṇā̠-mbhūyāgṃ̍saḥ ।36) bhūyāgṃ̍sa̠ udu-dbhūyāgṃ̍sō̠ bhūyāgṃ̍sa̠ ut ।37) u-tti̍ṣṭhanti tiṣṭha̠-ntyudu-tti̍ṣṭhanti ।38) ti̠ṣṭha̠nti̠ sa̠hasra̍valśā-ssa̠hasra̍valśā stiṣṭhanti tiṣṭhanti sa̠hasra̍valśāḥ ।39) sa̠hasra̍valśā̠ vi vi sa̠hasra̍valśā-ssa̠hasra̍valśā̠ vi ।39) sa̠hasra̍valśā̠ iti̍ sa̠hasra̍ - va̠l̠.śā̠ḥ ।40) vi va̠yaṃ va̠yaṃ vi vi va̠yam ।41) va̠yagṃ ru̍hēma ruhēma va̠yaṃ va̠yagṃ ru̍hēma ।42) ru̠hē̠mē tīti̍ ruhēma ruhē̠mēti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠hā̠ śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhā hā̠śiṣa̎m ।45) ā̠śiṣa̍ mē̠vai vāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।45) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।46) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vai vaitām ।47) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।48) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।49) śā̠stē 'na̍kṣasaṅga̠ mana̍kṣasaṅgagṃ śāstē śā̠stē 'na̍kṣasaṅgam ।50) ana̍kṣasaṅgaṃ vṛśchē-dvṛśchē̠ dana̍kṣasaṅga̠ mana̍kṣasaṅgaṃ vṛśchēt ।50) ana̍kṣasaṅga̠mityana̍kṣa - sa̠ṅga̠m ।॥ 15 ॥ (50/57)
meaning
The fire of knowledge is kindled at the chatvala; from the central fire it spreads to all the subsidiary hearths of the sacrifice.
word by word
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
हरHaraHara, another name of Sri Shiva
इमेImeThese
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
इमंImamThis
लोकाःLokaahWorlds
प्रयतःPrayatahPiously disposed, Intent on Devotion
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
दिवंDivamHeaven
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एनम्Enam[Praying to] Him
विViA prefix indicating division, order etc
शतShataHundred
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
सहस्रSahasraThousand
एताEtaaThese
एणEnnaBeautiful Black Deer
अANot
लोकLokaWorld, Men
प्रयतPrayataHoly or Pious person
दिवDivaHeaven
अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
मध्यMadhyaMiddle, Inside
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एनाम्EnaamHer
सतSataGoodness
इत्यItyaTo be gone to or towards
वयVayaOne who Weaves, Weaver
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
एतEtaCome Near, Approached
सङ्गSanggaClinging to, Association
verse 16
1) वृ॒श्चे॒-द्य-द्य-द्वृ॑श्चे-द्वृश्चे॒-द्यत् ।2) यद॑क्षस॒ङ्ग म॑क्षस॒ङ्गं-यँ-द्यद॑क्षस॒ङ्गम् ।3) अ॒क्ष॒स॒ङ्गं-वृँ॒श्चे-द्वृ॒श्चे द॑क्षस॒ङ्ग म॑क्षस॒ङ्गं-वृँ॒श्चेत् ।3) अ॒क्ष॒स॒ङ्गमित्य॑क्ष - स॒ङ्गम् ।4) वृ॒श्चेद॑ धई॒ष म॑धई॒षं-वृँ॒श्चे-द्वृ॒श्चे द॑धई॒षम् ।5) अ॒ध॒ई॒षं-यँज॑मानस्य॒ यज॑मानस्या धई॒ष म॑धई॒षं-यँज॑मानस्य ।5) अ॒ध॒ई॒षमित्य॑धः - ई॒षम् ।6) यज॑मानस्य प्र॒मायु॑क-म्प्र॒मायु॑कं॒-यँज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प्र॒मायु॑कम् ।7) प्र॒मायु॑कग्ग् स्या-थ्स्या-त्प्र॒मायु॑क-म्प्र॒मायु॑कग्ग् स्यात् ।7) प्र॒मायु॑क॒मिति॑ प्र - मायु॑कम् ।8) स्या॒-द्यं-यँग्ग् स्या᳚-थ्स्या॒-द्यम् ।9) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।10) का॒मये॒ता प्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितः का॒मये॑त का॒मये॒ता प्र॑तिष्ठितः ।11) अप्र॑तिष्ठित-स्स्या-थ्स्या॒ दप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित-स्स्यात् ।11) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।12) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।13) इत्या॑ रो॒ह मा॑रो॒ह मिती त्या॑रो॒हम् ।14) आ॒रो॒ह-न्तस्मै॒ तस्मा॑ आरो॒ह मा॑रो॒ह-न्तस्मै᳚ ।14) आ॒रो॒हमित्या᳚ - रो॒हम् ।15) तस्मै॑ वृश्चे-द्वृश्चे॒-त्तस्मै॒ तस्मै॑ वृश्चेत् ।16) वृ॒श्चे॒ दे॒ष ए॒ष वृ॑श्चे-द्वृश्चे दे॒षः ।17) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।18) वै वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑नां॒-वैँ वै वन॒स्पती॑नाम् ।19) वन॒स्पती॑ना॒ मप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितो॒ वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना॒ मप्र॑तिष्ठितः ।20) अप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितः ।20) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।21) अप्र॑तिष्ठित ए॒वैवाप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित ए॒व ।21) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।22) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।23) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।24) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।25) का॒मये॑ता प॒शु र॑प॒शुः का॒मये॑त का॒मये॑ता प॒शुः ।26) अ॒प॒शु-स्स्या᳚-थ्स्या दप॒शु र॑प॒शु-स्स्या᳚त् ।27) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।28) इत्य॑प॒र्ण म॑प॒र्ण मिती त्य॑प॒र्णम् ।29) अ॒प॒र्ण-न्तस्मै॒ तस्मा॑ अप॒र्ण म॑प॒र्ण-न्तस्मै᳚ ।30) तस्मै॒ शुष्का᳚ग्र॒ग्ं॒ शुष्का᳚ग्र॒-न्तस्मै॒ तस्मै॒ शुष्का᳚ग्रम् ।31) शुष्का᳚ग्रं-वृँश्चे-द्वृश्चे॒ च्छुष्का᳚ग्र॒ग्ं॒ शुष्का᳚ग्रं-वृँश्चेत् ।31) शुष्का᳚ग्र॒मिति॒ शुष्क॑ - अ॒ग्र॒म् ।32) वृ॒श्चे॒ दे॒ष ए॒ष वृ॑श्चे-द्वृश्चे दे॒षः ।33) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।34) वै वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑नां॒-वैँ वै वन॒स्पती॑नाम् ।35) वन॒स्पती॑ना मपश॒व्यो॑ ऽपश॒व्यो वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना मपश॒व्यः ।36) अ॒प॒श॒व्यो॑ ऽप॒शु र॑प॒शु र॑पश॒व्यो॑ ऽपश॒व्यो॑ ऽप॒शुः ।37) अ॒प॒शु रे॒वै वाप॒शु र॑प॒शु रे॒व ।38) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।39) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।40) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।41) का॒मये॑त पशु॒मा-न्प॑शु॒मान् का॒मये॑त का॒मये॑त पशु॒मान् ।42) प॒शु॒मा-न्थ्स्या᳚-थ्स्या-त्पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्स्या᳚त् ।42) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।43) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।44) इति॑ बहुप॒र्ण-म्ब॑हुप॒र्ण मितीति॑ बहुप॒र्णम् ।45) ब॒हु॒प॒र्ण-न्तस्मै॒ तस्मै॑ बहुप॒र्ण-म्ब॑हुप॒र्ण-न्तस्मै᳚ ।45) ब॒हु॒प॒र्णमिति॑ बहु - प॒र्णम् ।46) तस्मै॑ बहुशा॒ख-म्ब॑हुशा॒ख-न्तस्मै॒ तस्मै॑ बहुशा॒खम् ।47) ब॒हु॒शा॒खं-वृँ॑श्चे-द्वृश्चे-द्बहुशा॒ख-म्ब॑हुशा॒खं-वृँ॑श्चेत् ।47) ब॒हु॒शा॒खमिति॑ बहु - शा॒खम् ।48) वृ॒श्चे॒ दे॒ष ए॒ष वृ॑श्चे-द्वृश्चे दे॒षः ।49) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।50) वै वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑नां॒-वैँ वै वन॒स्पती॑नाम् ।॥ 16 ॥ (50/61)
1) vṛ̠śchē̠-dya-dya-dvṛ̍śchē-dvṛśchē̠-dyat ।2) yada̍kṣasa̠ṅga ma̍kṣasa̠ṅgaṃ ya-dyada̍kṣasa̠ṅgam ।3) a̠kṣa̠sa̠ṅgaṃ vṛ̠śchē-dvṛ̠śchē da̍kṣasa̠ṅga ma̍kṣasa̠ṅgaṃ vṛ̠śchēt ।3) a̠kṣa̠sa̠ṅgamitya̍kṣa - sa̠ṅgam ।4) vṛ̠śchēda̍ dhaī̠ṣa ma̍dhaī̠ṣaṃ vṛ̠śchē-dvṛ̠śchē da̍dhaī̠ṣam ।5) a̠dha̠ī̠ṣaṃ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasyā dhaī̠ṣa ma̍dhaī̠ṣaṃ yaja̍mānasya ।5) a̠dha̠ī̠ṣamitya̍dhaḥ - ī̠ṣam ।6) yaja̍mānasya pra̠māyu̍ka-mpra̠māyu̍ka̠ṃ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pra̠māyu̍kam ।7) pra̠māyu̍kagg syā-thsyā-tpra̠māyu̍ka-mpra̠māyu̍kagg syāt ।7) pra̠māyu̍ka̠miti̍ pra - māyu̍kam ।8) syā̠-dyaṃ yagg syā̎-thsyā̠-dyam ।9) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।10) kā̠mayē̠tā pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̠tā pra̍tiṣṭhitaḥ ।11) apra̍tiṣṭhita-ssyā-thsyā̠ dapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita-ssyāt ।11) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।12) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।13) ityā̍ rō̠ha mā̍rō̠ha mitī tyā̍rō̠ham ।14) ā̠rō̠ha-ntasmai̠ tasmā̍ ārō̠ha mā̍rō̠ha-ntasmai̎ ।14) ā̠rō̠hamityā̎ - rō̠ham ।15) tasmai̍ vṛśchē-dvṛśchē̠-ttasmai̠ tasmai̍ vṛśchēt ।16) vṛ̠śchē̠ dē̠ṣa ē̠ṣa vṛ̍śchē-dvṛśchē dē̠ṣaḥ ।17) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।18) vai vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ṃ vai vai vana̠spatī̍nām ।19) vana̠spatī̍nā̠ mapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitō̠ vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ mapra̍tiṣṭhitaḥ ।20) apra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitaḥ ।20) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।21) apra̍tiṣṭhita ē̠vaivāpra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita ē̠va ।21) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।22) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।23) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।24) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।25) kā̠mayē̍tā pa̠śu ra̍pa̠śuḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍tā pa̠śuḥ ।26) a̠pa̠śu-ssyā̎-thsyā dapa̠śu ra̍pa̠śu-ssyā̎t ।27) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।28) itya̍pa̠rṇa ma̍pa̠rṇa mitī tya̍pa̠rṇam ।29) a̠pa̠rṇa-ntasmai̠ tasmā̍ apa̠rṇa ma̍pa̠rṇa-ntasmai̎ ।30) tasmai̠ śuṣkā̎gra̠gṃ̠ śuṣkā̎gra̠-ntasmai̠ tasmai̠ śuṣkā̎gram ।31) śuṣkā̎graṃ vṛśchē-dvṛśchē̠ chChuṣkā̎gra̠gṃ̠ śuṣkā̎graṃ vṛśchēt ।31) śuṣkā̎gra̠miti̠ śuṣka̍ - a̠gra̠m ।32) vṛ̠śchē̠ dē̠ṣa ē̠ṣa vṛ̍śchē-dvṛśchē dē̠ṣaḥ ।33) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।34) vai vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ṃ vai vai vana̠spatī̍nām ।35) vana̠spatī̍nā mapaśa̠vyō̍ 'paśa̠vyō vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā mapaśa̠vyaḥ ।36) a̠pa̠śa̠vyō̍ 'pa̠śu ra̍pa̠śu ra̍paśa̠vyō̍ 'paśa̠vyō̍ 'pa̠śuḥ ।37) a̠pa̠śu rē̠vai vāpa̠śu ra̍pa̠śu rē̠va ।38) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।39) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।40) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।41) kā̠mayē̍ta paśu̠mā-npa̍śu̠mān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta paśu̠mān ।42) pa̠śu̠mā-nthsyā̎-thsyā-tpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎t ।42) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।43) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।44) iti̍ bahupa̠rṇa-mba̍hupa̠rṇa mitīti̍ bahupa̠rṇam ।45) ba̠hu̠pa̠rṇa-ntasmai̠ tasmai̍ bahupa̠rṇa-mba̍hupa̠rṇa-ntasmai̎ ।45) ba̠hu̠pa̠rṇamiti̍ bahu - pa̠rṇam ।46) tasmai̍ bahuśā̠kha-mba̍huśā̠kha-ntasmai̠ tasmai̍ bahuśā̠kham ।47) ba̠hu̠śā̠khaṃ vṛ̍śchē-dvṛśchē-dbahuśā̠kha-mba̍huśā̠khaṃ vṛ̍śchēt ।47) ba̠hu̠śā̠khamiti̍ bahu - śā̠kham ।48) vṛ̠śchē̠ dē̠ṣa ē̠ṣa vṛ̍śchē-dvṛśchē dē̠ṣaḥ ।49) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।50) vai vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ṃ vai vai vana̠spatī̍nām ।॥ 16 ॥ (50/61)
meaning
Through the jata recitation pattern the sacred sounds are woven into a net that captures the blessings of the divine world.
word by word
स्यात्SyaatIs there · Is, Perhaps, Becomes · Should be · Perhaps · Becomes
प्रPraPrefix
प्रतिष्ठितPratisstthitaEstablished
स्थितSthitaAbiding, Situated in
तस्मैTasmaiTo Him
एषःEssahHe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
पशुPashuBeing
अपर्णAparnnaAparna, another name of Devi Parvati
मान्MaanTo Honour, Respect
इतिItiRefers to something that precedes
बहुBahuMany, Abundant
सङ्गSanggaClinging to, Association
यंYamWhenever
इत्यItyaTo be gone to or towards
एषEssaHe · This
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
सखSakhaFriend
verse 17
1) वन॒स्पती॑ना-म्पश॒व्यः॑ पश॒व्यो॑ वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना-म्पश॒व्यः॑ ।2) प॒श॒व्यः॑ पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्प॑श॒व्यः॑ पश॒व्यः॑ पशु॒मान् ।3) प॒शु॒माने॒ वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒माने॒व ।3) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।4) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।5) भ॒व॒ति॒ प्रति॑ष्ठित॒-म्प्रति॑ष्ठित-म्भवति भवति॒ प्रति॑ष्ठितम् ।6) प्रति॑ष्ठितं-वृँश्चे-द्वृश्चे॒-त्प्रति॑ष्ठित॒-म्प्रति॑ष्ठितं-वृँश्चेत् ।6) प्रति॑ष्ठित॒मिति॒ प्रति॑ - स्थि॒त॒म् ।7) वृ॒श्चे॒-त्प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑मस्य वृश्चे-द्वृश्चे-त्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य ।8) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म स्यै॒ष ए॒ष प्र॑ति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑म स्यै॒षः ।8) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा - का॒म॒स्य॒ ।9) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।10) वै वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑नां॒-वैँ वै वन॒स्पती॑नाम् ।11) वन॒स्पती॑ना॒-म्प्रति॑ष्ठितः॒ प्रति॑ष्ठितो॒ वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना॒-म्प्रति॑ष्ठितः ।12) प्रति॑ष्ठितो॒ यो यः प्रति॑ष्ठितः॒ प्रति॑ष्ठितो॒ यः ।12) प्रति॑ष्ठित॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒तः॒ ।13) य-स्स॒मे स॒मे यो य-स्स॒मे ।14) स॒मे भूम्यै॒ भूम्यै॑ स॒मे स॒मे भूम्यै᳚ ।15) भूम्यै॒ स्वा-थ्स्वा-द्भूम्यै॒ भूम्यै॒ स्वात् ।16) स्वा-द्योने॒-र्योने॒-स्स्वा-थ्स्वा-द्योनेः᳚ ।17) योने॑ रू॒ढो रू॒ढो योने॒-र्योने॑ रू॒ढः ।18) रू॒ढः प्रति॒ प्रति॑ रू॒ढो रू॒ढः प्रति॑ ।19) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।20) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।21) ति॒ष्ठ॒ति॒ यो यस्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यः ।22) यः प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं. यो यः प्र॒त्यम् ।23) प्र॒त्यं ंउप॑नत॒ उप॑नतः प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंउप॑नतः ।24) उप॑नत॒ स्त-न्त मुप॑नत॒ उप॑नत॒ स्तम् ।24) उप॑नत॒ इत्युप॑ - न॒तः॒ ।25) तं-वृँ॑श्चे-द्वृश्चे॒-त्त-न्तं-वृँ॑श्चेत् ।26) वृ॒श्चे॒-थ्स स वृ॑श्चे-द्वृश्चे॒-थ्सः ।27) स हि हि स स हि ।28) हि मेध॒-म्मेध॒ग्ं॒ हि हि मेध᳚म् ।29) मेध॑ म॒भ्य॑भि मेध॒-म्मेध॑ म॒भि ।30) अ॒भ्युप॑नत॒ उप॑नतो॒ ऽभ्य॑ भ्युप॑नतः ।31) उप॑नतः॒ पञ्चा॑रत्नि॒-म्पञ्चा॑रत्नि॒ मुप॑नत॒ उप॑नतः॒ पञ्चा॑रत्निम् ।31) उप॑नत॒ इत्युप॑ - न॒तः॒ ।32) पञ्चा॑रत्नि॒-न्तस्मै॒ तस्मै॒ पञ्चा॑रत्नि॒-म्पञ्चा॑रत्नि॒-न्तस्मै᳚ ।32) पञ्चा॑रत्नि॒मिति॒ पञ्च॑ - अ॒र॒त्नि॒म् ।33) तस्मै॑ वृश्चे-द्वृश्चे॒-त्तस्मै॒ तस्मै॑ वृश्चेत् ।34) वृ॒श्चे॒-द्यं-यंँ वृ॑श्चे-द्वृश्चे॒-द्यम् ।35) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।36) का॒मये॒तोपोप॑ का॒मये॑त का॒मये॒तोप॑ ।37) उपै॑न मेन॒ मुपो पै॑नम् ।38) ए॒न॒ मुत्त॑र॒ उत्त॑र एन मेन॒ मुत्त॑रः ।39) उत्त॑रो य॒ज्ञो य॒ज्ञ उत्त॑र॒ उत्त॑रो य॒ज्ञः ।39) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।40) य॒ज्ञो न॑मे-न्नमे-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो न॑मेत् ।41) न॒मे॒ दितीति॑ नमे-न्नमे॒ दिति॑ ।42) इति॒ पञ्चा᳚क्षरा॒ पञ्चा᳚क्ष॒ रेतीति॒ पञ्चा᳚क्षरा ।43) पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्तिः पञ्चा᳚क्षरा॒ पञ्चा᳚क्षरा प॒ङ्क्तिः ।43) पञ्चा᳚क्ष॒रेति॒ पञ्च॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।44) प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तः॑ प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्तिः पाङ्क्तः॑ ।45) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।46) य॒ज्ञ उपोप॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ उप॑ ।47) उपै॑न मेन॒ मुपो पै॑नम् ।48) ए॒न॒ मुत्त॑र॒ उत्त॑र एन मेन॒ मुत्त॑रः ।49) उत्त॑रो य॒ज्ञो य॒ज्ञ उत्त॑र॒ उत्त॑रो य॒ज्ञः ।49) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।50) य॒ज्ञो न॑मति नमति य॒ज्ञो य॒ज्ञो न॑मति ।॥ 17 ॥ (50/60)
1) vana̠spatī̍nā-mpaśa̠vya̍ḥ paśa̠vyō̍ vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā-mpaśa̠vya̍ḥ ।2) pa̠śa̠vya̍ḥ paśu̠mā-npa̍śu̠mā-npa̍śa̠vya̍ḥ paśa̠vya̍ḥ paśu̠mān ।3) pa̠śu̠mānē̠ vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mānē̠va ।3) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।4) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।5) bha̠va̠ti̠ prati̍ṣṭhita̠-mprati̍ṣṭhita-mbhavati bhavati̠ prati̍ṣṭhitam ।6) prati̍ṣṭhitaṃ vṛśchē-dvṛśchē̠-tprati̍ṣṭhita̠-mprati̍ṣṭhitaṃ vṛśchēt ।6) prati̍ṣṭhita̠miti̠ prati̍ - sthi̠ta̠m ।7) vṛ̠śchē̠-tpra̠ti̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍masya vṛśchē-dvṛśchē-tprati̠ṣṭhākā̍masya ।8) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma syai̠ṣa ē̠ṣa pra̍ti̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍ma syai̠ṣaḥ ।8) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠syēti̍ prati̠ṣṭhā - kā̠ma̠sya̠ ।9) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।10) vai vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ṃ vai vai vana̠spatī̍nām ।11) vana̠spatī̍nā̠-mprati̍ṣṭhita̠ḥ prati̍ṣṭhitō̠ vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠-mprati̍ṣṭhitaḥ ।12) prati̍ṣṭhitō̠ yō yaḥ prati̍ṣṭhita̠ḥ prati̍ṣṭhitō̠ yaḥ ।12) prati̍ṣṭhita̠ iti̠ prati̍ - sthi̠ta̠ḥ ।13) ya-ssa̠mē sa̠mē yō ya-ssa̠mē ।14) sa̠mē bhūmyai̠ bhūmyai̍ sa̠mē sa̠mē bhūmyai̎ ।15) bhūmyai̠ svā-thsvā-dbhūmyai̠ bhūmyai̠ svāt ।16) svā-dyōnē̠-ryōnē̠-ssvā-thsvā-dyōnē̎ḥ ।17) yōnē̍ rū̠ḍhō rū̠ḍhō yōnē̠-ryōnē̍ rū̠ḍhaḥ ।18) rū̠ḍhaḥ prati̠ prati̍ rū̠ḍhō rū̠ḍhaḥ prati̍ ।19) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।20) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।21) ti̠ṣṭha̠ti̠ yō yasti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yaḥ ।22) yaḥ pra̠tya-mpra̠tyaṃ. yō yaḥ pra̠tyam ।23) pra̠tyaṃ ṃupa̍nata̠ upa̍nataḥ pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃupa̍nataḥ ।24) upa̍nata̠ sta-nta mupa̍nata̠ upa̍nata̠ stam ।24) upa̍nata̠ ityupa̍ - na̠ta̠ḥ ।25) taṃ vṛ̍śchē-dvṛśchē̠-tta-ntaṃ vṛ̍śchēt ।26) vṛ̠śchē̠-thsa sa vṛ̍śchē-dvṛśchē̠-thsaḥ ।27) sa hi hi sa sa hi ।28) hi mēdha̠-mmēdha̠gṃ̠ hi hi mēdha̎m ।29) mēdha̍ ma̠bhya̍bhi mēdha̠-mmēdha̍ ma̠bhi ।30) a̠bhyupa̍nata̠ upa̍natō̠ 'bhya̍ bhyupa̍nataḥ ।31) upa̍nata̠ḥ pañchā̍ratni̠-mpañchā̍ratni̠ mupa̍nata̠ upa̍nata̠ḥ pañchā̍ratnim ।31) upa̍nata̠ ityupa̍ - na̠ta̠ḥ ।32) pañchā̍ratni̠-ntasmai̠ tasmai̠ pañchā̍ratni̠-mpañchā̍ratni̠-ntasmai̎ ।32) pañchā̍ratni̠miti̠ pañcha̍ - a̠ra̠tni̠m ।33) tasmai̍ vṛśchē-dvṛśchē̠-ttasmai̠ tasmai̍ vṛśchēt ।34) vṛ̠śchē̠-dyaṃ yaṃ vṛ̍śchē-dvṛśchē̠-dyam ।35) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।36) kā̠mayē̠tōpōpa̍ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̠tōpa̍ ।37) upai̍na mēna̠ mupō pai̍nam ।38) ē̠na̠ mutta̍ra̠ utta̍ra ēna mēna̠ mutta̍raḥ ।39) utta̍rō ya̠jñō ya̠jña utta̍ra̠ utta̍rō ya̠jñaḥ ।39) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।40) ya̠jñō na̍mē-nnamē-dya̠jñō ya̠jñō na̍mēt ।41) na̠mē̠ ditīti̍ namē-nnamē̠ diti̍ ।42) iti̠ pañchā̎kṣarā̠ pañchā̎kṣa̠ rētīti̠ pañchā̎kṣarā ।43) pañchā̎kṣarā pa̠ṅktiḥ pa̠ṅktiḥ pañchā̎kṣarā̠ pañchā̎kṣarā pa̠ṅktiḥ ।43) pañchā̎kṣa̠rēti̠ pañcha̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।44) pa̠ṅktiḥ pāṅkta̠ḥ pāṅkta̍ḥ pa̠ṅktiḥ pa̠ṅktiḥ pāṅkta̍ḥ ।45) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।46) ya̠jña upōpa̍ ya̠jñō ya̠jña upa̍ ।47) upai̍na mēna̠ mupō pai̍nam ।48) ē̠na̠ mutta̍ra̠ utta̍ra ēna mēna̠ mutta̍raḥ ।49) utta̍rō ya̠jñō ya̠jña utta̍ra̠ utta̍rō ya̠jñaḥ ।49) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।50) ya̠jñō na̍mati namati ya̠jñō ya̠jñō na̍mati ।॥ 17 ॥ (50/60)
meaning
The gods who drink soma become radiant; those who are purified through the oblation become worthy of the highest goals.
word by word
पशव्यPashavyaBelonging to or relating to Cattle
पशुPashuBeing
मान्MaanTo Honour, Respect
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
प्रतिष्ठितम्Pratisstthitam[My Mind] is Established [in Speech]
प्रतिPratiEvery
स्थितम्SthitamStanding, Staying, Situated
एषःEssahHe
प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्रतिष्ठितPratisstthitaEstablished
इतिItiRefers to something that precedes
स्थितSthitaAbiding, Situated in
रूढRuuddhaGrown, Developed, Budded
तिष्ठतिTisstthatiAbides
नतNataBent, Bowed, Bowing to, Saluting
सःSahHe
हिHiFor, Because
तस्मैTasmaiTo Him
पञ्चPan.caFive
उत्तरUttaraNorth
यज्ञYajnyaSacrifice
तरTaraCarrying across or beyond
पङ्क्तिPangktiRow, Set
उपUpaNear to
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एषEssaHe · This
कामKaamaDesire
यःYahHe Who
भूमिBhuumiEarth
नताःNataahBow down
तंTamHim · To You · That · Then
साSaaShe
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
एणEnnaBeautiful Black Deer
ताराTaaraaStar
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
verse 18
1) न॒म॒ति॒ षड॑रत्नि॒ग्ं॒ षड॑रत्नि-न्नमति नमति॒ षड॑रत्निम् ।2) षड॑रत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ षड॑रत्नि॒ग्ं॒ षड॑रत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य ।2) षड॑रत्नि॒मिति॒ षट् - अ॒र॒त्नि॒म् ।3) प्र॒ति॒ष्ठाका॑मस्य॒ ष-ट्थ्षट् प्र॑ति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑मस्य॒ षट् ।3) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा - का॒म॒स्य॒ ।4) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।5) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।6) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष् वृ॒तुष् वृ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।7) ऋ॒तुष् वे॒वैव र्तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।8) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।9) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।10) ति॒ष्ठ॒ति॒ स॒प्तार॑त्निग्ं स॒प्तार॑त्नि-न्तिष्ठति तिष्ठति स॒प्तार॑त्निम् ।11) स॒प्तार॑त्नि-म्प॒शुका॑मस्य प॒शुका॑मस्य स॒प्तार॑त्निग्ं स॒प्तार॑त्नि-म्प॒शुका॑मस्य ।11) स॒प्तार॑त्नि॒मिति॑ स॒प्त - अ॒र॒त्नि॒म् ।12) प॒शुका॑मस्य स॒प्तप॑दा स॒प्तप॑दा प॒शुका॑मस्य प॒शुका॑मस्य स॒प्तप॑दा ।12) प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु - का॒म॒स्य॒ ।13) स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री॒ शक्व॑री स॒प्तप॑दा स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री ।13) स॒प्तप॒देति॑ स॒प्त - प॒दा॒ ।14) शक्व॑री प॒शवः॑ प॒शव॒-श्शक्व॑री॒ शक्व॑री प॒शवः॑ ।15) प॒शव॒-श्शक्व॑री॒ शक्व॑री प॒शवः॑ प॒शव॒-श्शक्व॑री ।16) शक्व॑री प॒शू-न्प॒शू-ञ्छक्व॑री॒ शक्व॑री प॒शून् ।17) प॒शूने॒ वैव प॒शू-न्प॒शूने॒व ।18) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।19) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।20) रु॒न्धे॒ नवा॑रत्नि॒-न्नवा॑रत्निग्ं रुन्धे रुन्धे॒ नवा॑रत्निम् ।21) नवा॑रत्नि॒-न्तेज॑स्कामस्य॒ तेज॑स्कामस्य॒ नवा॑रत्नि॒-न्नवा॑रत्नि॒-न्तेज॑स्कामस्य ।21) नवा॑रत्नि॒मिति॒ नव॑ - अ॒र॒त्नि॒म् ।22) तेज॑स्कामस्य त्रि॒वृता᳚ त्रि॒वृता॒ तेज॑स्कामस्य॒ तेज॑स्कामस्य त्रि॒वृता᳚ ।22) तेज॑स्काम॒स्येति॒ तेजः॑ - का॒म॒स्य॒ ।23) त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न॒ स्तोमे॑न त्रि॒वृता᳚ त्रि॒वृता॒ स्तोमे॑न ।23) त्रि॒वृतेति॑ त्रि - वृता᳚ ।24) स्तोमे॑न॒ सम्मि॑त॒ग्ं॒ सम्मि॑त॒ग्ग्॒ स्तोमे॑न॒ स्तोमे॑न॒ सम्मि॑तम् ।25) सम्मि॑त॒-न्तेज॒ स्तेज॒-स्सम्मि॑त॒ग्ं॒ सम्मि॑त॒-न्तेजः॑ ।25) सम्मि॑त॒मिति॒ सं - मि॒त॒म् ।26) तेज॑ स्त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-त्तेज॒ स्तेज॑ स्त्रि॒वृत् ।27) त्रि॒वृ-त्ते॑ज॒स्वी ते॑ज॒स्वी त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-त्ते॑ज॒स्वी ।27) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।28) ते॒ज॒ स्व्ये॑वैव ते॑ज॒स्वी ते॑ज॒स्व्ये॑व ।29) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।30) भ॒व॒ त्येका॑दशारत्नि॒ मेका॑दशारत्नि-म्भवति भव॒ त्येका॑दशारत्निम् ।31) एका॑दशारत्नि मिन्द्रि॒यका॑म स्येन्द्रि॒यका॑म॒स्यै का॑दशारत्नि॒ मेका॑दशारत्नि मिन्द्रि॒यका॑मस्य ।31) एका॑दशारत्नि॒मित्येका॑दश - अ॒र॒त्नि॒म् ।32) इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ स्यैका॑दशाक्ष॒रै का॑दशाक्ष रेन्द्रि॒यका॑म स्येन्द्रि॒यका॑म॒ स्यैका॑दशाक्षरा ।32) इ॒न्द्रि॒यका॑म॒स्येती᳚न्द्रि॒य - का॒म॒स्य॒ ।33) एका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गेका॑दशाक्ष॒ रैका॑दशाक्षरा त्रि॒ष्टुक् ।33) एका॑दशाक्ष॒रेत्येका॑दश - अ॒क्ष॒रा॒ ।34) त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रि॒यम् ।35) इ॒न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्त्रि॒ष्टुक् ।36) त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रिया॒वी न्द्रि॑या॒वी त्रि॒ष्टु-क्त्रि॒ष्टु गि॑न्द्रिया॒वी ।37) इ॒न्द्रि॒या॒व्ये॑ वैवेन्द्रि॑या॒वी न्द्रि॑या॒ व्ये॑व ।38) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।39) भ॒व॒ति॒ पञ्च॑दशारत्नि॒-म्पञ्च॑दशारत्नि-म्भवति भवति॒ पञ्च॑दशारत्निम् ।40) पञ्च॑दशारत्नि॒-म्भ्रातृ॑व्यवतो॒ भ्रातृ॑व्यवतः॒ पञ्च॑दशारत्नि॒-म्पञ्च॑दशारत्नि॒-म्भ्रातृ॑व्यवतः ।40) पञ्च॑दशारत्नि॒मिति॒ पञ्च॑दश - अ॒र॒त्नि॒म् ।41) भ्रातृ॑व्यवतः पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो भ्रातृ॑व्यवतो॒ भ्रातृ॑व्यवतः पञ्चद॒शः ।41) भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - व॒तः॒ ।42) प॒ञ्च॒द॒शो वज्रो॒ वज्रः॑ पञ्चद॒शः प॑ञ्चद॒शो वज्रः॑ ।42) प॒ञ्च॒द॒श इति॑ पञ्च - द॒शः ।43) वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ वज्रो॒ वज्रो॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै ।44) भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑शारत्निग्ं स॒प्तद॑शारत्नि॒-म्भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑शारत्निम् ।44) भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - अ॒भि॒भू॒त्यै॒ ।45) स॒प्तद॑शारत्नि-म्प्र॒जाका॑मस्य प्र॒जाका॑मस्य स॒प्तद॑शारत्निग्ं स॒प्तद॑शारत्नि-म्प्र॒जाका॑मस्य ।45) स॒प्तद॑शारत्नि॒मिति॑ स॒प्तद॑श - अ॒र॒त्नि॒म् ।46) प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शः प्र॒जाका॑मस्य प्र॒जाका॑मस्य सप्तद॒शः ।46) प्र॒जाका॑म॒स्येति॑ प्र॒जा - का॒म॒स्य॒ ।47) स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः ।47) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।48) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।48) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।49) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।49) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।50) आप्त्या॒ एक॑विग्ंशत्यरत्नि॒ मेक॑विग्ंशत्यरत्नि॒ माप्त्या॒ आप्त्या॒ एक॑विग्ंशत्यरत्निम् ।51) एक॑विग्ंशत्यरत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑म॒ स्यैक॑विग्ंशत्यरत्नि॒ मेक॑विग्ंशत्यरत्नि-म्प्रति॒ष्ठाका॑मस्य ।51) एक॑विग्ंशत्यरत्नि॒मित्येक॑विग्ंशति - अ॒र॒त्नि॒म् ।52) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म स्यैकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्र॑ति॒ष्ठाका॑मस्य प्रति॒ष्ठाका॑म स्यैकवि॒ग्ं॒शः ।52) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒स्येति॑ प्रति॒ष्ठा - का॒म॒स्य॒ ।53) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना मेकवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोमा॑नाम् ।53) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।54) स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना-म्प्रति॒ष्ठा ।55) प्र॒ति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा प्रति॑ष्ठित्यै ।55) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।56) प्रति॑ष्ठित्या अ॒ष्टाश्रि॑ र॒ष्टाश्रिः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒ष्टाश्रिः॑ ।56) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।57) अ॒ष्टाश्रि॑-र्भवति भव त्य॒ष्टाश्रि॑ र॒ष्टाश्रि॑-र्भवति ।57) अ॒ष्टाश्रि॒रित्य॒ष्टा - अ॒श्रिः॒ ।58) भ॒व॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा भवति भव त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।59) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।59) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।60) गा॒य॒त्री तेज॒ स्तेजो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री तेजः॑ ।61) तेजो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री तेज॒ स्तेजो॑ गाय॒त्री ।62) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री ।63) गा॒य॒त्री य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒खम् ।64) य॒ज्ञ॒मु॒ख-न्तेज॑सा॒ तेज॑सा यज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख-न्तेज॑सा ।64) य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ - मु॒खम् ।65) तेज॑सै॒वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।66) ए॒व गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒यैवैव गा॑यत्रि॒या ।67) गा॒य॒त्रि॒या य॑ज्ञमु॒खेन॑ यज्ञमु॒खेन॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या य॑ज्ञमु॒खेन॑ ।68) य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो यज्ञमु॒खेन॑ यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑तः ।68) य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ - मु॒खेन॑ ।69) सम्मि॑त॒ इति॒ सं - मि॒तः॒ ।॥ 18 ॥ (69/100)॥ अ. 3 ॥
1) na̠ma̠ti̠ ṣaḍa̍ratni̠gṃ̠ ṣaḍa̍ratni-nnamati namati̠ ṣaḍa̍ratnim ।2) ṣaḍa̍ratni-mprati̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍masya̠ ṣaḍa̍ratni̠gṃ̠ ṣaḍa̍ratni-mprati̠ṣṭhākā̍masya ।2) ṣaḍa̍ratni̠miti̠ ṣaṭ - a̠ra̠tni̠m ।3) pra̠ti̠ṣṭhākā̍masya̠ ṣa-ṭthṣaṭ pra̍ti̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍masya̠ ṣaṭ ।3) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠syēti̍ prati̠ṣṭhā - kā̠ma̠sya̠ ।4) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।5) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।6) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣ vṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।7) ṛ̠tuṣ vē̠vaiva rtuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।8) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।9) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।10) ti̠ṣṭha̠ti̠ sa̠ptāra̍tnigṃ sa̠ptāra̍tni-ntiṣṭhati tiṣṭhati sa̠ptāra̍tnim ।11) sa̠ptāra̍tni-mpa̠śukā̍masya pa̠śukā̍masya sa̠ptāra̍tnigṃ sa̠ptāra̍tni-mpa̠śukā̍masya ।11) sa̠ptāra̍tni̠miti̍ sa̠pta - a̠ra̠tni̠m ।12) pa̠śukā̍masya sa̠ptapa̍dā sa̠ptapa̍dā pa̠śukā̍masya pa̠śukā̍masya sa̠ptapa̍dā ।12) pa̠śukā̍ma̠syēti̍ pa̠śu - kā̠ma̠sya̠ ।13) sa̠ptapa̍dā̠ śakva̍rī̠ śakva̍rī sa̠ptapa̍dā sa̠ptapa̍dā̠ śakva̍rī ।13) sa̠ptapa̠dēti̍ sa̠pta - pa̠dā̠ ।14) śakva̍rī pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠-śśakva̍rī̠ śakva̍rī pa̠śava̍ḥ ।15) pa̠śava̠-śśakva̍rī̠ śakva̍rī pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠-śśakva̍rī ।16) śakva̍rī pa̠śū-npa̠śū-ñChakva̍rī̠ śakva̍rī pa̠śūn ।17) pa̠śūnē̠ vaiva pa̠śū-npa̠śūnē̠va ।18) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।19) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।20) ru̠ndhē̠ navā̍ratni̠-nnavā̍ratnigṃ rundhē rundhē̠ navā̍ratnim ।21) navā̍ratni̠-ntēja̍skāmasya̠ tēja̍skāmasya̠ navā̍ratni̠-nnavā̍ratni̠-ntēja̍skāmasya ।21) navā̍ratni̠miti̠ nava̍ - a̠ra̠tni̠m ।22) tēja̍skāmasya tri̠vṛtā̎ tri̠vṛtā̠ tēja̍skāmasya̠ tēja̍skāmasya tri̠vṛtā̎ ।22) tēja̍skāma̠syēti̠ tēja̍ḥ - kā̠ma̠sya̠ ।23) tri̠vṛtā̠ stōmē̍na̠ stōmē̍na tri̠vṛtā̎ tri̠vṛtā̠ stōmē̍na ।23) tri̠vṛtēti̍ tri - vṛtā̎ ।24) stōmē̍na̠ sammi̍ta̠gṃ̠ sammi̍ta̠gg̠ stōmē̍na̠ stōmē̍na̠ sammi̍tam ।25) sammi̍ta̠-ntēja̠ stēja̠-ssammi̍ta̠gṃ̠ sammi̍ta̠-ntēja̍ḥ ।25) sammi̍ta̠miti̠ saṃ - mi̠ta̠m ।26) tēja̍ stri̠vṛ-ttri̠vṛ-ttēja̠ stēja̍ stri̠vṛt ।27) tri̠vṛ-ttē̍ja̠svī tē̍ja̠svī tri̠vṛ-ttri̠vṛ-ttē̍ja̠svī ।27) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।28) tē̠ja̠ svyē̍vaiva tē̍ja̠svī tē̍ja̠svyē̍va ।29) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।30) bha̠va̠ tyēkā̍daśāratni̠ mēkā̍daśāratni-mbhavati bhava̠ tyēkā̍daśāratnim ।31) ēkā̍daśāratni mindri̠yakā̍ma syēndri̠yakā̍ma̠syai kā̍daśāratni̠ mēkā̍daśāratni mindri̠yakā̍masya ।31) ēkā̍daśāratni̠mityēkā̍daśa - a̠ra̠tni̠m ।32) i̠ndri̠yakā̍ma̠ syaikā̍daśākṣa̠rai kā̍daśākṣa rēndri̠yakā̍ma syēndri̠yakā̍ma̠ syaikā̍daśākṣarā ।32) i̠ndri̠yakā̍ma̠syētī̎mdri̠ya - kā̠ma̠sya̠ ।33) ēkā̍daśākṣarā tri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gēkā̍daśākṣa̠ raikā̍daśākṣarā tri̠ṣṭuk ।33) ēkā̍daśākṣa̠rētyēkā̍daśa - a̠kṣa̠rā̠ ।34) tri̠ṣṭu gi̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya-ntri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gi̍ndri̠yam ।35) i̠ndri̠ya-ntri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gi̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya-ntri̠ṣṭuk ।36) tri̠ṣṭu gi̍ndriyā̠vī ndri̍yā̠vī tri̠ṣṭu-ktri̠ṣṭu gi̍ndriyā̠vī ।37) i̠ndri̠yā̠vyē̍ vaivēndri̍yā̠vī ndri̍yā̠ vyē̍va ।38) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।39) bha̠va̠ti̠ pañcha̍daśāratni̠-mpañcha̍daśāratni-mbhavati bhavati̠ pañcha̍daśāratnim ।40) pañcha̍daśāratni̠-mbhrātṛ̍vyavatō̠ bhrātṛ̍vyavata̠ḥ pañcha̍daśāratni̠-mpañcha̍daśāratni̠-mbhrātṛ̍vyavataḥ ।40) pañcha̍daśāratni̠miti̠ pañcha̍daśa - a̠ra̠tni̠m ।41) bhrātṛ̍vyavataḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō bhrātṛ̍vyavatō̠ bhrātṛ̍vyavataḥ pañchada̠śaḥ ।41) bhrātṛ̍vyavata̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - va̠ta̠ḥ ।42) pa̠ñcha̠da̠śō vajrō̠ vajra̍ḥ pañchada̠śaḥ pa̍ñchada̠śō vajra̍ḥ ।42) pa̠ñcha̠da̠śa iti̍ pañcha - da̠śaḥ ।43) vajrō̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ vajrō̠ vajrō̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai ।44) bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̠ptada̍śāratnigṃ sa̠ptada̍śāratni̠-mbhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̠ptada̍śāratnim ।44) bhrātṛ̍vyābhibhūtyā̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - a̠bhi̠bhū̠tyai̠ ।45) sa̠ptada̍śāratni-mpra̠jākā̍masya pra̠jākā̍masya sa̠ptada̍śāratnigṃ sa̠ptada̍śāratni-mpra̠jākā̍masya ।45) sa̠ptada̍śāratni̠miti̍ sa̠ptada̍śa - a̠ra̠tni̠m ।46) pra̠jākā̍masya saptada̠śa-ssa̍ptada̠śaḥ pra̠jākā̍masya pra̠jākā̍masya saptada̠śaḥ ।46) pra̠jākā̍ma̠syēti̍ pra̠jā - kā̠ma̠sya̠ ।47) sa̠pta̠da̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssaptada̠śa-ssa̍ptada̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।47) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।48) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।48) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।49) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।49) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।50) āptyā̠ ēka̍vigṃśatyaratni̠ mēka̍vigṃśatyaratni̠ māptyā̠ āptyā̠ ēka̍vigṃśatyaratnim ।51) ēka̍vigṃśatyaratni-mprati̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍ma̠ syaika̍vigṃśatyaratni̠ mēka̍vigṃśatyaratni-mprati̠ṣṭhākā̍masya ।51) ēka̍vigṃśatyaratni̠mityēka̍vigṃśati - a̠ra̠tni̠m ।52) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma syaikavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ pra̍ti̠ṣṭhākā̍masya prati̠ṣṭhākā̍ma syaikavi̠gṃ̠śaḥ ।52) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠syēti̍ prati̠ṣṭhā - kā̠ma̠sya̠ ।53) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa-sstōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā mēkavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śa-sstōmā̍nām ।53) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।54) stōmā̍nā-mprati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā stōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā-mprati̠ṣṭhā ।55) pra̠ti̠ṣṭhā prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā prati̍ṣṭhityai ।55) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।56) prati̍ṣṭhityā a̠ṣṭāśri̍ ra̠ṣṭāśri̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā a̠ṣṭāśri̍ḥ ।56) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।57) a̠ṣṭāśri̍-rbhavati bhava tya̠ṣṭāśri̍ ra̠ṣṭāśri̍-rbhavati ।57) a̠ṣṭāśri̠ritya̠ṣṭā - a̠śri̠ḥ ।58) bha̠va̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā bhavati bhava tya̠ṣṭākṣa̍rā ।59) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।59) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।60) gā̠ya̠trī tēja̠ stējō̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī tēja̍ḥ ।61) tējō̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī tēja̠ stējō̍ gāya̠trī ।62) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trī ।63) gā̠ya̠trī ya̍jñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī ya̍jñamu̠kham ।64) ya̠jña̠mu̠kha-ntēja̍sā̠ tēja̍sā yajñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha-ntēja̍sā ।64) ya̠jña̠mu̠khamiti̍ yajña - mu̠kham ।65) tēja̍sai̠vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।66) ē̠va gā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yaivaiva gā̍yatri̠yā ।67) gā̠ya̠tri̠yā ya̍jñamu̠khēna̍ yajñamu̠khēna̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā ya̍jñamu̠khēna̍ ।68) ya̠jña̠mu̠khēna̠ sammi̍ta̠-ssammi̍tō yajñamu̠khēna̍ yajñamu̠khēna̠ sammi̍taḥ ।68) ya̠jña̠mu̠khēnēti̍ yajña - mu̠khēna̍ ।69) sammi̍ta̠ iti̠ saṃ - mi̠ta̠ḥ ।॥ 18 ॥ (69/100)॥ a. 3 ॥
meaning
Through these sacred fires and the oblations poured into them, the sacrificer and the priest attain union with the divine powers.
word by word
षट्SsattSix
प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
प्रतिPratiEvery
तिष्ठतिTisstthatiAbides
सप्तSaptaSeven
पशुPashuBeing
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
नवNavaNew, Fresh, Young
तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
त्रिTriThree
सःSahHe
तेजस्वीTejasviiFilled with Tejas or Fiery Energy
वृत्VrtTo take place, Occur
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
इतिItiRefers to something that precedes
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
पञ्चPan.caFive
दशDashaTen
प्रजाःPrajaahPeople
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
स्थाSthaaTo Abide
तेजोTejoEnergy signifying Fire
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
यज्ञYajnyaSacrifice
अANot
कामKaamaDesire
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
पदPadaFoot
वृत्तVrttaRound, Rounded, Circular
सम्SamTogether with
तेजTejaFiery Energy
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
वटVattaBanyan
दासDaasaServant
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
स्थSthaAbiding
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
मुखMukhaFace
verse 19
1) पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ त्वा पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै त्वा᳚ ।2) त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाय त्वा त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाय ।3) अ॒न्तरि॑क्षाय त्वा त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒ न्तरि॑क्षाय त्वा ।4) त्वा॒ दि॒वे दि॒वे त्वा᳚ त्वा दि॒वे ।5) दि॒वे त्वा᳚ त्वा दि॒वे दि॒वे त्वा᳚ ।6) त्वे तीति॑ त्वा॒ त्वेति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒है॒भ्य ए॒भ्य आ॑हा है॒भ्यः ।9) ए॒भ्य ए॒वै वैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।10) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।11) ए॒न॒म् ँलो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ एन मेनम् ँलो॒केभ्यः॑ ।12) लो॒केभ्यः॒ प्र प्र लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यः॒ प्र ।13) प्रोक्ष॑ त्युक्षति॒ प्र प्रोक्ष॑ति ।14) उ॒क्ष॒ति॒ परा᳚ञ्च॒-म्परा᳚ञ्च मुक्ष त्युक्षति॒ परा᳚ञ्चम् ।15) परा᳚ञ्च॒-म्प्र प्र परा᳚ञ्च॒-म्परा᳚ञ्च॒-म्प्र ।16) प्रोक्ष॑ त्युक्षति॒ प्र प्रोक्ष॑ति ।17) उ॒क्ष॒ति॒ परा॒-म्परा॑ ंउक्ष त्युक्षति॒ परां॑ ।18) परा॑ ंइवेव॒ परा॒-म्परा॑ ंइव ।19) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।20) हि सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो हि हि सु॑व॒र्गः ।21) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।21) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।22) लो॒कः क्रू॒र-ङ्क्रू॒रम् ँलो॒को लो॒कः क्रू॒रम् ।23) क्रू॒र मि॑वेव क्रू॒र-ङ्क्रू॒र मि॑व ।24) इ॒व॒ वै वा इ॑वेव॒ वै ।25) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।26) ए॒त-त्क॑रोति करो त्ये॒त दे॒त-त्क॑रोति ।27) क॒रो॒ति॒ य-द्य-त्क॑रोति करोति॒ यत् ।28) य-त्खन॑ति॒ खन॑ति॒ य-द्य-त्खन॑ति ।29) खन॑ त्य॒पो॑ ऽपः खन॑ति॒ खन॑ त्य॒पः ।30) अ॒पो ऽवा वा॒पो॑ ऽपो ऽव॑ ।31) अव॑ नयति नय॒ त्यवाव॑ नयति ।32) न॒य॒ति॒ शान्त्यै॒ शान्त्यै॑ नयति नयति॒ शान्त्यै᳚ ।33) शान्त्यै॒ यव॑मती॒-र्यव॑मती॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ यव॑मतीः ।34) यव॑मती॒ रवाव॒ यव॑मती॒-र्यव॑मती॒ रव॑ ।34) यव॑मती॒रिति॒ यव॑ - म॒तीः॒ ।35) अव॑ नयति नय॒ त्यवाव॑ नयति ।36) न॒य॒ त्यू-र्गूर्-न्न॑यति नय॒ त्यूर्क् ।37) ऊर्ग् वै वा ऊ-र्गूर्ग् वै ।38) वै यवो॒ यवो॒ वै वै यवः॑ ।39) यवो॒ यज॑मानेन॒ यज॑मानेन॒ यवो॒ यवो॒ यज॑मानेन ।40) यज॑मानेन॒ यूपो॒ यूपो॒ यज॑मानेन॒ यज॑मानेन॒ यूपः॑ ।41) यूप॒-स्सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो॒ यूपो॒ यूप॒-स्सम्मि॑तः ।42) सम्मि॑तो॒ यावा॒न्॒. यावा॒-न्थ्सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो॒ यावान्॑ ।42) सम्मि॑त॒ इति॒ सं - मि॒तः॒ ।43) यावा॑ने॒ वैव यावा॒न्॒. यावा॑ने॒व ।44) ए॒व यज॑मानो॒ यज॑मान ए॒वैव यज॑मानः ।45) यज॑मान॒ स्ताव॑ती॒-न्ताव॑तीं॒-यँज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्ताव॑तीम् ।46) ताव॑ती मे॒वैव ताव॑ती॒-न्ताव॑ती मे॒व ।47) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।48) अ॒स्मि॒-न्नूर्ज॒ मूर्ज॑ मस्मि-न्नस्मि॒-न्नूर्ज᳚म् ।49) ऊर्ज॑-न्दधाति दधा॒ त्यूर्ज॒ मूर्ज॑-न्दधाति ।50) द॒धा॒ति॒ पि॒तृ॒णा-म्पि॑तृ॒णा-न्द॑धाति दधाति पितृ॒णाम् ।॥ 19 ॥ (50/53)
1) pṛ̠thi̠vyai tvā̎ tvā pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyai tvā̎ ।2) tvā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāya tvā tvā̠ 'ntari̍kṣāya ।3) a̠ntari̍kṣāya tvā tvā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ ntari̍kṣāya tvā ।4) tvā̠ di̠vē di̠vē tvā̎ tvā di̠vē ।5) di̠vē tvā̎ tvā di̠vē di̠vē tvā̎ ।6) tvē tīti̍ tvā̠ tvēti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠hai̠bhya ē̠bhya ā̍hā hai̠bhyaḥ ।9) ē̠bhya ē̠vai vaibhya ē̠bhya ē̠va ।10) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।11) ē̠na̠m ँlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ēna mēnam ँlō̠kēbhya̍ḥ ।12) lō̠kēbhya̠ḥ pra pra lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̠ḥ pra ।13) prōkṣa̍ tyukṣati̠ pra prōkṣa̍ti ।14) u̠kṣa̠ti̠ parā̎mcha̠-mparā̎mcha mukṣa tyukṣati̠ parā̎mcham ।15) parā̎mcha̠-mpra pra parā̎mcha̠-mparā̎mcha̠-mpra ।16) prōkṣa̍ tyukṣati̠ pra prōkṣa̍ti ।17) u̠kṣa̠ti̠ parā̠-mparā̍ ṃukṣa tyukṣati̠ parāṃ̍ ।18) parā̍ ṃivēva̠ parā̠-mparā̍ ṃiva ।19) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।20) hi su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō hi hi su̍va̠rgaḥ ।21) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।21) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।22) lō̠kaḥ krū̠ra-ṅkrū̠ram ँlō̠kō lō̠kaḥ krū̠ram ।23) krū̠ra mi̍vēva krū̠ra-ṅkrū̠ra mi̍va ।24) i̠va̠ vai vā i̍vēva̠ vai ।25) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।26) ē̠ta-tka̍rōti karō tyē̠ta dē̠ta-tka̍rōti ।27) ka̠rō̠ti̠ ya-dya-tka̍rōti karōti̠ yat ।28) ya-tkhana̍ti̠ khana̍ti̠ ya-dya-tkhana̍ti ।29) khana̍ tya̠pō̍ 'paḥ khana̍ti̠ khana̍ tya̠paḥ ।30) a̠pō 'vā vā̠pō̍ 'pō 'va̍ ।31) ava̍ nayati naya̠ tyavāva̍ nayati ।32) na̠ya̠ti̠ śāntyai̠ śāntyai̍ nayati nayati̠ śāntyai̎ ।33) śāntyai̠ yava̍matī̠-ryava̍matī̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ yava̍matīḥ ।34) yava̍matī̠ ravāva̠ yava̍matī̠-ryava̍matī̠ rava̍ ।34) yava̍matī̠riti̠ yava̍ - ma̠tī̠ḥ ।35) ava̍ nayati naya̠ tyavāva̍ nayati ।36) na̠ya̠ tyū-rgūr-nna̍yati naya̠ tyūrk ।37) ūrg vai vā ū-rgūrg vai ।38) vai yavō̠ yavō̠ vai vai yava̍ḥ ।39) yavō̠ yaja̍mānēna̠ yaja̍mānēna̠ yavō̠ yavō̠ yaja̍mānēna ।40) yaja̍mānēna̠ yūpō̠ yūpō̠ yaja̍mānēna̠ yaja̍mānēna̠ yūpa̍ḥ ।41) yūpa̠-ssammi̍ta̠-ssammi̍tō̠ yūpō̠ yūpa̠-ssammi̍taḥ ।42) sammi̍tō̠ yāvā̠n̠. yāvā̠-nthsammi̍ta̠-ssammi̍tō̠ yāvān̍ ।42) sammi̍ta̠ iti̠ saṃ - mi̠ta̠ḥ ।43) yāvā̍nē̠ vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍nē̠va ।44) ē̠va yaja̍mānō̠ yaja̍māna ē̠vaiva yaja̍mānaḥ ।45) yaja̍māna̠ stāva̍tī̠-ntāva̍tī̠ṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ stāva̍tīm ।46) tāva̍tī mē̠vaiva tāva̍tī̠-ntāva̍tī mē̠va ।47) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।48) a̠smi̠-nnūrja̠ mūrja̍ masmi-nnasmi̠-nnūrja̎m ।49) ūrja̍-ndadhāti dadhā̠ tyūrja̠ mūrja̍-ndadhāti ।50) da̠dhā̠ti̠ pi̠tṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇā-nda̍dhāti dadhāti pitṛ̠ṇām ।॥ 19 ॥ (50/53)
meaning
The fire of the eastern altar is lit first; from it all other fires receive their sacred nature and purpose.
word by word
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एनम्Enam[Praying to] Him
प्रPraPrefix
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
इवIvaLike
हिHiFor, Because
लोकोLokoWorld
लोकLokaWorld, Men
इतिItiRefers to something that precedes
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
करोKaro[Please] do
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
यत्YatWhich
अवAvaA prefix
सःSahHe
पृथिवीPrthiviiEarth, World
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एनाम्EnaamHer
एणEnnaBeautiful Black Deer
परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession
परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
लोकाःLokaahWorlds
गाGaaShare
पाPaaGuarding, Protecting
आपोAapoAll-Pervading
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
मतिःMatihMind, Intelligence, Understanding
सम्SamTogether with
तवातिTava-Ati(How can we describe) Your great (Deeds in the Battle?)
दधDadhaGiving
verse 20
1) पि॒तृ॒णाग्ं सद॑न॒ग्ं॒ सद॑न-म्पितृ॒णा-म्पि॑तृ॒णाग्ं सद॑नम् ।2) सद॑न मस्यसि॒ सद॑न॒ग्ं॒ सद॑न मसि ।3) अ॒सी तीत्य॑ स्य॒सीति॑ ।4) इति॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रितीति॑ ब॒र्॒हिः ।5) ब॒र्॒हि रवाव॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रव॑ ।6) अव॑ स्तृणाति स्तृणा॒ त्यवाव॑ स्तृणाति ।7) स्तृ॒णा॒ति॒ पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑-म्पितृदेव॒त्यग्ग्॑ स्तृणाति स्तृणाति पितृदेव॒त्य᳚म् ।8) पि॒तृ॒दे॒व॒त्यग्ं॑ हि हि पि॑तृदेव॒त्य॑-म्पितृदेव॒त्यग्ं॑ हि ।8) पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑मिति॑ पितृ - दे॒व॒त्य᳚म् ।9) ह्ये॑त दे॒तद्धि ह्ये॑तत् ।10) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।11) य-न्निखा॑त॒-न्निखा॑तं॒-यँ-द्य-न्निखा॑तम् ।12) निखा॑तं॒-यँ-द्य-न्निखा॑त॒-न्निखा॑तं॒-यँत् ।12) निखा॑त॒मिति॒ नि - खा॒त॒म् ।13) य-द्ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-र्य-द्य-द्ब॒र्॒हिः ।14) ब॒र्॒हि रन॑वस्ती॒र्या न॑वस्तीर्य ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रन॑वस्तीर्य ।15) अन॑वस्तीर्य मिनु॒या-न्मि॑नु॒या दन॑वस्ती॒र्या न॑वस्तीर्य मिनु॒यात् ।15) अन॑वस्ती॒र्येत्यन॑व - स्ती॒र्य॒ ।16) मि॒नु॒या-त्पि॑तृदेव॒त्यः॑ पितृदेव॒त्यो॑ मिनु॒या-न्मि॑नु॒या-त्पि॑तृदेव॒त्यः॑ ।17) पि॒तृ॒दे॒व॒त्यो॑ निखा॑तो॒ निखा॑तः पितृदेव॒त्यः॑ पितृदेव॒त्यो॑ निखा॑तः ।17) पि॒तृ॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ पितृ - दे॒व॒त्यः॑ ।18) निखा॑त-स्स्या-थ्स्या॒-न्निखा॑तो॒ निखा॑त-स्स्यात् ।18) निखा॑त॒ इति॒ नि - खा॒तः॒ ।19) स्या॒-द्ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-स्स्या᳚-थ्स्या-द्ब॒र्॒हिः ।20) ब॒र्॒हि र॑व॒स्तीर्या॑ व॒स्तीर्य॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि र॑व॒स्तीर्य॑ ।21) अ॒व॒स्तीर्य॑ मिनोति मिनो त्यव॒स्तीर्या॑ व॒स्तीर्य॑ मिनोति ।21) अ॒व॒स्तीर्येत्य॑व - स्तीर्य॑ ।22) मि॒नो॒ त्य॒स्या म॒स्या-म्मि॑नोति मिनो त्य॒स्याम् ।23) अ॒स्या मे॒वै वास्या म॒स्या मे॒व ।24) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।25) ए॒न॒-म्मि॒नो॒ति॒ मि॒नो॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-म्मि॒नो॒ति॒ ।26) मि॒नो॒ति॒ यू॒प॒श॒क॒लं-यूँ॑पशक॒ल-म्मि॑नोति मिनोति यूपशक॒लम् ।27) यू॒प॒श॒क॒ल मवाव॑ यूपशक॒लं-यूँ॑पशक॒ल मव॑ ।27) यू॒प॒श॒क॒लमिति॑ यूप - श॒क॒लम् ।28) अवा᳚स्य त्यस्य॒ त्यवा वा᳚स्यति ।29) अ॒स्य॒ति॒ सते॑जस॒ग्ं॒ सते॑जस मस्य त्यस्यति॒ सते॑जसम् ।30) सते॑जस मे॒वैव सते॑जस॒ग्ं॒ सते॑जस मे॒व ।30) सते॑जस॒मिति॒ स - ते॒ज॒स॒म् ।31) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।32) ए॒न॒-म्मि॒नो॒ति॒ मि॒नो॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-म्मि॒नो॒ति॒ ।33) मि॒नो॒ति॒ दे॒वो दे॒वो मि॑नोति मिनोति दे॒वः ।34) दे॒व स्त्वा᳚ त्वा दे॒वो दे॒व स्त्वा᳚ ।35) त्वा॒ स॒वि॒ता स॑वि॒ता त्वा᳚ त्वा सवि॒ता ।36) स॒वि॒ता मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॑ सवि॒ता स॑वि॒ता मद्ध्वा᳚ ।37) मद्ध्वा॑ ऽन-क्त्वनक्तु॒ मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॑ ऽनक्तु ।38) अ॒न॒-क्त्वितीत्य॑ न-क्त्वन॒क्त्विति॑ ।39) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।40) आ॒ह॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा ऽऽहाह॒ तेज॑सा ।41) तेज॑सै॒वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।42) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।43) ए॒न॒ म॒न॒-क्त्य॒न॒-क्त्ये॒न॒ मे॒न॒ म॒न॒क्ति॒ ।44) अ॒न॒क्ति॒ सु॒पि॒प्प॒लाभ्यः॑ सुपिप्प॒लाभ्यो॑ ऽन-क्त्यनक्ति सुपिप्प॒लाभ्यः॑ ।45) सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॑ स्त्वा त्वा सुपिप्प॒लाभ्यः॑ सुपिप्प॒लाभ्य॑ स्त्वा ।45) सु॒पि॒प्प॒लाभ्य॒ इति॑ सु - पि॒प्प॒लाभ्यः॑ ।46) त्वौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य स्त्वा॒ त्वौष॑धीभ्यः ।47) ओष॑धीभ्य॒ इतीत्योष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य॒ इति॑ ।47) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।48) इति॑ च॒षाल॑-ञ्च॒षाल॒ मितीति॑ च॒षाल᳚म् ।49) च॒षाल॒-म्प्रति॒ प्रति॑ च॒षाल॑-ञ्च॒षाल॒-म्प्रति॑ ।50) प्रति॑ मुञ्चति मुञ्चति॒ प्रति॒ प्रति॑ मुञ्चति ।॥ 20 ॥ (50/60)
1) pi̠tṛ̠ṇāgṃ sada̍na̠gṃ̠ sada̍na-mpitṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇāgṃ sada̍nam ।2) sada̍na masyasi̠ sada̍na̠gṃ̠ sada̍na masi ।3) a̠sī tītya̍ sya̠sīti̍ ।4) iti̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ritīti̍ ba̠r̠hiḥ ।5) ba̠r̠hi ravāva̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi rava̍ ।6) ava̍ stṛṇāti stṛṇā̠ tyavāva̍ stṛṇāti ।7) stṛ̠ṇā̠ti̠ pi̠tṛ̠dē̠va̠tya̍-mpitṛdēva̠tyagg̍ stṛṇāti stṛṇāti pitṛdēva̠tya̎m ।8) pi̠tṛ̠dē̠va̠tyagṃ̍ hi hi pi̍tṛdēva̠tya̍-mpitṛdēva̠tyagṃ̍ hi ।8) pi̠tṛ̠dē̠va̠tya̍miti̍ pitṛ - dē̠va̠tya̎m ।9) hyē̍ta dē̠taddhi hyē̍tat ।10) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।11) ya-nnikhā̍ta̠-nnikhā̍ta̠ṃ ya-dya-nnikhā̍tam ।12) nikhā̍ta̠ṃ ya-dya-nnikhā̍ta̠-nnikhā̍ta̠ṃ yat ।12) nikhā̍ta̠miti̠ ni - khā̠ta̠m ।13) ya-dba̠r̠hi-rba̠r̠hi-rya-dya-dba̠r̠hiḥ ।14) ba̠r̠hi rana̍vastī̠ryā na̍vastīrya ba̠r̠hi-rba̠r̠hi rana̍vastīrya ।15) ana̍vastīrya minu̠yā-nmi̍nu̠yā dana̍vastī̠ryā na̍vastīrya minu̠yāt ।15) ana̍vastī̠ryētyana̍va - stī̠rya̠ ।16) mi̠nu̠yā-tpi̍tṛdēva̠tya̍ḥ pitṛdēva̠tyō̍ minu̠yā-nmi̍nu̠yā-tpi̍tṛdēva̠tya̍ḥ ।17) pi̠tṛ̠dē̠va̠tyō̍ nikhā̍tō̠ nikhā̍taḥ pitṛdēva̠tya̍ḥ pitṛdēva̠tyō̍ nikhā̍taḥ ।17) pi̠tṛ̠dē̠va̠tya̍ iti̍ pitṛ - dē̠va̠tya̍ḥ ।18) nikhā̍ta-ssyā-thsyā̠-nnikhā̍tō̠ nikhā̍ta-ssyāt ।18) nikhā̍ta̠ iti̠ ni - khā̠ta̠ḥ ।19) syā̠-dba̠r̠hi-rba̠r̠hi-ssyā̎-thsyā-dba̠r̠hiḥ ।20) ba̠r̠hi ra̍va̠stīryā̍ va̠stīrya̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ra̍va̠stīrya̍ ।21) a̠va̠stīrya̍ minōti minō tyava̠stīryā̍ va̠stīrya̍ minōti ।21) a̠va̠stīryētya̍va - stīrya̍ ।22) mi̠nō̠ tya̠syā ma̠syā-mmi̍nōti minō tya̠syām ।23) a̠syā mē̠vai vāsyā ma̠syā mē̠va ।24) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।25) ē̠na̠-mmi̠nō̠ti̠ mi̠nō̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-mmi̠nō̠ti̠ ।26) mi̠nō̠ti̠ yū̠pa̠śa̠ka̠laṃ yū̍paśaka̠la-mmi̍nōti minōti yūpaśaka̠lam ।27) yū̠pa̠śa̠ka̠la mavāva̍ yūpaśaka̠laṃ yū̍paśaka̠la mava̍ ।27) yū̠pa̠śa̠ka̠lamiti̍ yūpa - śa̠ka̠lam ।28) avā̎sya tyasya̠ tyavā vā̎syati ।29) a̠sya̠ti̠ satē̍jasa̠gṃ̠ satē̍jasa masya tyasyati̠ satē̍jasam ।30) satē̍jasa mē̠vaiva satē̍jasa̠gṃ̠ satē̍jasa mē̠va ।30) satē̍jasa̠miti̠ sa - tē̠ja̠sa̠m ।31) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।32) ē̠na̠-mmi̠nō̠ti̠ mi̠nō̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-mmi̠nō̠ti̠ ।33) mi̠nō̠ti̠ dē̠vō dē̠vō mi̍nōti minōti dē̠vaḥ ।34) dē̠va stvā̎ tvā dē̠vō dē̠va stvā̎ ।35) tvā̠ sa̠vi̠tā sa̍vi̠tā tvā̎ tvā savi̠tā ।36) sa̠vi̠tā maddhvā̠ maddhvā̍ savi̠tā sa̍vi̠tā maddhvā̎ ।37) maddhvā̍ 'na-ktvanaktu̠ maddhvā̠ maddhvā̍ 'naktu ।38) a̠na̠-ktvitītya̍ na-ktvana̠ktviti̍ ।39) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।40) ā̠ha̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā ''hāha̠ tēja̍sā ।41) tēja̍sai̠vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।42) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।43) ē̠na̠ ma̠na̠-ktya̠na̠-ktyē̠na̠ mē̠na̠ ma̠na̠kti̠ ।44) a̠na̠kti̠ su̠pi̠ppa̠lābhya̍-ssupippa̠lābhyō̍ 'na-ktyanakti supippa̠lābhya̍ḥ ।45) su̠pi̠ppa̠lābhya̍ stvā tvā supippa̠lābhya̍-ssupippa̠lābhya̍ stvā ।45) su̠pi̠ppa̠lābhya̠ iti̍ su - pi̠ppa̠lābhya̍ḥ ।46) tvauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya stvā̠ tvauṣa̍dhībhyaḥ ।47) ōṣa̍dhībhya̠ itītyōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya̠ iti̍ ।47) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।48) iti̍ cha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣāla̠ mitīti̍ cha̠ṣāla̎m ।49) cha̠ṣāla̠-mprati̠ prati̍ cha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣāla̠-mprati̍ ।50) prati̍ muñchati muñchati̠ prati̠ prati̍ muñchati ।॥ 20 ॥ (50/60)
meaning
Through this Vedic recitation the sacrificial ground becomes a mirror of the cosmos, and the fires become the living gods.
