KYTS Jata 5.4 Devasuraa Samyattaa Aasann

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
1) दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता देवासु॒रा दे॑वासु॒रा-स्संयँ॑त्ताः ।1) दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः ।2) संयँ॑त्ता आस-न्नास॒-न्थ्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता आसन्न् ।2) संयँ॑त्ता॒ इति॒ सं - य॒त्ताः॒ ।3) आ॒स॒-न्ते त आ॑स-न्नास॒-न्ते ।4) ते न न ते ते न ।5) न वि वि न न वि ।6) व्य॑जयन्ता जयन्त॒ वि व्य॑जयन्त ।7) अ॒ज॒य॒न्त॒ स सो॑ ऽजयन्ता जयन्त॒ सः ।8) स ए॒ता ए॒ता-स्स स ए॒ताः ।9) ए॒ता इन्द्र॒ इन्द्र॑ ए॒ता ए॒ता इन्द्रः॑ ।10) इन्द्र॑ स्त॒नू स्त॒नू रिन्द्र॒ इन्द्र॑ स्त॒नूः ।11) त॒नू र॑पश्य दपश्य-त्त॒नू स्त॒नू र॑पश्यत् ।12) अ॒प॒श्य॒-त्ता स्ता अ॑पश्य दपश्य॒-त्ताः ।13) ता उपोप॒ ता स्ता उप॑ ।14) उपा॑धत्ता ध॒त्तो पोपा॑धत्त ।15) अ॒ध॒त्त॒ ताभि॒ स्ताभि॑ रधत्ता धत्त॒ ताभिः॑ ।16) ताभि॒-र्वै वै ताभि॒ स्ताभि॒-र्वै ।17) वै स स वै वै सः ।18) स त॒नुव॑-न्त॒नुव॒ग्ं॒ स स त॒नुव᳚म् ।19) त॒नुव॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मिन्द्रि॒यम् ।20) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।21) वी॒र्य॑ मा॒त्म-न्ना॒त्मन्. वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मा॒त्मन्न् ।22) आ॒त्म-न्न॑धत्ता धत्ता॒त्म-न्ना॒त्म-न्न॑धत्त ।23) अ॒ध॒त्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽधत्ता धत्त॒ ततः॑ ।24) ततो॑ दे॒वा दे॒वा स्तत॒ स्ततो॑ दे॒वाः ।25) दे॒वा अभ॑व॒-न्नभ॑व-न्दे॒वा दे॒वा अभ॑वन्न् ।26) अभ॑व॒-न्परा॒ परा ऽभ॑व॒-न्नभ॑व॒-न्परा᳚ ।27) परा ऽसु॑रा॒ असु॑राः॒ परा॒ परा ऽसु॑राः ।28) असु॑रा॒ य-द्यदसु॑रा॒ असु॑रा॒ यत् ।29) यदि॑न्द्रत॒नू रि॑न्द्रत॒नू-र्य-द्यदि॑न्द्रत॒नूः ।30) इ॒न्द्र॒त॒नू रु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ तीन्द्रत॒नू रि॑न्द्रत॒नू रु॑प॒दधा॑ति ।30) इ॒न्द्र॒त॒नूरिती᳚न्द्र - त॒नूः ।31) उ॒प॒दधा॑ति त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मुप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति त॒नुव᳚म् ।31) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।32) त॒नुव॑ मे॒वैव त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मे॒व ।33) ए॒व ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒वैव ताभिः॑ ।34) ताभि॑ रिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-न्ताभि॒ स्ताभि॑ रिन्द्रि॒यम् ।35) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।36) वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ यज॑मानो वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मानः ।37) यज॑मान आ॒त्म-न्ना॒त्मन्. यज॑मानो॒ यज॑मान आ॒त्मन्न् ।38) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।39) ध॒त्ते ऽथो॒ अथो॑ धत्ते ध॒त्ते ऽथो᳚ ।40) अथो॒ सेन्द्र॒ग्ं॒ सेन्द्र॒ मथो॒ अथो॒ सेन्द्र᳚म् ।40) अथो॒ इत्यथो᳚ ।41) सेन्द्र॑ मे॒वैव सेन्द्र॒ग्ं॒ सेन्द्र॑ मे॒व ।41) सेन्द्र॒मिति॒ स - इ॒न्द्र॒म् ।42) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।43) अ॒ग्निग्ं सत॑नु॒ग्ं॒ सत॑नु म॒ग्नि म॒ग्निग्ं सत॑नुम् ।44) सत॑नु-ञ्चिनुते चिनुते॒ सत॑नु॒ग्ं॒ सत॑नु-ञ्चिनुते ।44) सत॑नु॒मिति॒ स - त॒नु॒म् ।45) चि॒नु॒ते॒ भव॑ति॒ भव॑ति चिनुते चिनुते॒ भव॑ति ।46) भव॑ त्या॒त्मना॒ ऽऽत्मना॒ भव॑ति॒ भव॑ त्या॒त्मना᳚ ।47) आ॒त्मना॒ परा॒ परा॒ ऽऽत्मना॒ ऽऽत्मना॒ परा᳚ ।48) परा᳚ ऽस्यास्य॒ परा॒ परा᳚ ऽस्य ।49) अ॒स्य॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो ऽस्यास्य॒ भ्रातृ॑व्यः ।50) भ्रातृ॑व्यो भवति भवति॒ भ्रातृ॑व्यो॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ।॥ 1 ॥ (50/57)
1) dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā dēvāsu̠rā dē̍vāsu̠rā-ssaṃya̍ttāḥ ।1) dē̠vā̠su̠rā iti̍ dēva - a̠su̠rāḥ ।2) saṃya̍ttā āsa-nnāsa̠-nthsaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā āsann ।2) saṃya̍ttā̠ iti̠ saṃ - ya̠ttā̠ḥ ।3) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sa-nnāsa̠-ntē ।4) tē na na tē tē na ।5) na vi vi na na vi ।6) vya̍jayantā jayanta̠ vi vya̍jayanta ।7) a̠ja̠ya̠nta̠ sa sō̍ 'jayantā jayanta̠ saḥ ।8) sa ē̠tā ē̠tā-ssa sa ē̠tāḥ ।9) ē̠tā indra̠ indra̍ ē̠tā ē̠tā indra̍ḥ ।10) indra̍ sta̠nū sta̠nū rindra̠ indra̍ sta̠nūḥ ।11) ta̠nū ra̍paśya dapaśya-tta̠nū sta̠nū ra̍paśyat ।12) a̠pa̠śya̠-ttā stā a̍paśya dapaśya̠-ttāḥ ।13) tā upōpa̠ tā stā upa̍ ।14) upā̍dhattā dha̠ttō pōpā̍dhatta ।15) a̠dha̠tta̠ tābhi̠ stābhi̍ radhattā dhatta̠ tābhi̍ḥ ।16) tābhi̠-rvai vai tābhi̠ stābhi̠-rvai ।17) vai sa sa vai vai saḥ ।18) sa ta̠nuva̍-nta̠nuva̠gṃ̠ sa sa ta̠nuva̎m ।19) ta̠nuva̍ mindri̠ya mi̍ndri̠ya-nta̠nuva̍-nta̠nuva̍ mindri̠yam ।20) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।21) vī̠rya̍ mā̠tma-nnā̠tman. vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mā̠tmann ।22) ā̠tma-nna̍dhattā dhattā̠tma-nnā̠tma-nna̍dhatta ।23) a̠dha̠tta̠ tata̠ statō̍ 'dhattā dhatta̠ tata̍ḥ ।24) tatō̍ dē̠vā dē̠vā stata̠ statō̍ dē̠vāḥ ।25) dē̠vā abha̍va̠-nnabha̍va-ndē̠vā dē̠vā abha̍vann ।26) abha̍va̠-nparā̠ parā 'bha̍va̠-nnabha̍va̠-nparā̎ ।27) parā 'su̍rā̠ asu̍rā̠ḥ parā̠ parā 'su̍rāḥ ।28) asu̍rā̠ ya-dyadasu̍rā̠ asu̍rā̠ yat ।29) yadi̍ndrata̠nū ri̍ndrata̠nū-rya-dyadi̍ndrata̠nūḥ ।30) i̠ndra̠ta̠nū ru̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ tīndrata̠nū ri̍ndrata̠nū ru̍pa̠dadhā̍ti ।30) i̠ndra̠ta̠nūritī̎mdra - ta̠nūḥ ।31) u̠pa̠dadhā̍ti ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ mupa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti ta̠nuva̎m ।31) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।32) ta̠nuva̍ mē̠vaiva ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ mē̠va ।33) ē̠va tābhi̠ stābhi̍ rē̠vaiva tābhi̍ḥ ।34) tābhi̍ rindri̠ya mi̍ndri̠ya-ntābhi̠ stābhi̍ rindri̠yam ।35) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।36) vī̠rya̍ṃ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ yaja̍mānaḥ ।37) yaja̍māna ā̠tma-nnā̠tman. yaja̍mānō̠ yaja̍māna ā̠tmann ।38) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।39) dha̠ttē 'thō̠ athō̍ dhattē dha̠ttē 'thō̎ ।40) athō̠ sēndra̠gṃ̠ sēndra̠ mathō̠ athō̠ sēndra̎m ।40) athō̠ ityathō̎ ।41) sēndra̍ mē̠vaiva sēndra̠gṃ̠ sēndra̍ mē̠va ।41) sēndra̠miti̠ sa - i̠ndra̠m ।42) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।43) a̠gnigṃ sata̍nu̠gṃ̠ sata̍nu ma̠gni ma̠gnigṃ sata̍num ।44) sata̍nu-ñchinutē chinutē̠ sata̍nu̠gṃ̠ sata̍nu-ñchinutē ।44) sata̍nu̠miti̠ sa - ta̠nu̠m ।45) chi̠nu̠tē̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti chinutē chinutē̠ bhava̍ti ।46) bhava̍ tyā̠tmanā̠ ''tmanā̠ bhava̍ti̠ bhava̍ tyā̠tmanā̎ ।47) ā̠tmanā̠ parā̠ parā̠ ''tmanā̠ ''tmanā̠ parā̎ ।48) parā̎ 'syāsya̠ parā̠ parā̎ 'sya ।49) a̠sya̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō 'syāsya̠ bhrātṛ̍vyaḥ ।50) bhrātṛ̍vyō bhavati bhavati̠ bhrātṛ̍vyō̠ bhrātṛ̍vyō bhavati ।॥ 1 ॥ (50/57)
meaning
The gods and demons were arrayed against each other; this is the expanded Jata-patha recitation: 'Gods and demons were arrayed.' [Jata recitation header]
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
देवDevaDivine
सSaYour
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
विViA prefix indicating division, order etc
एताEtaaThese
इन्द्रIndraChief, King
तनूTanuuBody, Person, Self
उपUpaNear to
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form
वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
ततःTatahThen
ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
देवाDevaaDeva, God · Deva
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
यत्YatWhich
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
अस्यAsyaOf this
असुरAsuraAsura
सम्SamTogether with
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
तTaThat
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
साSaaShe
सःSahHe
एतEtaCome Near, Approached
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
इन्द्रियIndriyaSense Organ
वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
सुरSuraDeva, God, Divinity
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
आत्मन्AatmanSoul, Consciousness
verse 2
1) भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञो य॒ज्ञो भ॑वति भवति य॒ज्ञः ।2) य॒ज्ञो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो दे॒वेभ्यः॑ ।3) दे॒वेभ्यो ऽपाप॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो ऽप॑ ।4) अपा᳚ क्राम दक्राम॒ दपापा᳚ क्रामत् ।5) अ॒क्रा॒म॒-त्त-न्त म॑क्राम दक्राम॒-त्तम् ।6) त म॑व॒रुध॑ मव॒रुध॒-न्त-न्त म॑व॒रुध᳚म् ।7) अ॒व॒रुध॒-न्न नाव॒रुध॑ मव॒रुध॒-न्न ।7) अ॒व॒रुध॒मित्य॑व - रुध᳚म् ।8) नाश॑क्नुव-न्नशक्नुव॒-न्न नाश॑क्नुवन्न् ।9) अ॒श॒क्नु॒व॒-न्ते ते॑ ऽशक्नुव-न्नशक्नुव॒-न्ते ।10) त ए॒ता ए॒ता स्ते त ए॒ताः ।11) ए॒ता य॑ज्ञत॒नू-र्य॑ज्ञत॒नू रे॒ता ए॒ता य॑ज्ञत॒नूः ।12) य॒ज्ञ॒त॒नू र॑पश्य-न्नपश्यन्. यज्ञत॒नू-र्य॑ज्ञत॒नू र॑पश्यन्न् ।12) य॒ज्ञ॒त॒नूरिति॑ यज्ञ - त॒नूः ।13) अ॒प॒श्य॒-न्ता स्ता अ॑पश्य-न्नपश्य॒-न्ताः ।14) ता उपोप॒ ता स्ता उप॑ ।15) उपा॑दधता दध॒तोपोपा॑ दधत ।16) अ॒द॒ध॒त॒ ताभि॒ स्ताभि॑ रदधता दधत॒ ताभिः॑ ।17) ताभि॒-र्वै वै ताभि॒ स्ताभि॒-र्वै ।18) वै ते ते वै वै ते ।19) ते य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्ते ते य॒ज्ञम् ।20) य॒ज्ञ मवाव॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मव॑ ।21) अवा॑ रुन्धता रुन्ध॒ता वावा॑ रुन्धत ।22) अ॒रु॒न्ध॒त॒ य-द्यद॑रुन्धता रुन्धत॒ यत् ।23) य-द्य॑ज्ञत॒नू-र्य॑ज्ञत॒नू-र्य-द्य-द्य॑ज्ञत॒नूः ।24) य॒ज्ञ॒त॒नू रु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति यज्ञत॒नू-र्य॑ज्ञत॒नू रु॑प॒दधा॑ति ।24) य॒ज्ञ॒त॒नूरिति॑ यज्ञ - त॒नूः ।25) उ॒प॒दधा॑ति य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति य॒ज्ञम् ।25) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।26) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।27) ए॒व ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒वैव ताभिः॑ ।28) ताभि॒-र्यज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒-र्यज॑मानः ।29) यज॑मा॒नो ऽवाव॒ यज॑मानो॒ यज॑मा॒नो ऽव॑ ।30) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।31) रु॒न्धे॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒-न्त्रय॑स्त्रिग्ंशतग्ं रुन्धे रुन्धे॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशतम् ।32) त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ मुपोप॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒-न्त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ मुप॑ ।32) त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒मिति॒ त्रयः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒त॒म् ।33) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।34) द॒धा॒ति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश-द्दधाति दधाति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत् ।35) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै वै त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै ।35) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒त् ।36) वै दे॒वता॑ दे॒वता॒ वै वै दे॒वताः᳚ ।37) दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ ।38) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।39) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।40) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।41) रु॒न्धे ऽथो॒ अथो॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽथो᳚ ।42) अथो॒ सात्मा॑न॒ग्ं॒ सात्मा॑न॒ मथो॒ अथो॒ सात्मा॑नम् ।42) अथो॒ इत्यथो᳚ ।43) सात्मा॑न मे॒वैव सात्मा॑न॒ग्ं॒ सात्मा॑न मे॒व ।43) सात्मा॑न॒मिति॒ स - आ॒त्मा॒न॒म् ।44) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।45) अ॒ग्निग्ं सत॑नु॒ग्ं॒ सत॑नु म॒ग्नि म॒ग्निग्ं सत॑नुम् ।46) सत॑नु-ञ्चिनुते चिनुते॒ सत॑नु॒ग्ं॒ सत॑नु-ञ्चिनुते ।46) सत॑नु॒मिति॒ स - त॒नु॒म् ।47) चि॒नु॒ते॒ सात्मा॒ सात्मा॑ चिनुते चिनुते॒ सात्मा᳚ ।48) सात्मा॒ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒-न्थ्सात्मा॒ सात्मा॒ ऽमुष्मिन्न्॑ ।48) सात्मेति॒ स - आ॒त्मा॒ ।49) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।50) लो॒के भ॑वति भवति लो॒के लो॒के भ॑वति ।॥ 2 ॥ (50/60)
1) bha̠va̠ti̠ ya̠jñō ya̠jñō bha̍vati bhavati ya̠jñaḥ ।2) ya̠jñō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ya̠jñō ya̠jñō dē̠vēbhya̍ḥ ।3) dē̠vēbhyō 'pāpa̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō 'pa̍ ।4) apā̎ krāma dakrāma̠ dapāpā̎ krāmat ।5) a̠krā̠ma̠-tta-nta ma̍krāma dakrāma̠-ttam ।6) ta ma̍va̠rudha̍ mava̠rudha̠-nta-nta ma̍va̠rudha̎m ।7) a̠va̠rudha̠-nna nāva̠rudha̍ mava̠rudha̠-nna ।7) a̠va̠rudha̠mitya̍va - rudha̎m ।8) nāśa̍knuva-nnaśaknuva̠-nna nāśa̍knuvann ।9) a̠śa̠knu̠va̠-ntē tē̍ 'śaknuva-nnaśaknuva̠-ntē ।10) ta ē̠tā ē̠tā stē ta ē̠tāḥ ।11) ē̠tā ya̍jñata̠nū-rya̍jñata̠nū rē̠tā ē̠tā ya̍jñata̠nūḥ ।12) ya̠jña̠ta̠nū ra̍paśya-nnapaśyan. yajñata̠nū-rya̍jñata̠nū ra̍paśyann ।12) ya̠jña̠ta̠nūriti̍ yajña - ta̠nūḥ ।13) a̠pa̠śya̠-ntā stā a̍paśya-nnapaśya̠-ntāḥ ।14) tā upōpa̠ tā stā upa̍ ।15) upā̍dadhatā dadha̠tōpōpā̍ dadhata ।16) a̠da̠dha̠ta̠ tābhi̠ stābhi̍ radadhatā dadhata̠ tābhi̍ḥ ।17) tābhi̠-rvai vai tābhi̠ stābhi̠-rvai ।18) vai tē tē vai vai tē ।19) tē ya̠jñaṃ ya̠jña-ntē tē ya̠jñam ।20) ya̠jña mavāva̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mava̍ ।21) avā̍ rundhatā rundha̠tā vāvā̍ rundhata ।22) a̠ru̠ndha̠ta̠ ya-dyada̍rundhatā rundhata̠ yat ।23) ya-dya̍jñata̠nū-rya̍jñata̠nū-rya-dya-dya̍jñata̠nūḥ ।24) ya̠jña̠ta̠nū ru̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti yajñata̠nū-rya̍jñata̠nū ru̍pa̠dadhā̍ti ।24) ya̠jña̠ta̠nūriti̍ yajña - ta̠nūḥ ।25) u̠pa̠dadhā̍ti ya̠jñaṃ ya̠jña mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti ya̠jñam ।25) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।26) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।27) ē̠va tābhi̠ stābhi̍ rē̠vaiva tābhi̍ḥ ।28) tābhi̠-ryaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ stābhi̠ stābhi̠-ryaja̍mānaḥ ।29) yaja̍mā̠nō 'vāva̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mā̠nō 'va̍ ।30) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।31) ru̠ndhē̠ traya̍strigṃśata̠-ntraya̍strigṃśatagṃ rundhē rundhē̠ traya̍strigṃśatam ।32) traya̍strigṃśata̠ mupōpa̠ traya̍strigṃśata̠-ntraya̍strigṃśata̠ mupa̍ ।32) traya̍strigṃśata̠miti̠ traya̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠ta̠m ।33) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।34) da̠dhā̠ti̠ traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa-ddadhāti dadhāti̠ traya̍strigṃśat ।35) traya̍strigṃśa̠-dvai vai traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa̠-dvai ।35) traya̍strigṃśa̠diti̠ traya̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠t ।36) vai dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ vai vai dē̠vatā̎ḥ ।37) dē̠vatā̍ dē̠vatā̎ḥ ।38) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।39) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।40) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।41) ru̠ndhē 'thō̠ athō̍ rundhē ru̠ndhē 'thō̎ ।42) athō̠ sātmā̍na̠gṃ̠ sātmā̍na̠ mathō̠ athō̠ sātmā̍nam ।42) athō̠ ityathō̎ ।43) sātmā̍na mē̠vaiva sātmā̍na̠gṃ̠ sātmā̍na mē̠va ।43) sātmā̍na̠miti̠ sa - ā̠tmā̠na̠m ।44) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।45) a̠gnigṃ sata̍nu̠gṃ̠ sata̍nu ma̠gni ma̠gnigṃ sata̍num ।46) sata̍nu-ñchinutē chinutē̠ sata̍nu̠gṃ̠ sata̍nu-ñchinutē ।46) sata̍nu̠miti̠ sa - ta̠nu̠m ।47) chi̠nu̠tē̠ sātmā̠ sātmā̍ chinutē chinutē̠ sātmā̎ ।48) sātmā̠ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̠-nthsātmā̠ sātmā̠ 'muṣminn̍ ।48) sātmēti̠ sa - ā̠tmā̠ ।49) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।50) lō̠kē bha̍vati bhavati lō̠kē lō̠kē bha̍vati ।॥ 2 ॥ (50/60)
meaning
The sacrifice becomes established for the gods; the sacrifice belongs to the gods; the sacrifice is away from the gods — thus the Jata reversal explains the ritual's protective power.
word by word
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
यज्ञYajnyaSacrifice
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
एताEtaaThese
तनूTanuuBody, Person, Self
उपUpaNear to
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
यत्YatWhich
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
त्रयTrayaThree
देवताःDevataahGods
वावVaavaJust, Indeed
सSaYour
आत्माAatmaaAtma, Soul · Soul, Heart · Aatmaa, Consciousness
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
पापPaapaSin
पाPaaGuarding, Protecting
क्रमKramaUninterrupted or Regular progress, Order, Series, Succession
क्रमात्Kramaat(The Glory of the Twelve Principal Forests) is narrated in the following order
तTaThat
रूढRuuddhaGrown, Developed, Budded
एतEtaCome Near, Approached
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
दधDadhaGiving
देवताDevataaDivinity
साSaaShe
verse 3
1) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।2) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।3) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।4) वेद॒ ज्योति॑ष्मती॒-र्ज्योति॑ष्मती॒-र्वेद॒ वेद॒ ज्योति॑ष्मतीः ।5) ज्योति॑ष्मती॒ रुपोप॒ ज्योति॑ष्मती॒-र्ज्योति॑ष्मती॒ रुप॑ ।6) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।7) द॒धा॒ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्दधाति दधाति॒ ज्योतिः॑ ।8) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।9) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।10) अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ ।11) द॒धा॒ त्ये॒ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दधाति दधा त्ये॒ताभिः॑ ।12) ए॒ताभि॒-र्वै वा ए॒ताभि॑ रे॒ताभि॒-र्वै ।13) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।14) अ॒ग्नि श्चि॒त श्चि॒तो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि श्चि॒तः ।15) चि॒तो ज्व॑लति ज्वलति चि॒त श्चि॒तो ज्व॑लति ।16) ज्व॒ल॒ति॒ ताभि॒ स्ताभि॑-र्ज्वलति ज्वलति॒ ताभिः॑ ।17) ताभि॑ रे॒वैव ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒व ।18) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।19) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।20) स मि॑न्ध इन्धे॒ सग्ं स मि॑न्धे ।21) इ॒न्ध॒ उ॒भयो॑ रु॒भयो॑ रिन्ध इन्ध उ॒भयोः᳚ ।22) उ॒भयो॑ रस्मा अस्मा उ॒भयो॑ रु॒भयो॑ रस्मै ।23) अ॒स्मै॒ लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॑ रस्मा अस्मै लो॒कयोः᳚ ।24) लो॒कयो॒-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॒-र्ज्योतिः॑ ।25) ज्योति॑-र्भवति भवति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्भवति ।26) भ॒व॒ति॒ न॒क्ष॒त्रे॒ष्ट॒का न॑क्षत्रेष्ट॒का भ॑वति भवति नक्षत्रेष्ट॒काः ।27) न॒क्ष॒त्रे॒ष्ट॒का उपोप॑ नक्षत्रेष्ट॒का न॑क्षत्रेष्ट॒का उप॑ ।27) न॒क्ष॒त्रे॒ष्ट॒का इति॑ नक्षत्र - इ॒ष्ट॒काः ।28) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।29) द॒धा॒ त्ये॒ता न्ये॒तानि॑ दधाति दधा त्ये॒तानि॑ ।30) ए॒तानि॒ वै वा ए॒ता न्ये॒तानि॒ वै ।31) वै दि॒वो दि॒वो वै वै दि॒वः ।32) दि॒वो ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्ं॑षि दि॒वो दि॒वो ज्योतीग्ं॑षि ।33) ज्योतीग्ं॑षि॒ तानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ तानि॑ ।34) तान्ये॒वैव तानि॒ तान्ये॒व ।35) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।36) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।37) रु॒न्धे॒ सु॒कृताग्ं॑ सु॒कृताग्ं॑ रुन्धे रुन्धे सु॒कृता᳚म् ।38) सु॒कृतां॒-वैँ वै सु॒कृताग्ं॑ सु॒कृतां॒-वैँ ।38) सु॒कृता॒मिति॑ सु - कृता᳚म् ।39) वा ए॒ता न्ये॒तानि॒ वै वा ए॒तानि॑ ।40) ए॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्॑ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि ।41) ज्योतीग्ं॑षि॒ य-द्यज् ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ यत् ।42) य-न्नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि॒ य-द्य-न्नक्ष॑त्राणि ।43) नक्ष॑त्राणि॒ तानि॒ तानि॒ नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि॒ तानि॑ ।44) तान्ये॒ वैव तानि॒ तान्ये॒व ।45) ए॒वाप्नो᳚ त्याप्नो त्ये॒वैवाप्नो॑ति ।46) आ॒प्नो॒ त्यथो॒ अथो॑ आप्नो त्याप्नो॒ त्यथो᳚ ।47) अथो॑ अनूका॒श म॑नूका॒श मथो॒ अथो॑ अनूका॒शम् ।47) अथो॒ इत्यथो᳚ ।48) अ॒नू॒का॒श मे॒वैवा नू॑का॒श म॑नूका॒श मे॒व ।48) अ॒नू॒का॒शमित्य॑नु - का॒शम् ।49) ए॒वैता न्ये॒ता न्ये॒वैवैतानि॑ ।50) ए॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्॑ ष्ये॒ता न्ये॒तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि ।॥ 3 ॥ (50/54)
1) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।2) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।3) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।4) vēda̠ jyōti̍ṣmatī̠-rjyōti̍ṣmatī̠-rvēda̠ vēda̠ jyōti̍ṣmatīḥ ।5) jyōti̍ṣmatī̠ rupōpa̠ jyōti̍ṣmatī̠-rjyōti̍ṣmatī̠ rupa̍ ।6) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।7) da̠dhā̠ti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rdadhāti dadhāti̠ jyōti̍ḥ ।8) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।9) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।10) a̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠smi̠-nna̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ ।11) da̠dhā̠ tyē̠tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdadhāti dadhā tyē̠tābhi̍ḥ ।12) ē̠tābhi̠-rvai vā ē̠tābhi̍ rē̠tābhi̠-rvai ।13) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।14) a̠gni śchi̠ta śchi̠tō̎ 'gni ra̠gni śchi̠taḥ ।15) chi̠tō jva̍lati jvalati chi̠ta śchi̠tō jva̍lati ।16) jva̠la̠ti̠ tābhi̠ stābhi̍-rjvalati jvalati̠ tābhi̍ḥ ।17) tābhi̍ rē̠vaiva tābhi̠ stābhi̍ rē̠va ।18) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।19) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।20) sa mi̍ndha indhē̠ sagṃ sa mi̍ndhē ।21) i̠ndha̠ u̠bhayō̍ ru̠bhayō̍ rindha indha u̠bhayō̎ḥ ।22) u̠bhayō̍ rasmā asmā u̠bhayō̍ ru̠bhayō̍ rasmai ।23) a̠smai̠ lō̠kayō̎-rlō̠kayō̍ rasmā asmai lō̠kayō̎ḥ ।24) lō̠kayō̠-rjyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kayō̎-rlō̠kayō̠-rjyōti̍ḥ ।25) jyōti̍-rbhavati bhavati̠ jyōti̠-rjyōti̍-rbhavati ।26) bha̠va̠ti̠ na̠kṣa̠trē̠ṣṭa̠kā na̍kṣatrēṣṭa̠kā bha̍vati bhavati nakṣatrēṣṭa̠kāḥ ।27) na̠kṣa̠trē̠ṣṭa̠kā upōpa̍ nakṣatrēṣṭa̠kā na̍kṣatrēṣṭa̠kā upa̍ ।27) na̠kṣa̠trē̠ṣṭa̠kā iti̍ nakṣatra - i̠ṣṭa̠kāḥ ।28) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।29) da̠dhā̠ tyē̠tā nyē̠tāni̍ dadhāti dadhā tyē̠tāni̍ ।30) ē̠tāni̠ vai vā ē̠tā nyē̠tāni̠ vai ।31) vai di̠vō di̠vō vai vai di̠vaḥ ।32) di̠vō jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīgṃ̍ṣi di̠vō di̠vō jyōtīgṃ̍ṣi ।33) jyōtīgṃ̍ṣi̠ tāni̠ tāni̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ tāni̍ ।34) tānyē̠vaiva tāni̠ tānyē̠va ।35) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।36) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।37) ru̠ndhē̠ su̠kṛtāgṃ̍ su̠kṛtāgṃ̍ rundhē rundhē su̠kṛtā̎m ।38) su̠kṛtā̠ṃ vai vai su̠kṛtāgṃ̍ su̠kṛtā̠ṃ vai ।38) su̠kṛtā̠miti̍ su - kṛtā̎m ।39) vā ē̠tā nyē̠tāni̠ vai vā ē̠tāni̍ ।40) ē̠tāni̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīg̍ ṣyē̠tā nyē̠tāni̠ jyōtīgṃ̍ṣi ।41) jyōtīgṃ̍ṣi̠ ya-dyaj jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ yat ।42) ya-nnakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi̠ ya-dya-nnakṣa̍trāṇi ।43) nakṣa̍trāṇi̠ tāni̠ tāni̠ nakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi̠ tāni̍ ।44) tānyē̠ vaiva tāni̠ tānyē̠va ।45) ē̠vāpnō̎ tyāpnō tyē̠vaivāpnō̍ti ।46) ā̠pnō̠ tyathō̠ athō̍ āpnō tyāpnō̠ tyathō̎ ।47) athō̍ anūkā̠śa ma̍nūkā̠śa mathō̠ athō̍ anūkā̠śam ।47) athō̠ ityathō̎ ।48) a̠nū̠kā̠śa mē̠vaivā nū̍kā̠śa ma̍nūkā̠śa mē̠va ।48) a̠nū̠kā̠śamitya̍nu - kā̠śam ।49) ē̠vaitā nyē̠tā nyē̠vaivaitāni̍ ।50) ē̠tāni̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīg̍ ṣyē̠tā nyē̠tāni̠ jyōtīgṃ̍ṣi ।॥ 3 ॥ (50/54)
meaning
He who knows this becomes the sacrifice; the sacrifice illuminates; those who know in this way know through the sacrifice. [explanatory verse]
word by word
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एवम्EvamThus
वेदVedaVeda
रुपRupaForm
उपUpaNear to
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्निAgniFire
चितCitaMind
सSaYour
सम्SamTogether with
इतिItiRefers to something that precedes
नक्षत्रNakssatraAsterism or Constellation
इष्टकाIssttakaaBrick
एतानिEtaaniThese
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
एताEtaaThese
दिवोDivoHeaven, Sky
दिवDivaHeaven
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
यत्YatWhich
यःYahHe Who
याYaaTo go towards
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
रूपRuupaForm, Appearance
दधDadhaGiving
ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
चिताCitaaFuneral, Pile
साSaaShe
एतEtaCome Near, Approached
कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed
काशKaashaKasha Grass
verse 4
1) ज्योतीग्ं॑षि कुरुते कुरुते॒ ज्योतीग्ं॑षि॒ ज्योतीग्ं॑षि कुरुते ।2) कु॒रु॒ते॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ कुरुते कुरुते सुव॒र्गस्य॑ ।3) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।3) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।4) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।5) अनु॑ख्यात्यै॒ य-द्यदनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै॒ यत् ।5) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।6) य-थ्सग्ग्स्पृ॑ष्टा॒-स्सग्ग्स्पृ॑ष्टा॒ य-द्य-थ्सग्ग्स्पृ॑ष्टाः ।7) सग्ग्स्पृ॑ष्टा उपद॒द्ध्या दु॑पद॒द्ध्या-थ्सग्ग्स्पृ॑ष्टा॒-स्सग्ग्स्पृ॑ष्टा उपद॒द्ध्यात् ।7) सग्ग्स्पृ॑ष्टा॒ इति॒ सं - स्पृ॒ष्टाः॒ ।8) उ॒प॒द॒द्ध्या-द्वृष्ट्यै॒ वृष्ट्या॑ उपद॒द्ध्या दु॑पद॒द्ध्या-द्वृष्ट्यै᳚ ।8) उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प - द॒द्ध्यात् ।9) वृष्ट्यै॑ लो॒कम् ँलो॒कं-वृँष्ट्यै॒ वृष्ट्यै॑ लो॒कम् ।10) लो॒क मप्यपि॑ लो॒कम् ँलो॒क मपि॑ ।11) अपि॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दप्यपि॑ दद्ध्यात् ।12) द॒द्ध्या॒ दव॑र्षु॒को ऽव॑र्षुको दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दव॑र्षुकः ।13) अव॑र्षुकः प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो ऽव॑र्षु॒को ऽव॑र्षुकः प॒र्जन्यः॑ ।14) प॒र्जन्यः॑ स्या-थ्स्या-त्प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यः॑ स्यात् ।15) स्या॒ दसग्ग्॑स्पृष्टा॒ असग्ग्॑स्पृष्टा-स्स्या-थ्स्या॒ दसग्ग्॑स्पृष्टाः ।16) असग्ग्॑स्पृष्टा॒ उपोपा सग्ग्॑स्पृष्टा॒ असग्ग्॑स्पृष्टा॒ उप॑ ।16) असग्ग्॑स्पृष्टा॒ इत्यसं᳚ - स्पृ॒ष्टाः॒ ।17) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।18) द॒धा॒ति॒ वृष्ट्यै॒ वृष्ट्यै॑ दधाति दधाति॒ वृष्ट्यै᳚ ।19) वृष्ट्या॑ ए॒वैव वृष्ट्यै॒ वृष्ट्या॑ ए॒व ।20) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।21) लो॒क-ङ्क॑रोति करोति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्क॑रोति ।22) क॒रो॒ति॒ वर्षु॑को॒ वर्षु॑कः करोति करोति॒ वर्षु॑कः ।23) वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ वर्षु॑को॒ वर्षु॑कः प॒र्जन्यः॑ ।24) प॒र्जन्यो॑ भवति भवति प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॑ भवति ।25) भ॒व॒ति॒ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्भवति भवति पु॒रस्ता᳚त् ।26) पु॒रस्ता॑ द॒न्या अ॒न्याः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ द॒न्याः ।27) अ॒न्याः प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॑ र॒न्या अ॒न्याः प्र॒तीचीः᳚ ।28) प्र॒तीची॒ रुपोप॑ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒ रुप॑ ।29) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।30) द॒धा॒ति॒ प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्द॑धाति दधाति प॒श्चात् ।31) प॒श्चा द॒न्या अ॒न्याः प॒श्चा-त्प॒श्चा द॒न्याः ।32) अ॒न्याः प्राचीः॒ प्राची॑ र॒न्या अ॒न्याः प्राचीः᳚ ।33) प्राची॒स् तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्प्राचीः॒ प्राची॒ स्तस्मा᳚त् ।34) तस्मा᳚-त्प्रा॒चीना॑नि प्रा॒चीना॑नि॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प्रा॒चीना॑नि ।35) प्रा॒चीना॑नि च च प्रा॒चीना॑नि प्रा॒चीना॑नि च ।36) च॒ प्र॒ती॒चीना॑नि प्रती॒चीना॑नि च च प्रती॒चीना॑नि ।37) प्र॒ती॒चीना॑नि च च प्रती॒चीना॑नि प्रती॒चीना॑नि च ।38) च॒ नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्राणि च च॒ नक्ष॑त्राणि ।39) नक्ष॑त्रा॒ण्या नक्ष॑त्राणि॒ नक्ष॑त्रा॒ण्या ।40) आ व॑र्तन्ते वर्तन्त॒ आ व॑र्तन्ते ।41) व॒र्त॒न्त॒ इति॑ वर्तन्ते ।॥ 4 ॥ (41/46)॥ अ. 1 ॥
1) jyōtīgṃ̍ṣi kurutē kurutē̠ jyōtīgṃ̍ṣi̠ jyōtīgṃ̍ṣi kurutē ।2) ku̠ru̠tē̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ kurutē kurutē suva̠rgasya̍ ।3) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।3) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।4) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।5) anu̍khyātyai̠ ya-dyadanu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai̠ yat ।5) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।6) ya-thsaggspṛ̍ṣṭā̠-ssaggspṛ̍ṣṭā̠ ya-dya-thsaggspṛ̍ṣṭāḥ ।7) saggspṛ̍ṣṭā upada̠ddhyā du̍pada̠ddhyā-thsaggspṛ̍ṣṭā̠-ssaggspṛ̍ṣṭā upada̠ddhyāt ।7) saggspṛ̍ṣṭā̠ iti̠ saṃ - spṛ̠ṣṭā̠ḥ ।8) u̠pa̠da̠ddhyā-dvṛṣṭyai̠ vṛṣṭyā̍ upada̠ddhyā du̍pada̠ddhyā-dvṛṣṭyai̎ ।8) u̠pa̠da̠ddhyādityu̍pa - da̠ddhyāt ।9) vṛṣṭyai̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ vṛṣṭyai̠ vṛṣṭyai̍ lō̠kam ।10) lō̠ka mapyapi̍ lō̠kam ँlō̠ka mapi̍ ।11) api̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dapyapi̍ daddhyāt ।12) da̠ddhyā̠ dava̍rṣu̠kō 'va̍rṣukō daddhyā-ddaddhyā̠ dava̍rṣukaḥ ।13) ava̍rṣukaḥ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō 'va̍rṣu̠kō 'va̍rṣukaḥ pa̠rjanya̍ḥ ।14) pa̠rjanya̍-ssyā-thsyā-tpa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanya̍-ssyāt ।15) syā̠ dasagg̍spṛṣṭā̠ asagg̍spṛṣṭā-ssyā-thsyā̠ dasagg̍spṛṣṭāḥ ।16) asagg̍spṛṣṭā̠ upōpā sagg̍spṛṣṭā̠ asagg̍spṛṣṭā̠ upa̍ ।16) asagg̍spṛṣṭā̠ ityasa̎m - spṛ̠ṣṭā̠ḥ ।17) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।18) da̠dhā̠ti̠ vṛṣṭyai̠ vṛṣṭyai̍ dadhāti dadhāti̠ vṛṣṭyai̎ ।19) vṛṣṭyā̍ ē̠vaiva vṛṣṭyai̠ vṛṣṭyā̍ ē̠va ।20) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।21) lō̠ka-ṅka̍rōti karōti lō̠kam ँlō̠ka-ṅka̍rōti ।22) ka̠rō̠ti̠ varṣu̍kō̠ varṣu̍kaḥ karōti karōti̠ varṣu̍kaḥ ।23) varṣu̍kaḥ pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ varṣu̍kō̠ varṣu̍kaḥ pa̠rjanya̍ḥ ।24) pa̠rjanyō̍ bhavati bhavati pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̍ bhavati ।25) bha̠va̠ti̠ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-dbhavati bhavati pu̠rastā̎t ।26) pu̠rastā̍ da̠nyā a̠nyāḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ da̠nyāḥ ।27) a̠nyāḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̍ ra̠nyā a̠nyāḥ pra̠tīchī̎ḥ ।28) pra̠tīchī̠ rupōpa̍ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠ rupa̍ ।29) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।30) da̠dhā̠ti̠ pa̠śchā-tpa̠śchā-dda̍dhāti dadhāti pa̠śchāt ।31) pa̠śchā da̠nyā a̠nyāḥ pa̠śchā-tpa̠śchā da̠nyāḥ ।32) a̠nyāḥ prāchī̠ḥ prāchī̍ ra̠nyā a̠nyāḥ prāchī̎ḥ ।33) prāchī̠s tasmā̠-ttasmā̠-tprāchī̠ḥ prāchī̠ stasmā̎t ।34) tasmā̎-tprā̠chīnā̍ni prā̠chīnā̍ni̠ tasmā̠-ttasmā̎-tprā̠chīnā̍ni ।35) prā̠chīnā̍ni cha cha prā̠chīnā̍ni prā̠chīnā̍ni cha ।36) cha̠ pra̠tī̠chīnā̍ni pratī̠chīnā̍ni cha cha pratī̠chīnā̍ni ।37) pra̠tī̠chīnā̍ni cha cha pratī̠chīnā̍ni pratī̠chīnā̍ni cha ।38) cha̠ nakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trāṇi cha cha̠ nakṣa̍trāṇi ।39) nakṣa̍trā̠ṇyā nakṣa̍trāṇi̠ nakṣa̍trā̠ṇyā ।40) ā va̍rtantē vartanta̠ ā va̍rtantē ।41) va̠rta̠nta̠ iti̍ vartantē ।॥ 4 ॥ (41/46)॥ a. 1 ॥
meaning
He makes the lights; making the lights, he secures the heavenly world — those who know this secure the lights and through the lights the heavenly world.