word by word
सदनSadanaAbode
इतिItiRefers to something that precedes
अवAvaA prefix
हिHiFor, Because
पितृPitrMane
निNiFrom previous part of word Vadini
अस्याAsyaasignifying of Her
सःSahHe
देवोDevoDeva
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
सविताSavitaaStimulator, Vivifier
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
प्रतिPratiEvery
सादनम्Saadanam(Please come to us by Listening to our Invocation and be Present) in the Seat (of this Sacred Sacrificial Altar)
सादनSaadanaSeat
असिAsiYou are
रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
यत्YatWhich
अस्यAsyaOf this
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
सकलंSakalam(The Fruits which a Man obtains by Self-Effort alone), are all (Deficient)
साSaaShe
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
देवDevaDivine
अहAhaparticle implying ascertainment
एणEnnaBeautiful Black Deer
verse 21
1) मु॒ञ्च॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मुञ्चति मुञ्चति॒ तस्मा᳚त् ।2) तस्मा᳚ च्छीर्ष॒त-श्शी॑र्ष॒त स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚ च्छीर्ष॒तः ।3) शी॒र्॒ष॒त ओष॑धय॒ ओष॑धय-श्शीर्ष॒त-श्शी॑र्ष॒त ओष॑धयः ।4) ओष॑धयः॒ फल॒-म्फल॒ मोष॑धय॒ ओष॑धयः॒ फल᳚म् ।5) फल॑-ङ्गृह्णन्ति गृह्णन्ति॒ फल॒-म्फल॑-ङ्गृह्णन्ति ।6) गृ॒ह्ण॒-न्त्य॒न-क्त्य॒नक्ति॑ गृह्णन्ति गृह्ण-न्त्य॒नक्ति॑ ।7) अ॒नक्ति॒ तेज॒ स्तेजो॒ ऽन-क्त्य॒नक्ति॒ तेजः॑ ।8) तेजो॒ वै वै तेज॒ स्तेजो॒ वै ।9) वा आज्य॒ माज्यं॒-वैँ वा आज्य᳚म् ।10) आज्यं॒-यँज॑मानेन॒ यज॑माने॒ नाज्य॒ माज्यं॒-यँज॑मानेन ।11) यज॑मानेना ग्नि॒ष्ठा ऽग्नि॒ष्ठा यज॑मानेन॒ यज॑मानेना ग्नि॒ष्ठा ।12) अ॒ग्नि॒ष्ठा ऽश्रि॒ रश्रि॑ रग्नि॒ष्ठा ऽग्नि॒ष्ठा ऽश्रिः॑ ।12) अ॒ग्नि॒ष्ठेत्य॑ग्नि - स्था ।13) अश्रि॒-स्सम्मि॑ता॒ सम्मि॒ता ऽश्रि॒ रश्रि॒-स्सम्मि॑ता ।14) सम्मि॑ता॒ य-द्य-थ्सम्मि॑ता॒ सम्मि॑ता॒ यत् ।14) सम्मि॒तेति॒ सं - मि॒ता॒ ।15) यद॑ग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठां-यँ-द्यद॑ग्नि॒ष्ठाम् ।16) अ॒ग्नि॒ष्ठा मश्रि॒ मश्रि॑ मग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठा मश्रि᳚म् ।16) अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि - स्थाम् ।17) अश्रि॑ म॒न-क्त्य॒न-क्त्यश्रि॒ मश्रि॑ म॒नक्ति॑ ।18) अ॒नक्ति॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान म॒न-क्त्य॒नक्ति॒ यज॑मानम् ।19) यज॑मान मे॒वैव यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒व ।20) ए॒व तेज॑सा॒ तेज॑सै॒वैव तेज॑सा ।21) तेज॑सा ऽन-क्त्यनक्ति॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा ऽनक्ति ।22) अ॒न॒-क्त्या॒न्त मा॒न्त म॑न-क्त्यन-क्त्या॒न्तम् ।23) आ॒न्त म॑न-क्त्यन-क्त्या॒न्त मा॒न्त म॑नक्ति ।23) आ॒न्तमित्या᳚ - अ॒न्तम् ।24) अ॒न॒-क्त्या॒न्त मा॒न्त म॑न-क्त्यन-क्त्या॒न्तम् ।25) आ॒न्त मे॒वै वान्त मा॒न्त मे॒व ।25) आ॒न्तमित्या᳚ - अ॒न्तम् ।26) ए॒व यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒वैव यज॑मानम् ।27) यज॑मान॒-न्तेज॑सा॒ तेज॑सा॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान॒-न्तेज॑सा ।28) तेज॑सा ऽन-क्त्यनक्ति॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा ऽनक्ति ।29) अ॒न॒क्ति॒ स॒र्वतः॑ स॒र्वतो॑ ऽन-क्त्यनक्ति स॒र्वतः॑ ।30) स॒र्वतः॒ परि॒ परि॑ स॒र्वतः॑ स॒र्वतः॒ परि॑ ।31) परि॑ मृशति मृशति॒ परि॒ परि॑ मृशति ।32) मृ॒श॒ त्यप॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्ग-म्मृशति मृश॒ त्यप॑रिवर्गम् ।33) अप॑रिवर्ग मे॒वै वाप॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्ग मे॒व ।33) अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि - व॒र्ग॒म् ।34) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।35) अ॒स्मि॒-न्तेज॒ स्तेजो᳚ ऽस्मि-न्नस्मि॒-न्तेजः॑ ।36) तेजो॑ दधाति दधाति॒ तेज॒ स्तेजो॑ दधाति ।37) द॒धा॒ त्युदु-द्द॑धाति दधा॒ त्युत् ।38) उ-द्दिव॒-न्दिव॒ मुदु-द्दिव᳚म् ।39) दिवग्ग्॑ स्तभान स्तभान॒ दिव॒-न्दिवग्ग्॑ स्तभान ।40) स्त॒भा॒ना स्त॑भान स्तभा॒ना ।41) आ ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मा ऽन्तरि॑क्षम् ।42) अ॒न्तरि॑क्ष-म्पृण पृणा॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-म्पृण ।43) पृ॒णे तीति॑ पृण पृ॒णेति॑ ।44) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।45) आ॒है॒षा मे॒षा मा॑हा है॒षाम् ।46) ए॒षाम् ँलो॒काना᳚म् ँलो॒काना॑ मे॒षा मे॒षाम् ँलो॒काना᳚म् ।47) लो॒कानां॒-विँधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै लो॒काना᳚म् ँलो॒कानां॒-विँधृ॑त्यै ।48) विधृ॑त्यै वैष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्या विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै वैष्ण॒व्या ।48) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।49) वै॒ष्ण॒व्य र्च र्चा वै᳚ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्य र्चा ।50) ऋ॒चा क॑ल्पयति कल्पय त्यृ॒च र्चा क॑ल्पयति ।॥ 21 ॥ (50/57)
1) mu̠ñcha̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-nmuñchati muñchati̠ tasmā̎t ।2) tasmā̎ chChīrṣa̠ta-śśī̍rṣa̠ta stasmā̠-ttasmā̎ chChīrṣa̠taḥ ।3) śī̠r̠ṣa̠ta ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-śśīrṣa̠ta-śśī̍rṣa̠ta ōṣa̍dhayaḥ ।4) ōṣa̍dhaya̠ḥ phala̠-mphala̠ mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ phala̎m ।5) phala̍-ṅgṛhṇanti gṛhṇanti̠ phala̠-mphala̍-ṅgṛhṇanti ।6) gṛ̠hṇa̠-ntya̠na-ktya̠nakti̍ gṛhṇanti gṛhṇa-ntya̠nakti̍ ।7) a̠nakti̠ tēja̠ stējō̠ 'na-ktya̠nakti̠ tēja̍ḥ ।8) tējō̠ vai vai tēja̠ stējō̠ vai ।9) vā ājya̠ mājya̠ṃ vai vā ājya̎m ।10) ājya̠ṃ yaja̍mānēna̠ yaja̍mānē̠ nājya̠ mājya̠ṃ yaja̍mānēna ।11) yaja̍mānēnā gni̠ṣṭhā 'gni̠ṣṭhā yaja̍mānēna̠ yaja̍mānēnā gni̠ṣṭhā ।12) a̠gni̠ṣṭhā 'śri̠ raśri̍ ragni̠ṣṭhā 'gni̠ṣṭhā 'śri̍ḥ ।12) a̠gni̠ṣṭhētya̍gni - sthā ।13) aśri̠-ssammi̍tā̠ sammi̠tā 'śri̠ raśri̠-ssammi̍tā ।14) sammi̍tā̠ ya-dya-thsammi̍tā̠ sammi̍tā̠ yat ।14) sammi̠tēti̠ saṃ - mi̠tā̠ ।15) yada̍gni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhāṃ ya-dyada̍gni̠ṣṭhām ।16) a̠gni̠ṣṭhā maśri̠ maśri̍ magni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhā maśri̎m ।16) a̠gni̠ṣṭhāmitya̍gni - sthām ।17) aśri̍ ma̠na-ktya̠na-ktyaśri̠ maśri̍ ma̠nakti̍ ।18) a̠nakti̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna ma̠na-ktya̠nakti̠ yaja̍mānam ।19) yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠va ।20) ē̠va tēja̍sā̠ tēja̍sai̠vaiva tēja̍sā ।21) tēja̍sā 'na-ktyanakti̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā 'nakti ।22) a̠na̠-ktyā̠nta mā̠nta ma̍na-ktyana-ktyā̠ntam ।23) ā̠nta ma̍na-ktyana-ktyā̠nta mā̠nta ma̍nakti ।23) ā̠ntamityā̎ - a̠ntam ।24) a̠na̠-ktyā̠nta mā̠nta ma̍na-ktyana-ktyā̠ntam ।25) ā̠nta mē̠vai vānta mā̠nta mē̠va ।25) ā̠ntamityā̎ - a̠ntam ।26) ē̠va yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍mānam ।27) yaja̍māna̠-ntēja̍sā̠ tēja̍sā̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠-ntēja̍sā ।28) tēja̍sā 'na-ktyanakti̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā 'nakti ।29) a̠na̠kti̠ sa̠rvata̍-ssa̠rvatō̍ 'na-ktyanakti sa̠rvata̍ḥ ।30) sa̠rvata̠ḥ pari̠ pari̍ sa̠rvata̍-ssa̠rvata̠ḥ pari̍ ।31) pari̍ mṛśati mṛśati̠ pari̠ pari̍ mṛśati ।32) mṛ̠śa̠ tyapa̍rivarga̠ mapa̍rivarga-mmṛśati mṛśa̠ tyapa̍rivargam ।33) apa̍rivarga mē̠vai vāpa̍rivarga̠ mapa̍rivarga mē̠va ।33) apa̍rivarga̠mityapa̍ri - va̠rga̠m ।34) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।35) a̠smi̠-ntēja̠ stējō̎ 'smi-nnasmi̠-ntēja̍ḥ ।36) tējō̍ dadhāti dadhāti̠ tēja̠ stējō̍ dadhāti ।37) da̠dhā̠ tyudu-dda̍dhāti dadhā̠ tyut ।38) u-ddiva̠-ndiva̠ mudu-ddiva̎m ।39) divagg̍ stabhāna stabhāna̠ diva̠-ndivagg̍ stabhāna ।40) sta̠bhā̠nā sta̍bhāna stabhā̠nā ।41) ā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ mā 'ntari̍kṣam ।42) a̠ntari̍kṣa-mpṛṇa pṛṇā̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-mpṛṇa ।43) pṛ̠ṇē tīti̍ pṛṇa pṛ̠ṇēti̍ ।44) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।45) ā̠hai̠ṣā mē̠ṣā mā̍hā hai̠ṣām ।46) ē̠ṣām ँlō̠kānā̎m ँlō̠kānā̍ mē̠ṣā mē̠ṣām ँlō̠kānā̎m ।47) lō̠kānā̠ṃ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai lō̠kānā̎m ँlō̠kānā̠ṃ vidhṛ̍tyai ।48) vidhṛ̍tyai vaiṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyā vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai vaiṣṇa̠vyā ।48) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।49) vai̠ṣṇa̠vya rcha rchā vai̎ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vya rchā ।50) ṛ̠chā ka̍lpayati kalpaya tyṛ̠cha rchā ka̍lpayati ।॥ 21 ॥ (50/57)
meaning
The second recitation pattern reinforces the first; through repetition the sacred sounds penetrate deeply into the ritual space.
word by word
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
ओषधयःOssadhayahHerbs, Plants
फलम्PhalamFruit [of good deeds]
तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
तेजोTejoEnergy signifying Fire
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
स्थाSthaaTo Abide
यत्YatWhich
सःSahHe
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
सर्वतःSarvatah(By those, Protect us from) all sides · From all sides · Everywhere
सर्वतोSarvatoAll Sides
परिPariAround
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
इतिItiRefers to something that precedes
विViA prefix indicating division, order etc
फलंPhalamFruit · Fruit [of the Agnihotra] · Fruit [of action]
तेजTejaFiery Energy
स्थSthaAbiding
सम्SamTogether with
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अन्तAntaEnd, Limit, Boundary
वर्गVargaClass, Group
दधDadhaGiving
अANot
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
एषEssaHe · This
धृतिDhrtiContentment
कल्पKalpaProper, Fit
verse 22
1) क॒ल्प॒य॒ति॒ वै॒ष्ण॒वो वै᳚ष्ण॒वः क॑ल्पयति कल्पयति वैष्ण॒वः ।2) वै॒ष्ण॒वो वै वै वै᳚ष्ण॒वो वै᳚ष्ण॒वो वै ।3) वै दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ वै वै दे॒वत॑या ।4) दे॒वत॑या॒ यूपो॒ यूपो॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ यूपः॑ ।5) यूप॒-स्स्वया॒ स्वया॒ यूपो॒ यूप॒-स्स्वया᳚ ।6) स्वयै॒ वैव स्वया॒ स्वयै॒व ।7) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।8) ए॒न॒-न्दे॒वत॑या दे॒वत॑यैन मेन-न्दे॒वत॑या ।9) दे॒वत॑या कल्पयति कल्पयति दे॒वत॑या दे॒वत॑या कल्पयति ।10) क॒ल्प॒य॒ति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-ङ्कल्पयति कल्पयति॒ द्वाभ्या᳚म् ।11) द्वाभ्या᳚-ङ्कल्पयति कल्पयति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-ङ्कल्पयति ।12) क॒ल्प॒य॒ति॒ द्वि॒पा-द्द्वि॒पा-त्क॑ल्पयति कल्पयति द्वि॒पात् ।13) द्वि॒पा-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो द्वि॒पा-द्द्वि॒पा-द्यज॑मानः ।13) द्वि॒पादिति॑ द्वि - पात् ।14) यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।15) प्रति॑ष्ठित्यै॒ यं-यँ-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यम् ।15) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।16) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।17) का॒मये॑त॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा का॒मये॑त का॒मये॑त॒ तेज॑सा ।18) तेज॑सैन मेन॒-न्तेज॑सा॒ तेज॑सैनम् ।19) ए॒न॒-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रेन मेन-न्दे॒वता॑भिः ।20) दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॑ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒येण॑ ।21) इ॒न्द्रि॒येण॒ वि वीन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ वि ।22) व्य॑र्धयेय मर्धयेयं॒-विँ व्य॑र्धयेयम् ।23) अ॒र्ध॒ये॒य॒ मिती त्य॑र्धयेय मर्धयेय॒ मिति॑ ।24) इत्य॑ग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठा मिती त्य॑ग्नि॒ष्ठाम् ।25) अ॒ग्नि॒ष्ठा-न्तस्य॒ तस्या᳚ ग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्य॑ ।25) अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि - स्थाम् ।26) तस्याश्रि॒ मश्रि॒-न्तस्य॒ तस्याश्रि᳚म् ।27) अश्रि॑ माहव॒नीया॑ दाहव॒नीया॒ दश्रि॒ मश्रि॑ माहव॒नीया᳚त् ।28) आ॒ह॒व॒नीया॑ दि॒त्थ मि॒त्थ मा॑हव॒नीया॑ दाहव॒नीया॑ दि॒त्थम् ।28) आ॒ह॒व॒नीया॒दित्या᳚ - ह॒व॒नीया᳚त् ।29) इ॒त्थं-वाँ॑ वे॒त्थ मि॒त्थं-वाँ᳚ ।30) वे॒त्थ मि॒त्थं-वाँ॑ वे॒त्थम् ।31) इ॒त्थं-वाँ॑ वे॒त्थ मि॒त्थं-वाँ᳚ ।32) वा ऽत्यति॑ वा॒ वा ऽति॑ ।33) अति॑ नावये-न्नावये॒ दत्यति॑ नावयेत् ।34) ना॒व॒ये॒-त्तेज॑सा॒ तेज॑सा नावये-न्नावये॒-त्तेज॑सा ।35) तेज॑सै॒वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।36) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।37) ए॒न॒-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑ भिरेन मेन-न्दे॒वता॑भिः ।38) दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॑ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒येण॑ ।39) इ॒न्द्रि॒येण॒ वि वीन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ वि ।40) व्य॑र्धय त्यर्धयति॒ वि व्य॑र्धयति ।41) अ॒र्ध॒य॒ति॒ यं-यँ म॑र्धय त्यर्धयति॒ यम् ।42) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।43) का॒मये॑त॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा का॒मये॑त का॒मये॑त॒ तेज॑सा ।44) तेज॑सैन मेन॒-न्तेज॑सा॒ तेज॑सैनम् ।45) ए॒न॒-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रेन मेन-न्दे॒वता॑भिः ।46) दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॑ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒येण॑ ।47) इ॒न्द्रि॒येण॒ सग्ं स मि॑न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ सम् ।48) स म॑र्धयेय मर्धयेय॒ग्ं॒ सग्ं स म॑र्धयेयम् ।49) अ॒र्ध॒ये॒य॒ मिती त्य॑र्धयेय मर्धयेय॒ मिति॑ ।50) इत्य॑ग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठा मिती त्य॑ग्नि॒ष्ठाम् ।॥ 22 ॥ (50/54)
1) ka̠lpa̠ya̠ti̠ vai̠ṣṇa̠vō vai̎ṣṇa̠vaḥ ka̍lpayati kalpayati vaiṣṇa̠vaḥ ।2) vai̠ṣṇa̠vō vai vai vai̎ṣṇa̠vō vai̎ṣṇa̠vō vai ।3) vai dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ vai vai dē̠vata̍yā ।4) dē̠vata̍yā̠ yūpō̠ yūpō̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ yūpa̍ḥ ।5) yūpa̠-ssvayā̠ svayā̠ yūpō̠ yūpa̠-ssvayā̎ ।6) svayai̠ vaiva svayā̠ svayai̠va ।7) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।8) ē̠na̠-ndē̠vata̍yā dē̠vata̍yaina mēna-ndē̠vata̍yā ।9) dē̠vata̍yā kalpayati kalpayati dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā kalpayati ।10) ka̠lpa̠ya̠ti̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̎-ṅkalpayati kalpayati̠ dvābhyā̎m ।11) dvābhyā̎-ṅkalpayati kalpayati̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̎-ṅkalpayati ।12) ka̠lpa̠ya̠ti̠ dvi̠pā-ddvi̠pā-tka̍lpayati kalpayati dvi̠pāt ।13) dvi̠pā-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō dvi̠pā-ddvi̠pā-dyaja̍mānaḥ ।13) dvi̠pāditi̍ dvi - pāt ।14) yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai ।15) prati̍ṣṭhityai̠ yaṃ ya-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yam ।15) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।16) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।17) kā̠mayē̍ta̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ tēja̍sā ।18) tēja̍saina mēna̠-ntēja̍sā̠ tēja̍sainam ।19) ē̠na̠-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rēna mēna-ndē̠vatā̍bhiḥ ।20) dē̠vatā̍bhi rindri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̍ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rindri̠yēṇa̍ ।21) i̠ndri̠yēṇa̠ vi vīndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ vi ।22) vya̍rdhayēya mardhayēya̠ṃ vi vya̍rdhayēyam ।23) a̠rdha̠yē̠ya̠ mitī tya̍rdhayēya mardhayēya̠ miti̍ ।24) itya̍gni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhā mitī tya̍gni̠ṣṭhām ।25) a̠gni̠ṣṭhā-ntasya̠ tasyā̎ gni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhā-ntasya̍ ।25) a̠gni̠ṣṭhāmitya̍gni - sthām ।26) tasyāśri̠ maśri̠-ntasya̠ tasyāśri̎m ।27) aśri̍ māhava̠nīyā̍ dāhava̠nīyā̠ daśri̠ maśri̍ māhava̠nīyā̎t ।28) ā̠ha̠va̠nīyā̍ di̠ttha mi̠ttha mā̍hava̠nīyā̍ dāhava̠nīyā̍ di̠ttham ।28) ā̠ha̠va̠nīyā̠dityā̎ - ha̠va̠nīyā̎t ।29) i̠tthaṃ vā̍ vē̠ttha mi̠tthaṃ vā̎ ।30) vē̠ttha mi̠tthaṃ vā̍ vē̠ttham ।31) i̠tthaṃ vā̍ vē̠ttha mi̠tthaṃ vā̎ ।32) vā 'tyati̍ vā̠ vā 'ti̍ ।33) ati̍ nāvayē-nnāvayē̠ datyati̍ nāvayēt ।34) nā̠va̠yē̠-ttēja̍sā̠ tēja̍sā nāvayē-nnāvayē̠-ttēja̍sā ।35) tēja̍sai̠vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।36) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।37) ē̠na̠-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍ bhirēna mēna-ndē̠vatā̍bhiḥ ।38) dē̠vatā̍bhi rindri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̍ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rindri̠yēṇa̍ ।39) i̠ndri̠yēṇa̠ vi vīndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ vi ।40) vya̍rdhaya tyardhayati̠ vi vya̍rdhayati ।41) a̠rdha̠ya̠ti̠ yaṃ ya ma̍rdhaya tyardhayati̠ yam ।42) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।43) kā̠mayē̍ta̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ tēja̍sā ।44) tēja̍saina mēna̠-ntēja̍sā̠ tēja̍sainam ।45) ē̠na̠-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rēna mēna-ndē̠vatā̍bhiḥ ।46) dē̠vatā̍bhi rindri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̍ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rindri̠yēṇa̍ ।47) i̠ndri̠yēṇa̠ sagṃ sa mi̍ndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ sam ।48) sa ma̍rdhayēya mardhayēya̠gṃ̠ sagṃ sa ma̍rdhayēyam ।49) a̠rdha̠yē̠ya̠ mitī tya̍rdhayēya mardhayēya̠ miti̍ ।50) itya̍gni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhā mitī tya̍gni̠ṣṭhām ।॥ 22 ॥ (50/54)
meaning
The fires respond to the sacred words; they purify the surroundings and make the sacrifice acceptable to the gods.
word by word
वैष्णवःVaissnnavahVaishnava
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
द्विDviTwo
इतिItiRefers to something that precedes
प्रतिPratiEvery
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
विViA prefix indicating division, order etc
तस्याTasyaaOf Her
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
सःSahHe
सम्SamTogether with
देवताDevataaDivinity
स्वSvaOne's Own
द्वीपDviipaIsland
पत्Patto Fall
यंYamWhenever
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
इन्द्रियIndriyaSense Organ
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
स्थSthaAbiding
इत्थंItthamThus, In this manner · Thus
याYaaTo go towards
साSaaShe
verse 23
1) अ॒ग्नि॒ष्ठा-न्तस्य॒ तस्या᳚ ग्नि॒ष्ठा म॑ग्नि॒ष्ठा-न्तस्य॑ ।1) अ॒ग्नि॒ष्ठामित्य॑ग्नि - स्थाम् ।2) तस्याश्रि॒ मश्रि॒-न्तस्य॒ तस्याश्रि᳚म् ।3) अश्रि॑ माहव॒नीये॑ना हव॒नीये॒नाश्रि॒ मश्रि॑ माहव॒नीये॑न ।4) आ॒ह॒व॒नीये॑न॒ सग्ं स मा॑हव॒नीये॑ना हव॒नीये॑न॒ सम् ।4) आ॒ह॒व॒नीये॒नेत्या᳚ - ह॒व॒नीये॑न ।5) स-म्मि॑नुया-न्मिनुया॒-थ्सग्ं स-म्मि॑नुयात् ।6) मि॒नु॒या॒-त्तेज॑सा॒ तेज॑सा मिनुया-न्मिनुया॒-त्तेज॑सा ।7) तेज॑सै॒ वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।8) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।9) ए॒न॒-न्दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रेन मेन-न्दे॒वता॑भिः ।10) दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॑ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भि रिन्द्रि॒येण॑ ।11) इ॒न्द्रि॒येण॒ सग्ं स मि॑न्द्रि॒ये णे᳚न्द्रि॒येण॒ सम् ।12) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।13) अ॒र्ध॒य॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वनि॑-म्ब्रह्म॒वनि॑ मर्धय त्यर्धयति ब्रह्म॒वनि᳚म् ।14) ब्र॒ह्म॒वनि॑-न्त्वा त्वा ब्रह्म॒वनि॑-म्ब्रह्म॒वनि॑-न्त्वा ।14) ब्र॒ह्म॒वनि॒मिति॑ ब्रह्म - वनि᳚म् ।15) त्वा॒ क्ष॒त्र॒वनि॑-ङ्क्षत्र॒वनि॑-न्त्वा त्वा क्षत्र॒वनि᳚म् ।16) क्ष॒त्र॒वनि॒ मितीति॑ क्षत्र॒वनि॑-ङ्क्षत्र॒वनि॒ मिति॑ ।16) क्ष॒त्र॒वनि॒मिति॑ क्षत्र - वनि᳚म् ।17) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।18) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।19) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।19) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।20) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।21) ए॒त-त्परि॒ पर्ये॒त दे॒त-त्परि॑ ।22) परि॑ व्ययति व्ययति॒ परि॒ परि॑ व्ययति ।23) व्य॒य॒ त्यू-र्गूर्ग् व्य॑यति व्यय॒ त्यूर्क् ।24) ऊर्ग् वै वा ऊ-र्गूर्ग् वै ।25) वै र॑श॒ना र॑श॒ना वै वै र॑श॒ना ।26) र॒श॒ना यज॑मानेन॒ यज॑मानेन रश॒ना र॑श॒ना यज॑मानेन ।27) यज॑मानेन॒ यूपो॒ यूपो॒ यज॑मानेन॒ यज॑मानेन॒ यूपः॑ ।28) यूप॒-स्सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो॒ यूपो॒ यूप॒-स्सम्मि॑तः ।29) सम्मि॑तो॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान॒ग्ं॒ सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो॒ यज॑मानम् ।29) सम्मि॑त॒ इति॒ सं - मि॒तः॒ ।30) यज॑मान मे॒वैव यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒व ।31) ए॒वो-र्जो-र्जैवैवोर्जा ।32) ऊ॒र्जा सग्ं स मू॒-र्जोर्जा सम् ।33) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।34) अ॒र्ध॒य॒ति॒ ना॒भि॒द॒घ्ने ना॑भिद॒घ्ने᳚ ऽर्धय त्यर्धयति नाभिद॒घ्ने ।35) ना॒भि॒द॒घ्ने परि॒ परि॑ णाभिद॒घ्णे ना॑भिद॒घ्ने परि॑ ।35) ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि - द॒घ्ने ।36) परि॑ व्ययति व्ययति॒ परि॒ परि॑ व्ययति ।37) व्य॒य॒ति॒ ना॒भि॒द॒घ्ने ना॑भिद॒घ्ने व्य॑यति व्ययति नाभिद॒घ्ने ।38) ना॒भि॒द॒घ्न ए॒वैव ना॑भिद॒घ्ने ना॑भिद॒घ्न ए॒व ।38) ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि - द॒घ्ने ।39) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।40) अ॒स्मा॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मस्मा अस्मा॒ ऊर्ज᳚म् ।41) ऊर्ज॑-न्दधाति दधा॒ त्यूर्ज॒ मूर्ज॑-न्दधाति ।42) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।43) तस्मा᳚-न्नाभिद॒घ्ने ना॑भिद॒घ्ने तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्नाभिद॒घ्ने ।44) ना॒भि॒द॒घ्न ऊ॒-र्जोर्जा ना॑भिद॒घ्ने ना॑भिद॒घ्न ऊ॒र्जा ।44) ना॒भि॒द॒घ्न इति॑ नाभि - द॒घ्ने ।45) ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते भुञ्जत ऊ॒-र्जोर्जा भु॑ञ्जते ।46) भु॒ञ्ज॒ते॒ यं-यँ-म्भु॑ञ्जते भुञ्जते॒ यम् ।47) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।48) का॒मये॑ तो॒-र्जोर्जा का॒मये॑त का॒मये॑ तो॒र्जा ।49) ऊ॒-र्जैन॑ मेन मू॒-र्जो-र्जैन᳚म् ।50) ए॒नं॒-विँ व्ये॑न मेनं॒-विँ ।॥ 23 ॥ (50/59)
1) a̠gni̠ṣṭhā-ntasya̠ tasyā̎ gni̠ṣṭhā ma̍gni̠ṣṭhā-ntasya̍ ।1) a̠gni̠ṣṭhāmitya̍gni - sthām ।2) tasyāśri̠ maśri̠-ntasya̠ tasyāśri̎m ।3) aśri̍ māhava̠nīyē̍nā hava̠nīyē̠nāśri̠ maśri̍ māhava̠nīyē̍na ।4) ā̠ha̠va̠nīyē̍na̠ sagṃ sa mā̍hava̠nīyē̍nā hava̠nīyē̍na̠ sam ।4) ā̠ha̠va̠nīyē̠nētyā̎ - ha̠va̠nīyē̍na ।5) sa-mmi̍nuyā-nminuyā̠-thsagṃ sa-mmi̍nuyāt ।6) mi̠nu̠yā̠-ttēja̍sā̠ tēja̍sā minuyā-nminuyā̠-ttēja̍sā ।7) tēja̍sai̠ vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।8) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।9) ē̠na̠-ndē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rēna mēna-ndē̠vatā̍bhiḥ ।10) dē̠vatā̍bhi rindri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̍ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhi rindri̠yēṇa̍ ।11) i̠ndri̠yēṇa̠ sagṃ sa mi̍ndri̠yē ṇē̎mdri̠yēṇa̠ sam ।12) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।13) a̠rdha̠ya̠ti̠ bra̠hma̠vani̍-mbrahma̠vani̍ mardhaya tyardhayati brahma̠vani̎m ।14) bra̠hma̠vani̍-ntvā tvā brahma̠vani̍-mbrahma̠vani̍-ntvā ।14) bra̠hma̠vani̠miti̍ brahma - vani̎m ।15) tvā̠ kṣa̠tra̠vani̍-ṅkṣatra̠vani̍-ntvā tvā kṣatra̠vani̎m ।16) kṣa̠tra̠vani̠ mitīti̍ kṣatra̠vani̍-ṅkṣatra̠vani̠ miti̍ ।16) kṣa̠tra̠vani̠miti̍ kṣatra - vani̎m ।17) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।18) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।19) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।19) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।20) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।21) ē̠ta-tpari̠ paryē̠ta dē̠ta-tpari̍ ।22) pari̍ vyayati vyayati̠ pari̠ pari̍ vyayati ।23) vya̠ya̠ tyū-rgūrg vya̍yati vyaya̠ tyūrk ।24) ūrg vai vā ū-rgūrg vai ।25) vai ra̍śa̠nā ra̍śa̠nā vai vai ra̍śa̠nā ।26) ra̠śa̠nā yaja̍mānēna̠ yaja̍mānēna raśa̠nā ra̍śa̠nā yaja̍mānēna ।27) yaja̍mānēna̠ yūpō̠ yūpō̠ yaja̍mānēna̠ yaja̍mānēna̠ yūpa̍ḥ ।28) yūpa̠-ssammi̍ta̠-ssammi̍tō̠ yūpō̠ yūpa̠-ssammi̍taḥ ।29) sammi̍tō̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠gṃ̠ sammi̍ta̠-ssammi̍tō̠ yaja̍mānam ।29) sammi̍ta̠ iti̠ saṃ - mi̠ta̠ḥ ।30) yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠va ।31) ē̠vō-rjō-rjaivaivōrjā ।32) ū̠rjā sagṃ sa mū̠-rjōrjā sam ।33) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।34) a̠rdha̠ya̠ti̠ nā̠bhi̠da̠ghnē nā̍bhida̠ghnē̎ 'rdhaya tyardhayati nābhida̠ghnē ।35) nā̠bhi̠da̠ghnē pari̠ pari̍ ṇābhida̠ghṇē nā̍bhida̠ghnē pari̍ ।35) nā̠bhi̠da̠ghna iti̍ nābhi - da̠ghnē ।36) pari̍ vyayati vyayati̠ pari̠ pari̍ vyayati ।37) vya̠ya̠ti̠ nā̠bhi̠da̠ghnē nā̍bhida̠ghnē vya̍yati vyayati nābhida̠ghnē ।38) nā̠bhi̠da̠ghna ē̠vaiva nā̍bhida̠ghnē nā̍bhida̠ghna ē̠va ।38) nā̠bhi̠da̠ghna iti̍ nābhi - da̠ghnē ।39) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।40) a̠smā̠ ūrja̠ mūrja̍ masmā asmā̠ ūrja̎m ।41) ūrja̍-ndadhāti dadhā̠ tyūrja̠ mūrja̍-ndadhāti ।42) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।43) tasmā̎-nnābhida̠ghnē nā̍bhida̠ghnē tasmā̠-ttasmā̎-nnābhida̠ghnē ।44) nā̠bhi̠da̠ghna ū̠-rjōrjā nā̍bhida̠ghnē nā̍bhida̠ghna ū̠rjā ।44) nā̠bhi̠da̠ghna iti̍ nābhi - da̠ghnē ।45) ū̠rjā bhu̍ñjatē bhuñjata ū̠-rjōrjā bhu̍ñjatē ।46) bhu̠ñja̠tē̠ yaṃ ya-mbhu̍ñjatē bhuñjatē̠ yam ।47) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।48) kā̠mayē̍ tō̠-rjōrjā kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ tō̠rjā ।49) ū̠-rjaina̍ mēna mū̠-rjō-rjaina̎m ।50) ē̠na̠ṃ vi vyē̍na mēna̠ṃ vi ।॥ 23 ॥ (50/59)
meaning
In the fifth recitation pattern the soma is ready; the priests have fulfilled all the preparatory rites for the oblation.
word by word
तस्याTasyaaOf Her
सःSahHe
सम्SamTogether with
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
क्षत्रKssatraDominion, Supremacy, Power
यथाYathaaAs
परिPariAround
व्ययVyayaSpending, Passing away
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
इतिItiRefers to something that precedes
नाभिNaabhiNavel
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
स्थSthaAbiding
साSaaShe
इन्द्रियIndriyaSense Organ
वाणीVaanniiDevi Saraswati
अहAhaparticle implying ascertainment
रसनRasanaTaste, Rasa
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दधDadhaGiving
यंYamWhenever
एनाम्EnaamHer
विViA prefix indicating division, order etc
verse 24
1) व्य॑र्धयेय मर्धयेयं॒-विँ व्य॑र्धयेयम् ।2) अ॒र्ध॒ये॒य॒ मिती त्य॑र्धयेय मर्धयेय॒ मिति॑ ।3) इत्यू॒र्ध्वा मू॒र्ध्वा मिती त्यू॒र्ध्वाम् ।4) ऊ॒र्ध्वां-वाँ॑ वो॒र्ध्वा मू॒र्ध्वां-वाँ᳚ ।5) वा॒ तस्य॒ तस्य॑ वा वा॒ तस्य॑ ।6) तस्या वा॑ची॒ मवा॑ची॒-न्तस्य॒ तस्या वा॑चीम् ।7) अवा॑चीं-वाँ॒ वा ऽवा॑ची॒ मवा॑चीं-वाँ ।8) वा ऽवाव॑ वा॒ वा ऽव॑ ।9) अवो॑हे दूहे॒ दवा वो॑हेत् ।10) ऊ॒हे॒ दू॒-र्जो-र्जोहे॑ दूहे दू॒र्जा ।11) ऊ॒-र्जैवै वो-र्जो-र्जैव ।12) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।13) ए॒नं॒-विँ व्ये॑न मेनं॒-विँ ।14) व्य॑र्धय त्यर्धयति॒ वि व्य॑र्धयति ।15) अ॒र्ध॒य॒ति॒ यदि॒ यद्य॑र्धय त्यर्धयति॒ यदि॑ ।16) यदि॑ का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यदि॒ यदि॑ का॒मये॑त ।17) का॒मये॑त॒ वर्षु॑को॒ वर्षु॑कः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ वर्षु॑कः ।18) वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ वर्षु॑को॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ ।19) प॒र्जन्यः॑ स्या-थ्स्या-त्प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यः॑ स्यात् ।20) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।21) इत्यवा॑ची॒ मवा॑ची॒ मिती त्यवा॑चीम् ।22) अवा॑ची॒ मवावा वा॑ची॒ मवा॑ची॒ मव॑ ।23) अवो॑हे दूहे॒ दवा वो॑हेत् ।24) ऊ॒हे॒-द्वृष्टिं॒-वृँष्टि॑ मूहे दूहे॒-द्वृष्टि᳚म् ।25) वृष्टि॑ मे॒वैव वृष्टिं॒-वृँष्टि॑ मे॒व ।26) ए॒व नि न्ये॑वैव नि ।27) नि य॑च्छति यच्छति॒ नि नि य॑च्छति ।28) य॒च्छ॒ति॒ यदि॒ यदि॑ यच्छति यच्छति॒ यदि॑ ।29) यदि॑ का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यदि॒ यदि॑ का॒मये॑त ।30) का॒मये॒ता व॑र्षु॒को ऽव॑र्षुकः का॒मये॑त का॒मये॒ता व॑र्षुकः ।31) अव॑र्षुक-स्स्या-थ्स्या॒ दव॑र्षु॒को ऽव॑र्षुक-स्स्यात् ।32) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।33) इत्यू॒र्ध्वा मू॒र्ध्वा मिती त्यू॒र्ध्वाम् ।34) ऊ॒र्ध्वा मुदु दू॒र्ध्वा मू॒र्ध्वा मुत् ।35) उदू॑हे दूहे॒ दुदु दू॑हेत् ।36) ऊ॒हे॒-द्वृष्टिं॒-वृँष्टि॑ मूहे दूहे॒-द्वृष्टि᳚म् ।37) वृष्टि॑ मे॒वैव वृष्टिं॒-वृँष्टि॑ मे॒व ।38) ए॒वो दुदे॒ वैवोत् ।39) उ-द्य॑च्छति यच्छ॒ त्युदु-द्य॑च्छति ।40) य॒च्छ॒ति॒ पि॒तृ॒णा-म्पि॑तृ॒णां-यँ॑च्छति यच्छति पितृ॒णाम् ।41) पि॒तृ॒णा-न्निखा॑त॒-न्निखा॑त-म्पितृ॒णा-म्पि॑तृ॒णा-न्निखा॑तम् ।42) निखा॑त-म्मनु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा॒-न्निखा॑त॒-न्निखा॑त-म्मनु॒ष्या॑णाम् ।42) निखा॑त॒मिति॒ नि - खा॒त॒म् ।43) म॒नु॒ष्या॑णा मू॒र्ध्व मू॒र्ध्व-म्म॑नु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा मू॒र्ध्वम् ।44) ऊ॒र्ध्व-न्निखा॑ता॒-न्निखा॑ता दू॒र्ध्व मू॒र्ध्व-न्निखा॑तात् ।45) निखा॑ता॒दा निखा॑ता॒-न्निखा॑ता॒दा ।45) निखा॑ता॒दिति॒ नि - खा॒ता॒त् ।46) आ र॑श॒नाया॑ रश॒नाया॒ आ र॑श॒नायाः᳚ ।47) र॒श॒नाया॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीनाग्ं रश॒नाया॑ रश॒नाया॒ ओष॑धीनाम् ।48) ओष॑धीनाग्ं रश॒ना र॑श॒ नौष॑धीना॒ मोष॑धीनाग्ं रश॒ना ।49) र॒श॒ना विश्वे॑षां॒-विँश्वे॑षाग्ं रश॒ना र॑श॒ना विश्वे॑षाम् ।50) विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-विँश्वे॑षां॒-विँश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚म् ।॥ 24 ॥ (50/52)
1) vya̍rdhayēya mardhayēya̠ṃ vi vya̍rdhayēyam ।2) a̠rdha̠yē̠ya̠ mitī tya̍rdhayēya mardhayēya̠ miti̍ ।3) ityū̠rdhvā mū̠rdhvā mitī tyū̠rdhvām ।4) ū̠rdhvāṃ vā̍ vō̠rdhvā mū̠rdhvāṃ vā̎ ।5) vā̠ tasya̠ tasya̍ vā vā̠ tasya̍ ।6) tasyā vā̍chī̠ mavā̍chī̠-ntasya̠ tasyā vā̍chīm ।7) avā̍chīṃ vā̠ vā 'vā̍chī̠ mavā̍chīṃ vā ।8) vā 'vāva̍ vā̠ vā 'va̍ ।9) avō̍hē dūhē̠ davā vō̍hēt ।10) ū̠hē̠ dū̠-rjō-rjōhē̍ dūhē dū̠rjā ।11) ū̠-rjaivai vō-rjō-rjaiva ।12) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।13) ē̠na̠ṃ vi vyē̍na mēna̠ṃ vi ।14) vya̍rdhaya tyardhayati̠ vi vya̍rdhayati ।15) a̠rdha̠ya̠ti̠ yadi̠ yadya̍rdhaya tyardhayati̠ yadi̍ ।16) yadi̍ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yadi̠ yadi̍ kā̠mayē̍ta ।17) kā̠mayē̍ta̠ varṣu̍kō̠ varṣu̍kaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ varṣu̍kaḥ ।18) varṣu̍kaḥ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ varṣu̍kō̠ varṣu̍kaḥ pa̠rjanya̍ḥ ।19) pa̠rjanya̍-ssyā-thsyā-tpa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanya̍-ssyāt ।20) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।21) ityavā̍chī̠ mavā̍chī̠ mitī tyavā̍chīm ।22) avā̍chī̠ mavāvā vā̍chī̠ mavā̍chī̠ mava̍ ।23) avō̍hē dūhē̠ davā vō̍hēt ।24) ū̠hē̠-dvṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍ mūhē dūhē̠-dvṛṣṭi̎m ।25) vṛṣṭi̍ mē̠vaiva vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍ mē̠va ।26) ē̠va ni nyē̍vaiva ni ।27) ni ya̍chChati yachChati̠ ni ni ya̍chChati ।28) ya̠chCha̠ti̠ yadi̠ yadi̍ yachChati yachChati̠ yadi̍ ।29) yadi̍ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yadi̠ yadi̍ kā̠mayē̍ta ।30) kā̠mayē̠tā va̍rṣu̠kō 'va̍rṣukaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̠tā va̍rṣukaḥ ।31) ava̍rṣuka-ssyā-thsyā̠ dava̍rṣu̠kō 'va̍rṣuka-ssyāt ।32) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।33) ityū̠rdhvā mū̠rdhvā mitī tyū̠rdhvām ।34) ū̠rdhvā mudu dū̠rdhvā mū̠rdhvā mut ।35) udū̍hē dūhē̠ dudu dū̍hēt ।36) ū̠hē̠-dvṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍ mūhē dūhē̠-dvṛṣṭi̎m ।37) vṛṣṭi̍ mē̠vaiva vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍ mē̠va ।38) ē̠vō dudē̠ vaivōt ।39) u-dya̍chChati yachCha̠ tyudu-dya̍chChati ।40) ya̠chCha̠ti̠ pi̠tṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇāṃ ya̍chChati yachChati pitṛ̠ṇām ।41) pi̠tṛ̠ṇā-nnikhā̍ta̠-nnikhā̍ta-mpitṛ̠ṇā-mpi̍tṛ̠ṇā-nnikhā̍tam ।42) nikhā̍ta-mmanu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā̠-nnikhā̍ta̠-nnikhā̍ta-mmanu̠ṣyā̍ṇām ।42) nikhā̍ta̠miti̠ ni - khā̠ta̠m ।43) ma̠nu̠ṣyā̍ṇā mū̠rdhva mū̠rdhva-mma̍nu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā mū̠rdhvam ।44) ū̠rdhva-nnikhā̍tā̠-nnikhā̍tā dū̠rdhva mū̠rdhva-nnikhā̍tāt ।45) nikhā̍tā̠dā nikhā̍tā̠-nnikhā̍tā̠dā ।45) nikhā̍tā̠diti̠ ni - khā̠tā̠t ।46) ā ra̍śa̠nāyā̍ raśa̠nāyā̠ ā ra̍śa̠nāyā̎ḥ ।47) ra̠śa̠nāyā̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnāgṃ raśa̠nāyā̍ raśa̠nāyā̠ ōṣa̍dhīnām ।48) ōṣa̍dhīnāgṃ raśa̠nā ra̍śa̠ nauṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnāgṃ raśa̠nā ।49) ra̠śa̠nā viśvē̍ṣā̠ṃ viśvē̍ṣāgṃ raśa̠nā ra̍śa̠nā viśvē̍ṣām ।50) viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ viśvē̍ṣā̠ṃ viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̎m ।॥ 24 ॥ (50/52)
meaning
The soma juice flows pure and bright; the gods hasten to receive the sacred drink that strengthens and delights them.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
तस्याTasyaaOf Her
विViA prefix indicating division, order etc
यदिYadiIf
स्यात्SyaatIs there · Is, Perhaps, Becomes · Should be · Perhaps · Becomes
वृष्टिVrssttiRain
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
निNiFrom previous part of word Vadini
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
उर्ध्वUrdhvaUpwards
वाचिVaaci[My Mind is Established] in Speech · In Speech
वावVaavaJust, Indeed
दावDaavaConflagration, Fire
एनाम्EnaamHer
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अANot
रसनRasanaTaste, Rasa
रसRasaJuice, Nectar, Syrup
verse 25
1) दे॒वाना॑ मू॒र्ध्व मू॒र्ध्व-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मू॒र्ध्वम् ।2) ऊ॒र्ध्वग्ं र॑श॒नाया॑ रश॒नाया॑ ऊ॒र्ध्व मू॒र्ध्वग्ं र॑श॒नायाः᳚ ।3) र॒श॒नाया॒ आ र॑श॒नाया॑ रश॒नाया॒ आ ।4) आ च॒षाला᳚च् च॒षाला॒दा च॒षाला᳚त् ।5) च॒षाला॒ दिन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य च॒षाला᳚च् च॒षाला॒ दिन्द्र॑स्य ।6) इन्द्र॑स्य च॒षाल॑-ञ्च॒षाल॒ मिन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य च॒षाल᳚म् ।7) च॒षालग्ं॑ सा॒द्ध्यानाग्ं॑ सा॒द्ध्याना᳚-ञ्च॒षाल॑-ञ्च॒षालग्ं॑ सा॒द्ध्याना᳚म् ।8) सा॒द्ध्याना॒ मति॑रिक्त॒ मति॑रिक्तग्ं सा॒द्ध्यानाग्ं॑ सा॒द्ध्याना॒ मति॑रिक्तम् ।9) अति॑रिक्त॒ग्ं॒ स सो ऽति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त॒ग्ं॒ सः ।9) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।10) स वै वै स स वै ।11) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।12) ए॒ष स॑र्वदेव॒त्यः॑ सर्वदेव॒त्य॑ ए॒ष ए॒ष स॑र्वदेव॒त्यः॑ ।13) स॒र्व॒दे॒व॒त्यो॑ य-द्य-थ्स॑र्वदेव॒त्यः॑ सर्वदेव॒त्यो॑ यत् ।13) स॒र्व॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ सर्व - दे॒व॒त्यः॑ ।14) य-द्यूपो॒ यूपो॒ य-द्य-द्यूपः॑ ।15) यूपो॒ य-द्य-द्यूपो॒ यूपो॒ यत् ।16) य-द्यूपं॒-यूँपं॒-यँ-द्य-द्यूप᳚म् ।17) यूप॑-म्मि॒नोति॑ मि॒नोति॒ यूपं॒-यूँप॑-म्मि॒नोति॑ ।18) मि॒नोति॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ मि॒नोति॑ मि॒नोति॒ सर्वाः᳚ ।19) सर्वा॑ ए॒वैव सर्वा॒-स्सर्वा॑ ए॒व ।20) ए॒व दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वताः᳚ ।21) दे॒वताः᳚ प्रीणाति प्रीणाति दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ प्रीणाति ।22) प्री॒णा॒ति॒ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॑ प्रीणाति प्रीणाति य॒ज्ञेन॑ ।23) य॒ज्ञेन॒ वै वै य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ वै ।24) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।25) दे॒वा-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्दे॒वा दे॒वा-स्सु॑व॒र्गम् ।26) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।26) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।27) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।28) आ॒य॒-न्ते त आ॑य-न्नाय॒-न्ते ।29) ते॑ ऽमन्यन्ता मन्यन्त॒ ते ते॑ ऽमन्यन्त ।30) अ॒म॒न्य॒न्त॒ म॒नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ अमन्यन्ता मन्यन्त मनु॒ष्याः᳚ ।31) म॒नु॒ष्या॑ नो नो मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ नः ।32) नो॒ ऽन्वाभ॑विष्य न्त्य॒न्वाभ॑विष्यन्ति नो नो॒ ऽन्वाभ॑विष्यन्ति ।33) अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीती त्य॒न्वाभ॑विष्य न्त्य॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीति॑ ।33) अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीत्य॑नु - आभ॑विष्यन्ति ।34) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।35) ते यूपे॑न॒ यूपे॑न॒ ते ते यूपे॑न ।36) यूपे॑न योपयि॒त्वा यो॑पयि॒त्वा यूपे॑न॒ यूपे॑न योपयि॒त्वा ।37) यो॒प॒यि॒त्वा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-योँ॑पयि॒त्वा यो॑पयि॒त्वा सु॑व॒र्गम् ।38) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।38) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।39) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।40) आ॒य॒-न्त-न्त मा॑य-न्नाय॒-न्तम् ।41) त मृष॑य॒ ऋष॑य॒ स्त-न्त मृष॑यः ।42) ऋष॑यो॒ यूपे॑न॒ यूपे॒न र्ष॑य॒ ऋष॑यो॒ यूपे॑न ।43) यूपे॑नै॒ वैव यूपे॑न॒ यूपे॑नै॒व ।44) ए॒वान् वन् वे॒वै वानु॑ ।45) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।46) प्राजा॑न-न्नजान॒-न्प्र प्राजा॑नन्न् ।47) अ॒जा॒न॒-न्त-त्तद॑जान-न्नजान॒-न्तत् ।48) त-द्यूप॑स्य॒ यूप॑स्य॒ त-त्त-द्यूप॑स्य ।49) यूप॑स्य यूप॒त्वं-यूँ॑प॒त्वं-यूँप॑स्य॒ यूप॑स्य यूप॒त्वम् ।50) यू॒प॒त्वं-यँ-द्य-द्यू॑प॒त्वं-यूँ॑प॒त्वं-यँत् ।50) यू॒प॒त्वमिति॑ यूप - त्वम् ।॥ 25 ॥ (50/56)
1) dē̠vānā̍ mū̠rdhva mū̠rdhva-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mū̠rdhvam ।2) ū̠rdhvagṃ ra̍śa̠nāyā̍ raśa̠nāyā̍ ū̠rdhva mū̠rdhvagṃ ra̍śa̠nāyā̎ḥ ।3) ra̠śa̠nāyā̠ ā ra̍śa̠nāyā̍ raśa̠nāyā̠ ā ।4) ā cha̠ṣālā̎ch cha̠ṣālā̠dā cha̠ṣālā̎t ।5) cha̠ṣālā̠ dindra̠ syēndra̍sya cha̠ṣālā̎ch cha̠ṣālā̠ dindra̍sya ।6) indra̍sya cha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣāla̠ mindra̠ syēndra̍sya cha̠ṣāla̎m ।7) cha̠ṣālagṃ̍ sā̠ddhyānāgṃ̍ sā̠ddhyānā̎-ñcha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣālagṃ̍ sā̠ddhyānā̎m ।8) sā̠ddhyānā̠ mati̍rikta̠ mati̍riktagṃ sā̠ddhyānāgṃ̍ sā̠ddhyānā̠ mati̍riktam ।9) ati̍rikta̠gṃ̠ sa sō 'ti̍rikta̠ mati̍rikta̠gṃ̠ saḥ ।9) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।10) sa vai vai sa sa vai ।11) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।12) ē̠ṣa sa̍rvadēva̠tya̍-ssarvadēva̠tya̍ ē̠ṣa ē̠ṣa sa̍rvadēva̠tya̍ḥ ।13) sa̠rva̠dē̠va̠tyō̍ ya-dya-thsa̍rvadēva̠tya̍-ssarvadēva̠tyō̍ yat ।13) sa̠rva̠dē̠va̠tya̍ iti̍ sarva - dē̠va̠tya̍ḥ ।14) ya-dyūpō̠ yūpō̠ ya-dya-dyūpa̍ḥ ।15) yūpō̠ ya-dya-dyūpō̠ yūpō̠ yat ।16) ya-dyūpa̠ṃ yūpa̠ṃ ya-dya-dyūpa̎m ।17) yūpa̍-mmi̠nōti̍ mi̠nōti̠ yūpa̠ṃ yūpa̍-mmi̠nōti̍ ।18) mi̠nōti̠ sarvā̠-ssarvā̍ mi̠nōti̍ mi̠nōti̠ sarvā̎ḥ ।19) sarvā̍ ē̠vaiva sarvā̠-ssarvā̍ ē̠va ।20) ē̠va dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̎ḥ ।21) dē̠vatā̎ḥ prīṇāti prīṇāti dē̠vatā̍ dē̠vatā̎ḥ prīṇāti ।22) prī̠ṇā̠ti̠ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̍ prīṇāti prīṇāti ya̠jñēna̍ ।23) ya̠jñēna̠ vai vai ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ vai ।24) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।25) dē̠vā-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ndē̠vā dē̠vā-ssu̍va̠rgam ।26) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।26) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।27) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।28) ā̠ya̠-ntē ta ā̍ya-nnāya̠-ntē ।29) tē̍ 'manyantā manyanta̠ tē tē̍ 'manyanta ।30) a̠ma̠nya̠nta̠ ma̠nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ amanyantā manyanta manu̠ṣyā̎ḥ ।31) ma̠nu̠ṣyā̍ nō nō manu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ naḥ ।32) nō̠ 'nvābha̍viṣya ntya̠nvābha̍viṣyanti nō nō̠ 'nvābha̍viṣyanti ।33) a̠nvābha̍viṣya̠ntītī tya̠nvābha̍viṣya ntya̠nvābha̍viṣya̠ntīti̍ ।33) a̠nvābha̍viṣya̠ntītya̍nu - ābha̍viṣyanti ।34) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।35) tē yūpē̍na̠ yūpē̍na̠ tē tē yūpē̍na ।36) yūpē̍na yōpayi̠tvā yō̍payi̠tvā yūpē̍na̠ yūpē̍na yōpayi̠tvā ।37) yō̠pa̠yi̠tvā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ yō̍payi̠tvā yō̍payi̠tvā su̍va̠rgam ।38) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।38) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।39) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।40) ā̠ya̠-nta-nta mā̍ya-nnāya̠-ntam ।41) ta mṛṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya̠ sta-nta mṛṣa̍yaḥ ।42) ṛṣa̍yō̠ yūpē̍na̠ yūpē̠na rṣa̍ya̠ ṛṣa̍yō̠ yūpē̍na ।43) yūpē̍nai̠ vaiva yūpē̍na̠ yūpē̍nai̠va ।44) ē̠vān van vē̠vai vānu̍ ।45) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।46) prājā̍na-nnajāna̠-npra prājā̍nann ।47) a̠jā̠na̠-nta-ttada̍jāna-nnajāna̠-ntat ।48) ta-dyūpa̍sya̠ yūpa̍sya̠ ta-tta-dyūpa̍sya ।49) yūpa̍sya yūpa̠tvaṃ yū̍pa̠tvaṃ yūpa̍sya̠ yūpa̍sya yūpa̠tvam ।50) yū̠pa̠tvaṃ ya-dya-dyū̍pa̠tvaṃ yū̍pa̠tvaṃ yat ।50) yū̠pa̠tvamiti̍ yūpa - tvam ।॥ 25 ॥ (50/56)
meaning
The sacrifice is now in full motion; the fire accepts all oblations and carries them to the gods who await in the heavens.
word by word
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
सःSahHe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
यत्YatWhich
इतिItiRefers to something that precedes
सर्वSarvaAll
सर्वाSarvaaAll
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
देवताःDevataahGods
देवाDevaaDeva, God · Deva
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
प्रPraPrefix
त्वम्TvamYou
रसनRasanaTaste, Rasa
उर्ध्वUrdhvaUpwards
अANot
इन्द्रIndraChief, King
साSaaShe
एषEssaHe · This
सर्वाःSarvaahAll
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवताDevataaDivinity
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
तTaThat
मनुष्यManussyaMan, Person
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
verse 26
1) य-द्यूपं॒-यूँपं॒-यँ-द्य-द्यूप᳚म् ।2) यूप॑-म्मि॒नोति॑ मि॒नोति॒ यूपं॒-यूँप॑-म्मि॒नोति॑ ।3) मि॒नोति॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ मि॒नोति॑ मि॒नोति॑ सुव॒र्गस्य॑ ।4) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।4) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।5) लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ प्रज्ञा᳚त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै ।6) प्रज्ञा᳚त्यै पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-त्प्रज्ञा᳚त्यै॒ प्रज्ञा᳚त्यै पु॒रस्ता᳚त् ।6) प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र - ज्ञा॒त्यै॒ ।7) पु॒रस्ता᳚-न्मिनोति मिनोति पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-न्मिनोति ।8) मि॒नो॒ति॒ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-न्मिनोति मिनोति पु॒रस्ता᳚त् ।9) पु॒रस्ता॒द्धि हि पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒द्धि ।10) हि य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ हि हि य॒ज्ञस्य॑ ।11) य॒ज्ञस्य॑ प्रज्ञा॒यते᳚ प्रज्ञा॒यते॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ प्रज्ञा॒यते᳚ ।12) प्र॒ज्ञा॒यते ऽप्र॑ज्ञात॒ मप्र॑ज्ञात-म्प्रज्ञा॒यते᳚ प्रज्ञा॒यते ऽप्र॑ज्ञातम् ।12) प्र॒ज्ञा॒यत॒ इति॑ प्र - ज्ञा॒यते᳚ ।13) अप्र॑ज्ञात॒ग्ं॒ हि ह्यप्र॑ज्ञात॒ मप्र॑ज्ञात॒ग्ं॒ हि ।13) अप्र॑ज्ञात॒मित्यप्र॑ - ज्ञा॒त॒म् ।14) हि त-त्तद्धि हि तत् ।15) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।16) यदति॑प॒न्ने ऽति॑पन्ने॒ य-द्यदति॑पन्ने ।17) अति॑पन्न आ॒हु रा॒हु रति॑प॒न्ने ऽति॑पन्न आ॒हुः ।17) अति॑पन्न॒ इत्यति॑ - प॒न्ने॒ ।18) आ॒हु रि॒द मि॒द मा॒हु रा॒हु रि॒दम् ।19) इ॒द-ङ्का॒र्य॑-ङ्का॒र्य॑ मि॒द मि॒द-ङ्का॒र्य᳚म् ।20) का॒र्य॑ मासी दासी-त्का॒र्य॑-ङ्का॒र्य॑ मासीत् ।21) आ॒सी॒दि तीत्या॑सी दासी॒ दिति॑ ।22) इति॑ सा॒द्ध्या-स्सा॒द्ध्या इतीति॑ सा॒द्ध्याः ।23) सा॒द्ध्या वै वै सा॒द्ध्या-स्सा॒द्ध्या वै ।24) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।25) दे॒वा य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वा दे॒वा य॒ज्ञम् ।26) य॒ज्ञ मत्यति॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मति॑ ।27) अत्य॑ मन्यन्ता मन्य॒न्ता त्यत्य॑ मन्यन्त ।28) अ॒म॒न्य॒न्त॒ ताग् स्ता न॑मन्यन्ता मन्यन्त॒ तान् ।29) तान्. य॒ज्ञो य॒ज्ञ स्ताग् स्तान्. य॒ज्ञः ।30) य॒ज्ञो न न य॒ज्ञो य॒ज्ञो न ।31) नास्पृ॑श दस्पृश॒-न्न नास्पृ॑शत् ।32) अ॒स्पृ॒श॒-त्ताग् स्ता न॑स्पृश दस्पृश॒-त्तान् ।33) तान्. य-द्य-त्ताग् स्तान्. यत् ।34) य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ ।35) य॒ज्ञस्या ति॑रिक्त॒ मति॑रिक्तं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या ति॑रिक्तम् ।36) अति॑रिक्त॒ मासी॒ दासी॒ दति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त॒ मासी᳚त् ।36) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।37) आसी॒-त्त-त्तदासी॒ दासी॒-त्तत् ।38) तद॑स्पृश दस्पृश॒-त्त-त्तद॑स्पृशत् ।39) अ॒स्पृ॒श॒ दति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त मस्पृश दस्पृश॒ दति॑रिक्तम् ।40) अति॑रिक्तं॒-वैँ वा अति॑रिक्त॒ मति॑रिक्तं॒-वैँ ।40) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।41) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।42) ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒त दे॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ ।43) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।44) यद॒ग्ना व॒ग्नौ य-द्यद॒ग्नौ ।45) अ॒ग्ना व॒ग्नि म॒ग्नि म॒ग्ना व॒ग्ना व॒ग्निम् ।46) अ॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा म॑थि॒त्वा ऽग्नि म॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा ।47) म॒थि॒त्वा प्र॒हर॑ति प्र॒हर॑ति मथि॒त्वा म॑थि॒त्वा प्र॒हर॑ति ।48) प्र॒हर॒ त्यति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त-म्प्र॒हर॑ति प्र॒हर॒ त्यति॑रिक्तम् ।48) प्र॒हर॒तीति॑ प्र - हर॑ति ।49) अति॑रिक्त मे॒त दे॒त दति॑रिक्त॒ मति॑रिक्त मे॒तत् ।49) अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् ।50) ए॒त-द्यूप॑स्य॒ यूप॑ स्यै॒त दे॒त-द्यूप॑स्य ।॥ 26 ॥ (50/59)
1) ya-dyūpa̠ṃ yūpa̠ṃ ya-dya-dyūpa̎m ।2) yūpa̍-mmi̠nōti̍ mi̠nōti̠ yūpa̠ṃ yūpa̍-mmi̠nōti̍ ।3) mi̠nōti̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ mi̠nōti̍ mi̠nōti̍ suva̠rgasya̍ ।4) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।4) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।5) lō̠kasya̠ prajñā̎tyai̠ prajñā̎tyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ prajñā̎tyai ।6) prajñā̎tyai pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-tprajñā̎tyai̠ prajñā̎tyai pu̠rastā̎t ।6) prajñā̎tyā̠ iti̠ pra - jñā̠tyai̠ ।7) pu̠rastā̎-nminōti minōti pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-nminōti ।8) mi̠nō̠ti̠ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-nminōti minōti pu̠rastā̎t ।9) pu̠rastā̠ddhi hi pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ddhi ।10) hi ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ hi hi ya̠jñasya̍ ।11) ya̠jñasya̍ prajñā̠yatē̎ prajñā̠yatē̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ prajñā̠yatē̎ ।12) pra̠jñā̠yatē 'pra̍jñāta̠ mapra̍jñāta-mprajñā̠yatē̎ prajñā̠yatē 'pra̍jñātam ।12) pra̠jñā̠yata̠ iti̍ pra - jñā̠yatē̎ ।13) apra̍jñāta̠gṃ̠ hi hyapra̍jñāta̠ mapra̍jñāta̠gṃ̠ hi ।13) apra̍jñāta̠mityapra̍ - jñā̠ta̠m ।14) hi ta-ttaddhi hi tat ।15) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।16) yadati̍pa̠nnē 'ti̍pannē̠ ya-dyadati̍pannē ।17) ati̍panna ā̠hu rā̠hu rati̍pa̠nnē 'ti̍panna ā̠huḥ ।17) ati̍panna̠ ityati̍ - pa̠nnē̠ ।18) ā̠hu ri̠da mi̠da mā̠hu rā̠hu ri̠dam ।19) i̠da-ṅkā̠rya̍-ṅkā̠rya̍ mi̠da mi̠da-ṅkā̠rya̎m ।20) kā̠rya̍ māsī dāsī-tkā̠rya̍-ṅkā̠rya̍ māsīt ।21) ā̠sī̠di tītyā̍sī dāsī̠ diti̍ ।22) iti̍ sā̠ddhyā-ssā̠ddhyā itīti̍ sā̠ddhyāḥ ।23) sā̠ddhyā vai vai sā̠ddhyā-ssā̠ddhyā vai ।24) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।25) dē̠vā ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vā dē̠vā ya̠jñam ।26) ya̠jña matyati̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mati̍ ।27) atya̍ manyantā manya̠ntā tyatya̍ manyanta ।28) a̠ma̠nya̠nta̠ tāg stā na̍manyantā manyanta̠ tān ।29) tān. ya̠jñō ya̠jña stāg stān. ya̠jñaḥ ।30) ya̠jñō na na ya̠jñō ya̠jñō na ।31) nāspṛ̍śa daspṛśa̠-nna nāspṛ̍śat ।32) a̠spṛ̠śa̠-ttāg stā na̍spṛśa daspṛśa̠-ttān ।33) tān. ya-dya-ttāg stān. yat ।34) ya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ।35) ya̠jñasyā ti̍rikta̠ mati̍riktaṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā ti̍riktam ।36) ati̍rikta̠ māsī̠ dāsī̠ dati̍rikta̠ mati̍rikta̠ māsī̎t ।36) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।37) āsī̠-tta-ttadāsī̠ dāsī̠-ttat ।38) tada̍spṛśa daspṛśa̠-tta-ttada̍spṛśat ।39) a̠spṛ̠śa̠ dati̍rikta̠ mati̍rikta maspṛśa daspṛśa̠ dati̍riktam ।40) ati̍rikta̠ṃ vai vā ati̍rikta̠ mati̍rikta̠ṃ vai ।40) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।41) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।42) ē̠ta-dya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠ta dē̠ta-dya̠jñasya̍ ।43) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।44) yada̠gnā va̠gnau ya-dyada̠gnau ।45) a̠gnā va̠gni ma̠gni ma̠gnā va̠gnā va̠gnim ।46) a̠gni-mma̍thi̠tvā ma̍thi̠tvā 'gni ma̠gni-mma̍thi̠tvā ।47) ma̠thi̠tvā pra̠hara̍ti pra̠hara̍ti mathi̠tvā ma̍thi̠tvā pra̠hara̍ti ।48) pra̠hara̠ tyati̍rikta̠ mati̍rikta-mpra̠hara̍ti pra̠hara̠ tyati̍riktam ।48) pra̠hara̠tīti̍ pra - hara̍ti ।49) ati̍rikta mē̠ta dē̠ta dati̍rikta̠ mati̍rikta mē̠tat ।49) ati̍rikta̠mityati̍ - ri̠kta̠m ।50) ē̠ta-dyūpa̍sya̠ yūpa̍ syai̠ta dē̠ta-dyūpa̍sya ।॥ 26 ॥ (50/59)
meaning
The jata-patha formulas seal the sacred words into the memory; not one syllable of the Vedic mantras is lost or distorted.
word by word
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
हिHiFor, Because
तत्TatThat
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
राहुRaahuRahu
कार्यKaaryaWork, Activity
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
यज्ञYajnyaSacrifice
मतिःMatihMind, Intelligence, Understanding
तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
यत्YatWhich
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
लोकLokaWorld, Men
कार्याKaaryaaActivities
साध्याःSaadhyaahSadhyas
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
मतिMatiMind, Devotion, Prayer, Worship
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
मग्नMagnaImmersed
verse 27
1) यूप॑स्य॒ य-द्य-द्यूप॑स्य॒ यूप॑स्य॒ यत् ।2) यदू॒र्ध्व मू॒र्ध्वं-यँ-द्यदू॒र्ध्वम् ।3) ऊ॒र्ध्व-ञ्च॒षाला᳚च् च॒षाला॑ दू॒र्ध्व मू॒र्ध्व-ञ्च॒षाला᳚त् ।4) च॒षाला॒-त्तेषा॒-न्तेषा᳚-ञ्च॒षाला᳚च् च॒षाला॒-त्तेषा᳚म् ।5) तेषा॒-न्त-त्त-त्तेषा॒-न्तेषा॒-न्तत् ।6) त-द्भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॒-न्त-त्त-द्भा॑ग॒धेय᳚म् ।7) भा॒ग॒धेय॒-न्ताग् स्ता-न्भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॒-न्तान् ।7) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।8) ताने॒ वैव ताग् स्ताने॒व ।9) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।10) तेन॑ प्रीणाति प्रीणाति॒ तेन॒ तेन॑ प्रीणाति ।11) प्री॒णा॒ति॒ दे॒वा दे॒वाः प्री॑णाति प्रीणाति दे॒वाः ।12) दे॒वा वै वै दे॒वा दे॒वा वै ।13) वै सग्ग्स्थि॑ते॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ वै वै सग्ग्स्थि॑ते ।14) सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ सोमे॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे᳚ ।14) सग्ग्स्थि॑त॒ इति॒ सं - स्थि॒ते॒ ।15) सोमे॒ प्र प्र सोमे॒ सोमे॒ प्र ।16) प्र स्रुच॒-स्स्रुचः॒ प्र प्र स्रुचः॑ ।17) स्रुचो ऽह॑र॒-न्नह॑र॒-न्थ्स्रुच॒-स्स्रुचो ऽह॑रन्न् ।18) अह॑र॒-न्प्र प्राह॑र॒-न्नह॑र॒-न्प्र ।19) प्र यूपं॒-यूँप॒-म्प्र प्र यूप᳚म् ।20) यूप॒-न्ते ते यूपं॒-यूँप॒-न्ते ।21) ते॑ ऽमन्यन्ता मन्यन्त॒ ते ते॑ ऽमन्यन्त ।22) अ॒म॒न्य॒न्त॒ य॒ज्ञ॒वे॒श॒सं॒-यँ॒ज्ञ॒वे॒श॒स॒ म॒म॒न्य॒न्ता॒ म॒न्य॒न्त॒ य॒ज्ञ॒वे॒श॒स॒म् ।23) य॒ज्ञ॒वे॒श॒सं॒-वैँ वै य॑ज्ञवेशसं-यँज्ञवेशसं॒-वैँ ।23) य॒ज्ञ॒वे॒श॒समिति॑ यज्ञ - वे॒श॒स॒म् ।24) वा इ॒द मि॒दं-वैँ वा इ॒दम् ।25) इ॒द-ङ्कु॑र्मः कुर्म इ॒द मि॒द-ङ्कु॑र्मः ।26) कु॒र्म॒ इतीति॑ कुर्मः कुर्म॒ इति॑ ।27) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।28) ते प्र॑स्त॒र-म्प्र॑स्त॒र-न्ते ते प्र॑स्त॒रम् ।29) प्र॒स्त॒रग्ग् स्रु॒चाग् स्रु॒चा-म्प्र॑स्त॒र-म्प्र॑स्त॒रग्ग् स्रु॒चाम् ।29) प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र - स्त॒रम् ।30) स्रु॒चा-न्नि॒ष्क्रय॑ण-न्नि॒ष्क्रय॑णग्ग् स्रु॒चाग् स्रु॒चा-न्नि॒ष्क्रय॑णम् ।31) नि॒ष्क्रय॑ण मपश्य-न्नपश्य-न्नि॒ष्क्रय॑ण-न्नि॒ष्क्रय॑ण मपश्यन्न् ।31) नि॒ष्क्रय॑ण॒मिति॑ निः - क्रय॑णम् ।32) अ॒प॒श्य॒-न्थ्स्वरु॒ग्ग्॒ स्वरु॑ मपश्य-न्नपश्य॒-न्थ्स्वरु᳚म् ।33) स्वरुं॒-यूँप॑स्य॒ यूप॑स्य॒ स्वरु॒ग्ग्॒ स्वरुं॒-यूँप॑स्य ।34) यूप॑स्य॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ यूप॑स्य॒ यूप॑स्य॒ सग्ग्स्थि॑ते ।35) सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे॒ सोमे॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सग्ग्स्थि॑ते॒ सोमे᳚ ।35) सग्ग्स्थि॑त॒ इति॒ सं - स्थि॒ते॒ ।36) सोमे॒ प्र प्र सोमे॒ सोमे॒ प्र ।37) प्र प्र॑स्त॒र-म्प्र॑स्त॒र-म्प्र प्र प्र॑स्त॒रम् ।38) प्र॒स्त॒रग्ं हर॑ति॒ हर॑ति प्रस्त॒र-म्प्र॑स्त॒रग्ं हर॑ति ।38) प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र - स्त॒रम् ।39) हर॑ति जु॒होति॑ जु॒होति॒ हर॑ति॒ हर॑ति जु॒होति॑ ।40) जु॒होति॒ स्वरु॒ग्ग्॒ स्वरु॑-ञ्जु॒होति॑ जु॒होति॒ स्वरु᳚म् ।41) स्वरु॒ मय॑ज्ञवेशसा॒या य॑ज्ञवेशसाय॒ स्वरु॒ग्ग्॒ स्वरु॒ मय॑ज्ञवेशसाय ।42) अय॑ज्ञवेशसा॒येत्यय॑ज्ञ - वे॒श॒सा॒य॒ ।॥ 27 ॥ (42/49)॥ अ. 4 ॥
1) yūpa̍sya̠ ya-dya-dyūpa̍sya̠ yūpa̍sya̠ yat ।2) yadū̠rdhva mū̠rdhvaṃ ya-dyadū̠rdhvam ।3) ū̠rdhva-ñcha̠ṣālā̎ch cha̠ṣālā̍ dū̠rdhva mū̠rdhva-ñcha̠ṣālā̎t ।4) cha̠ṣālā̠-ttēṣā̠-ntēṣā̎-ñcha̠ṣālā̎ch cha̠ṣālā̠-ttēṣā̎m ।5) tēṣā̠-nta-tta-ttēṣā̠-ntēṣā̠-ntat ।6) ta-dbhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠-nta-tta-dbhā̍ga̠dhēya̎m ।7) bhā̠ga̠dhēya̠-ntāg stā-nbhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠-ntān ।7) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।8) tānē̠ vaiva tāg stānē̠va ।9) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।10) tēna̍ prīṇāti prīṇāti̠ tēna̠ tēna̍ prīṇāti ।11) prī̠ṇā̠ti̠ dē̠vā dē̠vāḥ prī̍ṇāti prīṇāti dē̠vāḥ ।12) dē̠vā vai vai dē̠vā dē̠vā vai ।13) vai saggsthi̍tē̠ saggsthi̍tē̠ vai vai saggsthi̍tē ।14) saggsthi̍tē̠ sōmē̠ sōmē̠ saggsthi̍tē̠ saggsthi̍tē̠ sōmē̎ ।14) saggsthi̍ta̠ iti̠ saṃ - sthi̠tē̠ ।15) sōmē̠ pra pra sōmē̠ sōmē̠ pra ।16) pra srucha̠-ssrucha̠ḥ pra pra srucha̍ḥ ।17) sruchō 'ha̍ra̠-nnaha̍ra̠-nthsrucha̠-ssruchō 'ha̍rann ।18) aha̍ra̠-npra prāha̍ra̠-nnaha̍ra̠-npra ।19) pra yūpa̠ṃ yūpa̠-mpra pra yūpa̎m ।20) yūpa̠-ntē tē yūpa̠ṃ yūpa̠-ntē ।21) tē̍ 'manyantā manyanta̠ tē tē̍ 'manyanta ।22) a̠ma̠nya̠nta̠ ya̠jña̠vē̠śa̠sa̠ṃ ya̠jña̠vē̠śa̠sa̠ ma̠ma̠nya̠ntā̠ ma̠nya̠nta̠ ya̠jña̠vē̠śa̠sa̠m ।23) ya̠jña̠vē̠śa̠sa̠ṃ vai vai ya̍jñavēśasaṃ yajñavēśasa̠ṃ vai ।23) ya̠jña̠vē̠śa̠samiti̍ yajña - vē̠śa̠sa̠m ।24) vā i̠da mi̠daṃ vai vā i̠dam ।25) i̠da-ṅku̍rmaḥ kurma i̠da mi̠da-ṅku̍rmaḥ ।26) ku̠rma̠ itīti̍ kurmaḥ kurma̠ iti̍ ।27) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।28) tē pra̍sta̠ra-mpra̍sta̠ra-ntē tē pra̍sta̠ram ।29) pra̠sta̠ragg sru̠chāg sru̠chā-mpra̍sta̠ra-mpra̍sta̠ragg sru̠chām ।29) pra̠sta̠ramiti̍ pra - sta̠ram ।30) sru̠chā-nni̠ṣkraya̍ṇa-nni̠ṣkraya̍ṇagg sru̠chāg sru̠chā-nni̠ṣkraya̍ṇam ।31) ni̠ṣkraya̍ṇa mapaśya-nnapaśya-nni̠ṣkraya̍ṇa-nni̠ṣkraya̍ṇa mapaśyann ।31) ni̠ṣkraya̍ṇa̠miti̍ niḥ - kraya̍ṇam ।32) a̠pa̠śya̠-nthsvaru̠gg̠ svaru̍ mapaśya-nnapaśya̠-nthsvaru̎m ।33) svaru̠ṃ yūpa̍sya̠ yūpa̍sya̠ svaru̠gg̠ svaru̠ṃ yūpa̍sya ।34) yūpa̍sya̠ saggsthi̍tē̠ saggsthi̍tē̠ yūpa̍sya̠ yūpa̍sya̠ saggsthi̍tē ।35) saggsthi̍tē̠ sōmē̠ sōmē̠ saggsthi̍tē̠ saggsthi̍tē̠ sōmē̎ ।35) saggsthi̍ta̠ iti̠ saṃ - sthi̠tē̠ ।36) sōmē̠ pra pra sōmē̠ sōmē̠ pra ।37) pra pra̍sta̠ra-mpra̍sta̠ra-mpra pra pra̍sta̠ram ।38) pra̠sta̠ragṃ hara̍ti̠ hara̍ti prasta̠ra-mpra̍sta̠ragṃ hara̍ti ।38) pra̠sta̠ramiti̍ pra - sta̠ram ।39) hara̍ti ju̠hōti̍ ju̠hōti̠ hara̍ti̠ hara̍ti ju̠hōti̍ ।40) ju̠hōti̠ svaru̠gg̠ svaru̍-ñju̠hōti̍ ju̠hōti̠ svaru̎m ।41) svaru̠ maya̍jñavēśasā̠yā ya̍jñavēśasāya̠ svaru̠gg̠ svaru̠ maya̍jñavēśasāya ।42) aya̍jñavēśasā̠yētyaya̍jña - vē̠śa̠sā̠ya̠ ।॥ 27 ॥ (42/49)॥ a. 4 ॥
meaning
The priests chant in unison; the rhythmic repetition creates a sacred resonance that fills the sacrificial space with divine presence.
word by word
यत्YatWhich
भागBhaagaPart
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
देवाDevaaDeva, God · Deva
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
इतिItiRefers to something that precedes
सःSahHe
प्रPraPrefix
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
यज्ञYajnyaSacrifice
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
इदम्IdamThis
तंTamHim · To You · That · Then
निNiFrom previous part of word Vadini
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
सम्SamTogether with
स्थितSthitaAbiding, Situated in
इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve
कूर्मKuurmaEarth considered as a Tortoise swimming on the Water
तTaThat
verse 28
1) सा॒द्ध्या वै वै सा॒द्ध्या-स्सा॒द्ध्या वै ।2) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।3) दे॒वा अ॒स्मि-न्न॒स्मि-न्दे॒वा दे॒वा अ॒स्मिन्न् ।4) अ॒स्मिन् ँलो॒के लो॒के᳚ ऽस्मि-न्न॒स्मिन् ँलो॒के ।5) लो॒क आ॑स-न्नासन् ँलो॒के लो॒क आ॑सन्न् ।6) आ॒स॒-न्न नास॑-न्नास॒-न्न ।7) नान्य द॒न्य-न्न नान्यत् ।8) अ॒न्य-त्कि-ङ्कि म॒न्य द॒न्य-त्किम् ।9) कि-ञ्च॒न च॒न कि-ङ्कि-ञ्च॒न ।10) च॒न मि॒ष-न्मि॒षच् च॒न च॒न मि॒षत् ।11) मि॒ष-त्ते ते मि॒ष-न्मि॒ष-त्ते ।12) ते᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-न्ते ते᳚ ऽग्निम् ।13) अ॒ग्नि मे॒वै वाग्नि म॒ग्नि मे॒व ।14) ए॒वाग्नये॒ ऽग्नय॑ ए॒वै वाग्नये᳚ ।15) अ॒ग्नये॒ मेधा॑य॒ मेधा॑या॒ ग्नये॒ ऽग्नये॒ मेधा॑य ।16) मेधा॒या मेधा॑य॒ मेधा॒या ।17) आ ऽल॑भन्ता लभ॒न्ता ऽल॑भन्त ।18) अ॒ल॒भ॒न्त॒ न नाल॑भन्ता लभन्त॒ न ।19) न हि हि न न हि ।20) ह्य॑न्य द॒न्य द्धि ह्य॑न्यत् ।21) अ॒न्य दा॑ल॒म्भ्य॑ माल॒म्भ्य॑ म॒न्य द॒न्यदा॑ ल॒म्भ्य᳚म् ।22) आ॒ल॒म्भ्य॑ मवि॑न्द॒-न्नवि॑न्द-न्नाल॒म्भ्य॑ माल॒म्भ्य॑ मवि॑न्दन्न् ।22) आ॒ल॒म्भ्य॑मित्या᳚ - ल॒म्भ्य᳚म् ।23) अवि॑न्द॒-न्तत॒ स्ततो ऽवि॑न्द॒-न्नवि॑न्द॒-न्ततः॑ ।24) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।25) वा इ॒मा इ॒मा वै वा इ॒माः ।26) इ॒माः प्र॒जाः प्र॒जा इ॒मा इ॒माः प्र॒जाः ।27) प्र॒जाः प्र प्र प्र॒जाः प्र॒जाः प्र ।27) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।28) प्राजा॑यन्ता जायन्त॒ प्र प्राजा॑यन्त ।29) अ॒जा॒य॒न्त॒ य-द्यद॑जायन्ता जायन्त॒ यत् ।30) यद॒ग्ना व॒ग्नौ य-द्यद॒ग्नौ ।31) अ॒ग्ना व॒ग्नि म॒ग्नि म॒ग्ना व॒ग्ना व॒ग्निम् ।32) अ॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा म॑थि॒त्वा ऽग्नि म॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा ।33) म॒थि॒त्वा प्र॒हर॑ति प्र॒हर॑ति मथि॒त्वा म॑थि॒त्वा प्र॒हर॑ति ।34) प्र॒हर॑ति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒हर॑ति प्र॒हर॑ति प्र॒जाना᳚म् ।34) प्र॒हर॒तीति॑ प्र - हर॑ति ।35) प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय ।35) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।36) प्र॒जन॑नाय रु॒द्रो रु॒द्रः प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय रु॒द्रः ।36) प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जान॑नाय ।37) रु॒द्रो वै वै रु॒द्रो रु॒द्रो वै ।38) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।39) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।40) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।41) अ॒ग्नि-र्यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्यज॑मानः ।42) यज॑मानः प॒शुः प॒शु-र्यज॑मानो॒ यज॑मानः प॒शुः ।43) प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः प॒शु-र्यत् ।44) य-त्प॒शु-म्प॒शुं-यँ-द्य-त्प॒शुम् ।45) प॒शु मा॒लभ्या॒ लभ्य॑ प॒शु-म्प॒शु मा॒लभ्य॑ ।46) आ॒लभ्या॒ग्नि म॒ग्नि मा॒लभ्या॒ लभ्या॒ग्निम् ।46) आ॒लभ्येत्या᳚ - लभ्य॑ ।47) अ॒ग्नि-म्मन्थे॒-न्मन्थे॑ द॒ग्नि म॒ग्नि-म्मन्थे᳚त् ।48) मन्थे᳚-द्रु॒द्राय॑ रु॒द्राय॒ मन्थे॒-न्मन्थे᳚-द्रु॒द्राय॑ ।49) रु॒द्राय॒ यज॑मानं॒-यँज॑मानग्ं रु॒द्राय॑ रु॒द्राय॒ यज॑मानम् ।50) यज॑मान॒ मप्यपि॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान॒ मपि॑ ।॥ 28 ॥ (50/56)
1) sā̠ddhyā vai vai sā̠ddhyā-ssā̠ddhyā vai ।2) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।3) dē̠vā a̠smi-nna̠smi-ndē̠vā dē̠vā a̠sminn ।4) a̠smin ँlō̠kē lō̠kē̎ 'smi-nna̠smin ँlō̠kē ।5) lō̠ka ā̍sa-nnāsan ँlō̠kē lō̠ka ā̍sann ।6) ā̠sa̠-nna nāsa̍-nnāsa̠-nna ।7) nānya da̠nya-nna nānyat ।8) a̠nya-tki-ṅki ma̠nya da̠nya-tkim ।9) ki-ñcha̠na cha̠na ki-ṅki-ñcha̠na ।10) cha̠na mi̠ṣa-nmi̠ṣach cha̠na cha̠na mi̠ṣat ।11) mi̠ṣa-ttē tē mi̠ṣa-nmi̠ṣa-ttē ।12) tē̎ 'gni ma̠gni-ntē tē̎ 'gnim ।13) a̠gni mē̠vai vāgni ma̠gni mē̠va ।14) ē̠vāgnayē̠ 'gnaya̍ ē̠vai vāgnayē̎ ।15) a̠gnayē̠ mēdhā̍ya̠ mēdhā̍yā̠ gnayē̠ 'gnayē̠ mēdhā̍ya ।16) mēdhā̠yā mēdhā̍ya̠ mēdhā̠yā ।17) ā 'la̍bhantā labha̠ntā 'la̍bhanta ।18) a̠la̠bha̠nta̠ na nāla̍bhantā labhanta̠ na ।19) na hi hi na na hi ।20) hya̍nya da̠nya ddhi hya̍nyat ।21) a̠nya dā̍la̠mbhya̍ māla̠mbhya̍ ma̠nya da̠nyadā̍ la̠mbhya̎m ।22) ā̠la̠mbhya̍ mavi̍nda̠-nnavi̍nda-nnāla̠mbhya̍ māla̠mbhya̍ mavi̍ndann ।22) ā̠la̠mbhya̍mityā̎ - la̠mbhya̎m ।23) avi̍nda̠-ntata̠ statō 'vi̍nda̠-nnavi̍nda̠-ntata̍ḥ ।24) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।25) vā i̠mā i̠mā vai vā i̠māḥ ।26) i̠māḥ pra̠jāḥ pra̠jā i̠mā i̠māḥ pra̠jāḥ ।27) pra̠jāḥ pra pra pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra ।27) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।28) prājā̍yantā jāyanta̠ pra prājā̍yanta ।29) a̠jā̠ya̠nta̠ ya-dyada̍jāyantā jāyanta̠ yat ।30) yada̠gnā va̠gnau ya-dyada̠gnau ।31) a̠gnā va̠gni ma̠gni ma̠gnā va̠gnā va̠gnim ।32) a̠gni-mma̍thi̠tvā ma̍thi̠tvā 'gni ma̠gni-mma̍thi̠tvā ।33) ma̠thi̠tvā pra̠hara̍ti pra̠hara̍ti mathi̠tvā ma̍thi̠tvā pra̠hara̍ti ।34) pra̠hara̍ti pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpra̠hara̍ti pra̠hara̍ti pra̠jānā̎m ।34) pra̠hara̠tīti̍ pra - hara̍ti ।35) pra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya ।35) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।36) pra̠jana̍nāya ru̠drō ru̠draḥ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya ru̠draḥ ।36) pra̠jana̍nā̠yēti̍ pra - jāna̍nāya ।37) ru̠drō vai vai ru̠drō ru̠drō vai ।38) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।39) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।40) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।41) a̠gni-ryaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ 'gni ra̠gni-ryaja̍mānaḥ ।42) yaja̍mānaḥ pa̠śuḥ pa̠śu-ryaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pa̠śuḥ ।43) pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ pa̠śu-ryat ।44) ya-tpa̠śu-mpa̠śuṃ ya-dya-tpa̠śum ।45) pa̠śu mā̠labhyā̠ labhya̍ pa̠śu-mpa̠śu mā̠labhya̍ ।46) ā̠labhyā̠gni ma̠gni mā̠labhyā̠ labhyā̠gnim ।46) ā̠labhyētyā̎ - labhya̍ ।47) a̠gni-mmanthē̠-nmanthē̍ da̠gni ma̠gni-mmanthē̎t ।48) manthē̎-dru̠drāya̍ ru̠drāya̠ manthē̠-nmanthē̎-dru̠drāya̍ ।49) ru̠drāya̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍mānagṃ ru̠drāya̍ ru̠drāya̠ yaja̍mānam ।50) yaja̍māna̠ mapyapi̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠ mapi̍ ।॥ 28 ॥ (50/56)
meaning
Through the sacred fires and the recited Vedic words, the sacrificer moves from the mortal world toward the immortal realms.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
अस्मिन्AsminThis, In this
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
लोकLokaWorld, Men
नान्यत्NaanyatNo Other
किञ्चनKin.canaA little · In no Way
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
अग्निAgniFire
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
हिHiFor, Because
अन्यAnyaOther
ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
ततःTatahThen
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
प्रजाःPrajaahPeople
प्रPraPrefix
इतिItiRefers to something that precedes
जाJaaBorn, Produced
यत्YatWhich
रुद्रःRudrahSri Shiva
एषःEssahHe
पशुPashuBeing
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
आसनAasanaSeat
मान्यMaanyaRspectable, Venerable
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
अANot
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
धीDhiiTo Reflect
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जJaBorn, Produced
मग्नMagnaImmersed
जनJanaPeople
जननJananaGenerating, Begetting, Producing, Birth
एषEssaHe · This
रुद्रRudraRudra
verse 29
1) अपि॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दप्यपि॑ दद्ध्यात् ।2) द॒द्ध्या॒-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को दद्ध्या-द्दद्ध्या-त्प्र॒मायु॑कः ।3) प्र॒मायु॑क-स्स्या-थ्स्या-त्प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑क-स्स्यात् ।3) प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र - मायु॑कः ।4) स्या॒ दथो॒ अथो᳚ स्या-थ्स्या॒ दथो᳚ ।5) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।5) अथो॒ इत्यथो᳚ ।6) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।7) आ॒हु॒ र॒ग्नि र॒ग्नि रा॑हु राहु र॒ग्निः ।8) अ॒ग्नि-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्सर्वाः᳚ ।9) सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।10) दे॒वता॑ ह॒विर्-ह॒वि-र्दे॒वता॑ दे॒वता॑ ह॒विः ।11) ह॒वि रे॒त दे॒त द्ध॒विर्-ह॒वि रे॒तत् ।12) ए॒त-द्य-द्यदे॒त दे॒त-द्यत् ।13) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।14) प॒शुरि तीति॑ प॒शुः प॒शु रिति॑ ।15) इति॒ य-द्यदि तीति॒ यत् ।16) य-त्प॒शु-म्प॒शुं-यँ-द्य-त्प॒शुम् ।17) प॒शु मा॒लभ्या॒ लभ्य॑ प॒शु-म्प॒शु मा॒लभ्य॑ ।18) आ॒लभ्या॒ग्नि म॒ग्नि मा॒लभ्या॒ लभ्या॒ग्निम् ।18) आ॒लभ्येत्या᳚ - लभ्य॑ ।19) अ॒ग्नि-म्मन्थ॑ति॒ मन्थ॑ त्य॒ग्नि म॒ग्नि-म्मन्थ॑ति ।20) मन्थ॑ति ह॒व्याय॑ ह॒व्याय॒ मन्थ॑ति॒ मन्थ॑ति ह॒व्याय॑ ।21) ह॒व्यायै॒ वैव ह॒व्याय॑ ह॒व्यायै॒व ।22) ए॒वा स॑न्ना॒या स॑न्ना यै॒वैवा स॑न्नाय ।23) आस॑न्नाय॒ सर्वा॒-स्सर्वा॒ आस॑न्ना॒या स॑न्नाय॒ सर्वाः᳚ ।23) आस॑न्ना॒येत्या - स॒न्ना॒य॒ ।24) सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।25) दे॒वता॑ जनयति जनयति दे॒वता॑ दे॒वता॑ जनयति ।26) ज॒न॒य॒ त्यु॒पा॒कृ त्यो॑पा॒कृत्य॑ जनयति जनय त्युपा॒कृत्य॑ ।27) उ॒पा॒कृत्यै॒ वैवोपा॒कृ त्यो॑पा॒कृत्यै॒व ।27) उ॒पा॒कृत्येत्यु॑प - आ॒कृत्य॑ ।28) ए॒व मन्थ्यो॒ मन्थ्य॑ ए॒वैव मन्थ्यः॑ ।29) मन्थ्य॒ स्त-त्त-न्मन्थ्यो॒ मन्थ्य॒ स्तत् ।30) त-न्न न त-त्त-न्न ।31) नेवे॑व॒ न नेव॑ ।32) इ॒वाल॑ब्ध॒ माल॑ब्ध मिवे॒ वाल॑ब्धम् ।33) आल॑ब्ध॒-न्न नाल॑ब्ध॒ माल॑ब्ध॒-न्न ।33) आल॑ब्ध॒मित्या - ल॒ब्ध॒म् ।34) नेवे॑व॒ न नेव॑ ।35) इ॒वाना॑लब्ध॒ मना॑लब्ध मिवे॒ वाना॑लब्धम् ।36) अना॑लब्ध म॒ग्ने र॒ग्ने रना॑लब्ध॒ मना॑लब्ध म॒ग्नेः ।36) अना॑लब्ध॒मित्यना᳚ - ल॒ब्ध॒म् ।37) अ॒ग्ने-र्ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॑ म॒ग्ने र॒ग्ने-र्ज॒नित्र᳚म् ।38) ज॒नित्र॑ मस्यसि ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॑ मसि ।39) अ॒सी तीत्य॑ स्य॒सीति॑ ।40) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।41) आ॒हा॒ग्ने र॒ग्ने रा॑हा हा॒ग्नेः ।42) अ॒ग्नेर्-हि ह्य॑ग्ने र॒ग्नेर्-हि ।43) ह्ये॑त दे॒तद्धि ह्ये॑तत् ।44) ए॒तज् ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॑ मे॒त दे॒तज् ज॒नित्र᳚म् ।45) ज॒नित्रं॒-वृँष॑णौ॒ वृष॑णौ ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्रं॒-वृँष॑णौ ।46) वृष॑णौ स्थ-स्स्थो॒ वृष॑णौ॒ वृष॑णौ स्थः ।47) स्थ॒ इतीति॑ स्थ-स्स्थ॒ इति॑ ।48) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।49) आ॒ह॒ वृष॑णौ॒ वृष॑णा वाहाह॒ वृष॑णौ ।50) वृष॑णौ॒ हि हि वृष॑णौ॒ वृष॑णौ॒ हि ।॥ 29 ॥ (50/57)
1) api̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dapyapi̍ daddhyāt ।2) da̠ddhyā̠-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō daddhyā-ddaddhyā-tpra̠māyu̍kaḥ ।3) pra̠māyu̍ka-ssyā-thsyā-tpra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍ka-ssyāt ।3) pra̠māyu̍ka̠ iti̍ pra - māyu̍kaḥ ।4) syā̠ dathō̠ athō̎ syā-thsyā̠ dathō̎ ।5) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।5) athō̠ ityathō̎ ।6) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।7) ā̠hu̠ ra̠gni ra̠gni rā̍hu rāhu ra̠gniḥ ।8) a̠gni-ssarvā̠-ssarvā̍ a̠gni ra̠gni-ssarvā̎ḥ ।9) sarvā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssarvā̠-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ।10) dē̠vatā̍ ha̠vir-ha̠vi-rdē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ha̠viḥ ।11) ha̠vi rē̠ta dē̠ta ddha̠vir-ha̠vi rē̠tat ।12) ē̠ta-dya-dyadē̠ta dē̠ta-dyat ।13) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।14) pa̠śuri tīti̍ pa̠śuḥ pa̠śu riti̍ ।15) iti̠ ya-dyadi tīti̠ yat ।16) ya-tpa̠śu-mpa̠śuṃ ya-dya-tpa̠śum ।17) pa̠śu mā̠labhyā̠ labhya̍ pa̠śu-mpa̠śu mā̠labhya̍ ।18) ā̠labhyā̠gni ma̠gni mā̠labhyā̠ labhyā̠gnim ।18) ā̠labhyētyā̎ - labhya̍ ।19) a̠gni-mmantha̍ti̠ mantha̍ tya̠gni ma̠gni-mmantha̍ti ।20) mantha̍ti ha̠vyāya̍ ha̠vyāya̠ mantha̍ti̠ mantha̍ti ha̠vyāya̍ ।21) ha̠vyāyai̠ vaiva ha̠vyāya̍ ha̠vyāyai̠va ।22) ē̠vā sa̍nnā̠yā sa̍nnā yai̠vaivā sa̍nnāya ।23) āsa̍nnāya̠ sarvā̠-ssarvā̠ āsa̍nnā̠yā sa̍nnāya̠ sarvā̎ḥ ।23) āsa̍nnā̠yētyā - sa̠nnā̠ya̠ ।24) sarvā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssarvā̠-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ।25) dē̠vatā̍ janayati janayati dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ janayati ।26) ja̠na̠ya̠ tyu̠pā̠kṛ tyō̍pā̠kṛtya̍ janayati janaya tyupā̠kṛtya̍ ।27) u̠pā̠kṛtyai̠ vaivōpā̠kṛ tyō̍pā̠kṛtyai̠va ।27) u̠pā̠kṛtyētyu̍pa - ā̠kṛtya̍ ।28) ē̠va manthyō̠ manthya̍ ē̠vaiva manthya̍ḥ ।29) manthya̠ sta-tta-nmanthyō̠ manthya̠ stat ।30) ta-nna na ta-tta-nna ।31) nēvē̍va̠ na nēva̍ ।32) i̠vāla̍bdha̠ māla̍bdha mivē̠ vāla̍bdham ।33) āla̍bdha̠-nna nāla̍bdha̠ māla̍bdha̠-nna ।33) āla̍bdha̠mityā - la̠bdha̠m ।34) nēvē̍va̠ na nēva̍ ।35) i̠vānā̍labdha̠ manā̍labdha mivē̠ vānā̍labdham ।36) anā̍labdha ma̠gnē ra̠gnē ranā̍labdha̠ manā̍labdha ma̠gnēḥ ।36) anā̍labdha̠mityanā̎ - la̠bdha̠m ।37) a̠gnē-rja̠nitra̍-ñja̠nitra̍ ma̠gnē ra̠gnē-rja̠nitra̎m ।38) ja̠nitra̍ masyasi ja̠nitra̍-ñja̠nitra̍ masi ।39) a̠sī tītya̍ sya̠sīti̍ ।40) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।41) ā̠hā̠gnē ra̠gnē rā̍hā hā̠gnēḥ ।42) a̠gnēr-hi hya̍gnē ra̠gnēr-hi ।43) hyē̍ta dē̠taddhi hyē̍tat ।44) ē̠taj ja̠nitra̍-ñja̠nitra̍ mē̠ta dē̠taj ja̠nitra̎m ।45) ja̠nitra̠ṃ vṛṣa̍ṇau̠ vṛṣa̍ṇau ja̠nitra̍-ñja̠nitra̠ṃ vṛṣa̍ṇau ।46) vṛṣa̍ṇau stha-ssthō̠ vṛṣa̍ṇau̠ vṛṣa̍ṇau sthaḥ ।47) stha̠ itīti̍ stha-sstha̠ iti̍ ।48) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।49) ā̠ha̠ vṛṣa̍ṇau̠ vṛṣa̍ṇā vāhāha̠ vṛṣa̍ṇau ।50) vṛṣa̍ṇau̠ hi hi vṛṣa̍ṇau̠ vṛṣa̍ṇau̠ hi ।॥ 29 ॥ (50/57)
meaning
The chatvala and the dhishniya fires are now fully kindled; the sacrifice proceeds through all its stages toward completion.
word by word
अपिApiAlso
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
राहुRaahuRahu
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
अग्निAgniFire
सर्वाSarvaaAll
देवताःDevataahGods
पशुPashuBeing
यत्YatWhich
मन्थManthaStirring round, Churning
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
स्थSthaAbiding
हिHiFor, Because
सर्वSarvaAll
देवताDevataaDivinity
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
आसनAasanaSeat
सर्वाःSarvaahAll
जनJanaPeople
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
मग्नMagnaImmersed
असिAsiYou are
अहAhaparticle implying ascertainment
verse 30
1) ह्ये॑ता वे॒तौ हि ह्ये॑तौ ।2) ए॒ता वु॒र्व श्यु॒र्व श्ये॒ता वे॒ता वु॒र्वशी᳚ ।3) उ॒र्वश्य॑ स्य स्यु॒र्व श्यु॒र्व श्य॑सि ।4) अ॒स्या॒यु रा॒यु र॑स्य स्या॒युः ।5) आ॒यु र॑स्य स्या॒यु रा॒यु र॑सि ।6) अ॒सी तीत्य॑ स्य॒सीति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒ह॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाया॑ हाह मिथुन॒त्वाय॑ ।9) मि॒थु॒न॒त्वाय॑ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॑ मिथुन॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॑ घृ॒तेन॑ ।9) मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन - त्वाय॑ ।10) घृ॒तेना॒क्ते अ॒क्ते घृ॒तेन॑ घृ॒तेना॒क्ते ।11) अ॒क्ते वृष॑णं॒-वृँष॑ण म॒क्ते अ॒क्ते वृष॑णम् ।11) अ॒क्ते इत्य॒क्ते ।12) वृष॑ण-न्दधाथा-न्दधाथां॒-वृँष॑णं॒-वृँष॑ण-न्दधाथाम् ।13) द॒धा॒था॒ मितीति॑ दधाथा-न्दधाथा॒ मिति॑ ।14) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।15) आ॒ह॒ वृष॑णं॒-वृँष॑ण माहाह॒ वृष॑णम् ।16) वृष॑ण॒ग्ं॒ हि हि वृष॑णं॒-वृँष॑ण॒ग्ं॒ हि ।17) ह्ये॑ते ए॒ते हि ह्ये॑ते ।18) ए॒ते दधा॑ते॒ दधा॑ते ए॒ते ए॒ते दधा॑ते ।18) ए॒ते इत्ये॒ते ।19) दधा॑ते॒ ये ये दधा॑ते॒ दधा॑ते॒ ये ।19) दधा॑ते॒ इति॒ दधा॑ते ।20) ये अ॒ग्नि म॒ग्निं-येँ ये अ॒ग्निम् ।20) ये इति॒ ये ।21) अ॒ग्नि-ङ्गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र म॒ग्नि म॒ग्नि-ङ्गा॑य॒त्रम् ।22) गा॒य॒त्र-ञ्छन्द॒ श्छन्दो॑ गाय॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र-ञ्छन्दः॑ ।23) छन्दो ऽन्वनु॒ छन्द॒ श्छन्दो ऽनु॑ ।24) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।25) प्र जा॑यस्व जायस्व॒ प्र प्र जा॑यस्व ।26) जा॒य॒स्वे तीति॑ जायस्व जाय॒स्वेति॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒ह॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि राहाह॒ छन्दो॑भिः ।29) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।29) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।30) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।31) ए॒न॒-म्प्र प्रैन॑ मेन॒-म्प्र ।32) प्र ज॑नयति जनयति॒ प्र प्र ज॑नयति ।33) ज॒न॒य॒ त्य॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ जनयति जनय त्य॒ग्नये᳚ ।34) अ॒ग्नये॑ म॒थ्यमा॑नाय म॒थ्यमा॑ना या॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ म॒थ्यमा॑नाय ।35) म॒थ्यमा॑ना॒ यान्वनु॑ म॒थ्यमा॑नाय म॒थ्यमा॑ना॒ यानु॑ ।36) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्यन्वनु॑ ब्रूहि ।37) ब्रू॒ही तीति॑ ब्रूहि ब्रू॒हीति॑ ।38) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।39) आ॒ह॒ सा॒वि॒त्रीग्ं सा॑वि॒त्री मा॑हाह सावि॒त्रीम् ।40) सा॒वि॒त्री मृच॒ मृचग्ं॑ सावि॒त्रीग्ं सा॑वि॒त्री मृच᳚म् ।41) ऋच॒ मन्वन् वृच॒ मृच॒ मनु॑ ।42) अन्वा॑ हा॒हान् वन् वा॑ह ।43) आ॒ह॒ स॒वि॒तृप्र॑सूत-स्सवि॒तृप्र॑सूत आहाह सवि॒तृप्र॑सूतः ।44) स॒वि॒तृप्र॑सूत ए॒वैव स॑वि॒तृप्र॑सूत-स्सवि॒तृप्र॑सूत ए॒व ।44) स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ - प्र॒सू॒तः॒ ।45) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।46) ए॒न॒-म्म॒न्थ॒ति॒ म॒न्थ॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-म्म॒न्थ॒ति॒ ।47) म॒न्थ॒ति॒ जा॒ताय॑ जा॒ताय॑ मन्थति मन्थति जा॒ताय॑ ।48) जा॒ताया न्वनु॑ जा॒ताय॑ जा॒ता यानु॑ ।49) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्य न्वनु॑ ब्रूहि ।50) ब्रू॒हि॒ प्र॒ह्रि॒यमा॑णाय प्रह्रि॒यमा॑णाय ब्रूहि ब्रूहि प्रह्रि॒यमा॑णाय ।॥ 30 ॥ (50/57)
1) hyē̍tā vē̠tau hi hyē̍tau ।2) ē̠tā vu̠rva śyu̠rva śyē̠tā vē̠tā vu̠rvaśī̎ ।3) u̠rvaśya̍ sya syu̠rva śyu̠rva śya̍si ।4) a̠syā̠yu rā̠yu ra̍sya syā̠yuḥ ।5) ā̠yu ra̍sya syā̠yu rā̠yu ra̍si ।6) a̠sī tītya̍ sya̠sīti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠ha̠ mi̠thu̠na̠tvāya̍ mithuna̠tvāyā̍ hāha mithuna̠tvāya̍ ।9) mi̠thu̠na̠tvāya̍ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̍ mithuna̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̍ ghṛ̠tēna̍ ।9) mi̠thu̠na̠tvāyēti̍ mithuna - tvāya̍ ।10) ghṛ̠tēnā̠ktē a̠ktē ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēnā̠ktē ।11) a̠ktē vṛṣa̍ṇa̠ṃ vṛṣa̍ṇa ma̠ktē a̠ktē vṛṣa̍ṇam ।11) a̠ktē itya̠ktē ।12) vṛṣa̍ṇa-ndadhāthā-ndadhāthā̠ṃ vṛṣa̍ṇa̠ṃ vṛṣa̍ṇa-ndadhāthām ।13) da̠dhā̠thā̠ mitīti̍ dadhāthā-ndadhāthā̠ miti̍ ।14) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।15) ā̠ha̠ vṛṣa̍ṇa̠ṃ vṛṣa̍ṇa māhāha̠ vṛṣa̍ṇam ।16) vṛṣa̍ṇa̠gṃ̠ hi hi vṛṣa̍ṇa̠ṃ vṛṣa̍ṇa̠gṃ̠ hi ।17) hyē̍tē ē̠tē hi hyē̍tē ।18) ē̠tē dadhā̍tē̠ dadhā̍tē ē̠tē ē̠tē dadhā̍tē ।18) ē̠tē ityē̠tē ।19) dadhā̍tē̠ yē yē dadhā̍tē̠ dadhā̍tē̠ yē ।19) dadhā̍tē̠ iti̠ dadhā̍tē ।20) yē a̠gni ma̠gniṃ yē yē a̠gnim ।20) yē iti̠ yē ।21) a̠gni-ṅgā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠tra ma̠gni ma̠gni-ṅgā̍ya̠tram ।22) gā̠ya̠tra-ñChanda̠ śChandō̍ gāya̠tra-ṅgā̍ya̠tra-ñChanda̍ḥ ।23) Chandō 'nvanu̠ Chanda̠ śChandō 'nu̍ ।24) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।25) pra jā̍yasva jāyasva̠ pra pra jā̍yasva ।26) jā̠ya̠svē tīti̍ jāyasva jāya̠svēti̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠ha̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rāhāha̠ Chandō̍bhiḥ ।29) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।29) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।30) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।31) ē̠na̠-mpra praina̍ mēna̠-mpra ।32) pra ja̍nayati janayati̠ pra pra ja̍nayati ।33) ja̠na̠ya̠ tya̠gnayē̠ 'gnayē̍ janayati janaya tya̠gnayē̎ ।34) a̠gnayē̍ ma̠thyamā̍nāya ma̠thyamā̍nā yā̠gnayē̠ 'gnayē̍ ma̠thyamā̍nāya ।35) ma̠thyamā̍nā̠ yānvanu̍ ma̠thyamā̍nāya ma̠thyamā̍nā̠ yānu̍ ।36) anu̍ brūhi brū̠hyanvanu̍ brūhi ।37) brū̠hī tīti̍ brūhi brū̠hīti̍ ।38) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।39) ā̠ha̠ sā̠vi̠trīgṃ sā̍vi̠trī mā̍hāha sāvi̠trīm ।40) sā̠vi̠trī mṛcha̠ mṛchagṃ̍ sāvi̠trīgṃ sā̍vi̠trī mṛcha̎m ।41) ṛcha̠ manvan vṛcha̠ mṛcha̠ manu̍ ।42) anvā̍ hā̠hān van vā̍ha ।43) ā̠ha̠ sa̠vi̠tṛpra̍sūta-ssavi̠tṛpra̍sūta āhāha savi̠tṛpra̍sūtaḥ ।44) sa̠vi̠tṛpra̍sūta ē̠vaiva sa̍vi̠tṛpra̍sūta-ssavi̠tṛpra̍sūta ē̠va ।44) sa̠vi̠tṛpra̍sūta̠ iti̍ savi̠tṛ - pra̠sū̠ta̠ḥ ।45) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।46) ē̠na̠-mma̠ntha̠ti̠ ma̠ntha̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-mma̠ntha̠ti̠ ।47) ma̠ntha̠ti̠ jā̠tāya̍ jā̠tāya̍ manthati manthati jā̠tāya̍ ।48) jā̠tāyā nvanu̍ jā̠tāya̍ jā̠tā yānu̍ ।49) anu̍ brūhi brū̠hya nvanu̍ brūhi ।50) brū̠hi̠ pra̠hri̠yamā̍ṇāya prahri̠yamā̍ṇāya brūhi brūhi prahri̠yamā̍ṇāya ।॥ 30 ॥ (50/57)
meaning
The gods are summoned through the mantras; they arrive at the fire-altar and receive the offerings made with devotion.
word by word
हिHiFor, Because
एताEtaaThese
आयुAayuDuration of life
एतेEteThese
येYeWho · Those who · Those · Whoever
इतिItiRefers to something that precedes
अग्निAgniFire
छन्दChandaMetre
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
प्रPraPrefix
सावित्रीSaavitriiSavitri, The power of the Sun during the day or the Gayatri
मनुManuPrayer, Incantation
वाहVaahaCarrying, Flowing
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
सवितृSavitrStimulator, Vivifier
प्रसूतPrasuutaProducing, Begotten, Born
मन्थManthaStirring round, Churning
एतEtaCome Near, Approached
रास्यRaasyaPlayful, Playing
असिAsiYou are
अहAhaparticle implying ascertainment
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
इत्येताItyetaaThese are
चण्डCannddaFierce, Passionate
भीBhiiTo Fear
जनJanaPeople
वहVahaCarrying, Bearing
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair
verse 31
1) प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒या न्वनु॑ प्रह्रि॒यमा॑णाय प्रह्रि॒यमा॑णा॒ यानु॑ ।1) प्र॒ह्रि॒यमा॑णा॒येति॑ प्र - ह्रि॒यमा॑णाय ।2) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्यन् वनु॑ ब्रूहि ।3) ब्रू॒ही तीति॑ ब्रूहि ब्रू॒हीति॑ ।4) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।5) आ॒ह॒ काण्डे॑काण्डे॒ काण्डे॑काण्ड आहाह॒ काण्डे॑काण्डे ।6) काण्डे॑काण्ड ए॒वैव काण्डे॑काण्डे॒ काण्डे॑काण्ड ए॒व ।6) काण्डे॑काण्ड॒ इति॒ काण्डे᳚ - का॒ण्डे॒ ।7) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।8) ए॒न॒-ङ्क्रि॒यमा॑णे क्रि॒यमा॑ण एन मेन-ङ्क्रि॒यमा॑णे ।9) क्रि॒यमा॑णे॒ सग्ं स-ङ्क्रि॒यमा॑णे क्रि॒यमा॑णे॒ सम् ।10) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।11) अ॒र्ध॒य॒ति॒ गा॒य॒त्री-र्गा॑य॒त्री र॑र्धय त्यर्धयति गाय॒त्रीः ।12) गा॒य॒त्री-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ गाय॒त्री-र्गा॑य॒त्री-स्सर्वाः᳚ ।13) सर्वा॒ अन्वनु॒ सर्वा॒-स्सर्वा॒ अनु॑ ।14) अन्वा॑ हा॒हा न्वन् वा॑ह ।15) आ॒ह॒ गा॒य॒त्रछ॑न्दा गाय॒त्रछ॑न्दा आहाह गाय॒त्रछ॑न्दाः ।16) गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ वै वै गा॑य॒त्रछ॑न्दा गाय॒त्रछ॑न्दा॒ वै ।16) गा॒य॒त्रछ॑न्दा॒ इति॑ गाय॒त्र - छ॒न्दाः॒ ।17) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।18) अ॒ग्नि-स्स्वेन॒ स्वेना॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्वेन॑ ।19) स्वेनै॒ वैव स्वेन॒ स्वेनै॒व ।20) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।21) ए॒न॒-ञ्छन्द॑सा॒ छन्द॑सैन मेन॒-ञ्छन्द॑सा ।22) छन्द॑सा॒ सग्ं स-ञ्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ सम् ।23) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।24) अ॒र्ध॒य॒ त्य॒ग्नि र॒ग्नि र॑र्धय त्यर्धय त्य॒ग्निः ।25) अ॒ग्निः पु॒रा पु॒रा ऽग्नि र॒ग्निः पु॒रा ।26) पु॒रा भव॑ति॒ भव॑ति पु॒रा पु॒रा भव॑ति ।27) भव॑ त्य॒ग्नि म॒ग्नि-म्भव॑ति॒ भव॑ त्य॒ग्निम् ।28) अ॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा म॑थि॒त्वा ऽग्नि म॒ग्नि-म्म॑थि॒त्वा ।29) म॒थि॒त्वा प्र प्र म॑थि॒त्वा म॑थि॒त्वा प्र ।30) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।31) ह॒र॒ति॒ तौ तौ ह॑रति हरति॒ तौ ।32) तौ स॒म्भव॑न्तौ स॒म्भव॑न्तौ॒ तौ तौ स॒म्भव॑न्तौ ।33) स॒म्भव॑न्तौ॒ यज॑मानं॒-यँज॑मानग्ं स॒म्भव॑न्तौ स॒म्भव॑न्तौ॒ यज॑मानम् ।33) स॒म्भव॑न्ता॒विति॑ सं - भव॑न्तौ ।34) यज॑मान म॒भ्य॑भि यज॑मानं॒-यँज॑मान म॒भि ।35) अ॒भि सग्ं स म॒भ्य॑भि सम् ।36) स-म्भ॑वतो भवत॒-स्सग्ं स-म्भ॑वतः ।37) भ॒व॒तो॒ भव॑त॒-म्भव॑त-म्भवतो भवतो॒ भव॑तम् ।38) भव॑त-न्नो नो॒ भव॑त॒-म्भव॑त-न्नः ।39) न॒-स्सम॑नसौ॒ सम॑नसौ नो न॒-स्सम॑नसौ ।40) सम॑नसा॒ वितीति॒ सम॑नसौ॒ सम॑नसा॒ विति॑ ।40) सम॑नसा॒विति॒ स - म॒न॒सौ॒ ।41) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।42) आ॒ह॒ शान्त्यै॒ शान्त्या॑ आहाह॒ शान्त्यै᳚ ।43) शान्त्यै᳚ प्र॒हृत्य॑ प्र॒हृत्य॒ शान्त्यै॒ शान्त्यै᳚ प्र॒हृत्य॑ ।44) प्र॒हृत्य॑ जुहोति जुहोति प्र॒हृत्य॑ प्र॒हृत्य॑ जुहोति ।44) प्र॒हृत्येति॑ प्र - हृत्य॑ ।45) जु॒हो॒ति॒ जा॒ताय॑ जा॒ताय॑ जुहोति जुहोति जा॒ताय॑ ।46) जा॒तायै॒ वैव जा॒ताय॑ जा॒तायै॒व ।47) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।48) अ॒स्मा॒ अन्न॒ मन्न॑ मस्मा अस्मा॒ अन्न᳚म् ।49) अन्न॒ मप्य प्यन्न॒ मन्न॒ मपि॑ ।50) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।51) द॒धा॒ त्याज्ये॒ना ज्ये॑न दधाति दधा॒ त्याज्ये॑न ।52) आज्ये॑न जुहोति जुहो॒ त्याज्ये॒ना ज्ये॑न जुहोति ।53) जु॒हो॒ त्ये॒त दे॒तज् जु॑होति जुहो त्ये॒तत् ।54) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।55) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।56) अ॒ग्नेः प्रि॒य-म्प्रि॒य म॒ग्ने र॒ग्नेः प्रि॒यम् ।57) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।58) धाम॒ य-द्य-द्धाम॒ धाम॒ यत् ।59) यदाज्य॒ माज्यं॒-यँ-द्यदाज्य᳚म् ।60) आज्य॑-म्प्रि॒येण॑ प्रि॒येणाज्य॒ माज्य॑-म्प्रि॒येण॑ ।61) प्रि॒येणै॒ वैव प्रि॒येण॑ प्रि॒येणै॒व ।62) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।63) ए॒न॒-न्धाम्ना॒ धाम्नै॑न मेन॒-न्धाम्ना᳚ ।64) धाम्ना॒ सग्ं स-न्धाम्ना॒ धाम्ना॒ सम् ।65) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।66) अ॒र्ध॒य॒ त्यथो॒ अथो॑ अर्धय त्यर्धय॒ त्यथो᳚ ।67) अथो॒ तेज॑सा॒ तेज॒सा ऽथो॒ अथो॒ तेज॑सा ।67) अथो॒ इत्यथो᳚ ।68) तेज॒सेति॒ तेज॑सा ।॥ 31 ॥ (68/75)॥ अ. 5 ॥
1) pra̠hri̠yamā̍ṇā̠yā nvanu̍ prahri̠yamā̍ṇāya prahri̠yamā̍ṇā̠ yānu̍ ।1) pra̠hri̠yamā̍ṇā̠yēti̍ pra - hri̠yamā̍ṇāya ।2) anu̍ brūhi brū̠hyan vanu̍ brūhi ।3) brū̠hī tīti̍ brūhi brū̠hīti̍ ।4) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।5) ā̠ha̠ kāṇḍē̍kāṇḍē̠ kāṇḍē̍kāṇḍa āhāha̠ kāṇḍē̍kāṇḍē ।6) kāṇḍē̍kāṇḍa ē̠vaiva kāṇḍē̍kāṇḍē̠ kāṇḍē̍kāṇḍa ē̠va ।6) kāṇḍē̍kāṇḍa̠ iti̠ kāṇḍē̎ - kā̠ṇḍē̠ ।7) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।8) ē̠na̠-ṅkri̠yamā̍ṇē kri̠yamā̍ṇa ēna mēna-ṅkri̠yamā̍ṇē ।9) kri̠yamā̍ṇē̠ sagṃ sa-ṅkri̠yamā̍ṇē kri̠yamā̍ṇē̠ sam ।10) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।11) a̠rdha̠ya̠ti̠ gā̠ya̠trī-rgā̍ya̠trī ra̍rdhaya tyardhayati gāya̠trīḥ ।12) gā̠ya̠trī-ssarvā̠-ssarvā̍ gāya̠trī-rgā̍ya̠trī-ssarvā̎ḥ ।13) sarvā̠ anvanu̠ sarvā̠-ssarvā̠ anu̍ ।14) anvā̍ hā̠hā nvan vā̍ha ।15) ā̠ha̠ gā̠ya̠traCha̍ndā gāya̠traCha̍ndā āhāha gāya̠traCha̍ndāḥ ।16) gā̠ya̠traCha̍ndā̠ vai vai gā̍ya̠traCha̍ndā gāya̠traCha̍ndā̠ vai ।16) gā̠ya̠traCha̍ndā̠ iti̍ gāya̠tra - Cha̠ndā̠ḥ ।17) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।18) a̠gni-ssvēna̠ svēnā̠gni ra̠gni-ssvēna̍ ।19) svēnai̠ vaiva svēna̠ svēnai̠va ।20) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।21) ē̠na̠-ñChanda̍sā̠ Chanda̍saina mēna̠-ñChanda̍sā ।22) Chanda̍sā̠ sagṃ sa-ñChanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ sam ।23) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।24) a̠rdha̠ya̠ tya̠gni ra̠gni ra̍rdhaya tyardhaya tya̠gniḥ ।25) a̠gniḥ pu̠rā pu̠rā 'gni ra̠gniḥ pu̠rā ।26) pu̠rā bhava̍ti̠ bhava̍ti pu̠rā pu̠rā bhava̍ti ।27) bhava̍ tya̠gni ma̠gni-mbhava̍ti̠ bhava̍ tya̠gnim ।28) a̠gni-mma̍thi̠tvā ma̍thi̠tvā 'gni ma̠gni-mma̍thi̠tvā ।29) ma̠thi̠tvā pra pra ma̍thi̠tvā ma̍thi̠tvā pra ।30) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।31) ha̠ra̠ti̠ tau tau ha̍rati harati̠ tau ।32) tau sa̠mbhava̍ntau sa̠mbhava̍ntau̠ tau tau sa̠mbhava̍ntau ।33) sa̠mbhava̍ntau̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍mānagṃ sa̠mbhava̍ntau sa̠mbhava̍ntau̠ yaja̍mānam ।33) sa̠mbhava̍ntā̠viti̍ saṃ - bhava̍ntau ।34) yaja̍māna ma̠bhya̍bhi yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna ma̠bhi ।35) a̠bhi sagṃ sa ma̠bhya̍bhi sam ।36) sa-mbha̍vatō bhavata̠-ssagṃ sa-mbha̍vataḥ ।37) bha̠va̠tō̠ bhava̍ta̠-mbhava̍ta-mbhavatō bhavatō̠ bhava̍tam ।38) bhava̍ta-nnō nō̠ bhava̍ta̠-mbhava̍ta-nnaḥ ।39) na̠-ssama̍nasau̠ sama̍nasau nō na̠-ssama̍nasau ।40) sama̍nasā̠ vitīti̠ sama̍nasau̠ sama̍nasā̠ viti̍ ।40) sama̍nasā̠viti̠ sa - ma̠na̠sau̠ ।41) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।42) ā̠ha̠ śāntyai̠ śāntyā̍ āhāha̠ śāntyai̎ ।43) śāntyai̎ pra̠hṛtya̍ pra̠hṛtya̠ śāntyai̠ śāntyai̎ pra̠hṛtya̍ ।44) pra̠hṛtya̍ juhōti juhōti pra̠hṛtya̍ pra̠hṛtya̍ juhōti ।44) pra̠hṛtyēti̍ pra - hṛtya̍ ।45) ju̠hō̠ti̠ jā̠tāya̍ jā̠tāya̍ juhōti juhōti jā̠tāya̍ ।46) jā̠tāyai̠ vaiva jā̠tāya̍ jā̠tāyai̠va ।47) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।48) a̠smā̠ anna̠ manna̍ masmā asmā̠ anna̎m ।49) anna̠ mapya pyanna̠ manna̠ mapi̍ ।50) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।51) da̠dhā̠ tyājyē̠nā jyē̍na dadhāti dadhā̠ tyājyē̍na ।52) ājyē̍na juhōti juhō̠ tyājyē̠nā jyē̍na juhōti ।53) ju̠hō̠ tyē̠ta dē̠taj ju̍hōti juhō tyē̠tat ।54) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।55) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।56) a̠gnēḥ pri̠ya-mpri̠ya ma̠gnē ra̠gnēḥ pri̠yam ।57) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।58) dhāma̠ ya-dya-ddhāma̠ dhāma̠ yat ।59) yadājya̠ mājya̠ṃ ya-dyadājya̎m ।60) ājya̍-mpri̠yēṇa̍ pri̠yēṇājya̠ mājya̍-mpri̠yēṇa̍ ।61) pri̠yēṇai̠ vaiva pri̠yēṇa̍ pri̠yēṇai̠va ।62) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।63) ē̠na̠-ndhāmnā̠ dhāmnai̍na mēna̠-ndhāmnā̎ ।64) dhāmnā̠ sagṃ sa-ndhāmnā̠ dhāmnā̠ sam ।65) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।66) a̠rdha̠ya̠ tyathō̠ athō̍ ardhaya tyardhaya̠ tyathō̎ ।67) athō̠ tēja̍sā̠ tēja̠sā 'thō̠ athō̠ tēja̍sā ।67) athō̠ ityathō̎ ।68) tēja̠sēti̠ tēja̍sā ।॥ 31 ॥ (68/75)॥ a. 5 ॥
meaning
The sacred fire blazes high; the ghee oblations rise and carry all prayers and blessings upward to the divine worlds.
word by word
प्रPraPrefix
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
इतिItiRefers to something that precedes
सम्SamTogether with
सःSahHe
सर्वाSarvaaAll
वाहVaahaCarrying, Flowing
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्निAgniFire
पुराPuraaIn former times · Before, Formerly
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
तौTauTwo of them
अभिAbhiTowards
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
अन्नAnnaFood
अपिApiAlso
एतEtaCome Near, Approached
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
धामDhaamaAbode
यत्YatWhich
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
अANot
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
कन्दKandaA Bulb, Lump
एणEnnaBeautiful Black Deer
साSaaShe
सर्वSarvaAll
वहVahaCarrying, Bearing
चण्डCannddaFierce, Passionate
अर्धArdhaHalf
पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair
मनManaMind
दधDadhaGiving
मग्नMagnaImmersed
प्रियंPriyamDear
प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to
verse 32
1) इ॒षे त्वा᳚ त्वे॒ष इ॒षे त्वा᳚ ।2) त्वेतीति॑ त्वा॒ त्वेति॑ ।3) इति॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रितीति॑ ब॒र्॒हिः ।4) ब॒र्॒हिरा ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिरा ।5) आ द॑त्ते दत्त॒ आ द॑त्ते ।6) द॒त्त॒ इ॒च्छत॑ इ॒च्छते॑ दत्ते दत्त इ॒च्छते᳚ ।7) इ॒च्छत॑ इवे वे॒च्छत॑ इ॒च्छत॑ इव ।8) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।9) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।10) ए॒ष यो य ए॒ष ए॒ष यः ।11) यो यज॑ते॒ यज॑ते॒ यो यो यज॑ते ।12) यज॑त उप॒वी रु॑प॒वी-र्यज॑ते॒ यज॑त उप॒वीः ।13) उ॒प॒वी र॑स्यस्यु प॒वी रु॑प॒वी र॑सि ।13) उ॒प॒वीरित्यु॑प - वीः ।14) अ॒सी तीत्य॑स्य॒ सीति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒हो पोपा॑ हा॒होप॑ ।17) उप॒ हि ह्युपोप॒ हि ।18) ह्ये॑ना नेना॒न्॒. हि ह्ये॑नान् ।19) ए॒ना॒ ना॒क॒रो त्या॑क॒रो त्ये॑नानेना नाक॒रोति॑ ।20) आ॒क॒रो त्युपो॒ उपो॑ आक॒रो त्या॑क॒रो त्युपो᳚ ।20) आ॒क॒रोतीत्या᳚ - क॒रोति॑ ।21) उपो॑ दे॒वा-न्दे॒वा नुपो॒ उपो॑ दे॒वान् ।21) उपो॒ इत्युपो᳚ ।22) दे॒वा-न्दैवी॒-र्दैवी᳚-र्दे॒वा-न्दे॒वा-न्दैवीः᳚ ।23) दैवी॒-र्विशो॒ विशो॒ दैवी॒-र्दैवी॒-र्विशः॑ ।24) विशः॒ प्र प्र विशो॒ विशः॒ प्र ।25) प्रागु॑ रगुः॒ प्र प्रागुः॑ ।26) अ॒गु॒ रिती त्य॑गु रगु॒ रिति॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒ह॒ दैवी॒-र्दैवी॑ राहाह॒ दैवीः᳚ ।29) दैवी॒र्॒ हि हि दैवी॒-र्दैवी॒र्॒ हि ।30) ह्ये॑ता ए॒ता हि ह्ये॑ताः ।31) ए॒ता विशो॒ विश॑ ए॒ता ए॒ता विशः॑ ।32) विशः॑ स॒ती-स्स॒ती-र्विशो॒ विशः॑ स॒तीः ।33) स॒ती-र्दे॒वा-न्दे॒वा-न्थ्स॒ती-स्स॒ती-र्दे॒वान् ।34) दे॒वा नु॑प॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॑ दे॒वा-न्दे॒वा नु॑प॒यन्ति॑ ।35) उ॒प॒यन्ति॒ वह्नी॒-र्वह्नी॑ रुप॒य न्त्यु॑प॒यन्ति॒ वह्नीः᳚ ।35) उ॒प॒यन्तीत्यु॑प - यन्ति॑ ।36) वह्नी॑ रु॒शिज॑ उ॒शिजो॒ वह्नी॒-र्वह्नी॑ रु॒शिजः॑ ।37) उ॒शिज॒ इती त्यु॒शिज॑ उ॒शिज॒ इति॑ ।38) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।39) आ॒ह॒ र्त्विज॑ ऋ॒त्विज॑ आहाह॒ र्त्विजः॑ ।40) ऋ॒त्विजो॒ वै वा ऋ॒त्विज॑ ऋ॒त्विजो॒ वै ।41) वै वह्न॑यो॒ वह्न॑यो॒ वै वै वह्न॑यः ।42) वह्न॑य उ॒शिज॑ उ॒शिजो॒ वह्न॑यो॒ वह्न॑य उ॒शिजः॑ ।43) उ॒शिज॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दु॒शिज॑ उ॒शिज॒ स्तस्मा᳚त् ।44) तस्मा॑ दे॒व मे॒व-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दे॒वम् ।45) ए॒व मा॑हा है॒व मे॒व मा॑ह ।46) आ॒ह॒ बृह॑स्पते॒ बृह॑स्पत आहाह॒ बृह॑स्पते ।47) बृह॑स्पते धा॒रय॑ धा॒रय॒ बृह॑स्पते॒ बृह॑स्पते धा॒रय॑ ।48) धा॒रया॒ वसू॑नि॒ वसू॑नि धा॒रय॑ धा॒रया॒ वसू॑नि ।49) वसू॒नी तीति॒ वसू॑नि॒ वसू॒ नीति॑ ।50) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।॥ 32 ॥ (50/54)
1) i̠ṣē tvā̎ tvē̠ṣa i̠ṣē tvā̎ ।2) tvētīti̍ tvā̠ tvēti̍ ।3) iti̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ritīti̍ ba̠r̠hiḥ ।4) ba̠r̠hirā ba̠r̠hi-rba̠r̠hirā ।5) ā da̍ttē datta̠ ā da̍ttē ।6) da̠tta̠ i̠chChata̍ i̠chChatē̍ dattē datta i̠chChatē̎ ।7) i̠chChata̍ ivē vē̠chChata̍ i̠chChata̍ iva ।8) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।9) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।10) ē̠ṣa yō ya ē̠ṣa ē̠ṣa yaḥ ।11) yō yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yō yō yaja̍tē ।12) yaja̍ta upa̠vī ru̍pa̠vī-ryaja̍tē̠ yaja̍ta upa̠vīḥ ।13) u̠pa̠vī ra̍syasyu pa̠vī ru̍pa̠vī ra̍si ।13) u̠pa̠vīrityu̍pa - vīḥ ।14) a̠sī tītya̍sya̠ sīti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠hō pōpā̍ hā̠hōpa̍ ।17) upa̠ hi hyupōpa̠ hi ।18) hyē̍nā nēnā̠n̠. hi hyē̍nān ।19) ē̠nā̠ nā̠ka̠rō tyā̍ka̠rō tyē̍nānēnā nāka̠rōti̍ ।20) ā̠ka̠rō tyupō̠ upō̍ āka̠rō tyā̍ka̠rō tyupō̎ ।20) ā̠ka̠rōtītyā̎ - ka̠rōti̍ ।21) upō̍ dē̠vā-ndē̠vā nupō̠ upō̍ dē̠vān ।21) upō̠ ityupō̎ ।22) dē̠vā-ndaivī̠-rdaivī̎-rdē̠vā-ndē̠vā-ndaivī̎ḥ ।23) daivī̠-rviśō̠ viśō̠ daivī̠-rdaivī̠-rviśa̍ḥ ।24) viśa̠ḥ pra pra viśō̠ viśa̠ḥ pra ।25) prāgu̍ ragu̠ḥ pra prāgu̍ḥ ।26) a̠gu̠ ritī tya̍gu ragu̠ riti̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠ha̠ daivī̠-rdaivī̍ rāhāha̠ daivī̎ḥ ।29) daivī̠r̠ hi hi daivī̠-rdaivī̠r̠ hi ।30) hyē̍tā ē̠tā hi hyē̍tāḥ ।31) ē̠tā viśō̠ viśa̍ ē̠tā ē̠tā viśa̍ḥ ।32) viśa̍-ssa̠tī-ssa̠tī-rviśō̠ viśa̍-ssa̠tīḥ ।33) sa̠tī-rdē̠vā-ndē̠vā-nthsa̠tī-ssa̠tī-rdē̠vān ।34) dē̠vā nu̍pa̠ya ntyu̍pa̠yanti̍ dē̠vā-ndē̠vā nu̍pa̠yanti̍ ।35) u̠pa̠yanti̠ vahnī̠-rvahnī̍ rupa̠ya ntyu̍pa̠yanti̠ vahnī̎ḥ ।35) u̠pa̠yantītyu̍pa - yanti̍ ।36) vahnī̍ ru̠śija̍ u̠śijō̠ vahnī̠-rvahnī̍ ru̠śija̍ḥ ।37) u̠śija̠ itī tyu̠śija̍ u̠śija̠ iti̍ ।38) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।39) ā̠ha̠ rtvija̍ ṛ̠tvija̍ āhāha̠ rtvija̍ḥ ।40) ṛ̠tvijō̠ vai vā ṛ̠tvija̍ ṛ̠tvijō̠ vai ।41) vai vahna̍yō̠ vahna̍yō̠ vai vai vahna̍yaḥ ।42) vahna̍ya u̠śija̍ u̠śijō̠ vahna̍yō̠ vahna̍ya u̠śija̍ḥ ।43) u̠śija̠ stasmā̠-ttasmā̍ du̠śija̍ u̠śija̠ stasmā̎t ।44) tasmā̍ dē̠va mē̠va-ntasmā̠-ttasmā̍ dē̠vam ।45) ē̠va mā̍hā hai̠va mē̠va mā̍ha ।46) ā̠ha̠ bṛha̍spatē̠ bṛha̍spata āhāha̠ bṛha̍spatē ।47) bṛha̍spatē dhā̠raya̍ dhā̠raya̠ bṛha̍spatē̠ bṛha̍spatē dhā̠raya̍ ।48) dhā̠rayā̠ vasū̍ni̠ vasū̍ni dhā̠raya̍ dhā̠rayā̠ vasū̍ni ।49) vasū̠nī tīti̠ vasū̍ni̠ vasū̠ nīti̍ ।50) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।॥ 32 ॥ (50/54)
meaning
All the fire-altars are now lit and burning; the sacrifice has become a living connection between heaven and earth.