word by word
कुरुतेKurute(Who for gaining Wealth, may have indeed) performed (many Wicked undertakings)
यत्YatWhich
ख्यात्यैKhyaatyaiTo the Renowned
इतिItiRefers to something that precedes
सSaYour
लोकLokaWorld, Men
अपिApiAlso
स्यात्SyaatIs there · Is, Perhaps, Becomes · Should be · Perhaps · Becomes
उपUpaNear to
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
रुपRupaForm
पश्चात्PashcaatWestwards
प्राचीPraaciiEast
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
अANot
सम्SamTogether with
वृष्टिVrssttiRain
दधDadhaGiving
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अन्यAnyaOther
रूपRuupaForm, Appearance
verse 5
1) ऋ॒त॒व्या॑ उपोपा᳚ र्त॒व्या॑ ऋत॒व्या॑ उप॑ ।2) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।3) द॒धा॒ त्यृ॒तू॒ना मृ॑तू॒ना-न्द॑धाति दधा त्यृतू॒नाम् ।4) ऋ॒तू॒ना-ङ्क्लृप्त्यै॒ क्लृप्त्या॑ ऋतू॒ना मृ॑तू॒ना-ङ्क्लृप्त्यै᳚ ।5) क्लृप्त्यै᳚ द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व-ङ्क्लृप्त्यै॒ क्लृप्त्यै᳚ द्व॒न्द्वम् ।6) द्व॒न्द्व मुपोप॑ द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व मुप॑ ।6) द्व॒न्द्वमिति॑ द्वं - द्वम् ।7) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।8) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।9) तस्मा᳚-द्द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्द्व॒न्द्वम् ।10) द्व॒न्द्व मृ॒तव॑ ऋ॒तवो᳚ द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व मृ॒तवः॑ ।10) द्व॒न्द्वमिति॑ द्वं - द्वम् ।11) ऋ॒तवो ऽधृ॒ता ऽधृ॑त॒ र्तव॑ ऋ॒तवो ऽधृ॑ता ।12) अधृ॑तेवे॒ वाधृ॒ता ऽधृ॑तेव ।13) इ॒व॒ वै वा इ॑वेव॒ वै ।14) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।15) ए॒षा य-द्यदे॒षैषा यत् ।16) य-न्म॑द्ध्य॒मा म॑द्ध्य॒मा य-द्य-न्म॑द्ध्य॒मा ।17) म॒द्ध्य॒मा चिति॒ श्चिति॑-र्मद्ध्य॒मा म॑द्ध्य॒मा चितिः॑ ।18) चिति॑ र॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्चिति॒ श्चिति॑ र॒न्तरि॑क्षम् ।19) अ॒न्तरि॑क्ष मिवे वा॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मिव ।20) इ॒व॒ वै वा इ॑वेव॒ वै ।21) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।22) ए॒षा द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व मे॒षैषा द्व॒न्द्वम् ।23) द्व॒न्द्व म॒न्या स्व॒न्यासु॑ द्व॒न्द्व-न्द्व॒न्द्व म॒न्यासु॑ ।23) द्व॒न्द्वमिति॑ द्वं - द्वम् ।24) अ॒न्यासु॒ चिती॑षु॒ चिती᳚ ष्व॒न्या स्व॒न्यासु॒ चिती॑षु ।25) चिती॒षू पोप॒ चिती॑षु॒ चिती॒षूप॑ ।26) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।27) द॒धा॒ति॒ चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो दधाति दधाति॒ चत॑स्रः ।28) चत॑स्रो॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ मद्ध्ये᳚ ।29) मद्ध्ये॒ धृत्यै॒ धृत्यै॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ धृत्यै᳚ ।30) धृत्या॑ अन्त॒स्श्लेष॑ण मन्त॒स्श्लेष॑ण॒-न्धृत्यै॒ धृत्या॑ अन्त॒स्श्लेष॑णम् ।31) अ॒न्त॒स्श्लेष॑णं॒-वैँ वा अ॑न्त॒स्श्लेष॑ण मन्त॒स्श्लेष॑णं॒-वैँ ।31) अ॒न्त॒स्श्लेष॑ण॒मित्य॑न्तः - श्लेष॑णम् ।32) वा ए॒ता ए॒ता वै वा ए॒ताः ।33) ए॒ता श्चिती॑ना॒-ञ्चिती॑ना मे॒ता ए॒ता श्चिती॑नाम् ।34) चिती॑नां॒-यँ-द्यच् चिती॑ना॒-ञ्चिती॑नां॒-यँत् ।35) यदृ॑त॒व्या॑ ऋत॒व्या॑ य-द्यदृ॑त॒व्याः᳚ ।36) ऋ॒त॒व्या॑ य-द्यदृ॑त॒व्या॑ ऋत॒व्या॑ यत् ।37) यदृ॑त॒व्या॑ ऋत॒व्या॑ य-द्यदृ॑त॒व्याः᳚ ।38) ऋ॒त॒व्या॑ उप॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्यृत॒व्या॑ ऋत॒व्या॑ उप॒दधा॑ति ।39) उ॒प॒दधा॑ति॒ चिती॑ना॒-ञ्चिती॑ना मुप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ चिती॑नाम् ।39) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।40) चिती॑नां॒-विँधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै॒ चिती॑ना॒-ञ्चिती॑नां॒-विँधृ॑त्यै ।41) विधृ॑त्या॒ अव॑का॒ मव॑कां॒-विँधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्या॒ अव॑काम् ।41) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।42) अव॑का॒ मन्वन् वव॑का॒ मव॑का॒ मनु॑ ।43) अनूपोपान् वनूप॑ ।44) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।45) द॒धा॒ त्ये॒षैषा द॑धाति दधा त्ये॒षा ।46) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।47) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।48) अ॒ग्ने-र्योनि॒-र्योनि॑ र॒ग्ने र॒ग्ने-र्योनिः॑ ।49) योनि॒-स्सयो॑नि॒ग्ं॒ सयो॑निं॒-योँनि॒-र्योनि॒-स्सयो॑निम् ।50) सयो॑नि मे॒वैव सयो॑नि॒ग्ं॒ सयो॑नि मे॒व ।50) सयो॑नि॒मिति॒ स - यो॒नि॒म् ।॥ 5 ॥ (50/57)
1) ṛ̠ta̠vyā̍ upōpā̎ rta̠vyā̍ ṛta̠vyā̍ upa̍ ।2) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠ tyṛ̠tū̠nā mṛ̍tū̠nā-nda̍dhāti dadhā tyṛtū̠nām ।4) ṛ̠tū̠nā-ṅklṛptyai̠ klṛptyā̍ ṛtū̠nā mṛ̍tū̠nā-ṅklṛptyai̎ ।5) klṛptyai̎ dva̠ndva-ndva̠ndva-ṅklṛptyai̠ klṛptyai̎ dva̠ndvam ।6) dva̠ndva mupōpa̍ dva̠ndva-ndva̠ndva mupa̍ ।6) dva̠ndvamiti̍ dvaṃ - dvam ।7) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।8) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।9) tasmā̎-ddva̠ndva-ndva̠ndva-ntasmā̠-ttasmā̎-ddva̠ndvam ।10) dva̠ndva mṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̎ dva̠ndva-ndva̠ndva mṛ̠tava̍ḥ ।10) dva̠ndvamiti̍ dvaṃ - dvam ।11) ṛ̠tavō 'dhṛ̠tā 'dhṛ̍ta̠ rtava̍ ṛ̠tavō 'dhṛ̍tā ।12) adhṛ̍tēvē̠ vādhṛ̠tā 'dhṛ̍tēva ।13) i̠va̠ vai vā i̍vēva̠ vai ।14) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।15) ē̠ṣā ya-dyadē̠ṣaiṣā yat ।16) ya-nma̍ddhya̠mā ma̍ddhya̠mā ya-dya-nma̍ddhya̠mā ।17) ma̠ddhya̠mā chiti̠ śchiti̍-rmaddhya̠mā ma̍ddhya̠mā chiti̍ḥ ।18) chiti̍ ra̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñchiti̠ śchiti̍ ra̠ntari̍kṣam ।19) a̠ntari̍kṣa mivē vā̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa miva ।20) i̠va̠ vai vā i̍vēva̠ vai ।21) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।22) ē̠ṣā dva̠ndva-ndva̠ndva mē̠ṣaiṣā dva̠ndvam ।23) dva̠ndva ma̠nyā sva̠nyāsu̍ dva̠ndva-ndva̠ndva ma̠nyāsu̍ ।23) dva̠ndvamiti̍ dvaṃ - dvam ।24) a̠nyāsu̠ chitī̍ṣu̠ chitī̎ ṣva̠nyā sva̠nyāsu̠ chitī̍ṣu ।25) chitī̠ṣū pōpa̠ chitī̍ṣu̠ chitī̠ṣūpa̍ ।26) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।27) da̠dhā̠ti̠ chata̍sra̠ śchata̍srō dadhāti dadhāti̠ chata̍sraḥ ।28) chata̍srō̠ maddhyē̠ maddhyē̠ chata̍sra̠ śchata̍srō̠ maddhyē̎ ।29) maddhyē̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̠ maddhyē̠ maddhyē̠ dhṛtyai̎ ।30) dhṛtyā̍ anta̠sślēṣa̍ṇa manta̠sślēṣa̍ṇa̠-ndhṛtyai̠ dhṛtyā̍ anta̠sślēṣa̍ṇam ।31) a̠nta̠sślēṣa̍ṇa̠ṃ vai vā a̍nta̠sślēṣa̍ṇa manta̠sślēṣa̍ṇa̠ṃ vai ।31) a̠nta̠sślēṣa̍ṇa̠mitya̍ntaḥ - ślēṣa̍ṇam ।32) vā ē̠tā ē̠tā vai vā ē̠tāḥ ।33) ē̠tā śchitī̍nā̠-ñchitī̍nā mē̠tā ē̠tā śchitī̍nām ।34) chitī̍nā̠ṃ ya-dyach chitī̍nā̠-ñchitī̍nā̠ṃ yat ।35) yadṛ̍ta̠vyā̍ ṛta̠vyā̍ ya-dyadṛ̍ta̠vyā̎ḥ ।36) ṛ̠ta̠vyā̍ ya-dyadṛ̍ta̠vyā̍ ṛta̠vyā̍ yat ।37) yadṛ̍ta̠vyā̍ ṛta̠vyā̍ ya-dyadṛ̍ta̠vyā̎ḥ ।38) ṛ̠ta̠vyā̍ upa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tyṛta̠vyā̍ ṛta̠vyā̍ upa̠dadhā̍ti ।39) u̠pa̠dadhā̍ti̠ chitī̍nā̠-ñchitī̍nā mupa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ chitī̍nām ।39) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।40) chitī̍nā̠ṃ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai̠ chitī̍nā̠-ñchitī̍nā̠ṃ vidhṛ̍tyai ।41) vidhṛ̍tyā̠ ava̍kā̠ mava̍kā̠ṃ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyā̠ ava̍kām ।41) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।42) ava̍kā̠ manvan vava̍kā̠ mava̍kā̠ manu̍ ।43) anūpōpān vanūpa̍ ।44) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।45) da̠dhā̠ tyē̠ṣaiṣā da̍dhāti dadhā tyē̠ṣā ।46) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।47) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।48) a̠gnē-ryōni̠-ryōni̍ ra̠gnē ra̠gnē-ryōni̍ḥ ।49) yōni̠-ssayō̍ni̠gṃ̠ sayō̍ni̠ṃ yōni̠-ryōni̠-ssayō̍nim ।50) sayō̍ni mē̠vaiva sayō̍ni̠gṃ̠ sayō̍ni mē̠va ।50) sayō̍ni̠miti̠ sa - yō̠ni̠m ।॥ 5 ॥ (50/57)
meaning
He places the seasonal rites; by placing them he secures all the seasons and through the seasons the heavenly world.
word by word
उपUpaNear to
द्वन्द्वDvandvaPair, Couple, Duality
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
इवIvaLike
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषाEssaaShe
यत्YatWhich
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
एताEtaaThese
इतिItiRefers to something that precedes
विViA prefix indicating division, order etc
मनुManuPrayer, Incantation
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
सSaYour
दधDadhaGiving
धृतDhrtaHeld, Borne
एषEssaHe · This
मान्यMaanyaRspectable, Venerable
मध्येMadhyeAmong [them] · Within
धृतिDhrtiContentment
एतEtaCome Near, Approached
साSaaShe
verse 6
1) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।2) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।3) चि॒नु॒त॒ उ॒वाचो॒ वाच॑ चिनुते चिनुत उ॒वाच॑ ।4) उ॒वाच॑ ह हो॒वाचो॒ वाच॑ ह ।5) ह॒ वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॑त्रो ह ह वि॒श्वामि॑त्रः ।6) वि॒श्वामि॒त्रो ऽद॒ दद॑-द्वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॒त्रो ऽद॑त् ।6) वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व - मि॒त्रः॒ ।7) अद॒ दिदि दद॒ दद॒ दित् ।8) इ-थ्स सेदि-थ्सः ।9) स ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ स स ब्रह्म॑णा ।10) ब्रह्म॒णा ऽन्न॒ मन्न॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒णा ऽन्न᳚म् ।11) अन्नं॒-यँस्य॒ यस्यान्न॒ मन्नं॒-यँस्य॑ ।12) यस्यै॒ता ए॒ता यस्य॒ यस्यै॒ताः ।13) ए॒ता उ॑प॒धीयान्ता॑ उप॒धीयान्ता॑ ए॒ता ए॒ता उ॑प॒धीयान्तै᳚ ।14) उ॒प॒धीयान्तै॒ यो य उ॑प॒धीयान्ता॑ उप॒धीयान्तै॒ यः ।14) उ॒प॒धी॒यान्ता॒ इत्यु॑प - धी॒यान्तै᳚ ।15) य उ॑ वु॒ यो य उ॑ ।16) उ॒ च॒ च॒ वु॒ च॒ ।17) चै॒ना॒ ए॒ना॒श्च॒ चै॒नाः॒ ।18) ए॒ना॒ ए॒व मे॒व मे॑ना एना ए॒वम् ।19) ए॒वं-वेँद॒-द्वेद॑ दे॒व मे॒वं-वेँद॑त् ।20) वेद॒ दितीति॒ वेद॒-द्वेद॒ दिति॑ ।21) इति॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र इतीति॑ संवँथ्स॒रः ।22) सं॒वँ॒थ्स॒रो वै वै सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो वै ।22) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।23) वा ए॒त मे॒तं-वैँ वा ए॒तम् ।24) ए॒त-म्प्र॑ति॒ष्ठायै᳚ प्रति॒ष्ठाया॑ ए॒त मे॒त-म्प्र॑ति॒ष्ठायै᳚ ।25) प्र॒ति॒ष्ठायै॑ नुदते नुदते प्रति॒ष्ठायै᳚ प्रति॒ष्ठायै॑ नुदते ।25) प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति - स्थायै᳚ ।26) नु॒द॒ते॒ यो यो नु॑दते नुदते॒ यः ।27) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।28) अ॒ग्नि-ञ्चि॒त्वा चि॒त्वा ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॒त्वा ।29) चि॒त्वा न न चि॒त्वा चि॒त्वा न ।30) न प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति प्रति॒तिष्ठ॑ति॒ न न प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति ।31) प्र॒ति॒तिष्ठ॑ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ प्रति॒तिष्ठ॑ति प्रति॒तिष्ठ॑ति॒ पञ्च॑ ।31) प्र॒ति॒तिष्ठ॒तीति॑ प्रति - तिष्ठ॑ति ।32) पञ्च॒ पूर्वाः॒ पूर्वाः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ पूर्वाः᳚ ।33) पूर्वा॒ श्चित॑य॒ श्चित॑यः॒ पूर्वाः॒ पूर्वा॒ श्चित॑यः ।34) चित॑यो भवन्ति भवन्ति॒ चित॑य॒ श्चित॑यो भवन्ति ।35) भ॒व॒-न्त्यथाथ॑ भवन्ति भव॒-न्त्यथ॑ ।36) अथ॑ ष॒ष्ठीग्ं ष॒ष्ठी मथाथ॑ ष॒ष्ठीम् ।37) ष॒ष्ठी-ञ्चिति॒-ञ्चितिग्ं॑ ष॒ष्ठीग्ं ष॒ष्ठी-ञ्चिति᳚म् ।38) चिति॑-ञ्चिनुते चिनुते॒ चिति॒-ञ्चिति॑-ञ्चिनुते ।39) चि॒नु॒ते॒ ष-ट्थ्षट् चि॑नुते चिनुते॒ षट् ।40) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।41) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।42) ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ संवँथ्स॒रः ।43) सं॒वँ॒थ्स॒र ऋ॒तुष् वृ॒तुषु॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र ऋ॒तुषु॑ ।43) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।44) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।45) ए॒व सं॑वँथ्स॒रे सं॑वँथ्स॒र ए॒वैव सं॑वँथ्स॒रे ।46) सं॒वँ॒थ्स॒रे प्रति॒ प्रति॑ संवँथ्स॒रे सं॑वँथ्स॒रे प्रति॑ ।46) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।47) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।48) ति॒ष्ठ॒ त्ये॒ता ए॒ता स्ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒ताः ।49) ए॒ता वै वा ए॒ता ए॒ता वै ।50) वा अधि॑पत्नी॒ रधि॑पत्नी॒-र्वै वा अधि॑पत्नीः ।॥ 6 ॥ (50/57)
1) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।2) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।3) chi̠nu̠ta̠ u̠vāchō̠ vācha̍ chinutē chinuta u̠vācha̍ ।4) u̠vācha̍ ha hō̠vāchō̠ vācha̍ ha ।5) ha̠ vi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̍trō ha ha vi̠śvāmi̍traḥ ।6) vi̠śvāmi̠trō 'da̠ dada̍-dvi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̠trō 'da̍t ।6) vi̠śvāmi̍tra̠ iti̍ vi̠śva - mi̠tra̠ḥ ।7) ada̠ didi dada̠ dada̠ dit ।8) i-thsa sēdi-thsaḥ ।9) sa brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ sa sa brahma̍ṇā ।10) brahma̠ṇā 'nna̠ manna̠-mbrahma̍ṇā̠ brahma̠ṇā 'nna̎m ।11) anna̠ṃ yasya̠ yasyānna̠ manna̠ṃ yasya̍ ।12) yasyai̠tā ē̠tā yasya̠ yasyai̠tāḥ ।13) ē̠tā u̍pa̠dhīyāntā̍ upa̠dhīyāntā̍ ē̠tā ē̠tā u̍pa̠dhīyāntai̎ ।14) u̠pa̠dhīyāntai̠ yō ya u̍pa̠dhīyāntā̍ upa̠dhīyāntai̠ yaḥ ।14) u̠pa̠dhī̠yāntā̠ ityu̍pa - dhī̠yāntai̎ ।15) ya u̍ vu̠ yō ya u̍ ।16) u̠ cha̠ cha̠ vu̠ cha̠ ।17) chai̠nā̠ ē̠nā̠ścha̠ chai̠nā̠ḥ ।18) ē̠nā̠ ē̠va mē̠va mē̍nā ēnā ē̠vam ।19) ē̠vaṃ vēda̠-dvēda̍ dē̠va mē̠vaṃ vēda̍t ।20) vēda̠ ditīti̠ vēda̠-dvēda̠ diti̍ ।21) iti̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra itīti̍ saṃvathsa̠raḥ ।22) sa̠ṃva̠thsa̠rō vai vai sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō vai ।22) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।23) vā ē̠ta mē̠taṃ vai vā ē̠tam ।24) ē̠ta-mpra̍ti̠ṣṭhāyai̎ prati̠ṣṭhāyā̍ ē̠ta mē̠ta-mpra̍ti̠ṣṭhāyai̎ ।25) pra̠ti̠ṣṭhāyai̍ nudatē nudatē prati̠ṣṭhāyai̎ prati̠ṣṭhāyai̍ nudatē ।25) pra̠ti̠ṣṭhāyā̠ iti̍ prati - sthāyai̎ ।26) nu̠da̠tē̠ yō yō nu̍datē nudatē̠ yaḥ ।27) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।28) a̠gni-ñchi̠tvā chi̠tvā 'gni ma̠gni-ñchi̠tvā ।29) chi̠tvā na na chi̠tvā chi̠tvā na ।30) na pra̍ti̠tiṣṭha̍ti prati̠tiṣṭha̍ti̠ na na pra̍ti̠tiṣṭha̍ti ।31) pra̠ti̠tiṣṭha̍ti̠ pañcha̠ pañcha̍ prati̠tiṣṭha̍ti prati̠tiṣṭha̍ti̠ pañcha̍ ।31) pra̠ti̠tiṣṭha̠tīti̍ prati - tiṣṭha̍ti ।32) pañcha̠ pūrvā̠ḥ pūrvā̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ pūrvā̎ḥ ।33) pūrvā̠ śchita̍ya̠ śchita̍ya̠ḥ pūrvā̠ḥ pūrvā̠ śchita̍yaḥ ।34) chita̍yō bhavanti bhavanti̠ chita̍ya̠ śchita̍yō bhavanti ।35) bha̠va̠-ntyathātha̍ bhavanti bhava̠-ntyatha̍ ।36) atha̍ ṣa̠ṣṭhīgṃ ṣa̠ṣṭhī mathātha̍ ṣa̠ṣṭhīm ।37) ṣa̠ṣṭhī-ñchiti̠-ñchitigṃ̍ ṣa̠ṣṭhīgṃ ṣa̠ṣṭhī-ñchiti̎m ।38) chiti̍-ñchinutē chinutē̠ chiti̠-ñchiti̍-ñchinutē ।39) chi̠nu̠tē̠ ṣa-ṭthṣaṭ chi̍nutē chinutē̠ ṣaṭ ।40) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।41) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।42) ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠raḥ ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣu̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tuṣu̍ ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।44) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva rtuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।45) ē̠va sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē ।46) sa̠ṃva̠thsa̠rē prati̠ prati̍ saṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē prati̍ ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।47) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।48) ti̠ṣṭha̠ tyē̠tā ē̠tā sti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠tāḥ ।49) ē̠tā vai vā ē̠tā ē̠tā vai ।50) vā adhi̍patnī̠ radhi̍patnī̠-rvai vā adhi̍patnīḥ ।॥ 6 ॥ (50/57)
meaning
He accumulates fire; accumulating fire he spoke — thus Vishvamitra spoke this truth to preserve the sacred fire.
word by word
वाचVaacaSpeech
उवाचUvaacaSaid
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
इतिItiRefers to something that precedes
विश्वVishvaWorld, Univese
मित्रःMitrahMitra
अदःAdahThat [Outer World]
सSaYour
एताEtaaThese
यस्यYasyaWhose · Of Whose · Of Whom
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एवम्EvamThus
देवDevaDivine
वेदVedaVeda
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
प्रतिPratiEvery
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
पञ्चPan.caFive
तिष्ठतिTisstthatiAbides
पूर्वाPuurvaaEast
भवन्तिBhavantiBecome
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
षट्SsattSix
ऋतुRtuSeason
वचVacaSpeech
हाHaaSignifying killing
दDaGiving, Granting, Offering
आदAadaReceiving
साSaaShe
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नम्NamTo Bow, To Salute
अन्नAnnaFood
मनManaMind
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
एणEnnaBeautiful Black Deer
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
सम्SamTogether with
एताम्Etaamsignifying These
प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
स्थSthaAbiding
पुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding
चिताCitaaFuneral, Pile
verse 7
1) अधि॑पत्नी॒-र्नाम॒ नामा धि॑पत्नी॒ रधि॑पत्नी॒-र्नाम॑ ।1) अधि॑पत्नी॒रित्यधि॑ - प॒त्नीः॒ ।2) नामेष्ट॑का॒ इष्ट॑का॒ नाम॒ नामेष्ट॑काः ।3) इष्ट॑का॒ यस्य॒ यस्येष्ट॑का॒ इष्ट॑का॒ यस्य॑ ।4) यस्यै॒ता ए॒ता यस्य॒ यस्यै॒ताः ।5) ए॒ता उ॑पधी॒यन्त॑ उपधी॒यन्त॑ ए॒ता ए॒ता उ॑पधी॒यन्ते᳚ ।6) उ॒प॒धी॒यन्ते ऽधि॑पति॒ रधि॑पति रुपधी॒यन्त॑ उपधी॒यन्ते ऽधि॑पतिः ।6) उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प - धी॒यन्ते᳚ ।7) अधि॑पति रे॒वैवा धि॑पति॒ रधि॑पति रे॒व ।7) अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ ।8) ए॒व स॑मा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना॑ मे॒वैव स॑मा॒नाना᳚म् ।9) स॒मा॒नाना᳚-म्भवति भवति समा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना᳚-म्भवति ।10) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।11) य-न्द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-द्यं-यँ-न्द्वि॒ष्यात् ।12) द्वि॒ष्या-त्त-न्त-न्द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-त्तम् ।13) त मु॑प॒दध॑ दुप॒दध॒-त्त-न्त मु॑प॒दध॑त् ।14) उ॒प॒दध॑-द्ध्याये-द्ध्याये दुप॒दध॑ दुप॒दध॑-द्ध्यायेत् ।14) उ॒प॒दध॒दित्यु॑प - दध॑त् ।15) ध्या॒ये॒ दे॒ताभ्य॑ ए॒ताभ्यो᳚ ध्याये-द्ध्याये दे॒ताभ्यः॑ ।16) ए॒ताभ्य॑ ए॒वैवैताभ्य॑ ए॒ताभ्य॑ ए॒व ।17) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।18) ए॒न॒-न्दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य एन मेन-न्दे॒वता᳚भ्यः ।19) दे॒वता᳚भ्य॒ आ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य॒ आ ।20) आ वृ॑श्चति वृश्च॒ त्यावृ॑श्चति ।21) वृ॒श्च॒ति॒ ता॒ज-क्ता॒जग् वृ॑श्चति वृश्चति ता॒जक् ।22) ता॒जगार्ति॒ मार्ति॑-न्ता॒ज-क्ता॒जगार्ति᳚म् ।23) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।24) आर्च्छ॑ त्यृच्छ॒ त्यार्च्छ॑ति ।25) ऋ॒च्छ॒ त्यङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस ऋच्छ त्यृच्छ॒ त्यङ्गि॑रसः ।26) अङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गम् ।27) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।27) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।28) लो॒कं-यँन्तो॒ यन्तो॑ लो॒कम् ँलो॒कं-यँन्तः॑ ।29) यन्तो॒ या या यन्तो॒ यन्तो॒ या ।30) या य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ या या य॒ज्ञस्य॑ ।31) य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑ति॒-र्निष्कृ॑ति-र्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑तिः ।32) निष्कृ॑ति॒ रासी॒ दासी॒-न्निष्कृ॑ति॒-र्निष्कृ॑ति॒ रासी᳚त् ।32) निष्कृ॑ति॒रिति॒ निः - कृ॒तिः॒ ।33) आसी॒-त्ता-न्ता मासी॒ दासी॒-त्ताम् ।34) ता मृषि॑भ्य॒ ऋषि॑भ्य॒ स्ता-न्ता मृषि॑भ्यः ।35) ऋषि॑भ्यः॒ प्रति॒ प्रत्यृषि॑भ्य॒ ऋषि॑भ्यः॒ प्रति॑ ।35) ऋषि॑भ्य॒ इत्यृषि॑ - भ्यः॒ ।36) प्रत्यौ॑ह-न्नौह॒-न्प्रति॒ प्रत्यौ॑हन्न् ।37) औ॒ह॒-न्त-त्तदौ॑ह-न्नौह॒-न्तत् ।38) तद्धिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒-न्त-त्तद्धिर॑ण्यम् ।39) हिर॑ण्य मभव दभव॒ द्धिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्य मभवत् ।40) अ॒भ॒व॒-द्य-द्यद॑भव दभव॒-द्यत् ।41) यद्धि॑रण्यश॒ल्कैर्-हि॑रण्यश॒ल्कै-र्य-द्यद्धि॑रण्यश॒ल्कैः ।42) हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कैः प्रो॒क्षति॑ प्रो॒क्षति॑ हिरण्यश॒ल्कैर्-हि॑रण्यश॒ल्कैः प्रो॒क्षति॑ ।42) हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कैरिति॑ हिरण्य - श॒ल्कैः ।43) प्रो॒क्षति॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ प्रो॒क्षति॑ प्रो॒क्षति॑ य॒ज्ञस्य॑ ।43) प्रो॒क्षतीति॑ प्र - उ॒क्षति॑ ।44) य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑त्यै॒ निष्कृ॑त्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ निष्कृ॑त्यै ।45) निष्कृ॑त्या॒ अथो॒ अथो॒ निष्कृ॑त्यै॒ निष्कृ॑त्या॒ अथो᳚ ।45) निष्कृ॑त्या॒ इति॒ निः - कृ॒त्यै॒ ।46) अथो॑ भेष॒ज-म्भे॑ष॒ज मथो॒ अथो॑ भेष॒जम् ।46) अथो॒ इत्यथो᳚ ।47) भे॒ष॒ज मे॒वैव भे॑ष॒ज-म्भे॑ष॒ज मे॒व ।48) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।49) अ॒स्मै॒ क॒रो॒ति॒ क॒रो॒ त्य॒स्मा॒ अ॒स्मै॒ क॒रो॒ति॒ ।50) क॒रो॒ त्यथो॒ अथो॑ करोति करो॒ त्यथो᳚ ।॥ 7 ॥ (50/61)
1) adhi̍patnī̠-rnāma̠ nāmā dhi̍patnī̠ radhi̍patnī̠-rnāma̍ ।1) adhi̍patnī̠rityadhi̍ - pa̠tnī̠ḥ ।2) nāmēṣṭa̍kā̠ iṣṭa̍kā̠ nāma̠ nāmēṣṭa̍kāḥ ।3) iṣṭa̍kā̠ yasya̠ yasyēṣṭa̍kā̠ iṣṭa̍kā̠ yasya̍ ।4) yasyai̠tā ē̠tā yasya̠ yasyai̠tāḥ ।5) ē̠tā u̍padhī̠yanta̍ upadhī̠yanta̍ ē̠tā ē̠tā u̍padhī̠yantē̎ ।6) u̠pa̠dhī̠yantē 'dhi̍pati̠ radhi̍pati rupadhī̠yanta̍ upadhī̠yantē 'dhi̍patiḥ ।6) u̠pa̠dhī̠yanta̠ ityu̍pa - dhī̠yantē̎ ।7) adhi̍pati rē̠vaivā dhi̍pati̠ radhi̍pati rē̠va ।7) adhi̍pati̠rityadhi̍ - pa̠ti̠ḥ ।8) ē̠va sa̍mā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̍ mē̠vaiva sa̍mā̠nānā̎m ।9) sa̠mā̠nānā̎-mbhavati bhavati samā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̎-mbhavati ।10) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।11) ya-ndvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-dyaṃ ya-ndvi̠ṣyāt ।12) dvi̠ṣyā-tta-nta-ndvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-ttam ।13) ta mu̍pa̠dadha̍ dupa̠dadha̠-tta-nta mu̍pa̠dadha̍t ।14) u̠pa̠dadha̍-ddhyāyē-ddhyāyē dupa̠dadha̍ dupa̠dadha̍-ddhyāyēt ।14) u̠pa̠dadha̠dityu̍pa - dadha̍t ।15) dhyā̠yē̠ dē̠tābhya̍ ē̠tābhyō̎ dhyāyē-ddhyāyē dē̠tābhya̍ḥ ।16) ē̠tābhya̍ ē̠vaivaitābhya̍ ē̠tābhya̍ ē̠va ।17) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।18) ē̠na̠-ndē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya ēna mēna-ndē̠vatā̎bhyaḥ ।19) dē̠vatā̎bhya̠ ā dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya̠ ā ।20) ā vṛ̍śchati vṛścha̠ tyāvṛ̍śchati ।21) vṛ̠ścha̠ti̠ tā̠ja-ktā̠jag vṛ̍śchati vṛśchati tā̠jak ।22) tā̠jagārti̠ mārti̍-ntā̠ja-ktā̠jagārti̎m ।23) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।24) ārchCha̍ tyṛchCha̠ tyārchCha̍ti ।25) ṛ̠chCha̠ tyaṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa ṛchCha tyṛchCha̠ tyaṅgi̍rasaḥ ।26) aṅgi̍rasa-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rga maṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa-ssuva̠rgam ।27) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।27) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।28) lō̠kaṃ yantō̠ yantō̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ yanta̍ḥ ।29) yantō̠ yā yā yantō̠ yantō̠ yā ।30) yā ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yā yā ya̠jñasya̍ ।31) ya̠jñasya̠ niṣkṛ̍ti̠-rniṣkṛ̍ti-rya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ niṣkṛ̍tiḥ ।32) niṣkṛ̍ti̠ rāsī̠ dāsī̠-nniṣkṛ̍ti̠-rniṣkṛ̍ti̠ rāsī̎t ।32) niṣkṛ̍ti̠riti̠ niḥ - kṛ̠ti̠ḥ ।33) āsī̠-ttā-ntā māsī̠ dāsī̠-ttām ।34) tā mṛṣi̍bhya̠ ṛṣi̍bhya̠ stā-ntā mṛṣi̍bhyaḥ ।35) ṛṣi̍bhya̠ḥ prati̠ pratyṛṣi̍bhya̠ ṛṣi̍bhya̠ḥ prati̍ ।35) ṛṣi̍bhya̠ ityṛṣi̍ - bhya̠ḥ ।36) pratyau̍ha-nnauha̠-nprati̠ pratyau̍hann ।37) au̠ha̠-nta-ttadau̍ha-nnauha̠-ntat ।38) taddhira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya̠-nta-ttaddhira̍ṇyam ।39) hira̍ṇya mabhava dabhava̠ ddhira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya mabhavat ।40) a̠bha̠va̠-dya-dyada̍bhava dabhava̠-dyat ।41) yaddhi̍raṇyaśa̠lkair-hi̍raṇyaśa̠lkai-rya-dyaddhi̍raṇyaśa̠lkaiḥ ।42) hi̠ra̠ṇya̠śa̠lkaiḥ prō̠kṣati̍ prō̠kṣati̍ hiraṇyaśa̠lkair-hi̍raṇyaśa̠lkaiḥ prō̠kṣati̍ ।42) hi̠ra̠ṇya̠śa̠lkairiti̍ hiraṇya - śa̠lkaiḥ ।43) prō̠kṣati̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ prō̠kṣati̍ prō̠kṣati̍ ya̠jñasya̍ ।43) prō̠kṣatīti̍ pra - u̠kṣati̍ ।44) ya̠jñasya̠ niṣkṛ̍tyai̠ niṣkṛ̍tyai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ niṣkṛ̍tyai ।45) niṣkṛ̍tyā̠ athō̠ athō̠ niṣkṛ̍tyai̠ niṣkṛ̍tyā̠ athō̎ ।45) niṣkṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - kṛ̠tyai̠ ।46) athō̍ bhēṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠ja mathō̠ athō̍ bhēṣa̠jam ।46) athō̠ ityathō̎ ।47) bhē̠ṣa̠ja mē̠vaiva bhē̍ṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠ja mē̠va ।48) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।49) a̠smai̠ ka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠ tya̠smā̠ a̠smai̠ ka̠rō̠ti̠ ।50) ka̠rō̠ tyathō̠ athō̍ karōti karō̠ tyathō̎ ।॥ 7 ॥ (50/61)
meaning
She is the ruling lady; her name is ishtaka — the ruling lady is what is named; the ruling lady is whose ishtaka it is — he who knows this rules.
word by word
पत्नीPatniiWife
इष्टकाIssttakaaBrick
नामNaamaName
यस्यYasyaWhose · Of Whose · Of Whom
एताEtaaThese
अधिपतिAdhipatiRuler, Commander, Regent, King
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
तंTamHim · To You · That · Then
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
आर्तिAartiPain, Injury, Mischief, Sickness
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
गम्GamTo Go
याYaaTo go towards
निNiFrom previous part of word Vadini
प्रतिPratiEvery
हिरण्यHirannyaGold
प्रPraPrefix
इतिItiRefers to something that precedes
कृत्यैKrtyaiTo Her Who is the Creator
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
करोKaro[Please] do
एतEtaCome Near, Approached
पतिःPatihLord
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
यंYamWhenever
तTaThat
दधDadhaGiving
एणEnnaBeautiful Black Deer
अANot
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
कृत्तिKrttiSkin, Hide
verse 8
1) अथो॑ रू॒पेण॑ रू॒पेणाथो॒ अथो॑ रू॒पेण॑ ।1) अथो॒ इत्यथो᳚ ।2) रू॒पेणै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।3) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।4) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।5) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।6) अ॒र्ध॒य॒ त्यथो॒ अथो॑ अर्धय त्यर्धय॒ त्यथो᳚ ।7) अथो॒ हिर॑ण्यज्योतिषा॒ हिर॑ण्यज्योति॒षा ऽथो॒ अथो॒ हिर॑ण्यज्योतिषा ।7) अथो॒ इत्यथो᳚ ।8) हिर॑ण्यज्योति षै॒वैव हिर॑ण्यज्योतिषा॒ हिर॑ण्यज्योतिषै॒व ।8) हिर॑ण्यज्योति॒षेति॒ हिर॑ण्य - ज्यो॒ति॒षा॒ ।9) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।10) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।10) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।11) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।12) ए॒ति॒ सा॒ह॒स्रव॑ता साह॒स्रव॑ तैत्येति साह॒स्रव॑ता ।13) सा॒ह॒स्रव॑ता॒ प्र प्र सा॑ह॒स्रव॑ता साह॒स्रव॑ता॒ प्र ।13) सा॒ह॒स्रव॒तेति॑ साह॒स्र - व॒ता॒ ।14) प्रोक्ष॑ त्युक्षति॒ प्र प्रोक्ष॑ति ।15) उ॒क्ष॒ति॒ सा॒ह॒स्र-स्सा॑ह॒स्र उ॑क्ष त्युक्षति साह॒स्रः ।16) सा॒ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्साह॒स्र-स्सा॑ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः ।17) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।17) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।18) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।18) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।19) आप्त्या॑ इ॒मा इ॒मा आप्त्या॒ आप्त्या॑ इ॒माः ।20) इ॒मा मे॑ म इ॒मा इ॒मा मे᳚ ।21) मे॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ मे॒ मे॒ अ॒ग्ने॒ ।22) अ॒ग्न॒ इष्ट॑का॒ इष्ट॑का अग्ने ऽग्न॒ इष्ट॑काः ।23) इष्ट॑का धे॒नवो॑ धे॒नव॒ इष्ट॑का॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ ।24) धे॒नवः॑ सन्तु सन्तु धे॒नवो॑ धे॒नवः॑ सन्तु ।25) स॒न्त्वितीति॑ सन्तु स॒न्त्विति॑ ।26) इत्या॑हा॒ हेतीत्या॑ह ।27) आ॒ह॒ धे॒नू-र्धे॒नू रा॑हाह धे॒नूः ।28) धे॒नू रे॒वैव धे॒नू-र्धे॒नू रे॒व ।29) ए॒वैना॑ एना ए॒वै वैनाः᳚ ।30) ए॒नाः॒ कु॒रु॒ते॒ कु॒रु॒त॒ ए॒ना॒ ए॒नाः॒ कु॒रु॒ते॒ ।31) कु॒रु॒ते॒ ता स्ताः कु॑रुते कुरुते॒ ताः ।32) ता ए॑न मेन॒-न्ता स्ता ए॑नम् ।33) ए॒न॒-ङ्का॒म॒दुघाः᳚ काम॒दुघा॑ एन मेन-ङ्काम॒दुघाः᳚ ।34) का॒म॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒ मुत्र॑ काम॒दुघाः᳚ काम॒दुघा॑ अ॒मुत्र॑ ।34) का॒म॒दुघा॒ इति॑ काम - दुघाः᳚ ।35) अ॒मुत्रा॒ मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-न्न॒मुत्रा॒ मुत्रा॒ मुष्मिन्न्॑ ।36) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।37) लो॒क उपोप॑ लो॒के लो॒क उप॑ ।38) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।39) ति॒ष्ठ॒न्त॒ इति॑ तिष्ठन्ते ।॥ 8 ॥ (39/47)॥ अ. 2 ॥
1) athō̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇāthō̠ athō̍ rū̠pēṇa̍ ।1) athō̠ ityathō̎ ।2) rū̠pēṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।3) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।4) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।5) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।6) a̠rdha̠ya̠ tyathō̠ athō̍ ardhaya tyardhaya̠ tyathō̎ ।7) athō̠ hira̍ṇyajyōtiṣā̠ hira̍ṇyajyōti̠ṣā 'thō̠ athō̠ hira̍ṇyajyōtiṣā ।7) athō̠ ityathō̎ ।8) hira̍ṇyajyōti ṣai̠vaiva hira̍ṇyajyōtiṣā̠ hira̍ṇyajyōtiṣai̠va ।8) hira̍ṇyajyōti̠ṣēti̠ hira̍ṇya - jyō̠ti̠ṣā̠ ।9) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।10) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।10) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।11) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।12) ē̠ti̠ sā̠ha̠srava̍tā sāha̠srava̍ taityēti sāha̠srava̍tā ।13) sā̠ha̠srava̍tā̠ pra pra sā̍ha̠srava̍tā sāha̠srava̍tā̠ pra ।13) sā̠ha̠srava̠tēti̍ sāha̠sra - va̠tā̠ ।14) prōkṣa̍ tyukṣati̠ pra prōkṣa̍ti ।15) u̠kṣa̠ti̠ sā̠ha̠sra-ssā̍ha̠sra u̍kṣa tyukṣati sāha̠sraḥ ।16) sā̠ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssāha̠sra-ssā̍ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।17) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।17) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।18) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।18) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।19) āptyā̍ i̠mā i̠mā āptyā̠ āptyā̍ i̠māḥ ।20) i̠mā mē̍ ma i̠mā i̠mā mē̎ ।21) mē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ mē̠ mē̠ a̠gnē̠ ।22) a̠gna̠ iṣṭa̍kā̠ iṣṭa̍kā agnē 'gna̠ iṣṭa̍kāḥ ।23) iṣṭa̍kā dhē̠navō̍ dhē̠nava̠ iṣṭa̍kā̠ iṣṭa̍kā dhē̠nava̍ḥ ।24) dhē̠nava̍-ssantu santu dhē̠navō̍ dhē̠nava̍-ssantu ।25) sa̠ntvitīti̍ santu sa̠ntviti̍ ।26) ityā̍hā̠ hētītyā̍ha ।27) ā̠ha̠ dhē̠nū-rdhē̠nū rā̍hāha dhē̠nūḥ ।28) dhē̠nū rē̠vaiva dhē̠nū-rdhē̠nū rē̠va ।29) ē̠vainā̍ ēnā ē̠vai vainā̎ḥ ।30) ē̠nā̠ḥ ku̠ru̠tē̠ ku̠ru̠ta̠ ē̠nā̠ ē̠nā̠ḥ ku̠ru̠tē̠ ।31) ku̠ru̠tē̠ tā stāḥ ku̍rutē kurutē̠ tāḥ ।32) tā ē̍na mēna̠-ntā stā ē̍nam ।33) ē̠na̠-ṅkā̠ma̠dughā̎ḥ kāma̠dughā̍ ēna mēna-ṅkāma̠dughā̎ḥ ।34) kā̠ma̠dughā̍ a̠mutrā̠ mutra̍ kāma̠dughā̎ḥ kāma̠dughā̍ a̠mutra̍ ।34) kā̠ma̠dughā̠ iti̍ kāma - dughā̎ḥ ।35) a̠mutrā̠ muṣmi̍-nna̠muṣmi̍-nna̠mutrā̠ mutrā̠ muṣminn̍ ।36) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।37) lō̠ka upōpa̍ lō̠kē lō̠ka upa̍ ।38) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।39) ti̠ṣṭha̠nta̠ iti̍ tiṣṭhantē ।॥ 8 ॥ (39/47)॥ a. 2 ॥
meaning
He becomes the form; by this very form he fashions him; he fashions him and makes him successful — thus the identity between worshipper and deity.
word by word
सSaYour
सम्SamTogether with
हिरण्यHirannyaGold
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
एतिEtiArrival, Approach
प्रPraPrefix
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
मMaA particle
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
इष्टकाIssttakaaBrick
सन्तुSantuMay All be [Free from Illness] · May all be
कुरुतेKurute(Who for gaining Wealth, may have indeed) performed (many Wicked undertakings)
कुरुतKurutaShould do
एनम्Enam[Praying to] Him
इतिItiRefers to something that precedes
कामKaamaDesire
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
उपUpaNear to
अANot
रूपRuupaForm, Appearance
साSaaShe
अर्धArdhaHalf
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
सहस्रSahasraThousand
वटVattaBanyan
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
अहAhaparticle implying ascertainment
धेनुDhenuCow
एणEnnaBeautiful Black Deer
तTaThat
एनाम्EnaamHer
verse 9
1) रु॒द्रो वै वै रु॒द्रो रु॒द्रो वै ।2) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।3) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।4) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।5) अ॒ग्नि-स्स सो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-स्सः ।6) स ए॒तर्-ह्ये॒तर्हि॒ स स ए॒तर्हि॑ ।7) ए॒तर्हि॑ जा॒तो जा॒त ए॒तर्-ह्ये॒तर्हि॑ जा॒तः ।8) जा॒तो यर्हि॒ यर्हि॑ जा॒तो जा॒तो यर्हि॑ ।9) यर्हि॒ सर्व॒-स्सर्वो॒ यर्हि॒ यर्हि॒ सर्वः॑ ।10) सर्व॑ श्चि॒त श्चि॒त-स्सर्व॒-स्सर्व॑ श्चि॒तः ।11) चि॒त-स्स स चि॒त श्चि॒त-स्सः ।12) स यथा॒ यथा॒ स स यथा᳚ ।13) यथा॑ व॒थ्सो व॒थ्सो यथा॒ यथा॑ व॒थ्सः ।14) व॒थ्सो जा॒तो जा॒तो व॒थ्सो व॒थ्सो जा॒तः ।15) जा॒त-स्स्तन॒ग्ग्॒ स्तन॑-ञ्जा॒तो जा॒त-स्स्तन᳚म् ।16) स्तन॑-म्प्रे॒फ्सति॑ प्रे॒फ्सति॒ स्तन॒ग्ग्॒ स्तन॑-म्प्रे॒फ्सति॑ ।17) प्रे॒फ्स त्ये॒व मे॒व-म्प्रे॒फ्सति॑ प्रे॒फ्स त्ये॒वम् ।17) प्रे॒फ्सतीति॑ प्र - ई॒फ्सति॑ ।18) ए॒वं-वैँ वा ए॒व मे॒वं-वैँ ।19) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।20) ए॒ष ए॒तर्-ह्ये॒तर्-ह्ये॒ष ए॒ष ए॒तर्हि॑ ।21) ए॒तर्हि॑ भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑ मे॒तर्-ह्ये॒तर्हि॑ भाग॒धेय᳚म् ।22) भा॒ग॒धेय॒-म्प्र प्र भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॒-म्प्र ।22) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।23) प्रेफ्स॑तीफ्सति॒ प्र प्रेफ्स॑ति ।24) ई॒फ्स॒ति॒ तस्मै॒ तस्मा॑ ईफ्सतीफ्सति॒ तस्मै᳚ ।25) तस्मै॒ य-द्य-त्तस्मै॒ तस्मै॒ यत् ।26) यदाहु॑ति॒ माहु॑तिं॒-यँ-द्यदाहु॑तिम् ।27) आहु॑ति॒-न्न नाहु॑ति॒ माहु॑ति॒-न्न ।27) आहु॑ति॒मित्या - हु॒ति॒म् ।28) न जु॑हु॒याज् जु॑हु॒या-न्न न जु॑हु॒यात् ।29) जु॒हु॒या द॑द्ध्व॒र्यु म॑द्ध्व॒र्यु-ञ्जु॑हु॒याज् जु॑हु॒या द॑द्ध्व॒र्युम् ।30) अ॒द्ध्व॒र्यु-ञ्च॑ चाद्ध्व॒र्यु म॑द्ध्व॒र्यु-ञ्च॑ ।31) च॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान-ञ्च च॒ यज॑मानम् ।32) यज॑मान-ञ्च च॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान-ञ्च ।33) च॒ ध्या॒ये॒-द्ध्या॒ये॒च् च॒ च॒ ध्या॒ये॒त् ।34) ध्या॒ये॒ च्छ॒त॒रु॒द्रीयग्ं॑ शतरु॒द्रीय॑-न्ध्याये-द्ध्याये च्छतरु॒द्रीय᳚म् ।35) श॒त॒रु॒द्रीय॑-ञ्जुहोति जुहोति शतरु॒द्रीयग्ं॑ शतरु॒द्रीय॑-ञ्जुहोति ।35) श॒त॒रु॒द्रीय॒मिति॑ शत - रु॒द्रीय᳚म् ।36) जु॒हो॒ति॒ भा॒ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न जुहोति जुहोति भाग॒धेये॑न ।37) भा॒ग॒धेये॑ नै॒वैव भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑नै॒व ।37) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।38) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।39) ए॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ श॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ ।40) श॒म॒य॒ति॒ न न श॑मयति शमयति॒ न ।41) नार्ति॒ मार्ति॒-न्न नार्ति᳚म् ।42) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।43) आर्च्छ॑ त्यृच्छ॒ त्यार्च्छ॑ति ।44) ऋ॒च्छ॒ त्य॒द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युर्-ऋ॑च्छ त्यृच्छ त्यद्ध्व॒र्युः ।45) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्न नाद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्न ।46) न यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ न न यज॑मानः ।47) यज॑मानो॒ य-द्य-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ यत् ।48) य-द्ग्रा॒म्याणा᳚-ङ्ग्रा॒म्याणां॒-यँ-द्य-द्ग्रा॒म्याणा᳚म् ।49) ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-ङ्ग्रा॒म्याणा᳚-ङ्ग्रा॒म्याणा᳚-म्पशू॒नाम् ।50) प॒शू॒ना-म्पय॑सा॒ पय॑सा पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्पय॑सा ।॥ 9 ॥ (50/55)
1) ru̠drō vai vai ru̠drō ru̠drō vai ।2) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।3) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।4) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।5) a̠gni-ssa sō̎ 'gni ra̠gni-ssaḥ ।6) sa ē̠tar-hyē̠tarhi̠ sa sa ē̠tarhi̍ ।7) ē̠tarhi̍ jā̠tō jā̠ta ē̠tar-hyē̠tarhi̍ jā̠taḥ ।8) jā̠tō yarhi̠ yarhi̍ jā̠tō jā̠tō yarhi̍ ।9) yarhi̠ sarva̠-ssarvō̠ yarhi̠ yarhi̠ sarva̍ḥ ।10) sarva̍ śchi̠ta śchi̠ta-ssarva̠-ssarva̍ śchi̠taḥ ।11) chi̠ta-ssa sa chi̠ta śchi̠ta-ssaḥ ।12) sa yathā̠ yathā̠ sa sa yathā̎ ।13) yathā̍ va̠thsō va̠thsō yathā̠ yathā̍ va̠thsaḥ ।14) va̠thsō jā̠tō jā̠tō va̠thsō va̠thsō jā̠taḥ ।15) jā̠ta-sstana̠gg̠ stana̍-ñjā̠tō jā̠ta-sstana̎m ।16) stana̍-mprē̠phsati̍ prē̠phsati̠ stana̠gg̠ stana̍-mprē̠phsati̍ ।17) prē̠phsa tyē̠va mē̠va-mprē̠phsati̍ prē̠phsa tyē̠vam ।17) prē̠phsatīti̍ pra - ī̠phsati̍ ।18) ē̠vaṃ vai vā ē̠va mē̠vaṃ vai ।19) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।20) ē̠ṣa ē̠tar-hyē̠tar-hyē̠ṣa ē̠ṣa ē̠tarhi̍ ।21) ē̠tarhi̍ bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍ mē̠tar-hyē̠tarhi̍ bhāga̠dhēya̎m ।22) bhā̠ga̠dhēya̠-mpra pra bhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠-mpra ।22) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।23) prēphsa̍tīphsati̠ pra prēphsa̍ti ।24) ī̠phsa̠ti̠ tasmai̠ tasmā̍ īphsatīphsati̠ tasmai̎ ।25) tasmai̠ ya-dya-ttasmai̠ tasmai̠ yat ।26) yadāhu̍ti̠ māhu̍ti̠ṃ ya-dyadāhu̍tim ।27) āhu̍ti̠-nna nāhu̍ti̠ māhu̍ti̠-nna ।27) āhu̍ti̠mityā - hu̠ti̠m ।28) na ju̍hu̠yāj ju̍hu̠yā-nna na ju̍hu̠yāt ।29) ju̠hu̠yā da̍ddhva̠ryu ma̍ddhva̠ryu-ñju̍hu̠yāj ju̍hu̠yā da̍ddhva̠ryum ।30) a̠ddhva̠ryu-ñcha̍ chāddhva̠ryu ma̍ddhva̠ryu-ñcha̍ ।31) cha̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-ñcha cha̠ yaja̍mānam ।32) yaja̍māna-ñcha cha̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-ñcha ।33) cha̠ dhyā̠yē̠-ddhyā̠yē̠ch cha̠ cha̠ dhyā̠yē̠t ।34) dhyā̠yē̠ chCha̠ta̠ru̠drīyagṃ̍ śataru̠drīya̍-ndhyāyē-ddhyāyē chChataru̠drīya̎m ।35) śa̠ta̠ru̠drīya̍-ñjuhōti juhōti śataru̠drīyagṃ̍ śataru̠drīya̍-ñjuhōti ।35) śa̠ta̠ru̠drīya̠miti̍ śata - ru̠drīya̎m ।36) ju̠hō̠ti̠ bhā̠ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na juhōti juhōti bhāga̠dhēyē̍na ।37) bhā̠ga̠dhēyē̍ nai̠vaiva bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍nai̠va ।37) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।38) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।39) ē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ śa̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ ।40) śa̠ma̠ya̠ti̠ na na śa̍mayati śamayati̠ na ।41) nārti̠ mārti̠-nna nārti̎m ।42) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।43) ārchCha̍ tyṛchCha̠ tyārchCha̍ti ।44) ṛ̠chCha̠ tya̠ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryur-ṛ̍chCha tyṛchCha tyaddhva̠ryuḥ ।45) a̠ddhva̠ryu-rna nāddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rna ।46) na yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ na na yaja̍mānaḥ ।47) yaja̍mānō̠ ya-dya-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ yat ।48) ya-dgrā̠myāṇā̎-ṅgrā̠myāṇā̠ṃ ya-dya-dgrā̠myāṇā̎m ।49) grā̠myāṇā̎-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ṅgrā̠myāṇā̎-ṅgrā̠myāṇā̎-mpaśū̠nām ।50) pa̠śū̠nā-mpaya̍sā̠ paya̍sā paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpaya̍sā ।॥ 9 ॥ (50/55)
meaning
Rudra indeed is this fire; Rudra is this same one; this is what fire is — Rudra is the same as fire and fire is the same as Rudra.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
यत्YatWhich
सSaYour
जातJaataBorn of
सर्वंSarvamAll, Full · [You Indeed are] All · All · All, Everything · Everything · [Peace is pervading] everywhere
चितCitaMind
यथाYathaaAs
प्रPraPrefix
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भागBhaagaPart
तस्मैTasmaiTo Him
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
ध्यायेत्DhyaayetOne should meditate
शतShataHundred
आर्तिAartiPain, Injury, Mischief, Sickness
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
एषEssaHe · This
साSaaShe
जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair
जातःJaatah[Will not gain] take Birth
सर्वाःSarvaahAll
सर्वSarvaAll
चिताCitaaFuneral, Pile
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
सतSataGoodness
समयSamayaOccasion, Time, Juncture, Circumstance
पायसPaayasaPayasa, A sweet food prepared with rice and milk
verse 10
1) पय॑सा जुहु॒याज् जु॑हु॒या-त्पय॑सा॒ पय॑सा जुहु॒यात् ।2) जु॒हु॒या-द्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्यान् जु॑हु॒याज् जु॑हु॒या-द्ग्रा॒म्यान् ।3) ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्प॒शू-न्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्प॒शून् ।4) प॒शू-ञ्छु॒चा शु॒चा प॒शू-न्प॒शू-ञ्छु॒चा ।5) शु॒चा ऽर्प॑ये दर्पये च्छु॒चा शु॒चा ऽर्प॑येत् ।6) अ॒र्प॒ये॒-द्य-द्यद॑र्पये दर्पये॒-द्यत् ।7) यदा॑र॒ण्याना॑ मार॒ण्यानां॒-यँ-द्यदा॑र॒ण्याना᳚म् ।8) आ॒र॒ण्याना॑ मार॒ण्या ना॑र॒ण्या ना॑र॒ण्याना॑ मार॒ण्याना॑ मार॒ण्यान् ।9) आ॒र॒ण्यान् ज॑र्तिलयवा॒ग्वा॑ जर्तिलयवा॒ग्वा॑ ऽऽर॒ण्या ना॑र॒ण्यान् ज॑र्तिलयवा॒ग्वा᳚ ।10) ज॒र्ति॒ल॒य॒वा॒ग्वा॑ वा वा जर्तिलयवा॒ग्वा॑ जर्तिलयवा॒ग्वा॑ वा ।10) ज॒र्ति॒ल॒य॒वा॒ग्वेति॑ जर्तिल - य॒वा॒ग्वा᳚ ।11) वा॒ जु॒हु॒याज् जु॑हु॒या-द्वा॑ वा जुहु॒यात् ।12) जु॒हु॒या-द्ग॑वीधुकयवा॒ग्वा॑ गवीधुकयवा॒ग्वा॑ जुहु॒याज् जु॑हु॒या-द्ग॑वीधुकयवा॒ग्वा᳚ ।13) ग॒वी॒धु॒क॒य॒वा॒ग्वा॑ वा वा गवीधुकयवा॒ग्वा॑ गवीधुकयवा॒ग्वा॑ वा ।13) ग॒वी॒धु॒क॒य॒वा॒ग्वेति॑ गवीधुक - य॒वा॒ग्वा᳚ ।14) वा॒ न न वा॑ वा॒ न ।15) न ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्न न ग्रा॒म्यान् ।16) ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्प॒शू-न्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्प॒शून् ।17) प॒शून्. हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॑ प॒शू-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॑ ।18) हि॒नस्ति॒ न न हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॒ न ।19) नार॒ण्या ना॑र॒ण्या-न्न नार॒ण्यान् ।20) आ॒र॒ण्या नथो॒ अथो॑ आर॒ण्या ना॑र॒ण्या नथो᳚ ।21) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।21) अथो॒ इत्यथो᳚ ।22) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।23) आ॒हु॒ रना॑हुति॒ रना॑हुति राहु राहु॒ रना॑हुतिः ।24) अना॑हुति॒-र्वै वा अना॑हुति॒ रना॑हुति॒-र्वै ।24) अना॑हुति॒रित्यना᳚ - हु॒तिः॒ ।25) वै ज॒र्तिला॑ ज॒र्तिला॒ वै वै ज॒र्तिलाः᳚ ।26) ज॒र्तिला᳚श्च च ज॒र्तिला॑ ज॒र्तिला᳚श्च ।27) च॒ ग॒वीधु॑का ग॒वीधु॑काश्च च ग॒वीधु॑काः ।28) ग॒वीधु॑काश्च च ग॒वीधु॑का ग॒वीधु॑काश्च ।29) चेतीति॑ च॒ चेति॑ ।30) इत्य॑जक्षी॒रेणा॑ जक्षी॒रे णेतीत्य॑जक्षी॒रेण॑ ।31) अ॒ज॒क्षी॒रेण॑ जुहोति जुहो त्यजक्षी॒रेणा॑ जक्षी॒रेण॑ जुहोति ।31) अ॒ज॒क्षी॒रेणेत्य॑ज - क्षी॒रेण॑ ।32) जु॒हो॒ त्या॒ग्ने॒य्या᳚ ग्ने॒यी जु॑होति जुहो त्याग्ने॒यी ।33) आ॒ग्ने॒यी वै वा आ᳚ग्ने॒ य्या᳚ग्ने॒यी वै ।34) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।35) ए॒षा य-द्यदे॒ षैषा यत् ।36) यद॒जा ऽजा य-द्यद॒जा ।37) अ॒जा ऽऽहु॒त्या ऽऽहु॑त्या॒ ऽजा ऽजा ऽऽहु॑त्या ।38) आहु॑ त्यै॒वैवा हु॒त्या ऽऽहु॑त्यै॒व ।38) आहु॒त्येत्या - हु॒त्या॒ ।39) ए॒व जु॑होति जुहो त्ये॒वैव जु॑होति ।40) जु॒हो॒ति॒ न न जु॑होति जुहोति॒ न ।41) न ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्न न ग्रा॒म्यान् ।42) ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्प॒शू-न्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्प॒शून् ।43) प॒शून्. हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॑ प॒शू-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॑ ।44) हि॒नस्ति॒ न न हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॒ न ।45) नार॒ण्या ना॑र॒ण्या-न्न नार॒ण्यान् ।46) आ॒र॒ण्या नङ्गि॑रसो ऽङ्गिरस आर॒ण्या ना॑र॒ण्या नङ्गि॑रसः ।47) अङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मङ्गि॑रसो ऽङ्गिरस-स्सुव॒र्गम् ।48) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।48) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।49) लो॒कं-यँन्तो॒ यन्तो॑ लो॒कम् ँलो॒कं-यँन्तः॑ ।50) यन्तो॒ ऽजाया॑ म॒जायां॒-यँन्तो॒ यन्तो॒ ऽजाया᳚म् ।॥ 10 ॥ (50/57)
1) paya̍sā juhu̠yāj ju̍hu̠yā-tpaya̍sā̠ paya̍sā juhu̠yāt ।2) ju̠hu̠yā-dgrā̠myā-ngrā̠myān ju̍hu̠yāj ju̍hu̠yā-dgrā̠myān ।3) grā̠myā-npa̠śū-npa̠śū-ngrā̠myā-ngrā̠myā-npa̠śūn ।4) pa̠śū-ñChu̠chā śu̠chā pa̠śū-npa̠śū-ñChu̠chā ।5) śu̠chā 'rpa̍yē darpayē chChu̠chā śu̠chā 'rpa̍yēt ।6) a̠rpa̠yē̠-dya-dyada̍rpayē darpayē̠-dyat ।7) yadā̍ra̠ṇyānā̍ māra̠ṇyānā̠ṃ ya-dyadā̍ra̠ṇyānā̎m ।8) ā̠ra̠ṇyānā̍ māra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyānā̍ māra̠ṇyānā̍ māra̠ṇyān ।9) ā̠ra̠ṇyān ja̍rtilayavā̠gvā̍ jartilayavā̠gvā̍ ''ra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyān ja̍rtilayavā̠gvā̎ ।10) ja̠rti̠la̠ya̠vā̠gvā̍ vā vā jartilayavā̠gvā̍ jartilayavā̠gvā̍ vā ।10) ja̠rti̠la̠ya̠vā̠gvēti̍ jartila - ya̠vā̠gvā̎ ।11) vā̠ ju̠hu̠yāj ju̍hu̠yā-dvā̍ vā juhu̠yāt ।12) ju̠hu̠yā-dga̍vīdhukayavā̠gvā̍ gavīdhukayavā̠gvā̍ juhu̠yāj ju̍hu̠yā-dga̍vīdhukayavā̠gvā̎ ।13) ga̠vī̠dhu̠ka̠ya̠vā̠gvā̍ vā vā gavīdhukayavā̠gvā̍ gavīdhukayavā̠gvā̍ vā ।13) ga̠vī̠dhu̠ka̠ya̠vā̠gvēti̍ gavīdhuka - ya̠vā̠gvā̎ ।14) vā̠ na na vā̍ vā̠ na ।15) na grā̠myā-ngrā̠myā-nna na grā̠myān ।16) grā̠myā-npa̠śū-npa̠śū-ngrā̠myā-ngrā̠myā-npa̠śūn ।17) pa̠śūn. hi̠nasti̍ hi̠nasti̍ pa̠śū-npa̠śūn. hi̠nasti̍ ।18) hi̠nasti̠ na na hi̠nasti̍ hi̠nasti̠ na ।19) nāra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā-nna nāra̠ṇyān ।20) ā̠ra̠ṇyā nathō̠ athō̍ āra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā nathō̎ ।21) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।21) athō̠ ityathō̎ ।22) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।23) ā̠hu̠ ranā̍huti̠ ranā̍huti rāhu rāhu̠ ranā̍hutiḥ ।24) anā̍huti̠-rvai vā anā̍huti̠ ranā̍huti̠-rvai ।24) anā̍huti̠rityanā̎ - hu̠ti̠ḥ ।25) vai ja̠rtilā̍ ja̠rtilā̠ vai vai ja̠rtilā̎ḥ ।26) ja̠rtilā̎ścha cha ja̠rtilā̍ ja̠rtilā̎ścha ।27) cha̠ ga̠vīdhu̍kā ga̠vīdhu̍kāścha cha ga̠vīdhu̍kāḥ ।28) ga̠vīdhu̍kāścha cha ga̠vīdhu̍kā ga̠vīdhu̍kāścha ।29) chētīti̍ cha̠ chēti̍ ।30) itya̍jakṣī̠rēṇā̍ jakṣī̠rē ṇētītya̍jakṣī̠rēṇa̍ ।31) a̠ja̠kṣī̠rēṇa̍ juhōti juhō tyajakṣī̠rēṇā̍ jakṣī̠rēṇa̍ juhōti ।31) a̠ja̠kṣī̠rēṇētya̍ja - kṣī̠rēṇa̍ ।32) ju̠hō̠ tyā̠gnē̠yyā̎ gnē̠yī ju̍hōti juhō tyāgnē̠yī ।33) ā̠gnē̠yī vai vā ā̎gnē̠ yyā̎gnē̠yī vai ।34) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।35) ē̠ṣā ya-dyadē̠ ṣaiṣā yat ।36) yada̠jā 'jā ya-dyada̠jā ।37) a̠jā ''hu̠tyā ''hu̍tyā̠ 'jā 'jā ''hu̍tyā ।38) āhu̍ tyai̠vaivā hu̠tyā ''hu̍tyai̠va ।38) āhu̠tyētyā - hu̠tyā̠ ।39) ē̠va ju̍hōti juhō tyē̠vaiva ju̍hōti ।40) ju̠hō̠ti̠ na na ju̍hōti juhōti̠ na ।41) na grā̠myā-ngrā̠myā-nna na grā̠myān ।42) grā̠myā-npa̠śū-npa̠śū-ngrā̠myā-ngrā̠myā-npa̠śūn ।43) pa̠śūn. hi̠nasti̍ hi̠nasti̍ pa̠śū-npa̠śūn. hi̠nasti̍ ।44) hi̠nasti̠ na na hi̠nasti̍ hi̠nasti̠ na ।45) nāra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā-nna nāra̠ṇyān ।46) ā̠ra̠ṇyā naṅgi̍rasō 'ṅgirasa āra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā naṅgi̍rasaḥ ।47) aṅgi̍rasa-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rga maṅgi̍rasō 'ṅgirasa-ssuva̠rgam ।48) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।48) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।49) lō̠kaṃ yantō̠ yantō̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ yanta̍ḥ ।50) yantō̠ 'jāyā̍ ma̠jāyā̠ṃ yantō̠ yantō̠ 'jāyā̎m ।॥ 10 ॥ (50/57)
meaning
He should offer with milk; he should offer the domestic animals; the animals should be offered with purity — the milk offering leads to prosperity.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
राहुRaahuRahu
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
एषाEssaaShe
यत्YatWhich
अजाAjaaWho is Unborn
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
गम्GamTo Go
पायसPaayasaPayasa, A sweet food prepared with rice and milk
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
अरण्यArannyaForest
क्षीरKssiiraMilk
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
एषEssaHe · This
जJaBorn, Produced
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
जयंJayamVictory
verse 11
1) अ॒जाया᳚-ङ्घ॒र्म-ङ्घ॒र्म म॒जाया॑ म॒जाया᳚-ङ्घ॒र्मम् ।2) घ॒र्म-म्प्र प्र घ॒र्म-ङ्घ॒र्म-म्प्र ।3) प्रासि॑ञ्च-न्नसिञ्च॒-न्प्र प्रासि॑ञ्चन्न् ।4) अ॒सि॒ञ्च॒-न्थ्सा सा ऽसि॑ञ्च-न्नसिञ्च॒-न्थ्सा ।5) सा शोच॑न्ती॒ शोच॑न्ती॒ सा सा शोच॑न्ती ।6) शोच॑न्ती प॒र्ण-म्प॒र्णग्ं शोच॑न्ती॒ शोच॑न्ती प॒र्णम् ।7) प॒र्ण-म्परा॒ परा॑ प॒र्ण-म्प॒र्ण-म्परा᳚ ।8) परा॑ ऽजिहीता जिहीत॒ परा॒ परा॑ ऽजिहीत ।9) अ॒जि॒ही॒त॒ स सो॑ ऽजिहीता जिहीत॒ सः ।10) सो᳚(1॒) ऽर्को᳚ ऽर्क-स्स सो᳚ ऽर्कः ।11) अ॒र्को॑ ऽभव दभव द॒र्को᳚(1॒) ऽर्को॑ ऽभवत् ।12) अ॒भ॒व॒-त्त-त्तद॑भव दभव॒-त्तत् ।13) तद॒र्कस्या॒ र्कस्य॒ त-त्तद॒र्कस्य॑ ।14) अ॒र्कस्या᳚ र्क॒त्व म॑र्क॒त्व म॒र्कस्या॒ र्कस्या᳚ र्क॒त्वम् ।15) अ॒र्क॒त्व म॑र्कप॒र्णेना᳚ र्कप॒र्णेना᳚ र्क॒त्व म॑र्क॒त्व म॑र्कप॒र्णेन॑ ।15) अ॒र्क॒त्वमित्य॑र्क - त्वम् ।16) अ॒र्क॒प॒र्णेन॑ जुहोति जुहो त्यर्कप॒र्णेना᳚ र्कप॒र्णेन॑ जुहोति ।16) अ॒र्क॒प॒र्णेनेत्य॑र्क - प॒र्णेन॑ ।17) जु॒हो॒ति॒ स॒यो॒नि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॑ जुहोति जुहोति सयोनि॒त्वाय॑ ।18) स॒यो॒नि॒त्वा योदं॒ ंउदं᳚ ख्सयोनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वा योदं॑ ।18) स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि - त्वाय॑ ।19) उद॒-न्तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॒-न्नुदं॒ ंउद॒-न्तिष्ठन्न्॑ ।20) तिष्ठ॑न् जुहोति जुहोति॒ तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॑न् जुहोति ।21) जु॒हो॒ त्ये॒षैषा जु॑होति जुहो त्ये॒षा ।22) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।23) वै रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्य॒ वै वै रु॒द्रस्य॑ ।24) रु॒द्रस्य॒ दिग् दिग् रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्य॒ दिक् ।25) दि-ख्स्वाया॒ग्॒ स्वाया॒-न्दिग् दि-ख्स्वाया᳚म् ।26) स्वाया॑ मे॒वैव स्वाया॒ग्॒ स्वाया॑ मे॒व ।27) ए॒व दि॒शि दि॒श्ये॑ वैव दि॒शि ।28) दि॒शि रु॒द्रग्ं रु॒द्र-न्दि॒शि दि॒शि रु॒द्रम् ।29) रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते रु॒द्रग्ं रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ।30) नि॒रव॑दयते चर॒माया᳚-ञ्चर॒माया᳚-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते चर॒माया᳚म् ।30) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।31) च॒र॒माया॒ मिष्ट॑काया॒ मिष्ट॑काया-ञ्चर॒माया᳚-ञ्चर॒माया॒ मिष्ट॑कायाम् ।32) इष्ट॑काया-ञ्जुहोति जुहो॒तीष्ट॑काया॒ मिष्ट॑काया-ञ्जुहोति ।33) जु॒हो॒ त्य॒न्त॒तो᳚ ऽन्त॒तो जु॑होति जुहो त्यन्त॒तः ।34) अ॒न्त॒त ए॒वैवा न्त॒तो᳚ ऽन्त॒त ए॒व ।35) ए॒व रु॒द्रग्ं रु॒द्र मे॒वैव रु॒द्रम् ।36) रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते रु॒द्रग्ं रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ।37) नि॒रव॑दयते त्रेधाविभ॒क्त-न्त्रे॑धाविभ॒क्त-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते त्रेधाविभ॒क्तम् ।37) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।38) त्रे॒धा॒वि॒भ॒क्त-ञ्जु॑होति जुहोति त्रेधाविभ॒क्त-न्त्रे॑धाविभ॒क्त-ञ्जु॑होति ।38) त्रे॒धा॒वि॒भ॒क्तमिति॑ त्रेधा - वि॒भ॒क्तम् ।39) जु॒हो॒ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ जुहोति जुहोति॒ त्रयः॑ ।40) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।41) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।42) लो॒का इ॒मा नि॒मान् ँलो॒का लो॒का इ॒मान् ।43) इ॒मा ने॒वैवेमा नि॒मा ने॒व ।44) ए॒व लो॒कान् ँलो॒का ने॒वैव लो॒कान् ।45) लो॒का-न्थ्स॒माव॑द्वीर्या-न्थ्स॒माव॑द्वीर्यान् ँलो॒कान् ँलो॒का-न्थ्स॒माव॑द्वीर्यान् ।46) स॒माव॑द्वीर्यान् करोति करोति स॒माव॑द्वीर्या-न्थ्स॒माव॑द्वीर्यान् करोति ।46) स॒माव॑द्वीर्या॒निति॑ स॒माव॑त् - वी॒र्या॒न् ।47) क॒रो॒ती य॒ती य॑ति करोति करो॒ती य॑ति ।48) इय॒ त्यग्रे ऽग्र॒ इय॒ती य॒त्यग्रे᳚ ।49) अग्रे॑ जुहोति जुहो॒ त्यग्रे ऽग्रे॑ जुहोति ।50) जु॒हो॒ त्यथाथ॑ जुहोति जुहो॒ त्यथ॑ ।॥ 11 ॥ (50/57)
1) a̠jāyā̎-ṅgha̠rma-ṅgha̠rma ma̠jāyā̍ ma̠jāyā̎-ṅgha̠rmam ।2) gha̠rma-mpra pra gha̠rma-ṅgha̠rma-mpra ।3) prāsi̍ñcha-nnasiñcha̠-npra prāsi̍ñchann ।4) a̠si̠ñcha̠-nthsā sā 'si̍ñcha-nnasiñcha̠-nthsā ।5) sā śōcha̍ntī̠ śōcha̍ntī̠ sā sā śōcha̍ntī ।6) śōcha̍ntī pa̠rṇa-mpa̠rṇagṃ śōcha̍ntī̠ śōcha̍ntī pa̠rṇam ।7) pa̠rṇa-mparā̠ parā̍ pa̠rṇa-mpa̠rṇa-mparā̎ ।8) parā̍ 'jihītā jihīta̠ parā̠ parā̍ 'jihīta ।9) a̠ji̠hī̠ta̠ sa sō̍ 'jihītā jihīta̠ saḥ ।10) sō̎(1̠) 'rkō̎ 'rka-ssa sō̎ 'rkaḥ ।11) a̠rkō̍ 'bhava dabhava da̠rkō̎(1̠) 'rkō̍ 'bhavat ।12) a̠bha̠va̠-tta-ttada̍bhava dabhava̠-ttat ।13) tada̠rkasyā̠ rkasya̠ ta-ttada̠rkasya̍ ।14) a̠rkasyā̎ rka̠tva ma̍rka̠tva ma̠rkasyā̠ rkasyā̎ rka̠tvam ।15) a̠rka̠tva ma̍rkapa̠rṇēnā̎ rkapa̠rṇēnā̎ rka̠tva ma̍rka̠tva ma̍rkapa̠rṇēna̍ ।15) a̠rka̠tvamitya̍rka - tvam ।16) a̠rka̠pa̠rṇēna̍ juhōti juhō tyarkapa̠rṇēnā̎ rkapa̠rṇēna̍ juhōti ।16) a̠rka̠pa̠rṇēnētya̍rka - pa̠rṇēna̍ ।17) ju̠hō̠ti̠ sa̠yō̠ni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̍ juhōti juhōti sayōni̠tvāya̍ ।18) sa̠yō̠ni̠tvā yōda̠ṃ ṃudaṃ̎ khsayōni̠tvāya̍ sayōni̠tvā yōdaṃ̍ ।18) sa̠yō̠ni̠tvāyēti̍ sayōni - tvāya̍ ।19) uda̠-ntiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̠-nnuda̠ṃ ṃuda̠-ntiṣṭhann̍ ।20) tiṣṭha̍n juhōti juhōti̠ tiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̍n juhōti ।21) ju̠hō̠ tyē̠ṣaiṣā ju̍hōti juhō tyē̠ṣā ।22) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।23) vai ru̠drasya̍ ru̠drasya̠ vai vai ru̠drasya̍ ।24) ru̠drasya̠ dig dig ru̠drasya̍ ru̠drasya̠ dik ।25) di-khsvāyā̠g̠ svāyā̠-ndig di-khsvāyā̎m ।26) svāyā̍ mē̠vaiva svāyā̠g̠ svāyā̍ mē̠va ।27) ē̠va di̠śi di̠śyē̍ vaiva di̠śi ।28) di̠śi ru̠dragṃ ru̠dra-ndi̠śi di̠śi ru̠dram ।29) ru̠dra-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē ru̠dragṃ ru̠dra-nni̠rava̍dayatē ।30) ni̠rava̍dayatē chara̠māyā̎-ñchara̠māyā̎-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē chara̠māyā̎m ।30) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।31) cha̠ra̠māyā̠ miṣṭa̍kāyā̠ miṣṭa̍kāyā-ñchara̠māyā̎-ñchara̠māyā̠ miṣṭa̍kāyām ।32) iṣṭa̍kāyā-ñjuhōti juhō̠tīṣṭa̍kāyā̠ miṣṭa̍kāyā-ñjuhōti ।33) ju̠hō̠ tya̠nta̠tō̎ 'nta̠tō ju̍hōti juhō tyanta̠taḥ ।34) a̠nta̠ta ē̠vaivā nta̠tō̎ 'nta̠ta ē̠va ।35) ē̠va ru̠dragṃ ru̠dra mē̠vaiva ru̠dram ।36) ru̠dra-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē ru̠dragṃ ru̠dra-nni̠rava̍dayatē ।37) ni̠rava̍dayatē trēdhāvibha̠kta-ntrē̍dhāvibha̠kta-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē trēdhāvibha̠ktam ।37) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।38) trē̠dhā̠vi̠bha̠kta-ñju̍hōti juhōti trēdhāvibha̠kta-ntrē̍dhāvibha̠kta-ñju̍hōti ।38) trē̠dhā̠vi̠bha̠ktamiti̍ trēdhā - vi̠bha̠ktam ।39) ju̠hō̠ti̠ traya̠ strayō̍ juhōti juhōti̠ traya̍ḥ ।40) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।41) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।42) lō̠kā i̠mā ni̠mān ँlō̠kā lō̠kā i̠mān ।43) i̠mā nē̠vaivēmā ni̠mā nē̠va ।44) ē̠va lō̠kān ँlō̠kā nē̠vaiva lō̠kān ।45) lō̠kā-nthsa̠māva̍dvīryā-nthsa̠māva̍dvīryān ँlō̠kān ँlō̠kā-nthsa̠māva̍dvīryān ।46) sa̠māva̍dvīryān karōti karōti sa̠māva̍dvīryā-nthsa̠māva̍dvīryān karōti ।46) sa̠māva̍dvīryā̠niti̍ sa̠māva̍t - vī̠ryā̠n ।47) ka̠rō̠tī ya̠tī ya̍ti karōti karō̠tī ya̍ti ।48) iya̠ tyagrē 'gra̠ iya̠tī ya̠tyagrē̎ ।49) agrē̍ juhōti juhō̠ tyagrē 'grē̍ juhōti ।50) ju̠hō̠ tyathātha̍ juhōti juhō̠ tyatha̍ ।॥ 11 ॥ (50/57)
meaning
The goat's warm milk is poured out; it pours out forward; the forward-pouring makes it pure — the goat's milk establishes the warm milk offering.