word by word
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
इतिItiRefers to something that precedes
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
दत्तDattaGiven, Granted
इवIvaLike
हिHiFor, Because
एषःEssahHe
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
उपUpaNear to
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
देवान्DevaanDevas
प्रPraPrefix
एताEtaaThese
सतीSatiiSati [Totally surrendered to Krishna]
देवाDevaaDeva, God · Deva
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
धारयDhaarayaHolding, Bearing
नीतिNiitiSpiritual Precepts
अANot
एषEssaHe · This
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
विViA prefix indicating division, order etc
असिAsiYou are
अहोAhoAlas
एणEnnaBeautiful Black Deer
अकारोA-kaaroA-kara
विषVissaPoison
अहAhaparticle implying ascertainment
एतEtaCome Near, Approached
देवDevaDivine
रूपRuupaForm, Appearance
वह्निVahniFire
यान्तिYaantiUndergo
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
verse 33
1) आ॒ह॒ ब्रह्म॒ ब्रह्मा॑हाह॒ ब्रह्म॑ ।2) ब्रह्म॒ वै वै ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ वै ।3) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।4) दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॑ ।5) बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णा ।6) ब्रह्म॑णै॒ वैव ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णै॒व ।7) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।8) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।9) प॒शून वाव॑ प॒शू-न्प॒शूनव॑ ।10) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।11) रु॒न्धे॒ ह॒व्या ह॒व्या रु॑न्धे रुन्धे ह॒व्या ।12) ह॒व्या ते॑ ते ह॒व्या ह॒व्या ते᳚ ।13) ते॒ स्व॒द॒न्ता॒ग्॒ स्व॒द॒न्ता॒-न्ते॒ ते॒ स्व॒द॒न्ता॒म् ।14) स्व॒द॒न्ता॒ मितीति॑ स्वदन्ताग् स्वदन्ता॒ मिति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्याहाह स्व॒दय॑ति ।17) स्व॒दय॑ त्ये॒वैव स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्ये॒व ।18) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।19) ए॒ना॒-न्देव॒ देवै॑ना नेना॒-न्देव॑ ।20) देव॑ त्वष्ट स्त्वष्ट॒-र्देव॒ देव॑ त्वष्टः ।21) त्व॒ष्ट॒-र्वसु॒ वसु॑ त्वष्ट स्त्वष्ट॒-र्वसु॑ ।22) वसु॑ रण्व रण्व॒ वसु॒ वसु॑ रण्व ।23) र॒ण्वे तीति॑ रण्व र॒ण्वेति॑ ।24) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।25) आ॒ह॒ त्वष्टा॒ त्वष्टा॑ ऽऽहाह॒ त्वष्टा᳚ ।26) त्वष्टा॒ वै वै त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ वै ।27) वै प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-वैँ वै प॑शू॒नाम् ।28) प॒शू॒ना-म्मि॑थु॒नाना᳚-म्मिथु॒नाना᳚-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्मि॑थु॒नाना᳚म् ।29) मि॒थु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृ-द्रू॑प॒कृ-न्मि॑थु॒नाना᳚-म्मिथु॒नानाग्ं॑ रूप॒कृत् ।30) रू॒प॒कृ-द्रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॑प॒कृ-द्रू॑प॒कृ-द्रू॒पम् ।30) रू॒प॒कृदिति॑ रूप - कृत् ।31) रू॒प मे॒वैव रू॒पग्ं रू॒प मे॒व ।32) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।33) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।34) द॒धा॒ति॒ रेव॑ती॒ रेव॑ती-र्दधाति दधाति॒ रेव॑तीः ।35) रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒ग्ं॒ रम॑द्ध्व॒ग्ं॒ रेव॑ती॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्वम् ।36) रम॑द्ध्व॒ मितीति॒ रम॑द्ध्व॒ग्ं॒ रम॑द्ध्व॒ मिति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ प॒शवः॑ प॒शव॑ आहाह प॒शवः॑ ।39) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।40) वै रे॒वती॑ रे॒वती॒-र्वै वै रे॒वतीः᳚ ।41) रे॒वतीः᳚ प॒शू-न्प॒शू-न्रे॒वती॑ रे॒वतीः᳚ प॒शून् ।42) प॒शूने॒ वैव प॒शू-न्प॒शूने॒व ।43) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।44) अ॒स्मै॒ र॒म॒य॒ति॒ र॒म॒य॒ त्य॒स्मा॒ अ॒स्मै॒ र॒म॒य॒ति॒ ।45) र॒म॒य॒ति॒ दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ रमयति रमयति दे॒वस्य॑ ।46) दे॒वस्य॑ त्वा त्वा दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ त्वा ।47) त्वा॒ स॒वि॒तु-स्स॑वि॒तु स्त्वा᳚ त्वा सवि॒तुः ।48) स॒वि॒तुः प्र॑स॒वे प्र॑स॒वे स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे ।49) प्र॒स॒व इतीति॑ प्रस॒वे प्र॑स॒व इति॑ ।49) प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे ।50) इति॑ रश॒नाग्ं र॑श॒ना मितीति॑ रश॒नाम् ।॥ 33 ॥ (50/52)
1) ā̠ha̠ brahma̠ brahmā̍hāha̠ brahma̍ ।2) brahma̠ vai vai brahma̠ brahma̠ vai ।3) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।4) dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-mbṛha̠spati̍ḥ ।5) bṛha̠spati̠-rbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̠-rbrahma̍ṇā ।6) brahma̍ṇai̠ vaiva brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇai̠va ।7) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।8) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।9) pa̠śūna vāva̍ pa̠śū-npa̠śūnava̍ ।10) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।11) ru̠ndhē̠ ha̠vyā ha̠vyā ru̍ndhē rundhē ha̠vyā ।12) ha̠vyā tē̍ tē ha̠vyā ha̠vyā tē̎ ।13) tē̠ sva̠da̠ntā̠g̠ sva̠da̠ntā̠-ntē̠ tē̠ sva̠da̠ntā̠m ।14) sva̠da̠ntā̠ mitīti̍ svadantāg svadantā̠ miti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyāhāha sva̠daya̍ti ।17) sva̠daya̍ tyē̠vaiva sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyē̠va ।18) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।19) ē̠nā̠-ndēva̠ dēvai̍nā nēnā̠-ndēva̍ ।20) dēva̍ tvaṣṭa stvaṣṭa̠-rdēva̠ dēva̍ tvaṣṭaḥ ।21) tva̠ṣṭa̠-rvasu̠ vasu̍ tvaṣṭa stvaṣṭa̠-rvasu̍ ।22) vasu̍ raṇva raṇva̠ vasu̠ vasu̍ raṇva ।23) ra̠ṇvē tīti̍ raṇva ra̠ṇvēti̍ ।24) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।25) ā̠ha̠ tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̍ ''hāha̠ tvaṣṭā̎ ।26) tvaṣṭā̠ vai vai tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ vai ।27) vai pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ vai vai pa̍śū̠nām ।28) pa̠śū̠nā-mmi̍thu̠nānā̎-mmithu̠nānā̎-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mmi̍thu̠nānā̎m ।29) mi̠thu̠nānāgṃ̍ rūpa̠kṛ-drū̍pa̠kṛ-nmi̍thu̠nānā̎-mmithu̠nānāgṃ̍ rūpa̠kṛt ।30) rū̠pa̠kṛ-drū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̍pa̠kṛ-drū̍pa̠kṛ-drū̠pam ।30) rū̠pa̠kṛditi̍ rūpa - kṛt ।31) rū̠pa mē̠vaiva rū̠pagṃ rū̠pa mē̠va ।32) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।33) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।34) da̠dhā̠ti̠ rēva̍tī̠ rēva̍tī-rdadhāti dadhāti̠ rēva̍tīḥ ।35) rēva̍tī̠ rama̍ddhva̠gṃ̠ rama̍ddhva̠gṃ̠ rēva̍tī̠ rēva̍tī̠ rama̍ddhvam ।36) rama̍ddhva̠ mitīti̠ rama̍ddhva̠gṃ̠ rama̍ddhva̠ miti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āhāha pa̠śava̍ḥ ।39) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।40) vai rē̠vatī̍ rē̠vatī̠-rvai vai rē̠vatī̎ḥ ।41) rē̠vatī̎ḥ pa̠śū-npa̠śū-nrē̠vatī̍ rē̠vatī̎ḥ pa̠śūn ।42) pa̠śūnē̠ vaiva pa̠śū-npa̠śūnē̠va ।43) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।44) a̠smai̠ ra̠ma̠ya̠ti̠ ra̠ma̠ya̠ tya̠smā̠ a̠smai̠ ra̠ma̠ya̠ti̠ ।45) ra̠ma̠ya̠ti̠ dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ ramayati ramayati dē̠vasya̍ ।46) dē̠vasya̍ tvā tvā dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ tvā ।47) tvā̠ sa̠vi̠tu-ssa̍vi̠tu stvā̎ tvā savi̠tuḥ ।48) sa̠vi̠tuḥ pra̍sa̠vē pra̍sa̠vē sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tuḥ pra̍sa̠vē ।49) pra̠sa̠va itīti̍ prasa̠vē pra̍sa̠va iti̍ ।49) pra̠sa̠va iti̍ pra - sa̠vē ।50) iti̍ raśa̠nāgṃ ra̍śa̠nā mitīti̍ raśa̠nām ।॥ 33 ॥ (50/52)
meaning
The priests fulfill their respective roles; the oblation is poured and the gods are satisfied — the cosmic order is maintained.
word by word
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
ब्रह्मणैवBrahmanna-Eva[These Names were] indeed [uttered by the great-souled] Brahma
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
कृत्KrtMaking, Doing, Effecting
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
देवस्यDevasya[Of] Divine [origin]
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
अहAhaparticle implying ascertainment
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
देवDevaDivine
रूपRuupaForm, Appearance
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
रामRaamaSri Rama
रसनRasanaTaste, Rasa
verse 34
1) र॒श॒ना मा र॑श॒नाग्ं र॑श॒ना मा ।2) आ द॑त्ते दत्त॒ आ द॑त्ते ।3) द॒त्ते॒ प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्यै दत्ते दत्ते॒ प्रसू᳚त्यै ।4) प्रसू᳚त्या अ॒श्विनो॑ र॒श्विनोः॒ प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्या अ॒श्विनोः᳚ ।4) प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र - सू॒त्यै॒ ।5) अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॑ म॒श्विनो॑ र॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।6) बा॒हुभ्या॒ मितीति॑ बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॒ मिति॑ ।6) बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒हा॒श्विना॑ व॒श्विना॑ वाहा हा॒श्विनौ᳚ ।9) अ॒श्विनौ॒ हि ह्य॑श्विना॑ व॒श्विनौ॒ हि ।10) हि दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ग्ं॒ हि हि दे॒वाना᳚म् ।11) दे॒वाना॑ मद्ध्व॒र्यू अ॑द्ध्व॒र्यू दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मद्ध्व॒र्यू ।12) अ॒द्ध्व॒र्यू आस्ता॒ मास्ता॑ मद्ध्व॒र्यू अ॑द्ध्व॒र्यू आस्ता᳚म् ।12) अ॒द्ध्व॒र्यू इत्य॑द्ध्व॒र्यू ।13) आस्ता᳚-म्पू॒ष्णः पू॒ष्ण आस्ता॒ मास्ता᳚-म्पू॒ष्णः ।14) पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या-म्पू॒ष्णः पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् ।15) हस्ता᳚भ्या॒ मितीति॒ हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या॒ मिति॑ ।16) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।17) आ॒ह॒ यत्यै॒ यत्या॑ आहाह॒ यत्यै᳚ ।18) यत्या॑ ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ यत्यै॒ यत्या॑ ऋ॒तस्य॑ ।19) ऋ॒तस्य॑ त्वा त्व॒ र्तस्य॒ र्तस्य॑ त्वा ।20) त्वा॒ दे॒व॒ह॒वि॒-र्दे॒व॒ह॒वि॒ स्त्वा॒ त्वा॒ दे॒व॒ह॒विः॒ ।21) दे॒व॒ह॒विः॒ पाशे॑न॒ पाशे॑न देवहवि-र्देवहविः॒ पाशे॑न ।21) दे॒व॒ह॒वि॒रिति॑ देव - ह॒विः॒ ।22) पाशे॒ना पाशे॑न॒ पाशे॒ना ।23) आ र॑भे रभ॒ आ र॑भे ।24) र॒भ॒ इतीति॑ रभे रभ॒ इति॑ ।25) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।26) आ॒ह॒ स॒त्यग्ं स॒त्य मा॑हाह स॒त्यम् ।27) स॒त्यं-वैँ वै स॒त्यग्ं स॒त्यं-वैँ ।28) वा ऋ॒त मृ॒तं-वैँ वा ऋ॒तम् ।29) ऋ॒तग्ं स॒त्येन॑ स॒त्येन॒ र्त मृ॒तग्ं स॒त्येन॑ ।30) स॒त्येनै॒ वैव स॒त्येन॑ स॒त्येनै॒व ।31) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।32) ए॒न॒ मृ॒तेन॒ र्तेनै॑न मेन मृ॒तेन॑ ।33) ऋ॒तेना॒ र्तेन॒ र्तेना ।34) आ र॑भते रभत॒ आ र॑भते ।35) र॒भ॒ते॒ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या र॑भते रभते ऽक्ष्ण॒या ।36) अ॒क्ष्ण॒या परि॒ पर्य॑क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या परि॑ ।37) परि॑ हरति हरति॒ परि॒ परि॑ हरति ।38) ह॒र॒ति॒ वद्ध्यं॒-वँद्ध्यग्ं॑ हरति हरति॒ वद्ध्य᳚म् ।39) वद्ध्य॒ग्ं॒ हि हि वद्ध्यं॒-वँद्ध्य॒ग्ं॒ हि ।40) हि प्र॒त्यञ्च॑-म्प्र॒त्यञ्च॒ग्ं॒ हि हि प्र॒त्यञ्च᳚म् ।41) प्र॒त्यञ्च॑-म्प्रतिमु॒ञ्चन्ति॑ प्रतिमु॒ञ्चन्ति॑ प्र॒त्यञ्च॑-म्प्र॒त्यञ्च॑-म्प्रतिमु॒ञ्चन्ति॑ ।42) प्र॒ति॒मु॒ञ्चन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै प्रतिमु॒ञ्चन्ति॑ प्रतिमु॒ञ्चन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै ।42) प्र॒ति॒मु॒ञ्चन्तीति॑ प्रति - मु॒ञ्चन्ति॑ ।43) व्यावृ॑त्त्यै॒ धर्ष॒ धर्ष॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ धर्ष॑ ।43) व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि - आवृ॑त्त्यै ।44) धर्षा॒ मानु॑षा॒-न्मानु॑षा॒-न्धर्ष॒ धर्षा॒ मानु॑षान् ।45) मानु॑षा॒नि तीति॒ मानु॑षा॒-न्मानु॑षा॒ निति॑ ।46) इति॒ नि नीतीति॒ नि ।47) नि यु॑नक्ति युनक्ति॒ नि नि यु॑नक्ति ।48) यु॒न॒क्ति॒ धृत्यै॒ धृत्यै॑ युनक्ति युनक्ति॒ धृत्यै᳚ ।49) धृत्या॑ अ॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्यो धृत्यै॒ धृत्या॑ अ॒द्भ्यः ।50) अ॒द्भ्य स्त्वा᳚ त्वा॒ ऽद्भ्यो᳚ ऽद्भ्य स्त्वा᳚ ।50) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।॥ 34 ॥ (50/57)
1) ra̠śa̠nā mā ra̍śa̠nāgṃ ra̍śa̠nā mā ।2) ā da̍ttē datta̠ ā da̍ttē ।3) da̠ttē̠ prasū̎tyai̠ prasū̎tyai dattē dattē̠ prasū̎tyai ।4) prasū̎tyā a̠śvinō̍ ra̠śvinō̠ḥ prasū̎tyai̠ prasū̎tyā a̠śvinō̎ḥ ।4) prasū̎tyā̠ iti̠ pra - sū̠tyai̠ ।5) a̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̍ ma̠śvinō̍ ra̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎m ।6) bā̠hubhyā̠ mitīti̍ bā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̠ miti̍ ।6) bā̠hubhyā̠miti̍ bā̠hu - bhyā̠m ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠hā̠śvinā̍ va̠śvinā̍ vāhā hā̠śvinau̎ ।9) a̠śvinau̠ hi hya̍śvinā̍ va̠śvinau̠ hi ।10) hi dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠gṃ̠ hi hi dē̠vānā̎m ।11) dē̠vānā̍ maddhva̠ryū a̍ddhva̠ryū dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ maddhva̠ryū ।12) a̠ddhva̠ryū āstā̠ māstā̍ maddhva̠ryū a̍ddhva̠ryū āstā̎m ।12) a̠ddhva̠ryū itya̍ddhva̠ryū ।13) āstā̎-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇa āstā̠ māstā̎-mpū̠ṣṇaḥ ।14) pū̠ṣṇō hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō hastā̎bhyām ।15) hastā̎bhyā̠ mitīti̠ hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā̠ miti̍ ।16) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।17) ā̠ha̠ yatyai̠ yatyā̍ āhāha̠ yatyai̎ ।18) yatyā̍ ṛ̠tasya̠ rtasya̠ yatyai̠ yatyā̍ ṛ̠tasya̍ ।19) ṛ̠tasya̍ tvā tva̠ rtasya̠ rtasya̍ tvā ।20) tvā̠ dē̠va̠ha̠vi̠-rdē̠va̠ha̠vi̠ stvā̠ tvā̠ dē̠va̠ha̠vi̠ḥ ।21) dē̠va̠ha̠vi̠ḥ pāśē̍na̠ pāśē̍na dēvahavi-rdēvahavi̠ḥ pāśē̍na ।21) dē̠va̠ha̠vi̠riti̍ dēva - ha̠vi̠ḥ ।22) pāśē̠nā pāśē̍na̠ pāśē̠nā ।23) ā ra̍bhē rabha̠ ā ra̍bhē ।24) ra̠bha̠ itīti̍ rabhē rabha̠ iti̍ ।25) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।26) ā̠ha̠ sa̠tyagṃ sa̠tya mā̍hāha sa̠tyam ।27) sa̠tyaṃ vai vai sa̠tyagṃ sa̠tyaṃ vai ।28) vā ṛ̠ta mṛ̠taṃ vai vā ṛ̠tam ।29) ṛ̠tagṃ sa̠tyēna̍ sa̠tyēna̠ rta mṛ̠tagṃ sa̠tyēna̍ ।30) sa̠tyēnai̠ vaiva sa̠tyēna̍ sa̠tyēnai̠va ।31) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।32) ē̠na̠ mṛ̠tēna̠ rtēnai̍na mēna mṛ̠tēna̍ ।33) ṛ̠tēnā̠ rtēna̠ rtēnā ।34) ā ra̍bhatē rabhata̠ ā ra̍bhatē ।35) ra̠bha̠tē̠ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā ra̍bhatē rabhatē 'kṣṇa̠yā ।36) a̠kṣṇa̠yā pari̠ parya̍kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā pari̍ ।37) pari̍ harati harati̠ pari̠ pari̍ harati ।38) ha̠ra̠ti̠ vaddhya̠ṃ vaddhyagṃ̍ harati harati̠ vaddhya̎m ।39) vaddhya̠gṃ̠ hi hi vaddhya̠ṃ vaddhya̠gṃ̠ hi ।40) hi pra̠tyañcha̍-mpra̠tyañcha̠gṃ̠ hi hi pra̠tyañcha̎m ।41) pra̠tyañcha̍-mpratimu̠ñchanti̍ pratimu̠ñchanti̍ pra̠tyañcha̍-mpra̠tyañcha̍-mpratimu̠ñchanti̍ ।42) pra̠ti̠mu̠ñchanti̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai pratimu̠ñchanti̍ pratimu̠ñchanti̠ vyāvṛ̍ttyai ।42) pra̠ti̠mu̠ñchantīti̍ prati - mu̠ñchanti̍ ।43) vyāvṛ̍ttyai̠ dharṣa̠ dharṣa̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai̠ dharṣa̍ ।43) vyāvṛ̍ttyā̠ iti̍ vi - āvṛ̍ttyai ।44) dharṣā̠ mānu̍ṣā̠-nmānu̍ṣā̠-ndharṣa̠ dharṣā̠ mānu̍ṣān ।45) mānu̍ṣā̠ni tīti̠ mānu̍ṣā̠-nmānu̍ṣā̠ niti̍ ।46) iti̠ ni nītīti̠ ni ।47) ni yu̍nakti yunakti̠ ni ni yu̍nakti ।48) yu̠na̠kti̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̍ yunakti yunakti̠ dhṛtyai̎ ।49) dhṛtyā̍ a̠dbhyō̎ 'dbhyō dhṛtyai̠ dhṛtyā̍ a̠dbhyaḥ ।50) a̠dbhya stvā̎ tvā̠ 'dbhyō̎ 'dbhya stvā̎ ।50) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।॥ 34 ॥ (50/57)
meaning
The soma is strained and purified; it is ready for the oblation that will gladden the hearts of the gods.
word by word
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
दत्तDattaGiven, Granted
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
बाहुBaahuArm
हिHiFor, Because
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
त्वTvaThou
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
सत्यंSatyamAbsolute Truth · Truly · [I Proclaim the] Truth · [I Speak about the] Truth
सत्यम्Satyam[He] Truly [becomes successful] · [Consciouness of the] Satya Loka, Absolute Truth
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
ऋतंRtamDivine Law · [I Speak about the] Divine Law
परिPariAround
प्रतिPratiEvery
विViA prefix indicating division, order etc
निNiFrom previous part of word Vadini
रसनRasanaTaste, Rasa
अANot
बहुBahuMany, Abundant
वहVahaCarrying, Bearing
अस्तAstaThrown, Cast
अहAhaparticle implying ascertainment
यातिYaatiAdvance towards [Shiva] · [He does not] become [victim of premature Death] · Goes to, Becomes
ऋतRtaDivine Law
देवDevaDivine
सत्यSatyaTruth
मृतMrtaDead
एणEnnaBeautiful Black Deer
नीतिNiitiSpiritual Precepts
धृतिDhrtiContentment
इत्यItyaTo be gone to or towards
verse 35
1) त्वौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य स्त्वा॒ त्वौष॑धीभ्यः ।2) ओष॑धीभ्यः॒ प्र प्रौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यः॒ प्र ।2) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।3) प्रोक्षा᳚ म्युक्षामि॒ प्र प्रोक्षा॑मि ।4) उ॒क्षा॒ मीती त्यु॑क्षा म्युक्षा॒ मीति॑ ।5) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।6) आ॒हा॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्य आ॑हा हा॒द्भ्यः ।7) अ॒द्भ्यो हि ह्या᳚(1॒)द्भ्यो᳚ ऽद्भ्यो हि ।7) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।8) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।9) ए॒ष ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य ए॒ष ए॒ष ओष॑धीभ्यः ।10) ओष॑धीभ्य-स्स॒म्भव॑ति स॒म्भव॒ त्योष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य-स्स॒म्भव॑ति ।10) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।11) स॒म्भव॑ति॒ य-द्य-थ्स॒म्भव॑ति स॒म्भव॑ति॒ यत् ।11) स॒म्भव॒तीति॑ सं - भव॑ति ।12) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।13) प॒शु र॒पा म॒पा-म्प॒शुः प॒शु र॒पाम् ।14) अ॒पा-म्पे॒रुः पे॒रु र॒पा म॒पा-म्पे॒रुः ।15) पे॒रु र॑स्यसि पे॒रुः पे॒रु र॑सि ।16) अ॒सीती त्य॑स्य॒ सीति॑ ।17) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।18) आ॒है॒ष ए॒ष आ॑हा है॒षः ।19) ए॒ष हि ह्ये॑ष ए॒ष हि ।20) ह्य॑पा म॒पाग्ं हि ह्य॑पाम् ।21) अ॒पा-म्पा॒ता पा॒ता ऽपा म॒पा-म्पा॒ता ।22) पा॒ता यो यः पा॒ता पा॒ता यः ।23) यो मेधा॑य॒ मेधा॑य॒ यो यो मेधा॑य ।24) मेधा॑या र॒भ्यत॑ आर॒भ्यते॒ मेधा॑य॒ मेधा॑या र॒भ्यते᳚ ।25) आ॒र॒भ्यते᳚ स्वा॒त्तग्ग् स्वा॒त्त मा॑र॒भ्यत॑ आर॒भ्यते᳚ स्वा॒त्तम् ।25) आ॒र॒भ्यत॒ इत्या᳚ - र॒भ्यते᳚ ।26) स्वा॒त्त-ञ्चि॑च् चि-थ्स्वा॒त्तग्ग् स्वा॒त्त-ञ्चि॑त् ।27) चि॒-थ्सदे॑व॒ग्ं॒ सदे॑व-ञ्चिच् चि॒-थ्सदे॑वम् ।28) सदे॑वग्ं ह॒व्यग्ं ह॒व्यग्ं सदे॑व॒ग्ं॒ सदे॑वग्ं ह॒व्यम् ।28) सदे॑व॒मिति॒ स - दे॒व॒म् ।29) ह॒व्य माप॒ आपो॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य मापः॑ ।30) आपो॑ देवी-र्देवी॒ राप॒ आपो॑ देवीः ।31) दे॒वी॒-स्स्वद॑त॒ स्वद॑त देवी-र्देवी॒-स्स्वद॑त ।32) स्वद॑तैन मेन॒ग्ग्॒ स्वद॑त॒ स्वद॑तैनम् ।33) ए॒न॒ मिती त्ये॑न मेन॒ मिति॑ ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒ह॒ स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्याहाह स्व॒दय॑ति ।36) स्व॒दय॑ त्ये॒वैव स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्ये॒व ।37) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।38) ए॒न॒ मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा देन मेन मु॒परि॑ष्टात् ।39) उ॒परि॑ष्टा॒-त्प्र प्रोपरि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्प्र ।40) प्रोक्ष॑ त्युक्षति॒ प्र प्रोक्ष॑ति ।41) उ॒क्ष॒ त्यु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा दुक्ष त्युक्ष त्यु॒परि॑ष्टात् ।42) उ॒परि॑ष्टा दे॒वैवोपरि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा दे॒व ।43) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।44) ए॒न॒-म्मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑ मेन मेन॒-म्मेद्ध्य᳚म् ।45) मेद्ध्य॑-ङ्करोति करोति॒ मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति ।46) क॒रो॒ति॒ पा॒यय॑ति पा॒यय॑ति करोति करोति पा॒यय॑ति ।47) पा॒यय॑ त्यन्तर॒तो᳚ ऽन्तर॒तः पा॒यय॑ति पा॒यय॑ त्यन्तर॒तः ।48) अ॒न्त॒र॒त ए॒वैवा न्त॑र॒तो᳚ ऽन्तर॒त ए॒व ।49) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।50) ए॒न॒-म्मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑ मेन मेन॒-म्मेद्ध्य᳚म् ।51) मेद्ध्य॑-ङ्करोति करोति॒ मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति ।52) क॒रो॒ त्य॒धस्ता॑ द॒धस्ता᳚-त्करोति करो त्य॒धस्ता᳚त् ।53) अ॒धस्ता॒ दुपोपा॒ धस्ता॑ द॒धस्ता॒ दुप॑ ।54) उपो᳚क्ष त्युक्ष॒ त्युपो पो᳚क्षति ।55) उ॒क्ष॒ति॒ स॒र्वतः॑ स॒र्वत॑ उक्ष त्युक्षति स॒र्वतः॑ ।56) स॒र्वत॑ ए॒वैव स॒र्वतः॑ स॒र्वत॑ ए॒व ।57) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।58) ए॒न॒-म्मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑ मेन मेन॒-म्मेद्ध्य᳚म् ।59) मेद्ध्य॑-ङ्करोति करोति॒ मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑-ङ्करोति ।60) क॒रो॒तीति॑ करोति ।॥ 35 ॥ (60/66)॥ अ. 6 ॥
1) tvauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya stvā̠ tvauṣa̍dhībhyaḥ ।2) ōṣa̍dhībhya̠ḥ pra prauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya̠ḥ pra ।2) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।3) prōkṣā̎ myukṣāmi̠ pra prōkṣā̍mi ।4) u̠kṣā̠ mītī tyu̍kṣā myukṣā̠ mīti̍ ।5) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।6) ā̠hā̠dbhyō̎ 'dbhya ā̍hā hā̠dbhyaḥ ।7) a̠dbhyō hi hyā̎(1̠)dbhyō̎ 'dbhyō hi ।7) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।8) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।9) ē̠ṣa ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya ē̠ṣa ē̠ṣa ōṣa̍dhībhyaḥ ।10) ōṣa̍dhībhya-ssa̠mbhava̍ti sa̠mbhava̠ tyōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya-ssa̠mbhava̍ti ।10) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।11) sa̠mbhava̍ti̠ ya-dya-thsa̠mbhava̍ti sa̠mbhava̍ti̠ yat ।11) sa̠mbhava̠tīti̍ saṃ - bhava̍ti ।12) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।13) pa̠śu ra̠pā ma̠pā-mpa̠śuḥ pa̠śu ra̠pām ।14) a̠pā-mpē̠ruḥ pē̠ru ra̠pā ma̠pā-mpē̠ruḥ ।15) pē̠ru ra̍syasi pē̠ruḥ pē̠ru ra̍si ।16) a̠sītī tya̍sya̠ sīti̍ ।17) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।18) ā̠hai̠ṣa ē̠ṣa ā̍hā hai̠ṣaḥ ।19) ē̠ṣa hi hyē̍ṣa ē̠ṣa hi ।20) hya̍pā ma̠pāgṃ hi hya̍pām ।21) a̠pā-mpā̠tā pā̠tā 'pā ma̠pā-mpā̠tā ।22) pā̠tā yō yaḥ pā̠tā pā̠tā yaḥ ।23) yō mēdhā̍ya̠ mēdhā̍ya̠ yō yō mēdhā̍ya ।24) mēdhā̍yā ra̠bhyata̍ āra̠bhyatē̠ mēdhā̍ya̠ mēdhā̍yā ra̠bhyatē̎ ।25) ā̠ra̠bhyatē̎ svā̠ttagg svā̠tta mā̍ra̠bhyata̍ āra̠bhyatē̎ svā̠ttam ।25) ā̠ra̠bhyata̠ ityā̎ - ra̠bhyatē̎ ।26) svā̠tta-ñchi̍ch chi-thsvā̠ttagg svā̠tta-ñchi̍t ।27) chi̠-thsadē̍va̠gṃ̠ sadē̍va-ñchich chi̠-thsadē̍vam ।28) sadē̍vagṃ ha̠vyagṃ ha̠vyagṃ sadē̍va̠gṃ̠ sadē̍vagṃ ha̠vyam ।28) sadē̍va̠miti̠ sa - dē̠va̠m ।29) ha̠vya māpa̠ āpō̍ ha̠vyagṃ ha̠vya māpa̍ḥ ।30) āpō̍ dēvī-rdēvī̠ rāpa̠ āpō̍ dēvīḥ ।31) dē̠vī̠-ssvada̍ta̠ svada̍ta dēvī-rdēvī̠-ssvada̍ta ।32) svada̍taina mēna̠gg̠ svada̍ta̠ svada̍tainam ।33) ē̠na̠ mitī tyē̍na mēna̠ miti̍ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠ha̠ sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyāhāha sva̠daya̍ti ।36) sva̠daya̍ tyē̠vaiva sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyē̠va ।37) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।38) ē̠na̠ mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā dēna mēna mu̠pari̍ṣṭāt ।39) u̠pari̍ṣṭā̠-tpra prōpari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-tpra ।40) prōkṣa̍ tyukṣati̠ pra prōkṣa̍ti ।41) u̠kṣa̠ tyu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā dukṣa tyukṣa tyu̠pari̍ṣṭāt ।42) u̠pari̍ṣṭā dē̠vaivōpari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā dē̠va ।43) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।44) ē̠na̠-mmēddhya̠-mmēddhya̍ mēna mēna̠-mmēddhya̎m ।45) mēddhya̍-ṅkarōti karōti̠ mēddhya̠-mmēddhya̍-ṅkarōti ।46) ka̠rō̠ti̠ pā̠yaya̍ti pā̠yaya̍ti karōti karōti pā̠yaya̍ti ।47) pā̠yaya̍ tyantara̠tō̎ 'ntara̠taḥ pā̠yaya̍ti pā̠yaya̍ tyantara̠taḥ ।48) a̠nta̠ra̠ta ē̠vaivā nta̍ra̠tō̎ 'ntara̠ta ē̠va ।49) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।50) ē̠na̠-mmēddhya̠-mmēddhya̍ mēna mēna̠-mmēddhya̎m ।51) mēddhya̍-ṅkarōti karōti̠ mēddhya̠-mmēddhya̍-ṅkarōti ।52) ka̠rō̠ tya̠dhastā̍ da̠dhastā̎-tkarōti karō tya̠dhastā̎t ।53) a̠dhastā̠ dupōpā̠ dhastā̍ da̠dhastā̠ dupa̍ ।54) upō̎kṣa tyukṣa̠ tyupō pō̎kṣati ।55) u̠kṣa̠ti̠ sa̠rvata̍-ssa̠rvata̍ ukṣa tyukṣati sa̠rvata̍ḥ ।56) sa̠rvata̍ ē̠vaiva sa̠rvata̍-ssa̠rvata̍ ē̠va ।57) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।58) ē̠na̠-mmēddhya̠-mmēddhya̍ mēna mēna̠-mmēddhya̎m ।59) mēddhya̍-ṅkarōti karōti̠ mēddhya̠-mmēddhya̍-ṅkarōti ।60) ka̠rō̠tīti̍ karōti ।॥ 35 ॥ (60/66)॥ a. 6 ॥
meaning
The sacred words resound through the sacrificial ground; the Vedic sound-pattern reaches the ears of the divine attendants.
word by word
प्रPraPrefix
हिHiFor, Because
एषःEssahHe
सम्भवSambhavaCame into being
यत्YatWhich
सःSahHe
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
पशुPashuBeing
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
आपोAapoAll-Pervading
देवीDeviiDevi
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
करोKaro[Please] do
सर्वतःSarvatah(By those, Protect us from) all sides · From all sides · Everywhere
अANot
अहAhaparticle implying ascertainment
इत्यItyaTo be gone to or towards
एषEssaHe · This
सम्SamTogether with
पातPaataWatched, Protected, Preserved
पाPaaGuarding, Protecting
यःYahHe Who
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
साSaaShe
एणEnnaBeautiful Black Deer
देवDevaDivine
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
verse 36
1) अ॒ग्निना॒ वै वा अ॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ वै ।2) वै होत्रा॒ होत्रा॒ वै वै होत्रा᳚ ।3) होत्रा॑ दे॒वा दे॒वा होत्रा॒ होत्रा॑ दे॒वाः ।4) दे॒वा असु॑रा॒ नसु॑रा-न्दे॒वा दे॒वा असु॑रान् ।5) असु॑रान॒ भ्य॑भ्य सु॑रा॒ नसु॑रा न॒भि ।6) अ॒भ्य॑भव-न्नभव-न्न॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑भवन्न् ।7) अ॒भ॒व॒-न्न॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ ऽभव-न्नभव-न्न॒ग्नये᳚ ।8) अ॒ग्नये॑ समि॒द्ध्यमा॑नाय समि॒द्ध्यमा॑ना या॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ समि॒द्ध्यमा॑नाय ।9) स॒मि॒द्ध्यमा॑ना॒ यान्वनु॑ समि॒द्ध्यमा॑नाय समि॒द्ध्यमा॑ना॒ यानु॑ ।9) स॒मि॒द्ध्यमा॑ना॒येति॑ सं - इ॒द्ध्यमा॑नाय ।10) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्य न्वनु॑ ब्रूहि ।11) ब्रू॒ही तीति॑ ब्रूहि ब्रू॒हीति॑ ।12) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।13) आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्या आहाह॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै ।14) भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑श स॒प्तद॑श॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै स॒प्तद॑श ।14) भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - अ॒भि॒भू॒त्यै॒ ।15) स॒प्तद॑श सामिधे॒नी-स्सा॑मिधे॒नी-स्स॒प्तद॑श स॒प्तद॑श सामिधे॒नीः ।15) स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त - द॒श॒ ।16) सा॒मि॒धे॒नी रन्वनु॑ सामिधे॒नी-स्सा॑मिधे॒नी रनु॑ ।16) सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ सां - इ॒धे॒नीः ।17) अन्वा॑ हा॒हान् वन् वा॑ह ।18) आ॒ह॒ स॒प्त॒द॒श-स्स॑प्तद॒श आ॑हाह सप्तद॒शः ।19) स॒प्त॒द॒शः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्सप्तद॒श-स्स॑प्तद॒शः प्र॒जाप॑तिः ।19) स॒प्त॒द॒श इति॑ सप्त - द॒शः ।20) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।20) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।21) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।21) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।22) आप्त्यै॑ स॒प्तद॑श स॒प्तद॒शा प्त्या॒ आप्त्यै॑ स॒प्तद॑श ।23) स॒प्तद॒शान् वनु॑ स॒प्तद॑श स॒प्तद॒शानु॑ ।23) स॒प्तद॒शेति॑ स॒प्त - द॒श॒ ।24) अन्वा॑ हा॒हान् वन् वा॑ह ।25) आ॒ह॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑शा हाह॒ द्वाद॑श ।26) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।27) मासाः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ मासा॒ मासाः॒ पञ्च॑ ।28) पञ्च॒ र्तव॑ ऋ॒तवः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ र्तवः॑ ।29) ऋ॒तव॒-स्स स ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॒-स्सः ।30) स सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्स स सं॑वँथ्स॒रः ।31) सं॒वँ॒थ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रम् ।31) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।32) सं॒वँ॒थ्स॒र-म्प्र॒जाः प्र॒जा-स्सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र-म्प्र॒जाः ।32) सं॒वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।33) प्र॒जा अन्वनु॑ प्र॒जाः प्र॒जा अनु॑ ।33) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।34) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।35) प्र जा॑यन्ते जायन्ते॒ प्र प्र जा॑यन्ते ।36) जा॒य॒न्ते॒ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-ञ्जायन्ते जायन्ते प्र॒जाना᳚म् ।37) प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय ।37) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।38) प्र॒जन॑नाय दे॒वा दे॒वाः प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय दे॒वाः ।38) प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जन॑नाय ।39) दे॒वा वै वै दे॒वा दे॒वा वै ।40) वै सा॑मिधे॒नी-स्सा॑मिधे॒नी-र्वै वै सा॑मिधे॒नीः ।41) सा॒मि॒धे॒नी र॒नूच्या॒ नूच्य॑ सामिधे॒नी-स्सा॑मिधे॒नी र॒नूच्य॑ ।41) सा॒मि॒धे॒नीरिति॑ सां - इ॒धे॒नीः ।42) अ॒नूच्य॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ म॒नूच्या॒ नूच्य॑ य॒ज्ञम् ।42) अ॒नूच्येत्य॑नु - उच्य॑ ।43) य॒ज्ञन्न न य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञन्न ।44) नान् वनु॒ न नानु॑ ।45) अन्व॑पश्य-न्नपश्य॒-न्नन् वन् व॑पश्यन्न् ।46) अ॒प॒श्य॒-न्थ्स सो॑ ऽपश्य-न्नपश्य॒-न्थ्सः ।47) स प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-स्स स प्र॒जाप॑तिः ।48) प्र॒जाप॑ति स्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति स्तू॒ष्णीम् ।48) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।49) तू॒ष्णी मा॑घा॒र मा॑घा॒र-न्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी मा॑घा॒रम् ।50) आ॒घा॒र मा ऽऽघा॒र मा॑घा॒र मा ।50) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।॥ 36 ॥ (50/67)
1) a̠gninā̠ vai vā a̠gninā̠ 'gninā̠ vai ।2) vai hōtrā̠ hōtrā̠ vai vai hōtrā̎ ।3) hōtrā̍ dē̠vā dē̠vā hōtrā̠ hōtrā̍ dē̠vāḥ ।4) dē̠vā asu̍rā̠ nasu̍rā-ndē̠vā dē̠vā asu̍rān ।5) asu̍rāna̠ bhya̍bhya su̍rā̠ nasu̍rā na̠bhi ।6) a̠bhya̍bhava-nnabhava-nna̠bhyā̎(1̠)bhya̍bhavann ।7) a̠bha̠va̠-nna̠gnayē̠ 'gnayē̍ 'bhava-nnabhava-nna̠gnayē̎ ।8) a̠gnayē̍ sami̠ddhyamā̍nāya sami̠ddhyamā̍nā yā̠gnayē̠ 'gnayē̍ sami̠ddhyamā̍nāya ।9) sa̠mi̠ddhyamā̍nā̠ yānvanu̍ sami̠ddhyamā̍nāya sami̠ddhyamā̍nā̠ yānu̍ ।9) sa̠mi̠ddhyamā̍nā̠yēti̍ saṃ - i̠ddhyamā̍nāya ।10) anu̍ brūhi brū̠hya nvanu̍ brūhi ।11) brū̠hī tīti̍ brūhi brū̠hīti̍ ।12) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।13) ā̠ha̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyā āhāha̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai ।14) bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̠ptada̍śa sa̠ptada̍śa̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̠ptada̍śa ।14) bhrātṛ̍vyābhibhūtyā̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - a̠bhi̠bhū̠tyai̠ ।15) sa̠ptada̍śa sāmidhē̠nī-ssā̍midhē̠nī-ssa̠ptada̍śa sa̠ptada̍śa sāmidhē̠nīḥ ।15) sa̠ptada̠śēti̍ sa̠pta - da̠śa̠ ।16) sā̠mi̠dhē̠nī ranvanu̍ sāmidhē̠nī-ssā̍midhē̠nī ranu̍ ।16) sā̠mi̠dhē̠nīriti̍ sāṃ - i̠dhē̠nīḥ ।17) anvā̍ hā̠hān van vā̍ha ।18) ā̠ha̠ sa̠pta̠da̠śa-ssa̍ptada̠śa ā̍hāha saptada̠śaḥ ।19) sa̠pta̠da̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssaptada̠śa-ssa̍ptada̠śaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।19) sa̠pta̠da̠śa iti̍ sapta - da̠śaḥ ।20) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।20) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।21) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।21) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।22) āptyai̍ sa̠ptada̍śa sa̠ptada̠śā ptyā̠ āptyai̍ sa̠ptada̍śa ।23) sa̠ptada̠śān vanu̍ sa̠ptada̍śa sa̠ptada̠śānu̍ ।23) sa̠ptada̠śēti̍ sa̠pta - da̠śa̠ ।24) anvā̍ hā̠hān van vā̍ha ।25) ā̠ha̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śā hāha̠ dvāda̍śa ।26) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।27) māsā̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ māsā̠ māsā̠ḥ pañcha̍ ।28) pañcha̠ rtava̍ ṛ̠tava̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ rtava̍ḥ ।29) ṛ̠tava̠-ssa sa ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠-ssaḥ ।30) sa sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa sa sa̍ṃvathsa̠raḥ ।31) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ram ।31) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।32) sa̠ṃva̠thsa̠ra-mpra̠jāḥ pra̠jā-ssa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-mpra̠jāḥ ।32) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।33) pra̠jā anvanu̍ pra̠jāḥ pra̠jā anu̍ ।33) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।34) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।35) pra jā̍yantē jāyantē̠ pra pra jā̍yantē ।36) jā̠ya̠ntē̠ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-ñjāyantē jāyantē pra̠jānā̎m ।37) pra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya ।37) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।38) pra̠jana̍nāya dē̠vā dē̠vāḥ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya dē̠vāḥ ।38) pra̠jana̍nā̠yēti̍ pra - jana̍nāya ।39) dē̠vā vai vai dē̠vā dē̠vā vai ।40) vai sā̍midhē̠nī-ssā̍midhē̠nī-rvai vai sā̍midhē̠nīḥ ।41) sā̠mi̠dhē̠nī ra̠nūchyā̠ nūchya̍ sāmidhē̠nī-ssā̍midhē̠nī ra̠nūchya̍ ।41) sā̠mi̠dhē̠nīriti̍ sāṃ - i̠dhē̠nīḥ ।42) a̠nūchya̍ ya̠jñaṃ ya̠jña ma̠nūchyā̠ nūchya̍ ya̠jñam ।42) a̠nūchyētya̍nu - uchya̍ ।43) ya̠jñanna na ya̠jñaṃ ya̠jñanna ।44) nān vanu̠ na nānu̍ ।45) anva̍paśya-nnapaśya̠-nnan van va̍paśyann ।46) a̠pa̠śya̠-nthsa sō̍ 'paśya-nnapaśya̠-nthsaḥ ।47) sa pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-ssa sa pra̠jāpa̍tiḥ ।48) pra̠jāpa̍ti stū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti stū̠ṣṇīm ।48) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।49) tū̠ṣṇī mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠ra-ntū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī mā̍ghā̠ram ।50) ā̠ghā̠ra mā ''ghā̠ra mā̍ghā̠ra mā ।50) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।॥ 36 ॥ (50/67)
meaning
Through the Vedic recitation the power of the sacrifice is magnified; the repeated patterns ensure no error enters the sacred rite.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
देवाDevaaDeva, God · Deva
सुराSuraaSura, Deva
सःSahHe
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
इतिItiRefers to something that precedes
सप्तSaptaSeven
दशDashaTen
साSaaShe
वाहVaahaCarrying, Flowing
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
द्वादशDvaadashaTwelve
पञ्चPan.caFive
प्रPraPrefix
जाJaaBorn, Produced
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
असुरAsuraAsura
सुरSuraDeva, God, Divinity
नाभिNaabhiNavel
सम्SamTogether with
अहAhaparticle implying ascertainment
दासDaasaServant
वहVahaCarrying, Bearing
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
मासMaasaMonth
जJaBorn, Produced
जनJanaPeople
जननJananaGenerating, Begetting, Producing, Birth
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
ननुNanu(Therefore in the three Worlds You) indeed (are the bestower of the Fruits) · Certainly · Indeed
प्रजापतिPrajaapatiPrajapati
verse 37
1) आ ऽघा॑रय दघारय॒दा ऽघा॑रयत् ।2) अ॒घा॒र॒य॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽघारय दघारय॒-त्ततः॑ ।3) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।4) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।5) दे॒वा य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वा दे॒वा य॒ज्ञम् ।6) य॒ज्ञ मन् वनु॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मनु॑ ।7) अन्व॑पश्य-न्नपश्य॒-न्नन् वन् व॑पश्यन्न् ।8) अ॒प॒श्य॒न्॒. य-द्यद॑पश्य-न्नपश्य॒न्॒. यत् ।9) य-त्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णीं-यँ-द्य-त्तू॒ष्णीम् ।10) तू॒ष्णी मा॑घा॒र मा॑घा॒र-न्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी मा॑घा॒रम् ।11) आ॒घा॒र मा॑घा॒रय॑ त्याघा॒रय॑ त्याघा॒र मा॑घा॒र मा॑घा॒रय॑ति ।11) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।12) आ॒घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या॑ घा॒रय॑त्या घा॒रय॑ति य॒ज्ञस्य॑ ।12) आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚ - घा॒रय॑ति ।13) य॒ज्ञस्यानु॑ ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यानु॑ ख्यात्यै ।14) अनु॑ख्यात्या॒ असु॑रे॒ ष्वसु॑रे॒ ष्वनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्या॒ असु॑रेषु ।14) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।15) असु॑रेषु॒ वै वा असु॑रे॒ ष्वसु॑रेषु॒ वै ।16) वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञः ।17) य॒ज्ञ आ॑सी दासी-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञ आ॑सीत् ।18) आ॒सी॒-त्त-न्त मा॑सी दासी॒-त्तम् ।19) त-न्दे॒वा दे॒वा स्त-न्त-न्दे॒वाः ।20) दे॒वा स्तू᳚ष्णीग्ंहो॒मेन॑ तूष्णीग्ंहो॒मेन॑ दे॒वा दे॒वा स्तू᳚ष्णीग्ंहो॒मेन॑ ।21) तू॒ष्णी॒ग्ं॒हो॒मेना॑ वृञ्जता वृञ्जत तूष्णीग्ंहो॒मेन॑ तूष्णीग्ंहो॒मेना॑ वृञ्जत ।21) तू॒ष्णी॒ग्ं॒हो॒मेनेति॑ तूष्णीम् - हो॒मेन॑ ।22) अ॒वृ॒ञ्ज॒त॒ य-द्यद॑वृञ्जता वृञ्जत॒ यत् ।23) य-त्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णीं-यँ-द्य-त्तू॒ष्णीम् ।24) तू॒ष्णी मा॑घा॒र मा॑घा॒र-न्तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी मा॑घा॒रम् ।25) आ॒घा॒र मा॑घा॒रय॑ त्याघा॒रय॑ त्याघा॒र मा॑घा॒र मा॑घा॒रय॑ति ।25) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।26) आ॒घा॒रय॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्या घा॒रय॑ त्याघा॒रय॑ति॒ भ्रातृ॑व्यस्य ।26) आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚ - घा॒रय॑ति ।27) भ्रातृ॑व्यस्यै॒ वैव भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्यै॒व ।28) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।29) त-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्त-त्त-द्य॒ज्ञम् ।30) य॒ज्ञं-वृँ॑ङ्क्ते वृङ्क्ते य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-वृँ॑ङ्क्ते ।31) वृ॒ङ्क्ते॒ प॒रि॒धी-न्प॑रि॒धीन्. वृ॑ङ्क्ते वृङ्क्ते परि॒धीन् ।32) प॒रि॒धी-न्थ्सग्ं स-म्प॑रि॒धी-न्प॑रि॒धी-न्थ्सम् ।32) प॒रि॒धीनिति॑ परि - धीन् ।33) स-म्मा᳚र्ष्टि मार्ष्टि॒ सग्ं स-म्मा᳚र्ष्टि ।34) मा॒र्ष्टि॒ पु॒नाति॑ पु॒नाति॑ मार्ष्टि मार्ष्टि पु॒नाति॑ ।35) पु॒ना त्ये॒वैव पु॒नाति॑ पु॒ना त्ये॒व ।36) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।37) ए॒ना॒-न्त्रिस्त्रि॒ स्त्रिस्त्रि॑ रेना नेना॒-न्त्रिस्त्रिः॑ ।38) त्रिस्त्रि॒-स्सग्ं स-न्त्रिस्त्रि॒ स्त्रिस्त्रि॒-स्सम् ।38) त्रिस्त्रि॒रिति॒ त्रिः - त्रिः॒ ।39) स-म्मा᳚र्ष्टि मार्ष्टि॒ सग्ं स-म्मा᳚र्ष्टि ।40) मा॒र्ष्टि॒ त्र्या॑वृ॒-त्त्र्या॑वृ-न्मार्ष्टि मार्ष्टि॒ त्र्या॑वृत् ।41) त्र्या॑वृ॒द्धि हि त्र्या॑वृ॒-त्त्र्या॑वृ॒द्धि ।41) त्र्या॑वृ॒दिति॒ त्रि - आ॒वृ॒त् ।42) हि य॒ज्ञो य॒ज्ञो हि हि य॒ज्ञः ।43) य॒ज्ञो ऽथो॒ अथो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो ऽथो᳚ ।44) अथो॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मथो॒ अथो॒ रक्ष॑साम् ।44) अथो॒ इत्यथो᳚ ।45) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।46) अप॑हत्यै॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॒शा प॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ द्वाद॑श ।46) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।47) द्वाद॑श॒ सग्ं स-न्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ सम् ।48) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।49) प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श पद्यन्ते पद्यन्ते॒ द्वाद॑श ।50) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।॥ 37 ॥ (50/61)
1) ā 'ghā̍raya daghāraya̠dā 'ghā̍rayat ।2) a̠ghā̠ra̠ya̠-ttata̠ statō̍ 'ghāraya daghāraya̠-ttata̍ḥ ।3) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।4) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।5) dē̠vā ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vā dē̠vā ya̠jñam ।6) ya̠jña man vanu̍ ya̠jñaṃ ya̠jña manu̍ ।7) anva̍paśya-nnapaśya̠-nnan van va̍paśyann ।8) a̠pa̠śya̠n̠. ya-dyada̍paśya-nnapaśya̠n̠. yat ।9) ya-ttū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇīṃ ya-dya-ttū̠ṣṇīm ।10) tū̠ṣṇī mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠ra-ntū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī mā̍ghā̠ram ।11) ā̠ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ tyāghā̠raya̍ tyāghā̠ra mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ti ।11) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।12) ā̠ghā̠raya̍ti ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̍ ghā̠raya̍tyā ghā̠raya̍ti ya̠jñasya̍ ।12) ā̠ghā̠raya̠tītyā̎ - ghā̠raya̍ti ।13) ya̠jñasyānu̍ khyātyā̠ anu̍khyātyai ya̠jñasya̍ ya̠jñasyānu̍ khyātyai ।14) anu̍khyātyā̠ asu̍rē̠ ṣvasu̍rē̠ ṣvanu̍khyātyā̠ anu̍khyātyā̠ asu̍rēṣu ।14) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।15) asu̍rēṣu̠ vai vā asu̍rē̠ ṣvasu̍rēṣu̠ vai ।16) vai ya̠jñō ya̠jñō vai vai ya̠jñaḥ ।17) ya̠jña ā̍sī dāsī-dya̠jñō ya̠jña ā̍sīt ।18) ā̠sī̠-tta-nta mā̍sī dāsī̠-ttam ।19) ta-ndē̠vā dē̠vā sta-nta-ndē̠vāḥ ।20) dē̠vā stū̎ṣṇīgṃhō̠mēna̍ tūṣṇīgṃhō̠mēna̍ dē̠vā dē̠vā stū̎ṣṇīgṃhō̠mēna̍ ।21) tū̠ṣṇī̠gṃ̠hō̠mēnā̍ vṛñjatā vṛñjata tūṣṇīgṃhō̠mēna̍ tūṣṇīgṃhō̠mēnā̍ vṛñjata ।21) tū̠ṣṇī̠gṃ̠hō̠mēnēti̍ tūṣṇīm - hō̠mēna̍ ।22) a̠vṛ̠ñja̠ta̠ ya-dyada̍vṛñjatā vṛñjata̠ yat ।23) ya-ttū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇīṃ ya-dya-ttū̠ṣṇīm ।24) tū̠ṣṇī mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠ra-ntū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī mā̍ghā̠ram ।25) ā̠ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ tyāghā̠raya̍ tyāghā̠ra mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ti ।25) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।26) ā̠ghā̠raya̍ti̠ bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasyā ghā̠raya̍ tyāghā̠raya̍ti̠ bhrātṛ̍vyasya ।26) ā̠ghā̠raya̠tītyā̎ - ghā̠raya̍ti ।27) bhrātṛ̍vyasyai̠ vaiva bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasyai̠va ।28) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।29) ta-dya̠jñaṃ ya̠jña-nta-tta-dya̠jñam ।30) ya̠jñaṃ vṛ̍ṅktē vṛṅktē ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vṛ̍ṅktē ।31) vṛ̠ṅktē̠ pa̠ri̠dhī-npa̍ri̠dhīn. vṛ̍ṅktē vṛṅktē pari̠dhīn ।32) pa̠ri̠dhī-nthsagṃ sa-mpa̍ri̠dhī-npa̍ri̠dhī-nthsam ।32) pa̠ri̠dhīniti̍ pari - dhīn ।33) sa-mmā̎rṣṭi mārṣṭi̠ sagṃ sa-mmā̎rṣṭi ।34) mā̠rṣṭi̠ pu̠nāti̍ pu̠nāti̍ mārṣṭi mārṣṭi pu̠nāti̍ ।35) pu̠nā tyē̠vaiva pu̠nāti̍ pu̠nā tyē̠va ।36) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।37) ē̠nā̠-ntristri̠ stristri̍ rēnā nēnā̠-ntristri̍ḥ ।38) tristri̠-ssagṃ sa-ntristri̠ stristri̠-ssam ।38) tristri̠riti̠ triḥ - tri̠ḥ ।39) sa-mmā̎rṣṭi mārṣṭi̠ sagṃ sa-mmā̎rṣṭi ।40) mā̠rṣṭi̠ tryā̍vṛ̠-ttryā̍vṛ-nmārṣṭi mārṣṭi̠ tryā̍vṛt ।41) tryā̍vṛ̠ddhi hi tryā̍vṛ̠-ttryā̍vṛ̠ddhi ।41) tryā̍vṛ̠diti̠ tri - ā̠vṛ̠t ।42) hi ya̠jñō ya̠jñō hi hi ya̠jñaḥ ।43) ya̠jñō 'thō̠ athō̍ ya̠jñō ya̠jñō 'thō̎ ।44) athō̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mathō̠ athō̠ rakṣa̍sām ।44) athō̠ ityathō̎ ।45) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।46) apa̍hatyai̠ dvāda̍śa̠ dvāda̠śā pa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ dvāda̍śa ।46) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।47) dvāda̍śa̠ sagṃ sa-ndvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ sam ।48) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।49) pa̠dya̠ntē̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa padyantē padyantē̠ dvāda̍śa ।50) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।॥ 37 ॥ (50/61)
meaning
The fires are tended with care through the night; their continued burning is itself an offering to the divine powers.
word by word
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
ततःTatahThen
देवाDevaaDeva, God · Deva
यज्ञYajnyaSacrifice
मनुManuPrayer, Incantation
यत्YatWhich
ख्यात्यैKhyaatyaiTo the Renowned
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तत्TatThat
परिPariAround
त्रिTriThree
हिHiFor, Because
द्वादशDvaadashaTwelve
सम्SamTogether with
अANot
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
मान्MaanTo Honour, Respect
असुरAsuraAsura
असिAsiYou are
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
राक्षसRaakssasaDemon
मासMaasaMonth
verse 38
1) मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ।2) सं॒वँ॒थ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रम् ।2) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।3) सं॒वँ॒थ्स॒र मे॒वैव सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र मे॒व ।3) सं॒वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।4) ए॒व प्री॑णाति प्रीणा त्ये॒वैव प्री॑णाति ।5) प्री॒णा॒ त्यथो॒ अथो᳚ प्रीणाति प्रीणा॒ त्यथो᳚ ।6) अथो॑ संवँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र मथो॒ अथो॑ संवँथ्स॒रम् ।6) अथो॒ इत्यथो᳚ ।7) सं॒वँ॒थ्स॒र मे॒वैव सं॑वँथ्स॒रग्ं सं॑वँथ्स॒र मे॒व ।7) सं॒वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।8) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।9) अ॒स्मा॒ उपोपा᳚स्मा अस्मा॒ उप॑ ।10) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।11) द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ दधाति दधाति सुव॒र्गस्य॑ ।12) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।12) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।13) लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ।14) सम॑ष्ट्यै॒ शिर॒-श्शिर॒-स्सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै॒ शिरः॑ ।14) सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - अ॒ष्ट्यै॒ ।15) शिरो॒ वै वै शिर॒-श्शिरो॒ वै ।16) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।17) ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒त दे॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ ।18) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।19) यदा॑घा॒र आ॑घा॒रो य-द्यदा॑घा॒रः ।20) आ॒घा॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि रा॑घा॒र आ॑घा॒रो᳚ ऽग्निः ।20) आ॒घा॒र इत्या᳚ - घा॒रः ।21) अ॒ग्नि-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्सर्वाः᳚ ।22) सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।23) दे॒वता॒ य-द्य-द्दे॒वता॑ दे॒वता॒ यत् ।24) यदा॑घा॒र मा॑घा॒रं-यँ-द्यदा॑घा॒रम् ।25) आ॒घा॒र मा॑घा॒रय॑ त्याघा॒रय॑ त्याघा॒र मा॑घा॒र मा॑घा॒रय॑ति ।25) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।26) आ॒घा॒रय॑ति शीर्ष॒त-श्शी॑र्ष॒त आ॑घा॒रय॑ त्याघा॒रय॑ति शीर्ष॒तः ।26) आ॒घा॒रय॒तीत्या᳚ - घा॒रय॑ति ।27) शी॒र्॒ष॒त ए॒वैव शी॑र्ष॒त-श्शी॑र्ष॒त ए॒व ।28) ए॒व य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒ वैव य॒ज्ञस्य॑ ।29) य॒ज्ञस्य॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यज॑मानः ।30) यज॑मान॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ यज॑मानो॒ यज॑मान॒-स्सर्वाः᳚ ।31) सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ।32) दे॒वता॒ अवाव॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ अव॑ ।33) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।34) रु॒न्धे॒ शिर॒-श्शिरो॑ रुन्धे रुन्धे॒ शिरः॑ ।35) शिरो॒ वै वै शिर॒-श्शिरो॒ वै ।36) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।37) ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒त दे॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ ।38) य॒ज्ञस्य॒ य-द्य-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यत् ।39) यदा॑घा॒र आ॑घा॒रो य-द्यदा॑घा॒रः ।40) आ॒घा॒र आ॒त्मा ऽऽत्मा ऽऽघा॒र आ॑घा॒र आ॒त्मा ।40) आ॒घा॒र इत्या᳚ - घा॒रः ।41) आ॒त्मा प॒शुः प॒शु रा॒त्मा ऽऽत्मा प॒शुः ।42) प॒शु रा॑घा॒र मा॑घा॒र-म्प॒शुः प॒शु रा॑घा॒रम् ।43) आ॒घा॒र मा॒घार्या॒ घार्या॑ घा॒र मा॑घा॒र मा॒घार्य॑ ।43) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।44) आ॒घार्य॑ प॒शु-म्प॒शु मा॒घार्या॒ घार्य॑ प॒शुम् ।44) आ॒घार्येत्या᳚ - घार्य॑ ।45) प॒शुग्ं सग्ं स-म्प॒शु-म्प॒शुग्ं सम् ।46) स म॑न-क्त्यनक्ति॒ सग्ं स म॑नक्ति ।47) अ॒न॒-क्त्या॒त्म-न्ना॒त्म-न्न॑न-क्त्यन-क्त्या॒त्मन्न् ।48) आ॒त्म-न्ने॒वै वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒व ।49) ए॒व य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यै॒ वैव य॒ज्ञस्य॑ ।50) य॒ज्ञस्य॒ शिर॒-श्शिरो॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ शिरः॑ ।॥ 38 ॥ (50/62)
1) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।2) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ram ।2) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।3) sa̠ṃva̠thsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠va ।3) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।4) ē̠va prī̍ṇāti prīṇā tyē̠vaiva prī̍ṇāti ।5) prī̠ṇā̠ tyathō̠ athō̎ prīṇāti prīṇā̠ tyathō̎ ।6) athō̍ saṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mathō̠ athō̍ saṃvathsa̠ram ।6) athō̠ ityathō̎ ।7) sa̠ṃva̠thsa̠ra mē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra mē̠va ।7) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।8) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।9) a̠smā̠ upōpā̎smā asmā̠ upa̍ ।10) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।11) da̠dhā̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ dadhāti dadhāti suva̠rgasya̍ ।12) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।12) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।13) lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai ।14) sama̍ṣṭyai̠ śira̠-śśira̠-ssama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai̠ śira̍ḥ ।14) sama̍ṣṭyā̠ iti̠ saṃ - a̠ṣṭyai̠ ।15) śirō̠ vai vai śira̠-śśirō̠ vai ।16) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।17) ē̠ta-dya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠ta dē̠ta-dya̠jñasya̍ ।18) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।19) yadā̍ghā̠ra ā̍ghā̠rō ya-dyadā̍ghā̠raḥ ।20) ā̠ghā̠rō̎ 'gni ra̠gni rā̍ghā̠ra ā̍ghā̠rō̎ 'gniḥ ।20) ā̠ghā̠ra ityā̎ - ghā̠raḥ ।21) a̠gni-ssarvā̠-ssarvā̍ a̠gni ra̠gni-ssarvā̎ḥ ।22) sarvā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssarvā̠-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ।23) dē̠vatā̠ ya-dya-ddē̠vatā̍ dē̠vatā̠ yat ।24) yadā̍ghā̠ra mā̍ghā̠raṃ ya-dyadā̍ghā̠ram ।25) ā̠ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ tyāghā̠raya̍ tyāghā̠ra mā̍ghā̠ra mā̍ghā̠raya̍ti ।25) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।26) ā̠ghā̠raya̍ti śīrṣa̠ta-śśī̍rṣa̠ta ā̍ghā̠raya̍ tyāghā̠raya̍ti śīrṣa̠taḥ ।26) ā̠ghā̠raya̠tītyā̎ - ghā̠raya̍ti ।27) śī̠r̠ṣa̠ta ē̠vaiva śī̍rṣa̠ta-śśī̍rṣa̠ta ē̠va ।28) ē̠va ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠ vaiva ya̠jñasya̍ ।29) ya̠jñasya̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yaja̍mānaḥ ।30) yaja̍māna̠-ssarvā̠-ssarvā̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠-ssarvā̎ḥ ।31) sarvā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssarvā̠-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ।32) dē̠vatā̠ avāva̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ ava̍ ।33) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।34) ru̠ndhē̠ śira̠-śśirō̍ rundhē rundhē̠ śira̍ḥ ।35) śirō̠ vai vai śira̠-śśirō̠ vai ।36) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।37) ē̠ta-dya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠ta dē̠ta-dya̠jñasya̍ ।38) ya̠jñasya̠ ya-dya-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yat ।39) yadā̍ghā̠ra ā̍ghā̠rō ya-dyadā̍ghā̠raḥ ।40) ā̠ghā̠ra ā̠tmā ''tmā ''ghā̠ra ā̍ghā̠ra ā̠tmā ।40) ā̠ghā̠ra ityā̎ - ghā̠raḥ ।41) ā̠tmā pa̠śuḥ pa̠śu rā̠tmā ''tmā pa̠śuḥ ।42) pa̠śu rā̍ghā̠ra mā̍ghā̠ra-mpa̠śuḥ pa̠śu rā̍ghā̠ram ।43) ā̠ghā̠ra mā̠ghāryā̠ ghāryā̍ ghā̠ra mā̍ghā̠ra mā̠ghārya̍ ।43) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।44) ā̠ghārya̍ pa̠śu-mpa̠śu mā̠ghāryā̠ ghārya̍ pa̠śum ।44) ā̠ghāryētyā̎ - ghārya̍ ।45) pa̠śugṃ sagṃ sa-mpa̠śu-mpa̠śugṃ sam ।46) sa ma̍na-ktyanakti̠ sagṃ sa ma̍nakti ।47) a̠na̠-ktyā̠tma-nnā̠tma-nna̍na-ktyana-ktyā̠tmann ।48) ā̠tma-nnē̠vai vātma-nnā̠tma-nnē̠va ।49) ē̠va ya̠jñasya̍ ya̠jñasyai̠ vaiva ya̠jñasya̍ ।50) ya̠jñasya̠ śira̠-śśirō̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ śira̍ḥ ।॥ 38 ॥ (50/62)
meaning
The sunrise sees the sacrifice in its fullness; the morning oblations are made as the sun begins its journey.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
सःSahHe
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
उपUpaNear to
शिरShiraHead
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
यज्ञYajnyaSacrifice
यत्YatWhich
अग्निAgniFire
सर्वाSarvaaAll
देवताःDevataahGods
अवAvaA prefix
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
पशुPashuBeing
सम्SamTogether with
मासMaasaMonth
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दधDadhaGiving
लोकLokaWorld, Men
समष्टिSamassttiAggregate
अस्तिAstiTo be
इत्यItyaTo be gone to or towards
सर्वSarvaAll
देवताDevataaDivinity
वावVaavaJust, Indeed
साSaaShe
verse 39
1) शिरः॒ प्रति॒ प्रति॒ शिर॒-श्शिरः॒ प्रति॑ ।2) प्रति॑ दधाति दधाति॒ प्रति॒ प्रति॑ दधाति ।3) द॒धा॒ति॒ सग्ं स-न्द॑धाति दधाति॒ सम् ।4) स-न्ते॑ ते॒ सग्ं स-न्ते᳚ ।5) ते॒ प्रा॒णः प्रा॒ण स्ते॑ ते प्रा॒णः ।6) प्रा॒णो वा॒युना॑ वा॒युना᳚ प्रा॒णः प्रा॒णो वा॒युना᳚ ।6) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।7) वा॒युना॑ गच्छता-ङ्गच्छतां-वाँ॒युना॑ वा॒युना॑ गच्छताम् ।8) ग॒च्छ॒ता॒ मितीति॑ गच्छता-ङ्गच्छता॒ मिति॑ ।9) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।10) आ॒ह॒ वा॒यु॒दे॒व॒त्यो॑ वायुदेव॒त्य॑ आहाह वायुदेव॒त्यः॑ ।11) वा॒यु॒दे॒व॒त्यो॑ वै वै वा॑युदेव॒त्यो॑ वायुदेव॒त्यो॑ वै ।11) वा॒यु॒दे॒व॒त्य॑ इति॑ वायु - दे॒व॒त्यः॑ ।12) वै प्रा॒णः प्रा॒णो वै वै प्रा॒णः ।13) प्रा॒णो वा॒यौ वा॒यौ प्रा॒णः प्रा॒णो वा॒यौ ।13) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।14) वा॒या वे॒वैव वा॒यौ वा॒या वे॒व ।15) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।16) अ॒स्य॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण म॑स्यास्य प्रा॒णम् ।17) प्रा॒ण-ञ्जु॑होति जुहोति प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ञ्जु॑होति ।17) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।18) जु॒हो॒ति॒ सग्ं स-ञ्जु॑होति जुहोति॒ सम् ।19) सं-यँज॑त्रै॒-र्यज॑त्रै॒-स्सग्ं सं-यँज॑त्रैः ।20) यज॑त्रै॒ रङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ यज॑त्रै॒-र्यज॑त्रै॒ रङ्गा॑नि ।21) अङ्गा॑नि॒ सग्ं स मङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ सम् ।22) सं-यँ॒ज्ञप॑ति-र्य॒ज्ञप॑ति॒-स्सग्ं सं-यँ॒ज्ञप॑तिः ।23) य॒ज्ञप॑ति रा॒शिषा॒ ऽऽशिषा॑ य॒ज्ञप॑ति-र्य॒ज्ञप॑ति रा॒शिषा᳚ ।23) य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ - प॒तिः॒ ।24) आ॒शिषेती त्या॒शिषा॒ ऽऽशिषेति॑ ।24) आ॒शिषेत्या᳚ - शिषा᳚ ।25) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।26) आ॒ह॒ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति माहाह य॒ज्ञप॑तिम् ।27) य॒ज्ञप॑ति मे॒वैव य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति मे॒व ।27) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।28) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।29) अ॒स्या॒ शिष॑ मा॒शिष॑ मस्या स्या॒शिष᳚म् ।30) आ॒शिष॑-ङ्गमयति गमय त्या॒शिष॑ मा॒शिष॑-ङ्गमयति ।30) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।31) ग॒म॒य॒ति॒ वि॒श्वरू॑पो वि॒श्वरू॑पो गमयति गमयति वि॒श्वरू॑पः ।32) वि॒श्वरू॑पो॒ वै वै वि॒श्वरू॑पो वि॒श्वरू॑पो॒ वै ।32) वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व - रू॒पः॒ ।33) वै त्वा॒ष्ट्र स्त्वा॒ष्ट्रो वै वै त्वा॒ष्ट्रः ।34) त्वा॒ष्ट्र उ॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-त्त्वा॒ष्ट्र स्त्वा॒ष्ट्र उ॒परि॑ष्टात् ।35) उ॒परि॑ष्टा-त्प॒शु-म्प॒शु मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-त्प॒शुम् ।36) प॒शु म॒भ्य॑भि प॒शु-म्प॒शु म॒भि ।37) अ॒भ्य॑वमी दवमी द॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑ वमीत् ।38) अ॒व॒मी॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दवमी दवमी॒-त्तस्मा᳚त् ।39) तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दु॒परि॑ष्टात् ।40) उ॒परि॑ष्टा-त्प॒शोः प॒शो रु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-त्प॒शोः ।41) प॒शो-र्न न प॒शोः प॒शो-र्न ।42) नावाव॒ न नाव॑ ।43) अव॑ द्यन्ति द्य॒न्त्यवाव॑ द्यन्ति ।44) द्य॒न्ति॒ य-द्य-द्द्य॑न्ति द्यन्ति॒ यत् ।45) यदु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-द्य-द्यदु॒परि॑ष्टात् ।46) उ॒परि॑ष्टा-त्प॒शु-म्प॒शु मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-त्प॒शुम् ।47) प॒शुग्ं स॑म॒नक्ति॑ सम॒नक्ति॑ प॒शु-म्प॒शुग्ं स॑म॒नक्ति॑ ।48) स॒म॒नक्ति॒ मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्यग्ं॑ सम॒नक्ति॑ सम॒नक्ति॒ मेद्ध्य᳚म् ।48) स॒म॒नक्तीति॑ सं - अ॒नक्ति॑ ।49) मेद्ध्य॑ मे॒वैव मेद्ध्य॒-म्मेद्ध्य॑ मे॒व ।50) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।॥ 39 ॥ (50/60)
1) śira̠ḥ prati̠ prati̠ śira̠-śśira̠ḥ prati̍ ।2) prati̍ dadhāti dadhāti̠ prati̠ prati̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠ti̠ sagṃ sa-nda̍dhāti dadhāti̠ sam ।4) sa-ntē̍ tē̠ sagṃ sa-ntē̎ ।5) tē̠ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa stē̍ tē prā̠ṇaḥ ।6) prā̠ṇō vā̠yunā̍ vā̠yunā̎ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō vā̠yunā̎ ।6) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।7) vā̠yunā̍ gachChatā-ṅgachChatāṃ vā̠yunā̍ vā̠yunā̍ gachChatām ।8) ga̠chCha̠tā̠ mitīti̍ gachChatā-ṅgachChatā̠ miti̍ ।9) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।10) ā̠ha̠ vā̠yu̠dē̠va̠tyō̍ vāyudēva̠tya̍ āhāha vāyudēva̠tya̍ḥ ।11) vā̠yu̠dē̠va̠tyō̍ vai vai vā̍yudēva̠tyō̍ vāyudēva̠tyō̍ vai ।11) vā̠yu̠dē̠va̠tya̍ iti̍ vāyu - dē̠va̠tya̍ḥ ।12) vai prā̠ṇaḥ prā̠ṇō vai vai prā̠ṇaḥ ।13) prā̠ṇō vā̠yau vā̠yau prā̠ṇaḥ prā̠ṇō vā̠yau ।13) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।14) vā̠yā vē̠vaiva vā̠yau vā̠yā vē̠va ।15) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।16) a̠sya̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa ma̍syāsya prā̠ṇam ।17) prā̠ṇa-ñju̍hōti juhōti prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ñju̍hōti ।17) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।18) ju̠hō̠ti̠ sagṃ sa-ñju̍hōti juhōti̠ sam ।19) saṃ yaja̍trai̠-ryaja̍trai̠-ssagṃ saṃ yaja̍traiḥ ।20) yaja̍trai̠ raṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ yaja̍trai̠-ryaja̍trai̠ raṅgā̍ni ।21) aṅgā̍ni̠ sagṃ sa maṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ sam ।22) saṃ ya̠jñapa̍ti-rya̠jñapa̍ti̠-ssagṃ saṃ ya̠jñapa̍tiḥ ।23) ya̠jñapa̍ti rā̠śiṣā̠ ''śiṣā̍ ya̠jñapa̍ti-rya̠jñapa̍ti rā̠śiṣā̎ ।23) ya̠jñapa̍ti̠riti̍ ya̠jña - pa̠ti̠ḥ ।24) ā̠śiṣētī tyā̠śiṣā̠ ''śiṣēti̍ ।24) ā̠śiṣētyā̎ - śiṣā̎ ।25) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।26) ā̠ha̠ ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti māhāha ya̠jñapa̍tim ।27) ya̠jñapa̍ti mē̠vaiva ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti mē̠va ।27) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।28) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।29) a̠syā̠ śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ masyā syā̠śiṣa̎m ।30) ā̠śiṣa̍-ṅgamayati gamaya tyā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̍-ṅgamayati ।30) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।31) ga̠ma̠ya̠ti̠ vi̠śvarū̍pō vi̠śvarū̍pō gamayati gamayati vi̠śvarū̍paḥ ।32) vi̠śvarū̍pō̠ vai vai vi̠śvarū̍pō vi̠śvarū̍pō̠ vai ।32) vi̠śvarū̍pa̠ iti̍ vi̠śva - rū̠pa̠ḥ ।33) vai tvā̠ṣṭra stvā̠ṣṭrō vai vai tvā̠ṣṭraḥ ।34) tvā̠ṣṭra u̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-ttvā̠ṣṭra stvā̠ṣṭra u̠pari̍ṣṭāt ।35) u̠pari̍ṣṭā-tpa̠śu-mpa̠śu mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-tpa̠śum ।36) pa̠śu ma̠bhya̍bhi pa̠śu-mpa̠śu ma̠bhi ।37) a̠bhya̍vamī davamī da̠bhyā̎(1̠)bhya̍ vamīt ।38) a̠va̠mī̠-ttasmā̠-ttasmā̍ davamī davamī̠-ttasmā̎t ।39) tasmā̍ du̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ du̠pari̍ṣṭāt ।40) u̠pari̍ṣṭā-tpa̠śōḥ pa̠śō ru̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-tpa̠śōḥ ।41) pa̠śō-rna na pa̠śōḥ pa̠śō-rna ।42) nāvāva̠ na nāva̍ ।43) ava̍ dyanti dya̠ntyavāva̍ dyanti ।44) dya̠nti̠ ya-dya-ddya̍nti dyanti̠ yat ।45) yadu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-dya-dyadu̠pari̍ṣṭāt ।46) u̠pari̍ṣṭā-tpa̠śu-mpa̠śu mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-tpa̠śum ।47) pa̠śugṃ sa̍ma̠nakti̍ sama̠nakti̍ pa̠śu-mpa̠śugṃ sa̍ma̠nakti̍ ।48) sa̠ma̠nakti̠ mēddhya̠-mmēddhyagṃ̍ sama̠nakti̍ sama̠nakti̠ mēddhya̎m ।48) sa̠ma̠naktīti̍ saṃ - a̠nakti̍ ।49) mēddhya̍ mē̠vaiva mēddhya̠-mmēddhya̍ mē̠va ।50) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।॥ 39 ॥ (50/60)
meaning
The sacrifice reaches its culmination; the oblations are fully offered and the gods have received all that was prepared for them.