word by word
प्रPraPrefix
साSaaShe
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
सSaYour
त्वम्TvamYou
एषाEssaaShe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
दिग्DigDirection
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
दिशिDishi[In the Eastern] Direction
इतिItiRefers to something that precedes
निNiFrom previous part of word Vadini
रुद्रंRudram[I reverentially bow down to Shambhu] Who is Rudra [a fierce form of Shiva associated with destruction]
त्रयTrayaThree
इमेImeThese
लोकाःLokaahWorlds
लोकान्LokaanWorlds · Worlds [of Devas and Asuras]
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
सःSahHe
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
अर्कArkathe Sun, a Ray
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
मुदंMudam[Seeing the Devi, all the Devas became abundantly] Joyful
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
एषEssaHe · This
रुद्रRudraRudra
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
चरमCaramaLast, Ultimate, Final
लोकLokaWorld, Men
यातिYaatiAdvance towards [Shiva] · [He does not] become [victim of premature Death] · Goes to, Becomes
verse 12
1) अथे य॒ती य॒त्यथाथे य॑ति ।2) इय॒त्यथाथे य॒ती य॒त्यथ॑ ।3) अथे य॒ती य॒त्यथाथे य॑ति ।4) इय॑ति॒ त्रय॒ स्त्रय॒ इय॒ती य॑ति॒ त्रयः॑ ।5) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।6) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।7) लो॒का ए॒भ्य ए॒भ्यो लो॒का लो॒का ए॒भ्यः ।8) ए॒भ्य ए॒वै वैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।9) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।10) ए॒न॒म् ँलो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ एन मेनम् ँलो॒केभ्यः॑ ।11) लो॒केभ्यः॑ शमयति शमयति लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यः॑ शमयति ।12) श॒म॒य॒ति॒ ति॒स्र स्ति॒स्र-श्श॑मयति शमयति ति॒स्रः ।13) ति॒स्र उत्त॑रा॒ उत्त॑रा स्ति॒स्र स्ति॒स्र उत्त॑राः ।14) उत्त॑रा॒ आहु॑ती॒ राहु॑ती॒ रुत्त॑रा॒ उत्त॑रा॒ आहु॑तीः ।14) उत्त॑रा॒ इत्युत् - त॒राः॒ ।15) आहु॑ती-र्जुहोति जुहो॒ त्याहु॑ती॒ राहु॑ती-र्जुहोति ।15) आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ ।16) जु॒हो॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्जु॑होति जुहोति॒ षट् ।17) ष-ट्थ्सग्ं सग्ं ष-ट्थ्ष-ट्थ्सम् ।18) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।19) प॒द्य॒न्ते॒ ष-ट्थ्षट् प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ षट् ।20) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।21) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।22) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ ।23) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।23) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।24) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।25) ए॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ श॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ ।26) श॒म॒य॒ति॒ य-द्यच्छ॑मयति शमयति॒ यत् ।27) यद॑नुपरि॒क्राम॑ मनुपरि॒क्रामं॒-यँ-द्यद॑नुपरि॒क्राम᳚म् ।28) अ॒नु॒प॒रि॒क्राम॑-ञ्जुहु॒याज् जु॑हु॒या द॑नुपरि॒क्राम॑ मनुपरि॒क्राम॑-ञ्जुहु॒यात् ।28) अ॒नु॒प॒रि॒क्राम॒मित्य॑नु - प॒रि॒क्राम᳚म् ।29) जु॒हु॒या द॑न्तरवचा॒रिण॑ मन्तरवचा॒रिण॑-ञ्जुहु॒याज् जु॑हु॒या द॑न्तरवचा॒रिण᳚म् ।30) अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्रग्ं रु॒द्र म॑न्तरवचा॒रिण॑ मन्तरवचा॒रिणग्ं॑ रु॒द्रम् ।30) अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिण॒मित्य॑न्तः - अ॒व॒चा॒रिण᳚म् ।31) रु॒द्र-ङ्कु॑र्या-त्कुर्या-द्रु॒द्रग्ं रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् ।32) कु॒र्या॒ दथो॒ अथो॑ कुर्या-त्कुर्या॒ दथो᳚ ।33) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।33) अथो॒ इत्यथो᳚ ।34) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।35) आ॒हुः॒ कस्या॒-ङ्कस्या॑ माहु राहुः॒ कस्या᳚म् ।36) कस्यां᳚-वाँ वा॒ कस्या॒-ङ्कस्यां᳚-वाँ ।37) वा ऽहाह॑ वा॒ वा ऽह॑ ।38) अह॑ दि॒शि दि॒श्य हाह॑ दि॒शि ।39) दि॒शि रु॒द्रो रु॒द्रो दि॒शि दि॒शि रु॒द्रः ।40) रु॒द्रः कस्या॒-ङ्कस्याग्ं॑ रु॒द्रो रु॒द्रः कस्या᳚म् ।41) कस्यां᳚-वाँ वा॒ कस्या॒-ङ्कस्यां᳚-वाँ ।42) वेतीति॑ वा॒ वेति॑ ।43) इत्य॑नुपरि॒क्राम॑ मनुपरि॒क्राम॒ मिती त्य॑नुपरि॒क्राम᳚म् ।44) अ॒नु॒प॒रि॒क्राम॑ मे॒वै वानु॑ परि॒क्राम॑ मनुपरि॒क्राम॑ मे॒व ।44) अ॒नु॒प॒रि॒क्राम॒मित्य॑नु - प॒रि॒क्राम᳚म् ।45) ए॒व हो॑त॒व्यग्ं॑ होत॒व्य॑ मे॒वैव हो॑त॒व्य᳚म् ।46) हो॒त॒व्य॑ मप॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्गग्ं होत॒व्यग्ं॑ होत॒व्य॑ मप॑रिवर्गम् ।47) अप॑रिवर्ग मे॒वैवा प॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्ग मे॒व ।47) अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि - व॒र्ग॒म् ।48) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।49) ए॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ श॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ ।50) श॒म॒य॒ त्ये॒ता ए॒ता-श्श॑मयति शमय त्ये॒ताः ।॥ 12 ॥ (50/58)
1) athē ya̠tī ya̠tyathāthē ya̍ti ।2) iya̠tyathāthē ya̠tī ya̠tyatha̍ ।3) athē ya̠tī ya̠tyathāthē ya̍ti ।4) iya̍ti̠ traya̠ straya̠ iya̠tī ya̍ti̠ traya̍ḥ ।5) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।6) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।7) lō̠kā ē̠bhya ē̠bhyō lō̠kā lō̠kā ē̠bhyaḥ ।8) ē̠bhya ē̠vai vaibhya ē̠bhya ē̠va ।9) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।10) ē̠na̠m ँlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ēna mēnam ँlō̠kēbhya̍ḥ ।11) lō̠kēbhya̍-śśamayati śamayati lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍-śśamayati ।12) śa̠ma̠ya̠ti̠ ti̠sra sti̠sra-śśa̍mayati śamayati ti̠sraḥ ।13) ti̠sra utta̍rā̠ utta̍rā sti̠sra sti̠sra utta̍rāḥ ।14) utta̍rā̠ āhu̍tī̠ rāhu̍tī̠ rutta̍rā̠ utta̍rā̠ āhu̍tīḥ ।14) utta̍rā̠ ityut - ta̠rā̠ḥ ।15) āhu̍tī-rjuhōti juhō̠ tyāhu̍tī̠ rāhu̍tī-rjuhōti ।15) āhu̍tī̠rityā - hu̠tī̠ḥ ।16) ju̠hō̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍju̍hōti juhōti̠ ṣaṭ ।17) ṣa-ṭthsagṃ sagṃ ṣa-ṭthṣa-ṭthsam ।18) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।19) pa̠dya̠ntē̠ ṣa-ṭthṣaṭ pa̍dyantē padyantē̠ ṣaṭ ।20) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।21) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।22) ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhi̍ḥ ।23) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva rtubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।23) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।24) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।25) ē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ śa̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ ।26) śa̠ma̠ya̠ti̠ ya-dyachCha̍mayati śamayati̠ yat ।27) yada̍nupari̠krāma̍ manupari̠krāma̠ṃ ya-dyada̍nupari̠krāma̎m ।28) a̠nu̠pa̠ri̠krāma̍-ñjuhu̠yāj ju̍hu̠yā da̍nupari̠krāma̍ manupari̠krāma̍-ñjuhu̠yāt ।28) a̠nu̠pa̠ri̠krāma̠mitya̍nu - pa̠ri̠krāma̎m ।29) ju̠hu̠yā da̍ntaravachā̠riṇa̍ mantaravachā̠riṇa̍-ñjuhu̠yāj ju̍hu̠yā da̍ntaravachā̠riṇa̎m ।30) a̠nta̠ra̠va̠chā̠riṇagṃ̍ ru̠dragṃ ru̠dra ma̍ntaravachā̠riṇa̍ mantaravachā̠riṇagṃ̍ ru̠dram ।30) a̠nta̠ra̠va̠chā̠riṇa̠mitya̍ntaḥ - a̠va̠chā̠riṇa̎m ।31) ru̠dra-ṅku̍ryā-tkuryā-dru̠dragṃ ru̠dra-ṅku̍ryāt ।32) ku̠ryā̠ dathō̠ athō̍ kuryā-tkuryā̠ dathō̎ ।33) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।33) athō̠ ityathō̎ ।34) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।35) ā̠hu̠ḥ kasyā̠-ṅkasyā̍ māhu rāhu̠ḥ kasyā̎m ।36) kasyā̎ṃ vā vā̠ kasyā̠-ṅkasyā̎ṃ vā ।37) vā 'hāha̍ vā̠ vā 'ha̍ ।38) aha̍ di̠śi di̠śya hāha̍ di̠śi ।39) di̠śi ru̠drō ru̠drō di̠śi di̠śi ru̠draḥ ।40) ru̠draḥ kasyā̠-ṅkasyāgṃ̍ ru̠drō ru̠draḥ kasyā̎m ।41) kasyā̎ṃ vā vā̠ kasyā̠-ṅkasyā̎ṃ vā ।42) vētīti̍ vā̠ vēti̍ ।43) itya̍nupari̠krāma̍ manupari̠krāma̠ mitī tya̍nupari̠krāma̎m ।44) a̠nu̠pa̠ri̠krāma̍ mē̠vai vānu̍ pari̠krāma̍ manupari̠krāma̍ mē̠va ।44) a̠nu̠pa̠ri̠krāma̠mitya̍nu - pa̠ri̠krāma̎m ।45) ē̠va hō̍ta̠vyagṃ̍ hōta̠vya̍ mē̠vaiva hō̍ta̠vya̎m ।46) hō̠ta̠vya̍ mapa̍rivarga̠ mapa̍rivargagṃ hōta̠vyagṃ̍ hōta̠vya̍ mapa̍rivargam ।47) apa̍rivarga mē̠vaivā pa̍rivarga̠ mapa̍rivarga mē̠va ।47) apa̍rivarga̠mityapa̍ri - va̠rga̠m ।48) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।49) ē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ śa̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ ।50) śa̠ma̠ya̠ tyē̠tā ē̠tā-śśa̍mayati śamaya tyē̠tāḥ ।॥ 12 ॥ (50/58)
meaning
He goes there thus; he who goes thus; three are those — three groups are named; these are the three; he who knows this proceeds correctly.
word by word
त्रयTrayaThree
इमेImeThese
लोकाःLokaahWorlds
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एनम्Enam[Praying to] Him
षट्SsattSix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
यत्YatWhich
रुद्रंRudram[I reverentially bow down to Shambhu] Who is Rudra [a fierce form of Shiva associated with destruction]
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
राहुRaahuRahu
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
अहAhaparticle implying ascertainment
दिशिDishi[In the Eastern] Direction
यातिYaatiAdvance towards [Shiva] · [He does not] become [victim of premature Death] · Goes to, Becomes
लोकLokaWorld, Men
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एनाम्EnaamHer
एणEnnaBeautiful Black Deer
उत्तरUttaraNorth
आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking
ताराTaaraaStar
भीBhiiTo Fear
समयSamayaOccasion, Time, Juncture, Circumstance
रुद्रRudraRudra
हाHaaSignifying killing
रुद्रःRudrahSri Shiva
वर्गVargaClass, Group
verse 13
1) ए॒ता वै वा ए॒ता ए॒ता वै ।2) वै दे॒वता॑ दे॒वता॒ वै वै दे॒वताः᳚ ।3) दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या᳚-स्सुव॒र्ग्या॑ दे॒वता॑ दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्याः᳚ ।4) सु॒व॒र्ग्या॑ या या-स्सु॑व॒र्ग्या᳚-स्सुव॒र्ग्या॑ याः ।4) सु॒व॒र्ग्या॑ इति॑ सुवः - ग्याः᳚ ।5) या उ॑त्त॒मा उ॑त्त॒मा या या उ॑त्त॒माः ।6) उ॒त्त॒मा स्ता स्ता उ॑त्त॒मा उ॑त्त॒मा स्ताः ।6) उ॒त्त॒मा इत्यु॑त् - त॒माः ।7) ता यज॑मानं॒-यँज॑मान॒-न्ता स्ता यज॑मानम् ।8) यज॑मानं-वाँचयति वाचयति॒ यज॑मानं॒-यँज॑मानं-वाँचयति ।9) वा॒च॒य॒ति॒ ताभि॒ स्ताभि॑-र्वाचयति वाचयति॒ ताभिः॑ ।10) ताभि॑ रे॒वैव ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒व ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।12) ए॒न॒ग्ं॒ सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॑न मेनग्ं सुव॒र्गम् ।13) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।13) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।14) लो॒क-ङ्ग॑मयति गमयति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयति ।15) ग॒म॒य॒ति॒ यं-यँ-ङ्ग॑मयति गमयति॒ यम् ।16) य-न्द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-द्यं-यँ-न्द्वि॒ष्यात् ।17) द्वि॒ष्या-त्तस्य॒ तस्य॑ द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-त्तस्य॑ ।18) तस्य॑ सञ्च॒रे स॑ञ्च॒रे तस्य॒ तस्य॑ सञ्च॒रे ।19) स॒ञ्च॒रे प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं स॑ञ्च॒रे स॑ञ्च॒रे प॑शू॒नाम् ।19) स॒ञ्च॒र इति॑ सं - च॒रे ।20) प॒शू॒ना-न्नि नि प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्नि ।21) न्य॑स्ये दस्ये॒-न्नि न्य॑स्येत् ।22) अ॒स्ये॒-द्यो यो᳚ ऽस्ये दस्ये॒-द्यः ।23) यः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो यो यः प्र॑थ॒मः ।24) प्र॒थ॒मः प॒शुः प॒शुः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मः प॒शुः ।25) प॒शु र॑भि॒तिष्ठ॑ त्यभि॒तिष्ठ॑ति प॒शुः प॒शु र॑भि॒तिष्ठ॑ति ।26) अ॒भि॒तिष्ठ॑ति॒ स सो॑ ऽभि॒तिष्ठ॑ त्यभि॒तिष्ठ॑ति॒ सः ।26) अ॒भि॒तिष्ठ॒तीत्य॑भि - तिष्ठ॑ति ।27) स आर्ति॒ मार्ति॒ग्ं॒ स स आर्ति᳚म् ।28) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।29) आर्च्छ॑ त्यृच्छ॒ त्यार्च्छ॑ति ।30) ऋ॒च्छ॒तीत्यृ॑च्छति ।॥ 13 ॥ (30/35)॥ अ. 3 ॥
1) ē̠tā vai vā ē̠tā ē̠tā vai ।2) vai dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ vai vai dē̠vatā̎ḥ ।3) dē̠vatā̎-ssuva̠rgyā̎-ssuva̠rgyā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̎-ssuva̠rgyā̎ḥ ।4) su̠va̠rgyā̍ yā yā-ssu̍va̠rgyā̎-ssuva̠rgyā̍ yāḥ ।4) su̠va̠rgyā̍ iti̍ suvaḥ - gyā̎ḥ ।5) yā u̍tta̠mā u̍tta̠mā yā yā u̍tta̠māḥ ।6) u̠tta̠mā stā stā u̍tta̠mā u̍tta̠mā stāḥ ।6) u̠tta̠mā ityu̍t - ta̠māḥ ।7) tā yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠-ntā stā yaja̍mānam ।8) yaja̍mānaṃ vāchayati vāchayati̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍mānaṃ vāchayati ।9) vā̠cha̠ya̠ti̠ tābhi̠ stābhi̍-rvāchayati vāchayati̠ tābhi̍ḥ ।10) tābhi̍ rē̠vaiva tābhi̠ stābhi̍ rē̠va ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।12) ē̠na̠gṃ̠ su̠va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̍na mēnagṃ suva̠rgam ।13) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।13) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।14) lō̠ka-ṅga̍mayati gamayati lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayati ।15) ga̠ma̠ya̠ti̠ yaṃ ya-ṅga̍mayati gamayati̠ yam ।16) ya-ndvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-dyaṃ ya-ndvi̠ṣyāt ।17) dvi̠ṣyā-ttasya̠ tasya̍ dvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-ttasya̍ ।18) tasya̍ sañcha̠rē sa̍ñcha̠rē tasya̠ tasya̍ sañcha̠rē ।19) sa̠ñcha̠rē pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ sa̍ñcha̠rē sa̍ñcha̠rē pa̍śū̠nām ।19) sa̠ñcha̠ra iti̍ saṃ - cha̠rē ।20) pa̠śū̠nā-nni ni pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-nni ।21) nya̍syē dasyē̠-nni nya̍syēt ।22) a̠syē̠-dyō yō̎ 'syē dasyē̠-dyaḥ ।23) yaḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō yō yaḥ pra̍tha̠maḥ ।24) pra̠tha̠maḥ pa̠śuḥ pa̠śuḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠maḥ pa̠śuḥ ।25) pa̠śu ra̍bhi̠tiṣṭha̍ tyabhi̠tiṣṭha̍ti pa̠śuḥ pa̠śu ra̍bhi̠tiṣṭha̍ti ।26) a̠bhi̠tiṣṭha̍ti̠ sa sō̍ 'bhi̠tiṣṭha̍ tyabhi̠tiṣṭha̍ti̠ saḥ ।26) a̠bhi̠tiṣṭha̠tītya̍bhi - tiṣṭha̍ti ।27) sa ārti̠ mārti̠gṃ̠ sa sa ārti̎m ।28) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।29) ārchCha̍ tyṛchCha̠ tyārchCha̍ti ।30) ṛ̠chCha̠tītyṛ̍chChati ।॥ 13 ॥ (30/35)॥ a. 3 ॥
meaning
These are the deities; the celestial deities are those; the celestial deities are the heavenly ones — these deities are the three groups who make up the heavenly realm.
word by word
एताEtaaThese
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
देवताःDevataahGods
याYaaTo go towards
इतिItiRefers to something that precedes
गम्GamTo Go
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
सSaYour
निNiFrom previous part of word Vadini
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्रथमPrathamaFirst
पशुPashuBeing
तिष्ठतिTisstthatiAbides
आर्तिAartiPain, Injury, Mischief, Sickness
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
अANot
एतEtaCome Near, Approached
देवताDevataaDivinity
यःYahHe Who
उत्तमUttamaBest, Excellent
तमःTamahDarkness
तTaThat
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
सम्SamTogether with
पशूPashuuCow
साSaaShe
सःSahHe
verse 14
1) अश्म॒-न्नूर्ज॒ मूर्ज॒ मश्म॒-न्नश्म॒-न्नूर्ज᳚म् ।2) ऊर्ज॒ मिती त्यूर्ज॒ मूर्ज॒ मिति॑ ।3) इति॒ परि॒ परी तीति॒ परि॑ ।4) परि॑ षिञ्चति सिञ्चति॒ परि॒ परि॑ षिञ्चति ।5) सि॒ञ्च॒ति॒ मा॒र्जय॑ति मा॒र्जय॑ति सिञ्चति सिञ्चति मा॒र्जय॑ति ।6) मा॒र्जय॑ त्ये॒वैव मा॒र्जय॑ति मा॒र्जय॑ त्ये॒व ।7) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।8) ए॒न॒ मथो॒ अथो॑ एन मेन॒ मथो᳚ ।9) अथो॑ त॒र्पय॑ति त॒र्पय॒ त्यथो॒ अथो॑ त॒र्पय॑ति ।9) अथो॒ इत्यथो᳚ ।10) त॒र्पय॑ त्ये॒वैव त॒र्पय॑ति त॒र्पय॑ त्ये॒व ।11) ए॒व स स ए॒वैव सः ।12) स ए॑न मेन॒ग्ं॒ स स ए॑नम् ।13) ए॒न॒-न्तृ॒प्त स्तृ॒प्त ए॑न मेन-न्तृ॒प्तः ।14) तृ॒प्तो ऽक्षु॑द्ध्य॒-न्नक्षु॑द्ध्य-न्तृ॒प्त स्तृ॒प्तो ऽक्षु॑द्ध्यन्न् ।15) अक्षु॑द्ध्य॒-न्नशो॑च॒-न्नशो॑च॒-न्नक्षु॑द्ध्य॒-न्नक्षु॑द्ध्य॒-न्नशो॑चन्न् ।16) अशो॑च-न्न॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒-न्नशो॑च॒-न्नशो॑च-न्न॒मुष्मिन्न्॑ ।17) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।18) लो॒क उपोप॑ लो॒के लो॒क उप॑ ।19) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।20) ति॒ष्ठ॒ते॒ तृप्य॑ति॒ तृप्य॑ति तिष्ठते तिष्ठते॒ तृप्य॑ति ।21) तृप्य॑ति प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ तृप्य॑ति॒ तृप्य॑ति प्र॒जया᳚ ।22) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।22) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।23) प॒शुभि॒-र्यो यः प॒शुभिः॑ प॒शुभि॒-र्यः ।23) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।24) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।25) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।26) वेद॒ ता-न्तां-वेँद॒ वेद॒ ताम् ।27) ता-न्नो॑ न॒ स्ता-न्ता-न्नः॑ ।28) न॒ इष॒ मिष॑-न्नो न॒ इष᳚म् ।29) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।30) ऊर्ज॑-न्धत्त ध॒त्तोर्ज॒ मूर्ज॑-न्धत्त ।31) ध॒त्त॒ म॒रु॒तो॒ म॒रु॒तो॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ म॒रु॒तः॒ ।32) म॒रु॒त॒-स्स॒ग्ं॒र॒रा॒णा-स्सग्ं॑ररा॒णा म॑रुतो मरुत-स्सग्ंररा॒णाः ।33) स॒ग्ं॒र॒रा॒णा इतीति॑ सग्ंररा॒णा-स्सग्ं॑ररा॒णा इति॑ ।33) स॒ग्ं॒र॒रा॒णा इति॑ सं - र॒रा॒णाः ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।36) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।37) वा ऊ-र्गूर्ग् वै वा ऊर्क् ।38) ऊर्गन्न॒ मन्न॒ मू-र्गू-र्गन्न᳚म् ।39) अन्न॑-म्म॒रुतो॑ म॒रुतो ऽन्न॒ मन्न॑-म्म॒रुतः॑ ।40) म॒रुतो ऽन्न॒ मन्न॑-म्म॒रुतो॑ म॒रुतो ऽन्न᳚म् ।41) अन्न॑ मे॒वैवान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।42) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।43) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।44) रु॒न्धे ऽश्म॒-न्नश्म॑-न्रुन्धे रु॒न्धे ऽश्मन्न्॑ ।45) अश्मग्ग्॑ स्ते ते॒ अश्म॒-न्नश्मग्ग्॑ स्ते ।46) ते॒ क्षु-त्क्षु-त्ते॑ ते॒ क्षुत् ।47) क्षुद॒मु म॒मु-ङ्क्षु-त्क्षुद॒मुम् ।48) अ॒मु-न्ते॑ ते अ॒मु म॒मु-न्ते᳚ ।49) ते॒ शुक् छु-क्ते॑ ते॒ शुक् ।50) शुगृ॑च्छत् वृच्छतु॒ शुक् छुगृ॑च्छतु ।॥ 14 ॥ (50/54)
1) aśma̠-nnūrja̠ mūrja̠ maśma̠-nnaśma̠-nnūrja̎m ।2) ūrja̠ mitī tyūrja̠ mūrja̠ miti̍ ।3) iti̠ pari̠ parī tīti̠ pari̍ ।4) pari̍ ṣiñchati siñchati̠ pari̠ pari̍ ṣiñchati ।5) si̠ñcha̠ti̠ mā̠rjaya̍ti mā̠rjaya̍ti siñchati siñchati mā̠rjaya̍ti ।6) mā̠rjaya̍ tyē̠vaiva mā̠rjaya̍ti mā̠rjaya̍ tyē̠va ।7) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।8) ē̠na̠ mathō̠ athō̍ ēna mēna̠ mathō̎ ।9) athō̍ ta̠rpaya̍ti ta̠rpaya̠ tyathō̠ athō̍ ta̠rpaya̍ti ।9) athō̠ ityathō̎ ।10) ta̠rpaya̍ tyē̠vaiva ta̠rpaya̍ti ta̠rpaya̍ tyē̠va ।11) ē̠va sa sa ē̠vaiva saḥ ।12) sa ē̍na mēna̠gṃ̠ sa sa ē̍nam ।13) ē̠na̠-ntṛ̠pta stṛ̠pta ē̍na mēna-ntṛ̠ptaḥ ।14) tṛ̠ptō 'kṣu̍ddhya̠-nnakṣu̍ddhya-ntṛ̠pta stṛ̠ptō 'kṣu̍ddhyann ।15) akṣu̍ddhya̠-nnaśō̍cha̠-nnaśō̍cha̠-nnakṣu̍ddhya̠-nnakṣu̍ddhya̠-nnaśō̍chann ।16) aśō̍cha-nna̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̠-nnaśō̍cha̠-nnaśō̍cha-nna̠muṣminn̍ ।17) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।18) lō̠ka upōpa̍ lō̠kē lō̠ka upa̍ ।19) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।20) ti̠ṣṭha̠tē̠ tṛpya̍ti̠ tṛpya̍ti tiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ tṛpya̍ti ।21) tṛpya̍ti pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ tṛpya̍ti̠ tṛpya̍ti pra̠jayā̎ ।22) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।22) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।23) pa̠śubhi̠-ryō yaḥ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠-ryaḥ ।23) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।24) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।25) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।26) vēda̠ tā-ntāṃ vēda̠ vēda̠ tām ।27) tā-nnō̍ na̠ stā-ntā-nna̍ḥ ।28) na̠ iṣa̠ miṣa̍-nnō na̠ iṣa̎m ।29) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।30) ūrja̍-ndhatta dha̠ttōrja̠ mūrja̍-ndhatta ।31) dha̠tta̠ ma̠ru̠tō̠ ma̠ru̠tō̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ ma̠ru̠ta̠ḥ ।32) ma̠ru̠ta̠-ssa̠gṃ̠ra̠rā̠ṇā-ssagṃ̍rarā̠ṇā ma̍rutō maruta-ssagṃrarā̠ṇāḥ ।33) sa̠gṃ̠ra̠rā̠ṇā itīti̍ sagṃrarā̠ṇā-ssagṃ̍rarā̠ṇā iti̍ ।33) sa̠gṃ̠ra̠rā̠ṇā iti̍ saṃ - ra̠rā̠ṇāḥ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।36) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।37) vā ū-rgūrg vai vā ūrk ।38) ūrganna̠ manna̠ mū-rgū-rganna̎m ।39) anna̍-mma̠rutō̍ ma̠rutō 'nna̠ manna̍-mma̠ruta̍ḥ ।40) ma̠rutō 'nna̠ manna̍-mma̠rutō̍ ma̠rutō 'nna̎m ।41) anna̍ mē̠vaivānna̠ manna̍ mē̠va ।42) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।43) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।44) ru̠ndhē 'śma̠-nnaśma̍-nrundhē ru̠ndhē 'śmann̍ ।45) aśmagg̍ stē tē̠ aśma̠-nnaśmagg̍ stē ।46) tē̠ kṣu-tkṣu-ttē̍ tē̠ kṣut ।47) kṣuda̠mu ma̠mu-ṅkṣu-tkṣuda̠mum ।48) a̠mu-ntē̍ tē a̠mu ma̠mu-ntē̎ ।49) tē̠ śuk Chu-ktē̍ tē̠ śuk ।50) śugṛ̍chChat vṛchChatu̠ śuk Chugṛ̍chChatu ।॥ 14 ॥ (50/54)
meaning
The stone is for vigor; vigor means vigor; circling means circling — the stone's vigor is established by circling it with water.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
परिPariAround
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
सSaYour
एनम्Enam[Praying to] Him
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
लोकLokaWorld, Men
उपUpaNear to
प्रPraPrefix
जयाJayaaJaya
यंYamWhenever
पशुPashuBeing
एवम्EvamThus
वेदVedaVeda
ताम्TaamHer
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
मरुतोMarutoMarut
मरुतMarutaMarut
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
एणEnnaBeautiful Black Deer
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
साSaaShe
सःSahHe
एनाम्EnaamHer
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
यःYahHe Who
पशूPashuuCow
भीBhiiTo Fear
याYaaTo go towards
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
तन्नोTan-No[May] that [Fire of Durga awaken] our [Consciousness] · May that [Danti awaken] us
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
सम्SamTogether with
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
नम्NamTo Bow, To Salute
अमूAmuuThose
verse 15
1) ऋ॒च्छ॒तु॒ यं-यँ मृ॑च्छ त्वृच्छतु॒ यम् ।2) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।3) द्वि॒ष्म इतीति॑ द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्म इति॑ ।4) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।5) आ॒ह॒ यं-यँ मा॑हाह॒ यम् ।6) य मे॒वैव यं-यँ मे॒व ।7) ए॒व द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्ये॒ वैव द्वेष्टि॑ ।8) द्वेष्टि॒ त-न्त-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ तम् ।9) त म॑स्यास्य॒ त-न्त म॑स्य ।10) अ॒स्य॒ क्षु॒धा क्षु॒धा ऽस्या᳚स्य क्षु॒धा ।11) क्षु॒धा च॑ च क्षु॒धा क्षु॒धा च॑ ।12) च॒ शु॒चा शु॒चा च॑ च शु॒चा ।13) शु॒चा च॑ च शु॒चा शु॒चा च॑ ।14) चा॒र्प॒य॒ त्य॒र्प॒य॒ति॒ च॒ चा॒र्प॒य॒ति॒ ।15) अ॒र्प॒य॒ति॒ त्रि स्त्रि र॑र्पय त्यर्पयति॒ त्रिः ।16) त्रिः प॑रिषि॒ञ्च-न्प॑रिषि॒ञ्च-न्त्रि स्त्रिः प॑रिषि॒ञ्चन्न् ।17) प॒रि॒षि॒ञ्च-न्परि॒ परि॑ परिषि॒ञ्च-न्प॑रिषि॒ञ्च-न्परि॑ ।17) प॒रि॒षि॒ञ्चन्निति॑ परि - सि॒ञ्चन्न् ।18) पर्ये᳚ त्येति॒ परि॒ पर्ये॑ति ।19) ए॒ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ दे᳚त्येति त्रि॒वृत् ।20) त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै ।20) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।21) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।22) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।23) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।24) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।25) अ॒ग्नि स्तस्य॒ तस्या॒ ग्नि र॒ग्नि स्तस्य॑ ।26) तस्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॒-न्तस्य॒ तस्य॒ शुच᳚म् ।27) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।28) श॒म॒य॒ति॒ त्रि स्त्रि-श्श॑मयति शमयति॒ त्रिः ।29) त्रिः पुनः॒ पुन॒ स्त्रि स्त्रिः पुनः॑ ।30) पुनः॒ परि॒ परि॒ पुनः॒ पुनः॒ परि॑ ।31) पर्ये᳚ त्येति॒ परि॒ पर्ये॑ति ।32) ए॒ति॒ ष-ट्थ्षडे᳚ त्येति॒ षट् ।33) ष-ट्थ्सग्ं सग्ं ष-ट्थ्ष-ट्थ्सम् ।34) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।35) प॒द्य॒न्ते॒ ष-ट्थ्षट् प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ षट् ।36) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।37) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।38) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ ।39) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।39) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।40) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।41) अ॒स्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॑ मस्यास्य॒ शुच᳚म् ।42) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।43) श॒म॒य॒ त्य॒पा म॒पाग्ं श॑मयति शमय त्य॒पाम् ।44) अ॒पां-वैँ वा अ॒पा म॒पां-वैँ ।45) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।46) ए॒त-त्पुष्प॒-म्पुष्प॑ मे॒त दे॒त-त्पुष्प᳚म् ।47) पुष्पं॒-यँ-द्य-त्पुष्प॒-म्पुष्पं॒-यँत् ।48) य-द्वे॑त॒सो वे॑त॒सो य-द्य-द्वे॑त॒सः ।49) वे॒त॒सो॑ ऽपा म॒पां-वेँ॑त॒सो वे॑त॒सो॑ ऽपाम् ।50) अ॒पाग्ं शर॒-श्शरो॒ ऽपा म॒पाग्ं शरः॑ ।॥ 15 ॥ (50/53)
1) ṛ̠chCha̠tu̠ yaṃ ya mṛ̍chCha tvṛchChatu̠ yam ।2) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।3) dvi̠ṣma itīti̍ dvi̠ṣmō dvi̠ṣma iti̍ ।4) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।5) ā̠ha̠ yaṃ ya mā̍hāha̠ yam ।6) ya mē̠vaiva yaṃ ya mē̠va ।7) ē̠va dvēṣṭi̠ dvēṣṭyē̠ vaiva dvēṣṭi̍ ।8) dvēṣṭi̠ ta-nta-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ tam ।9) ta ma̍syāsya̠ ta-nta ma̍sya ।10) a̠sya̠ kṣu̠dhā kṣu̠dhā 'syā̎sya kṣu̠dhā ।11) kṣu̠dhā cha̍ cha kṣu̠dhā kṣu̠dhā cha̍ ।12) cha̠ śu̠chā śu̠chā cha̍ cha śu̠chā ।13) śu̠chā cha̍ cha śu̠chā śu̠chā cha̍ ।14) chā̠rpa̠ya̠ tya̠rpa̠ya̠ti̠ cha̠ chā̠rpa̠ya̠ti̠ ।15) a̠rpa̠ya̠ti̠ tri stri ra̍rpaya tyarpayati̠ triḥ ।16) triḥ pa̍riṣi̠ñcha-npa̍riṣi̠ñcha-ntri striḥ pa̍riṣi̠ñchann ।17) pa̠ri̠ṣi̠ñcha-npari̠ pari̍ pariṣi̠ñcha-npa̍riṣi̠ñcha-npari̍ ।17) pa̠ri̠ṣi̠ñchanniti̍ pari - si̠ñchann ।18) paryē̎ tyēti̠ pari̠ paryē̍ti ।19) ē̠ti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ dē̎tyēti tri̠vṛt ।20) tri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai ।20) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।21) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।22) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।23) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।24) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।25) a̠gni stasya̠ tasyā̠ gni ra̠gni stasya̍ ।26) tasya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̠-ntasya̠ tasya̠ śucha̎m ।27) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।28) śa̠ma̠ya̠ti̠ tri stri-śśa̍mayati śamayati̠ triḥ ।29) triḥ puna̠ḥ puna̠ stri striḥ puna̍ḥ ।30) puna̠ḥ pari̠ pari̠ puna̠ḥ puna̠ḥ pari̍ ।31) paryē̎ tyēti̠ pari̠ paryē̍ti ।32) ē̠ti̠ ṣa-ṭthṣaḍē̎ tyēti̠ ṣaṭ ।33) ṣa-ṭthsagṃ sagṃ ṣa-ṭthṣa-ṭthsam ।34) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।35) pa̠dya̠ntē̠ ṣa-ṭthṣaṭ pa̍dyantē padyantē̠ ṣaṭ ।36) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।37) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।38) ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhi̍ḥ ।39) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva rtubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।39) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।40) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।41) a̠sya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̍ masyāsya̠ śucha̎m ।42) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।43) śa̠ma̠ya̠ tya̠pā ma̠pāgṃ śa̍mayati śamaya tya̠pām ।44) a̠pāṃ vai vā a̠pā ma̠pāṃ vai ।45) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।46) ē̠ta-tpuṣpa̠-mpuṣpa̍ mē̠ta dē̠ta-tpuṣpa̎m ।47) puṣpa̠ṃ ya-dya-tpuṣpa̠-mpuṣpa̠ṃ yat ।48) ya-dvē̍ta̠sō vē̍ta̠sō ya-dya-dvē̍ta̠saḥ ।49) vē̠ta̠sō̍ 'pā ma̠pāṃ vē̍ta̠sō vē̍ta̠sō̍ 'pām ।50) a̠pāgṃ śara̠-śśarō̠ 'pā ma̠pāgṃ śara̍ḥ ।॥ 15 ॥ (50/53)
meaning
May it strike; what is disliked; thus it is said — thus he says; may it strike what I dislike and free me from adversaries.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
यंYamWhenever
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तम्TamHis
तंTamHim · To You · That · Then
अस्यAsyaOf this
क्षुधाKssudhaaHunger
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
त्रिTriThree
परिPariAround
एतिEtiArrival, Approach
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वृत्VrtTo take place, Occur
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्निAgniFire
तस्याTasyaaOf Her
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
षट्SsattSix
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
शरSharaA particular variety of grass on which Subramanya was born
याYaaTo go towards
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
ताम्TaamHer
तTaThat
स्त्रीStriiWoman
भीBhiiTo Fear
समयSamayaOccasion, Time, Juncture, Circumstance
अपाम्ApaamWater
पुष्पंPusspamFlowers
यत्YatWhich
पाPaaGuarding, Protecting
सारSaaraEssence
verse 16
1) शरो ऽव॑का॒ अव॑का॒-श्शर॒-श्शरो ऽव॑काः ।2) अव॑का वेतसशा॒खया॑ वेतसशा॒खया ऽव॑का॒ अव॑का वेतसशा॒खया᳚ ।3) वे॒त॒स॒शा॒खया॑ च च वेतसशा॒खया॑ वेतसशा॒खया॑ च ।3) वे॒त॒स॒शा॒खयेति॑ वेतस - शा॒खया᳚ ।4) चाव॑काभि॒ रव॑काभिश्च॒ चाव॑काभिः ।5) अव॑काभिश्च॒ चाव॑काभि॒ रव॑काभिश्च ।6) च॒ वि वि च॑ च॒ वि ।7) वि क॑र्षति कर्षति॒ वि वि क॑र्षति ।8) क॒र्॒ष॒ त्याप॒ आपः॑ कर्षति कर्ष॒ त्यापः॑ ।9) आपो॒ वै वा आप॒ आपो॒ वै ।10) वै शा॒न्ता-श्शा॒न्ता वै वै शा॒न्ताः ।11) शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभिः॑ शा॒न्ताभिः॑ शा॒न्ता-श्शा॒न्ता-श्शा॒न्ताभिः॑ ।12) शा॒न्ताभि॑ रे॒वैव शा॒न्ताभिः॑ शा॒न्ताभि॑ रे॒व ।13) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।14) अ॒स्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॑ मस्यास्य॒ शुच᳚म् ।15) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।16) श॒म॒य॒ति॒ यो य-श्श॑मयति शमयति॒ यः ।17) यो वै वै यो यो वै ।18) वा अ॒ग्नि म॒ग्निं-वैँ वा अ॒ग्निम् ।19) अ॒ग्नि-ञ्चि॒त-ञ्चि॒त म॒ग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॒तम् ।20) चि॒त-म्प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒म श्चि॒त-ञ्चि॒त-म्प्र॑थ॒मः ।21) प्र॒थ॒मः प॒शुः प॒शुः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मः प॒शुः ।22) प॒शु र॑धि॒क्राम॑ त्यधि॒क्राम॑ति प॒शुः प॒शु र॑धि॒क्राम॑ति ।23) अ॒धि॒क्राम॑ती श्व॒र ई᳚श्व॒रो॑ ऽधि॒क्राम॑ त्यधि॒क्राम॑ती श्व॒रः ।23) अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि - क्राम॑ति ।24) ई॒श्व॒रो वै वा ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो वै ।25) वै त-न्तं-वैँ वै तम् ।26) तग्ं शु॒चा शु॒चा त-न्तग्ं शु॒चा ।27) शु॒चा प्र॒दहः॑ प्र॒दहः॑ शु॒चा शु॒चा प्र॒दहः॑ ।28) प्र॒दहो॑ म॒ण्डूके॑न म॒ण्डूके॑न प्र॒दहः॑ प्र॒दहो॑ म॒ण्डूके॑न ।28) प्र॒दह॒ इति॑ प्र - दहः॑ ।29) म॒ण्डूके॑न॒ वि वि म॒ण्डूके॑न म॒ण्डूके॑न॒ वि ।30) वि क॑र्षति कर्षति॒ वि वि क॑र्षति ।31) क॒र्॒ष॒ त्ये॒ष ए॒ष क॑र्षति कर्ष त्ये॒षः ।32) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।33) वै प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-वैँ वै प॑शू॒नाम् ।34) प॒शू॒ना म॑नुपजीवनी॒यो॑ ऽनुपजीवनी॒यः प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना म॑नुपजीवनी॒यः ।35) अ॒नु॒प॒जी॒व॒नी॒यो न नानु॑पजीवनी॒यो॑ ऽनुपजीवनी॒यो न ।35) अ॒नु॒प॒जी॒व॒नी॒य इत्य॑नुप - जी॒व॒नी॒यः ।36) न वै वै न न वै ।37) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।38) ए॒ष ग्रा॒म्येषु॑ ग्रा॒म्ये ष्वे॒ष ए॒ष ग्रा॒म्येषु॑ ।39) ग्रा॒म्येषु॑ प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ ग्रा॒म्येषु॑ ग्रा॒म्येषु॑ प॒शुषु॑ ।40) प॒शुषु॑ हि॒तो हि॒तः प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ हि॒तः ।41) हि॒तो न न हि॒तो हि॒तो न ।42) नार॒ण्ये ष्वा॑र॒ण्येषु॒ न नार॒ण्येषु॑ ।43) आ॒र॒ण्येषु॒ त-न्त मा॑र॒ण्ये ष्वा॑र॒ण्येषु॒ तम् ।44) त मे॒वैव त-न्त मे॒व ।45) ए॒व शु॒चा शु॒चै वैव शु॒चा ।46) शु॒चा ऽर्प॑य त्यर्पयति शु॒चा शु॒चा ऽर्प॑यति ।47) अ॒र्प॒य॒ त्य॒ष्टा॒भि र॑ष्टा॒भि र॑र्पय त्यर्पय त्यष्टा॒भिः ।48) अ॒ष्टा॒भि-र्वि व्य॑ष्टा॒भि र॑ष्टा॒भि-र्वि ।49) वि क॑र्षति कर्षति॒ वि वि क॑र्षति ।50) क॒र्॒ष॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा कर्षति कर्ष त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।॥ 16 ॥ (50/54)
1) śarō 'va̍kā̠ ava̍kā̠-śśara̠-śśarō 'va̍kāḥ ।2) ava̍kā vētasaśā̠khayā̍ vētasaśā̠khayā 'va̍kā̠ ava̍kā vētasaśā̠khayā̎ ।3) vē̠ta̠sa̠śā̠khayā̍ cha cha vētasaśā̠khayā̍ vētasaśā̠khayā̍ cha ।3) vē̠ta̠sa̠śā̠khayēti̍ vētasa - śā̠khayā̎ ।4) chāva̍kābhi̠ rava̍kābhiścha̠ chāva̍kābhiḥ ।5) ava̍kābhiścha̠ chāva̍kābhi̠ rava̍kābhiścha ।6) cha̠ vi vi cha̍ cha̠ vi ।7) vi ka̍rṣati karṣati̠ vi vi ka̍rṣati ।8) ka̠r̠ṣa̠ tyāpa̠ āpa̍ḥ karṣati karṣa̠ tyāpa̍ḥ ।9) āpō̠ vai vā āpa̠ āpō̠ vai ।10) vai śā̠ntā-śśā̠ntā vai vai śā̠ntāḥ ।11) śā̠ntā-śśā̠ntābhi̍-śśā̠ntābhi̍-śśā̠ntā-śśā̠ntā-śśā̠ntābhi̍ḥ ।12) śā̠ntābhi̍ rē̠vaiva śā̠ntābhi̍-śśā̠ntābhi̍ rē̠va ।13) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।14) a̠sya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̍ masyāsya̠ śucha̎m ।15) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।16) śa̠ma̠ya̠ti̠ yō ya-śśa̍mayati śamayati̠ yaḥ ।17) yō vai vai yō yō vai ।18) vā a̠gni ma̠gniṃ vai vā a̠gnim ।19) a̠gni-ñchi̠ta-ñchi̠ta ma̠gni ma̠gni-ñchi̠tam ।20) chi̠ta-mpra̍tha̠maḥ pra̍tha̠ma śchi̠ta-ñchi̠ta-mpra̍tha̠maḥ ।21) pra̠tha̠maḥ pa̠śuḥ pa̠śuḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠maḥ pa̠śuḥ ।22) pa̠śu ra̍dhi̠krāma̍ tyadhi̠krāma̍ti pa̠śuḥ pa̠śu ra̍dhi̠krāma̍ti ।23) a̠dhi̠krāma̍tī śva̠ra ī̎śva̠rō̍ 'dhi̠krāma̍ tyadhi̠krāma̍tī śva̠raḥ ।23) a̠dhi̠krāma̠tītya̍dhi - krāma̍ti ।24) ī̠śva̠rō vai vā ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō vai ।25) vai ta-ntaṃ vai vai tam ।26) tagṃ śu̠chā śu̠chā ta-ntagṃ śu̠chā ।27) śu̠chā pra̠daha̍ḥ pra̠daha̍-śśu̠chā śu̠chā pra̠daha̍ḥ ।28) pra̠dahō̍ ma̠ṇḍūkē̍na ma̠ṇḍūkē̍na pra̠daha̍ḥ pra̠dahō̍ ma̠ṇḍūkē̍na ।28) pra̠daha̠ iti̍ pra - daha̍ḥ ।29) ma̠ṇḍūkē̍na̠ vi vi ma̠ṇḍūkē̍na ma̠ṇḍūkē̍na̠ vi ।30) vi ka̍rṣati karṣati̠ vi vi ka̍rṣati ।31) ka̠r̠ṣa̠ tyē̠ṣa ē̠ṣa ka̍rṣati karṣa tyē̠ṣaḥ ।32) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।33) vai pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ vai vai pa̍śū̠nām ।34) pa̠śū̠nā ma̍nupajīvanī̠yō̍ 'nupajīvanī̠yaḥ pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā ma̍nupajīvanī̠yaḥ ।35) a̠nu̠pa̠jī̠va̠nī̠yō na nānu̍pajīvanī̠yō̍ 'nupajīvanī̠yō na ।35) a̠nu̠pa̠jī̠va̠nī̠ya itya̍nupa - jī̠va̠nī̠yaḥ ।36) na vai vai na na vai ।37) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।38) ē̠ṣa grā̠myēṣu̍ grā̠myē ṣvē̠ṣa ē̠ṣa grā̠myēṣu̍ ।39) grā̠myēṣu̍ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ grā̠myēṣu̍ grā̠myēṣu̍ pa̠śuṣu̍ ।40) pa̠śuṣu̍ hi̠tō hi̠taḥ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ hi̠taḥ ।41) hi̠tō na na hi̠tō hi̠tō na ।42) nāra̠ṇyē ṣvā̍ra̠ṇyēṣu̠ na nāra̠ṇyēṣu̍ ।43) ā̠ra̠ṇyēṣu̠ ta-nta mā̍ra̠ṇyē ṣvā̍ra̠ṇyēṣu̠ tam ।44) ta mē̠vaiva ta-nta mē̠va ।45) ē̠va śu̠chā śu̠chai vaiva śu̠chā ।46) śu̠chā 'rpa̍ya tyarpayati śu̠chā śu̠chā 'rpa̍yati ।47) a̠rpa̠ya̠ tya̠ṣṭā̠bhi ra̍ṣṭā̠bhi ra̍rpaya tyarpaya tyaṣṭā̠bhiḥ ।48) a̠ṣṭā̠bhi-rvi vya̍ṣṭā̠bhi ra̍ṣṭā̠bhi-rvi ।49) vi ka̍rṣati karṣati̠ vi vi ka̍rṣati ।50) ka̠r̠ṣa̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā karṣati karṣa tya̠ṣṭākṣa̍rā ।॥ 16 ॥ (50/54)
meaning
Reed and reed-branch; with the reed-branch and also with the reed-branch — the reed-branch is used both by itself and together for the purification rite.
word by word
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
विViA prefix indicating division, order etc
आपोAapoAll-Pervading
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
अग्निAgniFire
प्रथमPrathamaFirst
पशुPashuBeing
ईश्वरोIishvaroIshwara
ईश्वरIishvaraMaster, Lord, the Supreme
तम्TamHis
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
एषःEssahHe
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
हितHitaWelfare
तंTamHim · To You · That · Then
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
सखSakhaFriend
अपःApahWater
सन्तSantaSaint
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
यःYahHe Who
पशूPashuuCow
स्वरSvaraSwara, Tone in recitation, Sound
स्वराःSvaraahSwaras
ताम्TaamHer
एषEssaHe · This
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
तTaThat
verse 17
1) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।1) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।2) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री गा॑य॒त्रः ।3) गा॒य॒त्रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्निः ।4) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।5) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।6) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।7) अ॒ग्नि स्तस्य॒ तस्या॒ ग्नि र॒ग्नि स्तस्य॑ ।8) तस्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॒-न्तस्य॒ तस्य॒ शुच᳚म् ।9) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।10) श॒म॒य॒ति॒ पा॒व॒कव॑तीभिः पाव॒कव॑तीभि-श्शमयति शमयति पाव॒कव॑तीभिः ।11) पा॒व॒कव॑तीभि॒ रन्न॒ मन्न॑-म्पाव॒कव॑तीभिः पाव॒कव॑तीभि॒ रन्न᳚म् ।11) पा॒व॒कव॑तीभि॒रिति॑ पाव॒क - व॒ती॒भिः॒ ।12) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।13) वै पा॑व॒कः पा॑व॒को वै वै पा॑व॒कः ।14) पा॒व॒को ऽन्ने॒ना न्ने॑न पाव॒कः पा॑व॒को ऽन्ने॑न ।15) अन्ने॑ नै॒वैवा न्ने॒ना न्ने॑नै॒व ।16) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।17) अ॒स्य॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॑ मस्यास्य॒ शुच᳚म् ।18) शुचग्ं॑ शमयति शमयति॒ शुच॒ग्ं॒ शुचग्ं॑ शमयति ।19) श॒म॒य॒ति॒ मृ॒त्यु-र्मृ॒त्यु-श्श॑मयति शमयति मृ॒त्युः ।20) मृ॒त्यु-र्वै वै मृ॒त्यु-र्मृ॒त्यु-र्वै ।21) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।22) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।23) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।24) अ॒ग्नि-र्ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑णो॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्ब्रह्म॑णः ।25) ब्रह्म॑ण ए॒त दे॒त-द्ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑ण ए॒तत् ।26) ए॒त-द्रू॒पग्ं रू॒प मे॒त दे॒त-द्रू॒पम् ।27) रू॒पं-यँ-द्य-द्रू॒पग्ं रू॒पं-यँत् ।28) य-त्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कृ॑ष्णाजि॒नं-यँ-द्य-त्कृ॑ष्णाजि॒नम् ।29) कृ॒ष्णा॒जि॒न-ङ्कार्ष्णी॒ कार्ष्णी॑ कृष्णाजि॒न-ङ्कृ॑ष्णाजि॒न-ङ्कार्ष्णी᳚ ।29) कृ॒ष्णा॒जि॒नमिति॑ कृष्ण - अ॒जि॒नम् ।30) कार्ष्णी॑ उपा॒नहा॑ वुपा॒नहौ॒ कार्ष्णी॒ कार्ष्णी॑ उपा॒नहौ᳚ ।30) कार्ष्णी॒ इति॒ कार्ष्णी᳚ ।31) उ॒पा॒नहा॒ वुपोपो॑ पा॒नहा॑ वुपा॒नहा॒ वुप॑ ।32) उप॑ मुञ्चते मुञ्चत॒ उपोप॑ मुञ्चते ।33) मु॒ञ्च॒ते॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा मुञ्चते मुञ्चते॒ ब्रह्म॑णा ।34) ब्रह्म॑ णै॒वैव ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णै॒व ।35) ए॒व मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो रे॒वैव मृ॒त्योः ।36) मृ॒त्यो र॒न्त र॒न्त-र्मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो र॒न्तः ।37) अ॒न्त-र्ध॑त्ते धत्ते॒ ऽन्त र॒न्त-र्ध॑त्ते ।38) ध॒त्ते॒ ऽन्त र॒न्त-र्ध॑त्ते धत्ते॒ ऽन्तः ।39) अ॒न्त-र्मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो र॒न्त र॒न्त-र्मृ॒त्योः ।40) मृ॒त्यो-र्ध॑त्ते धत्ते मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो-र्ध॑त्ते ।41) ध॒त्ते॒ ऽन्त र॒न्त-र्ध॑त्ते धत्ते॒ ऽन्तः ।42) अ॒न्त र॒न्नाद्या॑ द॒न्नाद्या॑ द॒न्त र॒न्त र॒न्नाद्या᳚त् ।43) अ॒न्नाद्या॒ दिती त्य॒न्नाद्या॑ द॒न्नाद्या॒ दिति॑ ।43) अ॒न्नाद्या॒दित्य॑न्न - अद्या᳚त् ।44) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।45) आ॒हु॒ र॒न्या म॒न्या मा॑हु राहु र॒न्याम् ।46) अ॒न्या मु॑पमु॒ञ्चत॑ उपमु॒ञ्चते॒ ऽन्या म॒न्या मु॑पमु॒ञ्चते᳚ ।47) उ॒प॒मु॒ञ्चते॒ ऽन्या म॒न्या मु॑पमु॒ञ्चत॑ उपमु॒ञ्चते॒ ऽन्याम् ।47) उ॒प॒मु॒ञ्चत॒ इत्यु॑प - मु॒ञ्चते᳚ ।48) अ॒न्या-न्न नान्या म॒न्या-न्न ।49) नान्त र॒न्त-र्न नान्तः ।50) अ॒न्त रे॒वै वान्त र॒न्त रे॒व ।॥ 17 ॥ (50/56)
1) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।1) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।2) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī gā̍ya̠traḥ ।3) gā̠ya̠trō̎ 'gni ra̠gni-rgā̍ya̠trō gā̍ya̠trō̎ 'gniḥ ।4) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।5) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।6) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।7) a̠gni stasya̠ tasyā̠ gni ra̠gni stasya̍ ।8) tasya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̠-ntasya̠ tasya̠ śucha̎m ।9) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।10) śa̠ma̠ya̠ti̠ pā̠va̠kava̍tībhiḥ pāva̠kava̍tībhi-śśamayati śamayati pāva̠kava̍tībhiḥ ।11) pā̠va̠kava̍tībhi̠ ranna̠ manna̍-mpāva̠kava̍tībhiḥ pāva̠kava̍tībhi̠ ranna̎m ।11) pā̠va̠kava̍tībhi̠riti̍ pāva̠ka - va̠tī̠bhi̠ḥ ।12) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।13) vai pā̍va̠kaḥ pā̍va̠kō vai vai pā̍va̠kaḥ ।14) pā̠va̠kō 'nnē̠nā nnē̍na pāva̠kaḥ pā̍va̠kō 'nnē̍na ।15) annē̍ nai̠vaivā nnē̠nā nnē̍nai̠va ।16) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।17) a̠sya̠ śucha̠gṃ̠ śucha̍ masyāsya̠ śucha̎m ।18) śuchagṃ̍ śamayati śamayati̠ śucha̠gṃ̠ śuchagṃ̍ śamayati ।19) śa̠ma̠ya̠ti̠ mṛ̠tyu-rmṛ̠tyu-śśa̍mayati śamayati mṛ̠tyuḥ ।20) mṛ̠tyu-rvai vai mṛ̠tyu-rmṛ̠tyu-rvai ।21) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।22) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।23) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।24) a̠gni-rbrahma̍ṇō̠ brahma̍ṇō̠ 'gni ra̠gni-rbrahma̍ṇaḥ ।25) brahma̍ṇa ē̠ta dē̠ta-dbrahma̍ṇō̠ brahma̍ṇa ē̠tat ।26) ē̠ta-drū̠pagṃ rū̠pa mē̠ta dē̠ta-drū̠pam ।27) rū̠paṃ ya-dya-drū̠pagṃ rū̠paṃ yat ।28) ya-tkṛ̍ṣṇāji̠na-ṅkṛ̍ṣṇāji̠naṃ ya-dya-tkṛ̍ṣṇāji̠nam ।29) kṛ̠ṣṇā̠ji̠na-ṅkārṣṇī̠ kārṣṇī̍ kṛṣṇāji̠na-ṅkṛ̍ṣṇāji̠na-ṅkārṣṇī̎ ।29) kṛ̠ṣṇā̠ji̠namiti̍ kṛṣṇa - a̠ji̠nam ।30) kārṣṇī̍ upā̠nahā̍ vupā̠nahau̠ kārṣṇī̠ kārṣṇī̍ upā̠nahau̎ ।30) kārṣṇī̠ iti̠ kārṣṇī̎ ।31) u̠pā̠nahā̠ vupōpō̍ pā̠nahā̍ vupā̠nahā̠ vupa̍ ।32) upa̍ muñchatē muñchata̠ upōpa̍ muñchatē ।33) mu̠ñcha̠tē̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā muñchatē muñchatē̠ brahma̍ṇā ।34) brahma̍ ṇai̠vaiva brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇai̠va ।35) ē̠va mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō rē̠vaiva mṛ̠tyōḥ ।36) mṛ̠tyō ra̠nta ra̠nta-rmṛ̠tyō-rmṛ̠tyō ra̠ntaḥ ।37) a̠nta-rdha̍ttē dhattē̠ 'nta ra̠nta-rdha̍ttē ।38) dha̠ttē̠ 'nta ra̠nta-rdha̍ttē dhattē̠ 'ntaḥ ।39) a̠nta-rmṛ̠tyō-rmṛ̠tyō ra̠nta ra̠nta-rmṛ̠tyōḥ ।40) mṛ̠tyō-rdha̍ttē dhattē mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō-rdha̍ttē ।41) dha̠ttē̠ 'nta ra̠nta-rdha̍ttē dhattē̠ 'ntaḥ ।42) a̠nta ra̠nnādyā̍ da̠nnādyā̍ da̠nta ra̠nta ra̠nnādyā̎t ।43) a̠nnādyā̠ ditī tya̠nnādyā̍ da̠nnādyā̠ diti̍ ।43) a̠nnādyā̠ditya̍nna - adyā̎t ।44) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।45) ā̠hu̠ ra̠nyā ma̠nyā mā̍hu rāhu ra̠nyām ।46) a̠nyā mu̍pamu̠ñchata̍ upamu̠ñchatē̠ 'nyā ma̠nyā mu̍pamu̠ñchatē̎ ।47) u̠pa̠mu̠ñchatē̠ 'nyā ma̠nyā mu̍pamu̠ñchata̍ upamu̠ñchatē̠ 'nyām ।47) u̠pa̠mu̠ñchata̠ ityu̍pa - mu̠ñchatē̎ ।48) a̠nyā-nna nānyā ma̠nyā-nna ।49) nānta ra̠nta-rna nāntaḥ ।50) a̠nta rē̠vai vānta ra̠nta rē̠va ।॥ 17 ॥ (50/56)
meaning
The Gayatri is of eight syllables; the Gayatri has eight syllables; Agni is the Gayatri — the Gayatri being the meter of Agni connects all three.
word by word
अग्निAgniFire
तस्याTasyaaOf Her
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
पावकPaavakaFire, Pure, Clear, Bright, Shining
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
मृत्युःMrtyuhDeath
एषःEssahHe
यत्YatWhich
ब्रह्मणBrahmannaLord Brahma
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
कृष्णKrssnnaBlack, Dark, Dark-Blue
इतिItiRefers to something that precedes
उपUpaNear to
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
ब्रह्मणैवBrahmanna-Eva[These Names were] indeed [uttered by the great-souled] Brahma
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
मृत्योःMrtyohOf Death
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
अन्तAntaEnd, Limit, Boundary
दन्तDantasignifying Ekadanta [another name of Sri Ganesha]
राहुRaahuRahu
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
रणRannaBattle
रणम्RannamWar, Battle
मनManaMind
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एषEssaHe · This
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
रूपRuupaForm, Appearance
अजिनAjinaSkin
ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
अद्यAdyaFit to be Eaten
मान्यMaanyaRspectable, Venerable
अन्यAnyaOther
verse 18
1) ए॒व मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो रे॒वैव मृ॒त्योः ।2) मृ॒त्यो-र्ध॑त्ते धत्ते मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो-र्ध॑त्ते ।3) ध॒त्ते ऽवाव॑ धत्ते ध॒त्ते ऽव॑ ।4) अवा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मवावा॒ न्नाद्य᳚म् ।5) अ॒न्नाद्यग्ं॑ रुन्धे रुन्धे॒ ऽन्नाद्य॑ म॒न्नाद्यग्ं॑ रुन्धे ।5) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।6) रु॒न्धे॒ नमो॒ नमो॑ रुन्धे रुन्धे॒ नमः॑ ।7) नम॑ स्ते ते॒ नमो॒ नम॑ स्ते ।8) ते॒ हर॑से॒ हर॑से ते ते॒ हर॑से ।9) हर॑से शो॒चिषे॑ शो॒चिषे॒ हर॑से॒ हर॑से शो॒चिषे᳚ ।10) शो॒चिष॒ इतीति॑ शो॒चिषे॑ शो॒चिष॒ इति॑ ।11) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।12) आ॒ह॒ न॒म॒स्कृत्य॑ नम॒स्कृ त्या॑हाह नम॒स्कृत्य॑ ।13) न॒म॒स्कृत्य॒ हि हि न॑म॒स्कृत्य॑ नम॒स्कृत्य॒ हि ।13) न॒म॒स्कृत्येति॑ नमः - कृत्य॑ ।14) हि वसी॑याग्ंसं॒-वँसी॑याग्ंस॒ग्ं॒ हि हि वसी॑याग्ंसम् ।15) वसी॑याग्ंस मुप॒चर॑न्त्यु प॒चर॑न्ति॒ वसी॑याग्ंसं॒-वँसी॑याग्ंस मुप॒चर॑न्ति ।16) उ॒प॒चर॑-न्त्य॒न्य म॒न्य मु॑प॒चर॑-न्त्युप॒चर॑-न्त्य॒न्यम् ।16) उ॒प॒चर॒न्तीत्यु॑प - चर॑न्ति ।17) अ॒न्य-न्ते॑ ते अ॒न्य म॒न्य-न्ते᳚ ।18) ते॒ अ॒स्म द॒स्म-त्ते॑ ते अ॒स्मत् ।19) अ॒स्म-त्त॑पन्तु तप-न्त्व॒स्म द॒स्म-त्त॑पन्तु ।20) त॒प॒न्तु॒ हे॒तयो॑ हे॒तय॑ स्तपन्तु तपन्तु हे॒तयः॑ ।21) हे॒तय॒ इतीति॑ हे॒तयो॑ हे॒तय॒ इति॑ ।22) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।23) आ॒ह॒ यं-यँ मा॑हाह॒ यम् ।24) य मे॒वैव यं-यँ मे॒व ।25) ए॒व द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्ये॒ वैव द्वेष्टि॑ ।26) द्वेष्टि॒ त-न्त-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ तम् ।27) त म॑स्यास्य॒ त-न्त म॑स्य ।28) अ॒स्य॒ शु॒चा शु॒चा ऽस्या᳚स्य शु॒चा ।29) शु॒चा ऽर्प॑य त्यर्पयति शु॒चा शु॒चा ऽर्प॑यति ।30) अ॒र्प॒य॒ति॒ पा॒व॒कः पा॑व॒को᳚ ऽर्पय त्यर्पयति पाव॒कः ।31) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।32) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।32) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।33) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।34) भ॒वे तीति॑ भव भ॒वेति॑ ।35) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।36) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।37) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।38) वै पा॑व॒कः पा॑व॒को वै वै पा॑व॒कः ।39) पा॒व॒को ऽन्न॒ मन्न॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को ऽन्न᳚म् ।40) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।41) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।42) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।43) रु॒न्धे॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्ं॑ रुन्धे रुन्धे॒ द्वाभ्या᳚म् ।44) द्वाभ्या॒ मध्यधि॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मधि॑ ।45) अधि॑ क्रामति क्राम॒ त्यध्यधि॑ क्रामति ।46) क्रा॒म॒ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै क्रामति क्रामति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।47) प्रति॑ष्ठित्या अप॒स्य॑वतीभ्या मप॒स्य॑वतीभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या अप॒स्य॑वतीभ्याम् ।47) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।48) अ॒प॒स्य॑वतीभ्या॒ग्ं॒ शान्त्यै॒ शान्त्या॑ अप॒स्य॑वतीभ्या मप॒स्य॑वतीभ्या॒ग्ं॒ शान्त्यै᳚ ।48) अ॒प॒स्य॑वतीभ्या॒मित्य॑प॒स्य॑ - व॒ती॒भ्या॒म् ।49) शान्त्या॒ इति॒ शान्त्यै᳚ ।॥ 18 ॥ (49/55)॥ अ. 4 ॥
1) ē̠va mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō rē̠vaiva mṛ̠tyōḥ ।2) mṛ̠tyō-rdha̍ttē dhattē mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō-rdha̍ttē ।3) dha̠ttē 'vāva̍ dhattē dha̠ttē 'va̍ ।4) avā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mavāvā̠ nnādya̎m ।5) a̠nnādyagṃ̍ rundhē rundhē̠ 'nnādya̍ ma̠nnādyagṃ̍ rundhē ।5) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।6) ru̠ndhē̠ namō̠ namō̍ rundhē rundhē̠ nama̍ḥ ।7) nama̍ stē tē̠ namō̠ nama̍ stē ।8) tē̠ hara̍sē̠ hara̍sē tē tē̠ hara̍sē ।9) hara̍sē śō̠chiṣē̍ śō̠chiṣē̠ hara̍sē̠ hara̍sē śō̠chiṣē̎ ।10) śō̠chiṣa̠ itīti̍ śō̠chiṣē̍ śō̠chiṣa̠ iti̍ ।11) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।12) ā̠ha̠ na̠ma̠skṛtya̍ nama̠skṛ tyā̍hāha nama̠skṛtya̍ ।13) na̠ma̠skṛtya̠ hi hi na̍ma̠skṛtya̍ nama̠skṛtya̠ hi ।13) na̠ma̠skṛtyēti̍ namaḥ - kṛtya̍ ।14) hi vasī̍yāgṃsa̠ṃ vasī̍yāgṃsa̠gṃ̠ hi hi vasī̍yāgṃsam ।15) vasī̍yāgṃsa mupa̠chara̍ntyu pa̠chara̍nti̠ vasī̍yāgṃsa̠ṃ vasī̍yāgṃsa mupa̠chara̍nti ।16) u̠pa̠chara̍-ntya̠nya ma̠nya mu̍pa̠chara̍-ntyupa̠chara̍-ntya̠nyam ।16) u̠pa̠chara̠ntītyu̍pa - chara̍nti ।17) a̠nya-ntē̍ tē a̠nya ma̠nya-ntē̎ ।18) tē̠ a̠sma da̠sma-ttē̍ tē a̠smat ।19) a̠sma-tta̍pantu tapa-ntva̠sma da̠sma-tta̍pantu ।20) ta̠pa̠ntu̠ hē̠tayō̍ hē̠taya̍ stapantu tapantu hē̠taya̍ḥ ।21) hē̠taya̠ itīti̍ hē̠tayō̍ hē̠taya̠ iti̍ ।22) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।23) ā̠ha̠ yaṃ ya mā̍hāha̠ yam ।24) ya mē̠vaiva yaṃ ya mē̠va ।25) ē̠va dvēṣṭi̠ dvēṣṭyē̠ vaiva dvēṣṭi̍ ।26) dvēṣṭi̠ ta-nta-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ tam ।27) ta ma̍syāsya̠ ta-nta ma̍sya ।28) a̠sya̠ śu̠chā śu̠chā 'syā̎sya śu̠chā ।29) śu̠chā 'rpa̍ya tyarpayati śu̠chā śu̠chā 'rpa̍yati ।30) a̠rpa̠ya̠ti̠ pā̠va̠kaḥ pā̍va̠kō̎ 'rpaya tyarpayati pāva̠kaḥ ।31) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।32) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।32) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।33) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।34) bha̠vē tīti̍ bhava bha̠vēti̍ ।35) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।36) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।37) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।38) vai pā̍va̠kaḥ pā̍va̠kō vai vai pā̍va̠kaḥ ।39) pā̠va̠kō 'nna̠ manna̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō 'nna̎m ।40) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।41) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।42) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।43) ru̠ndhē̠ dvābhyā̠-ndvābhyāgṃ̍ rundhē rundhē̠ dvābhyā̎m ।44) dvābhyā̠ madhyadhi̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠ madhi̍ ।45) adhi̍ krāmati krāma̠ tyadhyadhi̍ krāmati ।46) krā̠ma̠ti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai krāmati krāmati̠ prati̍ṣṭhityai ।47) prati̍ṣṭhityā apa̠sya̍vatībhyā mapa̠sya̍vatībhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā apa̠sya̍vatībhyām ।47) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।48) a̠pa̠sya̍vatībhyā̠gṃ̠ śāntyai̠ śāntyā̍ apa̠sya̍vatībhyā mapa̠sya̍vatībhyā̠gṃ̠ śāntyai̎ ।48) a̠pa̠sya̍vatībhyā̠mitya̍pa̠sya̍ - va̠tī̠bhyā̠m ।49) śāntyā̠ iti̠ śāntyai̎ ।॥ 18 ॥ (49/55)॥ a. 4 ॥
meaning
He thereby escapes death; escaping death he gives; he gives food — he who escapes death through this knowledge gives life-sustaining food.