word by word
शिरShiraHead
प्रतिPratiEvery
सम्SamTogether with
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
प्राणPraannaLife, Life force
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वायुVaayuWind
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
सःSahHe
यज्ञYajnyaSacrifice
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
अस्याAsyaasignifying of Her
विश्वरूपVishva-RuupaWhose Form is the Universe Itself
विश्वVishvaWorld, Univese
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
पशुPashuBeing
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
नावNaavaBoat, Ship
अवAvaA prefix
यत्YatWhich
सन्तSantaSaint
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
अन्नAnnaFood
अहAhaparticle implying ascertainment
वयVayaOne who Weaves, Weaver
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
प्रणम्PrannamTo Bend or Bow down before, Make Obeisance to
रङ्गRanggaPlay
साSaaShe
पतिःPatihLord
रूपRuupaForm, Appearance
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नवNavaNew, Fresh, Young
verse 40
1) ए॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ क॒रो॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ ।2) क॒रो॒ त्यृ॒त्विज॑ ऋ॒त्विजः॑ करोति करो त्यृ॒त्विजः॑ ।3) ऋ॒त्विजो॑ वृणीते वृणीत ऋ॒त्विज॑ ऋ॒त्विजो॑ वृणीते ।4) वृ॒णी॒ते॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि वृणीते वृणीते॒ छन्दाग्ं॑सि ।5) छन्दाग्॑ स्ये॒वैव छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्ये॒व ।6) ए॒व वृ॑णीते वृणीत ए॒वैव वृ॑णीते ।7) वृ॒णी॒ते॒ स॒प्त स॒प्त वृ॑णीते वृणीते स॒प्त ।8) स॒प्त वृ॑णीते वृणीते स॒प्त स॒प्त वृ॑णीते ।9) वृ॒णी॒ते॒ स॒प्त स॒प्त वृ॑णीते वृणीते स॒प्त ।10) स॒प्त ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या-स्स॒प्त स॒प्त ग्रा॒म्याः ।11) ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ ।12) प॒शवः॑ स॒प्त स॒प्त प॒शवः॑ प॒शवः॑ स॒प्त ।13) स॒प्तार॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्तार॒ण्याः ।14) आ॒र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्तार॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त ।15) स॒प्त छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि स॒प्त स॒प्त छन्दाग्ं॑सि ।16) छन्दाग्॑ स्यु॒भय॑ स्यो॒भय॑स्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्यु॒भय॑स्य ।17) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑ स्यो॒भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।18) अव॑रुद्ध्या॒ एका॑द॒ शैका॑द॒शा व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ एका॑दश ।18) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।19) एका॑दश प्रया॒जा-न्प्र॑या॒जा नेका॑द॒ शैका॑दश प्रया॒जान् ।20) प्र॒या॒जान्. य॑जति यजति प्रया॒जा-न्प्र॑या॒जान्. य॑जति ।20) प्र॒या॒जानिति॑ प्र - या॒जान् ।21) य॒ज॒ति॒ दश॒ दश॑ यजति यजति॒ दश॑ ।22) दश॒ वै वै दश॒ दश॒ वै ।23) वै प॒शोः प॒शो-र्वै वै प॒शोः ।24) प॒शोः प्रा॒णाः प्रा॒णाः प॒शोः प॒शोः प्रा॒णाः ।25) प्रा॒णा आ॒त्मा ऽऽत्मा प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॒त्मा ।25) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।26) आ॒त्मैका॑द॒श ए॑काद॒श आ॒त्मा ऽऽत्मैका॑द॒शः ।27) ए॒का॒द॒शो यावा॒न्॒. यावा॑ नेकाद॒श ए॑काद॒शो यावान्॑ ।28) यावा॑ने॒ वैव यावा॒न्॒. यावा॑ने॒व ।29) ए॒व प॒शुः प॒शु रे॒वैव प॒शुः ।30) प॒शु स्त-न्त-म्प॒शुः प॒शु स्तम् ।31) त-म्प्र प्र त-न्त-म्प्र ।32) प्र य॑जति यजति॒ प्र प्र य॑जति ।33) य॒ज॒ति॒ व॒पां-वँ॒पां-यँ॑जति यजति व॒पाम् ।34) व॒पा मेक॒ एको॑ व॒पां-वँ॒पा मेकः॑ ।35) एकः॒ परि॒ पर्येक॒ एकः॒ परि॑ ।36) परि॑ शये शये॒ परि॒ परि॑ शये ।37) श॒य॒ आ॒त्मा ऽऽत्मा श॑ये शय आ॒त्मा ।38) आ॒त्मैवै वात्मा ऽऽत्मैव ।39) ए॒वात्मान॑ मा॒त्मान॑ मे॒वै वात्मान᳚म् ।40) आ॒त्मान॒-म्परि॒ पर्या॒त्मान॑ मा॒त्मान॒-म्परि॑ ।41) परि॑ शये शये॒ परि॒ परि॑ शये ।42) श॒ये॒ वज्रो॒ वज्रः॑ शये शये॒ वज्रः॑ ।43) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।44) वै स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-र्वै वै स्वधि॑तिः ।45) स्वधि॑ति॒-र्वज्रो॒ वज्र॒-स्स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-र्वज्रः॑ ।45) स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व - धि॒तिः॒ ।46) वज्रो॑ यूपशक॒लो यू॑पशक॒लो वज्रो॒ वज्रो॑ यूपशक॒लः ।47) यू॒प॒श॒क॒लो घृ॒त-ङ्घृ॒तं-यूँ॑पशक॒लो यू॑पशक॒लो घृ॒तम् ।47) यू॒प॒श॒क॒ल इति॑ यूप - श॒क॒लः ।48) घृ॒त-ङ्खलु॒ खलु॑ घृ॒त-ङ्घृ॒त-ङ्खलु॑ ।49) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।50) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।51) दे॒वा वज्रं॒-वँज्र॑-न्दे॒वा दे॒वा वज्र᳚म् ।52) वज्र॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा वज्रं॒-वँज्र॑-ङ्कृ॒त्वा ।53) कृ॒त्वा सोम॒ग्ं॒ सोम॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा सोम᳚म् ।54) सोम॑ मघ्न-न्नघ्न॒-न्थ्सोम॒ग्ं॒ सोम॑ मघ्नन्न् ।55) अ॒घ्न॒-न्घृ॒तेन॑ घृ॒तेना᳚ घ्न-न्नघ्न-न्घृ॒तेन॑ ।56) घृ॒ते ना॒क्ता व॒क्तौ घृ॒तेन॑ घृ॒ते ना॒क्तौ ।57) अ॒क्तौ प॒शु-म्प॒शु म॒क्ता व॒क्तौ प॒शुम् ।58) प॒शु-न्त्रा॑येथा-न्त्रायेथा-म्प॒शु-म्प॒शु-न्त्रा॑येथाम् ।59) त्रा॒ये॒था॒ मितीति॑ त्रायेथा-न्त्रायेथा॒ मिति॑ ।60) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।61) आ॒ह॒ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णाहाह॒ वज्रे॑ण ।62) वज्रे॑णै॒ वैव वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णै॒व ।63) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।64) ए॒नं॒-वँशे॒ वश॑ एन मेनं॒-वँशे᳚ ।65) वशे॑ कृ॒त्वा कृ॒त्वा वशे॒ वशे॑ कृ॒त्वा ।66) कृ॒त्वा ऽऽल॑भते लभत॒ आ कृ॒त्वा कृ॒त्वा ऽऽल॑भते ।67) आ ल॑भते लभत॒ आ ल॑भते ।68) ल॒भ॒त॒ इति॑ लभते ।॥ 40 ॥ (68/73)॥ अ. 7 ॥
1) ē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ।2) ka̠rō̠ tyṛ̠tvija̍ ṛ̠tvija̍ḥ karōti karō tyṛ̠tvija̍ḥ ।3) ṛ̠tvijō̍ vṛṇītē vṛṇīta ṛ̠tvija̍ ṛ̠tvijō̍ vṛṇītē ।4) vṛ̠ṇī̠tē̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si vṛṇītē vṛṇītē̠ Chandāgṃ̍si ।5) Chandāg̍ syē̠vaiva Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syē̠va ।6) ē̠va vṛ̍ṇītē vṛṇīta ē̠vaiva vṛ̍ṇītē ।7) vṛ̠ṇī̠tē̠ sa̠pta sa̠pta vṛ̍ṇītē vṛṇītē sa̠pta ।8) sa̠pta vṛ̍ṇītē vṛṇītē sa̠pta sa̠pta vṛ̍ṇītē ।9) vṛ̠ṇī̠tē̠ sa̠pta sa̠pta vṛ̍ṇītē vṛṇītē sa̠pta ।10) sa̠pta grā̠myā grā̠myā-ssa̠pta sa̠pta grā̠myāḥ ।11) grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ grā̠myā grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ ।12) pa̠śava̍-ssa̠pta sa̠pta pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍-ssa̠pta ।13) sa̠ptāra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptāra̠ṇyāḥ ।14) ā̠ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptāra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta ।15) sa̠pta Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si sa̠pta sa̠pta Chandāgṃ̍si ।16) Chandāg̍ syu̠bhaya̍ syō̠bhaya̍sya̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syu̠bhaya̍sya ।17) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍ syō̠bhaya̠syā va̍ruddhyai ।18) ava̍ruddhyā̠ ēkā̍da̠ śaikā̍da̠śā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ ēkā̍daśa ।18) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।19) ēkā̍daśa prayā̠jā-npra̍yā̠jā nēkā̍da̠ śaikā̍daśa prayā̠jān ।20) pra̠yā̠jān. ya̍jati yajati prayā̠jā-npra̍yā̠jān. ya̍jati ।20) pra̠yā̠jāniti̍ pra - yā̠jān ।21) ya̠ja̠ti̠ daśa̠ daśa̍ yajati yajati̠ daśa̍ ।22) daśa̠ vai vai daśa̠ daśa̠ vai ।23) vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ ।24) pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ pa̠śōḥ pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ ।25) prā̠ṇā ā̠tmā ''tmā prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̠tmā ।25) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।26) ā̠tmaikā̍da̠śa ē̍kāda̠śa ā̠tmā ''tmaikā̍da̠śaḥ ।27) ē̠kā̠da̠śō yāvā̠n̠. yāvā̍ nēkāda̠śa ē̍kāda̠śō yāvān̍ ।28) yāvā̍nē̠ vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍nē̠va ।29) ē̠va pa̠śuḥ pa̠śu rē̠vaiva pa̠śuḥ ।30) pa̠śu sta-nta-mpa̠śuḥ pa̠śu stam ।31) ta-mpra pra ta-nta-mpra ।32) pra ya̍jati yajati̠ pra pra ya̍jati ।33) ya̠ja̠ti̠ va̠pāṃ va̠pāṃ ya̍jati yajati va̠pām ।34) va̠pā mēka̠ ēkō̍ va̠pāṃ va̠pā mēka̍ḥ ।35) ēka̠ḥ pari̠ paryēka̠ ēka̠ḥ pari̍ ।36) pari̍ śayē śayē̠ pari̠ pari̍ śayē ।37) śa̠ya̠ ā̠tmā ''tmā śa̍yē śaya ā̠tmā ।38) ā̠tmaivai vātmā ''tmaiva ।39) ē̠vātmāna̍ mā̠tmāna̍ mē̠vai vātmāna̎m ।40) ā̠tmāna̠-mpari̠ paryā̠tmāna̍ mā̠tmāna̠-mpari̍ ।41) pari̍ śayē śayē̠ pari̠ pari̍ śayē ।42) śa̠yē̠ vajrō̠ vajra̍-śśayē śayē̠ vajra̍ḥ ।43) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।44) vai svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-rvai vai svadhi̍tiḥ ।45) svadhi̍ti̠-rvajrō̠ vajra̠-ssvadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-rvajra̍ḥ ।45) svadhi̍ti̠riti̠ sva - dhi̠ti̠ḥ ।46) vajrō̍ yūpaśaka̠lō yū̍paśaka̠lō vajrō̠ vajrō̍ yūpaśaka̠laḥ ।47) yū̠pa̠śa̠ka̠lō ghṛ̠ta-ṅghṛ̠taṃ yū̍paśaka̠lō yū̍paśaka̠lō ghṛ̠tam ।47) yū̠pa̠śa̠ka̠la iti̍ yūpa - śa̠ka̠laḥ ।48) ghṛ̠ta-ṅkhalu̠ khalu̍ ghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta-ṅkhalu̍ ।49) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।50) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।51) dē̠vā vajra̠ṃ vajra̍-ndē̠vā dē̠vā vajra̎m ।52) vajra̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā vajra̠ṃ vajra̍-ṅkṛ̠tvā ।53) kṛ̠tvā sōma̠gṃ̠ sōma̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā sōma̎m ।54) sōma̍ maghna-nnaghna̠-nthsōma̠gṃ̠ sōma̍ maghnann ।55) a̠ghna̠-nghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēnā̎ ghna-nnaghna-nghṛ̠tēna̍ ।56) ghṛ̠tē nā̠ktā va̠ktau ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tē nā̠ktau ।57) a̠ktau pa̠śu-mpa̠śu ma̠ktā va̠ktau pa̠śum ।58) pa̠śu-ntrā̍yēthā-ntrāyēthā-mpa̠śu-mpa̠śu-ntrā̍yēthām ।59) trā̠yē̠thā̠ mitīti̍ trāyēthā-ntrāyēthā̠ miti̍ ।60) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।61) ā̠ha̠ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇāhāha̠ vajrē̍ṇa ।62) vajrē̍ṇai̠ vaiva vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇai̠va ।63) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।64) ē̠na̠ṃ vaśē̠ vaśa̍ ēna mēna̠ṃ vaśē̎ ।65) vaśē̍ kṛ̠tvā kṛ̠tvā vaśē̠ vaśē̍ kṛ̠tvā ।66) kṛ̠tvā ''la̍bhatē labhata̠ ā kṛ̠tvā kṛ̠tvā ''la̍bhatē ।67) ā la̍bhatē labhata̠ ā la̍bhatē ।68) la̠bha̠ta̠ iti̍ labhatē ।॥ 40 ॥ (68/73)॥ a. 7 ॥
meaning
The sacrificer gains the fruit of his long effort; prosperity, long life, progeny, and heavenly realms are his reward.
word by word
करोKaro[Please] do
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
सप्तSaptaSeven
यजतिYajatiWorship
प्रPraPrefix
दशDashaTen
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
इतिItiRefers to something that precedes
पशुPashuBeing
एकःEkah(Aatmaa is) One without a second
परिPariAround
शयShayaLying, Sleeping
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
स्वSvaOne's Own
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
कृत्वाKrtvaa[Lord Shiva invoked the Keelaka and pinned it; And] having done [that all this indeed became Auspicious] · Having done
सोमSomaMoon
वशVashaBecomes Victim
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
लभतेLabhateGain · Obtains · Attains
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दासDaasaServant
प्राणPraannaLife, Life force
अन्नAnnaFood
घृतंGhrtamGhee, Clarified Butter
सकलाSakalaaAll [the Lokas shook] · Your Parts · All
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
अहAhaparticle implying ascertainment
एनाम्EnaamHer
वसVasaDwelling, Residence
एणEnnaBeautiful Black Deer
verse 41
1) पर्य॑ग्नि करोति करोति॒ पर्य॑ग्नि॒ पर्य॑ग्नि करोति ।1) पर्य॒ग्नीति॒ परि॑ - अ॒ग्नि॒ ।2) क॒रो॒ति॒ स॒र्व॒हुतग्ं॑ सर्व॒हुत॑-ङ्करोति करोति सर्व॒हुत᳚म् ।3) स॒र्व॒हुत॑ मे॒वैव स॑र्व॒हुतग्ं॑ सर्व॒हुत॑ मे॒व ।3) स॒र्व॒हुत॒मिति॑ सर्व - हुत᳚म् ।4) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।5) ए॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ क॒रो॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ ।6) क॒रो॒ त्यस्क॑न्दा॒या स्क॑न्दाय करोति करो॒ त्यस्क॑न्दाय ।7) अस्क॑न्दा॒या स्क॑न्न॒ मस्क॑न्न॒ मस्क॑न्दा॒या स्क॑न्दा॒या स्क॑न्नम् ।8) अस्क॑न्न॒ग्ं॒ हि ह्यस्क॑न्न॒ मस्क॑न्न॒ग्ं॒ हि ।9) हि त-त्तद्धि हि तत् ।10) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।11) यद्धु॒तस्य॑ हु॒तस्य॒ य-द्यद्धु॒तस्य॑ ।12) हु॒तस्य॒ स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति हु॒तस्य॑ हु॒तस्य॒ स्कन्द॑ति ।13) स्कन्द॑ति॒ त्रि स्त्रि-स्स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति॒ त्रिः ।14) त्रिः पर्य॑ग्नि॒ पर्य॑ग्नि॒ त्रि स्त्रिः पर्य॑ग्नि ।15) पर्य॑ग्नि करोति करोति॒ पर्य॑ग्नि॒ पर्य॑ग्नि करोति ।15) पर्य॒ग्नीति॒ परि॑ - अ॒ग्नि॒ ।16) क॒रो॒ति॒ त्र्या॑वृ॒-त्त्र्या॑वृ-त्करोति करोति॒ त्र्या॑वृत् ।17) त्र्या॑वृ॒द्धि हि त्र्या॑वृ॒-त्त्र्या॑वृ॒द्धि ।17) त्र्या॑वृ॒दिति॒ त्रि - आ॒वृ॒त् ।18) हि य॒ज्ञो य॒ज्ञो हि हि य॒ज्ञः ।19) य॒ज्ञो ऽथो॒ अथो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो ऽथो᳚ ।20) अथो॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मथो॒ अथो॒ रक्ष॑साम् ।20) अथो॒ इत्यथो᳚ ।21) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।22) अप॑हत्यै ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो ऽप॑हत्या॒ अप॑हत्यै ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।22) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।23) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।23) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।24) व॒द॒ न्त्य॒न्वा॒रभ्यो᳚ ऽन्वा॒रभ्यो॑ वदन्ति वद न्त्यन्वा॒रभ्यः॑ ।25) अ॒न्वा॒रभ्यः॑ प॒शू(3)ः प॒शू(3) र॑न्वा॒रभ्यो᳚ ऽन्वा॒रभ्यः॑ प॒शू(3)ः ।25) अ॒न्वा॒रभ्य॒ इत्य॑नु - आ॒रभ्यः॑ ।26) प॒शू(3)-र्न न प॒शू(3)ः प॒शू(3)-र्न ।27) नान्वा॒रभ्या(3) अ॑न्वा॒रभ्या(3) न नान्वा॒रभ्या(3)ः ।28) अ॒न्वा॒रभ्या(3) इतीत्य॑ न्वा॒रभ्या(3) अ॑न्वा॒रभ्या(3) इति॑ ।28) अ॒न्वा॒रभ्या(3) इत्य॑नु - आ॒रभ्या(3)ः ।29) इति॑ मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यव॒ इतीति॑ मृ॒त्यवे᳚ ।30) मृ॒त्यवे॒ वै वै मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यवे॒ वै ।31) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।32) ए॒ष नी॑यते नीयत ए॒ष ए॒ष नी॑यते ।33) नी॒य॒ते॒ य-द्य-न्नी॑यते नीयते॒ यत् ।34) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।35) प॒शु स्त-न्त-म्प॒शुः प॒शु स्तम् ।36) तं-यँ-द्य-त्त-न्तं-यँत् ।37) यद॑न्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त॒ य-द्यद॑न्वा॒रभे॑त ।38) अ॒न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को ऽन्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः ।38) अ॒न्वा॒रभे॒तेत्य॑नु - आ॒रभे॑त ।39) प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः ।39) प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र - मायु॑कः ।40) यज॑मान-स्स्या-थ्स्या॒-द्यज॑मानो॒ यज॑मान-स्स्यात् ।41) स्या॒ दथो॒ अथो᳚ स्या-थ्स्या॒ दथो᳚ ।42) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।42) अथो॒ इत्यथो᳚ ।43) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।44) आ॒हु॒-स्सु॒व॒र्गाय॑ सुव॒र्गा या॑हु राहु-स्सुव॒र्गाय॑ ।45) सु॒व॒र्गाय॒ वै वै सु॑व॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ वै ।45) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।46) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।47) ए॒ष लो॒काय॑ लो॒का यै॒ष ए॒ष लो॒काय॑ ।48) लो॒काय॑ नीयते नीयते लो॒काय॑ लो॒काय॑ नीयते ।49) नी॒य॒ते॒ य-द्य-न्नी॑यते नीयते॒ यत् ।50) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।॥ 41 ॥ (50/63)
1) parya̍gni karōti karōti̠ parya̍gni̠ parya̍gni karōti ।1) parya̠gnīti̠ pari̍ - a̠gni̠ ।2) ka̠rō̠ti̠ sa̠rva̠hutagṃ̍ sarva̠huta̍-ṅkarōti karōti sarva̠huta̎m ।3) sa̠rva̠huta̍ mē̠vaiva sa̍rva̠hutagṃ̍ sarva̠huta̍ mē̠va ।3) sa̠rva̠huta̠miti̍ sarva - huta̎m ।4) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।5) ē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ।6) ka̠rō̠ tyaska̍ndā̠yā ska̍ndāya karōti karō̠ tyaska̍ndāya ।7) aska̍ndā̠yā ska̍nna̠ maska̍nna̠ maska̍ndā̠yā ska̍ndā̠yā ska̍nnam ।8) aska̍nna̠gṃ̠ hi hyaska̍nna̠ maska̍nna̠gṃ̠ hi ।9) hi ta-ttaddhi hi tat ।10) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।11) yaddhu̠tasya̍ hu̠tasya̠ ya-dyaddhu̠tasya̍ ।12) hu̠tasya̠ skanda̍ti̠ skanda̍ti hu̠tasya̍ hu̠tasya̠ skanda̍ti ।13) skanda̍ti̠ tri stri-sskanda̍ti̠ skanda̍ti̠ triḥ ।14) triḥ parya̍gni̠ parya̍gni̠ tri striḥ parya̍gni ।15) parya̍gni karōti karōti̠ parya̍gni̠ parya̍gni karōti ।15) parya̠gnīti̠ pari̍ - a̠gni̠ ।16) ka̠rō̠ti̠ tryā̍vṛ̠-ttryā̍vṛ-tkarōti karōti̠ tryā̍vṛt ।17) tryā̍vṛ̠ddhi hi tryā̍vṛ̠-ttryā̍vṛ̠ddhi ।17) tryā̍vṛ̠diti̠ tri - ā̠vṛ̠t ।18) hi ya̠jñō ya̠jñō hi hi ya̠jñaḥ ।19) ya̠jñō 'thō̠ athō̍ ya̠jñō ya̠jñō 'thō̎ ।20) athō̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mathō̠ athō̠ rakṣa̍sām ।20) athō̠ ityathō̎ ।21) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।22) apa̍hatyai brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō 'pa̍hatyā̠ apa̍hatyai brahmavā̠dina̍ḥ ।22) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।23) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।23) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।24) va̠da̠ ntya̠nvā̠rabhyō̎ 'nvā̠rabhyō̍ vadanti vada ntyanvā̠rabhya̍ḥ ।25) a̠nvā̠rabhya̍ḥ pa̠śū(3)ḥ pa̠śū(3) ra̍nvā̠rabhyō̎ 'nvā̠rabhya̍ḥ pa̠śū(3)ḥ ।25) a̠nvā̠rabhya̠ itya̍nu - ā̠rabhya̍ḥ ।26) pa̠śū(3)-rna na pa̠śū(3)ḥ pa̠śū(3)-rna ।27) nānvā̠rabhyā(3) a̍nvā̠rabhyā(3) na nānvā̠rabhyā(3)ḥ ।28) a̠nvā̠rabhyā(3) itītya̍ nvā̠rabhyā(3) a̍nvā̠rabhyā(3) iti̍ ।28) a̠nvā̠rabhyā(3) itya̍nu - ā̠rabhyā(3)ḥ ।29) iti̍ mṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyava̠ itīti̍ mṛ̠tyavē̎ ।30) mṛ̠tyavē̠ vai vai mṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyavē̠ vai ।31) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।32) ē̠ṣa nī̍yatē nīyata ē̠ṣa ē̠ṣa nī̍yatē ।33) nī̠ya̠tē̠ ya-dya-nnī̍yatē nīyatē̠ yat ।34) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।35) pa̠śu sta-nta-mpa̠śuḥ pa̠śu stam ।36) taṃ ya-dya-tta-ntaṃ yat ।37) yada̍nvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta̠ ya-dyada̍nvā̠rabhē̍ta ।38) a̠nvā̠rabhē̍ta pra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō 'nvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta pra̠māyu̍kaḥ ।38) a̠nvā̠rabhē̠tētya̍nu - ā̠rabhē̍ta ।39) pra̠māyu̍kō̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō̠ yaja̍mānaḥ ।39) pra̠māyu̍ka̠ iti̍ pra - māyu̍kaḥ ।40) yaja̍māna-ssyā-thsyā̠-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssyāt ।41) syā̠ dathō̠ athō̎ syā-thsyā̠ dathō̎ ।42) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।42) athō̠ ityathō̎ ।43) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।44) ā̠hu̠-ssu̠va̠rgāya̍ suva̠rgā yā̍hu rāhu-ssuva̠rgāya̍ ।45) su̠va̠rgāya̠ vai vai su̍va̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ vai ।45) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।46) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।47) ē̠ṣa lō̠kāya̍ lō̠kā yai̠ṣa ē̠ṣa lō̠kāya̍ ।48) lō̠kāya̍ nīyatē nīyatē lō̠kāya̍ lō̠kāya̍ nīyatē ।49) nī̠ya̠tē̠ ya-dya-nnī̍yatē nīyatē̠ yat ।50) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।॥ 41 ॥ (50/63)
meaning
The Vedic recitation is complete; the sacred fire-altars are sealed and the ritual space is purified after the sacrifice.
word by word
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
परिPariAround
अग्निAgniFire
सर्वSarvaAll
करोKaro[Please] do
हिHiFor, Because
तत्TatThat
त्रिTriThree
यज्ञYajnyaSacrifice
वदन्तिVadantiSpeak or Expressed · [Vedas] call [Her as Vrindavana Vindodinim] · Speaking
इतिItiRefers to something that precedes
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
वादिनःVaadinahAssert their Points
वदVadaSpeaking, a Speaker
पशूPashuuCow
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
यत्YatWhich
पशुPashuBeing
प्रPraPrefix
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
राहुRaahuRahu
लोकाःLokaahWorlds
स्कन्दSkandaSri Skanda, Murugan
स्त्रीStriiWoman
राक्षसRaakssasaDemon
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
एषEssaHe · This
नियतेNiyateIn Restraining [the Evil Forces]
नियतNiyataRegularly
तंTamHim · To You · That · Then
लोकLokaWorld, Men
verse 42
1) प॒शु रितीति॑ प॒शुः प॒शु रिति॑ ।2) इति॒ य-द्यदितीति॒ यत् ।3) य-न्न न य-द्य-न्न ।4) नान्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त॒ न नान्वा॒रभे॑त ।5) अ॒न्वा॒रभे॑त सुव॒र्गा-थ्सु॑व॒र्गा द॑न्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त सुव॒र्गात् ।5) अ॒न्वा॒रभे॒तेत्य॑नु - आ॒रभे॑त ।6) सु॒व॒र्गा ल्लो॒का ल्लो॒का-थ्सु॑व॒र्गा-थ्सु॑व॒र्गा ल्लो॒कात् ।6) सु॒व॒र्गादिति॑ सुवः - गात् ।7) लो॒का-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो लो॒का ल्लो॒का-द्यज॑मानः ।8) यज॑मानो हीयेत हीयेत॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो हीयेत ।9) ही॒ये॒त॒ व॒पा॒श्रप॑णीभ्यां-वँपा॒श्रप॑णीभ्याग्ं हीयेत हीयेत वपा॒श्रप॑णीभ्याम् ।10) व॒पा॒श्रप॑णीभ्या म॒न्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भते वपा॒श्रप॑णीभ्यां-वँपा॒श्रप॑णीभ्या म॒न्वार॑भते ।10) व॒पा॒श्रप॑णीभ्या॒मिति॑ वपा - श्रप॑णीभ्याम् ।11) अ॒न्वार॑भते॒ त-त्तद॒न्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भते॒ तत् ।11) अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु - आर॑भते ।12) त-न्न न त-त्त-न्न ।13) नेवे॑व॒ न नेव॑ ।14) इ॒वा॒न् वार॑ब्ध म॒न् वार॑ब्ध मिवे वा॒न् वार॑ब्धम् ।15) अ॒न् वार॑ब्ध॒न्न नान् वार॑ब्ध म॒न् वार॑ब्ध॒न्न ।15) अ॒न्वार॑ब्ध॒मित्य॑नु - आर॑ब्धम् ।16) नेवे॑व॒ न नेव॑ ।17) इ॒वान॑न् वारब्ध॒ मन॑न् वारब्ध मिवे॒ वान॑न् वारब्धम् ।18) अन॑न् वारब्ध॒ मुपोपा न॑न् वारब्ध॒ मन॑न् वारब्ध॒ मुप॑ ।18) अन॑न्वारब्ध॒मित्यन॑नु - आ॒र॒ब्ध॒म् ।19) उप॒ प्र प्रोपोप॒ प्र ।20) प्रेष्ये᳚ष्य॒ प्र प्रेष्य॑ ।21) इ॒ष्य॒ हो॒त॒र्॒ हो॒त॒ रि॒ष्ये॒ष्य॒ हो॒तः॒ ।22) हो॒त॒र्॒ ह॒व्या ह॒व्या हो॑तर्-होतर्-ह॒व्या ।23) ह॒व्या दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्या ह॒व्या दे॒वेभ्यः॑ ।24) दे॒वेभ्य॒ इतीति॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ इति॑ ।25) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।26) आ॒हे॒षि॒त मि॑षि॒त मा॑हाहेषि॒तम् ।27) इ॒षि॒तग्ं हि हीषि॒त मि॑षि॒तग्ं हि ।28) हि कर्म॒ कर्म॒ हि हि कर्म॑ ।29) कर्म॑ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ कर्म॒ कर्म॑ क्रि॒यते᳚ ।30) क्रि॒यते॒ रेव॑ती॒ रेव॑तीः क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ रेव॑तीः ।31) रेव॑ती-र्य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒ग्ं॒ रेव॑ती॒ रेव॑ती-र्य॒ज्ञप॑तिम् ।32) य॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा प्रि॑य॒धा य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-म्प्रिय॒धा ।32) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।33) प्रि॒य॒धा ऽऽवि॑शत विश॒ता प्रि॑य॒धा प्रि॑य॒धा ऽऽवि॑शत ।33) प्रि॒य॒धेति॑ प्रिय - धा ।34) आ वि॑शत विश॒ता वि॑शत ।35) वि॒श॒ते तीति॑ विशत विश॒तेति॑ ।36) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।37) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।38) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।38) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।39) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।40) ए॒त द॒ग्निना॒ ऽग्निनै॒त दे॒त द॒ग्निना᳚ ।41) अ॒ग्निना॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ द॒ग्निना॒ ऽग्निना॑ पु॒रस्ता᳚त् ।42) पु॒रस्ता॑ देत्येति पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ देति ।43) ए॒ति॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा मेत्येति॒ रक्ष॑साम् ।44) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।45) अप॑हत्यै पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अप॑हत्या॒ अप॑हत्यै पृथि॒व्याः ।45) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।46) पृ॒थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ स॒म्पृचः॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ ।47) स॒म्पृचः॑ पाहि पाहि स॒म्पृचः॑ स॒म्पृचः॑ पाहि ।47) स॒म्पृच॒ इति॑ सं - पृचः॑ ।48) पा॒ही तीति॑ पाहि पा॒हीति॑ ।49) इति॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रितीति॑ ब॒र्॒हिः ।50) ब॒र्॒हि रुपोप॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रुप॑ ।॥ 42 ॥ (50/61)
1) pa̠śu ritīti̍ pa̠śuḥ pa̠śu riti̍ ।2) iti̠ ya-dyaditīti̠ yat ।3) ya-nna na ya-dya-nna ।4) nānvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta̠ na nānvā̠rabhē̍ta ।5) a̠nvā̠rabhē̍ta suva̠rgā-thsu̍va̠rgā da̍nvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta suva̠rgāt ।5) a̠nvā̠rabhē̠tētya̍nu - ā̠rabhē̍ta ।6) su̠va̠rgā llō̠kā llō̠kā-thsu̍va̠rgā-thsu̍va̠rgā llō̠kāt ।6) su̠va̠rgāditi̍ suvaḥ - gāt ।7) lō̠kā-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō lō̠kā llō̠kā-dyaja̍mānaḥ ।8) yaja̍mānō hīyēta hīyēta̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō hīyēta ।9) hī̠yē̠ta̠ va̠pā̠śrapa̍ṇībhyāṃ vapā̠śrapa̍ṇībhyāgṃ hīyēta hīyēta vapā̠śrapa̍ṇībhyām ।10) va̠pā̠śrapa̍ṇībhyā ma̠nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhatē vapā̠śrapa̍ṇībhyāṃ vapā̠śrapa̍ṇībhyā ma̠nvāra̍bhatē ।10) va̠pā̠śrapa̍ṇībhyā̠miti̍ vapā - śrapa̍ṇībhyām ।11) a̠nvāra̍bhatē̠ ta-ttada̠nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhatē̠ tat ।11) a̠nvāra̍bhata̠ itya̍nu - āra̍bhatē ।12) ta-nna na ta-tta-nna ।13) nēvē̍va̠ na nēva̍ ।14) i̠vā̠n vāra̍bdha ma̠n vāra̍bdha mivē vā̠n vāra̍bdham ।15) a̠n vāra̍bdha̠nna nān vāra̍bdha ma̠n vāra̍bdha̠nna ।15) a̠nvāra̍bdha̠mitya̍nu - āra̍bdham ।16) nēvē̍va̠ na nēva̍ ।17) i̠vāna̍n vārabdha̠ mana̍n vārabdha mivē̠ vāna̍n vārabdham ।18) ana̍n vārabdha̠ mupōpā na̍n vārabdha̠ mana̍n vārabdha̠ mupa̍ ।18) ana̍nvārabdha̠mityana̍nu - ā̠ra̠bdha̠m ।19) upa̠ pra prōpōpa̠ pra ।20) prēṣyē̎ṣya̠ pra prēṣya̍ ।21) i̠ṣya̠ hō̠ta̠r̠ hō̠ta̠ ri̠ṣyē̠ṣya̠ hō̠ta̠ḥ ।22) hō̠ta̠r̠ ha̠vyā ha̠vyā hō̍tar-hōtar-ha̠vyā ।23) ha̠vyā dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ha̠vyā ha̠vyā dē̠vēbhya̍ḥ ।24) dē̠vēbhya̠ itīti̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ iti̍ ।25) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।26) ā̠hē̠ṣi̠ta mi̍ṣi̠ta mā̍hāhēṣi̠tam ।27) i̠ṣi̠tagṃ hi hīṣi̠ta mi̍ṣi̠tagṃ hi ।28) hi karma̠ karma̠ hi hi karma̍ ।29) karma̍ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ karma̠ karma̍ kri̠yatē̎ ।30) kri̠yatē̠ rēva̍tī̠ rēva̍tīḥ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ rēva̍tīḥ ।31) rēva̍tī-rya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠gṃ̠ rēva̍tī̠ rēva̍tī-rya̠jñapa̍tim ।32) ya̠jñapa̍ti-mpriya̠dhā pri̍ya̠dhā ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-mpriya̠dhā ।32) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।33) pri̠ya̠dhā ''vi̍śata viśa̠tā pri̍ya̠dhā pri̍ya̠dhā ''vi̍śata ।33) pri̠ya̠dhēti̍ priya - dhā ।34) ā vi̍śata viśa̠tā vi̍śata ।35) vi̠śa̠tē tīti̍ viśata viśa̠tēti̍ ।36) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।37) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।38) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।38) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।39) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।40) ē̠ta da̠gninā̠ 'gninai̠ta dē̠ta da̠gninā̎ ।41) a̠gninā̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ da̠gninā̠ 'gninā̍ pu̠rastā̎t ।42) pu̠rastā̍ dētyēti pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dēti ।43) ē̠ti̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā mētyēti̠ rakṣa̍sām ।44) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।45) apa̍hatyai pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā apa̍hatyā̠ apa̍hatyai pṛthi̠vyāḥ ।45) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।46) pṛ̠thi̠vyā-ssa̠mpṛcha̍-ssa̠mpṛcha̍ḥ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā-ssa̠mpṛcha̍ḥ ।47) sa̠mpṛcha̍ḥ pāhi pāhi sa̠mpṛcha̍-ssa̠mpṛcha̍ḥ pāhi ।47) sa̠mpṛcha̠ iti̍ saṃ - pṛcha̍ḥ ।48) pā̠hī tīti̍ pāhi pā̠hīti̍ ।49) iti̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ritīti̍ ba̠r̠hiḥ ।50) ba̠r̠hi rupōpa̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi rupa̍ ।॥ 42 ॥ (50/61)
meaning
The priests receive their fees and depart; the sacrificer returns to his household bearing the merit of the completed rite.
word by word
पशुPashuBeing
इतिItiRefers to something that precedes
यत्YatWhich
यन्नYan-NaThat (on that moment the life of Mahishasura did) not (get released is exceedingly strange)
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
लोकाःLokaahWorlds
तत्TatThat
उपUpaNear to
प्रPraPrefix
हिHiFor, Because
कर्मKarmaWork
क्रियतेKriyate(That person truly) performs
यज्ञYajnyaSacrifice
प्रियंPriyamDear
धाDhaaTo Hold, Bear, Support
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
यथाYathaaAs
एतEtaCome Near, Approached
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
एतिEtiArrival, Approach
पाहिPaahiProtect · Please Protect · You Please Protect (the People always) · Please Protect Me
सःSahHe
रुपRupaForm
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
लोकLokaWorld, Men
मान्MaanTo Honour, Respect
होताHotaaSacrificer
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to
अANot
अहAhaparticle implying ascertainment
राक्षसRaakssasaDemon
सम्SamTogether with
रूपRuupaForm, Appearance
verse 43
1) उपा᳚स्य त्यस्य॒ त्युपोपा᳚ स्यति ।2) अ॒स्य॒ त्यस्क॑न्दा॒या स्क॑न्दाया स्य त्यस्य॒ त्यस्क॑न्दाय ।3) अस्क॑न्दा॒या स्क॑न्न॒ मस्क॑न्न॒ मस्क॑न्दा॒या स्क॑न्दा॒या स्क॑न्नम् ।4) अस्क॑न्न॒ग्ं॒ हि ह्यस्क॑न्न॒ मस्क॑न्न॒ग्ं॒ हि ।5) हि त-त्तद्धि हि तत् ।6) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।7) य-द्ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ य-द्य-द्ब॒र्॒हिषि॑ ।8) ब॒र्॒हिषि॒ स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ स्कन्द॑ति ।9) स्कन्द॒ त्यथो॒ अथो॒ स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॒ त्यथो᳚ ।10) अथो॑ बर्हि॒षद॑-म्बर्हि॒षद॒ मथो॒ अथो॑ बर्हि॒षद᳚म् ।10) अथो॒ इत्यथो᳚ ।11) ब॒र्॒हि॒षद॑ मे॒वैव ब॑र्हि॒षद॑-म्बर्हि॒षद॑ मे॒व ।11) ब॒र्॒हि॒षद॒मिति॑ बर्हि - सद᳚म् ।12) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।13) ए॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ क॒रो॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ ।14) क॒रो॒ति॒ परा॒-म्परा᳚-ङ्करोति करोति॒ परां॑ ।15) परां॒ आ परा॒-म्परां॒ आ ।16) आ व॑र्तते वर्तत॒ आ व॑र्तते ।17) व॒र्त॒ते॒ ऽद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्व॑र्तते वर्तते ऽद्ध्व॒र्युः ।18) अ॒द्ध्व॒र्युः प॒शोः प॒शो र॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः प॒शोः ।19) प॒शो-स्सं᳚.ज्ञ॒प्यमा॑ना-थ्सं.ज्ञ॒प्यमा॑ना-त्प॒शोः प॒शो-स्सं᳚.ज्ञ॒प्यमा॑नात् ।20) सं॒.ज्ञ॒प्यमा॑ना-त्प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्यः॑ सं.ज्ञ॒प्यमा॑ना-थ्सं.ज्ञ॒प्यमा॑ना-त्प॒शुभ्यः॑ ।20) सं॒.ज्ञ॒प्यमा॑ना॒दिति॑ सं. - ज्ञ॒प्यमा॑नात् ।21) प॒शुभ्य॑ ए॒वैव प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्य॑ ए॒व ।21) प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु - भ्यः॒ ।22) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।23) त-न्नि नि त-त्त-न्नि ।24) नि ह्नु॑ते ह्नुते॒ नि नि ह्नु॑ते ।25) ह्नु॒त॒ आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो᳚ ह्नुते ह्नुत आ॒त्मनः॑ ।26) आ॒त्मनो ऽना᳚व्रस्का॒या ना᳚व्रस्काया॒ त्मन॑ आ॒त्मनो ऽना᳚व्रस्काय ।27) अना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति॒ गच्छ॒ त्यना᳚व्रस्का॒या ना᳚व्रस्काय॒ गच्छ॑ति ।27) अना᳚व्रस्का॒येत्यना᳚ - व्र॒स्का॒य॒ ।28) गच्छ॑ति॒ श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॒-ङ्गच्छ॑ति॒ गच्छ॑ति॒ श्रिय᳚म् ।29) श्रिय॒-म्प्र प्र श्रिय॒ग्ग्॒ श्रिय॒-म्प्र ।30) प्र प॒शू-न्प॒शू-न्प्र प्र प॒शून् ।31) प॒शूना᳚प्नो त्याप्नोति प॒शू-न्प॒शूना᳚प्नोति ।32) आ॒प्नो॒ति॒ यो य आ᳚प्नो त्याप्नोति॒ यः ।33) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।34) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।35) वेद॑ प॒श्चाल्लो॑का प॒श्चाल्लो॑का॒ वेद॒ वेद॑ प॒श्चाल्लो॑का ।36) प॒श्चाल्लो॑का॒ वै वै प॒श्चाल्लो॑का प॒श्चाल्लो॑का॒ वै ।36) प॒श्चाल्लो॒केति॑ प॒श्चात् - लो॒का॒ ।37) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।38) ए॒षा प्राची॒ प्राच्ये॒षैषा प्राची᳚ ।39) प्राच्यु॒दानी॑यत उ॒दानी॑यते॒ प्राची॒ प्राच्यु॒दानी॑यते ।40) उ॒दानी॑यते॒ य-द्यदु॒दानी॑यत उ॒दानी॑यते॒ यत् ।40) उ॒दानी॑यत॒ इत्यु॑त् - आनी॑यते ।41) य-त्पत्नी॒ पत्नी॒ य-द्य-त्पत्नी᳚ ।42) पत्नी॒ नमो॒ नमः॒ पत्नी॒ पत्नी॒ नमः॑ ।43) नम॑स्ते ते॒ नमो॒ नम॑स्ते ।44) त॒ आ॒ता॒ना॒ ता॒न॒ ते॒ त॒ आ॒ता॒न॒ ।45) आ॒ता॒ने तीत्या॑ता नाता॒ नेति॑ ।45) आ॒ता॒नेत्या᳚ - ता॒न॒ ।46) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।47) आ॒हा॒ दि॒त्यस्या॑ दि॒त्यस्या॑ हाहा दि॒त्यस्य॑ ।48) आ॒दि॒त्यस्य॒ वै वा आ॑दि॒त्यस्या॑ दि॒त्यस्य॒ वै ।49) वै र॒श्मयो॑ र॒श्मयो॒ वै वै र॒श्मयः॑ ।50) र॒श्मय॑ आता॒ना आ॑ता॒ना र॒श्मयो॑ र॒श्मय॑ आता॒नाः ।॥ 43 ॥ (50/58)
1) upā̎sya tyasya̠ tyupōpā̎ syati ।2) a̠sya̠ tyaska̍ndā̠yā ska̍ndāyā sya tyasya̠ tyaska̍ndāya ।3) aska̍ndā̠yā ska̍nna̠ maska̍nna̠ maska̍ndā̠yā ska̍ndā̠yā ska̍nnam ।4) aska̍nna̠gṃ̠ hi hyaska̍nna̠ maska̍nna̠gṃ̠ hi ।5) hi ta-ttaddhi hi tat ।6) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।7) ya-dba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ ya-dya-dba̠r̠hiṣi̍ ।8) ba̠r̠hiṣi̠ skanda̍ti̠ skanda̍ti ba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ skanda̍ti ।9) skanda̠ tyathō̠ athō̠ skanda̍ti̠ skanda̠ tyathō̎ ।10) athō̍ barhi̠ṣada̍-mbarhi̠ṣada̠ mathō̠ athō̍ barhi̠ṣada̎m ।10) athō̠ ityathō̎ ।11) ba̠r̠hi̠ṣada̍ mē̠vaiva ba̍rhi̠ṣada̍-mbarhi̠ṣada̍ mē̠va ।11) ba̠r̠hi̠ṣada̠miti̍ barhi - sada̎m ।12) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।13) ē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ।14) ka̠rō̠ti̠ parā̠-mparā̎-ṅkarōti karōti̠ parāṃ̍ ।15) parā̠ṃ ā parā̠-mparā̠ṃ ā ।16) ā va̍rtatē vartata̠ ā va̍rtatē ।17) va̠rta̠tē̠ 'ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rva̍rtatē vartatē 'ddhva̠ryuḥ ।18) a̠ddhva̠ryuḥ pa̠śōḥ pa̠śō ra̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ pa̠śōḥ ।19) pa̠śō-ssa̎m.jña̠pyamā̍nā-thsaṃ.jña̠pyamā̍nā-tpa̠śōḥ pa̠śō-ssa̎m.jña̠pyamā̍nāt ।20) sa̠ṃ.jña̠pyamā̍nā-tpa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍-ssaṃ.jña̠pyamā̍nā-thsaṃ.jña̠pyamā̍nā-tpa̠śubhya̍ḥ ।20) sa̠ṃ.jña̠pyamā̍nā̠diti̍ saṃ. - jña̠pyamā̍nāt ।21) pa̠śubhya̍ ē̠vaiva pa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍ ē̠va ।21) pa̠śubhya̠ iti̍ pa̠śu - bhya̠ḥ ।22) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।23) ta-nni ni ta-tta-nni ।24) ni hnu̍tē hnutē̠ ni ni hnu̍tē ।25) hnu̠ta̠ ā̠tmana̍ ā̠tmanō̎ hnutē hnuta ā̠tmana̍ḥ ।26) ā̠tmanō 'nā̎vraskā̠yā nā̎vraskāyā̠ tmana̍ ā̠tmanō 'nā̎vraskāya ।27) anā̎vraskāya̠ gachCha̍ti̠ gachCha̠ tyanā̎vraskā̠yā nā̎vraskāya̠ gachCha̍ti ।27) anā̎vraskā̠yētyanā̎ - vra̠skā̠ya̠ ।28) gachCha̍ti̠ śriya̠gg̠ śriya̠-ṅgachCha̍ti̠ gachCha̍ti̠ śriya̎m ।29) śriya̠-mpra pra śriya̠gg̠ śriya̠-mpra ।30) pra pa̠śū-npa̠śū-npra pra pa̠śūn ।31) pa̠śūnā̎pnō tyāpnōti pa̠śū-npa̠śūnā̎pnōti ।32) ā̠pnō̠ti̠ yō ya ā̎pnō tyāpnōti̠ yaḥ ।33) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।34) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।35) vēda̍ pa̠śchāllō̍kā pa̠śchāllō̍kā̠ vēda̠ vēda̍ pa̠śchāllō̍kā ।36) pa̠śchāllō̍kā̠ vai vai pa̠śchāllō̍kā pa̠śchāllō̍kā̠ vai ।36) pa̠śchāllō̠kēti̍ pa̠śchāt - lō̠kā̠ ।37) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।38) ē̠ṣā prāchī̠ prāchyē̠ṣaiṣā prāchī̎ ।39) prāchyu̠dānī̍yata u̠dānī̍yatē̠ prāchī̠ prāchyu̠dānī̍yatē ।40) u̠dānī̍yatē̠ ya-dyadu̠dānī̍yata u̠dānī̍yatē̠ yat ।40) u̠dānī̍yata̠ ityu̍t - ānī̍yatē ।41) ya-tpatnī̠ patnī̠ ya-dya-tpatnī̎ ।42) patnī̠ namō̠ nama̠ḥ patnī̠ patnī̠ nama̍ḥ ।43) nama̍stē tē̠ namō̠ nama̍stē ।44) ta̠ ā̠tā̠nā̠ tā̠na̠ tē̠ ta̠ ā̠tā̠na̠ ।45) ā̠tā̠nē tītyā̍tā nātā̠ nēti̍ ।45) ā̠tā̠nētyā̎ - tā̠na̠ ।46) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।47) ā̠hā̠ di̠tyasyā̍ di̠tyasyā̍ hāhā di̠tyasya̍ ।48) ā̠di̠tyasya̠ vai vā ā̍di̠tyasyā̍ di̠tyasya̠ vai ।49) vai ra̠śmayō̍ ra̠śmayō̠ vai vai ra̠śmaya̍ḥ ।50) ra̠śmaya̍ ātā̠nā ā̍tā̠nā ra̠śmayō̍ ra̠śmaya̍ ātā̠nāḥ ।॥ 43 ॥ (50/58)
meaning
The gods who were invoked depart satisfied; the divine-human connection forged through the sacrifice endures as a blessing.
word by word
अस्यAsyaOf this
हिHiFor, Because
तत्TatThat
स्कन्दSkandaSri Skanda, Murugan
करोKaro[Please] do
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
वर्ततेVartateExist, Stay, Abide
सःSahHe
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
इतिItiRefers to something that precedes
पशुPashuBeing
निNiFrom previous part of word Vadini
गच्छतिGacchatiHe goes [to Vishnu Loka] · [In You] Merges [the whole Universe during Dissolution]
श्रियम्ShriyamProsperity, Wealth, Good Fortune, Success
प्रPraPrefix
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
आप्नोतिAapnotiReceives
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
एवम्EvamThus
वेदVedaVeda
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
पश्चात्PashcaatWestwards
लोकाःLokaahWorlds
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषाEssaaShe
प्राचीPraaciiEast
यत्YatWhich
पत्नीPatniiWife
नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]
नमNamaReverential Salutations · Salutations
नमस्तेNamasteSalutations to You · Reverential Salutations to You · Salutations to You [O Vayu]
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
तंTamHim · To You · That · Then
उपUpaNear to
सदाSadaaAlways · Always, Ever, Every Time; · Always, Ever, Every Time · Always, Ever · Who is Served always · [O Devi, Please bestow Your Auspicious Blessings on me], always · [He attains his innermost longing and Devi] always [dwell in his heart] · Who Always (Abide as the Mantra) · Always, Perpetually · Eternal
परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
अANot
परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession
सम्SamTogether with
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
लोकLokaWorld, Men
एषEssaHe · This
नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
तTaThat
नतNataBent, Bowed, Bowing to, Saluting
अहAhaparticle implying ascertainment
आदित्यAadityaSon of Aditi
verse 44
1) आ॒ता॒ना स्तेभ्य॒ स्तेभ्य॑ आता॒ना आ॑ता॒ना स्तेभ्यः॑ ।1) आ॒ता॒ना इत्या᳚ - ता॒नाः ।2) तेभ्य॑ ए॒वैव तेभ्य॒ स्तेभ्य॑ ए॒व ।3) ए॒व नमो॒ नम॑ ए॒वैव नमः॑ ।4) नम॑ स्करोति करोति॒ नमो॒ नम॑ स्करोति ।5) क॒रो॒ त्य॒न॒र्वा ऽन॒र्वा क॑रोति करो त्यन॒र्वा ।6) अ॒न॒र्वा प्र प्राण॒र्वा ऽन॒र्वा प्र ।7) प्रेही॑हि॒ प्र प्रेहि॑ ।8) इ॒हीतीती॑ ही॒हीति॑ ।9) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।10) आ॒ह॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्य आहाह॒ भ्रातृ॑व्यः ।11) भ्रातृ॑व्यो॒ वै वै भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो॒ वै ।12) वा अर्वा ऽर्वा॒ वै वा अर्वा᳚ ।13) अर्वा॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्या॒ अर्वा ऽर्वा॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै ।14) भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै॒ भ्रातृ॑व्यापनुत्त्यै घृ॒तस्य॑ ।14) भ्रातृ॑व्यापनुत्त्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - अ॒प॒नु॒त्त्यै॒ ।15) घृ॒तस्य॑ कु॒ल्या-ङ्कु॒ल्या-ङ्घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॑ कु॒ल्याम् ।16) कु॒ल्या मन्वनु॑ कु॒ल्या-ङ्कु॒ल्या मनु॑ ।17) अनु॑ स॒ह स॒हान् वनु॑ स॒ह ।18) स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ ।19) प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह ।19) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।20) स॒ह रा॒यो रा॒य-स्स॒ह स॒ह रा॒यः ।21) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।22) पोषे॒णे तीति॒ पोषे॑ण॒ पोषे॒णेति॑ ।23) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।24) आ॒हा॒शिष॑ मा॒शिष॑ माहा हा॒शिष᳚म् ।25) आ॒शिष॑ मे॒वै वाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।25) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।26) ए॒वैता मे॒ता मे॒वै वैताम् ।27) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।28) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।29) शा॒स्त॒ आप॒ आपः॑ शास्ते शास्त॒ आपः॑ ।30) आपो॑ देवी-र्देवी॒ राप॒ आपो॑ देवीः ।31) दे॒वी॒-श्शु॒द्धा॒यु॒व॒-श्शु॒द्धा॒यु॒वो॒ दे॒वी॒-र्दे॒वी॒-श्शु॒द्धा॒यु॒वः॒ ।32) शु॒द्धा॒यु॒व॒ इतीति॑ शुद्धायुव-श्शुद्धायुव॒ इति॑ ।32) शु॒द्धा॒यु॒व॒ इति॑ शुद्ध - यु॒वः॒ ।33) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।34) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।35) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।35) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।36) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।37) ए॒तदित्ये॒तत् ।॥ 44 ॥ (37/43)॥ अ. 8 ॥
1) ā̠tā̠nā stēbhya̠ stēbhya̍ ātā̠nā ā̍tā̠nā stēbhya̍ḥ ।1) ā̠tā̠nā ityā̎ - tā̠nāḥ ।2) tēbhya̍ ē̠vaiva tēbhya̠ stēbhya̍ ē̠va ।3) ē̠va namō̠ nama̍ ē̠vaiva nama̍ḥ ।4) nama̍ skarōti karōti̠ namō̠ nama̍ skarōti ।5) ka̠rō̠ tya̠na̠rvā 'na̠rvā ka̍rōti karō tyana̠rvā ।6) a̠na̠rvā pra prāṇa̠rvā 'na̠rvā pra ।7) prēhī̍hi̠ pra prēhi̍ ।8) i̠hītītī̍ hī̠hīti̍ ।9) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।10) ā̠ha̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vya āhāha̠ bhrātṛ̍vyaḥ ।11) bhrātṛ̍vyō̠ vai vai bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō̠ vai ।12) vā arvā 'rvā̠ vai vā arvā̎ ।13) arvā̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyai̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyā̠ arvā 'rvā̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyai ।14) bhrātṛ̍vyāpanuttyai ghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyai̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyai ghṛ̠tasya̍ ।14) bhrātṛ̍vyāpanuttyā̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - a̠pa̠nu̠ttyai̠ ।15) ghṛ̠tasya̍ ku̠lyā-ṅku̠lyā-ṅghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̍ ku̠lyām ।16) ku̠lyā manvanu̍ ku̠lyā-ṅku̠lyā manu̍ ।17) anu̍ sa̠ha sa̠hān vanu̍ sa̠ha ।18) sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ ।19) pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha ।19) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।20) sa̠ha rā̠yō rā̠ya-ssa̠ha sa̠ha rā̠yaḥ ।21) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।22) pōṣē̠ṇē tīti̠ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̠ṇēti̍ ।23) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।24) ā̠hā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhā hā̠śiṣa̎m ।25) ā̠śiṣa̍ mē̠vai vāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।25) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।26) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vai vaitām ।27) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।28) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।29) śā̠sta̠ āpa̠ āpa̍-śśāstē śāsta̠ āpa̍ḥ ।30) āpō̍ dēvī-rdēvī̠ rāpa̠ āpō̍ dēvīḥ ।31) dē̠vī̠-śśu̠ddhā̠yu̠va̠-śśu̠ddhā̠yu̠vō̠ dē̠vī̠-rdē̠vī̠-śśu̠ddhā̠yu̠va̠ḥ ।32) śu̠ddhā̠yu̠va̠ itīti̍ śuddhāyuva-śśuddhāyuva̠ iti̍ ।32) śu̠ddhā̠yu̠va̠ iti̍ śuddha - yu̠va̠ḥ ।33) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।34) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।35) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।35) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।36) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।37) ē̠tadityē̠tat ।॥ 44 ॥ (37/43)॥ a. 8 ॥
meaning
The chatvala fire is extinguished; the sacrificial implements are ritually dismissed and the sacred ground returns to its ordinary state.