word by word
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
मृत्योःMrtyohOf Death
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]
नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
इतिItiRefers to something that precedes
हिHiFor, Because
अन्यAnyaOther
अस्मत्AsmatFrom our
यंYamWhenever
तम्TamHis
तंTamHim · To You · That · Then
अस्यAsyaOf this
पावकPaavakaFire, Pure, Clear, Bright, Shining
अस्मभ्यम्AsmabhyamFor us
शिवShivaAuspicious
शिवोShivoShiva
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
अधिAdhiExpresses Above
प्रतिPratiEvery
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
नामNaamaName
अहAhaparticle implying ascertainment
मान्यMaanyaRspectable, Venerable
याYaaTo go towards
ताम्TaamHer
तTaThat
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नम्NamTo Bow, To Salute
वनVanaForest
अधीAdhiiTo Study
क्रमKramaUninterrupted or Regular progress, Order, Series, Succession
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
verse 19
1) नृ॒षदे॒ व-ड्वण् णृ॒षदे॑ नृ॒षदे॒ वट् ।1) नृ॒षद॒ इति॑ नृ - सदे᳚ ।2) वडितीति॒ व-ड्वडिति॑ ।3) इति॒ व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रय॒ती तीति॒ व्याघा॑रयति ।4) व्याघा॑रयति प॒ङ्क्त्या प॒ङ्क्त्या व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति प॒ङ्क्त्या ।4) व्याघा॑रय॒तीति॑ वि - आघा॑रयति ।5) प॒ङ्क्त्या ऽऽहु॒त्या ऽऽहु॑त्या प॒ङ्क्त्या प॒ङ्क्त्या ऽऽहु॑त्या ।6) आहु॑त्या यज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख माहु॒त्या ऽऽहु॑त्या यज्ञमु॒खम् ।6) आहु॒त्येत्या - हु॒त्या॒ ।7) य॒ज्ञ॒मु॒ख मा य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख मा ।7) य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ - मु॒खम् ।8) आ र॑भते रभत॒ आ र॑भते ।9) र॒भ॒ते॒ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या र॑भते रभते ऽक्ष्ण॒या ।10) अ॒क्ष्ण॒या व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रय त्यक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या व्याघा॑रयति ।11) व्याघा॑रयति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति॒ तस्मा᳚त् ।11) व्याघा॑रय॒तीति॑ वि - आघा॑रयति ।12) तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या तस्मा॒-त्तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ।13) अ॒क्ष्ण॒या प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या प॒शवः॑ ।14) प॒शवो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि प॒शवः॑ प॒शवो ऽङ्गा॑नि ।15) अङ्गा॑नि॒ प्र प्राङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ प्र ।16) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।17) ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै हरन्ति हरन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।18) प्रति॑ष्ठित्यै॒ य-द्य-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यत् ।18) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।19) य-द्व॑षट्कु॒र्या-द्व॑षट्कु॒र्या-द्य-द्य-द्व॑षट्कु॒र्यात् ।20) व॒ष॒ट्कु॒र्या-द्या॒तया॑मा या॒तया॑मा वषट्कु॒र्या-द्व॑षट्कु॒र्या-द्या॒तया॑मा ।20) व॒ष॒ट्कु॒र्यादिति॑ वषट् - कु॒र्यात् ।21) या॒तया॑मा ऽस्यास्य या॒तया॑मा या॒तया॑मा ऽस्य ।21) या॒तया॒मेति॑ या॒त - या॒मा॒ ।22) अ॒स्य॒ व॒ष॒ट्का॒रो व॑षट्का॒रो᳚ ऽस्यास्य वषट्का॒रः ।23) व॒ष॒ट्का॒र-स्स्या᳚-थ्स्या-द्वषट्का॒रो व॑षट्का॒र-स्स्या᳚त् ।23) व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट् - का॒रः ।24) स्या॒-द्य-द्य-थ्स्या᳚-थ्स्या॒-द्यत् ।25) य-न्न न य-द्य-न्न ।26) न व॑षट्कु॒र्या-द्व॑षट्कु॒र्या-न्न न व॑षट्कु॒र्यात् ।27) व॒ष॒ट्कु॒र्या-द्रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि वषट्कु॒र्या-द्व॑षट्कु॒र्या-द्रक्षाग्ं॑सि ।27) व॒ष॒ट्कु॒र्यादिति॑ वषट् - कु॒र्यात् ।28) रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञम् ।29) य॒ज्ञग्ं ह॑न्युर्-हन्यु-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं ह॑न्युः ।30) ह॒न्यु॒-र्व-ड्वड्ढ॑न्युर्-हन्यु॒-र्वट् ।31) वडितीति॒ व-ड्वडिति॑ ।32) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।33) आ॒ह॒ प॒रोक्ष॑-म्प॒रोक्ष॑ माहाह प॒रोक्ष᳚म् ।34) प॒रोक्ष॑ मे॒वैव प॒रोक्ष॑-म्प॒रोक्ष॑ मे॒व ।34) प॒रोक्ष॒मिति॑ परः - अक्ष᳚म् ।35) ए॒व वष॒-ड्वष॑डे॒ वैव वष॑ट् ।36) वष॑-ट्करोति करोति॒ वष॒-ड्वष॑-ट्करोति ।37) क॒रो॒ति॒ न न क॑रोति करोति॒ न ।38) नास्या᳚स्य॒ न नास्य॑ ।39) अ॒स्य॒ या॒तया॑मा या॒तया॑मा ऽस्यास्य या॒तया॑मा ।40) या॒तया॑मा वषट्का॒रो व॑षट्का॒रो या॒तया॑मा या॒तया॑मा वषट्का॒रः ।40) या॒तया॒मेति॑ या॒त - या॒मा॒ ।41) व॒ष॒ट्का॒रो भव॑ति॒ भव॑ति वषट्का॒रो व॑षट्का॒रो भव॑ति ।41) व॒ष॒ट्का॒र इति॑ वषट् - का॒रः ।42) भव॑ति॒ न न भव॑ति॒ भव॑ति॒ न ।43) न य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्न न य॒ज्ञम् ।44) य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि ।45) रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति घ्नन्ति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि घ्नन्ति ।46) घ्न॒न्ति॒ हु॒तादो॑ हु॒तादो᳚ घ्नन्ति घ्नन्ति हु॒तादः॑ ।47) हु॒तादो॒ वै वै हु॒तादो॑ हु॒तादो॒ वै ।47) हु॒ताद॒ इति॑ हुत - अदः॑ ।48) वा अ॒न्ये᳚ ऽन्ये वै वा अ॒न्ये ।49) अ॒न्ये दे॒वा दे॒वा अ॒न्ये᳚ ऽन्ये दे॒वाः ।50) दे॒वा अ॑हु॒तादो॑ ऽहु॒तादो॑ दे॒वा दे॒वा अ॑हु॒तादः॑ ।॥ 19 ॥ (50/64)
1) nṛ̠ṣadē̠ va-ḍvaṇ ṇṛ̠ṣadē̍ nṛ̠ṣadē̠ vaṭ ।1) nṛ̠ṣada̠ iti̍ nṛ - sadē̎ ।2) vaḍitīti̠ va-ḍvaḍiti̍ ।3) iti̠ vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍raya̠tī tīti̠ vyāghā̍rayati ।4) vyāghā̍rayati pa̠ṅktyā pa̠ṅktyā vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati pa̠ṅktyā ।4) vyāghā̍raya̠tīti̍ vi - āghā̍rayati ।5) pa̠ṅktyā ''hu̠tyā ''hu̍tyā pa̠ṅktyā pa̠ṅktyā ''hu̍tyā ।6) āhu̍tyā yajñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha māhu̠tyā ''hu̍tyā yajñamu̠kham ।6) āhu̠tyētyā - hu̠tyā̠ ।7) ya̠jña̠mu̠kha mā ya̍jñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha mā ।7) ya̠jña̠mu̠khamiti̍ yajña - mu̠kham ।8) ā ra̍bhatē rabhata̠ ā ra̍bhatē ।9) ra̠bha̠tē̠ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā ra̍bhatē rabhatē 'kṣṇa̠yā ।10) a̠kṣṇa̠yā vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍raya tyakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā vyāghā̍rayati ।11) vyāghā̍rayati̠ tasmā̠-ttasmā̠-dvyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati̠ tasmā̎t ।11) vyāghā̍raya̠tīti̍ vi - āghā̍rayati ।12) tasmā̍ dakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā tasmā̠-ttasmā̍ dakṣṇa̠yā ।13) a̠kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ ।14) pa̠śavō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'ṅgā̍ni ।15) aṅgā̍ni̠ pra prāṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ pra ।16) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।17) ha̠ra̠nti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai haranti haranti̠ prati̍ṣṭhityai ।18) prati̍ṣṭhityai̠ ya-dya-tprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yat ।18) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।19) ya-dva̍ṣaṭku̠ryā-dva̍ṣaṭku̠ryā-dya-dya-dva̍ṣaṭku̠ryāt ।20) va̠ṣa̠ṭku̠ryā-dyā̠tayā̍mā yā̠tayā̍mā vaṣaṭku̠ryā-dva̍ṣaṭku̠ryā-dyā̠tayā̍mā ।20) va̠ṣa̠ṭku̠ryāditi̍ vaṣaṭ - ku̠ryāt ।21) yā̠tayā̍mā 'syāsya yā̠tayā̍mā yā̠tayā̍mā 'sya ।21) yā̠tayā̠mēti̍ yā̠ta - yā̠mā̠ ।22) a̠sya̠ va̠ṣa̠ṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠rō̎ 'syāsya vaṣaṭkā̠raḥ ।23) va̠ṣa̠ṭkā̠ra-ssyā̎-thsyā-dvaṣaṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠ra-ssyā̎t ।23) va̠ṣa̠ṭkā̠ra iti̍ vaṣaṭ - kā̠raḥ ।24) syā̠-dya-dya-thsyā̎-thsyā̠-dyat ।25) ya-nna na ya-dya-nna ।26) na va̍ṣaṭku̠ryā-dva̍ṣaṭku̠ryā-nna na va̍ṣaṭku̠ryāt ।27) va̠ṣa̠ṭku̠ryā-drakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si vaṣaṭku̠ryā-dva̍ṣaṭku̠ryā-drakṣāgṃ̍si ।27) va̠ṣa̠ṭku̠ryāditi̍ vaṣaṭ - ku̠ryāt ।28) rakṣāgṃ̍si ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ya̠jñam ।29) ya̠jñagṃ ha̍nyur-hanyu-rya̠jñaṃ ya̠jñagṃ ha̍nyuḥ ।30) ha̠nyu̠-rva-ḍvaḍḍha̍nyur-hanyu̠-rvaṭ ।31) vaḍitīti̠ va-ḍvaḍiti̍ ।32) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।33) ā̠ha̠ pa̠rōkṣa̍-mpa̠rōkṣa̍ māhāha pa̠rōkṣa̎m ।34) pa̠rōkṣa̍ mē̠vaiva pa̠rōkṣa̍-mpa̠rōkṣa̍ mē̠va ।34) pa̠rōkṣa̠miti̍ paraḥ - akṣa̎m ।35) ē̠va vaṣa̠-ḍvaṣa̍ḍē̠ vaiva vaṣa̍ṭ ।36) vaṣa̍-ṭkarōti karōti̠ vaṣa̠-ḍvaṣa̍-ṭkarōti ।37) ka̠rō̠ti̠ na na ka̍rōti karōti̠ na ।38) nāsyā̎sya̠ na nāsya̍ ।39) a̠sya̠ yā̠tayā̍mā yā̠tayā̍mā 'syāsya yā̠tayā̍mā ।40) yā̠tayā̍mā vaṣaṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠rō yā̠tayā̍mā yā̠tayā̍mā vaṣaṭkā̠raḥ ।40) yā̠tayā̠mēti̍ yā̠ta - yā̠mā̠ ।41) va̠ṣa̠ṭkā̠rō bhava̍ti̠ bhava̍ti vaṣaṭkā̠rō va̍ṣaṭkā̠rō bhava̍ti ।41) va̠ṣa̠ṭkā̠ra iti̍ vaṣaṭ - kā̠raḥ ।42) bhava̍ti̠ na na bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ na ।43) na ya̠jñaṃ ya̠jña-nna na ya̠jñam ।44) ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si ।45) rakṣāgṃ̍si ghnanti ghnanti̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ghnanti ।46) ghna̠nti̠ hu̠tādō̍ hu̠tādō̎ ghnanti ghnanti hu̠tāda̍ḥ ।47) hu̠tādō̠ vai vai hu̠tādō̍ hu̠tādō̠ vai ।47) hu̠tāda̠ iti̍ huta - ada̍ḥ ।48) vā a̠nyē̎ 'nyē vai vā a̠nyē ।49) a̠nyē dē̠vā dē̠vā a̠nyē̎ 'nyē dē̠vāḥ ।50) dē̠vā a̍hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̍ dē̠vā dē̠vā a̍hu̠tāda̍ḥ ।॥ 19 ॥ (50/64)
meaning
The human-seat god-seat; god-seat — the human seat and the divine seat establish the proper position for the rite.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
विViA prefix indicating division, order etc
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
यज्ञYajnyaSacrifice
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
प्रPraPrefix
यत्YatWhich
प्रतिPratiEvery
कुर्यात्KuryaatMay He do
अस्यAsyaOf this
वषट्कारःVassattkaarahVasatkara, Exclamation during sacrifice after which the oblation is poured
यन्नYan-NaThat (on that moment the life of Mahishasura did) not (get released is exceedingly strange)
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
अदःAdahThat [Outer World]
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
देवाDevaaDeva, God · Deva
वाट्Vaattan exclamation on performing a sacrifice
मुखMukhaFace
अANot
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
वसVasaDwelling, Residence
यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)
यमYamaYama
करKaraa Doer, the Hand
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
अहAhaparticle implying ascertainment
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
अक्षAkssaEye
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
verse 20
1) अ॒हु॒तादो॒ ऽन्ये᳚(1॒) ऽन्ये॑ ऽहु॒तादो॑ ऽहु॒तादो॒ ऽन्ये ।1) अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत - अदः॑ ।2) अ॒न्ये ताग् स्ता न॒न्ये᳚ ऽन्ये तान् ।3) ता न॑ग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-त्ताग् स्ता न॑ग्नि॒चित् ।4) अ॒ग्नि॒चि दे॒वै वाग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि दे॒व ।4) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।5) ए॒वोभया॑ नु॒भया॑ ने॒वैवोभयान्॑ ।6) उ॒भया᳚-न्प्रीणाति प्रीणा त्यु॒भया॑ नु॒भया᳚-न्प्रीणाति ।7) प्री॒णा॒ति॒ ये ये प्री॑णाति प्रीणाति॒ ये ।8) ये दे॒वा दे॒वा ये ये दे॒वाः ।9) दे॒वा दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वा दे॒वा दे॒वाना᳚म् ।10) दे॒वाना॒ मितीति॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मिति॑ ।11) इति॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ने तीति॑ द॒द्ध्ना ।12) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।13) म॒धु॒मि॒श्रेणावाव॑ मधुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेणाव॑ ।13) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।14) अवो᳚क्ष त्युक्ष॒ त्यवावो᳚क्षति ।15) उ॒क्ष॒ति॒ हु॒तादो॑ हु॒ताद॑ उक्ष त्युक्षति हु॒तादः॑ ।16) हु॒ताद॑श्च च हु॒तादो॑ हु॒ताद॑श्च ।16) हु॒ताद॒ इति॑ हुत - अदः॑ ।17) चै॒वैव च॑ चै॒व ।18) ए॒व दे॒वा-न्दे॒वा ने॒वैव दे॒वान् ।19) दे॒वा न॑हु॒तादो॑ ऽहु॒तादो॑ दे॒वा-न्दे॒वा न॑हु॒तादः॑ ।20) अ॒हु॒ताद॑श्च चाहु॒तादो॑ ऽहु॒ताद॑श्च ।20) अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत - अदः॑ ।21) च॒ यज॑मानो॒ यज॑मानश्च च॒ यज॑मानः ।22) यज॑मानः प्रीणाति प्रीणाति॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः प्रीणाति ।23) प्री॒णा॒ति॒ ते ते प्री॑णाति प्रीणाति॒ ते ।24) ते यज॑मानं॒-यँज॑मान॒-न्ते ते यज॑मानम् ।25) यज॑मान-म्प्रीणन्ति प्रीणन्ति॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान-म्प्रीणन्ति ।26) प्री॒ण॒न्ति॒ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना प्री॑णन्ति प्रीणन्ति द॒द्ध्ना ।27) द॒द्ध्नै वैव द॒द्ध्ना द॒द्ध्नैव ।28) ए॒व हु॒तादो॑ हु॒ताद॑ ए॒वैव हु॒तादः॑ ।29) हु॒तादः॑ प्री॒णाति॑ प्री॒णाति॑ हु॒तादो॑ हु॒तादः॑ प्री॒णाति॑ ।29) हु॒ताद॒ इति॑ हुत - अदः॑ ।30) प्री॒णाति॒ मधु॑षा॒ मधु॑षा प्री॒णाति॑ प्री॒णाति॒ मधु॑षा ।31) मधु॑षा ऽहु॒तादो॑ ऽहु॒तादो॒ मधु॑षा॒ मधु॑षा ऽहु॒तादः॑ ।32) अ॒हु॒तादो᳚ ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्य म॑हु॒तादो॑ ऽहु॒तादो᳚ ग्रा॒म्यम् ।32) अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत - अदः॑ ।33) ग्रा॒म्यं-वैँ वै ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्यं-वैँ ।34) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।35) ए॒त दन्न॒ मन्न॑ मे॒त दे॒त दन्न᳚म् ।36) अन्नं॒-यँ-द्यदन्न॒ मन्नं॒-यँत् ।37) य-द्दधि॒ दधि॒ य-द्य-द्दधि॑ ।38) दध्या॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-न्दधि॒ दध्या॑र॒ण्यम् ।39) आ॒र॒ण्य-म्मधु॒ मध्वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-म्मधु॑ ।40) मधु॒ य-द्य-न्मधु॒ मधु॒ यत् ।41) य-द्द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना य-द्य-द्द॒द्ध्ना ।42) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।43) म॒धु॒मि॒श्रेणा॒ वोक्ष॑ त्य॒वोक्ष॑ति मधुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेणा॒ वोक्ष॑ति ।43) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।44) अ॒वोक्ष॑ त्यु॒भय॑ स्यो॒भय॑स्या॒ वोक्ष॑ त्य॒वोक्ष॑ त्यु॒भय॑स्य ।44) अ॒वोक्ष॒तीत्य॑व - उक्ष॑ति ।45) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑ स्यो॒भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।46) अव॑रुद्ध्यै ग्रुमु॒ष्टिना᳚ ग्रुमु॒ष्टिना ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै ग्रुमु॒ष्टिना᳚ ।46) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒ध्यै॒ ।47) ग्रु॒मु॒ष्टिना ऽवाव॑ ग्रुमु॒ष्टिना᳚ ग्रुमु॒ष्टिना ऽव॑ ।48) अवो᳚क्ष त्युक्ष॒ त्यवावो᳚ क्षति ।49) उ॒क्ष॒ति॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः प्रा॑जाप॒त्य उ॑क्ष त्युक्षति प्राजाप॒त्यः ।50) प्रा॒जा॒प॒त्यो वै वै प्रा॑जाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो वै ।50) प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः ।॥ 20 ॥ (50/61)
1) a̠hu̠tādō̠ 'nyē̎(1̠) 'nyē̍ 'hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̠ 'nyē ।1) a̠hu̠tāda̠ itya̍huta - ada̍ḥ ।2) a̠nyē tāg stā na̠nyē̎ 'nyē tān ।3) tā na̍gni̠chi da̍gni̠chi-ttāg stā na̍gni̠chit ।4) a̠gni̠chi dē̠vai vāgni̠chi da̍gni̠chi dē̠va ।4) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।5) ē̠vōbhayā̍ nu̠bhayā̍ nē̠vaivōbhayān̍ ।6) u̠bhayā̎-nprīṇāti prīṇā tyu̠bhayā̍ nu̠bhayā̎-nprīṇāti ।7) prī̠ṇā̠ti̠ yē yē prī̍ṇāti prīṇāti̠ yē ।8) yē dē̠vā dē̠vā yē yē dē̠vāḥ ।9) dē̠vā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-ndē̠vā dē̠vā dē̠vānā̎m ।10) dē̠vānā̠ mitīti̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ miti̍ ।11) iti̍ da̠ddhnā da̠ddhnē tīti̍ da̠ddhnā ।12) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।13) ma̠dhu̠mi̠śrēṇāvāva̍ madhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇāva̍ ।13) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।14) avō̎kṣa tyukṣa̠ tyavāvō̎kṣati ।15) u̠kṣa̠ti̠ hu̠tādō̍ hu̠tāda̍ ukṣa tyukṣati hu̠tāda̍ḥ ।16) hu̠tāda̍ścha cha hu̠tādō̍ hu̠tāda̍ścha ।16) hu̠tāda̠ iti̍ huta - ada̍ḥ ।17) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।18) ē̠va dē̠vā-ndē̠vā nē̠vaiva dē̠vān ।19) dē̠vā na̍hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̍ dē̠vā-ndē̠vā na̍hu̠tāda̍ḥ ।20) a̠hu̠tāda̍ścha chāhu̠tādō̍ 'hu̠tāda̍ścha ।20) a̠hu̠tāda̠ itya̍huta - ada̍ḥ ।21) cha̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaścha cha̠ yaja̍mānaḥ ।22) yaja̍mānaḥ prīṇāti prīṇāti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ prīṇāti ।23) prī̠ṇā̠ti̠ tē tē prī̍ṇāti prīṇāti̠ tē ।24) tē yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠-ntē tē yaja̍mānam ।25) yaja̍māna-mprīṇanti prīṇanti̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-mprīṇanti ।26) prī̠ṇa̠nti̠ da̠ddhnā da̠ddhnā prī̍ṇanti prīṇanti da̠ddhnā ।27) da̠ddhnai vaiva da̠ddhnā da̠ddhnaiva ।28) ē̠va hu̠tādō̍ hu̠tāda̍ ē̠vaiva hu̠tāda̍ḥ ।29) hu̠tāda̍ḥ prī̠ṇāti̍ prī̠ṇāti̍ hu̠tādō̍ hu̠tāda̍ḥ prī̠ṇāti̍ ।29) hu̠tāda̠ iti̍ huta - ada̍ḥ ।30) prī̠ṇāti̠ madhu̍ṣā̠ madhu̍ṣā prī̠ṇāti̍ prī̠ṇāti̠ madhu̍ṣā ।31) madhu̍ṣā 'hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̠ madhu̍ṣā̠ madhu̍ṣā 'hu̠tāda̍ḥ ।32) a̠hu̠tādō̎ grā̠mya-ṅgrā̠mya ma̍hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̎ grā̠myam ।32) a̠hu̠tāda̠ itya̍huta - ada̍ḥ ।33) grā̠myaṃ vai vai grā̠mya-ṅgrā̠myaṃ vai ।34) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।35) ē̠ta danna̠ manna̍ mē̠ta dē̠ta danna̎m ।36) anna̠ṃ ya-dyadanna̠ manna̠ṃ yat ।37) ya-ddadhi̠ dadhi̠ ya-dya-ddadhi̍ ।38) dadhyā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-ndadhi̠ dadhyā̍ra̠ṇyam ।39) ā̠ra̠ṇya-mmadhu̠ madhvā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-mmadhu̍ ।40) madhu̠ ya-dya-nmadhu̠ madhu̠ yat ।41) ya-dda̠ddhnā da̠ddhnā ya-dya-dda̠ddhnā ।42) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।43) ma̠dhu̠mi̠śrēṇā̠ vōkṣa̍ tya̠vōkṣa̍ti madhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇā̠ vōkṣa̍ti ।43) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।44) a̠vōkṣa̍ tyu̠bhaya̍ syō̠bhaya̍syā̠ vōkṣa̍ tya̠vōkṣa̍ tyu̠bhaya̍sya ।44) a̠vōkṣa̠tītya̍va - ukṣa̍ti ।45) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍ syō̠bhaya̠syā va̍ruddhyai ।46) ava̍ruddhyai grumu̠ṣṭinā̎ grumu̠ṣṭinā 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai grumu̠ṣṭinā̎ ।46) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠dhyai̠ ।47) gru̠mu̠ṣṭinā 'vāva̍ grumu̠ṣṭinā̎ grumu̠ṣṭinā 'va̍ ।48) avō̎kṣa tyukṣa̠ tyavāvō̎ kṣati ।49) u̠kṣa̠ti̠ prā̠jā̠pa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tya u̍kṣa tyukṣati prājāpa̠tyaḥ ।50) prā̠jā̠pa̠tyō vai vai prā̍jāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō vai ।50) prā̠jā̠pa̠tya iti̍ prājā - pa̠tyaḥ ।॥ 20 ॥ (50/61)
meaning
Some oblations are offered by some — those who have the fire offer the uncooked oblation; the uncooked and the cooked are offered together.
word by word
अदःAdahThat [Outer World]
तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
देवDevaDivine
चित्CitConsciousness
येYeWho · Those who · Those · Whoever
देवाDevaaDeva, God · Deva
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
इतिItiRefers to something that precedes
मधुMadhuHoney, Sweet, Charming, Delighful
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
देवान्DevaanDevas
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
दधिDadhicoagulated Milk, Curd
यत्YatWhich
तन्TanSpread, Extend
तTaThat
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दानDaanaact of Giving, Gift, Donation, Rut-Fluid
मनManaMind
दानंDaanamCharity, Act of Giving
अन्नAnnaFood
वावVaavaJust, Indeed
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पात्यPaatyato be Felled
verse 21
1) वै ग्रु॑मु॒ष्टि-र्ग्रु॑मु॒ष्टि-र्वै वै ग्रु॑मु॒ष्टिः ।2) ग्रु॒मु॒ष्टि-स्स॑योनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॑ ग्रुमु॒ष्टि-र्ग्रु॑मु॒ष्टि-स्स॑योनि॒त्वाय॑ ।3) स॒यो॒नि॒त्वाय॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्ं॑ सयोनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॒ द्वाभ्या᳚म् ।3) स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि - त्वाय॑ ।4) द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।5) प्रति॑ष्ठित्या अनुपरि॒चार॑ मनुपरि॒चार॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या अनुपरि॒चार᳚म् ।5) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।6) अ॒नु॒प॒रि॒चार॒ मवावा॑ नुपरि॒चार॑ मनुपरि॒चार॒ मव॑ ।6) अ॒नु॒प॒रि॒चार॒मित्य॑नु - प॒रि॒चार᳚म् ।7) अवो᳚क्ष त्युक्ष॒ त्यवावो᳚ क्षति ।8) उ॒क्ष॒त्य प॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्ग मुक्ष त्युक्ष॒ त्यप॑रिवर्गम् ।9) अप॑रिवर्ग मे॒वैवा प॑रिवर्ग॒ मप॑रिवर्ग मे॒व ।9) अप॑रिवर्ग॒मित्यप॑रि - व॒र्ग॒म् ।10) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।11) ए॒ना॒-न्प्री॒णा॒ति॒ प्री॒णा॒ त्ये॒ना॒ ने॒ना॒-न्प्री॒णा॒ति॒ ।12) प्री॒णा॒ति॒ वि वि प्री॑णाति प्रीणाति॒ वि ।13) वि वै वै वि वि वै ।14) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।15) ए॒ष प्रा॒णैः प्रा॒णै रे॒ष ए॒ष प्रा॒णैः ।16) प्रा॒णैः प्र॒जया᳚ प्र॒जया᳚ प्रा॒णैः प्रा॒णैः प्र॒जया᳚ ।16) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।17) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।17) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।18) प॒शुभिर्॑. ऋद्ध्यत ऋद्ध्यते प॒शुभिः॑ प॒शुभिर्॑. ऋद्ध्यते ।18) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।19) ऋ॒द्ध्य॒ते॒ यो य ऋ॑द्ध्यत ऋद्ध्यते॒ यः ।20) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।21) अ॒ग्नि-ञ्चि॒न्वग्ग् श्चि॒न्व-न्न॒ग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॒न्वन्न् ।22) चि॒न्व-न्न॑धि॒क्राम॑त्य धि॒क्राम॑ति चि॒न्वग्ग् श्चि॒न्व-न्न॑धि॒क्राम॑ति ।23) अ॒धि॒क्राम॑ति प्राण॒दाः प्रा॑ण॒दा अ॑धि॒क्राम॑ त्यधि॒क्राम॑ति प्राण॒दाः ।23) अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि - क्राम॑ति ।24) प्रा॒ण॒दा अ॑पान॒दा अ॑पान॒दाः प्रा॑ण॒दाः प्रा॑ण॒दा अ॑पान॒दाः ।24) प्रा॒ण॒दा इति॑ प्राण - दाः ।25) अ॒पा॒न॒दा इती त्य॑पान॒दा अ॑पान॒दा इति॑ ।25) अ॒पा॒न॒दा इत्य॑पान - दाः ।26) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।27) आ॒ह॒ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ना॑हाह प्रा॒णान् ।28) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।28) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।29) ए॒वात्म-न्ना॒त्म-न्ने॒वै वात्मन्न् ।30) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।31) ध॒त्ते॒ व॒र्चो॒दा व॑र्चो॒दा ध॑त्ते धत्ते वर्चो॒दाः ।32) व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा व॑रिवो॒दा व॑र्चो॒दा व॑र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः ।32) व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः ।33) व॒रि॒वो॒दा इतीति॑ वरिवो॒दा व॑रिवो॒दा इति॑ ।33) व॒रि॒वो॒दा इति॑ वरिवः - दाः ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒ह॒ प्र॒जा प्र॒जा ऽऽहा॑ह प्र॒जा ।36) प्र॒जा वै वै प्र॒जा प्र॒जा वै ।36) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।37) वै वर्चो॒ वर्चो॒ वै वै वर्चः॑ ।38) वर्चः॑ प॒शवः॑ प॒शवो॒ वर्चो॒ वर्चः॑ प॒शवः॑ ।39) प॒शवो॒ वरि॑वो॒ वरि॑वः प॒शवः॑ प॒शवो॒ वरि॑वः ।40) वरि॑वः प्र॒जा-म्प्र॒जां-वँरि॑वो॒ वरि॑वः प्र॒जाम् ।41) प्र॒जा मे॒वैव प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒व ।41) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।42) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।43) प॒शू ना॒त्म-न्ना॒त्म-न्प॒शू-न्प॒शू ना॒त्मन्न् ।44) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।45) ध॒त्त॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ धत्ते धत्त॒ इन्द्रः॑ ।46) इन्द्रो॑ वृ॒त्रं-वृँ॒त्र मिन्द्र॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम् ।47) वृ॒त्र म॑ह-न्नहन् वृ॒त्रं-वृँ॒त्र म॑हन्न् ।48) अ॒ह॒-न्त-न्त म॑ह-न्नह॒-न्तम् ।49) तं-वृँ॒त्रो वृ॒त्र स्त-न्तं-वृँ॒त्रः ।50) वृ॒त्रो ह॒तो ह॒तो वृ॒त्रो वृ॒त्रो ह॒तः ।॥ 21 ॥ (50/65)
1) vai gru̍mu̠ṣṭi-rgru̍mu̠ṣṭi-rvai vai gru̍mu̠ṣṭiḥ ।2) gru̠mu̠ṣṭi-ssa̍yōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̍ grumu̠ṣṭi-rgru̍mu̠ṣṭi-ssa̍yōni̠tvāya̍ ।3) sa̠yō̠ni̠tvāya̠ dvābhyā̠-ndvābhyāgṃ̍ sayōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̠ dvābhyā̎m ।3) sa̠yō̠ni̠tvāyēti̍ sayōni - tvāya̍ ।4) dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai ।5) prati̍ṣṭhityā anupari̠chāra̍ manupari̠chāra̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā anupari̠chāra̎m ।5) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।6) a̠nu̠pa̠ri̠chāra̠ mavāvā̍ nupari̠chāra̍ manupari̠chāra̠ mava̍ ।6) a̠nu̠pa̠ri̠chāra̠mitya̍nu - pa̠ri̠chāra̎m ।7) avō̎kṣa tyukṣa̠ tyavāvō̎ kṣati ।8) u̠kṣa̠tya pa̍rivarga̠ mapa̍rivarga mukṣa tyukṣa̠ tyapa̍rivargam ।9) apa̍rivarga mē̠vaivā pa̍rivarga̠ mapa̍rivarga mē̠va ।9) apa̍rivarga̠mityapa̍ri - va̠rga̠m ।10) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।11) ē̠nā̠-nprī̠ṇā̠ti̠ prī̠ṇā̠ tyē̠nā̠ nē̠nā̠-nprī̠ṇā̠ti̠ ।12) prī̠ṇā̠ti̠ vi vi prī̍ṇāti prīṇāti̠ vi ।13) vi vai vai vi vi vai ।14) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।15) ē̠ṣa prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai rē̠ṣa ē̠ṣa prā̠ṇaiḥ ।16) prā̠ṇaiḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̎ prā̠ṇaiḥ prā̠ṇaiḥ pra̠jayā̎ ।16) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।17) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।17) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।18) pa̠śubhir̍. ṛddhyata ṛddhyatē pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhir̍. ṛddhyatē ।18) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।19) ṛ̠ddhya̠tē̠ yō ya ṛ̍ddhyata ṛddhyatē̠ yaḥ ।20) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।21) a̠gni-ñchi̠nvagg śchi̠nva-nna̠gni ma̠gni-ñchi̠nvann ।22) chi̠nva-nna̍dhi̠krāma̍tya dhi̠krāma̍ti chi̠nvagg śchi̠nva-nna̍dhi̠krāma̍ti ।23) a̠dhi̠krāma̍ti prāṇa̠dāḥ prā̍ṇa̠dā a̍dhi̠krāma̍ tyadhi̠krāma̍ti prāṇa̠dāḥ ।23) a̠dhi̠krāma̠tītya̍dhi - krāma̍ti ।24) prā̠ṇa̠dā a̍pāna̠dā a̍pāna̠dāḥ prā̍ṇa̠dāḥ prā̍ṇa̠dā a̍pāna̠dāḥ ।24) prā̠ṇa̠dā iti̍ prāṇa - dāḥ ।25) a̠pā̠na̠dā itī tya̍pāna̠dā a̍pāna̠dā iti̍ ।25) a̠pā̠na̠dā itya̍pāna - dāḥ ।26) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।27) ā̠ha̠ prā̠ṇā-nprā̠ṇā nā̍hāha prā̠ṇān ।28) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।28) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।29) ē̠vātma-nnā̠tma-nnē̠vai vātmann ।30) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।31) dha̠ttē̠ va̠rchō̠dā va̍rchō̠dā dha̍ttē dhattē varchō̠dāḥ ।32) va̠rchō̠dā va̍rivō̠dā va̍rivō̠dā va̍rchō̠dā va̍rchō̠dā va̍rivō̠dāḥ ।32) va̠rchō̠dā iti̍ varchaḥ - dāḥ ।33) va̠ri̠vō̠dā itīti̍ varivō̠dā va̍rivō̠dā iti̍ ।33) va̠ri̠vō̠dā iti̍ varivaḥ - dāḥ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠ha̠ pra̠jā pra̠jā ''hā̍ha pra̠jā ।36) pra̠jā vai vai pra̠jā pra̠jā vai ।36) pra̠jēti̍ pra - jā ।37) vai varchō̠ varchō̠ vai vai varcha̍ḥ ।38) varcha̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ varchō̠ varcha̍ḥ pa̠śava̍ḥ ।39) pa̠śavō̠ vari̍vō̠ vari̍vaḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vari̍vaḥ ।40) vari̍vaḥ pra̠jā-mpra̠jāṃ vari̍vō̠ vari̍vaḥ pra̠jām ।41) pra̠jā mē̠vaiva pra̠jā-mpra̠jā mē̠va ।41) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।42) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।43) pa̠śū nā̠tma-nnā̠tma-npa̠śū-npa̠śū nā̠tmann ।44) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।45) dha̠tta̠ indra̠ indrō̍ dhattē dhatta̠ indra̍ḥ ।46) indrō̍ vṛ̠traṃ vṛ̠tra mindra̠ indrō̍ vṛ̠tram ।47) vṛ̠tra ma̍ha-nnahan vṛ̠traṃ vṛ̠tra ma̍hann ।48) a̠ha̠-nta-nta ma̍ha-nnaha̠-ntam ।49) taṃ vṛ̠trō vṛ̠tra sta-ntaṃ vṛ̠traḥ ।50) vṛ̠trō ha̠tō ha̠tō vṛ̠trō vṛ̠trō ha̠taḥ ।॥ 21 ॥ (50/65)
meaning
The waters; together with the waters — these are the waters; thus by the sacred water all things are purified.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
इतिItiRefers to something that precedes
प्रतिPratiEvery
विViA prefix indicating division, order etc
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
प्रPraPrefix
जयाJayaaJaya
पशुPashuBeing
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्राणPraannaLife, Life force
दाDaaTo Give
प्राणान्Praannaan(That on that moment the) life (of Mahishasura did not get released is exceedingly strange) · Life
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
प्रजाःPrajaahPeople
जाJaaBorn, Produced
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
पशूPashuuCow
इन्द्रIndraChief, King
इन्द्रोIndroLord Indra · Indra
वृत्रVrtraDemon Vritra
हतHataKilled, Slain, Destroyed
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
वर्गVargaClass, Group
एषEssaHe · This
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
भीBhiiTo Fear
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
दह्DahTo be Burnt, Burn
अहAhaparticle implying ascertainment
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
जJaBorn, Produced
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
महान्MahaanGreat
ताम्TaamHer
verse 22
1) ह॒त ष्षो॑ड॒शभि॑ ष्षोड॒शभि॑र्-ह॒तो ह॒त ष्षो॑ड॒शभिः॑ ।2) षो॒ड॒शभि॑-र्भो॒गै-र्भो॒गै ष्षो॑ड॒शभि॑ ष्षोड॒शभि॑-र्भो॒गैः ।2) षो॒ड॒शभि॒रिति॑ षोड॒श - भिः॒ ।3) भो॒गै र॑सिना दसिना-द्भो॒गै-र्भो॒गै र॑सिनात् ।4) अ॒सि॒ना॒-थ्स सो॑ ऽसिना दसिना॒-थ्सः ।5) स ए॒ता मे॒ताग्ं स स ए॒ताम् ।6) ए॒ता म॒ग्नये॒ ऽग्नय॑ ए॒ता मे॒ता म॒ग्नये᳚ ।7) अ॒ग्नये ऽनी॑कव॒ते ऽनी॑कवते॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये ऽनी॑कवते ।8) अनी॑कवत॒ आहु॑ति॒ माहु॑ति॒ मनी॑कव॒ते ऽनी॑कवत॒ आहु॑तिम् ।8) अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क - व॒ते॒ ।9) आहु॑ति मपश्य दपश्य॒ दाहु॑ति॒ माहु॑ति मपश्यत् ।9) आहु॑ति॒मित्या - हु॒ति॒म् ।10) अ॒प॒श्य॒-त्ता-न्ता म॑पश्य दपश्य॒-त्ताम् ।11) ता म॑जुहो दजुहो॒-त्ता-न्ता म॑जुहोत् ।12) अ॒जु॒हो॒-त्तस्य॒ तस्या॑ जुहो दजुहो॒-त्तस्य॑ ।13) तस्या॒ग्नि र॒ग्नि स्तस्य॒ तस्या॒ग्निः ।14) अ॒ग्नि रनी॑कवा॒ ननी॑कवा न॒ग्नि र॒ग्नि रनी॑कवान् ।15) अनी॑कवा॒-न्थ्स्वेन॒ स्वेना नी॑कवा॒ ननी॑कवा॒-न्थ्स्वेन॑ ।15) अनी॑कवा॒नित्यनी॑क - वा॒न् ।16) स्वेन॑ भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ स्वेन॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑न ।17) भा॒ग॒धेये॑न प्री॒तः प्री॒तो भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न प्री॒तः ।17) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।18) प्री॒त ष्षो॑डश॒धा षो॑डश॒धा प्री॒तः प्री॒त ष्षो॑डश॒धा ।19) षो॒ड॒श॒धा वृ॒त्रस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ षोडश॒धा षो॑डश॒धा वृ॒त्रस्य॑ ।19) षो॒ड॒श॒धेति॑ षोडश - धा ।20) वृ॒त्रस्य॑ भो॒गा-न्भो॒गान् वृ॒त्रस्य॑ वृ॒त्रस्य॑ भो॒गान् ।21) भो॒गा नप्यपि॑ भो॒गा-न्भो॒गा नपि॑ ।22) अप्य॑ दह ददह॒ दप्य प्य॑ दहत् ।23) अ॒द॒ह॒-द्वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ वैश्वकर्म॒णेना॑ दह ददह-द्वैश्वकर्म॒णेन॑ ।24) वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॑ वैश्वकर्म॒णेन॑ वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ ।24) वै॒श्व॒क॒र्म॒णेनेति॑ वैश्व - क॒र्म॒णेन॑ ।25) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।26) निर॑मुच्यता मुच्यत॒ नि-र्णिर॑मुच्यत ।27) अ॒मु॒च्य॒त॒ य-द्यद॑मुच्यता मुच्यत॒ यत् ।28) यद॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ य-द्यद॒ग्नये᳚ ।29) अ॒ग्नये ऽनी॑कव॒ते ऽनी॑कवते॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये ऽनी॑कवते ।30) अनी॑कवत॒ आहु॑ति॒ माहु॑ति॒ मनी॑कव॒ते ऽनी॑कवत॒ आहु॑तिम् ।30) अनी॑कवत॒ इत्यनी॑क - व॒ते॒ ।31) आहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ जु॒हो त्याहु॑ति॒ माहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ।31) आहु॑ति॒मित्या - हु॒ति॒म् ।32) जु॒हो त्य॒ग्नि र॒ग्नि-र्जु॒होति॑ जु॒हो त्य॒ग्निः ।33) अ॒ग्नि रे॒वै वाग्नि र॒ग्नि रे॒व ।34) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।35) अ॒स्या नी॑कवा॒ नानी॑कवा नस्या॒स्या नी॑कवान् ।36) आनी॑कवा॒-न्थ्स्वेन॒ स्वेनानी॑कवा॒ नानी॑कवा॒-न्थ्स्वेन॑ ।36) आनी॑कवा॒नित्यनी॑क - वा॒न् ।37) स्वेन॑ भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ स्वेन॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑न ।38) भा॒ग॒धेये॑न प्री॒तः प्री॒तो भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न प्री॒तः ।38) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।39) प्री॒तः पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॑-म्प्री॒तः प्री॒तः पा॒प्मान᳚म् ।40) पा॒प्मान॒ मप्यपि॑ पा॒प्मान॑-म्पा॒प्मान॒ मपि॑ ।41) अपि॑ दहति दह॒ त्यप्यपि॑ दहति ।42) द॒ह॒ति॒ वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ वैश्वकर्म॒णेन॑ दहति दहति वैश्वकर्म॒णेन॑ ।43) वै॒श्व॒क॒र्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॑ वैश्वकर्म॒णेन॑ वैश्वकर्म॒णेन॑ पा॒प्मनः॑ ।43) वै॒श्व॒क॒र्म॒णेनेति॑ वैश्व - क॒र्म॒णेन॑ ।44) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।45) नि-र्मु॑च्यते मुच्यते॒ नि-र्णि-र्मु॑च्यते ।46) मु॒च्य॒ते॒ यं-यँ-म्मु॑च्यते मुच्यते॒ यम् ।47) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।48) का॒मये॑त चि॒र-ञ्चि॒र-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त चि॒रम् ।49) चि॒र-म्पा॒प्मनः॑ पा॒प्मन॑ श्चि॒र-ञ्चि॒र-म्पा॒प्मनः॑ ।50) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।॥ 22 ॥ (50/62)
1) ha̠ta ṣṣō̍ḍa̠śabhi̍ ṣṣōḍa̠śabhi̍r-ha̠tō ha̠ta ṣṣō̍ḍa̠śabhi̍ḥ ।2) ṣō̠ḍa̠śabhi̍-rbhō̠gai-rbhō̠gai ṣṣō̍ḍa̠śabhi̍ ṣṣōḍa̠śabhi̍-rbhō̠gaiḥ ।2) ṣō̠ḍa̠śabhi̠riti̍ ṣōḍa̠śa - bhi̠ḥ ।3) bhō̠gai ra̍sinā dasinā-dbhō̠gai-rbhō̠gai ra̍sināt ।4) a̠si̠nā̠-thsa sō̍ 'sinā dasinā̠-thsaḥ ।5) sa ē̠tā mē̠tāgṃ sa sa ē̠tām ।6) ē̠tā ma̠gnayē̠ 'gnaya̍ ē̠tā mē̠tā ma̠gnayē̎ ।7) a̠gnayē 'nī̍kava̠tē 'nī̍kavatē̠ 'gnayē̠ 'gnayē 'nī̍kavatē ।8) anī̍kavata̠ āhu̍ti̠ māhu̍ti̠ manī̍kava̠tē 'nī̍kavata̠ āhu̍tim ।8) anī̍kavata̠ ityanī̍ka - va̠tē̠ ।9) āhu̍ti mapaśya dapaśya̠ dāhu̍ti̠ māhu̍ti mapaśyat ।9) āhu̍ti̠mityā - hu̠ti̠m ।10) a̠pa̠śya̠-ttā-ntā ma̍paśya dapaśya̠-ttām ।11) tā ma̍juhō dajuhō̠-ttā-ntā ma̍juhōt ।12) a̠ju̠hō̠-ttasya̠ tasyā̍ juhō dajuhō̠-ttasya̍ ।13) tasyā̠gni ra̠gni stasya̠ tasyā̠gniḥ ।14) a̠gni ranī̍kavā̠ nanī̍kavā na̠gni ra̠gni ranī̍kavān ।15) anī̍kavā̠-nthsvēna̠ svēnā nī̍kavā̠ nanī̍kavā̠-nthsvēna̍ ।15) anī̍kavā̠nityanī̍ka - vā̠n ।16) svēna̍ bhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ svēna̠ svēna̍ bhāga̠dhēyē̍na ।17) bhā̠ga̠dhēyē̍na prī̠taḥ prī̠tō bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na prī̠taḥ ।17) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।18) prī̠ta ṣṣō̍ḍaśa̠dhā ṣō̍ḍaśa̠dhā prī̠taḥ prī̠ta ṣṣō̍ḍaśa̠dhā ।19) ṣō̠ḍa̠śa̠dhā vṛ̠trasya̍ vṛ̠trasya̍ ṣōḍaśa̠dhā ṣō̍ḍaśa̠dhā vṛ̠trasya̍ ।19) ṣō̠ḍa̠śa̠dhēti̍ ṣōḍaśa - dhā ।20) vṛ̠trasya̍ bhō̠gā-nbhō̠gān vṛ̠trasya̍ vṛ̠trasya̍ bhō̠gān ।21) bhō̠gā napyapi̍ bhō̠gā-nbhō̠gā napi̍ ।22) apya̍ daha dadaha̠ dapya pya̍ dahat ।23) a̠da̠ha̠-dvai̠śva̠ka̠rma̠ṇēna̍ vaiśvakarma̠ṇēnā̍ daha dadaha-dvaiśvakarma̠ṇēna̍ ।24) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇēna̍ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̍ vaiśvakarma̠ṇēna̍ vaiśvakarma̠ṇēna̍ pā̠pmana̍ḥ ।24) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇēnēti̍ vaiśva - ka̠rma̠ṇēna̍ ।25) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।26) nira̍muchyatā muchyata̠ ni-rṇira̍muchyata ।27) a̠mu̠chya̠ta̠ ya-dyada̍muchyatā muchyata̠ yat ।28) yada̠gnayē̠ 'gnayē̠ ya-dyada̠gnayē̎ ।29) a̠gnayē 'nī̍kava̠tē 'nī̍kavatē̠ 'gnayē̠ 'gnayē 'nī̍kavatē ।30) anī̍kavata̠ āhu̍ti̠ māhu̍ti̠ manī̍kava̠tē 'nī̍kavata̠ āhu̍tim ।30) anī̍kavata̠ ityanī̍ka - va̠tē̠ ।31) āhu̍ti-ñju̠hōti̍ ju̠hō tyāhu̍ti̠ māhu̍ti-ñju̠hōti̍ ।31) āhu̍ti̠mityā - hu̠ti̠m ।32) ju̠hō tya̠gni ra̠gni-rju̠hōti̍ ju̠hō tya̠gniḥ ।33) a̠gni rē̠vai vāgni ra̠gni rē̠va ।34) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।35) a̠syā nī̍kavā̠ nānī̍kavā nasyā̠syā nī̍kavān ।36) ānī̍kavā̠-nthsvēna̠ svēnānī̍kavā̠ nānī̍kavā̠-nthsvēna̍ ।36) ānī̍kavā̠nityanī̍ka - vā̠n ।37) svēna̍ bhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ svēna̠ svēna̍ bhāga̠dhēyē̍na ।38) bhā̠ga̠dhēyē̍na prī̠taḥ prī̠tō bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na prī̠taḥ ।38) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।39) prī̠taḥ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̍-mprī̠taḥ prī̠taḥ pā̠pmāna̎m ।40) pā̠pmāna̠ mapyapi̍ pā̠pmāna̍-mpā̠pmāna̠ mapi̍ ।41) api̍ dahati daha̠ tyapyapi̍ dahati ।42) da̠ha̠ti̠ vai̠śva̠ka̠rma̠ṇēna̍ vaiśvakarma̠ṇēna̍ dahati dahati vaiśvakarma̠ṇēna̍ ।43) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇēna̍ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̍ vaiśvakarma̠ṇēna̍ vaiśvakarma̠ṇēna̍ pā̠pmana̍ḥ ।43) vai̠śva̠ka̠rma̠ṇēnēti̍ vaiśva - ka̠rma̠ṇēna̍ ।44) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।45) ni-rmu̍chyatē muchyatē̠ ni-rṇi-rmu̍chyatē ।46) mu̠chya̠tē̠ yaṃ ya-mmu̍chyatē muchyatē̠ yam ।47) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।48) kā̠mayē̍ta chi̠ra-ñchi̠ra-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta chi̠ram ।49) chi̠ra-mpā̠pmana̍ḥ pā̠pmana̍ śchi̠ra-ñchi̠ra-mpā̠pmana̍ḥ ।50) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।॥ 22 ॥ (50/62)
meaning
The Vashat cry is uttered; the Vashat call and the Svaaha call — both sounds complete the oblation at the proper moment.