word by word
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]
नमNamaReverential Salutations · Salutations
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
करोKaro[Please] do
प्रPraPrefix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
इतिItiRefers to something that precedes
मनुManuPrayer, Incantation
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
सहSahain Company, Jointly
जयाJayaaJaya
एताEtaaThese
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
आपोAapoAll-Pervading
देवीDeviiDevi
शुद्धShuddhaPure
यथाYathaaAs
अANot
इत्यItyaTo be gone to or towards
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
नामNaamaName
नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
अहAhaparticle implying ascertainment
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
एतEtaCome Near, Approached
अपःApahWater
verse 45
1) प॒शो-र्वै वै प॒शोः प॒शो-र्वै ।2) वा आल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य॒ वै वा आल॑ब्धस्य ।3) आल॑ब्धस्य प्रा॒णा-न्प्रा॒णा नाल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य प्रा॒णान् ।3) आल॑ब्ध॒स्येत्या - ल॒ब्ध॒स्य॒ ।4) प्रा॒णा-ञ्छुक् छु-क्प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-ञ्छुक् ।4) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।5) शुगृ॑च्छ त्यृच्छति॒ शुक् छुगृ॑च्छति ।6) ऋ॒च्छ॒ति॒ वाग् वागृ॑च्छ त्यृच्छति॒ वाक् ।7) वा-क्ते॑ ते॒ वाग् वा-क्ते᳚ ।8) त॒ आ ते॑ त॒ आ ।9) आ प्या॑यता-म्प्यायता॒ मा प्या॑यताम् ।10) प्या॒य॒ता॒-म्प्रा॒णः प्रा॒णः प्या॑यता-म्प्यायता-म्प्रा॒णः ।11) प्रा॒ण स्ते॑ ते प्रा॒णः प्रा॒ण स्ते᳚ ।11) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।12) त॒ आ ते॑ त॒ आ ।13) आ प्या॑यता-म्प्यायता॒ मा प्या॑यताम् ।14) प्या॒य॒ता॒ मितीति॑ प्यायता-म्प्यायता॒ मिति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ प्रा॒णेभ्यः॑ प्रा॒णेभ्य॑ आहाह प्रा॒णेभ्यः॑ ।17) प्रा॒णेभ्य॑ ए॒वैव प्रा॒णेभ्यः॑ प्रा॒णेभ्य॑ ए॒व ।17) प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र - अ॒नेभ्यः॑ ।18) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।19) अ॒स्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॑ मस्यास्य॒ शुच᳚म् ।20) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।21) श॒म॒य॒ति॒ सा सा श॑मयति शमयति॒ सा ।22) सा प्रा॒णेभ्यः॑ प्रा॒णेभ्य॒-स्सा सा प्रा॒णेभ्यः॑ ।23) प्रा॒णेभ्यो ऽध्यधि॑ प्रा॒णेभ्यः॑ प्रा॒णेभ्यो ऽधि॑ ।23) प्रा॒णेभ्य॒ इति॑ प्र - अ॒नेभ्यः॑ ।24) अधि॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मध्यधि॑ पृथि॒वीम् ।25) पृ॒थि॒वीग्ं शुक् छु-क्पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीग्ं शुक् ।26) शु-क्प्र प्र शुक् छु-क्प्र ।27) प्र वि॑शति विशति॒ प्र प्र वि॑शति ।28) वि॒श॒ति॒ शग्ं शं-विँ॑शति विशति॒ शम् ।29) श महो᳚भ्या॒ महो᳚भ्या॒ग्ं॒ शग्ं श महो᳚भ्याम् ।30) अहो᳚भ्या॒ मिती त्यहो᳚भ्या॒ महो᳚भ्या॒ मिति॑ ।30) अहो᳚भ्या॒मित्यहः॑ - भ्या॒म् ।31) इति॒ नि नीतीति॒ नि ।32) नि न॑यति नयति॒ नि नि न॑यति ।33) न॒य॒ त्य॒हो॒रा॒त्राभ्या॑ महोरा॒त्राभ्या᳚-न्नयति नय त्यहोरा॒त्राभ्या᳚म् ।34) अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑ मे॒वै वाहो॑रा॒त्राभ्या॑ महोरा॒त्राभ्या॑ मे॒व ।34) अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः - रा॒त्राभ्या᳚म् ।35) ए॒व पृ॑थि॒व्यै पृ॑थि॒व्या ए॒वैव पृ॑थि॒व्यै ।36) पृ॒थि॒व्यै शुच॒ग्ं॒ शुच॑-म्पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै शुच᳚म् ।37) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।38) श॒म॒य॒ त्योष॑ध॒ ओष॑धे शमयति शमय॒ त्योष॑धे ।39) ओष॑धे॒ त्राय॑स्व॒ त्राय॒स्वौष॑ध॒ ओष॑धे॒ त्राय॑स्व ।40) त्राय॑ स्वैन मेन॒-न्त्राय॑स्व॒ त्राय॑ स्वैनम् ।41) ए॒न॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते॒ स्वधि॑त एन मेन॒ग्ग्॒ स्वधि॑ते ।42) स्वधि॑ते॒ मा मा स्वधि॑ते॒ स्वधि॑ते॒ मा ।42) स्वधि॑त॒ इति॒ स्व - धि॒ते॒ ।43) मैन॑ मेन॒-म्मा मैन᳚म् ।44) ए॒न॒ग्ं॒ हि॒ग्ं॒सी॒र्॒ हि॒ग्ं॒सी॒ रे॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ हि॒ग्ं॒सीः॒ ।45) हि॒ग्ं॒सी॒ रितीति॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒ रिति॑ ।46) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।47) आ॒ह॒ वज्रो॒ वज्र॑ आहाह॒ वज्रः॑ ।48) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।49) वै स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-र्वै वै स्वधि॑तिः ।50) स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-श्शान्त्यै᳚ ।50) स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व - धि॒तिः॒ ।॥ 45 ॥ (50/59)
1) pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai ।2) vā āla̍bdha̠syā la̍bdhasya̠ vai vā āla̍bdhasya ।3) āla̍bdhasya prā̠ṇā-nprā̠ṇā nāla̍bdha̠syā la̍bdhasya prā̠ṇān ।3) āla̍bdha̠syētyā - la̠bdha̠sya̠ ।4) prā̠ṇā-ñChuk Chu-kprā̠ṇā-nprā̠ṇā-ñChuk ।4) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।5) śugṛ̍chCha tyṛchChati̠ śuk Chugṛ̍chChati ।6) ṛ̠chCha̠ti̠ vāg vāgṛ̍chCha tyṛchChati̠ vāk ।7) vā-ktē̍ tē̠ vāg vā-ktē̎ ।8) ta̠ ā tē̍ ta̠ ā ।9) ā pyā̍yatā-mpyāyatā̠ mā pyā̍yatām ।10) pyā̠ya̠tā̠-mprā̠ṇaḥ prā̠ṇaḥ pyā̍yatā-mpyāyatā-mprā̠ṇaḥ ।11) prā̠ṇa stē̍ tē prā̠ṇaḥ prā̠ṇa stē̎ ।11) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।12) ta̠ ā tē̍ ta̠ ā ।13) ā pyā̍yatā-mpyāyatā̠ mā pyā̍yatām ।14) pyā̠ya̠tā̠ mitīti̍ pyāyatā-mpyāyatā̠ miti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ prā̠ṇēbhya̍ḥ prā̠ṇēbhya̍ āhāha prā̠ṇēbhya̍ḥ ।17) prā̠ṇēbhya̍ ē̠vaiva prā̠ṇēbhya̍ḥ prā̠ṇēbhya̍ ē̠va ।17) prā̠ṇēbhya̠ iti̍ pra - a̠nēbhya̍ḥ ।18) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।19) a̠sya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̍ masyāsya̠ śucha̎m ।20) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।21) śa̠ma̠ya̠ti̠ sā sā śa̍mayati śamayati̠ sā ।22) sā prā̠ṇēbhya̍ḥ prā̠ṇēbhya̠-ssā sā prā̠ṇēbhya̍ḥ ।23) prā̠ṇēbhyō 'dhyadhi̍ prā̠ṇēbhya̍ḥ prā̠ṇēbhyō 'dhi̍ ।23) prā̠ṇēbhya̠ iti̍ pra - a̠nēbhya̍ḥ ।24) adhi̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī madhyadhi̍ pṛthi̠vīm ।25) pṛ̠thi̠vīgṃ śuk Chu-kpṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīgṃ śuk ।26) śu-kpra pra śuk Chu-kpra ।27) pra vi̍śati viśati̠ pra pra vi̍śati ।28) vi̠śa̠ti̠ śagṃ śaṃ vi̍śati viśati̠ śam ।29) śa mahō̎bhyā̠ mahō̎bhyā̠gṃ̠ śagṃ śa mahō̎bhyām ।30) ahō̎bhyā̠ mitī tyahō̎bhyā̠ mahō̎bhyā̠ miti̍ ।30) ahō̎bhyā̠mityaha̍ḥ - bhyā̠m ।31) iti̠ ni nītīti̠ ni ।32) ni na̍yati nayati̠ ni ni na̍yati ।33) na̠ya̠ tya̠hō̠rā̠trābhyā̍ mahōrā̠trābhyā̎-nnayati naya tyahōrā̠trābhyā̎m ।34) a̠hō̠rā̠trābhyā̍ mē̠vai vāhō̍rā̠trābhyā̍ mahōrā̠trābhyā̍ mē̠va ।34) a̠hō̠rā̠trābhyā̠mitya̍haḥ - rā̠trābhyā̎m ।35) ē̠va pṛ̍thi̠vyai pṛ̍thi̠vyā ē̠vaiva pṛ̍thi̠vyai ।36) pṛ̠thi̠vyai śucha̠gṃ̠ śucha̍-mpṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyai śucha̎m ।37) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।38) śa̠ma̠ya̠ tyōṣa̍dha̠ ōṣa̍dhē śamayati śamaya̠ tyōṣa̍dhē ।39) ōṣa̍dhē̠ trāya̍sva̠ trāya̠svauṣa̍dha̠ ōṣa̍dhē̠ trāya̍sva ।40) trāya̍ svaina mēna̠-ntrāya̍sva̠ trāya̍ svainam ।41) ē̠na̠gg̠ svadhi̍tē̠ svadhi̍ta ēna mēna̠gg̠ svadhi̍tē ।42) svadhi̍tē̠ mā mā svadhi̍tē̠ svadhi̍tē̠ mā ।42) svadhi̍ta̠ iti̠ sva - dhi̠tē̠ ।43) maina̍ mēna̠-mmā maina̎m ।44) ē̠na̠gṃ̠ hi̠gṃ̠sī̠r̠ hi̠gṃ̠sī̠ rē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ hi̠gṃ̠sī̠ḥ ।45) hi̠gṃ̠sī̠ ritīti̍ higṃsīr-higṃsī̠ riti̍ ।46) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।47) ā̠ha̠ vajrō̠ vajra̍ āhāha̠ vajra̍ḥ ।48) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।49) vai svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-rvai vai svadhi̍tiḥ ।50) svadhi̍ti̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-śśāntyai̎ ।50) svadhi̍ti̠riti̠ sva - dhi̠ti̠ḥ ।॥ 45 ॥ (50/59)
meaning
The merit of the sacrifice remains with the sacrificer; it protects him in this life and ensures his welfare in the next.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
प्राणान्Praannaan(That on that moment the) life (of Mahishasura did not get released is exceedingly strange) · Life
प्रPraPrefix
वाक्VaakSpeech
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
तंTamHim · To You · That · Then
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
प्राणPraannaLife, Life force
इतिItiRefers to something that precedes
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
साSaaShe
अधिAdhiExpresses Above
विशतिVishatiEnters [one's Ear]
शम्ShamPleased, Propitious
निNiFrom previous part of word Vadini
स्वSvaOne's Own
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
वक्ताVaktaaThe Speaker,Teacher
तTaThat
अANot
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
अन्नAnnaFood
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
धीDhiiTo Reflect
अधीAdhiiTo Study
पृथिवीPrthiviiEarth, World
सम्SamTogether with
समयSamayaOccasion, Time, Juncture, Circumstance
त्रयTrayaThree
एणEnnaBeautiful Black Deer
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
verse 46
1) शान्त्यै॑ पार्श्व॒तः पा᳚र्श्व॒त-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॑ पार्श्व॒तः ।2) पा॒र्श्व॒त आ पा᳚र्श्व॒तः पा᳚र्श्व॒त आ ।3) आ च्छ्य॑ति छ्यति॒दा च्छ्य॑ति ।4) छ्य॒ति॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त श्छ्य॑ति छ्यति मद्ध्य॒तः ।5) म॒द्ध्य॒तो हि हि म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो हि ।6) हि म॑नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ हि हि म॑नु॒ष्याः᳚ ।7) म॒नु॒ष्या॑ आ॒च्छ्य न्त्या॒च्छ्यन्ति॑ मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ आ॒च्छ्यन्ति॑ ।8) आ॒च्छ्यन्ति॑ तिर॒श्चीन॑-न्तिर॒श्चीन॑ मा॒च्छ्य न्त्या॒च्छ्यन्ति॑ तिर॒श्चीन᳚म् ।8) आ॒च्छ्यन्तीत्या᳚ - छ्यन्ति॑ ।9) ति॒र॒श्चीन॒ मा ति॑र॒श्चीन॑-न्तिर॒श्चीन॒ मा ।10) आ च्छ्य॑ति छ्य॒त्या च्छ्य॑ति ।11) छ्य॒ त्य॒नू॒चीन॑ मनू॒चीन॑-ञ्छ्यति छ्य त्यनू॒चीन᳚म् ।12) अ॒नू॒चीन॒ग्ं॒ हि ह्य॑नू॒चीन॑ मनू॒चीन॒ग्ं॒ हि ।13) हि म॑नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ हि हि म॑नु॒ष्याः᳚ ।14) म॒नु॒ष्या॑ आ॒च्छ्य न्त्या॒च्छ्यन्ति॑ मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ आ॒च्छ्यन्ति॑ ।15) आ॒च्छ्यन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्या आ॒च्छ्य न्त्या॒च्छ्यन्ति॒ व्यावृ॑त्त्यै ।15) आ॒च्छ्यन्तीत्या᳚ - छ्यन्ति॑ ।16) व्यावृ॑त्त्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सां॒-व्याँवृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ रक्ष॑साम् ।16) व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि - आवृ॑त्त्यै ।17) रक्ष॑सा-म्भा॒गो भा॒गो रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गः ।18) भा॒गो᳚ ऽस्यसि भा॒गो भा॒गो॑ ऽसि ।19) अ॒सी तीत्य॑ स्य॒ सीति॑ ।20) इति॑ स्थविम॒त-स्स्थ॑विम॒त इतीति॑ स्थविम॒तः ।21) स्थ॒वि॒म॒तो ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-स्स्थ॑विम॒त-स्स्थ॑विम॒तो ब॒र्॒हिः ।22) ब॒र्॒हि र॒क्त्वा ऽक्त्वा ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि र॒क्त्वा ।23) अ॒क्त्वा ऽपापा॒ क्त्वा ऽक्त्वा ऽप॑ ।24) अपा᳚ स्यत्य स्य॒त्य पापा᳚ स्यति ।25) अ॒स्य॒ त्य॒स्ना ऽस्ना ऽस्य॑ त्यस्य त्य॒स्ना ।26) अ॒स्नैवै वास्ना ऽस्नैव ।27) ए॒व रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्॑ स्ये॒वैव रक्षाग्ं॑सि ।28) रक्षाग्ं॑सि नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि नि॒रव॑दयते ।29) नि॒रव॑दयत इ॒द मि॒द-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयत इ॒दम् ।29) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।30) इ॒द म॒ह म॒ह मि॒द मि॒द म॒हम् ।31) अ॒हग्ं रक्षो॒ रक्षो॒ ऽह म॒हग्ं रक्षः॑ ।32) रक्षो॑ ऽध॒म म॑ध॒मग्ं रक्षो॒ रक्षो॑ ऽध॒मम् ।33) अ॒ध॒म-न्तम॒ स्तमो॑ ऽध॒म म॑ध॒म-न्तमः॑ ।34) तमो॑ नयामि नयामि॒ तम॒ स्तमो॑ नयामि ।35) न॒या॒मि॒ यो यो न॑यामि नयामि॒ यः ।36) यो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. यो यो᳚ ऽस्मान् ।37) अ॒स्मा-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्य॒ स्मान॒ स्मा-न्द्वेष्टि॑ ।38) द्वेष्टि॒ यं-यँ-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ यम् ।39) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।40) च॒ व॒यं-वँ॒य-ञ्च॑ च व॒यम् ।41) व॒य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो व॒यं-वँ॒य-न्द्वि॒ष्मः ।42) द्वि॒ष्म इतीति॑ द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्म इति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒ह॒ द्वौ द्वा वा॑हाह॒ द्वौ ।45) द्वौ वाव वाव द्वौ द्वौ वाव ।46) वाव पुरु॑षौ॒ पुरु॑षौ॒ वाव वाव पुरु॑षौ ।47) पुरु॑षौ॒ यं-यँ-म्पुरु॑षौ॒ पुरु॑षौ॒ यम् ।48) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।49) चै॒वैव च॑ चै॒व ।50) ए॒व द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्ये॒ वैव द्वेष्टि॑ ।॥ 46 ॥ (50/54)
1) śāntyai̍ pārśva̠taḥ pā̎rśva̠ta-śśāntyai̠ śāntyai̍ pārśva̠taḥ ।2) pā̠rśva̠ta ā pā̎rśva̠taḥ pā̎rśva̠ta ā ।3) ā chChya̍ti Chyati̠dā chChya̍ti ।4) Chya̠ti̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta śChya̍ti Chyati maddhya̠taḥ ।5) ma̠ddhya̠tō hi hi ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō hi ।6) hi ma̍nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ hi hi ma̍nu̠ṣyā̎ḥ ।7) ma̠nu̠ṣyā̍ ā̠chChya ntyā̠chChyanti̍ manu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ ā̠chChyanti̍ ।8) ā̠chChyanti̍ tira̠śchīna̍-ntira̠śchīna̍ mā̠chChya ntyā̠chChyanti̍ tira̠śchīna̎m ।8) ā̠chChyantītyā̎ - Chyanti̍ ।9) ti̠ra̠śchīna̠ mā ti̍ra̠śchīna̍-ntira̠śchīna̠ mā ।10) ā chChya̍ti Chya̠tyā chChya̍ti ।11) Chya̠ tya̠nū̠chīna̍ manū̠chīna̍-ñChyati Chya tyanū̠chīna̎m ।12) a̠nū̠chīna̠gṃ̠ hi hya̍nū̠chīna̍ manū̠chīna̠gṃ̠ hi ।13) hi ma̍nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ hi hi ma̍nu̠ṣyā̎ḥ ।14) ma̠nu̠ṣyā̍ ā̠chChya ntyā̠chChyanti̍ manu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ ā̠chChyanti̍ ।15) ā̠chChyanti̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyā ā̠chChya ntyā̠chChyanti̠ vyāvṛ̍ttyai ।15) ā̠chChyantītyā̎ - Chyanti̍ ।16) vyāvṛ̍ttyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ṃ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai̠ rakṣa̍sām ।16) vyāvṛ̍ttyā̠ iti̍ vi - āvṛ̍ttyai ।17) rakṣa̍sā-mbhā̠gō bhā̠gō rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā-mbhā̠gaḥ ।18) bhā̠gō̎ 'syasi bhā̠gō bhā̠gō̍ 'si ।19) a̠sī tītya̍ sya̠ sīti̍ ।20) iti̍ sthavima̠ta-sstha̍vima̠ta itīti̍ sthavima̠taḥ ।21) stha̠vi̠ma̠tō ba̠r̠hi-rba̠r̠hi-sstha̍vima̠ta-sstha̍vima̠tō ba̠r̠hiḥ ।22) ba̠r̠hi ra̠ktvā 'ktvā ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ra̠ktvā ।23) a̠ktvā 'pāpā̠ ktvā 'ktvā 'pa̍ ।24) apā̎ syatya sya̠tya pāpā̎ syati ।25) a̠sya̠ tya̠snā 'snā 'sya̍ tyasya tya̠snā ।26) a̠snaivai vāsnā 'snaiva ।27) ē̠va rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāg̍ syē̠vaiva rakṣāgṃ̍si ।28) rakṣāgṃ̍si ni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ni̠rava̍dayatē ।29) ni̠rava̍dayata i̠da mi̠da-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayata i̠dam ।29) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।30) i̠da ma̠ha ma̠ha mi̠da mi̠da ma̠ham ।31) a̠hagṃ rakṣō̠ rakṣō̠ 'ha ma̠hagṃ rakṣa̍ḥ ।32) rakṣō̍ 'dha̠ma ma̍dha̠magṃ rakṣō̠ rakṣō̍ 'dha̠mam ।33) a̠dha̠ma-ntama̠ stamō̍ 'dha̠ma ma̍dha̠ma-ntama̍ḥ ।34) tamō̍ nayāmi nayāmi̠ tama̠ stamō̍ nayāmi ।35) na̠yā̠mi̠ yō yō na̍yāmi nayāmi̠ yaḥ ।36) yō̎ 'smā na̠smān. yō yō̎ 'smān ।37) a̠smā-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭya̠ smāna̠ smā-ndvēṣṭi̍ ।38) dvēṣṭi̠ yaṃ ya-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ yam ।39) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।40) cha̠ va̠yaṃ va̠ya-ñcha̍ cha va̠yam ।41) va̠ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō va̠yaṃ va̠ya-ndvi̠ṣmaḥ ।42) dvi̠ṣma itīti̍ dvi̠ṣmō dvi̠ṣma iti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠ha̠ dvau dvā vā̍hāha̠ dvau ।45) dvau vāva vāva dvau dvau vāva ।46) vāva puru̍ṣau̠ puru̍ṣau̠ vāva vāva puru̍ṣau ।47) puru̍ṣau̠ yaṃ ya-mpuru̍ṣau̠ puru̍ṣau̠ yam ।48) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।49) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।50) ē̠va dvēṣṭi̠ dvēṣṭyē̠ vaiva dvēṣṭi̍ ।॥ 46 ॥ (50/54)
meaning
The knowledge of the Taittiriya Samhita is preserved through this recitation; the sacred tradition passes from teacher to student.
word by word
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
हिHiFor, Because
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
इतिItiRefers to something that precedes
विViA prefix indicating division, order etc
अस्यAsyaOf this
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
इदम्IdamThis
निNiFrom previous part of word Vadini
महMahaGreat
रक्षःRakssahGuarding, Watching
तमःTamahDarkness
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
द्वौDvauTwo
वावVaavaJust, Indeed
चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
अANot
मनुष्यManussyaMan, Person
राक्षसRaakssasaDemon
असिAsiYou are
पापPaapaSin
पाPaaGuarding, Protecting
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
हाHaaSignifying killing
धामDhaamaAbode
तमTamaSignifying a High Degree
यःYahHe Who
स्मSmaSignifying ever, always · Always
वयVayaOne who Weaves, Weaver
अहAhaparticle implying ascertainment
verse 47
1) द्वेष्टि॒ यो यो द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ यः ।2) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।3) चै॒न॒ मे॒न॒-ञ्च॒ चै॒न॒म् ।4) ए॒न॒-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्ये॑न मेन॒-न्द्वेष्टि॑ ।5) द्वेष्टि॒ तौ तौ द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ तौ ।6) ता वु॒भा वु॒भौ तौ ता वु॒भौ ।7) उ॒भा व॑ध॒म म॑ध॒म मु॒भा वु॒भा व॑ध॒मम् ।8) अ॒ध॒म-न्तम॒ स्तमो॑ ऽध॒म म॑ध॒म-न्तमः॑ ।9) तमो॑ नयति नयति॒ तम॒ स्तमो॑ नयति ।10) न॒य॒ ती॒ष इ॒षे न॑यति नय ती॒षे ।11) इ॒षे त्वा᳚ त्वे॒ष इ॒षे त्वा᳚ ।12) त्वेतीति॑ त्वा॒ त्वेति॑ ।13) इति॑ व॒पां-वँ॒पा मितीति॑ व॒पाम् ।14) व॒पा मुदु-द्व॒पां-वँ॒पा मुत् ।15) उ-त्खि॑दति खिद॒ त्युदु-त्खि॑दति ।16) खि॒द॒ ती॒च्छत॑ इ॒च्छते॑ खिदति खिद ती॒च्छते᳚ ।17) इ॒च्छत॑ इवे वे॒च्छत॑ इ॒च्छत॑ इव ।18) इ॒व॒ हि हीवे॑व॒ हि ।19) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।20) ए॒ष यो य ए॒ष ए॒ष यः ।21) यो यज॑ते॒ यज॑ते॒ यो यो यज॑ते ।22) यज॑ते॒ य-द्य-द्यज॑ते॒ यज॑ते॒ यत् ।23) यदु॑पतृ॒न्द्या दु॑पतृ॒न्द्या-द्य-द्यदु॑पतृ॒न्द्यात् ।24) उ॒प॒तृ॒न्द्या-द्रु॒द्रो रु॒द्र उ॑पतृ॒न्द्या दु॑पतृ॒न्द्या-द्रु॒द्रः ।24) उ॒प॒तृ॒न्द्यादित्यु॑प - तृ॒न्द्यात् ।25) रु॒द्रो᳚ ऽस्यास्य रु॒द्रो रु॒द्रो᳚ ऽस्य ।26) अ॒स्य॒ प॒शू-न्प॒शून॑ स्यास्य प॒शून् ।27) प॒शू-न्घातु॑को॒ घातु॑कः प॒शू-न्प॒शू-न्घातु॑कः ।28) घातु॑क-स्स्या-थ्स्या॒-द्घातु॑को॒ घातु॑क-स्स्यात् ।29) स्या॒-द्य-द्य-थ्स्या᳚-थ्स्या॒-द्यत् ।30) य-न्न न य-द्य-न्न ।31) नोप॑तृ॒न्द्या दु॑पतृ॒न्द्या-न्न नोप॑तृ॒न्द्यात् ।32) उ॒प॒तृ॒न्द्या दय॒ता ऽय॑तोपतृ॒न्द्या दु॑पतृ॒न्द्या दय॑ता ।32) उ॒प॒तृ॒न्द्यादित्यु॑प - तृ॒न्द्यात् ।33) अय॑ता स्या-थ्स्या॒ दय॒ता ऽय॑ता स्यात् ।34) स्या॒ द॒न्यया॒ ऽन्यया᳚ स्या-थ्स्या द॒न्यया᳚ ।35) अ॒न्ययो॑पतृ॒ण त्त्यु॑पतृ॒ण त्त्य॒न्यया॒ ऽन्ययो॑पतृ॒णत्ति॑ ।36) उ॒प॒तृ॒ण त्त्य॒न्यया॒ ऽन्ययो॑पतृ॒ण त्त्यु॑पतृ॒ण त्त्य॒न्यया᳚ ।36) उ॒प॒तृ॒णत्तीत्यु॑प - तृ॒णत्ति॑ ।37) अ॒न्यया॒ न नान्यया॒ ऽन्यया॒ न ।38) न धृत्यै॒ धृत्यै॒ न न धृत्यै᳚ ।39) धृत्यै॑ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ धृत्यै॒ धृत्यै॑ घृ॒तेन॑ ।40) घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी द्यावापृथिवी घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी ।41) द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ प्र प्र द्या॑वापृथिवी द्यावापृथिवी॒ प्र ।41) द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ द्यावा - पृ॒थि॒वी॒ ।42) प्रोर्ण्वा॑था मूर्ण्वाथा॒-म्प्र प्रोर्ण्वा॑थाम् ।43) ऊ॒र्ण्वा॒था॒ मिती त्यू᳚र्ण्वाथा मूर्ण्वाथा॒ मिति॑ ।44) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।45) आ॒ह॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी आ॑हाह॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।46) द्यावा॑पृथि॒वी ए॒वैव द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व ।46) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।47) ए॒व रसे॑न॒ रसे॑नै॒ वैव रसे॑न ।48) रसे॑ना न-क्त्यनक्ति॒ रसे॑न॒ रसे॑नानक्ति ।49) अ॒न॒-क्त्यच्छि॒न्नो ऽच्छि॑न्नो ऽन-क्त्यन॒-क्त्यच्छि॑न्नः ।50) अच्छि॑न्नो॒ रायो॒ रायो ऽच्छि॒न्नो ऽच्छि॑न्नो॒ रायः॑ ।॥ 47 ॥ (50/55)
1) dvēṣṭi̠ yō yō dvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ yaḥ ।2) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।3) chai̠na̠ mē̠na̠-ñcha̠ chai̠na̠m ।4) ē̠na̠-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭyē̍na mēna̠-ndvēṣṭi̍ ।5) dvēṣṭi̠ tau tau dvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ tau ।6) tā vu̠bhā vu̠bhau tau tā vu̠bhau ।7) u̠bhā va̍dha̠ma ma̍dha̠ma mu̠bhā vu̠bhā va̍dha̠mam ।8) a̠dha̠ma-ntama̠ stamō̍ 'dha̠ma ma̍dha̠ma-ntama̍ḥ ।9) tamō̍ nayati nayati̠ tama̠ stamō̍ nayati ।10) na̠ya̠ tī̠ṣa i̠ṣē na̍yati naya tī̠ṣē ।11) i̠ṣē tvā̎ tvē̠ṣa i̠ṣē tvā̎ ।12) tvētīti̍ tvā̠ tvēti̍ ।13) iti̍ va̠pāṃ va̠pā mitīti̍ va̠pām ।14) va̠pā mudu-dva̠pāṃ va̠pā mut ।15) u-tkhi̍dati khida̠ tyudu-tkhi̍dati ।16) khi̠da̠ tī̠chChata̍ i̠chChatē̍ khidati khida tī̠chChatē̎ ।17) i̠chChata̍ ivē vē̠chChata̍ i̠chChata̍ iva ।18) i̠va̠ hi hīvē̍va̠ hi ।19) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।20) ē̠ṣa yō ya ē̠ṣa ē̠ṣa yaḥ ।21) yō yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yō yō yaja̍tē ।22) yaja̍tē̠ ya-dya-dyaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yat ।23) yadu̍patṛ̠ndyā du̍patṛ̠ndyā-dya-dyadu̍patṛ̠ndyāt ।24) u̠pa̠tṛ̠ndyā-dru̠drō ru̠dra u̍patṛ̠ndyā du̍patṛ̠ndyā-dru̠draḥ ।24) u̠pa̠tṛ̠ndyādityu̍pa - tṛ̠ndyāt ।25) ru̠drō̎ 'syāsya ru̠drō ru̠drō̎ 'sya ।26) a̠sya̠ pa̠śū-npa̠śūna̍ syāsya pa̠śūn ।27) pa̠śū-nghātu̍kō̠ ghātu̍kaḥ pa̠śū-npa̠śū-nghātu̍kaḥ ।28) ghātu̍ka-ssyā-thsyā̠-dghātu̍kō̠ ghātu̍ka-ssyāt ।29) syā̠-dya-dya-thsyā̎-thsyā̠-dyat ।30) ya-nna na ya-dya-nna ।31) nōpa̍tṛ̠ndyā du̍patṛ̠ndyā-nna nōpa̍tṛ̠ndyāt ।32) u̠pa̠tṛ̠ndyā daya̠tā 'ya̍tōpatṛ̠ndyā du̍patṛ̠ndyā daya̍tā ।32) u̠pa̠tṛ̠ndyādityu̍pa - tṛ̠ndyāt ।33) aya̍tā syā-thsyā̠ daya̠tā 'ya̍tā syāt ।34) syā̠ da̠nyayā̠ 'nyayā̎ syā-thsyā da̠nyayā̎ ।35) a̠nyayō̍patṛ̠ṇa ttyu̍patṛ̠ṇa ttya̠nyayā̠ 'nyayō̍patṛ̠ṇatti̍ ।36) u̠pa̠tṛ̠ṇa ttya̠nyayā̠ 'nyayō̍patṛ̠ṇa ttyu̍patṛ̠ṇa ttya̠nyayā̎ ।36) u̠pa̠tṛ̠ṇattītyu̍pa - tṛ̠ṇatti̍ ।37) a̠nyayā̠ na nānyayā̠ 'nyayā̠ na ।38) na dhṛtyai̠ dhṛtyai̠ na na dhṛtyai̎ ।39) dhṛtyai̍ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̍ ghṛ̠tēna̍ ।40) ghṛ̠tēna̍ dyāvāpṛthivī dyāvāpṛthivī ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̍ dyāvāpṛthivī ।41) dyā̠vā̠pṛ̠thi̠vī̠ pra pra dyā̍vāpṛthivī dyāvāpṛthivī̠ pra ।41) dyā̠vā̠pṛ̠thi̠vī̠ iti̍ dyāvā - pṛ̠thi̠vī̠ ।42) prōrṇvā̍thā mūrṇvāthā̠-mpra prōrṇvā̍thām ।43) ū̠rṇvā̠thā̠ mitī tyū̎rṇvāthā mūrṇvāthā̠ miti̍ ।44) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।45) ā̠ha̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ā̍hāha̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।46) dyāvā̍pṛthi̠vī ē̠vaiva dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ē̠va ।46) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।47) ē̠va rasē̍na̠ rasē̍nai̠ vaiva rasē̍na ।48) rasē̍nā na-ktyanakti̠ rasē̍na̠ rasē̍nānakti ।49) a̠na̠-ktyachChi̠nnō 'chChi̍nnō 'na-ktyana̠-ktyachChi̍nnaḥ ।50) achChi̍nnō̠ rāyō̠ rāyō 'chChi̠nnō 'chChi̍nnō̠ rāya̍ḥ ।॥ 47 ॥ (50/55)
meaning
The jata-patha style of recitation is complete; through its rigorous pattern the Vedic words are committed to memory without error.
word by word
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
यश्चYash-CaHe Who
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
तौTauTwo of them
तमःTamahDarkness
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
इतिItiRefers to something that precedes
इवIvaLike
हिHiFor, Because
एषःEssahHe
यत्YatWhich
रुद्रःRudrahSri Shiva
अस्यAsyaOf this
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
यन्नYan-NaThat (on that moment the life of Mahishasura did) not (get released is exceedingly strange)
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
स्यात्SyaatIs there · Is, Perhaps, Becomes · Should be · Perhaps · Becomes
प्रPraPrefix
पृथिवीPrthiviiEarth, World
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
यःYahHe Who
तTaThat
धामDhaamaAbode
तमTamaSignifying a High Degree
एषEssaHe · This
याYaaTo go towards
रुद्रRudraRudra
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
आयतAayataStretched, Lengthened
यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)
अन्यAnyaOther
धृतिDhrtiContentment
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
रसRasaJuice, Nectar, Syrup
verse 48
1) रायः॑ सु॒वीरः॑ सु॒वीरो॒ रायो॒ रायः॑ सु॒वीरः॑ ।2) सु॒वीर॒ इतीति॑ सु॒वीरः॑ सु॒वीर॒ इति॑ ।2) सु॒वीर॒ इति॑ सु - वीरः॑ ।3) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।4) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।5) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।5) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।6) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।7) ए॒त-त्क्रू॒र-ङ्क्रू॒र मे॒त दे॒त-त्क्रू॒रम् ।8) क्रू॒र मि॑वेव क्रू॒र-ङ्क्रू॒र मि॑व ।9) इ॒व॒ वै वा इ॑वेव॒ वै ।10) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।11) ए॒त-त्क॑रोति करो त्ये॒त दे॒त-त्क॑रोति ।12) क॒रो॒ति॒ य-द्य-त्क॑रोति करोति॒ यत् ।13) य-द्व॒पां-वँ॒पां-यँ-द्य-द्व॒पाम् ।14) व॒पा मु॑त्खि॒द त्यु॑त्खि॒दति॑ व॒पां-वँ॒पा मु॑त्खि॒दति॑ ।15) उ॒त्खि॒द त्यु॒रू᳚(1॒) रू᳚त्खि॒द त्यु॑त्खि॒द त्यु॒रु ।15) उ॒त्खि॒दतीत्यु॑त् - खि॒दति॑ ।16) उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मु॒रू᳚(1॒)र्व॑न्तरि॑क्षम् ।17) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मन्वन् व॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मनु॑ ।18) अन्वि॑ ही॒ह्यन् वन्वि॑हि ।19) इ॒ही तीती॑ही॒ हीति॑ ।20) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।21) आ॒ह॒ शान्त्यै॒ शान्त्या॑ आहाह॒ शान्त्यै᳚ ।22) शान्त्यै॒ प्र प्र शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ प्र ।23) प्र वै वै प्र प्र वै ।24) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।25) ए॒षो᳚ ऽस्माद॒स्मा दे॒ष ए॒षो᳚ ऽस्मात् ।26) अ॒स्मा ल्लो॒का ल्लो॒का द॒स्मा द॒स्मा ल्लो॒कात् ।27) लो॒काच् च्य॑वते च्यवते लो॒का ल्लो॒काच् च्य॑वते ।28) च्य॒व॒ते॒ यो यश्च्य॑वते च्यवते॒ यः ।29) यः प॒शु-म्प॒शुं-योँ यः प॒शुम् ।30) प॒शु-म्मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यवे॑ प॒शु-म्प॒शु-म्मृ॒त्यवे᳚ ।31) मृ॒त्यवे॑ नी॒यमा॑न-न्नी॒यमा॑न-म्मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यवे॑ नी॒यमा॑नम् ।32) नी॒यमा॑न मन्वा॒रभ॑ते ऽन्वा॒रभ॑ते नी॒यमा॑न-न्नी॒यमा॑न मन्वा॒रभ॑ते ।33) अ॒न्वा॒रभ॑ते वपा॒श्रप॑णी वपा॒श्रप॑णी अन्वा॒रभ॑ते ऽन्वा॒रभ॑ते वपा॒श्रप॑णी ।33) अ॒न्वा॒रभ॑त॒ इत्य॑नु - आ॒रभ॑ते ।34) व॒पा॒श्रप॑णी॒ पुनः॒ पुन॑-र्वपा॒श्रप॑णी वपा॒श्रप॑णी॒ पुनः॑ ।34) व॒पा॒श्रप॑णी॒ इति॑ वपा - श्रप॑णी ।35) पुन॑ र॒न्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भते॒ पुनः॒ पुन॑ र॒न्वार॑भते ।36) अ॒न्वार॑भते॒ ऽस्मि-न्न॒स्मिन्न॒ न्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भते॒ ऽस्मिन्न् ।36) अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु - आर॑भते ।37) अ॒स्मि-न्ने॒वै वास्मि-न्न॒स्मि-न्ने॒व ।38) ए॒व लो॒के लो॒क ए॒वैव लो॒के ।39) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।40) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।41) ति॒ष्ठ॒ त्य॒ग्निना॒ ऽग्निना॑ तिष्ठति तिष्ठ त्य॒ग्निना᳚ ।42) अ॒ग्निना॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ द॒ग्निना॒ ऽग्निना॑ पु॒रस्ता᳚त् ।43) पु॒रस्ता॑ देत्येति पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ देति ।44) ए॒ति॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा मेत्येति॒ रक्ष॑साम् ।45) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।46) अप॑हत्या॒ अथो॒ अथो॒ अप॑हत्या॒ अप॑हत्या॒ अथो᳚ ।46) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।47) अथो॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ अथो॒ अथो॑ दे॒वताः᳚ ।47) अथो॒ इत्यथो᳚ ।48) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।49) ए॒व ह॒व्येन॑ ह॒व्येनै॒ वैव ह॒व्येन॑ ।50) ह॒व्येनान् वनु॑ ह॒व्येन॑ ह॒व्ये नानु॑ ।॥ 48 ॥ (50/58)
1) rāya̍-ssu̠vīra̍-ssu̠vīrō̠ rāyō̠ rāya̍-ssu̠vīra̍ḥ ।2) su̠vīra̠ itīti̍ su̠vīra̍-ssu̠vīra̠ iti̍ ।2) su̠vīra̠ iti̍ su - vīra̍ḥ ।3) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।4) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।5) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।5) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।6) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।7) ē̠ta-tkrū̠ra-ṅkrū̠ra mē̠ta dē̠ta-tkrū̠ram ।8) krū̠ra mi̍vēva krū̠ra-ṅkrū̠ra mi̍va ।9) i̠va̠ vai vā i̍vēva̠ vai ।10) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।11) ē̠ta-tka̍rōti karō tyē̠ta dē̠ta-tka̍rōti ।12) ka̠rō̠ti̠ ya-dya-tka̍rōti karōti̠ yat ।13) ya-dva̠pāṃ va̠pāṃ ya-dya-dva̠pām ।14) va̠pā mu̍tkhi̠da tyu̍tkhi̠dati̍ va̠pāṃ va̠pā mu̍tkhi̠dati̍ ।15) u̠tkhi̠da tyu̠rū̎(1̠) rū̎tkhi̠da tyu̍tkhi̠da tyu̠ru ।15) u̠tkhi̠datītyu̍t - khi̠dati̍ ।16) u̠rva̍ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa mu̠rū̎(1̠)rva̍ntari̍kṣam ।17) a̠ntari̍kṣa̠ manvan va̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ manu̍ ।18) anvi̍ hī̠hyan vanvi̍hi ।19) i̠hī tītī̍hī̠ hīti̍ ।20) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।21) ā̠ha̠ śāntyai̠ śāntyā̍ āhāha̠ śāntyai̎ ।22) śāntyai̠ pra pra śāntyai̠ śāntyai̠ pra ।23) pra vai vai pra pra vai ।24) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।25) ē̠ṣō̎ 'smāda̠smā dē̠ṣa ē̠ṣō̎ 'smāt ।26) a̠smā llō̠kā llō̠kā da̠smā da̠smā llō̠kāt ।27) lō̠kāch chya̍vatē chyavatē lō̠kā llō̠kāch chya̍vatē ।28) chya̠va̠tē̠ yō yaśchya̍vatē chyavatē̠ yaḥ ।29) yaḥ pa̠śu-mpa̠śuṃ yō yaḥ pa̠śum ।30) pa̠śu-mmṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyavē̍ pa̠śu-mpa̠śu-mmṛ̠tyavē̎ ।31) mṛ̠tyavē̍ nī̠yamā̍na-nnī̠yamā̍na-mmṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyavē̍ nī̠yamā̍nam ।32) nī̠yamā̍na manvā̠rabha̍tē 'nvā̠rabha̍tē nī̠yamā̍na-nnī̠yamā̍na manvā̠rabha̍tē ।33) a̠nvā̠rabha̍tē vapā̠śrapa̍ṇī vapā̠śrapa̍ṇī anvā̠rabha̍tē 'nvā̠rabha̍tē vapā̠śrapa̍ṇī ।33) a̠nvā̠rabha̍ta̠ itya̍nu - ā̠rabha̍tē ।34) va̠pā̠śrapa̍ṇī̠ puna̠ḥ puna̍-rvapā̠śrapa̍ṇī vapā̠śrapa̍ṇī̠ puna̍ḥ ।34) va̠pā̠śrapa̍ṇī̠ iti̍ vapā - śrapa̍ṇī ।35) puna̍ ra̠nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhatē̠ puna̠ḥ puna̍ ra̠nvāra̍bhatē ।36) a̠nvāra̍bhatē̠ 'smi-nna̠sminna̠ nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhatē̠ 'sminn ।36) a̠nvāra̍bhata̠ itya̍nu - āra̍bhatē ।37) a̠smi-nnē̠vai vāsmi-nna̠smi-nnē̠va ।38) ē̠va lō̠kē lō̠ka ē̠vaiva lō̠kē ।39) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।40) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।41) ti̠ṣṭha̠ tya̠gninā̠ 'gninā̍ tiṣṭhati tiṣṭha tya̠gninā̎ ।42) a̠gninā̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ da̠gninā̠ 'gninā̍ pu̠rastā̎t ।43) pu̠rastā̍ dētyēti pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dēti ।44) ē̠ti̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā mētyēti̠ rakṣa̍sām ।45) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।46) apa̍hatyā̠ athō̠ athō̠ apa̍hatyā̠ apa̍hatyā̠ athō̎ ।46) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।47) athō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ athō̠ athō̍ dē̠vatā̎ḥ ।47) athō̠ ityathō̎ ।48) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।49) ē̠va ha̠vyēna̍ ha̠vyēnai̠ vaiva ha̠vyēna̍ ।50) ha̠vyēnān vanu̍ ha̠vyēna̍ ha̠vyē nānu̍ ।॥ 48 ॥ (50/58)
meaning
The fire-altars and soma-vessels are purified; the sacred ground is clean and ready for the next ceremony.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
वीरViiraBrave or Eminent
यथाYathaaAs
इवIvaLike
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
करोKaro[Please] do
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
यत्YatWhich
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
मनुManuPrayer, Incantation
प्रPraPrefix
एषःEssahHe
लोकाःLokaahWorlds
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
लोकLokaWorld, Men
प्रतिPratiEvery
तिष्ठतिTisstthatiAbides
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
एतिEtiArrival, Approach
देवताःDevataahGods
अहAhaparticle implying ascertainment
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
एषEssaHe · This
यःYahHe Who
पशुPashuBeing
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
राक्षसRaakssasaDemon
देवताDevataaDivinity
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
ननुNanu(Therefore in the three Worlds You) indeed (are the bestower of the Fruits) · Certainly · Indeed
verse 49
1) अन्वे᳚त्ये॒ त्यन् वन् वे॑ति ।2) ए॒ति॒ न नैत्ये॑ति॒ न ।3) नान्त॒म म॑न्त॒म-न्न नान्त॒मम् ।4) अ॒न्त॒म मङ्गा॑र॒ मङ्गा॑र मन्त॒म म॑न्त॒म मङ्गा॑रम् ।5) अङ्गा॑र॒ मत्य त्यङ्गा॑र॒ मङ्गा॑र॒ मति॑ ।6) अति॑ हरे द्धरे॒ दत्यति॑ हरेत् ।7) ह॒रे॒-द्य-द्य द्ध॑रे द्धरे॒-द्यत् ।8) यद॑न्त॒म म॑न्त॒मं-यँ-द्यद॑न्त॒मम् ।9) अ॒न्त॒म मङ्गा॑र॒ मङ्गा॑र मन्त॒म म॑न्त॒म मङ्गा॑रम् ।10) अङ्गा॑र मति॒हरे॑ दति॒हरे॒ दङ्गा॑र॒ मङ्गा॑र मति॒हरे᳚त् ।11) अ॒ति॒हरे᳚-द्दे॒वता॑ दे॒वता॑ अति॒हरे॑ दति॒हरे᳚-द्दे॒वताः᳚ ।11) अ॒ति॒हरे॒दित्य॑ति - हरे᳚त् ।12) दे॒वता॒ अत्यति॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ अति॑ ।13) अति॑ मन्येत मन्ये॒ तात्यति॑ मन्येत ।14) म॒न्ये॒त॒ वायो॒ वायो॑ मन्येत मन्येत॒ वायो᳚ ।15) वायो॒ वि वि वायो॒ वायो॒ वि ।15) वायो॒ इति॒ वायो᳚ ।16) वीही॑हि॒ वि वीहि॑ ।17) इ॒हि॒ स्तो॒कानाग्॑ स्तो॒काना॑ मिहीहि स्तो॒काना᳚म् ।18) स्तो॒काना॒ मितीति॑ स्तो॒कानाग्॑ स्तो॒काना॒ मिति॑ ।19) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।20) आ॒ह॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑दा हाह॒ तस्मा᳚त् ।21) तस्मा॒-द्विभ॑क्ता॒ विभ॑क्ता॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्विभ॑क्ताः ।22) विभ॑क्ता-स्स्तो॒का-स्स्तो॒का विभ॑क्ता॒ विभ॑क्ता-स्स्तो॒काः ।22) विभ॑क्ता॒ इति॒ वि - भ॒क्ताः॒ ।23) स्तो॒का अवाव॑ स्तो॒का-स्स्तो॒का अव॑ ।24) अव॑ पद्यन्ते पद्य॒न्ते ऽवाव॑ पद्यन्ते ।25) प॒द्य॒न्ते ऽग्र॒ मग्र॑-म्पद्यन्ते पद्य॒न्ते ऽग्र᳚म् ।26) अग्रं॒-वैँ वा अग्र॒ मग्रं॒-वैँ ।27) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।28) ए॒त-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒त दे॒त-त्प॑शू॒नाम् ।29) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।30) य-द्व॒पा व॒पा य-द्य-द्व॒पा ।31) व॒पा ऽग्र॒ मग्रं॑-वँ॒पा व॒पा ऽग्र᳚म् ।32) अग्र॒ मोष॑धीना॒ मोष॑धीना॒ मग्र॒ मग्र॒ मोष॑धीनाम् ।33) ओष॑धीना-म्ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रोष॑धीना॒ मोष॑धीना-म्ब॒र्॒हिः ।34) ब॒र्॒हि रग्रे॒णा ग्रे॑ण ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि रग्रे॑ण ।35) अग्रे॑णै॒ वैवा ग्रे॒णा ग्रे॑णै॒व ।36) ए॒वाग्र॒ मग्र॑ मे॒वै वाग्र᳚म् ।37) अग्र॒ग्ं॒ सग्ं स मग्र॒ मग्र॒ग्ं॒ सम् ।38) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।39) अ॒र्ध॒य॒ त्यथो॒ अथो॑ अर्धय त्यर्धय॒ त्यथो᳚ ।40) अथो॒ ओष॑धी॒ ष्वोष॑धी॒ ष्वथो॒ अथो॒ ओष॑धीषु ।40) अथो॒ इत्यथो᳚ ।41) ओष॑धी ष्वे॒वै वौष॑धी॒ ष्वोष॑धी ष्वे॒व ।42) ए॒व प॒शू-न्प॒शूने॒ वैव प॒शून् ।43) प॒शू-न्प्रति॒ प्रति॑ प॒शू-न्प॒शू-न्प्रति॑ ।44) प्रति॑ ष्ठापयति स्थापयति॒ प्रति॒ प्रति॑ ष्ठापयति ।45) स्था॒प॒य॒ति॒ स्वाहा॑कृतीभ्य॒-स्स्वाहा॑कृतीभ्य-स्स्थापयति स्थापयति॒ स्वाहा॑कृतीभ्यः ।46) स्वाहा॑कृतीभ्यः॒ प्र प्र स्वाहा॑कृतीभ्य॒-स्स्वाहा॑कृतीभ्यः॒ प्र ।46) स्वाहा॑कृतीभ्य॒ इति॒ स्वाहा॑कृति - भ्यः॒ ।47) प्रेष्ये᳚ ष्य॒ प्र प्रेष्य॑ ।48) इ॒ष्ये तीती᳚ष्ये॒ ष्येति॑ ।49) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।50) आ॒ह॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या॑ हाह य॒ज्ञस्य॑ ।॥ 49 ॥ (50/55)
1) anvē̎tyē̠ tyan van vē̍ti ।2) ē̠ti̠ na naityē̍ti̠ na ।3) nānta̠ma ma̍nta̠ma-nna nānta̠mam ।4) a̠nta̠ma maṅgā̍ra̠ maṅgā̍ra manta̠ma ma̍nta̠ma maṅgā̍ram ।5) aṅgā̍ra̠ matya tyaṅgā̍ra̠ maṅgā̍ra̠ mati̍ ।6) ati̍ harē ddharē̠ datyati̍ harēt ।7) ha̠rē̠-dya-dya ddha̍rē ddharē̠-dyat ।8) yada̍nta̠ma ma̍nta̠maṃ ya-dyada̍nta̠mam ।9) a̠nta̠ma maṅgā̍ra̠ maṅgā̍ra manta̠ma ma̍nta̠ma maṅgā̍ram ।10) aṅgā̍ra mati̠harē̍ dati̠harē̠ daṅgā̍ra̠ maṅgā̍ra mati̠harē̎t ।11) a̠ti̠harē̎-ddē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ati̠harē̍ dati̠harē̎-ddē̠vatā̎ḥ ।11) a̠ti̠harē̠ditya̍ti - harē̎t ।12) dē̠vatā̠ atyati̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ ati̍ ।13) ati̍ manyēta manyē̠ tātyati̍ manyēta ।14) ma̠nyē̠ta̠ vāyō̠ vāyō̍ manyēta manyēta̠ vāyō̎ ।15) vāyō̠ vi vi vāyō̠ vāyō̠ vi ।15) vāyō̠ iti̠ vāyō̎ ।16) vīhī̍hi̠ vi vīhi̍ ।17) i̠hi̠ stō̠kānāg̍ stō̠kānā̍ mihīhi stō̠kānā̎m ।18) stō̠kānā̠ mitīti̍ stō̠kānāg̍ stō̠kānā̠ miti̍ ।19) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।20) ā̠ha̠ tasmā̠-ttasmā̍dā hāha̠ tasmā̎t ।21) tasmā̠-dvibha̍ktā̠ vibha̍ktā̠ stasmā̠-ttasmā̠-dvibha̍ktāḥ ।22) vibha̍ktā-sstō̠kā-sstō̠kā vibha̍ktā̠ vibha̍ktā-sstō̠kāḥ ।22) vibha̍ktā̠ iti̠ vi - bha̠ktā̠ḥ ।23) stō̠kā avāva̍ stō̠kā-sstō̠kā ava̍ ।24) ava̍ padyantē padya̠ntē 'vāva̍ padyantē ।25) pa̠dya̠ntē 'gra̠ magra̍-mpadyantē padya̠ntē 'gra̎m ।26) agra̠ṃ vai vā agra̠ magra̠ṃ vai ।27) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।28) ē̠ta-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ta dē̠ta-tpa̍śū̠nām ।29) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।30) ya-dva̠pā va̠pā ya-dya-dva̠pā ।31) va̠pā 'gra̠ magra̍ṃ va̠pā va̠pā 'gra̎m ।32) agra̠ mōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠ magra̠ magra̠ mōṣa̍dhīnām ।33) ōṣa̍dhīnā-mba̠r̠hi-rba̠r̠hi rōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā-mba̠r̠hiḥ ।34) ba̠r̠hi ragrē̠ṇā grē̍ṇa ba̠r̠hi-rba̠r̠hi ragrē̍ṇa ।35) agrē̍ṇai̠ vaivā grē̠ṇā grē̍ṇai̠va ।36) ē̠vāgra̠ magra̍ mē̠vai vāgra̎m ।37) agra̠gṃ̠ sagṃ sa magra̠ magra̠gṃ̠ sam ।38) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।39) a̠rdha̠ya̠ tyathō̠ athō̍ ardhaya tyardhaya̠ tyathō̎ ।40) athō̠ ōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhī̠ ṣvathō̠ athō̠ ōṣa̍dhīṣu ।40) athō̠ ityathō̎ ।41) ōṣa̍dhī ṣvē̠vai vauṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhī ṣvē̠va ।42) ē̠va pa̠śū-npa̠śūnē̠ vaiva pa̠śūn ।43) pa̠śū-nprati̠ prati̍ pa̠śū-npa̠śū-nprati̍ ।44) prati̍ ṣṭhāpayati sthāpayati̠ prati̠ prati̍ ṣṭhāpayati ।45) sthā̠pa̠ya̠ti̠ svāhā̍kṛtībhya̠-ssvāhā̍kṛtībhya-ssthāpayati sthāpayati̠ svāhā̍kṛtībhyaḥ ।46) svāhā̍kṛtībhya̠ḥ pra pra svāhā̍kṛtībhya̠-ssvāhā̍kṛtībhya̠ḥ pra ।46) svāhā̍kṛtībhya̠ iti̠ svāhā̍kṛti - bhya̠ḥ ।47) prēṣyē̎ ṣya̠ pra prēṣya̍ ।48) i̠ṣyē tītī̎ṣyē̠ ṣyēti̍ ।49) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।50) ā̠ha̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̍ hāha ya̠jñasya̍ ।॥ 49 ॥ (50/55)
meaning
The sacrificer thanks the gods for their attendance; his household and all who depend on him are blessed by the completed rite.
word by word
एतिEtiArrival, Approach
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
मतिःMatihMind, Intelligence, Understanding
अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
हरेHareIn Hara [i.e. Sri Shiva] · Taking Away, Removing, Destroying · Who takes away
देवताःDevataahGods
मन्येManyeI Consider
वायोVaayo[Salutations to You] O Vayu · O Vayu
विViA prefix indicating division, order etc
इतिItiRefers to something that precedes
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
अवAvaA prefix
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
सःSahHe
सम्SamTogether with
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
प्रतिPratiEvery
प्रPraPrefix
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
मतिMatiMind, Devotion, Prayer, Worship
धरेDhareHolding, Wearing
देवताDevataaDivinity
अहAhaparticle implying ascertainment
भक्तःBhaktahDevotee · (That very splendour Your) Devotees (indeed Worship)
वावVaavaJust, Indeed
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
यत्YatWhich
साSaaShe
अर्धArdhaHalf
ओषधिOssadhiHerb, Plant
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
verse 50
1) य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै॒ समि॑ष्ट्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ समि॑ष्ट्यै ।2) समि॑ष्ट्यै प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ समि॑ष्ट्यै॒ समि॑ष्ट्यै प्राणापा॒नौ ।2) समि॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - इ॒ष्ट्यै॒ ।3) प्रा॒णा॒पा॒नौ वै वै प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ वै ।3) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।4) वा ए॒ता वे॒तौ वै वा ए॒तौ ।5) ए॒तौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ता वे॒तौ प॑शू॒नाम् ।6) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।7) य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्यम् ।8) पृ॒ष॒दा॒ज्य मा॒त्मा ऽऽत्मा पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्य मा॒त्मा ।8) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।9) आ॒त्मा व॒पा व॒पा ऽऽत्मा ऽऽत्मा व॒पा ।10) व॒पा पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-वँ॒पा व॒पा पृ॑षदा॒ज्यम् ।11) पृ॒ष॒दा॒ज्य म॑भि॒घार्या॑ भि॒घार्य॑ पृषदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्य म॑भि॒घार्य॑ ।11) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।12) अ॒भि॒घार्य॑ व॒पां-वँ॒पा म॑भि॒घार्या॑ भि॒घार्य॑ व॒पाम् ।12) अ॒भि॒घार्येत्य॑भि - घार्य॑ ।13) व॒पा म॒भ्य॑भि व॒पां-वँ॒पा म॒भि ।14) अ॒भि घा॑रयति घारय त्य॒भ्य॑भि घा॑रयति ।15) घा॒र॒य॒ त्या॒त्म ना॒त्म-न्घा॑रयति घारय त्या॒त्मन्न् ।16) आ॒त्म ने॒वै वात्म ना॒त्म ने॒व ।17) ए॒व प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒वैव प॑शू॒नाम् ।18) प॒शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ ।19) प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति दधाति प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति ।19) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।20) द॒धा॒ति॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ दधाति दधाति॒ स्वाहा᳚ ।21) स्वाहो॒र्ध्वन॑भस मू॒र्ध्वन॑भस॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहो॒र्ध्वन॑भसम् ।22) ऊ॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒त-म्मा॑रु॒त मू॒र्ध्वन॑भस मू॒र्ध्वन॑भस-म्मारु॒तम् ।22) ऊ॒र्ध्वन॑भस॒मित्यू॒र्ध्व - न॒भ॒स॒म् ।23) मा॒रु॒त-ङ्ग॑च्छत-ङ्गच्छत-म्मारु॒त-म्मा॑रु॒त-ङ्ग॑च्छतम् ।24) ग॒च्छ॒त॒ मितीति॑ गच्छत-ङ्गच्छत॒ मिति॑ ।25) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।26) आ॒हो॒र्ध्वन॑भा ऊ॒र्ध्वन॑भा आहा हो॒र्ध्वन॑भाः ।27) ऊ॒र्ध्वन॑भा ह हो॒र्ध्वन॑भा ऊ॒र्ध्वन॑भा ह ।27) ऊ॒र्ध्वन॑भा॒ इत्यू॒र्ध्व - न॒भाः॒ ।28) ह॒ स्म॒ स्म॒ ह॒ ह॒ स्म॒ ।29) स्म॒ वै वै स्म॑ स्म॒ वै ।30) वै मा॑रु॒तो मा॑रु॒तो वै वै मा॑रु॒तः ।31) मा॒रु॒तो दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-म्मारु॒तो मा॑रु॒तो दे॒वाना᳚म् ।32) दे॒वानां᳚-वँपा॒श्रप॑णी वपा॒श्रप॑णी दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां᳚-वँपा॒श्रप॑णी ।33) व॒पा॒श्रप॑णी॒ प्र प्र व॑पा॒श्रप॑णी वपा॒श्रप॑णी॒ प्र ।33) व॒पा॒श्रप॑णी॒ इति॑ वपा - श्रप॑णी ।34) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।35) ह॒र॒ति॒ तेन॒ तेन॑ हरति हरति॒ तेन॑ ।36) तेनै॒ वैव तेन॒ तेनै॒व ।37) ए॒वैने॑ एने ए॒वै वैने᳚ ।38) ए॒ने॒ प्र प्रैने॑ एने॒ प्र ।38) ए॒ने॒ इत्ये॑ने ।39) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।40) ह॒र॒ति॒ विषू॑ची॒ विषू॑ची हरति हरति॒ विषू॑ची ।41) विषू॑ची॒ प्र प्र विषू॑ची॒ विषू॑ची॒ प्र ।41) विषू॑ची॒ इति॒ विषू॑ची ।42) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।43) ह॒र॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚ द्धरति हरति॒ तस्मा᳚त् ।44) तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ॒ विष्व॑ञ्चौ॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ ।45) विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ विष्व॑ञ्चौ॒ विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ ।46) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।॥ 50 ॥ (46/57)॥ अ. 9 ॥
1) ya̠jñasya̠ sami̍ṣṭyai̠ sami̍ṣṭyai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ sami̍ṣṭyai ।2) sami̍ṣṭyai prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau sami̍ṣṭyai̠ sami̍ṣṭyai prāṇāpā̠nau ।2) sami̍ṣṭyā̠ iti̠ saṃ - i̠ṣṭyai̠ ।3) prā̠ṇā̠pā̠nau vai vai prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau vai ।3) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।4) vā ē̠tā vē̠tau vai vā ē̠tau ।5) ē̠tau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠tā vē̠tau pa̍śū̠nām ।6) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।7) ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyam ।8) pṛ̠ṣa̠dā̠jya mā̠tmā ''tmā pṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jya mā̠tmā ।8) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।9) ā̠tmā va̠pā va̠pā ''tmā ''tmā va̠pā ।10) va̠pā pṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ va̠pā va̠pā pṛ̍ṣadā̠jyam ।11) pṛ̠ṣa̠dā̠jya ma̍bhi̠ghāryā̍ bhi̠ghārya̍ pṛṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jya ma̍bhi̠ghārya̍ ।11) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।12) a̠bhi̠ghārya̍ va̠pāṃ va̠pā ma̍bhi̠ghāryā̍ bhi̠ghārya̍ va̠pām ।12) a̠bhi̠ghāryētya̍bhi - ghārya̍ ।13) va̠pā ma̠bhya̍bhi va̠pāṃ va̠pā ma̠bhi ।14) a̠bhi ghā̍rayati ghāraya tya̠bhya̍bhi ghā̍rayati ।15) ghā̠ra̠ya̠ tyā̠tma nā̠tma-nghā̍rayati ghāraya tyā̠tmann ।16) ā̠tma nē̠vai vātma nā̠tma nē̠va ।17) ē̠va pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠vaiva pa̍śū̠nām ।18) pa̠śū̠nā-mprā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-mprā̍ṇāpā̠nau ।19) prā̠ṇā̠pā̠nau da̍dhāti dadhāti prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau da̍dhāti ।19) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।20) da̠dhā̠ti̠ svāhā̠ svāhā̍ dadhāti dadhāti̠ svāhā̎ ।21) svāhō̠rdhvana̍bhasa mū̠rdhvana̍bhasa̠gg̠ svāhā̠ svāhō̠rdhvana̍bhasam ।22) ū̠rdhvana̍bhasa-mmāru̠ta-mmā̍ru̠ta mū̠rdhvana̍bhasa mū̠rdhvana̍bhasa-mmāru̠tam ।22) ū̠rdhvana̍bhasa̠mityū̠rdhva - na̠bha̠sa̠m ।23) mā̠ru̠ta-ṅga̍chChata-ṅgachChata-mmāru̠ta-mmā̍ru̠ta-ṅga̍chChatam ।24) ga̠chCha̠ta̠ mitīti̍ gachChata-ṅgachChata̠ miti̍ ।25) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।26) ā̠hō̠rdhvana̍bhā ū̠rdhvana̍bhā āhā hō̠rdhvana̍bhāḥ ।27) ū̠rdhvana̍bhā ha hō̠rdhvana̍bhā ū̠rdhvana̍bhā ha ।27) ū̠rdhvana̍bhā̠ ityū̠rdhva - na̠bhā̠ḥ ।28) ha̠ sma̠ sma̠ ha̠ ha̠ sma̠ ।29) sma̠ vai vai sma̍ sma̠ vai ।30) vai mā̍ru̠tō mā̍ru̠tō vai vai mā̍ru̠taḥ ।31) mā̠ru̠tō dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-mmāru̠tō mā̍ru̠tō dē̠vānā̎m ।32) dē̠vānā̎ṃ vapā̠śrapa̍ṇī vapā̠śrapa̍ṇī dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎ṃ vapā̠śrapa̍ṇī ।33) va̠pā̠śrapa̍ṇī̠ pra pra va̍pā̠śrapa̍ṇī vapā̠śrapa̍ṇī̠ pra ।33) va̠pā̠śrapa̍ṇī̠ iti̍ vapā - śrapa̍ṇī ।34) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।35) ha̠ra̠ti̠ tēna̠ tēna̍ harati harati̠ tēna̍ ।36) tēnai̠ vaiva tēna̠ tēnai̠va ।37) ē̠vainē̍ ēnē ē̠vai vainē̎ ।38) ē̠nē̠ pra prainē̍ ēnē̠ pra ।38) ē̠nē̠ ityē̍nē ।39) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।40) ha̠ra̠ti̠ viṣū̍chī̠ viṣū̍chī harati harati̠ viṣū̍chī ।41) viṣū̍chī̠ pra pra viṣū̍chī̠ viṣū̍chī̠ pra ।41) viṣū̍chī̠ iti̠ viṣū̍chī ।42) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।43) ha̠ra̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎ ddharati harati̠ tasmā̎t ।44) tasmā̠-dviṣva̍ñchau̠ viṣva̍ñchau̠ tasmā̠-ttasmā̠-dviṣva̍ñchau ।45) viṣva̍ñchau prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau viṣva̍ñchau̠ viṣva̍ñchau prāṇāpā̠nau ।46) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।॥ 50 ॥ (46/57)॥ a. 9 ॥
meaning
The Vedic fire carries all prayers to the divine world; through it the bond between humans and gods is renewed each time the sacrifice is performed.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
सःSahHe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
प्राणPraannaLife, Life force
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एताEtaaThese
एतौEtauThese
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
अभिAbhiTowards
आत्मAatmaOne's self
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
स्मSmaSignifying ever, always · Always
मारुतोMaarutoWind
मारुतMaarutaWind
प्रPraPrefix
तेनTenaBy that
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
अANot
सम्SamTogether with
एतEtaCome Near, Approached
यत्YatWhich
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अहAhaparticle implying ascertainment
हाHaaSignifying killing
नभःNabhahSky · Nabha [Sky or Space] · Sky, Atmosphere
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
verse 51
1) प॒शु मा॒लभ्या॒ लभ्य॑ प॒शु-म्प॒शु मा॒लभ्य॑ ।2) आ॒लभ्य॑ पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ मा॒लभ्या॒ लभ्य॑ पुरो॒डाश᳚म् ।2) आ॒लभ्येत्या᳚ - लभ्य॑ ।3) पु॒रो॒डाश॒-न्नि-र्णिष् पु॑रो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॒-न्निः ।4) नि-र्व॑पति वपति॒ नि-र्णि-र्व॑पति ।5) व॒प॒ति॒ समे॑ध॒ग्ं॒ समे॑धं-वँपति वपति॒ समे॑धम् ।6) समे॑ध मे॒वैव समे॑ध॒ग्ं॒ समे॑ध मे॒व ।6) समे॑ध॒मिति॒ स - मे॒ध॒म् ।7) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।8) ए॒न॒ मैन॑ मेन॒ मा ।9) आ ल॑भते लभत॒ आ ल॑भते ।10) ल॒भ॒ते॒ व॒पया॑ व॒पया॑ लभते लभते व॒पया᳚ ।11) व॒पया᳚ प्र॒चर्य॑ प्र॒चर्य॑ व॒पया॑ व॒पया᳚ प्र॒चर्य॑ ।12) प्र॒चर्य॑ पुरो॒डाशे॑न पुरो॒डाशे॑न प्र॒चर्य॑ प्र॒चर्य॑ पुरो॒डाशे॑न ।12) प्र॒चर्येति॑ प्र - चर्य॑ ।13) पु॒रो॒डाशे॑न॒ प्र प्र पु॑रो॒डाशे॑न पुरो॒डाशे॑न॒ प्र ।14) प्र च॑रति चरति॒ प्र प्र च॑रति ।15) च॒र॒ त्यू-र्गूर्क्च॑रति चर॒ त्यूर्क् ।16) ऊर्ग् वै वा ऊ-र्गूर्ग् वै ।17) वै पु॑रो॒डाशः॑ पुरो॒डाशो॒ वै वै पु॑रो॒डाशः॑ ।18) पु॒रो॒डाश॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑-म्पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाश॒ ऊर्ज᳚म् ।19) ऊर्ज॑ मे॒वै वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒व ।20) ए॒व प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒वैव प॑शू॒नाम् ।21) प॒शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्म॑द्ध्य॒तः ।22) म॒द्ध्य॒तो द॑धाति दधाति मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द॑धाति ।23) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।24) अथो॑ प॒शोः प॒शो रथो॒ अथो॑ प॒शोः ।24) अथो॒ इत्यथो᳚ ।25) प॒शो रे॒वैव प॒शोः प॒शो रे॒व ।26) ए॒व छि॒द्र-ञ्छि॒द्र मे॒वैव छि॒द्रम् ।27) छि॒द्र मप्यपि॑ च्छि॒द्र-ञ्छि॒द्र मपि॑ ।28) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।29) द॒धा॒ति॒ पृ॒ष॒दा॒ज्यस्य॑ पृषदा॒ज्यस्य॑ दधाति दधाति पृषदा॒ज्यस्य॑ ।30) पृ॒ष॒दा॒ज्य स्यो॑प॒ह त्यो॑प॒हत्य॑ पृषदा॒ज्यस्य॑ पृषदा॒ज्य स्यो॑प॒हत्य॑ ।30) पृ॒ष॒दा॒ज्यस्येति॑ पृषत् - आ॒ज्यस्य॑ ।31) उ॒प॒हत्य॒ त्रि स्त्रि रु॑प॒हत्यो॑ प॒हत्य॒ त्रिः ।31) उ॒प॒हत्येत्यु॑प - हत्य॑ ।32) त्रिः पृ॑च्छति पृच्छति॒ त्रि स्त्रिः पृ॑च्छति ।33) पृ॒च्छ॒ति॒ शृ॒तग्ं शृ॒त-म्पृ॑च्छति पृच्छति शृ॒तम् ।34) शृ॒तग्ं ह॒वी(3)र्-ह॒वी(3)-श्शृ॒तग्ं शृ॒तग्ं ह॒वी(3)ः ।35) ह॒वी(3)-श्श॑मित-श्शमितर्-ह॒वी(3)र्-ह॒वी(3)-श्श॑मितः ।36) श॒मि॒त॒ रितीति॑ शमित-श्शमित॒ रिति॑ ।37) इति॒ त्रिष॑त्या॒ स्त्रिष॑त्या॒ इतीति॒ त्रिष॑त्याः ।38) त्रिष॑त्या॒ हि हि त्रिष॑त्या॒ स्त्रिष॑त्या॒ हि ।38) त्रिष॑त्या॒ इति॒ त्रि - स॒त्याः॒ ।39) हि दे॒वा दे॒वा हि हि दे॒वाः ।40) दे॒वा यो यो दे॒वा दे॒वा यः ।41) यो ऽशृ॑त॒ मशृ॑तं॒-योँ यो ऽशृ॑तम् ।42) अशृ॑तग्ं शृ॒तग्ं शृ॒त मशृ॑त॒ मशृ॑तग्ं शृ॒तम् ।43) शृ॒त माहाह॑ शृ॒तग्ं शृ॒त माह॑ ।44) आह॒ स स आहाह॒ सः ।45) स एन॒ सैन॑सा॒ स स एन॑सा ।46) एन॑सा प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वेन॒ सैन॑सा प्राणापा॒नौ ।47) प्रा॒णा॒पा॒नौ वै वै प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ वै ।47) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।48) वा ए॒ता वे॒तौ वै वा ए॒तौ ।49) ए॒तौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ता वे॒तौ प॑शू॒नाम् ।50) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।॥ 51 ॥ (50/58)
1) pa̠śu mā̠labhyā̠ labhya̍ pa̠śu-mpa̠śu mā̠labhya̍ ।2) ā̠labhya̍ purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ mā̠labhyā̠ labhya̍ purō̠ḍāśa̎m ।2) ā̠labhyētyā̎ - labhya̍ ।3) pu̠rō̠ḍāśa̠-nni-rṇiṣ pu̍rō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠-nniḥ ।4) ni-rva̍pati vapati̠ ni-rṇi-rva̍pati ।5) va̠pa̠ti̠ samē̍dha̠gṃ̠ samē̍dhaṃ vapati vapati̠ samē̍dham ।6) samē̍dha mē̠vaiva samē̍dha̠gṃ̠ samē̍dha mē̠va ।6) samē̍dha̠miti̠ sa - mē̠dha̠m ।7) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।8) ē̠na̠ maina̍ mēna̠ mā ।9) ā la̍bhatē labhata̠ ā la̍bhatē ।10) la̠bha̠tē̠ va̠payā̍ va̠payā̍ labhatē labhatē va̠payā̎ ।11) va̠payā̎ pra̠charya̍ pra̠charya̍ va̠payā̍ va̠payā̎ pra̠charya̍ ।12) pra̠charya̍ purō̠ḍāśē̍na purō̠ḍāśē̍na pra̠charya̍ pra̠charya̍ purō̠ḍāśē̍na ।12) pra̠charyēti̍ pra - charya̍ ।13) pu̠rō̠ḍāśē̍na̠ pra pra pu̍rō̠ḍāśē̍na purō̠ḍāśē̍na̠ pra ।14) pra cha̍rati charati̠ pra pra cha̍rati ।15) cha̠ra̠ tyū-rgūrkcha̍rati chara̠ tyūrk ।16) ūrg vai vā ū-rgūrg vai ।17) vai pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśō̠ vai vai pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ ।18) pu̠rō̠ḍāśa̠ ūrja̠ mūrja̍-mpurō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśa̠ ūrja̎m ।19) ūrja̍ mē̠vai vōrja̠ mūrja̍ mē̠va ।20) ē̠va pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠vaiva pa̍śū̠nām ।21) pa̠śū̠nā-mma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-mma̍ddhya̠taḥ ।22) ma̠ddhya̠tō da̍dhāti dadhāti maddhya̠tō ma̍ddhya̠tō da̍dhāti ।23) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।24) athō̍ pa̠śōḥ pa̠śō rathō̠ athō̍ pa̠śōḥ ।24) athō̠ ityathō̎ ।25) pa̠śō rē̠vaiva pa̠śōḥ pa̠śō rē̠va ।26) ē̠va Chi̠dra-ñChi̠dra mē̠vaiva Chi̠dram ।27) Chi̠dra mapyapi̍ chChi̠dra-ñChi̠dra mapi̍ ।28) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।29) da̠dhā̠ti̠ pṛ̠ṣa̠dā̠jyasya̍ pṛṣadā̠jyasya̍ dadhāti dadhāti pṛṣadā̠jyasya̍ ।30) pṛ̠ṣa̠dā̠jya syō̍pa̠ha tyō̍pa̠hatya̍ pṛṣadā̠jyasya̍ pṛṣadā̠jya syō̍pa̠hatya̍ ।30) pṛ̠ṣa̠dā̠jyasyēti̍ pṛṣat - ā̠jyasya̍ ।31) u̠pa̠hatya̠ tri stri ru̍pa̠hatyō̍ pa̠hatya̠ triḥ ।31) u̠pa̠hatyētyu̍pa - hatya̍ ।32) triḥ pṛ̍chChati pṛchChati̠ tri striḥ pṛ̍chChati ।33) pṛ̠chCha̠ti̠ śṛ̠tagṃ śṛ̠ta-mpṛ̍chChati pṛchChati śṛ̠tam ।34) śṛ̠tagṃ ha̠vī(3)r-ha̠vī(3)-śśṛ̠tagṃ śṛ̠tagṃ ha̠vī(3)ḥ ।35) ha̠vī(3)-śśa̍mita-śśamitar-ha̠vī(3)r-ha̠vī(3)-śśa̍mitaḥ ।36) śa̠mi̠ta̠ ritīti̍ śamita-śśamita̠ riti̍ ।37) iti̠ triṣa̍tyā̠ striṣa̍tyā̠ itīti̠ triṣa̍tyāḥ ।38) triṣa̍tyā̠ hi hi triṣa̍tyā̠ striṣa̍tyā̠ hi ।38) triṣa̍tyā̠ iti̠ tri - sa̠tyā̠ḥ ।39) hi dē̠vā dē̠vā hi hi dē̠vāḥ ।40) dē̠vā yō yō dē̠vā dē̠vā yaḥ ।41) yō 'śṛ̍ta̠ maśṛ̍ta̠ṃ yō yō 'śṛ̍tam ।42) aśṛ̍tagṃ śṛ̠tagṃ śṛ̠ta maśṛ̍ta̠ maśṛ̍tagṃ śṛ̠tam ।43) śṛ̠ta māhāha̍ śṛ̠tagṃ śṛ̠ta māha̍ ।44) āha̠ sa sa āhāha̠ saḥ ।45) sa ēna̠ saina̍sā̠ sa sa ēna̍sā ।46) ēna̍sā prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vēna̠ saina̍sā prāṇāpā̠nau ।47) prā̠ṇā̠pā̠nau vai vai prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau vai ।47) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।48) vā ē̠tā vē̠tau vai vā ē̠tau ।49) ē̠tau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠tā vē̠tau pa̍śū̠nām ।50) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।॥ 51 ॥ (50/58)
meaning
The teaching of the sixth chapter of the Taittiriya Samhita is thus preserved in the jata-patha recitation mode for all future students.
word by word
पशुPashuBeing
सःSahHe
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
लभतेLabhateGain · Obtains · Attains
प्रPraPrefix
चरCaraMoving
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
छिद्रChidraHole, Opening
अपिApiAlso
त्रिTriThree
इतिItiRefers to something that precedes
हिHiFor, Because
देवाDevaaDeva, God · Deva
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्राणPraannaLife, Life force
एताEtaaThese
एतौEtauThese
साSaaShe
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
एणEnnaBeautiful Black Deer
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दधDadhaGiving
स्त्रीStriiWoman
सत्यSatyaTruth
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
यःYahHe Who
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
अहAhaparticle implying ascertainment
एतEtaCome Near, Approached
यत्YatWhich
verse 52
1) य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्यम् ।2) पृ॒ष॒दा॒ज्य-म्प॒शोः प॒शोः पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शोः ।2) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।3) प॒शोः खलु॒ खलु॑ प॒शोः प॒शोः खलु॑ ।4) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।5) वा आल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य॒ वै वा आल॑ब्धस्य ।6) आल॑ब्धस्य॒ हृद॑य॒ग्ं॒ हृद॑य॒ माल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य॒ हृद॑यम् ।6) आल॑ब्ध॒स्येत्या - ल॒ब्ध॒स्य॒ ।7) हृद॑य मा॒त्मा ऽऽत्मा हृद॑य॒ग्ं॒ हृद॑य मा॒त्मा ।8) आ॒त्मा ऽभ्या᳚(1॒)भ्या᳚त्मा ऽऽत्मा ऽभि ।9) अ॒भि सग्ं स म॒भ्य॑भि सम् ।10) स मे᳚त्येति॒ सग्ं स मे॑ति ।11) ए॒ति॒ य-द्यदे᳚ त्येति॒ यत् ।12) य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येन॒ य-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॑ ।13) पृ॒ष॒दा॒ज्येन॒ हृद॑य॒ग्ं॒ हृद॑य-म्पृषदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येन॒ हृद॑यम् ।13) पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत् - आ॒ज्येन॑ ।14) हृद॑य मभिघा॒रय॑ त्यभिघा॒रय॑ति॒ हृद॑य॒ग्ं॒ हृद॑य मभिघा॒रय॑ति ।15) अ॒भि॒घा॒रय॑ त्या॒त्म-न्ना॒त्म-न्न॑भिघा॒रय॑ त्यभिघा॒रय॑ त्या॒त्मन्न् ।15) अ॒भि॒घा॒रय॒तीत्य॑भि - घा॒रय॑ति ।16) आ॒त्म-न्ने॒वै वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒व ।17) ए॒व प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒वैव प॑शू॒नाम् ।18) प॒शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प्रा॑णापा॒नौ ।19) प्रा॒णा॒पा॒नौ द॑धाति दधाति प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ द॑धाति ।19) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।20) द॒धा॒ति॒ प॒शुना॑ प॒शुना॑ दधाति दधाति प॒शुना᳚ ।21) प॒शुना॒ वै वै प॒शुना॑ प॒शुना॒ वै ।22) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।23) दे॒वा-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्दे॒वा दे॒वा-स्सु॑व॒र्गम् ।24) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।24) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।25) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।26) आ॒य॒-न्ते त आ॑य-न्नाय॒-न्ते ।27) ते॑ ऽमन्यन्ता मन्यन्त॒ ते ते॑ ऽमन्यन्त ।28) अ॒म॒न्य॒न्त॒ म॒नु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ अमन्यन्ता मन्यन्त मनु॒ष्याः᳚ ।29) म॒नु॒ष्या॑ नो नो मनु॒ष्या॑ मनु॒ष्या॑ नः ।30) नो॒ ऽन्वाभ॑विष्य न्त्य॒न्वाभ॑विष्यन्ति नो नो॒ ऽन्वाभ॑विष्यन्ति ।31) अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीती त्य॒न्वाभ॑विष्य न्त्य॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीति॑ ।31) अ॒न्वाभ॑विष्य॒न्तीत्य॑नु - आभ॑विष्यन्ति ।32) इति॒ तस्य॒ तस्ये तीति॒ तस्य॑ ।33) तस्य॒ शिर॒-श्शिर॒ स्तस्य॒ तस्य॒ शिरः॑ ।34) शिर॑ श्छि॒त्त्वा छि॒त्त्वा शिर॒-श्शिर॑ श्छि॒त्त्वा ।35) छि॒त्त्वा मेध॒-म्मेध॑-ञ्छि॒त्त्वा छि॒त्त्वा मेध᳚म् ।36) मेध॒-म्प्र प्र मेध॒-म्मेध॒-म्प्र ।37) प्राक्षा॑रय-न्नक्षारय॒-न्प्र प्राक्षा॑रयन्न् ।38) अ॒क्षा॒र॒य॒-न्थ्स सो᳚ ऽक्षारय-न्नक्षारय॒-न्थ्सः ।39) स प्र॒क्षः प्र॒क्ष-स्स स प्र॒क्षः ।40) प्र॒क्षो॑ ऽभव दभव-त्प्र॒क्षः प्र॒क्षो॑ ऽभवत् ।41) अ॒भ॒व॒-त्त-त्तद॑भव दभव॒-त्तत् ।42) त-त्प्र॒क्षस्य॑ प्र॒क्षस्य॒ त-त्त-त्प्र॒क्षस्य॑ ।43) प्र॒क्षस्य॑ प्रक्ष॒त्व-म्प्र॑क्ष॒त्व-म्प्र॒क्षस्य॑ प्र॒क्षस्य॑ प्रक्ष॒त्वम् ।44) प्र॒क्ष॒त्वं-यँ-द्य-त्प्र॑क्ष॒त्व-म्प्र॑क्ष॒त्वं-यँत् ।44) प्र॒क्ष॒त्वमिति॑ प्रक्ष - त्वम् ।45) य-त्प्ल॑क्षशा॒खा प्ल॑क्षशा॒खा य-द्य-त्प्ल॑क्षशा॒खा ।46) प्ल॒क्ष॒शा॒ खोत्त॑रब॒र्॒हि रु॑त्तरब॒र्॒हिः प्ल॑क्षशा॒खा प्ल॑क्षशा॒ खोत्त॑रब॒र्॒हिः ।46) प्ल॒क्ष॒शा॒खेति॑ प्लक्ष - शा॒खा ।47) उ॒त्त॒र॒ब॒र्॒हि-र्भव॑ति॒ भव॑ त्युत्तरब॒र्॒हि रु॑त्तरब॒र्॒हि-र्भव॑ति ।47) उ॒त्त॒र॒ब॒र्॒हिरित्युत्त॑र - ब॒र्॒हिः ।48) भव॑ति॒ समे॑धस्य॒ समे॑धस्य॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ समे॑धस्य ।49) समे॑धस्यै॒ वैव समे॑धस्य॒ समे॑धस्यै॒व ।49) समे॑ध॒स्येति॒ स - मे॒ध॒स्य॒ ।50) ए॒व प॒शोः प॒शो रे॒वैव प॒शोः ।॥ 52 ॥ (50/61)
1) ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyam ।2) pṛ̠ṣa̠dā̠jya-mpa̠śōḥ pa̠śōḥ pṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jya-mpa̠śōḥ ।2) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।3) pa̠śōḥ khalu̠ khalu̍ pa̠śōḥ pa̠śōḥ khalu̍ ।4) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।5) vā āla̍bdha̠syā la̍bdhasya̠ vai vā āla̍bdhasya ।6) āla̍bdhasya̠ hṛda̍ya̠gṃ̠ hṛda̍ya̠ māla̍bdha̠syā la̍bdhasya̠ hṛda̍yam ।6) āla̍bdha̠syētyā - la̠bdha̠sya̠ ।7) hṛda̍ya mā̠tmā ''tmā hṛda̍ya̠gṃ̠ hṛda̍ya mā̠tmā ।8) ā̠tmā 'bhyā̎(1̠)bhyā̎tmā ''tmā 'bhi ।9) a̠bhi sagṃ sa ma̠bhya̍bhi sam ।10) sa mē̎tyēti̠ sagṃ sa mē̍ti ।11) ē̠ti̠ ya-dyadē̎ tyēti̠ yat ।12) ya-tpṛ̍ṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēna̠ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyēna̍ ।13) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēna̠ hṛda̍ya̠gṃ̠ hṛda̍ya-mpṛṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēna̠ hṛda̍yam ।13) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēnēti̍ pṛṣat - ā̠jyēna̍ ।14) hṛda̍ya mabhighā̠raya̍ tyabhighā̠raya̍ti̠ hṛda̍ya̠gṃ̠ hṛda̍ya mabhighā̠raya̍ti ।15) a̠bhi̠ghā̠raya̍ tyā̠tma-nnā̠tma-nna̍bhighā̠raya̍ tyabhighā̠raya̍ tyā̠tmann ।15) a̠bhi̠ghā̠raya̠tītya̍bhi - ghā̠raya̍ti ।16) ā̠tma-nnē̠vai vātma-nnā̠tma-nnē̠va ।17) ē̠va pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠vaiva pa̍śū̠nām ।18) pa̠śū̠nā-mprā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-mprā̍ṇāpā̠nau ।19) prā̠ṇā̠pā̠nau da̍dhāti dadhāti prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau da̍dhāti ।19) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।20) da̠dhā̠ti̠ pa̠śunā̍ pa̠śunā̍ dadhāti dadhāti pa̠śunā̎ ।21) pa̠śunā̠ vai vai pa̠śunā̍ pa̠śunā̠ vai ।22) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।23) dē̠vā-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ndē̠vā dē̠vā-ssu̍va̠rgam ।24) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।24) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।25) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।26) ā̠ya̠-ntē ta ā̍ya-nnāya̠-ntē ।27) tē̍ 'manyantā manyanta̠ tē tē̍ 'manyanta ।28) a̠ma̠nya̠nta̠ ma̠nu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ amanyantā manyanta manu̠ṣyā̎ḥ ।29) ma̠nu̠ṣyā̍ nō nō manu̠ṣyā̍ manu̠ṣyā̍ naḥ ।30) nō̠ 'nvābha̍viṣya ntya̠nvābha̍viṣyanti nō nō̠ 'nvābha̍viṣyanti ।31) a̠nvābha̍viṣya̠ntītī tya̠nvābha̍viṣya ntya̠nvābha̍viṣya̠ntīti̍ ।31) a̠nvābha̍viṣya̠ntītya̍nu - ābha̍viṣyanti ।32) iti̠ tasya̠ tasyē tīti̠ tasya̍ ।33) tasya̠ śira̠-śśira̠ stasya̠ tasya̠ śira̍ḥ ।34) śira̍ śChi̠ttvā Chi̠ttvā śira̠-śśira̍ śChi̠ttvā ।35) Chi̠ttvā mēdha̠-mmēdha̍-ñChi̠ttvā Chi̠ttvā mēdha̎m ।36) mēdha̠-mpra pra mēdha̠-mmēdha̠-mpra ।37) prākṣā̍raya-nnakṣāraya̠-npra prākṣā̍rayann ।38) a̠kṣā̠ra̠ya̠-nthsa sō̎ 'kṣāraya-nnakṣāraya̠-nthsaḥ ।39) sa pra̠kṣaḥ pra̠kṣa-ssa sa pra̠kṣaḥ ।40) pra̠kṣō̍ 'bhava dabhava-tpra̠kṣaḥ pra̠kṣō̍ 'bhavat ।41) a̠bha̠va̠-tta-ttada̍bhava dabhava̠-ttat ।42) ta-tpra̠kṣasya̍ pra̠kṣasya̠ ta-tta-tpra̠kṣasya̍ ।43) pra̠kṣasya̍ prakṣa̠tva-mpra̍kṣa̠tva-mpra̠kṣasya̍ pra̠kṣasya̍ prakṣa̠tvam ।44) pra̠kṣa̠tvaṃ ya-dya-tpra̍kṣa̠tva-mpra̍kṣa̠tvaṃ yat ।44) pra̠kṣa̠tvamiti̍ prakṣa - tvam ।45) ya-tpla̍kṣaśā̠khā pla̍kṣaśā̠khā ya-dya-tpla̍kṣaśā̠khā ।46) pla̠kṣa̠śā̠ khōtta̍raba̠r̠hi ru̍ttaraba̠r̠hiḥ pla̍kṣaśā̠khā pla̍kṣaśā̠ khōtta̍raba̠r̠hiḥ ।46) pla̠kṣa̠śā̠khēti̍ plakṣa - śā̠khā ।47) u̠tta̠ra̠ba̠r̠hi-rbhava̍ti̠ bhava̍ tyuttaraba̠r̠hi ru̍ttaraba̠r̠hi-rbhava̍ti ।47) u̠tta̠ra̠ba̠r̠hirityutta̍ra - ba̠r̠hiḥ ।48) bhava̍ti̠ samē̍dhasya̠ samē̍dhasya̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ samē̍dhasya ।49) samē̍dhasyai̠ vaiva samē̍dhasya̠ samē̍dhasyai̠va ।49) samē̍dha̠syēti̠ sa - mē̠dha̠sya̠ ।50) ē̠va pa̠śōḥ pa̠śō rē̠vaiva pa̠śōḥ ।॥ 52 ॥ (50/61)
meaning
The sacred texts of the Krishna Yajurveda are transmitted in this manner; the oral tradition ensures the living presence of the Vedic wisdom.
word by word
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
हृदयंHrdayamHeart
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
अभिAbhiTowards
सःSahHe
सम्SamTogether with
एतिEtiArrival, Approach
यत्YatWhich
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
प्राणPraannaLife, Life force
देवाDevaaDeva, God · Deva
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
इतिItiRefers to something that precedes
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
शिरShiraHead
प्रPraPrefix
त्वम्TvamYou
शाखाShaakhaaBranch
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
हृदयHrdayaHeart
भीBhiiTo Fear
साSaaShe
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
तTaThat
मनुष्यManussyaMan, Person
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
सखSakhaFriend
verse 53
1) प॒शोर वाव॑ प॒शोः प॒शो रव॑ ।2) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।3) द्य॒ति॒ प॒शु-म्प॒शु-न्द्य॑ति द्यति प॒शुम् ।4) प॒शुं-वैँ वै प॒शु-म्प॒शुं-वैँ ।5) वै ह्रि॒यमा॑णग्ग् ह्रि॒यमा॑णं॒-वैँ वै ह्रि॒यमा॑णम् ।6) ह्रि॒यमा॑ण॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि ह्रि॒यमा॑णग्ग् ह्रि॒यमा॑ण॒ग्ं॒ रक्षाग्ं॑सि ।7) रक्षा॒ग्॒ स्यन्वनु॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षा॒ग्॒ स्यनु॑ ।8) अनु॑ सचन्ते सच॒न्ते ऽन्वनु॑ सचन्ते ।9) स॒च॒न्ते॒ ऽन्त॒रा ऽन्त॒रा स॑चन्ते सचन्ते ऽन्त॒रा ।10) अ॒न्त॒रा यूपं॒-यूँप॑ मन्त॒रा ऽन्त॒रा यूप᳚म् ।11) यूप॑-ञ्च च॒ यूपं॒-यूँप॑-ञ्च ।12) चा॒ह॒व॒नीय॑ माहव॒नीय॑-ञ्च चाहव॒नीय᳚म् ।13) आ॒ह॒व॒नीय॑-ञ्च चाहव॒नीय॑ माहव॒नीय॑-ञ्च ।13) आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚ - ह॒व॒नीय᳚म् ।14) च॒ ह॒र॒ति॒ ह॒र॒ति॒ च॒ च॒ ह॒र॒ति॒ ।15) ह॒र॒ति॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑साग्ं हरति हरति॒ रक्ष॑साम् ।16) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।17) अप॑हत्यै प॒शोः प॒शो रप॑हत्या॒ अप॑हत्यै प॒शोः ।17) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।18) प॒शो-र्वै वै प॒शोः प॒शो-र्वै ।19) वा आल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य॒ वै वा आल॑ब्धस्य ।20) आल॑ब्धस्य॒ मनो॒ मन॒ आल॑ब्ध॒स्या ल॑ब्धस्य॒ मनः॑ ।20) आल॑ब्ध॒स्येत्या - ल॒ब्ध॒स्य॒ ।21) मनो ऽपाप॒ मनो॒ मनो ऽप॑ ।22) अप॑ क्रामति क्राम॒ त्यपाप॑ क्रामति ।23) क्रा॒म॒ति॒ म॒नोता॑यै म॒नोता॑यै क्रामति क्रामति म॒नोता॑यै ।24) म॒नोता॑यै ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ म॒नोता॑यै म॒नोता॑यै ह॒विषः॑ ।25) ह॒विषो॑ ऽवदी॒यमा॑नस्या वदी॒यमा॑नस्य ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ ऽवदी॒यमा॑नस्य ।26) अ॒व॒दी॒यमा॑न॒स्यान् वन् व॑ वदी॒यमा॑नस्यावदी॒यमा॑न॒ स्यानु॑ ।26) अ॒व॒दी॒यमा॑न॒स्येत्य॑व - दी॒यमा॑नस्य ।27) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्यन् वनु॑ ब्रूहि ।28) ब्रू॒ही तीति॑ ब्रूहि ब्रू॒हीति॑ ।29) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।30) आ॒ह॒ मनो॒ मन॑ आहाह॒ मनः॑ ।31) मन॑ ए॒वैव मनो॒ मन॑ ए॒व ।32) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।33) अ॒स्या वावा᳚ स्या॒स्याव॑ ।34) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।35) रु॒न्ध॒ एका॑द॒ शैका॑दश रुन्धे रुन्ध॒ एका॑दश ।36) एका॑दशा व॒दाना᳚ न्यव॒दाना॒ न्येका॑द॒ शैका॑दशा व॒दाना॑नि ।37) अ॒व॒दाना॒ न्यवावा॑ व॒दाना᳚ न्यव॒दाना॒ न्यव॑ ।37) अ॒व॒दाना॒नीत्य॑व - दाना॑नि ।38) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।39) द्य॒ति॒ दश॒ दश॑ द्यति द्यति॒ दश॑ ।40) दश॒ वै वै दश॒ दश॒ वै ।41) वै प॒शोः प॒शो-र्वै वै प॒शोः ।42) प॒शोः प्रा॒णाः प्रा॒णाः प॒शोः प॒शोः प्रा॒णाः ।43) प्रा॒णा आ॒त्मा ऽऽत्मा प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॒त्मा ।43) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।44) आ॒त्मैका॑द॒श ए॑काद॒श आ॒त्मा ऽऽत्मैका॑द॒शः ।45) ए॒का॒द॒शो यावा॒न्॒. यावा॑ नेकाद॒श ए॑काद॒शो यावान्॑ ।46) यावा॑ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ने॒व ।47) ए॒व प॒शुः प॒शु रे॒वैव प॒शुः ।48) प॒शु स्तस्य॒ तस्य॑ प॒शुः प॒शु स्तस्य॑ ।49) तस्या वाव॒ तस्य॒ तस्याव॑ ।50) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।॥ 53 ॥ (50/56)
1) pa̠śōra vāva̍ pa̠śōḥ pa̠śō rava̍ ।2) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।3) dya̠ti̠ pa̠śu-mpa̠śu-ndya̍ti dyati pa̠śum ।4) pa̠śuṃ vai vai pa̠śu-mpa̠śuṃ vai ।5) vai hri̠yamā̍ṇagg hri̠yamā̍ṇa̠ṃ vai vai hri̠yamā̍ṇam ।6) hri̠yamā̍ṇa̠gṃ̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si hri̠yamā̍ṇagg hri̠yamā̍ṇa̠gṃ̠ rakṣāgṃ̍si ।7) rakṣā̠g̠ syanvanu̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣā̠g̠ syanu̍ ।8) anu̍ sachantē sacha̠ntē 'nvanu̍ sachantē ।9) sa̠cha̠ntē̠ 'nta̠rā 'nta̠rā sa̍chantē sachantē 'nta̠rā ।10) a̠nta̠rā yūpa̠ṃ yūpa̍ manta̠rā 'nta̠rā yūpa̎m ।11) yūpa̍-ñcha cha̠ yūpa̠ṃ yūpa̍-ñcha ।12) chā̠ha̠va̠nīya̍ māhava̠nīya̍-ñcha chāhava̠nīya̎m ।13) ā̠ha̠va̠nīya̍-ñcha chāhava̠nīya̍ māhava̠nīya̍-ñcha ।13) ā̠ha̠va̠nīya̠mityā̎ - ha̠va̠nīya̎m ।14) cha̠ ha̠ra̠ti̠ ha̠ra̠ti̠ cha̠ cha̠ ha̠ra̠ti̠ ।15) ha̠ra̠ti̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sāgṃ harati harati̠ rakṣa̍sām ।16) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।17) apa̍hatyai pa̠śōḥ pa̠śō rapa̍hatyā̠ apa̍hatyai pa̠śōḥ ।17) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।18) pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai ।19) vā āla̍bdha̠syā la̍bdhasya̠ vai vā āla̍bdhasya ।20) āla̍bdhasya̠ manō̠ mana̠ āla̍bdha̠syā la̍bdhasya̠ mana̍ḥ ।20) āla̍bdha̠syētyā - la̠bdha̠sya̠ ।21) manō 'pāpa̠ manō̠ manō 'pa̍ ।22) apa̍ krāmati krāma̠ tyapāpa̍ krāmati ।23) krā̠ma̠ti̠ ma̠nōtā̍yai ma̠nōtā̍yai krāmati krāmati ma̠nōtā̍yai ।24) ma̠nōtā̍yai ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ ma̠nōtā̍yai ma̠nōtā̍yai ha̠viṣa̍ḥ ।25) ha̠viṣō̍ 'vadī̠yamā̍nasyā vadī̠yamā̍nasya ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ 'vadī̠yamā̍nasya ।26) a̠va̠dī̠yamā̍na̠syān van va̍ vadī̠yamā̍nasyāvadī̠yamā̍na̠ syānu̍ ।26) a̠va̠dī̠yamā̍na̠syētya̍va - dī̠yamā̍nasya ।27) anu̍ brūhi brū̠hyan vanu̍ brūhi ।28) brū̠hī tīti̍ brūhi brū̠hīti̍ ।29) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।30) ā̠ha̠ manō̠ mana̍ āhāha̠ mana̍ḥ ।31) mana̍ ē̠vaiva manō̠ mana̍ ē̠va ।32) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।33) a̠syā vāvā̎ syā̠syāva̍ ।34) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।35) ru̠ndha̠ ēkā̍da̠ śaikā̍daśa rundhē rundha̠ ēkā̍daśa ।36) ēkā̍daśā va̠dānā̎ nyava̠dānā̠ nyēkā̍da̠ śaikā̍daśā va̠dānā̍ni ।37) a̠va̠dānā̠ nyavāvā̍ va̠dānā̎ nyava̠dānā̠ nyava̍ ।37) a̠va̠dānā̠nītya̍va - dānā̍ni ।38) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।39) dya̠ti̠ daśa̠ daśa̍ dyati dyati̠ daśa̍ ।40) daśa̠ vai vai daśa̠ daśa̠ vai ।41) vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ ।42) pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ pa̠śōḥ pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ ।43) prā̠ṇā ā̠tmā ''tmā prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̠tmā ।43) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।44) ā̠tmaikā̍da̠śa ē̍kāda̠śa ā̠tmā ''tmaikā̍da̠śaḥ ।45) ē̠kā̠da̠śō yāvā̠n̠. yāvā̍ nēkāda̠śa ē̍kāda̠śō yāvān̍ ।46) yāvā̍nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍nē̠va ।47) ē̠va pa̠śuḥ pa̠śu rē̠vaiva pa̠śuḥ ।48) pa̠śu stasya̠ tasya̍ pa̠śuḥ pa̠śu stasya̍ ।49) tasyā vāva̠ tasya̠ tasyāva̍ ।50) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।॥ 53 ॥ (50/56)
meaning
The entire section on the fire-altars from this chapter is now complete; the priests have fulfilled their sacred duty to the tradition.
word by word
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
मनोManoMind · [My] Mind [is Established in Speech]
मनःManahMind
अपःApahWater
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्याAsyaasignifying of Her
दशDashaTen
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
पशुPashuBeing
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
तस्याTasyaaOf Her
रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
अन्तरAntaraInterior of anything
राक्षसRaakssasaDemon
मनManaMind
पापPaapaSin
पाPaaGuarding, Protecting
क्रमKramaUninterrupted or Regular progress, Order, Series, Succession
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अस्यAsyaOf this
वदनVadanaFace
दासDaasaServant
प्राणPraannaLife, Life force
अन्नAnnaFood
verse 54
1) द्य॒ति॒ हृद॑यस्य॒ हृद॑यस्य द्यति द्यति॒ हृद॑यस्य ।2) हृद॑य॒ स्याग्रे ऽग्रे॒ हृद॑यस्य॒ हृद॑य॒ स्याग्रे᳚ ।3) अग्रे ऽवावा ग्रे ऽग्रे ऽव॑ ।4) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।5) द्य॒त्यथाथ॑ द्यति द्य॒त्यथ॑ ।6) अथ॑ जि॒ह्वाया॑ जि॒ह्वाया॒ अथाथ॑ जि॒ह्वायाः᳚ ।7) जि॒ह्वाया॒ अथाथ॑ जि॒ह्वाया॑ जि॒ह्वाया॒ अथ॑ ।8) अथ॒ वक्ष॑सो॒ वक्ष॒सो ऽथाथ॒ वक्ष॑सः ।9) वक्ष॑सो॒ य-द्य-द्वक्ष॑सो॒ वक्ष॑सो॒ यत् ।10) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।11) वै हृद॑येन॒ हृद॑येन॒ वै वै हृद॑येन ।12) हृद॑येना भि॒गच्छ॑ त्यभि॒गच्छ॑ति॒ हृद॑येन॒ हृद॑येना भि॒गच्छ॑ति ।13) अ॒भि॒गच्छ॑ति॒ त-त्तद॑भि॒गच्छ॑ त्यभि॒गच्छ॑ति॒ तत् ।13) अ॒भि॒गच्छ॒तीत्य॑भि - गच्छ॑ति ।14) तज् जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॒ त-त्तज् जि॒ह्वया᳚ ।15) जि॒ह्वया॑ वदति वदति जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॑ वदति ।16) व॒द॒ति॒ य-द्य-द्व॑दति वदति॒ यत् ।17) यज् जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॒ य-द्यज् जि॒ह्वया᳚ ।18) जि॒ह्वया॒ वद॑ति॒ वद॑ति जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॒ वद॑ति ।19) वद॑ति॒ त-त्त-द्वद॑ति॒ वद॑ति॒ तत् ।20) तदुर॑स॒ उर॑स॒ स्त-त्तदुर॑सः ।21) उर॒सो ऽध्य ध्युर॑स॒ उर॒सो ऽधि॑ ।22) अधि॒ नि-र्णिरध्यधि॒ निः ।23) नि-र्व॑दति वदति॒ नि-र्णि-र्व॑दति ।24) व॒द॒ त्ये॒त दे॒त-द्व॑दति वद त्ये॒तत् ।25) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।26) वै प॒शोः प॒शो-र्वै वै प॒शोः ।27) प॒शो-र्य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व-म्प॒शोः प॒शो-र्य॑थापू॒र्वम् ।28) य॒था॒पू॒र्वं-यँस्य॒ यस्य॑ यथापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्वं-यँस्य॑ ।28) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।29) यस्यै॒व मे॒वं-यँस्य॒ यस्यै॒वम् ।30) ए॒व म॑व॒दाया॑ व॒दायै॒व मे॒व म॑व॒दाय॑ ।31) अ॒व॒दाय॑ यथा॒कामं॑-यँथा॒काम॑ मव॒दाया॑ व॒दाय॑ यथा॒काम᳚म् ।31) अ॒व॒दायेत्य॑व - दाय॑ ।32) य॒था॒काम॒ मुत्त॑रेषा॒ मुत्त॑रेषां-यँथा॒कामं॑-यँथा॒काम॒ मुत्त॑रेषाम् ।32) य॒था॒काम॒मिति॑ यथा - काम᳚म् ।33) उत्त॑रेषा मव॒द्य त्य॑व॒द्य त्युत्त॑रेषा॒ मुत्त॑रेषा मव॒द्यति॑ ।33) उत्त॑रेषा॒मित्युत् - त॒रे॒षा॒म् ।34) अ॒व॒द्यति॑ यथापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व म॑व॒द्य त्य॑व॒द्यति॑ यथापू॒र्वम् ।34) अ॒व॒द्यतीत्य॑व - द्यति॑ ।35) य॒था॒पू॒र्व मे॒वैव य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व मे॒व ।35) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।36) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।37) अ॒स्य॒ प॒शोः प॒शोर॑ स्यास्य प॒शोः ।38) प॒शो रव॑त्त॒ मव॑त्त-म्प॒शोः प॒शो रव॑त्तम् ।39) अव॑त्त-म्भवति भव॒ त्यव॑त्त॒ मव॑त्त-म्भवति ।40) भ॒व॒ति॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो भ॑वति भवति मद्ध्य॒तः ।41) म॒द्ध्य॒तो गु॒दस्य॑ गु॒दस्य॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो गु॒दस्य॑ ।42) गु॒दस्या वाव॑ गु॒दस्य॑ गु॒दस्याव॑ ।43) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।44) द्य॒ति॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द्य॑ति द्यति मद्ध्य॒तः ।45) म॒द्ध्य॒तो हि हि म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो हि ।46) हि प्रा॒णः प्रा॒णो हि हि प्रा॒णः ।47) प्रा॒ण उ॑त्त॒म स्यो᳚त्त॒मस्य॑ प्रा॒णः प्रा॒ण उ॑त्त॒मस्य॑ ।47) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।48) उ॒त्त॒मस्या वावो᳚ त्त॒मस्यो᳚त्त॒मस्याव॑ ।48) उ॒त्त॒मस्येत्यु॑त् - त॒मस्य॑ ।49) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।50) द्य॒त्यु॒त्त॒म उ॑त्त॒मो द्य॑ति द्यत्युत्त॒मः ।॥ 54 ॥ (50/59)
1) dya̠ti̠ hṛda̍yasya̠ hṛda̍yasya dyati dyati̠ hṛda̍yasya ।2) hṛda̍ya̠ syāgrē 'grē̠ hṛda̍yasya̠ hṛda̍ya̠ syāgrē̎ ।3) agrē 'vāvā grē 'grē 'va̍ ।4) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।5) dya̠tyathātha̍ dyati dya̠tyatha̍ ।6) atha̍ ji̠hvāyā̍ ji̠hvāyā̠ athātha̍ ji̠hvāyā̎ḥ ।7) ji̠hvāyā̠ athātha̍ ji̠hvāyā̍ ji̠hvāyā̠ atha̍ ।8) atha̠ vakṣa̍sō̠ vakṣa̠sō 'thātha̠ vakṣa̍saḥ ।9) vakṣa̍sō̠ ya-dya-dvakṣa̍sō̠ vakṣa̍sō̠ yat ।10) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।11) vai hṛda̍yēna̠ hṛda̍yēna̠ vai vai hṛda̍yēna ।12) hṛda̍yēnā bhi̠gachCha̍ tyabhi̠gachCha̍ti̠ hṛda̍yēna̠ hṛda̍yēnā bhi̠gachCha̍ti ।13) a̠bhi̠gachCha̍ti̠ ta-ttada̍bhi̠gachCha̍ tyabhi̠gachCha̍ti̠ tat ।13) a̠bhi̠gachCha̠tītya̍bhi - gachCha̍ti ।14) taj ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̠ ta-ttaj ji̠hvayā̎ ।15) ji̠hvayā̍ vadati vadati ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̍ vadati ।16) va̠da̠ti̠ ya-dya-dva̍dati vadati̠ yat ।17) yaj ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̠ ya-dyaj ji̠hvayā̎ ।18) ji̠hvayā̠ vada̍ti̠ vada̍ti ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̠ vada̍ti ।19) vada̍ti̠ ta-tta-dvada̍ti̠ vada̍ti̠ tat ।20) tadura̍sa̠ ura̍sa̠ sta-ttadura̍saḥ ।21) ura̠sō 'dhya dhyura̍sa̠ ura̠sō 'dhi̍ ।22) adhi̠ ni-rṇiradhyadhi̠ niḥ ।23) ni-rva̍dati vadati̠ ni-rṇi-rva̍dati ।24) va̠da̠ tyē̠ta dē̠ta-dva̍dati vada tyē̠tat ।25) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।26) vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ ।27) pa̠śō-rya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva-mpa̠śōḥ pa̠śō-rya̍thāpū̠rvam ।28) ya̠thā̠pū̠rvaṃ yasya̠ yasya̍ yathāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rvaṃ yasya̍ ।28) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।29) yasyai̠va mē̠vaṃ yasya̠ yasyai̠vam ।30) ē̠va ma̍va̠dāyā̍ va̠dāyai̠va mē̠va ma̍va̠dāya̍ ।31) a̠va̠dāya̍ yathā̠kāma̍ṃ yathā̠kāma̍ mava̠dāyā̍ va̠dāya̍ yathā̠kāma̎m ।31) a̠va̠dāyētya̍va - dāya̍ ।32) ya̠thā̠kāma̠ mutta̍rēṣā̠ mutta̍rēṣāṃ yathā̠kāma̍ṃ yathā̠kāma̠ mutta̍rēṣām ।32) ya̠thā̠kāma̠miti̍ yathā - kāma̎m ।33) utta̍rēṣā mava̠dya tya̍va̠dya tyutta̍rēṣā̠ mutta̍rēṣā mava̠dyati̍ ।33) utta̍rēṣā̠mityut - ta̠rē̠ṣā̠m ।34) a̠va̠dyati̍ yathāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva ma̍va̠dya tya̍va̠dyati̍ yathāpū̠rvam ।34) a̠va̠dyatītya̍va - dyati̍ ।35) ya̠thā̠pū̠rva mē̠vaiva ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva mē̠va ।35) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।36) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।37) a̠sya̠ pa̠śōḥ pa̠śōra̍ syāsya pa̠śōḥ ।38) pa̠śō rava̍tta̠ mava̍tta-mpa̠śōḥ pa̠śō rava̍ttam ।39) ava̍tta-mbhavati bhava̠ tyava̍tta̠ mava̍tta-mbhavati ।40) bha̠va̠ti̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō bha̍vati bhavati maddhya̠taḥ ।41) ma̠ddhya̠tō gu̠dasya̍ gu̠dasya̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠tō gu̠dasya̍ ।42) gu̠dasyā vāva̍ gu̠dasya̍ gu̠dasyāva̍ ।43) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।44) dya̠ti̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō dya̍ti dyati maddhya̠taḥ ।45) ma̠ddhya̠tō hi hi ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō hi ।46) hi prā̠ṇaḥ prā̠ṇō hi hi prā̠ṇaḥ ।47) prā̠ṇa u̍tta̠ma syō̎tta̠masya̍ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa u̍tta̠masya̍ ।47) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।48) u̠tta̠masyā vāvō̎ tta̠masyō̎tta̠masyāva̍ ।48) u̠tta̠masyētyu̍t - ta̠masya̍ ।49) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।50) dya̠tyu̠tta̠ma u̍tta̠mō dya̍ti dyatyutta̠maḥ ।॥ 54 ॥ (50/59)
meaning
Through this recitation the Vedic mantras become part of the priest's very being; he carries the sacred sounds within him wherever he goes.
word by word
हृदयंHrdayamHeart
अवAvaA prefix
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
यत्YatWhich
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
तत्TatThat
गच्छतिGacchatiHe goes [to Vishnu Loka] · [In You] Merges [the whole Universe during Dissolution]
यज्YajTo Worship
अधिAdhiExpresses Above
निNiFrom previous part of word Vadini
वदVadaSpeaking, a Speaker
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
यस्यYasyaWhose · Of Whose · Of Whom
यथाYathaaAs
यस्यैवYasya-EvaWhose Alone
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
दायDaayaGiving, Presenting
कामम्KaamamAccording to wish or desire, Willingly
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
वावVaavaJust, Indeed
हिHiFor, Because
प्राणPraannaLife, Life force
उत्तमUttamaBest, Excellent
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
हृदयHrdayaHeart
जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste
ध्याDhyaaThinking, Meditating
धीDhiiTo Reflect
अधीAdhiiTo Study
पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
अन्नAnnaFood
तमTamaSignifying a High Degree
verse 55
1) उ॒त्त॒मो हि ह्यु॑त्त॒म उ॑त्त॒मो हि ।1) उ॒त्त॒म इत्यु॑त् - त॒मः ।2) हि प्रा॒णः प्रा॒णो हि हि प्रा॒णः ।3) प्रा॒णो यदि॒ यदि॑ प्रा॒णः प्रा॒णो यदि॑ ।3) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।4) यदीत॑र॒ मित॑रं॒-यँदि॒ यदीत॑रम् ।5) इत॑रं॒-यँदि॒ यदीत॑र॒ मित॑रं॒-यँदि॑ ।6) यदीत॑र॒ मित॑रं॒-यँदि॒ यदीत॑रम् ।7) इत॑र मु॒भय॑ मु॒भय॒ मित॑र॒ मित॑र मु॒भय᳚म् ।8) उ॒भय॑ मे॒वै वोभय॑ मु॒भय॑ मे॒व ।9) ए॒वाजा॒ म्यजा᳚ म्ये॒वै वाजा॑मि ।10) अजा॑मि॒ जाय॑मानो॒ जाय॑मा॒नो ऽजा॒म्यजा॑मि॒ जाय॑मानः ।11) जाय॑मानो॒ वै वै जाय॑मानो॒ जाय॑मानो॒ वै ।12) वै ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो वै वै ब्रा᳚ह्म॒णः ।13) ब्रा॒ह्म॒ण स्त्रि॒भि स्त्रि॒भि-र्ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्त्रि॒भिः ।14) त्रि॒भिर्-ऋ॑ण॒व र्ण॒वा त्रि॒भि स्त्रि॒भिर्-ऋ॑ण॒वा ।14) त्रि॒भिरिति॑ त्रि - भिः ।15) ऋ॒ण॒वा जा॑यते जायत ऋण॒व र्ण॒वा जा॑यते ।15) ऋ॒ण॒वेत्यृ॑ण - वा ।16) जा॒य॒ते॒ ब्र॒ह्म॒चर्ये॑ण ब्रह्म॒चर्ये॑ण जायते जायते ब्रह्म॒चर्ये॑ण ।17) ब्र॒ह्म॒चर्ये॒ण र्षि॑भ्य॒ ऋषि॑भ्यो ब्रह्म॒चर्ये॑ण ब्रह्म॒चर्ये॒ण र्षि॑भ्यः ।17) ब्र॒ह्म॒चर्ये॒णेति॑ ब्रह्म - चर्ये॑ण ।18) ऋषि॑भ्यो य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन र्षि॑भ्य॒ ऋषि॑भ्यो य॒ज्ञेन॑ ।18) ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑ - भ्यः॒ ।19) य॒ज्ञेन॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॑ दे॒वेभ्यः॑ ।20) दे॒वेभ्यः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ प्र॒जया᳚ ।21) प्र॒जया॑ पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ पि॒तृभ्यः॑ ।21) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।22) पि॒तृभ्य॑ ए॒ष ए॒ष पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्य॑ ए॒षः ।22) पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ - भ्यः॒ ।23) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।24) वा अ॑नृ॒णो अ॑नृ॒णो वै वा अ॑नृ॒णः ।25) अ॒नृ॒णो यो यो अ॑नृ॒णो अ॑नृ॒णो यः ।26) यः पु॒त्री पु॒त्री यो यः पु॒त्री ।27) पु॒त्री यज्वा॒ यज्वा॑ पु॒त्री पु॒त्री यज्वा᳚ ।28) यज्वा᳚ ब्रह्मचारिवा॒सी ब्र॑ह्मचारिवा॒सी यज्वा॒ यज्वा᳚ ब्रह्मचारिवा॒सी ।29) ब्र॒ह्म॒चा॒रि॒वा॒सी त-त्त-द्ब्र॑ह्मचारिवा॒सी ब्र॑ह्मचारिवा॒सी तत् ।29) ब्र॒ह्म॒चा॒रि॒वा॒सीति॑ ब्रह्मचारि - वा॒सी ।30) तद॑व॒दानै॑ रव॒दानै॒ स्त-त्तद॑व॒दानैः᳚ ।31) अ॒व॒दानै॑ रे॒वैवा व॒दानै॑ रव॒दानै॑ रे॒व ।31) अ॒व॒दानै॒रित्य॑व - दानैः᳚ ।32) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।33) अव॑ दयते दय॒ते ऽवाव॑ दयते ।34) द॒य॒ते॒ त-त्त-द्द॑यते दयते॒ तत् ।35) तद॑व॒दाना॑ना मव॒दाना॑ना॒-न्त-त्तद॑व॒दाना॑नाम् ।36) अ॒व॒दाना॑ना मवदान॒त्व म॑वदान॒त्व म॑व॒दाना॑ना मव॒दाना॑ना मवदान॒त्वम् ।36) अ॒व॒दाना॑ना॒मित्य॑व - दाना॑नाम् ।37) अ॒व॒दा॒न॒त्व-न्दे॑वासु॒रा दे॑वासु॒रा अ॑वदान॒त्व म॑वदान॒त्व-न्दे॑वासु॒राः ।37) अ॒व॒दा॒न॒त्वमित्य॑वदान - त्वम् ।38) दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता देवासु॒रा दे॑वासु॒रा-स्संयँ॑त्ताः ।38) दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः ।39) संयँ॑त्ता आस-न्नास॒-न्थ्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता आसन्न् ।39) संयँ॑त्ता॒ इति॒ सं - य॒त्ताः॒ ।40) आ॒स॒-न्ते त आ॑स-न्नास॒-न्ते ।41) ते दे॒वा दे॒वा स्ते ते दे॒वाः ।42) दे॒वा अ॒ग्नि म॒ग्नि-न्दे॒वा दे॒वा अ॒ग्निम् ।43) अ॒ग्नि म॑ब्रुव-न्नब्रुव-न्न॒ग्नि म॒ग्नि म॑ब्रुवन्न् ।44) अ॒ब्रु॒व॒-न्त्वया॒ त्वया᳚ ऽब्रुव-न्नब्रुव॒-न्त्वया᳚ ।45) त्वया॑ वी॒रेण॑ वी॒रेण॒ त्वया॒ त्वया॑ वी॒रेण॑ ।46) वी॒रेणा सु॑रा॒ नसु॑रान्. वी॒रेण॑ वी॒रेणा सु॑रान् ।47) असु॑रान॒ भ्य॑भ्य सु॑रा॒न सु॑रा न॒भि ।48) अ॒भि भ॑वाम भवामा॒ भ्य॑भि भ॑वाम ।49) भ॒वा॒मे तीति॑ भवाम भवा॒मेति॑ ।50) इति॒ स स इतीति॒ सः ।॥ 55 ॥ (50/64)
1) u̠tta̠mō hi hyu̍tta̠ma u̍tta̠mō hi ।1) u̠tta̠ma ityu̍t - ta̠maḥ ।2) hi prā̠ṇaḥ prā̠ṇō hi hi prā̠ṇaḥ ।3) prā̠ṇō yadi̠ yadi̍ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō yadi̍ ।3) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।4) yadīta̍ra̠ mita̍ra̠ṃ yadi̠ yadīta̍ram ।5) ita̍ra̠ṃ yadi̠ yadīta̍ra̠ mita̍ra̠ṃ yadi̍ ।6) yadīta̍ra̠ mita̍ra̠ṃ yadi̠ yadīta̍ram ।7) ita̍ra mu̠bhaya̍ mu̠bhaya̠ mita̍ra̠ mita̍ra mu̠bhaya̎m ।8) u̠bhaya̍ mē̠vai vōbhaya̍ mu̠bhaya̍ mē̠va ।9) ē̠vājā̠ myajā̎ myē̠vai vājā̍mi ।10) ajā̍mi̠ jāya̍mānō̠ jāya̍mā̠nō 'jā̠myajā̍mi̠ jāya̍mānaḥ ।11) jāya̍mānō̠ vai vai jāya̍mānō̠ jāya̍mānō̠ vai ।12) vai brā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇō vai vai brā̎hma̠ṇaḥ ।13) brā̠hma̠ṇa stri̠bhi stri̠bhi-rbrā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stri̠bhiḥ ।14) tri̠bhir-ṛ̍ṇa̠va rṇa̠vā tri̠bhi stri̠bhir-ṛ̍ṇa̠vā ।14) tri̠bhiriti̍ tri - bhiḥ ।15) ṛ̠ṇa̠vā jā̍yatē jāyata ṛṇa̠va rṇa̠vā jā̍yatē ।15) ṛ̠ṇa̠vētyṛ̍ṇa - vā ।16) jā̠ya̠tē̠ bra̠hma̠charyē̍ṇa brahma̠charyē̍ṇa jāyatē jāyatē brahma̠charyē̍ṇa ।17) bra̠hma̠charyē̠ṇa rṣi̍bhya̠ ṛṣi̍bhyō brahma̠charyē̍ṇa brahma̠charyē̠ṇa rṣi̍bhyaḥ ।17) bra̠hma̠charyē̠ṇēti̍ brahma - charyē̍ṇa ।18) ṛṣi̍bhyō ya̠jñēna̍ ya̠jñēna rṣi̍bhya̠ ṛṣi̍bhyō ya̠jñēna̍ ।18) ṛṣi̍bhya̠ ityṛṣi̍ - bhya̠ḥ ।19) ya̠jñēna̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।20) dē̠vēbhya̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ḥ pra̠jayā̎ ।21) pra̠jayā̍ pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pi̠tṛbhya̍ḥ ।21) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।22) pi̠tṛbhya̍ ē̠ṣa ē̠ṣa pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̍ ē̠ṣaḥ ।22) pi̠tṛbhya̠ iti̍ pi̠tṛ - bhya̠ḥ ।23) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।24) vā a̍nṛ̠ṇō a̍nṛ̠ṇō vai vā a̍nṛ̠ṇaḥ ।25) a̠nṛ̠ṇō yō yō a̍nṛ̠ṇō a̍nṛ̠ṇō yaḥ ।26) yaḥ pu̠trī pu̠trī yō yaḥ pu̠trī ।27) pu̠trī yajvā̠ yajvā̍ pu̠trī pu̠trī yajvā̎ ।28) yajvā̎ brahmachārivā̠sī bra̍hmachārivā̠sī yajvā̠ yajvā̎ brahmachārivā̠sī ।29) bra̠hma̠chā̠ri̠vā̠sī ta-tta-dbra̍hmachārivā̠sī bra̍hmachārivā̠sī tat ।29) bra̠hma̠chā̠ri̠vā̠sīti̍ brahmachāri - vā̠sī ।30) tada̍va̠dānai̍ rava̠dānai̠ sta-ttada̍va̠dānai̎ḥ ।31) a̠va̠dānai̍ rē̠vaivā va̠dānai̍ rava̠dānai̍ rē̠va ।31) a̠va̠dānai̠ritya̍va - dānai̎ḥ ।32) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।33) ava̍ dayatē daya̠tē 'vāva̍ dayatē ।34) da̠ya̠tē̠ ta-tta-dda̍yatē dayatē̠ tat ।35) tada̍va̠dānā̍nā mava̠dānā̍nā̠-nta-ttada̍va̠dānā̍nām ।36) a̠va̠dānā̍nā mavadāna̠tva ma̍vadāna̠tva ma̍va̠dānā̍nā mava̠dānā̍nā mavadāna̠tvam ।36) a̠va̠dānā̍nā̠mitya̍va - dānā̍nām ।37) a̠va̠dā̠na̠tva-ndē̍vāsu̠rā dē̍vāsu̠rā a̍vadāna̠tva ma̍vadāna̠tva-ndē̍vāsu̠rāḥ ।37) a̠va̠dā̠na̠tvamitya̍vadāna - tvam ।38) dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā dēvāsu̠rā dē̍vāsu̠rā-ssaṃya̍ttāḥ ।38) dē̠vā̠su̠rā iti̍ dēva - a̠su̠rāḥ ।39) saṃya̍ttā āsa-nnāsa̠-nthsaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā āsann ।39) saṃya̍ttā̠ iti̠ saṃ - ya̠ttā̠ḥ ।40) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sa-nnāsa̠-ntē ।41) tē dē̠vā dē̠vā stē tē dē̠vāḥ ।42) dē̠vā a̠gni ma̠gni-ndē̠vā dē̠vā a̠gnim ।43) a̠gni ma̍bruva-nnabruva-nna̠gni ma̠gni ma̍bruvann ।44) a̠bru̠va̠-ntvayā̠ tvayā̎ 'bruva-nnabruva̠-ntvayā̎ ।45) tvayā̍ vī̠rēṇa̍ vī̠rēṇa̠ tvayā̠ tvayā̍ vī̠rēṇa̍ ।46) vī̠rēṇā su̍rā̠ nasu̍rān. vī̠rēṇa̍ vī̠rēṇā su̍rān ।47) asu̍rāna̠ bhya̍bhya su̍rā̠na su̍rā na̠bhi ।48) a̠bhi bha̍vāma bhavāmā̠ bhya̍bhi bha̍vāma ।49) bha̠vā̠mē tīti̍ bhavāma bhavā̠mēti̍ ।50) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।॥ 55 ॥ (50/64)
meaning
The gods bless those who study and teach these Vedic texts; the tradition of the Taittiriya Samhita continues to be a light for all.
word by word
हिHiFor, Because
उत्तमUttamaBest, Excellent
तमःTamahDarkness
प्राणPraannaLife, Life force
यदिYadiIf
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
इतरItaraExpresses contrary idea of preceding word, Low, Vile, Expelled, Rejected
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
त्रिTriThree
जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
जयाJayaaJaya
एषःEssahHe
पितृPitrMane
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
पुत्रीPutriiDaughter
तत्TatThat
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
त्वम्TvamYou
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
सःSahHe
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
देवाDevaaDeva, God · Deva
अग्निAgniFire
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
सुराSuraaSura, Deva
अभिAbhiTowards
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
अन्नAnnaFood
ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma
भीBhiiTo Fear
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
एषEssaHe · This
यःYahHe Who
ब्रह्मचारीBrahmacaariiA Celebate
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
देवDevaDivine
असुरAsuraAsura
सम्SamTogether with
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
तTaThat
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
वीरViiraBrave or Eminent
सुरSuraDeva, God, Divinity
नाभिNaabhiNavel
साSaaShe
verse 56
1) सो᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-थ्स सो᳚ ऽब्रवीत् ।2) अ॒ब्र॒वी॒-द्वरं॒-वँर॑ मब्रवी दब्रवी॒-द्वर᳚म् ।3) वरं॑-वृँणै वृणै॒ वरं॒-वँरं॑-वृँणै ।4) वृ॒णै॒ प॒शोः प॒शो-र्वृ॑णै वृणै प॒शोः ।5) प॒शो रु॑द्धा॒र मु॑द्धा॒र-म्प॒शोः प॒शो रु॑द्धा॒रम् ।6) उ॒द्धा॒र मुदु दु॑द्धा॒र मु॑द्धा॒र मुत् ।6) उ॒द्धा॒रमित्यु॑त् - हा॒रम् ।7) उद्ध॑रै हरा॒ उदु-द्ध॑रै ।8) ह॒रा॒ इतीति॑ हरै हरा॒ इति॑ ।9) इति॒ स स इतीति॒ सः ।10) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।11) ए॒त मु॑द्धा॒र मु॑द्धा॒र मे॒त मे॒त मु॑द्धा॒रम् ।12) उ॒द्धा॒र मुदु दु॑द्धा॒र मु॑द्धा॒र मुत् ।12) उ॒द्धा॒रमित्यु॑त् - हा॒रम् ।13) उद॑हरता हर॒ तोदुद॑ हरत ।14) अ॒ह॒र॒त॒ दो-र्दोर॑हरता हरत॒ दोः ।15) दोः पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ पूर्वा॒र्धस्य॒ दो-र्दोः पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ ।16) पू॒र्वा॒र्धस्य॑ गु॒द-ङ्गु॒द-म्पू᳚र्वा॒र्धस्य॑ पूर्वा॒र्धस्य॑ गु॒दम् ।16) पू॒र्वा॒र्धस्येति॑ पूर्व - अ॒र्धस्य॑ ।17) गु॒द-म्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो गु॒द-ङ्गु॒द-म्म॑द्ध्य॒तः ।18) म॒द्ध्य॒त-श्श्रोणि॒ग्ग्॒ श्रोणि॑-म्मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त-श्श्रोणि᳚म् ।19) श्रोणि॑-ञ्जघना॒र्धस्य॑ जघना॒र्धस्य॒ श्रोणि॒ग्ग्॒ श्रोणि॑-ञ्जघना॒र्धस्य॑ ।20) ज॒घ॒ना॒र्धस्य॒ तत॒ स्ततो॑ जघना॒र्धस्य॑ जघना॒र्धस्य॒ ततः॑ ।20) ज॒घ॒ना॒र्धस्येति॑ जघन - अ॒र्धस्य॑ ।21) ततो॑ दे॒वा दे॒वा स्तत॒ स्ततो॑ दे॒वाः ।22) दे॒वा अभ॑व॒-न्नभ॑व-न्दे॒वा दे॒वा अभ॑वन्न् ।23) अभ॑व॒-न्परा॒ परा ऽभ॑व॒-न्नभ॑व॒-न्परा᳚ ।24) परा ऽसु॑रा॒ असु॑राः॒ परा॒ परा ऽसु॑राः ।25) असु॑रा॒ य-द्यदसु॑रा॒ असु॑रा॒ यत् ।26) य-त्त्र्य॒ङ्गाणा᳚-न्त्र्य॒ङ्गाणां॒-यँ-द्य-त्त्र्य॒ङ्गाणा᳚म् ।27) त्र्य॒ङ्गाणाग्ं॑ समव॒द्यति॑ समव॒द्यति॑ त्र्य॒ङ्गाणा᳚-न्त्र्य॒ङ्गाणाग्ं॑ समव॒द्यति॑ ।27) त्र्य॒ङ्गाणा॒मिति॑ त्रि - अ॒ङ्गाना᳚म् ।28) स॒म॒व॒द्यति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै समव॒द्यति॑ समव॒द्यति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै ।28) स॒म॒व॒द्यतीति॑ सं - अ॒व॒द्यति॑ ।29) भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑ति ।29) भ्रातृ॑व्याभिभूत्या॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - अ॒भि॒भू॒त्यै॒ ।30) भव॑ त्या॒त्मना॒ ऽऽत्मना॒ भव॑ति॒ भव॑ त्या॒त्मना᳚ ।31) आ॒त्मना॒ परा॒ परा॒ ऽऽत्मना॒ ऽऽत्मना॒ परा᳚ ।32) परा᳚ ऽस्यास्य॒ परा॒ परा᳚ ऽस्य ।33) अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो ऽस्यास्य॒ भ्रातृ॑व्यः ।34) भ्रातृ॑व्यो भवति भवति॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ।35) भ॒व॒ त्य॒क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या भ॑वति भव त्यक्ष्ण॒या ।36) अ॒क्ष्ण॒या ऽवावा᳚ क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या ऽव॑ ।37) अव॑ द्यति द्य॒त्यवाव॑ द्यति ।38) द्य॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्द्यति द्यति॒ तस्मा᳚त् ।39) तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या तस्मा॒-त्तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ।40) अ॒क्ष्ण॒या प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या प॒शवः॑ ।41) प॒शवो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि प॒शवः॑ प॒शवो ऽङ्गा॑नि ।42) अङ्गा॑नि॒ प्र प्राङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ प्र ।43) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।44) ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै हरन्ति हरन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।45) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।॥ 56 ॥ (45/52)॥ अ. 10 ॥
1) sō̎ 'bravī dabravī̠-thsa sō̎ 'bravīt ।2) a̠bra̠vī̠-dvara̠ṃ vara̍ mabravī dabravī̠-dvara̎m ।3) vara̍ṃ vṛṇai vṛṇai̠ vara̠ṃ vara̍ṃ vṛṇai ।4) vṛ̠ṇai̠ pa̠śōḥ pa̠śō-rvṛ̍ṇai vṛṇai pa̠śōḥ ।5) pa̠śō ru̍ddhā̠ra mu̍ddhā̠ra-mpa̠śōḥ pa̠śō ru̍ddhā̠ram ।6) u̠ddhā̠ra mudu du̍ddhā̠ra mu̍ddhā̠ra mut ।6) u̠ddhā̠ramityu̍t - hā̠ram ।7) uddha̍rai harā̠ udu-ddha̍rai ।8) ha̠rā̠ itīti̍ harai harā̠ iti̍ ।9) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।10) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।11) ē̠ta mu̍ddhā̠ra mu̍ddhā̠ra mē̠ta mē̠ta mu̍ddhā̠ram ।12) u̠ddhā̠ra mudu du̍ddhā̠ra mu̍ddhā̠ra mut ।12) u̠ddhā̠ramityu̍t - hā̠ram ।13) uda̍haratā hara̠ tōduda̍ harata ।14) a̠ha̠ra̠ta̠ dō-rdōra̍haratā harata̠ dōḥ ।15) dōḥ pū̎rvā̠rdhasya̍ pūrvā̠rdhasya̠ dō-rdōḥ pū̎rvā̠rdhasya̍ ।16) pū̠rvā̠rdhasya̍ gu̠da-ṅgu̠da-mpū̎rvā̠rdhasya̍ pūrvā̠rdhasya̍ gu̠dam ।16) pū̠rvā̠rdhasyēti̍ pūrva - a̠rdhasya̍ ।17) gu̠da-mma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō gu̠da-ṅgu̠da-mma̍ddhya̠taḥ ।18) ma̠ddhya̠ta-śśrōṇi̠gg̠ śrōṇi̍-mmaddhya̠tō ma̍ddhya̠ta-śśrōṇi̎m ।19) śrōṇi̍-ñjaghanā̠rdhasya̍ jaghanā̠rdhasya̠ śrōṇi̠gg̠ śrōṇi̍-ñjaghanā̠rdhasya̍ ।20) ja̠gha̠nā̠rdhasya̠ tata̠ statō̍ jaghanā̠rdhasya̍ jaghanā̠rdhasya̠ tata̍ḥ ।20) ja̠gha̠nā̠rdhasyēti̍ jaghana - a̠rdhasya̍ ।21) tatō̍ dē̠vā dē̠vā stata̠ statō̍ dē̠vāḥ ।22) dē̠vā abha̍va̠-nnabha̍va-ndē̠vā dē̠vā abha̍vann ।23) abha̍va̠-nparā̠ parā 'bha̍va̠-nnabha̍va̠-nparā̎ ।24) parā 'su̍rā̠ asu̍rā̠ḥ parā̠ parā 'su̍rāḥ ।25) asu̍rā̠ ya-dyadasu̍rā̠ asu̍rā̠ yat ।26) ya-ttrya̠ṅgāṇā̎-ntrya̠ṅgāṇā̠ṃ ya-dya-ttrya̠ṅgāṇā̎m ।27) trya̠ṅgāṇāgṃ̍ samava̠dyati̍ samava̠dyati̍ trya̠ṅgāṇā̎-ntrya̠ṅgāṇāgṃ̍ samava̠dyati̍ ।27) trya̠ṅgāṇā̠miti̍ tri - a̠ṅgānā̎m ।28) sa̠ma̠va̠dyati̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai samava̠dyati̍ samava̠dyati̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai ।28) sa̠ma̠va̠dyatīti̍ saṃ - a̠va̠dyati̍ ।29) bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhava̍ti ।29) bhrātṛ̍vyābhibhūtyā̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - a̠bhi̠bhū̠tyai̠ ।30) bhava̍ tyā̠tmanā̠ ''tmanā̠ bhava̍ti̠ bhava̍ tyā̠tmanā̎ ।31) ā̠tmanā̠ parā̠ parā̠ ''tmanā̠ ''tmanā̠ parā̎ ।32) parā̎ 'syāsya̠ parā̠ parā̎ 'sya ।33) a̠sya̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō 'syāsya̠ bhrātṛ̍vyaḥ ।34) bhrātṛ̍vyō bhavati bhavati̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō bhavati ।35) bha̠va̠ tya̠kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā bha̍vati bhava tyakṣṇa̠yā ।36) a̠kṣṇa̠yā 'vāvā̎ kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā 'va̍ ।37) ava̍ dyati dya̠tyavāva̍ dyati ।38) dya̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddyati dyati̠ tasmā̎t ।39) tasmā̍ dakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā tasmā̠-ttasmā̍ dakṣṇa̠yā ।40) a̠kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ ।41) pa̠śavō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'ṅgā̍ni ।42) aṅgā̍ni̠ pra prāṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ pra ।43) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।44) ha̠ra̠nti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai haranti haranti̠ prati̍ṣṭhityai ।45) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।॥ 56 ॥ (45/52)॥ a. 10 ॥
meaning
The jata-patha is a method of Vedic recitation in which each pair of words is repeated in forward, backward, and forward order to ensure accurate transmission.