word by word
हतHataKilled, Slain, Destroyed
षोडशSsoddashaSixteen
सSaYour
एताEtaaThese
एताम्Etaamsignifying These
आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking
तस्याTasyaaOf Her
अग्निAgniFire
प्रीतPriitaPleased
भागBhaagaPart
धाDhaaTo Hold, Bear, Support
निNiFrom previous part of word Vadini
यत्YatWhich
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्याAsyaasignifying of Her
अपिApiAlso
मुच्यतेMucyateOne gets liberated [from great Dangers on Earth, in Heaven or in Hell, there is no doubt in this]
भीBhiiTo Fear
साSaaShe
एतEtaCome Near, Approached
तTaThat
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
प्रीताPriitaaPleased
वृत्रVrtraDemon Vritra
भोगBhogaWorldly Enjoyment
नापिNa-Api[If Your Grace do not descend] Even at this moment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अस्यAsyaOf this
यंYamWhenever
चिरंCiramDuring a long time
verse 23
1) नि-र्मु॑च्येत मुच्येत॒ नि-र्णि-र्मु॑च्येत ।2) मु॒च्ये॒ते तीति॑ मुच्येत मुच्ये॒तेति॑ ।3) इत्येकै॑क॒ मेकै॑क॒ मिती त्येकै॑कम् ।4) एकै॑क॒-न्तस्य॒ तस्यैकै॑क॒ मेकै॑क॒-न्तस्य॑ ।4) एकै॑क॒मित्येकं᳚ - ए॒क॒म् ।5) तस्य॑ जुहुयाज् जुहुया॒-त्तस्य॒ तस्य॑ जुहुयात् ।6) जु॒हु॒या॒च् चि॒र-ञ्चि॒र-ञ्जु॑हुयाज् जुहुयाच् चि॒रम् ।7) चि॒र मे॒वैव चि॒र-ञ्चि॒र मे॒व ।8) ए॒व पा॒प्मनः॑ पा॒प्मन॑ ए॒वैव पा॒प्मनः॑ ।9) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।10) नि-र्मु॑च्यते मुच्यते॒ नि-र्णि-र्मु॑च्यते ।11) मु॒च्य॒ते॒ यं-यँ-म्मु॑च्यते मुच्यते॒ यम् ।12) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।13) का॒मये॑त ता॒ज-क्ता॒जक् का॒मये॑त का॒मये॑त ता॒जक् ।14) ता॒ज-क्पा॒प्मनः॑ पा॒प्मन॑ स्ता॒ज-क्ता॒ज-क्पा॒प्मनः॑ ।15) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।16) नि-र्मु॑च्येत मुच्येत॒ नि-र्णि-र्मु॑च्येत ।17) मु॒च्ये॒ते तीति॑ मुच्येत मुच्ये॒तेति॑ ।18) इति॒ सर्वा॑णि॒ सर्वा॒णी तीति॒ सर्वा॑णि ।19) सर्वा॑णि॒ तस्य॒ तस्य॒ सर्वा॑णि॒ सर्वा॑णि॒ तस्य॑ ।20) तस्या॑ नु॒द्रुत्या॑ नु॒द्रुत्य॒ तस्य॒ तस्या॑ नु॒द्रुत्य॑ ।21) अ॒नु॒द्रुत्य॑ जुहुयाज् जुहुया दनु॒द्रुत्या॑ नु॒द्रुत्य॑ जुहुयात् ।21) अ॒नु॒द्रुत्येत्य॑नु - द्रुत्य॑ ।22) जु॒हु॒या॒-त्ता॒ज-क्ता॒जग् जु॑हुयाज् जुहुया-त्ता॒जक् ।23) ता॒जगे॒ वैव ता॒ज-क्ता॒जगे॒व ।24) ए॒व पा॒प्मनः॑ पा॒प्मन॑ ए॒वैव पा॒प्मनः॑ ।25) पा॒प्मनो॒ नि-र्णिष् पा॒प्मनः॑ पा॒प्मनो॒ निः ।26) नि-र्मु॑च्यते मुच्यते॒ नि-र्णि-र्मु॑च्यते ।27) मु॒च्य॒ते ऽथो॒ अथो॑ मुच्यते मुच्य॒ते ऽथो᳚ ।28) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।28) अथो॒ इत्यथो᳚ ।29) खलु॒ नाना॒ नाना॒ खलु॒ खलु॒ नाना᳚ ।30) नानै॒ वैव नाना॒ नानै॒व ।31) ए॒व सू॒क्ताभ्याग्ं॑ सू॒क्ताभ्या॑ मे॒वैव सू॒क्ताभ्या᳚म् ।32) सू॒क्ताभ्या᳚-ञ्जुहोति जुहोति सू॒क्ताभ्याग्ं॑ सू॒क्ताभ्या᳚-ञ्जुहोति ।32) सू॒क्ताभ्या॒मिति॑ सु - उ॒क्ताभ्या᳚म् ।33) जु॒हो॒ति॒ नाना॒ नाना॑ जुहोति जुहोति॒ नाना᳚ ।34) नानै॒ वैव नाना॒ नानै॒व ।35) ए॒व सू॒क्तयो᳚-स्सू॒क्तयो॑ रे॒वैव सू॒क्तयोः᳚ ।36) सू॒क्तयो᳚-र्वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यग्ं॑ सू॒क्तयो᳚-स्सू॒क्तयो᳚-र्वी॒र्य᳚म् ।36) सू॒क्तयो॒रिति॑ सु - उ॒क्तयोः᳚ ।37) वी॒र्य॑-न्दधाति दधाति वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्दधाति ।38) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।39) अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अथो॒ अथो॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।39) अथो॒ इत्यथो᳚ ।40) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।॥ 23 ॥ (40/46)॥ अ. 5 ॥
1) ni-rmu̍chyēta muchyēta̠ ni-rṇi-rmu̍chyēta ।2) mu̠chyē̠tē tīti̍ muchyēta muchyē̠tēti̍ ।3) ityēkai̍ka̠ mēkai̍ka̠ mitī tyēkai̍kam ।4) ēkai̍ka̠-ntasya̠ tasyaikai̍ka̠ mēkai̍ka̠-ntasya̍ ।4) ēkai̍ka̠mityēka̎m - ē̠ka̠m ।5) tasya̍ juhuyāj juhuyā̠-ttasya̠ tasya̍ juhuyāt ।6) ju̠hu̠yā̠ch chi̠ra-ñchi̠ra-ñju̍huyāj juhuyāch chi̠ram ।7) chi̠ra mē̠vaiva chi̠ra-ñchi̠ra mē̠va ।8) ē̠va pā̠pmana̍ḥ pā̠pmana̍ ē̠vaiva pā̠pmana̍ḥ ।9) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।10) ni-rmu̍chyatē muchyatē̠ ni-rṇi-rmu̍chyatē ।11) mu̠chya̠tē̠ yaṃ ya-mmu̍chyatē muchyatē̠ yam ।12) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।13) kā̠mayē̍ta tā̠ja-ktā̠jak kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta tā̠jak ।14) tā̠ja-kpā̠pmana̍ḥ pā̠pmana̍ stā̠ja-ktā̠ja-kpā̠pmana̍ḥ ।15) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।16) ni-rmu̍chyēta muchyēta̠ ni-rṇi-rmu̍chyēta ।17) mu̠chyē̠tē tīti̍ muchyēta muchyē̠tēti̍ ।18) iti̠ sarvā̍ṇi̠ sarvā̠ṇī tīti̠ sarvā̍ṇi ।19) sarvā̍ṇi̠ tasya̠ tasya̠ sarvā̍ṇi̠ sarvā̍ṇi̠ tasya̍ ।20) tasyā̍ nu̠drutyā̍ nu̠drutya̠ tasya̠ tasyā̍ nu̠drutya̍ ।21) a̠nu̠drutya̍ juhuyāj juhuyā danu̠drutyā̍ nu̠drutya̍ juhuyāt ।21) a̠nu̠drutyētya̍nu - drutya̍ ।22) ju̠hu̠yā̠-ttā̠ja-ktā̠jag ju̍huyāj juhuyā-ttā̠jak ।23) tā̠jagē̠ vaiva tā̠ja-ktā̠jagē̠va ।24) ē̠va pā̠pmana̍ḥ pā̠pmana̍ ē̠vaiva pā̠pmana̍ḥ ।25) pā̠pmanō̠ ni-rṇiṣ pā̠pmana̍ḥ pā̠pmanō̠ niḥ ।26) ni-rmu̍chyatē muchyatē̠ ni-rṇi-rmu̍chyatē ।27) mu̠chya̠tē 'thō̠ athō̍ muchyatē muchya̠tē 'thō̎ ।28) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।28) athō̠ ityathō̎ ।29) khalu̠ nānā̠ nānā̠ khalu̠ khalu̠ nānā̎ ।30) nānai̠ vaiva nānā̠ nānai̠va ।31) ē̠va sū̠ktābhyāgṃ̍ sū̠ktābhyā̍ mē̠vaiva sū̠ktābhyā̎m ।32) sū̠ktābhyā̎-ñjuhōti juhōti sū̠ktābhyāgṃ̍ sū̠ktābhyā̎-ñjuhōti ।32) sū̠ktābhyā̠miti̍ su - u̠ktābhyā̎m ।33) ju̠hō̠ti̠ nānā̠ nānā̍ juhōti juhōti̠ nānā̎ ।34) nānai̠ vaiva nānā̠ nānai̠va ।35) ē̠va sū̠ktayō̎-ssū̠ktayō̍ rē̠vaiva sū̠ktayō̎ḥ ।36) sū̠ktayō̎-rvī̠rya̍ṃ vī̠ryagṃ̍ sū̠ktayō̎-ssū̠ktayō̎-rvī̠rya̎m ।36) sū̠ktayō̠riti̍ su - u̠ktayō̎ḥ ।37) vī̠rya̍-ndadhāti dadhāti vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ndadhāti ।38) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।39) athō̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ athō̠ athō̠ prati̍ṣṭhityai ।39) athō̠ ityathō̎ ।40) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।॥ 23 ॥ (40/46)॥ a. 5 ॥
meaning
He obtains; he obtains those — he who offers correctly obtains the worlds that the gods have obtained.
word by word
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
चिरंCiramDuring a long time
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
निNiFrom previous part of word Vadini
मुच्यतेMucyateOne gets liberated [from great Dangers on Earth, in Heaven or in Hell, there is no doubt in this]
इतिItiRefers to something that precedes
सर्वाणिSarvaanniAll
तस्याTasyaaOf Her
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
नानाNaanaaVarious, Different
सुSuGood, Excellent, Much, Greatly
प्रतिPratiEvery
अANot
एकंEkamThe One
चिरCiraLasting a long time
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
यंYamWhenever
वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
दधDadhaGiving
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
verse 24
1) उदे॑न मेन॒ मुदु दे॑नम् ।2) ए॒न॒ मु॒त्त॒रा मु॑त्त॒रा मे॑न मेन मुत्त॒राम् ।3) उ॒त्त॒रा-न्न॑य नयोत्त॒रा मु॑त्त॒रा-न्न॑य ।3) उ॒त्त॒रामित्यु॑त् - त॒राम् ।4) न॒येतीति॑ नय न॒येति॑ ।5) इति॑ स॒मिधः॑ स॒मिध॒ इतीति॑ स॒मिधः॑ ।6) स॒मिध॒ आ स॒मिधः॑ स॒मिध॒ आ ।6) स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ ।7) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।8) द॒धा॒ति॒ यथा॒ यथा॑ दधाति दधाति॒ यथा᳚ ।9) यथा॒ जन॒-ञ्जनं॒-यँथा॒ यथा॒ जन᳚म् ।10) जनं॑-यँ॒ते य॒ते जन॒-ञ्जनं॑-यँ॒ते ।11) य॒ते॑ ऽव॒स म॑व॒सं-यँ॒ते य॒ते॑ ऽव॒सम् ।12) अ॒व॒स-ङ्क॒रोति॑ क॒रो त्य॑व॒स म॑व॒स-ङ्क॒रोति॑ ।13) क॒रोति॑ ता॒दृ-क्ता॒दृक् क॒रोति॑ क॒रोति॑ ता॒दृक् ।14) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृ गे॒व ।15) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।16) त-त्ति॒स्र स्ति॒स्र स्त-त्त-त्ति॒स्रः ।17) ति॒स्र आ ति॒स्र स्ति॒स्र आ ।18) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।19) द॒धा॒ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्द॑धाति दधाति त्रि॒वृत् ।20) त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै ।20) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।21) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।22) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।23) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।24) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।25) अ॒ग्निस् तस्मै॒ तस्मा॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि स्तस्मै᳚ ।26) तस्मै॑ भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॒-न्तस्मै॒ तस्मै॑ भाग॒धेय᳚म् ।27) भा॒ग॒धेय॑-ङ्करोति करोति भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑-ङ्करोति ।27) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।28) क॒रो॒ त्यौदु॑म्बरी॒ रौदु॑म्बरीः करोति करो॒ त्यौदु॑म्बरीः ।29) औदु॑म्बरी-र्भवन्ति भव॒-न्त्यौदु॑म्बरी॒ रौदु॑म्बरी-र्भवन्ति ।30) भ॒व॒-न्त्यू-र्गूर्ग् भ॑वन्ति भव॒-न्त्यूर्क् ।31) ऊर्ग् वै वा ऊ-र्गूर्ग् वै ।32) वा उ॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बरो॒ वै वा उ॑दु॒म्बरः॑ ।33) उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मुदु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् ।34) ऊर्ज॑ मे॒वै वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒व ।35) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।36) अ॒स्मा॒ अप्य प्य॑स्मा अस्मा॒ अपि॑ ।37) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।38) द॒धा॒ त्युदु-द्द॑धाति दधा॒ त्युत् ।39) उदु॑ वु॒ वु दुदु॑ ।40) उ॒ त्वा॒ त्व॒ वु॒ त्वा॒ ।41) त्वा॒ विश्वे॒ विश्वे᳚ त्वा त्वा॒ विश्वे᳚ ।42) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।43) दे॒वा इतीति॑ दे॒वा दे॒वा इति॑ ।44) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।45) आ॒ह॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॑हाह प्रा॒णाः ।46) प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै ।46) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।47) वै विश्वे॒ विश्वे॒ वै वै विश्वे᳚ ।48) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।49) दे॒वाः प्रा॒णैः प्रा॒णै-र्दे॒वा दे॒वाः प्रा॒णैः ।50) प्रा॒णै रे॒वैव प्रा॒णैः प्रा॒णैरे॒व ।50) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।॥ 24 ॥ (50/56)
1) udē̍na mēna̠ mudu dē̍nam ।2) ē̠na̠ mu̠tta̠rā mu̍tta̠rā mē̍na mēna mutta̠rām ।3) u̠tta̠rā-nna̍ya nayōtta̠rā mu̍tta̠rā-nna̍ya ।3) u̠tta̠rāmityu̍t - ta̠rām ।4) na̠yētīti̍ naya na̠yēti̍ ।5) iti̍ sa̠midha̍-ssa̠midha̠ itīti̍ sa̠midha̍ḥ ।6) sa̠midha̠ ā sa̠midha̍-ssa̠midha̠ ā ।6) sa̠midha̠ iti̍ saṃ - idha̍ḥ ।7) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।8) da̠dhā̠ti̠ yathā̠ yathā̍ dadhāti dadhāti̠ yathā̎ ।9) yathā̠ jana̠-ñjana̠ṃ yathā̠ yathā̠ jana̎m ।10) jana̍ṃ ya̠tē ya̠tē jana̠-ñjana̍ṃ ya̠tē ।11) ya̠tē̍ 'va̠sa ma̍va̠saṃ ya̠tē ya̠tē̍ 'va̠sam ।12) a̠va̠sa-ṅka̠rōti̍ ka̠rō tya̍va̠sa ma̍va̠sa-ṅka̠rōti̍ ।13) ka̠rōti̍ tā̠dṛ-ktā̠dṛk ka̠rōti̍ ka̠rōti̍ tā̠dṛk ।14) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛ gē̠va ।15) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।16) ta-tti̠sra sti̠sra sta-tta-tti̠sraḥ ।17) ti̠sra ā ti̠sra sti̠sra ā ।18) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।19) da̠dhā̠ti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dda̍dhāti dadhāti tri̠vṛt ।20) tri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai ।20) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।21) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।22) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।23) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।24) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।25) a̠gnis tasmai̠ tasmā̍ a̠gni ra̠gni stasmai̎ ।26) tasmai̍ bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠-ntasmai̠ tasmai̍ bhāga̠dhēya̎m ।27) bhā̠ga̠dhēya̍-ṅkarōti karōti bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍-ṅkarōti ।27) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।28) ka̠rō̠ tyaudu̍mbarī̠ raudu̍mbarīḥ karōti karō̠ tyaudu̍mbarīḥ ।29) audu̍mbarī-rbhavanti bhava̠-ntyaudu̍mbarī̠ raudu̍mbarī-rbhavanti ।30) bha̠va̠-ntyū-rgūrg bha̍vanti bhava̠-ntyūrk ।31) ūrg vai vā ū-rgūrg vai ।32) vā u̍du̠mbara̍ udu̠mbarō̠ vai vā u̍du̠mbara̍ḥ ।33) u̠du̠mbara̠ ūrja̠ mūrja̍ mudu̠mbara̍ udu̠mbara̠ ūrja̎m ।34) ūrja̍ mē̠vai vōrja̠ mūrja̍ mē̠va ।35) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।36) a̠smā̠ apya pya̍smā asmā̠ api̍ ।37) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।38) da̠dhā̠ tyudu-dda̍dhāti dadhā̠ tyut ।39) udu̍ vu̠ vu dudu̍ ।40) u̠ tvā̠ tva̠ vu̠ tvā̠ ।41) tvā̠ viśvē̠ viśvē̎ tvā tvā̠ viśvē̎ ।42) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।43) dē̠vā itīti̍ dē̠vā dē̠vā iti̍ ।44) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।45) ā̠ha̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̍hāha prā̠ṇāḥ ।46) prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai ।46) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।47) vai viśvē̠ viśvē̠ vai vai viśvē̎ ।48) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।49) dē̠vāḥ prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai-rdē̠vā dē̠vāḥ prā̠ṇaiḥ ।50) prā̠ṇai rē̠vaiva prā̠ṇaiḥ prā̠ṇairē̠va ।50) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।॥ 24 ॥ (50/56)
meaning
He who knows this reaches the divine — by knowing the identity between ritual act and cosmic truth one attains the gods.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
सSaYour
यथाYathaaAs
करोKaro[Please] do
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तत्TatThat
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
त्रिTriThree
वृत्VrtTo take place, Occur
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्निAgniFire
तस्मैTasmaiTo Him
भागBhaagaPart
भवन्तिBhavantiBecome
अपिApiAlso
त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
त्वTvaThou
देवाDevaaDeva, God · Deva
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
प्रPraPrefix
एणEnnaBeautiful Black Deer
उत्तरणUttarannaComing out of, Crossing over
ताराTaaraaStar
अANot
सम्SamTogether with
जनJanaPeople
वसVasaDwelling, Residence
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
दधDadhaGiving
विश्वVishvaWorld, Univese
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
अहAhaparticle implying ascertainment
प्राणPraannaLife, Life force
अन्नAnnaFood
verse 25
1) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।2) ए॒न॒ मुदु दे॑न मेन॒ मुत् ।3) उ-द्य॑च्छते यच्छत॒ उदु-द्य॑च्छते ।4) य॒च्छ॒ते ऽग्ने ऽग्ने॑ यच्छते यच्छ॒ते ऽग्ने᳚ ।5) अग्ने॒ भर॑न्तु॒ भर॒-न्त्वग्ने ऽग्ने॒ भर॑न्तु ।6) भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒-र्भर॑न्तु॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।7) चित्ति॑भि॒ रितीति॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒ रिति॑ ।7) चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑ - भिः॒ ।8) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।9) आ॒ह॒ यस्मै॒ यस्मा॑ आहाह॒ यस्मै᳚ ।10) यस्मा॑ ए॒वैव यस्मै॒ यस्मा॑ ए॒व ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।12) ए॒न॒-ञ्चि॒त्ताय॑ चि॒त्तायै॑न मेन-ञ्चि॒त्ताय॑ ।13) चि॒त्तायो॒ द्यच्छ॑त उ॒द्यच्छ॑ते चि॒त्ताय॑ चि॒त्तायो॒ द्यच्छ॑ते ।14) उ॒द्यच्छ॑ते॒ तेन॒ तेनो॒ द्यच्छ॑त उ॒द्यच्छ॑ते॒ तेन॑ ।14) उ॒द्यच्छ॑त॒ इत्यु॑त् - यच्छ॑ते ।15) तेनै॒ वैव तेन॒ तेनै॒व ।16) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।17) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।18) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।19) अ॒र्ध॒य॒ति॒ पञ्च॒ पञ्चा᳚ र्धय त्यर्धयति॒ पञ्च॑ ।20) पञ्च॒ दिशो॒ दिशः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ दिशः॑ ।21) दिशो॒ दैवी॒-र्दैवी॒-र्दिशो॒ दिशो॒ दैवीः᳚ ।22) दैवी᳚-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दैवी॒-र्दैवी᳚-र्य॒ज्ञम् ।23) य॒ज्ञ म॑व-न्त्ववन्तु य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ म॑वन्तु ।24) अ॒व॒न्तु॒ दे॒वी-र्दे॒वी र॑व-न्त्ववन्तु दे॒वीः ।25) दे॒वी रितीति॑ दे॒वी-र्दे॒वी रिति॑ ।26) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।27) आ॒ह॒ दिशो॒ दिश॑ आहाह॒ दिशः॑ ।28) दिशो॒ हि हि दिशो॒ दिशो॒ हि ।29) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।30) ए॒षो ऽन्वन् वे॒ष ए॒षो ऽनु॑ ।31) अनु॑ प्र॒च्यव॑ते प्र॒च्यव॑ते॒ ऽन्वनु॑ प्र॒च्यव॑ते ।32) प्र॒च्यव॒ते ऽपाप॑ प्र॒च्यव॑ते प्र॒च्यव॒ते ऽप॑ ।32) प्र॒च्यव॑त॒ इति॑ प्र - च्यव॑ते ।33) अपाम॑ति॒ मम॑ति॒ मपापा म॑तिम् ।34) अम॑ति-न्दुर्म॒ति-न्दु॑र्म॒ति मम॑ति॒ मम॑ति-न्दुर्म॒तिम् ।35) दु॒र्म॒ति-म्बाध॑माना॒ बाध॑माना दुर्म॒ति-न्दु॑र्म॒ति-म्बाध॑मानाः ।35) दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः - म॒तिम् ।36) बाध॑माना॒ इतीति॒ बाध॑माना॒ बाध॑माना॒ इति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा माहाह॒ रक्ष॑साम् ।39) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।40) अप॑हत्यै रा॒यो रा॒यो ऽप॑हत्या॒ अप॑हत्यै रा॒यः ।40) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।41) रा॒य स्पोषे॒ पोषे॑ रा॒यो रा॒य स्पोषे᳚ ।42) पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒-म्पोषे॒ पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिम् ।43) य॒ज्ञप॑ति मा॒भज॑न्ती रा॒भज॑न्ती-र्य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति मा॒भज॑न्तीः ।43) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।44) आ॒भज॑न्ती॒ रिती त्या॒भज॑न्ती रा॒भज॑न्ती॒ रिति॑ ।44) आ॒भज॑न्ती॒रित्या᳚ - भज॑न्तीः ।45) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।46) आ॒ह॒ प॒शवः॑ प॒शव॑ आहाह प॒शवः॑ ।47) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।48) वै रा॒यो रा॒यो वै वै रा॒यः ।49) रा॒य स्पोषः॒ पोषो॑ रा॒यो रा॒य स्पोषः॑ ।50) पोषः॑ प॒शू-न्प॒शू-न्पोषः॒ पोषः॑ प॒शून् ।॥ 25 ॥ (50/57)
1) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।2) ē̠na̠ mudu dē̍na mēna̠ mut ।3) u-dya̍chChatē yachChata̠ udu-dya̍chChatē ।4) ya̠chCha̠tē 'gnē 'gnē̍ yachChatē yachCha̠tē 'gnē̎ ।5) agnē̠ bhara̍ntu̠ bhara̠-ntvagnē 'gnē̠ bhara̍ntu ।6) bhara̍ntu̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠-rbhara̍ntu̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ ।7) chitti̍bhi̠ ritīti̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠ riti̍ ।7) chitti̍bhi̠riti̠ chitti̍ - bhi̠ḥ ।8) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।9) ā̠ha̠ yasmai̠ yasmā̍ āhāha̠ yasmai̎ ।10) yasmā̍ ē̠vaiva yasmai̠ yasmā̍ ē̠va ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।12) ē̠na̠-ñchi̠ttāya̍ chi̠ttāyai̍na mēna-ñchi̠ttāya̍ ।13) chi̠ttāyō̠ dyachCha̍ta u̠dyachCha̍tē chi̠ttāya̍ chi̠ttāyō̠ dyachCha̍tē ।14) u̠dyachCha̍tē̠ tēna̠ tēnō̠ dyachCha̍ta u̠dyachCha̍tē̠ tēna̍ ।14) u̠dyachCha̍ta̠ ityu̍t - yachCha̍tē ।15) tēnai̠ vaiva tēna̠ tēnai̠va ।16) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।17) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।18) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।19) a̠rdha̠ya̠ti̠ pañcha̠ pañchā̎ rdhaya tyardhayati̠ pañcha̍ ।20) pañcha̠ diśō̠ diśa̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ diśa̍ḥ ।21) diśō̠ daivī̠-rdaivī̠-rdiśō̠ diśō̠ daivī̎ḥ ।22) daivī̎-rya̠jñaṃ ya̠jña-ndaivī̠-rdaivī̎-rya̠jñam ।23) ya̠jña ma̍va-ntvavantu ya̠jñaṃ ya̠jña ma̍vantu ।24) a̠va̠ntu̠ dē̠vī-rdē̠vī ra̍va-ntvavantu dē̠vīḥ ।25) dē̠vī ritīti̍ dē̠vī-rdē̠vī riti̍ ।26) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।27) ā̠ha̠ diśō̠ diśa̍ āhāha̠ diśa̍ḥ ।28) diśō̠ hi hi diśō̠ diśō̠ hi ।29) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।30) ē̠ṣō 'nvan vē̠ṣa ē̠ṣō 'nu̍ ।31) anu̍ pra̠chyava̍tē pra̠chyava̍tē̠ 'nvanu̍ pra̠chyava̍tē ।32) pra̠chyava̠tē 'pāpa̍ pra̠chyava̍tē pra̠chyava̠tē 'pa̍ ।32) pra̠chyava̍ta̠ iti̍ pra - chyava̍tē ।33) apāma̍ti̠ mama̍ti̠ mapāpā ma̍tim ।34) ama̍ti-ndurma̠ti-ndu̍rma̠ti mama̍ti̠ mama̍ti-ndurma̠tim ।35) du̠rma̠ti-mbādha̍mānā̠ bādha̍mānā durma̠ti-ndu̍rma̠ti-mbādha̍mānāḥ ।35) du̠rma̠timiti̍ duḥ - ma̠tim ।36) bādha̍mānā̠ itīti̠ bādha̍mānā̠ bādha̍mānā̠ iti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā māhāha̠ rakṣa̍sām ।39) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।40) apa̍hatyai rā̠yō rā̠yō 'pa̍hatyā̠ apa̍hatyai rā̠yaḥ ।40) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।41) rā̠ya spōṣē̠ pōṣē̍ rā̠yō rā̠ya spōṣē̎ ।42) pōṣē̍ ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠-mpōṣē̠ pōṣē̍ ya̠jñapa̍tim ।43) ya̠jñapa̍ti mā̠bhaja̍ntī rā̠bhaja̍ntī-rya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti mā̠bhaja̍ntīḥ ।43) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।44) ā̠bhaja̍ntī̠ ritī tyā̠bhaja̍ntī rā̠bhaja̍ntī̠ riti̍ ।44) ā̠bhaja̍ntī̠rityā̎ - bhaja̍ntīḥ ।45) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।46) ā̠ha̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āhāha pa̠śava̍ḥ ।47) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।48) vai rā̠yō rā̠yō vai vai rā̠yaḥ ।49) rā̠ya spōṣa̠ḥ pōṣō̍ rā̠yō rā̠ya spōṣa̍ḥ ।50) pōṣa̍ḥ pa̠śū-npa̠śū-npōṣa̠ḥ pōṣa̍ḥ pa̠śūn ।॥ 25 ॥ (50/57)
meaning
The fire is kindled; the fire is established — the fire altar is built and thereby the fire is made to dwell on earth permanently.