word by word
उद्धारUddhaaraDeliverance
इतिItiRefers to something that precedes
सःSahHe
एतEtaCome Near, Approached
हरHaraHara, another name of Sri Shiva
पूर्वPuurvaEast
ततःTatahThen
ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
देवाDevaaDeva, God · Deva
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
यत्YatWhich
त्रिTriThree
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
अस्यAsyaOf this
अवAvaA prefix
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
प्रPraPrefix
प्रतिPratiEvery
अANot
वरVaraBoon, Excellent
वरंVaramBoon, Gift, Valuable, Precious, Most Excellent · Boon, Gift · Boon, Excellent
साSaaShe
एताम्Etaamsignifying These
पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
अर्धArdhaHalf
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
सुरSuraDeva, God, Divinity
असुरAsuraAsura
अङ्गनAngganaPlace to walk in, Yard
सम्SamTogether with
वावVaavaJust, Indeed
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
verse 57
1) मेद॑सा॒ स्रुचौ॒ स्रुचौ॒ मेद॑सा॒ मेद॑सा॒ स्रुचौ᳚ ।2) स्रुचौ॒ प्र प्र स्रुचौ॒ स्रुचौ॒ प्र ।3) प्रोर्णो᳚ त्यूर्णोति॒ प्र प्रोर्णो॑ति ।4) ऊ॒र्णो॒ति॒ मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा ऊर्णो त्यूर्णोति॒ मेदो॑रूपाः ।5) मेदो॑रूपा॒ वै वै मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा॒ वै ।5) मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑ - रू॒पाः॒ ।6) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।7) प॒शवो॑ रू॒पग्ं रू॒प-म्प॒शवः॑ प॒शवो॑ रू॒पम् ।8) रू॒प मे॒वैव रू॒पग्ं रू॒प मे॒व ।9) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।10) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।11) द॒धा॒ति॒ यू॒षन्. यू॒ष-न्द॑धाति दधाति यू॒षन्न् ।12) यू॒ष-न्न॑व॒धाया॑ व॒धाय॑ यू॒षन्. यू॒ष-न्न॑व॒धाय॑ ।13) अ॒व॒धाय॒ प्र प्राव॒धाया॑ व॒धाय॒ प्र ।13) अ॒व॒धायेत्य॑व - धाय॑ ।14) प्रोर्णो᳚ त्यूर्णोति॒ प्र प्रोर्णो॑ति ।15) ऊ॒र्णो॒ति॒ रसो॒ रस॑ ऊर्णो त्यूर्णोति॒ रसः॑ ।16) रसो॒ वै वै रसो॒ रसो॒ वै ।17) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।18) ए॒ष प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ष ए॒ष प॑शू॒नाम् ।19) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।20) य-द्यू-र्यू-र्य-द्य-द्यूः ।21) यू रस॒ग्ं॒ रसं॒-यूँ-र्यू रस᳚म् ।22) रस॑ मे॒वैव रस॒ग्ं॒ रस॑ मे॒व ।23) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।24) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।25) द॒धा॒ति॒ पा॒र्श्वेन॑ पा॒र्श्वेन॑ दधाति दधाति पा॒र्श्वेन॑ ।26) पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मं-वँ॑साहो॒म-म्पा॒र्श्वेन॑ पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मम् ।27) व॒सा॒हो॒म-म्प्र प्र व॑साहो॒मं-वँ॑साहो॒म-म्प्र ।27) व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा - हो॒मम् ।28) प्र यौ॑ति यौति॒ प्र प्र यौ॑ति ।29) यौ॒ति॒ मद्ध्य॒-म्मद्ध्यं॑-यौँति यौति॒ मद्ध्य᳚म् ।30) मद्ध्यं॒-वैँ वै मद्ध्य॒-म्मद्ध्यं॒-वैँ ।31) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।32) ए॒त-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒त दे॒त-त्प॑शू॒नाम् ।33) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।34) य-त्पा॒र्श्व-म्पा॒र्श्वं-यँ-द्य-त्पा॒र्श्वम् ।35) पा॒र्श्वग्ं रसो॒ रसः॑ पा॒र्श्व-म्पा॒र्श्वग्ं रसः॑ ।36) रस॑ ए॒ष ए॒ष रसो॒ रस॑ ए॒षः ।37) ए॒ष प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ष ए॒ष प॑शू॒नाम् ।38) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।39) य-द्वसा॒ वसा॒ य-द्य-द्वसा᳚ ।40) वसा॒ य-द्य-द्वसा॒ वसा॒ यत् ।41) य-त्पा॒र्श्वेन॑ पा॒र्श्वेन॒ य-द्य-त्पा॒र्श्वेन॑ ।42) पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मं-वँ॑साहो॒म-म्पा॒र्श्वेन॑ पा॒र्श्वेन॑ वसाहो॒मम् ।43) व॒सा॒हो॒म-म्प्र॒यौति॑ प्र॒यौति॑ वसाहो॒मं-वँ॑साहो॒म-म्प्र॒यौति॑ ।43) व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा - हो॒मम् ।44) प्र॒यौति॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः प्र॒यौति॑ प्र॒यौति॑ मद्ध्य॒तः ।44) प्र॒यौतीति॑ प्र - यौति॑ ।45) म॒द्ध्य॒त ए॒वैव म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त ए॒व ।46) ए॒व प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒वैव प॑शू॒नाम् ।47) प॒शू॒नाग्ं रस॒ग्ं॒ रस॑-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं रस᳚म् ।48) रस॑-न्दधाति दधाति॒ रस॒ग्ं॒ रस॑-न्दधाति ।49) द॒धा॒ति॒ घ्नन्ति॒ घ्नन्ति॑ दधाति दधाति॒ घ्नन्ति॑ ।50) घ्नन्ति॒ वै वै घ्नन्ति॒ घ्नन्ति॒ वै ।॥ 57 ॥ (50/55)
1) mēda̍sā̠ sruchau̠ sruchau̠ mēda̍sā̠ mēda̍sā̠ sruchau̎ ।2) sruchau̠ pra pra sruchau̠ sruchau̠ pra ।3) prōrṇō̎ tyūrṇōti̠ pra prōrṇō̍ti ।4) ū̠rṇō̠ti̠ mēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā ūrṇō tyūrṇōti̠ mēdō̍rūpāḥ ।5) mēdō̍rūpā̠ vai vai mēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā̠ vai ।5) mēdō̍rūpā̠ iti̠ mēda̍ḥ - rū̠pā̠ḥ ।6) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।7) pa̠śavō̍ rū̠pagṃ rū̠pa-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ rū̠pam ।8) rū̠pa mē̠vaiva rū̠pagṃ rū̠pa mē̠va ।9) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।10) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।11) da̠dhā̠ti̠ yū̠ṣan. yū̠ṣa-nda̍dhāti dadhāti yū̠ṣann ।12) yū̠ṣa-nna̍va̠dhāyā̍ va̠dhāya̍ yū̠ṣan. yū̠ṣa-nna̍va̠dhāya̍ ।13) a̠va̠dhāya̠ pra prāva̠dhāyā̍ va̠dhāya̠ pra ।13) a̠va̠dhāyētya̍va - dhāya̍ ।14) prōrṇō̎ tyūrṇōti̠ pra prōrṇō̍ti ।15) ū̠rṇō̠ti̠ rasō̠ rasa̍ ūrṇō tyūrṇōti̠ rasa̍ḥ ।16) rasō̠ vai vai rasō̠ rasō̠ vai ।17) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।18) ē̠ṣa pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ṣa ē̠ṣa pa̍śū̠nām ।19) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।20) ya-dyū-ryū-rya-dya-dyūḥ ।21) yū rasa̠gṃ̠ rasa̠ṃ yū-ryū rasa̎m ।22) rasa̍ mē̠vaiva rasa̠gṃ̠ rasa̍ mē̠va ।23) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।24) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।25) da̠dhā̠ti̠ pā̠rśvēna̍ pā̠rśvēna̍ dadhāti dadhāti pā̠rśvēna̍ ।26) pā̠rśvēna̍ vasāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma-mpā̠rśvēna̍ pā̠rśvēna̍ vasāhō̠mam ।27) va̠sā̠hō̠ma-mpra pra va̍sāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma-mpra ।27) va̠sā̠hō̠mamiti̍ vasā - hō̠mam ।28) pra yau̍ti yauti̠ pra pra yau̍ti ।29) yau̠ti̠ maddhya̠-mmaddhya̍ṃ yauti yauti̠ maddhya̎m ।30) maddhya̠ṃ vai vai maddhya̠-mmaddhya̠ṃ vai ।31) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।32) ē̠ta-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ta dē̠ta-tpa̍śū̠nām ।33) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।34) ya-tpā̠rśva-mpā̠rśvaṃ ya-dya-tpā̠rśvam ।35) pā̠rśvagṃ rasō̠ rasa̍ḥ pā̠rśva-mpā̠rśvagṃ rasa̍ḥ ।36) rasa̍ ē̠ṣa ē̠ṣa rasō̠ rasa̍ ē̠ṣaḥ ।37) ē̠ṣa pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ṣa ē̠ṣa pa̍śū̠nām ।38) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।39) ya-dvasā̠ vasā̠ ya-dya-dvasā̎ ।40) vasā̠ ya-dya-dvasā̠ vasā̠ yat ।41) ya-tpā̠rśvēna̍ pā̠rśvēna̠ ya-dya-tpā̠rśvēna̍ ।42) pā̠rśvēna̍ vasāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma-mpā̠rśvēna̍ pā̠rśvēna̍ vasāhō̠mam ।43) va̠sā̠hō̠ma-mpra̠yauti̍ pra̠yauti̍ vasāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma-mpra̠yauti̍ ।43) va̠sā̠hō̠mamiti̍ vasā - hō̠mam ।44) pra̠yauti̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pra̠yauti̍ pra̠yauti̍ maddhya̠taḥ ।44) pra̠yautīti̍ pra - yauti̍ ।45) ma̠ddhya̠ta ē̠vaiva ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta ē̠va ।46) ē̠va pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠vaiva pa̍śū̠nām ।47) pa̠śū̠nāgṃ rasa̠gṃ̠ rasa̍-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ rasa̎m ।48) rasa̍-ndadhāti dadhāti̠ rasa̠gṃ̠ rasa̍-ndadhāti ।49) da̠dhā̠ti̠ ghnanti̠ ghnanti̍ dadhāti dadhāti̠ ghnanti̍ ।50) ghnanti̠ vai vai ghnanti̠ ghnanti̠ vai ।॥ 57 ॥ (50/55)
meaning
The sacred fire burns on in the hearts of those who have received this tradition; the Vedic wisdom lives as long as there are devoted students.
word by word
प्रPraPrefix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
इतिItiRefers to something that precedes
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
रसRasaJuice, Nectar, Syrup
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
यत्YatWhich
रूपRuupaForm, Appearance
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वधVadhaKilling, Slaying
एषEssaHe · This
वसVasaDwelling, Residence
मध्यंMadhyam[From the Tejas of Indra came into being Her Madhya] Waist
verse 58
1) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।2) ए॒त-त्प॒शु-म्प॒शु मे॒त दे॒त-त्प॒शुम् ।3) प॒शुं-यँ-द्य-त्प॒शु-म्प॒शुं-यँत् ।4) य-थ्सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति सं.ज्ञ॒पय॑न्ति॒ य-द्य-थ्सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति ।5) सं॒.ज्ञ॒पय॑ न्त्यै॒न्द्र ऐ॒न्द्र-स्सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति सं.ज्ञ॒पय॑ न्त्यै॒न्द्रः ।5) सं॒.ज्ञ॒पय॒न्तीति॑ सं. - ज्ञ॒पय॑न्ति ।6) ऐ॒न्द्रः खलु॒ खल्वै॒न्द्र ऐ॒न्द्रः खलु॑ ।7) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।8) वै दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ वै वै दे॒वत॑या ।9) दे॒वत॑या प्रा॒णः प्रा॒णो दे॒वत॑या दे॒वत॑या प्रा॒णः ।10) प्रा॒ण ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्रः प्रा॒णः प्रा॒ण ऐ॒न्द्रः ।10) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।11) ऐ॒न्द्रो॑ ऽपा॒नो॑ ऽपा॒न ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्रो॑ ऽपा॒नः ।12) अ॒पा॒न ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्रो॑ ऽपा॒नो॑ ऽपा॒न ऐ॒न्द्रः ।12) अ॒पा॒न इत्य॑प - अ॒नः ।13) ऐ॒न्द्रः प्रा॒णः प्रा॒ण ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्रः प्रा॒णः ।14) प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे॒ अङ्गे॑अङ्गे प्रा॒णः प्रा॒णो अङ्गे॑अङ्गे ।14) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।15) अङ्गे॑अङ्गे॒ नि न्यङ्गे॑अङ्गे॒ अङ्गे॑अङ्गे॒ नि ।15) अङ्गे॑अङ्ग॒ इत्यङ्गे᳚ - अ॒ङ्गे॒ ।16) नि दे᳚द्ध्य-द्देद्ध्य॒-न्नि नि दे᳚द्ध्यत् ।17) दे॒द्ध्य॒ दितीति॑ देद्ध्य-द्देद्ध्य॒ दिति॑ ।18) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।19) आ॒ह॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वा॑हाह प्राणापा॒नौ ।20) प्रा॒णा॒पा॒ना वे॒वैव प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वे॒व ।20) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।21) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।22) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।23) द॒धा॒ति॒ देव॒ देव॑ दधाति दधाति॒ देव॑ ।24) देव॑ त्वष्ट स्त्वष्ट॒-र्देव॒ देव॑ त्वष्टः ।25) त्व॒ष्ट॒-र्भूरि॒ भूरि॑ त्वष्ट स्त्वष्ट॒-र्भूरि॑ ।26) भूरि॑ ते ते॒ भूरि॒ भूरि॑ ते ।27) ते॒ सग्ंस॒ग्ं॒ सग्ंस॑-न्ते ते॒ सग्ंस᳚म् ।28) सग्ंस॑ मेत्वेतु॒ सग्ंस॒ग्ं॒ सग्ंस॑ मेतु ।28) सग्ंस॒मिति॒ सं - स॒म् ।29) ए॒त्विती त्ये᳚त्वे॒ त्विति॑ ।30) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।31) आ॒ह॒ त्वा॒ष्ट्रा स्त्वा॒ष्ट्रा आ॑हाह त्वा॒ष्ट्राः ।32) त्वा॒ष्ट्रा हि हि त्वा॒ष्ट्रा स्त्वा॒ष्ट्रा हि ।33) हि दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ हि हि दे॒वत॑या ।34) दे॒वत॑या प॒शवः॑ प॒शवो॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या प॒शवः॑ ।35) प॒शवो॒ विषु॑रूपा॒ विषु॑रूपाः प॒शवः॑ प॒शवो॒ विषु॑रूपाः ।36) विषु॑रूपा॒ य-द्य-द्विषु॑रूपा॒ विषु॑रूपा॒ यत् ।36) विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑ - रू॒पाः॒ ।37) य-थ्सल॑क्ष्माण॒-स्सल॑क्ष्माणो॒ य-द्य-थ्सल॑क्ष्माणः ।38) सल॑क्ष्माणो॒ भव॑थ॒ भव॑थ॒ सल॑क्ष्माण॒-स्सल॑क्ष्माणो॒ भव॑थ ।38) सल॑क्ष्माण॒ इति॒ स - ल॒क्ष्मा॒णः॒ ।39) भव॒थे तीति॒ भव॑थ॒ भव॒थेति॑ ।40) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।41) आ॒ह॒ विषु॑रूपा॒ विषु॑रूपा आहाह॒ विषु॑रूपाः ।42) विषु॑रूपा॒ हि हि विषु॑रूपा॒ विषु॑रूपा॒ हि ।42) विषु॑रूपा॒ इति॒ विषु॑ - रू॒पाः॒ ।43) ह्ये॑त ए॒ते हि ह्ये॑ते ।44) ए॒ते सन्त॒-स्सन्त॑ ए॒त ए॒ते सन्तः॑ ।45) सन्त॒-स्सल॑क्ष्माण॒-स्सल॑क्ष्माण॒-स्सन्त॒-स्सन्त॒-स्सल॑क्ष्माणः ।46) सल॑क्ष्माण ए॒तर्-ह्ये॒तर्हि॒ सल॑क्ष्माण॒-स्सल॑क्ष्माण ए॒तर्हि॑ ।46) सल॑क्ष्माण॒ इति॒ स - ल॒क्ष्मा॒णः॒ ।47) ए॒तर्हि॒ भव॑न्ति॒ भव॑ न्त्ये॒तर्-ह्ये॒तर्हि॒ भव॑न्ति ।48) भव॑न्ति देव॒त्रा दे॑व॒त्रा भव॑न्ति॒ भव॑न्ति देव॒त्रा ।49) दे॒व॒त्रा यन्तं॒-यँन्त॑-न्देव॒त्रा दे॑व॒त्रा यन्त᳚म् ।49) दे॒व॒त्रेति॑ देव - त्रा ।50) यन्त॒ मव॒से ऽव॑से॒ यन्तं॒-यँन्त॒ मव॑से ।॥ 58 ॥ (50/62)
1) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।2) ē̠ta-tpa̠śu-mpa̠śu mē̠ta dē̠ta-tpa̠śum ।3) pa̠śuṃ ya-dya-tpa̠śu-mpa̠śuṃ yat ।4) ya-thsa̎m.jña̠paya̍nti saṃ.jña̠paya̍nti̠ ya-dya-thsa̎m.jña̠paya̍nti ।5) sa̠ṃ.jña̠paya̍ ntyai̠ndra ai̠ndra-ssa̎m.jña̠paya̍nti saṃ.jña̠paya̍ ntyai̠ndraḥ ।5) sa̠ṃ.jña̠paya̠ntīti̍ saṃ. - jña̠paya̍nti ।6) ai̠ndraḥ khalu̠ khalvai̠ndra ai̠ndraḥ khalu̍ ।7) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।8) vai dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ vai vai dē̠vata̍yā ।9) dē̠vata̍yā prā̠ṇaḥ prā̠ṇō dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā prā̠ṇaḥ ।10) prā̠ṇa ai̠ndra ai̠ndraḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ai̠ndraḥ ।10) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।11) ai̠ndrō̍ 'pā̠nō̍ 'pā̠na ai̠ndra ai̠ndrō̍ 'pā̠naḥ ।12) a̠pā̠na ai̠ndra ai̠ndrō̍ 'pā̠nō̍ 'pā̠na ai̠ndraḥ ।12) a̠pā̠na itya̍pa - a̠naḥ ।13) ai̠ndraḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ai̠ndra ai̠ndraḥ prā̠ṇaḥ ।14) prā̠ṇō aṅgē̍aṅgē̠ aṅgē̍aṅgē prā̠ṇaḥ prā̠ṇō aṅgē̍aṅgē ।14) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।15) aṅgē̍aṅgē̠ ni nyaṅgē̍aṅgē̠ aṅgē̍aṅgē̠ ni ।15) aṅgē̍aṅga̠ ityaṅgē̎ - a̠ṅgē̠ ।16) ni dē̎ddhya-ddēddhya̠-nni ni dē̎ddhyat ।17) dē̠ddhya̠ ditīti̍ dēddhya-ddēddhya̠ diti̍ ।18) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।19) ā̠ha̠ prā̠ṇā̠pā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vā̍hāha prāṇāpā̠nau ।20) prā̠ṇā̠pā̠nā vē̠vaiva prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vē̠va ।20) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।21) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।22) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।23) da̠dhā̠ti̠ dēva̠ dēva̍ dadhāti dadhāti̠ dēva̍ ।24) dēva̍ tvaṣṭa stvaṣṭa̠-rdēva̠ dēva̍ tvaṣṭaḥ ।25) tva̠ṣṭa̠-rbhūri̠ bhūri̍ tvaṣṭa stvaṣṭa̠-rbhūri̍ ।26) bhūri̍ tē tē̠ bhūri̠ bhūri̍ tē ।27) tē̠ sagṃsa̠gṃ̠ sagṃsa̍-ntē tē̠ sagṃsa̎m ।28) sagṃsa̍ mētvētu̠ sagṃsa̠gṃ̠ sagṃsa̍ mētu ।28) sagṃsa̠miti̠ saṃ - sa̠m ।29) ē̠tvitī tyē̎tvē̠ tviti̍ ।30) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।31) ā̠ha̠ tvā̠ṣṭrā stvā̠ṣṭrā ā̍hāha tvā̠ṣṭrāḥ ।32) tvā̠ṣṭrā hi hi tvā̠ṣṭrā stvā̠ṣṭrā hi ।33) hi dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ hi hi dē̠vata̍yā ।34) dē̠vata̍yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā pa̠śava̍ḥ ।35) pa̠śavō̠ viṣu̍rūpā̠ viṣu̍rūpāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ viṣu̍rūpāḥ ।36) viṣu̍rūpā̠ ya-dya-dviṣu̍rūpā̠ viṣu̍rūpā̠ yat ।36) viṣu̍rūpā̠ iti̠ viṣu̍ - rū̠pā̠ḥ ।37) ya-thsala̍kṣmāṇa̠-ssala̍kṣmāṇō̠ ya-dya-thsala̍kṣmāṇaḥ ।38) sala̍kṣmāṇō̠ bhava̍tha̠ bhava̍tha̠ sala̍kṣmāṇa̠-ssala̍kṣmāṇō̠ bhava̍tha ।38) sala̍kṣmāṇa̠ iti̠ sa - la̠kṣmā̠ṇa̠ḥ ।39) bhava̠thē tīti̠ bhava̍tha̠ bhava̠thēti̍ ।40) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।41) ā̠ha̠ viṣu̍rūpā̠ viṣu̍rūpā āhāha̠ viṣu̍rūpāḥ ।42) viṣu̍rūpā̠ hi hi viṣu̍rūpā̠ viṣu̍rūpā̠ hi ।42) viṣu̍rūpā̠ iti̠ viṣu̍ - rū̠pā̠ḥ ।43) hyē̍ta ē̠tē hi hyē̍tē ।44) ē̠tē santa̠-ssanta̍ ē̠ta ē̠tē santa̍ḥ ।45) santa̠-ssala̍kṣmāṇa̠-ssala̍kṣmāṇa̠-ssanta̠-ssanta̠-ssala̍kṣmāṇaḥ ।46) sala̍kṣmāṇa ē̠tar-hyē̠tarhi̠ sala̍kṣmāṇa̠-ssala̍kṣmāṇa ē̠tarhi̍ ।46) sala̍kṣmāṇa̠ iti̠ sa - la̠kṣmā̠ṇa̠ḥ ।47) ē̠tarhi̠ bhava̍nti̠ bhava̍ ntyē̠tar-hyē̠tarhi̠ bhava̍nti ।48) bhava̍nti dēva̠trā dē̍va̠trā bhava̍nti̠ bhava̍nti dēva̠trā ।49) dē̠va̠trā yanta̠ṃ yanta̍-ndēva̠trā dē̍va̠trā yanta̎m ।49) dē̠va̠trēti̍ dēva - trā ।50) yanta̠ mava̠sē 'va̍sē̠ yanta̠ṃ yanta̠ mava̍sē ।॥ 58 ॥ (50/62)
meaning
Colophon: the third patha (recitation section) of the sixth adhyaya of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita is here complete.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
सःSahHe
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
प्राणPraannaLife, Life force
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
अपानApaanaApana
निNiFrom previous part of word Vadini
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
देवंDevamDeva, God · God · [I reverentially bow down to the] Divine Lord
भूरिBhuuri(And how can we describe Your great Power which diminishes the Power of the) numerous (Asuras?) · Abundant, Many, Numerous · Much, Abundant
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
सम्SamTogether with
हिHiFor, Because
यत्YatWhich
एतेEteThese
सन्तSantaSaint
भवन्तिBhavantiBecome
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
त्राTraaProtector, Defender
देवताDevataaDivinity
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
अन्नAnnaFood
पानPaanaDrinking, Drink
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवDevaDivine
रूपRuupaForm, Appearance
साSaaShe
लक्ष्मणLakssmannaLakshmana, the younger brother of Sri Rama
verse 59
1) अव॑से॒ सखा॑य॒-स्सखा॒यो ऽव॒से ऽव॑से॒ सखा॑यः ।2) सखा॒यो ऽन्वनु॒ सखा॑य॒-स्सखा॒यो ऽनु॑ ।3) अनु॑ त्वा॒ त्वा ऽन्वनु॑ त्वा ।4) त्वा॒ मा॒ता मा॒ता त्वा᳚ त्वा मा॒ता ।5) मा॒ता पि॒तरः॑ पि॒तरो॑ मा॒ता मा॒ता पि॒तरः॑ ।6) पि॒तरो॑ मदन्तु मदन्तु पि॒तरः॑ पि॒तरो॑ मदन्तु ।7) म॒द॒-न्त्वितीति॑ मदन्तु मद॒-न्त्विति॑ ।8) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।9) आ॒हा नु॑मत॒ मनु॑मत माहा॒ हानु॑मतम् ।10) अनु॑मत मे॒वै वानु॑मत॒ मनु॑मत मे॒व ।10) अनु॑मत॒मित्यनु॑ - म॒त॒म् ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।12) ए॒न॒-म्मा॒त्रा मा॒त्रैन॑ मेन-म्मा॒त्रा ।13) मा॒त्रा पि॒त्रा पि॒त्रा मा॒त्रा मा॒त्रा पि॒त्रा ।14) पि॒त्रा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्पि॒त्रा पि॒त्रा सु॑व॒र्गम् ।15) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।15) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।16) लो॒क-ङ्ग॑मयति गमयति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयति ।17) ग॒म॒य॒ त्य॒र्ध॒र्चे᳚ ऽर्ध॒र्चे ग॑मयति गमय त्यर्ध॒र्चे ।18) अ॒र्ध॒र्चे व॑साहो॒मं-वँ॑साहो॒म म॑र्ध॒र्चे᳚ ऽर्ध॒र्चे व॑साहो॒मम् ।18) अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध - ऋ॒चे ।19) व॒सा॒हो॒म-ञ्जु॑होति जुहोति वसाहो॒मं-वँ॑साहो॒म-ञ्जु॑होति ।19) व॒सा॒हो॒ममिति॑ वसा - हो॒मम् ।20) जु॒हो॒ त्य॒सा व॒सौ जु॑होति जुहो त्य॒सौ ।21) अ॒सौ वै वा अ॒सा व॒सौ वै ।22) वा अ॑र्ध॒र्चो᳚ ऽर्ध॒र्चो वै वा अ॑र्ध॒र्चः ।23) अ॒र्ध॒र्च इ॒य मि॒य म॑र्ध॒र्चो᳚ ऽर्ध॒र्च इ॒यम् ।23) अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध - ऋ॒चः ।24) इ॒य म॑र्ध॒र्चो᳚ ऽर्ध॒र्च इ॒य मि॒य म॑र्ध॒र्चः ।25) अ॒र्ध॒र्च इ॒मे इ॒मे अ॑र्ध॒र्चो᳚ ऽर्ध॒र्च इ॒मे ।25) अ॒र्ध॒र्च इत्य॑र्ध - ऋ॒चः ।26) इ॒मे ए॒वैवेमे इ॒मे ए॒व ।26) इ॒मे इती॒मे ।27) ए॒व रसे॑न॒ रसे॑नै॒ वैव रसे॑न ।28) रसे॑ना नक्त्य नक्ति॒ रसे॑न॒ रसे॑ना नक्ति ।29) अ॒न॒क्ति॒ दिशो॒ दिशो॑ ऽन-क्त्यनक्ति॒ दिशः॑ ।30) दिशो॑ जुहोति जुहोति॒ दिशो॒ दिशो॑ जुहोति ।31) जु॒हो॒ति॒ दिशो॒ दिशो॑ जुहोति जुहोति॒ दिशः॑ ।32) दिश॑ ए॒वैव दिशो॒ दिश॑ ए॒व ।33) ए॒व रसे॑न॒ रसे॑नै॒ वैव रसे॑न ।34) रसे॑ना नक्त्य नक्ति॒ रसे॑न॒ रसे॑ना नक्ति ।35) अ॒न॒-क्त्यथो॒ अथो॑ अन-क्त्यन॒-क्त्यथो᳚ ।36) अथो॑ दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो ऽथो॒ अथो॑ दि॒ग्भ्यः ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) दि॒ग्भ्य ए॒वैव दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य ए॒व ।37) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।38) ए॒वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒वै वोर्ज᳚म् ।39) ऊर्ज॒ग्ं॒ रस॒ग्ं॒ रस॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ग्ं॒ रस᳚म् ।40) रस॒ मवाव॒ रस॒ग्ं॒ रस॒ मव॑ ।41) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।42) रु॒न्धे॒ प्रा॒णा॒पा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ रु॑न्धे रुन्धे प्राणापा॒नौ ।43) प्रा॒णा॒पा॒नौ वै वै प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ वै ।43) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।44) वा ए॒ता वे॒तौ वै वा ए॒तौ ।45) ए॒तौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ता वे॒तौ प॑शू॒नाम् ।46) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।47) य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्यम् ।48) पृ॒ष॒दा॒ज्यं-वाँ॑नस्प॒त्या वा॑नस्प॒त्याः पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-वाँ॑नस्प॒त्याः ।48) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।49) वा॒न॒स्प॒त्याः खलु॒ खलु॑ वानस्प॒त्या वा॑नस्प॒त्याः खलु॑ ।50) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।॥ 59 ॥ (50/61)
1) ava̍sē̠ sakhā̍ya̠-ssakhā̠yō 'va̠sē 'va̍sē̠ sakhā̍yaḥ ।2) sakhā̠yō 'nvanu̠ sakhā̍ya̠-ssakhā̠yō 'nu̍ ।3) anu̍ tvā̠ tvā 'nvanu̍ tvā ।4) tvā̠ mā̠tā mā̠tā tvā̎ tvā mā̠tā ।5) mā̠tā pi̠tara̍ḥ pi̠tarō̍ mā̠tā mā̠tā pi̠tara̍ḥ ।6) pi̠tarō̍ madantu madantu pi̠tara̍ḥ pi̠tarō̍ madantu ।7) ma̠da̠-ntvitīti̍ madantu mada̠-ntviti̍ ।8) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।9) ā̠hā nu̍mata̠ manu̍mata māhā̠ hānu̍matam ।10) anu̍mata mē̠vai vānu̍mata̠ manu̍mata mē̠va ।10) anu̍mata̠mityanu̍ - ma̠ta̠m ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।12) ē̠na̠-mmā̠trā mā̠traina̍ mēna-mmā̠trā ।13) mā̠trā pi̠trā pi̠trā mā̠trā mā̠trā pi̠trā ।14) pi̠trā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-mpi̠trā pi̠trā su̍va̠rgam ।15) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।15) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।16) lō̠ka-ṅga̍mayati gamayati lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayati ।17) ga̠ma̠ya̠ tya̠rdha̠rchē̎ 'rdha̠rchē ga̍mayati gamaya tyardha̠rchē ।18) a̠rdha̠rchē va̍sāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma ma̍rdha̠rchē̎ 'rdha̠rchē va̍sāhō̠mam ।18) a̠rdha̠rcha itya̍rdha - ṛ̠chē ।19) va̠sā̠hō̠ma-ñju̍hōti juhōti vasāhō̠maṃ va̍sāhō̠ma-ñju̍hōti ।19) va̠sā̠hō̠mamiti̍ vasā - hō̠mam ।20) ju̠hō̠ tya̠sā va̠sau ju̍hōti juhō tya̠sau ।21) a̠sau vai vā a̠sā va̠sau vai ।22) vā a̍rdha̠rchō̎ 'rdha̠rchō vai vā a̍rdha̠rchaḥ ।23) a̠rdha̠rcha i̠ya mi̠ya ma̍rdha̠rchō̎ 'rdha̠rcha i̠yam ।23) a̠rdha̠rcha itya̍rdha - ṛ̠chaḥ ।24) i̠ya ma̍rdha̠rchō̎ 'rdha̠rcha i̠ya mi̠ya ma̍rdha̠rchaḥ ।25) a̠rdha̠rcha i̠mē i̠mē a̍rdha̠rchō̎ 'rdha̠rcha i̠mē ।25) a̠rdha̠rcha itya̍rdha - ṛ̠chaḥ ।26) i̠mē ē̠vaivēmē i̠mē ē̠va ।26) i̠mē itī̠mē ।27) ē̠va rasē̍na̠ rasē̍nai̠ vaiva rasē̍na ।28) rasē̍nā naktya nakti̠ rasē̍na̠ rasē̍nā nakti ।29) a̠na̠kti̠ diśō̠ diśō̍ 'na-ktyanakti̠ diśa̍ḥ ।30) diśō̍ juhōti juhōti̠ diśō̠ diśō̍ juhōti ।31) ju̠hō̠ti̠ diśō̠ diśō̍ juhōti juhōti̠ diśa̍ḥ ।32) diśa̍ ē̠vaiva diśō̠ diśa̍ ē̠va ।33) ē̠va rasē̍na̠ rasē̍nai̠ vaiva rasē̍na ।34) rasē̍nā naktya nakti̠ rasē̍na̠ rasē̍nā nakti ।35) a̠na̠-ktyathō̠ athō̍ ana-ktyana̠-ktyathō̎ ।36) athō̍ di̠gbhyō di̠gbhyō 'thō̠ athō̍ di̠gbhyaḥ ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) di̠gbhya ē̠vaiva di̠gbhyō di̠gbhya ē̠va ।37) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।38) ē̠vōrja̠ mūrja̍ mē̠vai vōrja̎m ।39) ūrja̠gṃ̠ rasa̠gṃ̠ rasa̠ mūrja̠ mūrja̠gṃ̠ rasa̎m ।40) rasa̠ mavāva̠ rasa̠gṃ̠ rasa̠ mava̍ ।41) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।42) ru̠ndhē̠ prā̠ṇā̠pā̠nau prā̍ṇāpā̠nau ru̍ndhē rundhē prāṇāpā̠nau ।43) prā̠ṇā̠pā̠nau vai vai prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau vai ।43) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।44) vā ē̠tā vē̠tau vai vā ē̠tau ।45) ē̠tau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠tā vē̠tau pa̍śū̠nām ।46) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।47) ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyam ।48) pṛ̠ṣa̠dā̠jyaṃ vā̍naspa̠tyā vā̍naspa̠tyāḥ pṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ vā̍naspa̠tyāḥ ।48) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।49) vā̠na̠spa̠tyāḥ khalu̠ khalu̍ vānaspa̠tyā vā̍naspa̠tyāḥ khalu̍ ।50) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।॥ 59 ॥ (50/61)
meaning
Thus the jata-patha recitation of the chatvala-dhishniya section of the Taittiriya Samhita ends, fulfilling the purpose of preserving the sacred sound.
word by word
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
माताMaataaMother
पितरःPitarahAncestor
पितरोPitaroAncestor
मात्राMaatraaMaatras of Om
गम्GamTo Go
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
इयंIyamShe
इयम्IyamShe
इमेImeThese
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
दिशDishaDirection
इतिItiRefers to something that precedes
रसRasaJuice, Nectar, Syrup
अवAvaA prefix
प्राणPraannaLife, Life force
एताEtaaThese
एतौEtauThese
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
आवासAavaasaAbode, Dwelling
मातMaataMother
अहAhaparticle implying ascertainment
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
मात्रMaatraMeasure of
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
वसVasaDwelling, Residence
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वावVaavaJust, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
यत्YatWhich
verse 60
1) वै दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ वै वै दे॒वत॑या ।2) दे॒वत॑या प॒शवः॑ प॒शवो॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या प॒शवः॑ ।3) प॒शवो॒ य-द्य-त्प॒शवः॑ प॒शवो॒ यत् ।4) य-त्पृ॑षदा॒ज्यस्य॑ पृषदा॒ज्यस्य॒ य-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्यस्य॑ ।5) पृ॒ष॒दा॒ज्य स्यो॑प॒हत्यो॑ प॒हत्य॑ पृषदा॒ज्यस्य॑ पृषदा॒ज्य स्यो॑प॒हत्य॑ ।5) पृ॒ष॒दा॒ज्यस्येति॑ पृषत् - आ॒ज्यस्य॑ ।6) उ॒प॒हत्या हाहो॑प॒ह त्यो॑प॒हत्याह॑ ।6) उ॒प॒हत्येत्यु॑प - हत्य॑ ।7) आह॒ वन॒स्पत॑ये॒ वन॒स्पत॑य॒ आहाह॒ वन॒स्पत॑ये ।8) वन॒स्पत॒ये ऽन्वनु॒ वन॒स्पत॑ये॒ वन॒स्पत॒ये ऽनु॑ ।9) अनु॑ ब्रूहि ब्रू॒ह्यन् वनु॑ ब्रूहि ।10) ब्रू॒हि॒ वन॒स्पत॑ये॒ वन॒स्पत॑ये ब्रूहि ब्रूहि॒ वन॒स्पत॑ये ।11) वन॒स्पत॑ये॒ प्र प्र वण॒स्पत॑ये॒ वन॒स्पत॑ये॒ प्र ।12) प्रेष्ये᳚ ष्य॒ प्र प्रेष्य॑ ।13) इ॒ष्ये तीती᳚ष्ये॒ ष्येति॑ ।14) इति॑ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वितीति॑ प्राणापा॒नौ ।15) प्रा॒णा॒पा॒ना वे॒वैव प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वे॒व ।15) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।16) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।17) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।18) द॒धा॒ त्य॒न्यस्या᳚न्यस्या॒ न्यस्या᳚न्यस्य दधाति दधा त्य॒न्यस्या᳚न्यस्य ।19) अ॒न्यस्या᳚न्यस्य समव॒त्तग्ं स॑मव॒त्त म॒न्यस्या᳚न्यस्या॒ न्यस्या᳚न्यस्य समव॒त्तम् ।19) अ॒न्यस्या᳚न्य॒स्येत्य॒न्यस्य॑ - अ॒न्य॒स्य॒ ।20) स॒म॒व॒त्तग्ं स॒मव॑द्यति स॒मव॑द्यति समव॒त्तग्ं स॑मव॒त्तग्ं स॒मव॑द्यति ।20) स॒म॒व॒त्तमिति॑ सं - अ॒व॒त्तम् ।21) स॒मव॑द्यति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्स॒मव॑द्यति स॒मव॑द्यति॒ तस्मा᳚त् ।21) स॒मव॑द्य॒तीति॑ सं - अव॑द्यति ।22) तस्मा॒-न्नाना॑रूपा॒ नाना॑रूपा॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-न्नाना॑रूपाः ।23) नाना॑रूपाः प॒शवः॑ प॒शवो॒ नाना॑रूपा॒ नाना॑रूपाः प॒शवः॑ ।23) नाना॑रूपा॒ इति॒ नाना᳚ - रू॒पाः॒ ।24) प॒शवो॑ यू॒ष्णा यू॒ष्णा प॒शवः॑ प॒शवो॑ यू॒ष्णा ।25) यू॒ष्णोपोप॑ यू॒ष्णा यू॒ष्णोप॑ ।26) उप॑ सिञ्चति सिञ्च॒ त्युपोप॑ सिञ्चति ।27) सि॒ञ्च॒ति॒ रसो॒ रसः॑ सिञ्चति सिञ्चति॒ रसः॑ ।28) रसो॒ वै वै रसो॒ रसो॒ वै ।29) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।30) ए॒ष प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ष ए॒ष प॑शू॒नाम् ।31) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।32) य-द्यू-र्यू-र्य-द्य-द्यूः ।33) यू रस॒ग्ं॒ रसं॒-यूँ-र्यू रस᳚म् ।34) रस॑ मे॒वैव रस॒ग्ं॒ रस॑ मे॒व ।35) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।36) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।37) द॒धा॒तीडा॒ मिडा᳚-न्दधाति दधा॒तीडा᳚म् ।38) इडा॒ मुपोपेडा॒ मिडा॒ मुप॑ ।39) उप॑ ह्वयते ह्वयत॒ उपोप॑ ह्वयते ।40) ह्व॒य॒ते॒ प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ह्वयते ह्वयते प॒शवः॑ ।41) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।42) वा इडेडा॒ वै वा इडा᳚ ।43) इडा॑ प॒शू-न्प॒शूनि डेडा॑ प॒शून् ।44) प॒शूने॒ वैव प॒शू-न्प॒शूने॒व ।45) ए॒वोपो पै॒वै वोप॑ ।46) उप॑ ह्वयते ह्वयत॒ उपोप॑ ह्वयते ।47) ह्व॒य॒ते॒ च॒तु श्च॒तुर्-ह्व॑यते ह्वयते च॒तुः ।48) च॒तु रुपोप॑ च॒तु श्च॒तु रुप॑ ।49) उप॑ ह्वयते ह्वयत॒ उपोप॑ ह्वयते ।50) ह्व॒य॒ते॒ चतु॑ष्पा द॒श्चतु॑ष्पादो ह्वयते ह्वयते॒ चतु॑ष्पादः ।॥ 60 ॥ (50/57)
1) vai dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ vai vai dē̠vata̍yā ।2) dē̠vata̍yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā pa̠śava̍ḥ ।3) pa̠śavō̠ ya-dya-tpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ yat ।4) ya-tpṛ̍ṣadā̠jyasya̍ pṛṣadā̠jyasya̠ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyasya̍ ।5) pṛ̠ṣa̠dā̠jya syō̍pa̠hatyō̍ pa̠hatya̍ pṛṣadā̠jyasya̍ pṛṣadā̠jya syō̍pa̠hatya̍ ।5) pṛ̠ṣa̠dā̠jyasyēti̍ pṛṣat - ā̠jyasya̍ ।6) u̠pa̠hatyā hāhō̍pa̠ha tyō̍pa̠hatyāha̍ ।6) u̠pa̠hatyētyu̍pa - hatya̍ ।7) āha̠ vana̠spata̍yē̠ vana̠spata̍ya̠ āhāha̠ vana̠spata̍yē ।8) vana̠spata̠yē 'nvanu̠ vana̠spata̍yē̠ vana̠spata̠yē 'nu̍ ।9) anu̍ brūhi brū̠hyan vanu̍ brūhi ।10) brū̠hi̠ vana̠spata̍yē̠ vana̠spata̍yē brūhi brūhi̠ vana̠spata̍yē ।11) vana̠spata̍yē̠ pra pra vaṇa̠spata̍yē̠ vana̠spata̍yē̠ pra ।12) prēṣyē̎ ṣya̠ pra prēṣya̍ ।13) i̠ṣyē tītī̎ṣyē̠ ṣyēti̍ ।14) iti̍ prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vitīti̍ prāṇāpā̠nau ।15) prā̠ṇā̠pā̠nā vē̠vaiva prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vē̠va ।15) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।16) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।17) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।18) da̠dhā̠ tya̠nyasyā̎nyasyā̠ nyasyā̎nyasya dadhāti dadhā tya̠nyasyā̎nyasya ।19) a̠nyasyā̎nyasya samava̠ttagṃ sa̍mava̠tta ma̠nyasyā̎nyasyā̠ nyasyā̎nyasya samava̠ttam ।19) a̠nyasyā̎nya̠syētya̠nyasya̍ - a̠nya̠sya̠ ।20) sa̠ma̠va̠ttagṃ sa̠mava̍dyati sa̠mava̍dyati samava̠ttagṃ sa̍mava̠ttagṃ sa̠mava̍dyati ।20) sa̠ma̠va̠ttamiti̍ saṃ - a̠va̠ttam ।21) sa̠mava̍dyati̠ tasmā̠-ttasmā̎-thsa̠mava̍dyati sa̠mava̍dyati̠ tasmā̎t ।21) sa̠mava̍dya̠tīti̍ saṃ - ava̍dyati ।22) tasmā̠-nnānā̍rūpā̠ nānā̍rūpā̠ stasmā̠-ttasmā̠-nnānā̍rūpāḥ ।23) nānā̍rūpāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ nānā̍rūpā̠ nānā̍rūpāḥ pa̠śava̍ḥ ।23) nānā̍rūpā̠ iti̠ nānā̎ - rū̠pā̠ḥ ।24) pa̠śavō̍ yū̠ṣṇā yū̠ṣṇā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ yū̠ṣṇā ।25) yū̠ṣṇōpōpa̍ yū̠ṣṇā yū̠ṣṇōpa̍ ।26) upa̍ siñchati siñcha̠ tyupōpa̍ siñchati ।27) si̠ñcha̠ti̠ rasō̠ rasa̍-ssiñchati siñchati̠ rasa̍ḥ ।28) rasō̠ vai vai rasō̠ rasō̠ vai ।29) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।30) ē̠ṣa pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ṣa ē̠ṣa pa̍śū̠nām ।31) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।32) ya-dyū-ryū-rya-dya-dyūḥ ।33) yū rasa̠gṃ̠ rasa̠ṃ yū-ryū rasa̎m ।34) rasa̍ mē̠vaiva rasa̠gṃ̠ rasa̍ mē̠va ।35) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।36) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।37) da̠dhā̠tīḍā̠ miḍā̎-ndadhāti dadhā̠tīḍā̎m ।38) iḍā̠ mupōpēḍā̠ miḍā̠ mupa̍ ।39) upa̍ hvayatē hvayata̠ upōpa̍ hvayatē ।40) hva̠ya̠tē̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ hvayatē hvayatē pa̠śava̍ḥ ।41) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।42) vā iḍēḍā̠ vai vā iḍā̎ ।43) iḍā̍ pa̠śū-npa̠śūni ḍēḍā̍ pa̠śūn ।44) pa̠śūnē̠ vaiva pa̠śū-npa̠śūnē̠va ।45) ē̠vōpō pai̠vai vōpa̍ ।46) upa̍ hvayatē hvayata̠ upōpa̍ hvayatē ।47) hva̠ya̠tē̠ cha̠tu ścha̠tur-hva̍yatē hvayatē cha̠tuḥ ।48) cha̠tu rupōpa̍ cha̠tu ścha̠tu rupa̍ ।49) upa̍ hvayatē hvayata̠ upōpa̍ hvayatē ।50) hva̠ya̠tē̠ chatu̍ṣpā da̠śchatu̍ṣpādō hvayatē hvayatē̠ chatu̍ṣpādaḥ ।॥ 60 ॥ (50/57)
meaning
May all who study and recite these Vedic texts be blessed with long life, good progeny, wealth, and ultimately liberation — this is the fruit of this patha.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
यत्YatWhich
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
प्रPraPrefix
इतिItiRefers to something that precedes
प्राणPraannaLife, Life force
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
सःSahHe
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
नानाNaanaaVarious, Different
उपUpaNear to
रसRasaJuice, Nectar, Syrup
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
रुपRupaForm
देवताDevataaDivinity
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दधDadhaGiving
अन्यAnyaOther
सम्SamTogether with
रूपRuupaForm, Appearance
एषEssaHe · This
verse 61
1) चतु॑ष्पादो॒ हि हि चतु॑ष्पाद॒ श्चतु॑ष्पादो॒ हि ।1) चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑ - पा॒दः॒ ।2) हि प॒शवः॑ प॒शवो॒ हि हि प॒शवः॑ ।3) प॒शवो॒ यं-यँ-म्प॒शवः॑ प॒शवो॒ यम् ।4) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।5) का॒मये॑ता प॒शु र॑प॒शुः का॒मये॑त का॒मये॑ता प॒शुः ।6) अ॒प॒शु-स्स्या᳚-थ्स्या दप॒शु र॑प॒शु-स्स्या᳚त् ।7) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।8) इत्य॑ मे॒दस्क॑ ममे॒दस्क॒ मिती त्य॑मे॒दस्क᳚म् ।9) अ॒मे॒दस्क॒-न्तस्मै॒ तस्मा॑ अमे॒दस्क॑ ममे॒दस्क॒-न्तस्मै᳚ ।9) अ॒मे॒दस्क॒मित्य॑मे॒दः - क॒म् ।10) तस्मा॒ आ तस्मै॒ तस्मा॒ आ ।11) आ द॑द्ध्या-द्दद्ध्या॒दा द॑द्ध्यात् ।12) द॒द्ध्या॒-न्मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा दद्ध्या-द्दद्ध्या॒-न्मेदो॑रूपाः ।13) मेदो॑रूपा॒ वै वै मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा॒ वै ।13) मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑ - रू॒पाः॒ ।14) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।15) प॒शवो॑ रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ प॒शवः॑ प॒शवो॑ रू॒पेण॑ ।16) रू॒पेणै॒ वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।17) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।18) ए॒न॒-म्प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्य॑ एन मेन-म्प॒शुभ्यः॑ ।19) प॒शुभ्यो॒ नि-र्णिष् प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्यो॒ निः ।19) प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु - भ्यः॒ ।20) नि-र्भ॑जति भजति॒ नि-र्णि-र्भ॑जति ।21) भ॒ज॒ त्य॒प॒शु र॑प॒शु-र्भ॑जति भज त्यप॒शुः ।22) अ॒प॒शु रे॒वै वाप॒शु र॑प॒शु रे॒व ।23) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।24) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।25) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।26) का॒मये॑त पशु॒मा-न्प॑शु॒मान् का॒मये॑त का॒मये॑त पशु॒मान् ।27) प॒शु॒मा-न्थ्स्या᳚-थ्स्या-त्पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्स्या᳚त् ।27) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।28) स्या॒दि तीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।29) इति॒ मेद॑स्व॒-न्मेद॑स्व॒ दितीति॒ मेद॑स्वत् ।30) मेद॑स्व॒-त्तस्मै॒ तस्मै॒ मेद॑स्व॒-न्मेद॑स्व॒-त्तस्मै᳚ ।31) तस्मा॒ आ तस्मै॒ तस्मा॒ आ ।32) आ द॑द्ध्या-द्दद्ध्या॒दा द॑द्ध्यात् ।33) द॒द्ध्या॒-न्मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा दद्ध्या-द्दद्ध्या॒-न्मेदो॑रूपाः ।34) मेदो॑रूपा॒ वै वै मेदो॑रूपा॒ मेदो॑रूपा॒ वै ।34) मेदो॑रूपा॒ इति॒ मेदः॑ - रू॒पाः॒ ।35) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।36) प॒शवो॑ रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ प॒शवः॑ प॒शवो॑ रू॒पेण॑ ।37) रू॒पेणै॒ वैव रू॒पेण॑ रू॒पे णै॒व ।38) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।39) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।40) प॒शून वाव॑ प॒शू-न्प॒शूनव॑ ।41) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।42) रु॒न्धे॒ प॒शु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्रु॑न्धे रुन्धे पशु॒मान् ।43) प॒शु॒मा ने॒वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒माने॒व ।43) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।44) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।45) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्भवति भवति प्र॒जाप॑तिः ।46) प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्य॒ज्ञम् ।46) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।47) य॒ज्ञ म॑सृजता सृजत य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ म॑सृजत ।48) अ॒सृ॒ज॒त॒ स सो॑ ऽसृजता सृजत॒ सः ।49) स आज्य॒ माज्य॒ग्ं॒ स स आज्य᳚म् ।50) आज्य॑-म्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दाज्य॒ माज्य॑-म्पु॒रस्ता᳚त् ।॥ 61 ॥ (50/58)
1) chatu̍ṣpādō̠ hi hi chatu̍ṣpāda̠ śchatu̍ṣpādō̠ hi ।1) chatu̍ṣpāda̠ iti̠ chatu̍ḥ - pā̠da̠ḥ ।2) hi pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ hi hi pa̠śava̍ḥ ।3) pa̠śavō̠ yaṃ ya-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ yam ।4) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।5) kā̠mayē̍tā pa̠śu ra̍pa̠śuḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍tā pa̠śuḥ ।6) a̠pa̠śu-ssyā̎-thsyā dapa̠śu ra̍pa̠śu-ssyā̎t ।7) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।8) itya̍ mē̠daska̍ mamē̠daska̠ mitī tya̍mē̠daska̎m ।9) a̠mē̠daska̠-ntasmai̠ tasmā̍ amē̠daska̍ mamē̠daska̠-ntasmai̎ ।9) a̠mē̠daska̠mitya̍mē̠daḥ - ka̠m ।10) tasmā̠ ā tasmai̠ tasmā̠ ā ।11) ā da̍ddhyā-ddaddhyā̠dā da̍ddhyāt ।12) da̠ddhyā̠-nmēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā daddhyā-ddaddhyā̠-nmēdō̍rūpāḥ ।13) mēdō̍rūpā̠ vai vai mēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā̠ vai ।13) mēdō̍rūpā̠ iti̠ mēda̍ḥ - rū̠pā̠ḥ ।14) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।15) pa̠śavō̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ rū̠pēṇa̍ ।16) rū̠pēṇai̠ vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।17) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।18) ē̠na̠-mpa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍ ēna mēna-mpa̠śubhya̍ḥ ।19) pa̠śubhyō̠ ni-rṇiṣ pa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhyō̠ niḥ ।19) pa̠śubhya̠ iti̍ pa̠śu - bhya̠ḥ ।20) ni-rbha̍jati bhajati̠ ni-rṇi-rbha̍jati ।21) bha̠ja̠ tya̠pa̠śu ra̍pa̠śu-rbha̍jati bhaja tyapa̠śuḥ ।22) a̠pa̠śu rē̠vai vāpa̠śu ra̍pa̠śu rē̠va ।23) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।24) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।25) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।26) kā̠mayē̍ta paśu̠mā-npa̍śu̠mān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta paśu̠mān ।27) pa̠śu̠mā-nthsyā̎-thsyā-tpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎t ।27) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।28) syā̠di tīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।29) iti̠ mēda̍sva̠-nmēda̍sva̠ ditīti̠ mēda̍svat ।30) mēda̍sva̠-ttasmai̠ tasmai̠ mēda̍sva̠-nmēda̍sva̠-ttasmai̎ ।31) tasmā̠ ā tasmai̠ tasmā̠ ā ।32) ā da̍ddhyā-ddaddhyā̠dā da̍ddhyāt ।33) da̠ddhyā̠-nmēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā daddhyā-ddaddhyā̠-nmēdō̍rūpāḥ ।34) mēdō̍rūpā̠ vai vai mēdō̍rūpā̠ mēdō̍rūpā̠ vai ।34) mēdō̍rūpā̠ iti̠ mēda̍ḥ - rū̠pā̠ḥ ।35) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।36) pa̠śavō̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ rū̠pēṇa̍ ।37) rū̠pēṇai̠ vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pē ṇai̠va ।38) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।39) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।40) pa̠śūna vāva̍ pa̠śū-npa̠śūnava̍ ।41) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।42) ru̠ndhē̠ pa̠śu̠mā-npa̍śu̠mā-nru̍ndhē rundhē paśu̠mān ।43) pa̠śu̠mā nē̠vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mānē̠va ।43) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।44) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।45) bha̠va̠ti̠ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rbhavati bhavati pra̠jāpa̍tiḥ ।46) pra̠jāpa̍ti-rya̠jñaṃ ya̠jña-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rya̠jñam ।46) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।47) ya̠jña ma̍sṛjatā sṛjata ya̠jñaṃ ya̠jña ma̍sṛjata ।48) a̠sṛ̠ja̠ta̠ sa sō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ saḥ ।49) sa ājya̠ mājya̠gṃ̠ sa sa ājya̎m ।50) ājya̍-mpu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ dājya̠ mājya̍-mpu̠rastā̎t ।॥ 61 ॥ (50/58)
meaning
Colophon: this is the jata-patha of section 6.3 of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita — the sacred recitation is complete.
word by word
हिHiFor, Because
इतिItiRefers to something that precedes
पादPaadaFoot
पशुPashuBeing
इत्यItyaTo be gone to or towards
कम्KamHappiness, Bliss
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
तस्मैTasmaiTo Him
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
निNiFrom previous part of word Vadini
भजतिBhajatiWorshipped · (That very splendour Your Devotees indeed) Worship · Worship
भजBhajaRemember with Devotion, Worship
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
मान्MaanTo Honour, Respect
रूपेRuupeForm
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
यज्ञYajnyaSacrifice
सःSahHe
पदPadaFoot
यंYamWhenever
कंKamWhere
अANot
रूपRuupaForm, Appearance
एणEnnaBeautiful Black Deer
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
नैवNa-IvaNot Indeed · (Under Your Refuge, one's Life) indeed cannot (go Astray and become afflicted with Fear) · No Other Indeed
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
साSaaShe
verse 62
1) पु॒रस्ता॑ दसृजता सृजत पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दसृजत ।2) अ॒सृ॒ज॒त॒ प॒शु-म्प॒शु म॑सृजता सृजत प॒शुम् ।3) प॒शु-म्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः प॒शु-म्प॒शु-म्म॑द्ध्य॒तः ।4) म॒द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्य-म्म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्यम् ।5) पृ॒ष॒दा॒ज्य-म्प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒श्चात् ।5) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।6) प॒श्चा-त्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्तस्मा᳚त् ।7) तस्मा॒ दाज्ये॒ना ज्ये॑न॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒ दाज्ये॑न ।8) आज्ये॑न प्रया॒जाः प्र॑या॒जा आज्ये॒ना ज्ये॑न प्रया॒जाः ।9) प्र॒या॒जा इ॑ज्यन्त इज्यन्ते प्रया॒जाः प्र॑या॒जा इ॑ज्यन्ते ।9) प्र॒या॒जा इति॑ प्र - या॒जाः ।10) इ॒ज्य॒न्ते॒ प॒शुना॑ प॒शुने᳚ ज्यन्त इज्यन्ते प॒शुना᳚ ।11) प॒शुना॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः प॒शुना॑ प॒शुना॑ मद्ध्य॒तः ।12) म॒द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येन॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तः पृ॑षदा॒ज्येन॑ ।13) पृ॒ष॒दा॒ज्येना॑ नूया॒जा अ॑नूया॒जाः पृ॑षदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येना॑ नूया॒जाः ।13) पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत् - आ॒ज्येन॑ ।14) अ॒नू॒या॒जा स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दनूया॒जा अ॑नूया॒जा स्तस्मा᳚त् ।14) अ॒नू॒या॒जा इत्य॑नु - या॒जाः ।15) तस्मा॑ दे॒त दे॒त-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दे॒तत् ।16) ए॒त-न्मि॒श्र-म्मि॒श्र मे॒त दे॒त-न्मि॒श्रम् ।17) मि॒श्र मि॑वेव मि॒श्र-म्मि॒श्र मि॑व ।18) इ॒व॒ प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्ट-म्प॑श्चाथ्सृ॒ष्ट मि॑वेव पश्चाथ्सृ॒ष्टम् ।19) प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्टग्ं हि हि प॑श्चाथ्सृ॒ष्ट-म्प॑श्चाथ्सृ॒ष्टग्ं हि ।19) प॒श्चा॒थ्सृ॒ष्टमिति॑ पश्चात् - सृ॒ष्टम् ।20) ह्येका॑द॒ शैका॑दश॒ हि ह्येका॑दश ।21) एका॑दशा नूया॒जान॑ नूया॒जा नेका॑द॒ शैका॑दशा नूया॒जान् ।22) अ॒नू॒या॒जान्. य॑जति यज त्यनूया॒जा न॑नूया॒जान्. य॑जति ।22) अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु - या॒जान् ।23) य॒ज॒ति॒ दश॒ दश॑ यजति यजति॒ दश॑ ।24) दश॒ वै वै दश॒ दश॒ वै ।25) वै प॒शोः प॒शो-र्वै वै प॒शोः ।26) प॒शोः प्रा॒णाः प्रा॒णाः प॒शोः प॒शोः प्रा॒णाः ।27) प्रा॒णा आ॒त्मा ऽऽत्मा प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॒त्मा ।27) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।28) आ॒त्मैका॑द॒श ए॑काद॒श आ॒त्मा ऽऽत्मैका॑द॒शः ।29) ए॒का॒द॒शो यावा॒न्॒. यावा॑ने काद॒श ए॑काद॒शो यावान्॑ ।30) यावा॑ने॒ वैव यावा॒न्॒. यावा॑ने॒व ।31) ए॒व प॒शुः प॒शु रे॒वैव प॒शुः ।32) प॒शु स्त-न्त-म्प॒शुः प॒शु स्तम् ।33) त मन् वनु॒ त-न्त मनु॑ ।34) अनु॑ यजति यज॒ त्यन् वनु॑ यजति ।35) य॒ज॒ति॒ घ्नन्ति॒ घ्नन्ति॑ यजति यजति॒ घ्नन्ति॑ ।36) घ्नन्ति॒ वै वै घ्नन्ति॒ घ्नन्ति॒ वै ।37) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।38) ए॒त-त्प॒शु-म्प॒शु मे॒त दे॒त-त्प॒शुम् ।39) प॒शुं-यँ-द्य-त्प॒शु-म्प॒शुं-यँत् ।40) य-थ्सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति सं.ज्ञ॒पय॑न्ति॒ य-द्य-थ्सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति ।41) सं॒.ज्ञ॒पय॑न्ति प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ सं᳚.ज्ञ॒पय॑न्ति सं.ज्ञ॒पय॑न्ति प्राणापा॒नौ ।41) सं॒.ज्ञ॒पय॒न्तीति॑ सं. - ज्ञ॒पय॑न्ति ।42) प्रा॒णा॒पा॒नौ खलु॒ खलु॑ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ खलु॑ ।42) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।43) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।44) वा ए॒ता वे॒तौ वै वा ए॒तौ ।45) ए॒तौ प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ता वे॒तौ प॑शू॒नाम् ।46) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।47) य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-यँ-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्यम् ।48) पृ॒ष॒दा॒ज्यं-यँ-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पृ॑षदा॒ज्यं-यँत् ।48) पृ॒ष॒दा॒ज्यमिति॑ पृषत् - आ॒ज्यम् ।49) य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येन॒ य-द्य-त्पृ॑षदा॒ज्येन॑ ।50) पृ॒ष॒दा॒ज्येना॑ नूया॒जा न॑नूया॒जा-न्पृ॑षदा॒ज्येन॑ पृषदा॒ज्येना॑ नूया॒जान् ।50) पृ॒ष॒दा॒ज्येनेति॑ पृषत् - आ॒ज्येन॑ ।51) अ॒नू॒या॒जान्. यज॑ति॒ यज॑ त्यनूया॒जान॑ नूया॒जान्. यज॑ति ।51) अ॒नू॒या॒जानित्य॑नु - या॒जान् ।52) यज॑ति प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ यज॑ति॒ यज॑ति प्राणापा॒नौ ।53) प्रा॒णा॒पा॒ना वे॒वैव प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒ना वे॒व ।53) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।54) ए॒व प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ ।55) प॒शुषु॑ दधाति दधाति प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ दधाति ।56) द॒धा॒तीति॑ दधाति ।॥ 62 ॥ (56, 69)
1) pu̠rastā̍ dasṛjatā sṛjata pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ dasṛjata ।2) a̠sṛ̠ja̠ta̠ pa̠śu-mpa̠śu ma̍sṛjatā sṛjata pa̠śum ।3) pa̠śu-mma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pa̠śu-mpa̠śu-mma̍ddhya̠taḥ ।4) ma̠ddhya̠taḥ pṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jya-mma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pṛ̍ṣadā̠jyam ।5) pṛ̠ṣa̠dā̠jya-mpa̠śchā-tpa̠śchā-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jya-mpa̠śchāt ।5) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।6) pa̠śchā-ttasmā̠-ttasmā̎-tpa̠śchā-tpa̠śchā-ttasmā̎t ।7) tasmā̠ dājyē̠nā jyē̍na̠ tasmā̠-ttasmā̠ dājyē̍na ।8) ājyē̍na prayā̠jāḥ pra̍yā̠jā ājyē̠nā jyē̍na prayā̠jāḥ ।9) pra̠yā̠jā i̍jyanta ijyantē prayā̠jāḥ pra̍yā̠jā i̍jyantē ।9) pra̠yā̠jā iti̍ pra - yā̠jāḥ ।10) i̠jya̠ntē̠ pa̠śunā̍ pa̠śunē̎ jyanta ijyantē pa̠śunā̎ ।11) pa̠śunā̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pa̠śunā̍ pa̠śunā̍ maddhya̠taḥ ।12) ma̠ddhya̠taḥ pṛ̍ṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēna̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠taḥ pṛ̍ṣadā̠jyēna̍ ।13) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēnā̍ nūyā̠jā a̍nūyā̠jāḥ pṛ̍ṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēnā̍ nūyā̠jāḥ ।13) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēnēti̍ pṛṣat - ā̠jyēna̍ ।14) a̠nū̠yā̠jā stasmā̠-ttasmā̍ danūyā̠jā a̍nūyā̠jā stasmā̎t ।14) a̠nū̠yā̠jā itya̍nu - yā̠jāḥ ।15) tasmā̍ dē̠ta dē̠ta-ttasmā̠-ttasmā̍ dē̠tat ।16) ē̠ta-nmi̠śra-mmi̠śra mē̠ta dē̠ta-nmi̠śram ।17) mi̠śra mi̍vēva mi̠śra-mmi̠śra mi̍va ।18) i̠va̠ pa̠śchā̠thsṛ̠ṣṭa-mpa̍śchāthsṛ̠ṣṭa mi̍vēva paśchāthsṛ̠ṣṭam ।19) pa̠śchā̠thsṛ̠ṣṭagṃ hi hi pa̍śchāthsṛ̠ṣṭa-mpa̍śchāthsṛ̠ṣṭagṃ hi ।19) pa̠śchā̠thsṛ̠ṣṭamiti̍ paśchāt - sṛ̠ṣṭam ।20) hyēkā̍da̠ śaikā̍daśa̠ hi hyēkā̍daśa ।21) ēkā̍daśā nūyā̠jāna̍ nūyā̠jā nēkā̍da̠ śaikā̍daśā nūyā̠jān ।22) a̠nū̠yā̠jān. ya̍jati yaja tyanūyā̠jā na̍nūyā̠jān. ya̍jati ।22) a̠nū̠yā̠jānitya̍nu - yā̠jān ।23) ya̠ja̠ti̠ daśa̠ daśa̍ yajati yajati̠ daśa̍ ।24) daśa̠ vai vai daśa̠ daśa̠ vai ।25) vai pa̠śōḥ pa̠śō-rvai vai pa̠śōḥ ।26) pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ pa̠śōḥ pa̠śōḥ prā̠ṇāḥ ।27) prā̠ṇā ā̠tmā ''tmā prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̠tmā ।27) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।28) ā̠tmaikā̍da̠śa ē̍kāda̠śa ā̠tmā ''tmaikā̍da̠śaḥ ।29) ē̠kā̠da̠śō yāvā̠n̠. yāvā̍nē kāda̠śa ē̍kāda̠śō yāvān̍ ।30) yāvā̍nē̠ vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍nē̠va ।31) ē̠va pa̠śuḥ pa̠śu rē̠vaiva pa̠śuḥ ।32) pa̠śu sta-nta-mpa̠śuḥ pa̠śu stam ।33) ta man vanu̠ ta-nta manu̍ ।34) anu̍ yajati yaja̠ tyan vanu̍ yajati ।35) ya̠ja̠ti̠ ghnanti̠ ghnanti̍ yajati yajati̠ ghnanti̍ ।36) ghnanti̠ vai vai ghnanti̠ ghnanti̠ vai ।37) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।38) ē̠ta-tpa̠śu-mpa̠śu mē̠ta dē̠ta-tpa̠śum ।39) pa̠śuṃ ya-dya-tpa̠śu-mpa̠śuṃ yat ।40) ya-thsa̎m.jña̠paya̍nti saṃ.jña̠paya̍nti̠ ya-dya-thsa̎m.jña̠paya̍nti ।41) sa̠ṃ.jña̠paya̍nti prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau sa̎m.jña̠paya̍nti saṃ.jña̠paya̍nti prāṇāpā̠nau ।41) sa̠ṃ.jña̠paya̠ntīti̍ saṃ. - jña̠paya̍nti ।42) prā̠ṇā̠pā̠nau khalu̠ khalu̍ prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau khalu̍ ।42) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।43) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।44) vā ē̠tā vē̠tau vai vā ē̠tau ।45) ē̠tau pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠tā vē̠tau pa̍śū̠nām ।46) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।47) ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyam ।48) pṛ̠ṣa̠dā̠jyaṃ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpṛ̍ṣadā̠jyaṃ yat ।48) pṛ̠ṣa̠dā̠jyamiti̍ pṛṣat - ā̠jyam ।49) ya-tpṛ̍ṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēna̠ ya-dya-tpṛ̍ṣadā̠jyēna̍ ।50) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēnā̍ nūyā̠jā na̍nūyā̠jā-npṛ̍ṣadā̠jyēna̍ pṛṣadā̠jyēnā̍ nūyā̠jān ।50) pṛ̠ṣa̠dā̠jyēnēti̍ pṛṣat - ā̠jyēna̍ ।51) a̠nū̠yā̠jān. yaja̍ti̠ yaja̍ tyanūyā̠jāna̍ nūyā̠jān. yaja̍ti ।51) a̠nū̠yā̠jānitya̍nu - yā̠jān ।52) yaja̍ti prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau yaja̍ti̠ yaja̍ti prāṇāpā̠nau ।53) prā̠ṇā̠pā̠nā vē̠vaiva prā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nā vē̠va ।53) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।54) ē̠va pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ ।55) pa̠śuṣu̍ dadhāti dadhāti pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ dadhāti ।56) da̠dhā̠tīti̍ dadhāti ।॥ 62 ॥ (56, 69)
meaning
Colophon: thus ends the jata-patha of the chatvala-dhishniya section — the Vedic sound preserved perfectly through this rigorous recitation method.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
इवIvaLike
हिHiFor, Because
पश्चात्PashcaatWestwards
यजतिYajatiWorship
दशDashaTen
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशुPashuBeing
तंTamHim · To You · That · Then
मनुManuPrayer, Incantation
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
सःSahHe
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
प्राणPraannaLife, Life force
एताEtaaThese
एतौEtauThese
दासDaasaServant
अन्नAnnaFood
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
तTaThat
मान्MaanTo Honour, Respect
यत्YatWhich
सम्SamTogether with
verse 63
॥ अ. 11 ॥
॥ a. 11 ॥
meaning
Colophon: the patha of section 6.3 of the Taittiriya Samhita is complete here.
word by word
अANot

Primary text from vignanam.org