word by word
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
सSaYour
सम्SamTogether with
पञ्चPan.caFive
दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
दिशDishaDirection
यज्ञYajnyaSacrifice
देवीDeviiDevi
हिHiFor, Because
एषःEssahHe
वेषVessaDress, Garment
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
एणEnnaBeautiful Black Deer
भीBhiiTo Fear
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
चिताCitaaFuneral, Pile
साSaaShe
एषEssaHe · This
पापPaapaSin
पाPaaGuarding, Protecting
मतिंMatim(May that Chandika) be inclined (towards destroying the Fear of Evil)
राक्षसRaakssasaDemon
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
verse 26
1) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।2) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।3) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।4) रु॒न्धे॒ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भी रु॑न्धे रुन्धे ष॒ड्भिः ।5) ष॒ड्भिर्-ह॑रति हरति ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भिर्-ह॑रति ।5) ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः ।6) ह॒र॒ति॒ ष-ट्थ्षड्ढ॑रति हरति॒ षट् ।7) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।8) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।9) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ ।10) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।10) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।12) ए॒न॒ग्ं॒ ह॒र॒ति॒ ह॒र॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ ह॒र॒ति॒ ।13) ह॒र॒ति॒ द्वे द्वे ह॑रति हरति॒ द्वे ।14) द्वे प॑रि॒गृह्य॑वती परि॒गृह्य॑वती॒ द्वे द्वे प॑रि॒गृह्य॑वती ।14) द्वे इति॒ द्वे ।15) प॒रि॒गृह्य॑वती भवतो भवतः परि॒गृह्य॑वती परि॒गृह्य॑वती भवतः ।15) प॒रि॒गृह्य॑वती॒ इति॑ परि॒गृह्य॑ - व॒ती॒ ।16) भ॒व॒तो॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा-म्भवतो भवतो॒ रक्ष॑साम् ।17) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।18) अप॑हत्यै॒ सूर्य॑रश्मि॒-स्सूर्य॑रश्मि॒ रप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ सूर्य॑रश्मिः ।18) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।19) सूर्य॑रश्मि॒र्॒ हरि॑केशो॒ हरि॑केश॒-स्सूर्य॑रश्मि॒-स्सूर्य॑रश्मि॒र्॒ हरि॑केशः ।19) सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑ - र॒श्मिः॒ ।20) हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ द्धरि॑केशो॒ हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚त् ।20) हरि॑केश॒ इति॒ हरि॑ - के॒शः॒ ।21) पु॒रस्ता॒ दितीति॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दिति॑ ।22) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।23) आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्या आहाह॒ प्रसू᳚त्यै ।24) प्रसू᳚त्यै॒ तत॒ स्ततः॒ प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्यै॒ ततः॑ ।24) प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र - सू॒त्यै॒ ।25) ततः॑ पाव॒काः पा॑व॒का स्तत॒ स्ततः॑ पाव॒काः ।26) पा॒व॒का आ॒शिष॑ आ॒शिषः॑ पाव॒काः पा॑व॒का आ॒शिषः॑ ।27) आ॒शिषो॑ नो न आ॒शिष॑ आ॒शिषो॑ नः ।27) आ॒शिष॒ इत्या᳚ - शिषः॑ ।28) नो॒ जु॒ष॒न्ता॒-ञ्जु॒ष॒न्ता॒-न्नो॒ नो॒ जु॒ष॒न्ता॒म् ।29) जु॒ष॒न्ता॒ मितीति॑ जुषन्ता-ञ्जुषन्ता॒ मिति॑ ।30) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।31) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।32) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।33) वै पा॑व॒कः पा॑व॒को वै वै पा॑व॒कः ।34) पा॒व॒को ऽन्न॒ मन्न॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को ऽन्न᳚म् ।35) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।36) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।37) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।38) रु॒न्धे॒ दे॒वा॒सु॒रा दे॑वासु॒रा रु॑न्धे रुन्धे देवासु॒राः ।39) दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता देवासु॒रा दे॑वासु॒रा-स्संयँ॑त्ताः ।39) दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः ।40) संयँ॑त्ता आस-न्नास॒-न्थ्संयँ॑त्ता॒-स्संयँ॑त्ता आसन्न् ।40) संयँ॑त्ता॒ इति॒ सं - य॒त्ताः॒ ।41) आ॒स॒-न्ते त आ॑स-न्नास॒-न्ते ।42) ते दे॒वा दे॒वा स्ते ते दे॒वाः ।43) दे॒वा ए॒त दे॒त-द्दे॒वा दे॒वा ए॒तत् ।44) ए॒त दप्र॑तिरथ॒ मप्र॑तिरथ मे॒त दे॒त दप्र॑तिरथम् ।45) अप्र॑तिरथ मपश्य-न्नपश्य॒-न्नप्र॑तिरथ॒ मप्र॑तिरथ मपश्यन्न् ।45) अप्र॑तिरथ॒मित्यप्र॑ति - र॒थ॒म् ।46) अ॒प॒श्य॒-न्तेन॒ तेना॑पश्य-न्नपश्य॒-न्तेन॑ ।47) तेन॒ वै वै तेन॒ तेन॒ वै ।48) वै ते ते वै वै ते ।49) ते᳚ ऽप्र॒ त्य॑प्र॒ति ते ते᳚ ऽप्र॒ति ।50) अ॒प्र॒ त्यसु॑रा॒ नसु॑रा नप्र॒ त्य॑प्र॒ त्यसु॑रान् ।॥ 26 ॥ (50/62)
1) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।2) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।3) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।4) ru̠ndhē̠ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhī ru̍ndhē rundhē ṣa̠ḍbhiḥ ।5) ṣa̠ḍbhir-ha̍rati harati ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhir-ha̍rati ।5) ṣa̠ḍbhiriti̍ ṣaṭ - bhiḥ ।6) ha̠ra̠ti̠ ṣa-ṭthṣaḍḍha̍rati harati̠ ṣaṭ ।7) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।8) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।9) ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhi̍ḥ ।10) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva rtubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।10) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।12) ē̠na̠gṃ̠ ha̠ra̠ti̠ ha̠ra̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ ha̠ra̠ti̠ ।13) ha̠ra̠ti̠ dvē dvē ha̍rati harati̠ dvē ।14) dvē pa̍ri̠gṛhya̍vatī pari̠gṛhya̍vatī̠ dvē dvē pa̍ri̠gṛhya̍vatī ।14) dvē iti̠ dvē ।15) pa̠ri̠gṛhya̍vatī bhavatō bhavataḥ pari̠gṛhya̍vatī pari̠gṛhya̍vatī bhavataḥ ।15) pa̠ri̠gṛhya̍vatī̠ iti̍ pari̠gṛhya̍ - va̠tī̠ ।16) bha̠va̠tō̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā-mbhavatō bhavatō̠ rakṣa̍sām ।17) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।18) apa̍hatyai̠ sūrya̍raśmi̠-ssūrya̍raśmi̠ rapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ sūrya̍raśmiḥ ।18) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।19) sūrya̍raśmi̠r̠ hari̍kēśō̠ hari̍kēśa̠-ssūrya̍raśmi̠-ssūrya̍raśmi̠r̠ hari̍kēśaḥ ।19) sūrya̍raśmi̠riti̠ sūrya̍ - ra̠śmi̠ḥ ।20) hari̍kēśaḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ ddhari̍kēśō̠ hari̍kēśaḥ pu̠rastā̎t ।20) hari̍kēśa̠ iti̠ hari̍ - kē̠śa̠ḥ ।21) pu̠rastā̠ ditīti̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ diti̍ ।22) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।23) ā̠ha̠ prasū̎tyai̠ prasū̎tyā āhāha̠ prasū̎tyai ।24) prasū̎tyai̠ tata̠ stata̠ḥ prasū̎tyai̠ prasū̎tyai̠ tata̍ḥ ।24) prasū̎tyā̠ iti̠ pra - sū̠tyai̠ ।25) tata̍ḥ pāva̠kāḥ pā̍va̠kā stata̠ stata̍ḥ pāva̠kāḥ ।26) pā̠va̠kā ā̠śiṣa̍ ā̠śiṣa̍ḥ pāva̠kāḥ pā̍va̠kā ā̠śiṣa̍ḥ ।27) ā̠śiṣō̍ nō na ā̠śiṣa̍ ā̠śiṣō̍ naḥ ।27) ā̠śiṣa̠ ityā̎ - śiṣa̍ḥ ।28) nō̠ ju̠ṣa̠ntā̠-ñju̠ṣa̠ntā̠-nnō̠ nō̠ ju̠ṣa̠ntā̠m ।29) ju̠ṣa̠ntā̠ mitīti̍ juṣantā-ñjuṣantā̠ miti̍ ।30) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।31) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।32) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।33) vai pā̍va̠kaḥ pā̍va̠kō vai vai pā̍va̠kaḥ ।34) pā̠va̠kō 'nna̠ manna̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō 'nna̎m ।35) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।36) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।37) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।38) ru̠ndhē̠ dē̠vā̠su̠rā dē̍vāsu̠rā ru̍ndhē rundhē dēvāsu̠rāḥ ।39) dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā dēvāsu̠rā dē̍vāsu̠rā-ssaṃya̍ttāḥ ।39) dē̠vā̠su̠rā iti̍ dēva - a̠su̠rāḥ ।40) saṃya̍ttā āsa-nnāsa̠-nthsaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā āsann ।40) saṃya̍ttā̠ iti̠ saṃ - ya̠ttā̠ḥ ।41) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sa-nnāsa̠-ntē ।42) tē dē̠vā dē̠vā stē tē dē̠vāḥ ।43) dē̠vā ē̠ta dē̠ta-ddē̠vā dē̠vā ē̠tat ।44) ē̠ta dapra̍tiratha̠ mapra̍tiratha mē̠ta dē̠ta dapra̍tiratham ।45) apra̍tiratha mapaśya-nnapaśya̠-nnapra̍tiratha̠ mapra̍tiratha mapaśyann ।45) apra̍tiratha̠mityapra̍ti - ra̠tha̠m ।46) a̠pa̠śya̠-ntēna̠ tēnā̍paśya-nnapaśya̠-ntēna̍ ।47) tēna̠ vai vai tēna̠ tēna̠ vai ।48) vai tē tē vai vai tē ।49) tē̎ 'pra̠ tya̍pra̠ti tē tē̎ 'pra̠ti ।50) a̠pra̠ tyasu̍rā̠ nasu̍rā napra̠ tya̍pra̠ tyasu̍rān ।॥ 26 ॥ (50/62)
meaning
By these bricks the world is made firm; the world is made firm by these bricks — by knowledge of the bricks one establishes all the worlds.
word by word
पशूPashuuCow
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
षट्SsattSix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
हरHaraHara, another name of Sri Shiva
इतिItiRefers to something that precedes
सूर्यSuuryaSurya
रश्मिRashmiRay
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
हरिHariHari
केशKeshaHair
ततःTatahThen
प्रPraPrefix
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
अन्नAnnaFood
पावकPaavakaFire, Pure, Clear, Bright, Shining
देवDevaDivine
सSaYour
तंTamHim · To You · That · Then
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
देवाDevaaDeva, God · Deva
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
तेनTenaBy that
भीBhiiTo Fear
राक्षसRaakssasaDemon
अहAhaparticle implying ascertainment
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
इत्यItyaTo be gone to or towards
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
नम्NamTo Bow, To Salute
वनVanaForest
असुरAsuraAsura
सम्SamTogether with
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
तTaThat
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
रथRathaChariot
प्रतिPratiEvery
verse 27
1) असु॑रा नजय-न्नजय॒-न्नसु॑रा॒ नसु॑रा नजयन्न् ।2) अ॒ज॒य॒-न्त-त्तद॑जय-न्नजय॒-न्तत् ।3) तदप्र॑तिरथ॒स्या प्र॑तिरथस्य॒ त-त्तदप्र॑तिरथस्य ।4) अप्र॑तिरथस्या प्रतिरथ॒त्व म॑प्रतिरथ॒त्व मप्र॑तिरथ॒स्या प्र॑तिरथस्या प्रतिरथ॒त्वम् ।4) अप्र॑तिरथ॒स्येत्यप्र॑ति - र॒थ॒स्य॒ ।5) अ॒प्र॒ति॒र॒थ॒त्वं-यँ-द्यद॑प्रतिरथ॒त्व म॑प्रतिरथ॒त्वं-यँत् ।5) अ॒प्र॒ति॒र॒थ॒त्वमित्य॑प्रतिरथ - त्वम् ।6) यदप्र॑तिरथ॒ मप्र॑तिरथं॒-यँ-द्यदप्र॑तिरथम् ।7) अप्र॑तिरथ-न्द्वि॒तीयो᳚ द्वि॒तीयो ऽप्र॑तिरथ॒ मप्र॑तिरथ-न्द्वि॒तीयः॑ ।7) अप्र॑तिरथ॒मित्यप्र॑ति - र॒थ॒म् ।8) द्वि॒तीयो॒ होता॒ होता᳚ द्वि॒तीयो᳚ द्वि॒तीयो॒ होता᳚ ।9) होता॒ ऽन्वाहा॒ न्वाह॒ होता॒ होता॒ ऽन्वाह॑ ।10) अ॒न्वाहा᳚ प्र॒त्य॑ प्र॒त्य॑ न्वाहा॒ न्वाहा᳚ प्र॒ति ।10) अ॒न्वाहेत्य॑नु - आह॑ ।11) अ॒प्र॒ त्ये॑वैवा प्र॒त्य॑ प्र॒त्ये॑व ।12) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।13) तेन॒ यज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्तेन॒ तेन॒ यज॑मानः ।14) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या॒न्॒. यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यान् ।15) भ्रातृ॑व्यान् जयति जयति॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्यान् जयति ।16) ज॒य॒ त्यथो॒ अथो॑ जयति जय॒ त्यथो᳚ ।17) अथो॒ अन॑भिजित॒ मन॑भिजित॒ मथो॒ अथो॒ अन॑भिजितम् ।17) अथो॒ इत्यथो᳚ ।18) अन॑भिजित मे॒वैवा न॑भिजित॒ मन॑भिजित मे॒व ।18) अन॑भिजित॒मित्यन॑भि - जि॒त॒म् ।19) ए॒वाभ्या᳚(1॒) भ्ये॑वै वाभि ।20) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।21) ज॒य॒ति॒ द॒श॒र्च-न्द॑श॒र्च-ञ्ज॑यति जयति दश॒र्चम् ।22) द॒श॒र्च-म्भ॑वति भवति दश॒र्च-न्द॑श॒र्च-म्भ॑वति ।22) द॒श॒र्चमिति॑ दश - ऋ॒चम् ।23) भ॒व॒ति॒ दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा भवति भवति॒ दशा᳚क्षरा ।24) दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा वि॒राट् ।24) दशा᳚क्ष॒रेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।25) वि॒रा-ड्वि॒राजा॑ वि॒राजा॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजा᳚ ।25) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।26) वि॒राजे॒मा वि॒मौ वि॒राजा॑ वि॒राजे॒मौ ।26) वि॒राजेति॑ वि - राजा᳚ ।27) इ॒मौ लो॒कौ लो॒का वि॒मा वि॒मौ लो॒कौ ।28) लो॒कौ विधृ॑तौ॒ विधृ॑तौ लो॒कौ लो॒कौ विधृ॑तौ ।29) विधृ॑ता व॒नयो॑ र॒नयो॒-र्विधृ॑तौ॒ विधृ॑ता व॒नयोः᳚ ।29) विधृ॑ता॒विति॒ वि - धृ॒तौ॒ ।30) अ॒नयो᳚-र्लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॑ र॒नयो॑ र॒नयो᳚-र्लो॒कयोः᳚ ।31) लो॒कयो॒-र्विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै लो॒कयो᳚-र्लो॒कयो॒-र्विधृ॑त्यै ।32) विधृ॑त्या॒ अथो॒ अथो॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्या॒ अथो᳚ ।32) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।33) अथो॒ दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्ष॒रा ऽथो॒ अथो॒ दशा᳚क्षरा ।33) अथो॒ इत्यथो᳚ ।34) दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा वि॒राट् ।34) दशा᳚क्ष॒रेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।35) वि॒राडन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राडन्न᳚म् ।35) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।36) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राडन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।37) वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ वि॒राजि॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ ।37) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।38) वि॒राज्ये॒वैव वि॒राजि॑ वि॒राज्ये॒व ।38) वि॒राजीति॑ वि - राजि॑ ।39) ए॒वा न्नाद्ये॒ ऽन्नाद्य॑ ए॒वैवा न्नाद्ये᳚ ।40) अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॒ प्रत्य॒न्नाद्ये॒ ऽन्नाद्ये॒ प्रति॑ ।40) अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न - अद्ये᳚ ।41) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।42) ति॒ष्ठ॒ त्यस॒ दस॑-त्तिष्ठति तिष्ठ॒ त्यस॑त् ।43) अस॑दिवे॒वा स॒ दस॑ दिव ।44) इ॒व॒ वै वा इ॑वेव॒ वै ।45) वा अ॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षं॒-वैँ वा अ॒न्तरि॑क्षम् ।46) अ॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षम् ।47) अ॒न्तरि॑क्ष मिवे वा॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मिव ।48) इ॒वाग्नी᳚ध्र॒ माग्नी᳚ध्र मिवे॒ वाग्नी᳚ध्रम् ।49) आग्नी᳚ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚ध्र॒ माग्नी᳚ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्रे ।49) आग्नी᳚ध्र॒मित्याग्नि॑ - इ॒ध्र॒म् ।50) आग्नी॒द्ध्रे ऽश्मा॑न॒ मश्मा॑न॒ माग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी॒द्ध्रे ऽश्मा॑नम् ।50) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒द्ध्रे॒ ।॥ 27 ॥ (50/70)
1) asu̍rā najaya-nnajaya̠-nnasu̍rā̠ nasu̍rā najayann ।2) a̠ja̠ya̠-nta-ttada̍jaya-nnajaya̠-ntat ।3) tadapra̍tiratha̠syā pra̍tirathasya̠ ta-ttadapra̍tirathasya ।4) apra̍tirathasyā pratiratha̠tva ma̍pratiratha̠tva mapra̍tiratha̠syā pra̍tirathasyā pratiratha̠tvam ।4) apra̍tiratha̠syētyapra̍ti - ra̠tha̠sya̠ ।5) a̠pra̠ti̠ra̠tha̠tvaṃ ya-dyada̍pratiratha̠tva ma̍pratiratha̠tvaṃ yat ।5) a̠pra̠ti̠ra̠tha̠tvamitya̍pratiratha - tvam ।6) yadapra̍tiratha̠ mapra̍tiratha̠ṃ ya-dyadapra̍tiratham ।7) apra̍tiratha-ndvi̠tīyō̎ dvi̠tīyō 'pra̍tiratha̠ mapra̍tiratha-ndvi̠tīya̍ḥ ।7) apra̍tiratha̠mityapra̍ti - ra̠tha̠m ।8) dvi̠tīyō̠ hōtā̠ hōtā̎ dvi̠tīyō̎ dvi̠tīyō̠ hōtā̎ ।9) hōtā̠ 'nvāhā̠ nvāha̠ hōtā̠ hōtā̠ 'nvāha̍ ।10) a̠nvāhā̎ pra̠tya̍ pra̠tya̍ nvāhā̠ nvāhā̎ pra̠ti ।10) a̠nvāhētya̍nu - āha̍ ।11) a̠pra̠ tyē̍vaivā pra̠tya̍ pra̠tyē̍va ।12) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।13) tēna̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ stēna̠ tēna̠ yaja̍mānaḥ ।14) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā̠n̠. yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyān ।15) bhrātṛ̍vyān jayati jayati̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyān jayati ।16) ja̠ya̠ tyathō̠ athō̍ jayati jaya̠ tyathō̎ ।17) athō̠ ana̍bhijita̠ mana̍bhijita̠ mathō̠ athō̠ ana̍bhijitam ।17) athō̠ ityathō̎ ।18) ana̍bhijita mē̠vaivā na̍bhijita̠ mana̍bhijita mē̠va ।18) ana̍bhijita̠mityana̍bhi - ji̠ta̠m ।19) ē̠vābhyā̎(1̠) bhyē̍vai vābhi ।20) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।21) ja̠ya̠ti̠ da̠śa̠rcha-nda̍śa̠rcha-ñja̍yati jayati daśa̠rcham ।22) da̠śa̠rcha-mbha̍vati bhavati daśa̠rcha-nda̍śa̠rcha-mbha̍vati ।22) da̠śa̠rchamiti̍ daśa - ṛ̠cham ।23) bha̠va̠ti̠ daśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā bhavati bhavati̠ daśā̎kṣarā ।24) daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdaśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ ।24) daśā̎kṣa̠rēti̠ daśa̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।25) vi̠rā-ḍvi̠rājā̍ vi̠rājā̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rājā̎ ।25) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।26) vi̠rājē̠mā vi̠mau vi̠rājā̍ vi̠rājē̠mau ।26) vi̠rājēti̍ vi - rājā̎ ।27) i̠mau lō̠kau lō̠kā vi̠mā vi̠mau lō̠kau ।28) lō̠kau vidhṛ̍tau̠ vidhṛ̍tau lō̠kau lō̠kau vidhṛ̍tau ।29) vidhṛ̍tā va̠nayō̍ ra̠nayō̠-rvidhṛ̍tau̠ vidhṛ̍tā va̠nayō̎ḥ ।29) vidhṛ̍tā̠viti̠ vi - dhṛ̠tau̠ ।30) a̠nayō̎-rlō̠kayō̎-rlō̠kayō̍ ra̠nayō̍ ra̠nayō̎-rlō̠kayō̎ḥ ।31) lō̠kayō̠-rvidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai lō̠kayō̎-rlō̠kayō̠-rvidhṛ̍tyai ।32) vidhṛ̍tyā̠ athō̠ athō̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyā̠ athō̎ ।32) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।33) athō̠ daśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣa̠rā 'thō̠ athō̠ daśā̎kṣarā ।33) athō̠ ityathō̎ ।34) daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdaśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ ।34) daśā̎kṣa̠rēti̠ daśa̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।35) vi̠rāḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rāḍanna̎m ।35) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।36) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rāḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।37) vi̠rā-ḍvi̠rāji̍ vi̠rāji̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rāji̍ ।37) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।38) vi̠rājyē̠vaiva vi̠rāji̍ vi̠rājyē̠va ।38) vi̠rājīti̍ vi - rāji̍ ।39) ē̠vā nnādyē̠ 'nnādya̍ ē̠vaivā nnādyē̎ ।40) a̠nnādyē̠ prati̠ pratya̠nnādyē̠ 'nnādyē̠ prati̍ ।40) a̠nnādya̠ itya̍nna - adyē̎ ।41) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।42) ti̠ṣṭha̠ tyasa̠ dasa̍-ttiṣṭhati tiṣṭha̠ tyasa̍t ।43) asa̍divē̠vā sa̠ dasa̍ diva ।44) i̠va̠ vai vā i̍vēva̠ vai ।45) vā a̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ṃ vai vā a̠ntari̍kṣam ।46) a̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣam ।47) a̠ntari̍kṣa mivē vā̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa miva ।48) i̠vāgnī̎dhra̠ māgnī̎dhra mivē̠ vāgnī̎dhram ।49) āgnī̎dhra̠ māgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhra̠ āgnī̎dhra̠ māgnī̎dhra̠ māgnī̎ddhrē ।49) āgnī̎dhra̠mityāgni̍ - i̠dhra̠m ।50) āgnī̠ddhrē 'śmā̍na̠ maśmā̍na̠ māgnī̎ddhra̠ āgnī̠ddhrē 'śmā̍nam ।50) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠ddhrē̠ ।॥ 27 ॥ (50/70)
meaning
The gods thereby won; thereby won the gods — the ritual knowledge by which the gods won is transmitted here in this recitation.
word by word
त्वम्TvamYou
होताHotaaSacrificer
प्रतिPratiEvery
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
जयतिJayati[He becomes] Successful · Glory
जयंJayamVictory
अभिAbhiTowards
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
दशDashaTen
विViA prefix indicating division, order etc
लोकाःLokaahWorlds
इतिItiRefers to something that precedes
तिष्ठतिTisstthatiAbides
सSaYour
दिवDivaHeaven
इवIvaLike
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
असुरAsuraAsura
रथRathaChariot
यत्YatWhich
त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
अन्वहAnvahaTo Pronounce [expecially a ceremonial formula]
अहAhaparticle implying ascertainment
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
जितJitaConquered
दासDaasaServant
वीरViiraBrave or Eminent
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
विराजViraajaShining, Brilliant
राजRaajaKing, Chief or Best of its kind
लोकLokaWorld, Men
धृतिDhrtiContentment
मनManaMind
अन्नAnnaFood
साSaaShe
verse 28
1) अश्मा॑न॒-न्नि न्यश्मा॑न॒ मश्मा॑न॒-न्नि ।2) नि द॑धाति दधाति॒ नि नि द॑धाति ।3) द॒धा॒ति॒ स॒त्त्वाय॑ स॒त्त्वाय॑ दधाति दधाति स॒त्त्वाय॑ ।4) स॒त्त्वाय॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्ं॑ स॒त्त्वाय॑ स॒त्त्वाय॒ द्वाभ्या᳚म् ।4) स॒त्त्वायेति॑ सत् - त्वाय॑ ।5) द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।6) प्रति॑ष्ठित्यै वि॒मानो॑ वि॒मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै वि॒मानः॑ ।6) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।7) वि॒मान॑ ए॒ष ए॒ष वि॒मानो॑ वि॒मान॑ ए॒षः ।7) वि॒मान॒ इति॑ वि - मानः॑ ।8) ए॒ष दि॒वो दि॒व ए॒ष ए॒ष दि॒वः ।9) दि॒वो मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ दि॒वो दि॒वो मद्ध्ये᳚ ।10) मद्ध्य॑ आस्त आस्ते॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्य॑ आस्ते ।11) आ॒स्त॒ इती त्या᳚स्त आस्त॒ इति॑ ।12) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।13) आ॒ह॒ वि व्या॑हाह॒ वि ।14) व्ये॑वैव वि व्ये॑व ।15) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।16) ए॒तया॑ मिमीते मिमीत ए॒त यै॒तया॑ मिमीते ।17) मि॒मी॒ते॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ मिमीते मिमीते॒ मद्ध्ये᳚ ।18) मद्ध्ये॑ दि॒वो दि॒वो मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ दि॒वः ।19) दि॒वो निहि॑तो॒ निहि॑तो दि॒वो दि॒वो निहि॑तः ।20) निहि॑तः॒ पृश्ञिः॒ पृश्ञि॒-र्निहि॑तो॒ निहि॑तः॒ पृश्ञिः॑ ।20) निहि॑त॒ इति॒ नि - हि॒तः॒ ।21) पृश्ञि॒ रश्मा ऽश्मा॒ पृश्ञिः॒ पृश्ञि॒ रश्मा᳚ ।22) अश्मेती त्यश्मा ऽश्मेति॑ ।23) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।24) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।25) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।26) वै पृश्ञि॒ पृश्ञि॒ वै वै पृश्ञि॑ ।27) पृश्ञ्यन्न॒ मन्न॒-म्पृश्ञि॒ पृश्ञ्यन्न᳚म् ।28) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।29) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।30) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।31) रु॒न्धे॒ च॒त॒सृभि॑ श्चत॒सृभी॑ रुन्धे रुन्धे चत॒सृभिः॑ ।32) च॒त॒सृभि॒रा च॑त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॒रा ।32) च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ - भिः॒ ।33) आ पुच्छा॒-त्पुच्छा॒दा पुच्छा᳚त् ।34) पुच्छा॑ देत्येति॒ पुच्छा॒-त्पुच्छा॑देति ।35) ए॒ति॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वार्ये᳚ त्येति च॒त्वारि॑ ।36) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।37) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिः ।38) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।38) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।39) ए॒वेन्द्र॒ मिन्द्र॑ मे॒वैवेन्द्र᳚म् ।40) इन्द्रं॒-विँश्वा॒ विश्वा॒ इन्द्र॒ मिन्द्रं॒-विँश्वाः᳚ ।41) विश्वा॑ अवीवृध-न्नवीवृध॒न्॒. विश्वा॒ विश्वा॑ अवीवृधन्न् ।42) अ॒वी॒वृ॒ध॒-न्निती त्य॑वीवृध-न्नवीवृध॒-न्निति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒ह॒ वृद्धिं॒-वृँद्धि॑ माहाह॒ वृद्धि᳚म् ।45) वृद्धि॑ मे॒वैव वृद्धिं॒-वृँद्धि॑ मे॒व ।46) ए॒वो पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तत ए॒वैवो पाव॑र्तते ।47) उ॒पाव॑र्तते॒ वाजा॑नां॒-वाँजा॑ना मु॒पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते॒ वाजा॑नाम् ।47) उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प - आव॑र्तते ।48) वाजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒ग्ं॒ सत्प॑तिं॒-वाँजा॑नां॒-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑तिम् ।49) सत्प॑ति॒-म्पति॒-म्पति॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।49) सत्प॑ति॒मिति॒ सत् - प॒ति॒म् ।50) पति॒ मितीति॒ पति॒-म्पति॒ मिति॑ ।॥ 28 ॥ (50/58)
1) aśmā̍na̠-nni nyaśmā̍na̠ maśmā̍na̠-nni ।2) ni da̍dhāti dadhāti̠ ni ni da̍dhāti ।3) da̠dhā̠ti̠ sa̠ttvāya̍ sa̠ttvāya̍ dadhāti dadhāti sa̠ttvāya̍ ।4) sa̠ttvāya̠ dvābhyā̠-ndvābhyāgṃ̍ sa̠ttvāya̍ sa̠ttvāya̠ dvābhyā̎m ।4) sa̠ttvāyēti̍ sat - tvāya̍ ।5) dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai ।6) prati̍ṣṭhityai vi̠mānō̍ vi̠māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai vi̠māna̍ḥ ।6) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।7) vi̠māna̍ ē̠ṣa ē̠ṣa vi̠mānō̍ vi̠māna̍ ē̠ṣaḥ ।7) vi̠māna̠ iti̍ vi - māna̍ḥ ।8) ē̠ṣa di̠vō di̠va ē̠ṣa ē̠ṣa di̠vaḥ ।9) di̠vō maddhyē̠ maddhyē̍ di̠vō di̠vō maddhyē̎ ।10) maddhya̍ āsta āstē̠ maddhyē̠ maddhya̍ āstē ।11) ā̠sta̠ itī tyā̎sta āsta̠ iti̍ ।12) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।13) ā̠ha̠ vi vyā̍hāha̠ vi ।14) vyē̍vaiva vi vyē̍va ।15) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।16) ē̠tayā̍ mimītē mimīta ē̠ta yai̠tayā̍ mimītē ।17) mi̠mī̠tē̠ maddhyē̠ maddhyē̍ mimītē mimītē̠ maddhyē̎ ।18) maddhyē̍ di̠vō di̠vō maddhyē̠ maddhyē̍ di̠vaḥ ।19) di̠vō nihi̍tō̠ nihi̍tō di̠vō di̠vō nihi̍taḥ ।20) nihi̍ta̠ḥ pṛśñi̠ḥ pṛśñi̠-rnihi̍tō̠ nihi̍ta̠ḥ pṛśñi̍ḥ ।20) nihi̍ta̠ iti̠ ni - hi̠ta̠ḥ ।21) pṛśñi̠ raśmā 'śmā̠ pṛśñi̠ḥ pṛśñi̠ raśmā̎ ।22) aśmētī tyaśmā 'śmēti̍ ।23) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।24) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।25) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।26) vai pṛśñi̠ pṛśñi̠ vai vai pṛśñi̍ ।27) pṛśñyanna̠ manna̠-mpṛśñi̠ pṛśñyanna̎m ।28) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।29) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।30) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।31) ru̠ndhē̠ cha̠ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhī̍ rundhē rundhē chata̠sṛbhi̍ḥ ।32) cha̠ta̠sṛbhi̠rā cha̍ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠rā ।32) cha̠ta̠sṛbhi̠riti̍ chata̠sṛ - bhi̠ḥ ।33) ā puchChā̠-tpuchChā̠dā puchChā̎t ।34) puchChā̍ dētyēti̠ puchChā̠-tpuchChā̍dēti ।35) ē̠ti̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāryē̎ tyēti cha̠tvāri̍ ।36) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।37) Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ śChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhiḥ ।38) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।38) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।39) ē̠vēndra̠ mindra̍ mē̠vaivēndra̎m ।40) indra̠ṃ viśvā̠ viśvā̠ indra̠ mindra̠ṃ viśvā̎ḥ ।41) viśvā̍ avīvṛdha-nnavīvṛdha̠n̠. viśvā̠ viśvā̍ avīvṛdhann ।42) a̠vī̠vṛ̠dha̠-nnitī tya̍vīvṛdha-nnavīvṛdha̠-nniti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠ha̠ vṛddhi̠ṃ vṛddhi̍ māhāha̠ vṛddhi̎m ।45) vṛddhi̍ mē̠vaiva vṛddhi̠ṃ vṛddhi̍ mē̠va ।46) ē̠vō pāva̍rtata u̠pāva̍rtata ē̠vaivō pāva̍rtatē ।47) u̠pāva̍rtatē̠ vājā̍nā̠ṃ vājā̍nā mu̠pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē̠ vājā̍nām ।47) u̠pāva̍rtata̠ ityu̍pa - āva̍rtatē ।48) vājā̍nā̠gṃ̠ satpa̍ti̠gṃ̠ satpa̍ti̠ṃ vājā̍nā̠ṃ vājā̍nā̠gṃ̠ satpa̍tim ।49) satpa̍ti̠-mpati̠-mpati̠gṃ̠ satpa̍ti̠gṃ̠ satpa̍ti̠-mpati̎m ।49) satpa̍ti̠miti̠ sat - pa̠ti̠m ।50) pati̠ mitīti̠ pati̠-mpati̠ miti̍ ।॥ 28 ॥ (50/58)
meaning
The recitation is the Veda; the Veda is this — all of this is contained in the Veda and the Veda is contained in this recitation.
word by word
निNiFrom previous part of word Vadini
सत्SatAbsolute
विमानVimaanaCelestial Chariot
इतिItiRefers to something that precedes
प्रतिPratiEvery
एषःEssahHe
विViA prefix indicating division, order etc
मानMaanaPride
दिवोDivoHeaven, Sky
दिवDivaHeaven
आस्तेAasteIs Present
एतEtaCome Near, Approached
निहितNihitaPlaced
हितHitaWelfare
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
एतिEtiArrival, Approach
चत्वारिCatvaariFour kinds
छन्दChandaMetre
विश्वाVishvaaWorld · Universe
इन्द्रIndraChief, King
वृद्धिVrddhiIncrease
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
षट्SsattSix
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
एषEssaHe · This
मनःManahMind
मध्येMadhyeAmong [them] · Within
मध्यMadhyaMiddle, Inside
अस्तAstaThrown, Cast
अहAhaparticle implying ascertainment
स्मSmaSignifying ever, always · Always
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
वनVanaForest
भीBhiiTo Fear
अANot
चण्डCannddaFierce, Passionate
विश्वVishvaWorld, Univese
पतिPatiLord, Chief
verse 29
1) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।2) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।3) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।4) वै वाजो॒ वाजो॒ वै वै वाजः॑ ।5) वाजो ऽन्न॒ मन्नं॒-वाँजो॒ वाजो ऽन्न᳚म् ।6) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।7) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।8) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।9) रु॒न्धे॒ सु॒म्न॒हू-स्सु॑म्न॒हू रु॑न्धे रुन्धे सुम्न॒हूः ।10) सु॒म्न॒हू-र्य॒ज्ञो य॒ज्ञ-स्सु॑म्न॒हू-स्सु॑म्न॒हू-र्य॒ज्ञः ।10) सु॒म्न॒हूरिति॑ सुम्न - हूः ।11) य॒ज्ञो दे॒वा-न्दे॒वान्. य॒ज्ञो य॒ज्ञो दे॒वान् ।12) दे॒वाग्ं आ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं आ ।13) आ च॒ चा च॑ ।14) च॒ व॒क्ष॒-द्व॒क्ष॒च् च॒ च॒ व॒क्ष॒त् ।15) व॒क्ष॒ दितीति॑ वक्ष-द्वक्ष॒ दिति॑ ।16) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।17) आ॒ह॒ प्र॒जा प्र॒जा ऽऽहा॑ह प्र॒जा ।18) प्र॒जा वै वै प्र॒जा प्र॒जा वै ।18) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।19) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।20) प॒शवः॑ सु॒म्नग्ं सु॒म्न-म्प॒शवः॑ प॒शवः॑ सु॒म्नम् ।21) सु॒म्न-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सु॒म्नग्ं सु॒म्न-म्प्र॒जाम् ।22) प्र॒जा मे॒वैव प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒व ।22) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।23) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।24) प॒शू ना॒त्म-न्ना॒त्म-न्प॒शू-न्प॒शू ना॒त्मन्न् ।25) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।26) ध॒त्ते॒ यक्ष॒-द्यक्ष॑-द्धत्ते धत्ते॒ यक्ष॑त् ।27) यक्ष॑ द॒ग्नि र॒ग्नि-र्यक्ष॒-द्यक्ष॑ द॒ग्निः ।28) अ॒ग्नि-र्दे॒वो दे॒वो अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्दे॒वः ।29) दे॒वो दे॒वा-न्दे॒वा-न्दे॒वो दे॒वो दे॒वान् ।30) दे॒वाग्ं आ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं आ ।31) आ च॒ चा च॑ ।32) च॒ व॒क्ष॒-द्व॒क्ष॒च् च॒ च॒ व॒क्ष॒त् ।33) व॒क्ष॒ दितीति॑ वक्ष-द्वक्ष॒ दिति॑ ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै स्व॒गाकृ॑त्या आहाह स्व॒गाकृ॑त्यै ।36) स्व॒गाकृ॑त्यै॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य स्व॒गाकृ॑त्यै स्व॒गाकृ॑त्यै॒ वाज॑स्य ।36) स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा - कृ॒त्यै॒ ।37) वाज॑स्य मा मा॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य मा ।38) मा॒ प्र॒स॒वेन॑ प्रस॒वेन॑ मा मा प्रस॒वेन॑ ।39) प्र॒स॒वे नो᳚द्ग्रा॒भे णो᳚द्ग्रा॒भेण॑ प्रस॒वेन॑ प्रस॒वे नो᳚द्ग्रा॒भेण॑ ।39) प्र॒स॒वेनेति॑ प्र - स॒वेन॑ ।40) उ॒द्ग्रा॒भे णोदुदु॑ द्ग्रा॒भे णो᳚द्ग्रा॒भेणोत् ।40) उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यू॑त् - ग्रा॒भेण॑ ।41) उद॑ग्रभी दग्रभी॒ दुदु द॑ग्रभीत् ।42) अ॒ग्र॒भी॒ दिती त्य॑ग्रभी दग्रभी॒ दिति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒हा॒सा व॒सा वा॑हाहा॒सौ ।45) अ॒सौ वै वा अ॒सा व॒सौ वै ।46) वा आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो वै वा आ॑दि॒त्यः ।47) आ॒दि॒त्य उ॒द्य-न्नु॒द्य-न्ना॑दि॒त्य आ॑दि॒त्य उ॒द्यन्न् ।48) उ॒द्य-न्नु॑द्ग्रा॒भ उ॑द्ग्रा॒भ उ॒द्य-न्नु॒द्य-न्नु॑द्ग्रा॒भः ।48) उ॒द्यन्नित्यु॑त् - यन्न् ।49) उ॒द्ग्रा॒भ ए॒ष ए॒ष उ॑द्ग्रा॒भ उ॑द्ग्रा॒भ ए॒षः ।49) उ॒द्ग्रा॒भ इत्यु॑त् - ग्रा॒भः ।50) ए॒ष नि॒म्रोच॑-न्नि॒म्रोच॑-न्ने॒ष ए॒ष नि॒म्रोचन्न्॑ ।51) नि॒म्रोच॑-न्निग्रा॒भो नि॑ग्रा॒भो नि॒म्रोच॑-न्नि॒म्रोच॑-न्निग्रा॒भः ।51) नि॒म्रोच॒न्निति॑ नि - म्रोचन्न्॑ ।52) नि॒ग्रा॒भो ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा निग्रा॒भो नि॑ग्रा॒भो ब्रह्म॑णा ।52) नि॒ग्रा॒भ इति॑ नि - ग्रा॒भः ।53) ब्रह्म॑ णै॒वैव ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णै॒व ।54) ए॒वात्मान॑ मा॒त्मान॑ मे॒वै वात्मान᳚म् ।55) आ॒त्मान॑ मुद्गृ॒ह्णा त्यु॑द्गृ॒ह्णा त्या॒त्मान॑ मा॒त्मान॑ मुद्गृ॒ह्णाति॑ ।56) उ॒द्गृ॒ह्णाति॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑ णोद्गृ॒ह्णा त्यु॑द्गृ॒ह्णाति॒ ब्रह्म॑णा ।56) उ॒द्गृ॒ह्णातीत्यु॑त् - गृ॒ह्णाति॑ ।57) ब्रह्म॑णा॒ भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्य॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ भ्रातृ॑व्यम् ।58) भ्रातृ॑व्य॒-न्नि नि भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्य॒-न्नि ।59) नि गृ॑ह्णाति गृह्णाति॒ नि नि गृ॑ह्णाति ।60) गृ॒ह्णा॒तीति॑ गृह्णाति ।॥ 29 ॥ (60/71)॥ अ. 6 ॥
1) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।2) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।3) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।4) vai vājō̠ vājō̠ vai vai vāja̍ḥ ।5) vājō 'nna̠ manna̠ṃ vājō̠ vājō 'nna̎m ।6) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।7) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।8) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।9) ru̠ndhē̠ su̠mna̠hū-ssu̍mna̠hū ru̍ndhē rundhē sumna̠hūḥ ।10) su̠mna̠hū-rya̠jñō ya̠jña-ssu̍mna̠hū-ssu̍mna̠hū-rya̠jñaḥ ।10) su̠mna̠hūriti̍ sumna - hūḥ ।11) ya̠jñō dē̠vā-ndē̠vān. ya̠jñō ya̠jñō dē̠vān ।12) dē̠vāgṃ ā dē̠vā-ndē̠vāgṃ ā ।13) ā cha̠ chā cha̍ ।14) cha̠ va̠kṣa̠-dva̠kṣa̠ch cha̠ cha̠ va̠kṣa̠t ।15) va̠kṣa̠ ditīti̍ vakṣa-dvakṣa̠ diti̍ ।16) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।17) ā̠ha̠ pra̠jā pra̠jā ''hā̍ha pra̠jā ।18) pra̠jā vai vai pra̠jā pra̠jā vai ।18) pra̠jēti̍ pra - jā ।19) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।20) pa̠śava̍-ssu̠mnagṃ su̠mna-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̍-ssu̠mnam ।21) su̠mna-mpra̠jā-mpra̠jāgṃ su̠mnagṃ su̠mna-mpra̠jām ।22) pra̠jā mē̠vaiva pra̠jā-mpra̠jā mē̠va ।22) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।23) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।24) pa̠śū nā̠tma-nnā̠tma-npa̠śū-npa̠śū nā̠tmann ।25) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।26) dha̠ttē̠ yakṣa̠-dyakṣa̍-ddhattē dhattē̠ yakṣa̍t ।27) yakṣa̍ da̠gni ra̠gni-ryakṣa̠-dyakṣa̍ da̠gniḥ ।28) a̠gni-rdē̠vō dē̠vō a̠gni ra̠gni-rdē̠vaḥ ।29) dē̠vō dē̠vā-ndē̠vā-ndē̠vō dē̠vō dē̠vān ।30) dē̠vāgṃ ā dē̠vā-ndē̠vāgṃ ā ।31) ā cha̠ chā cha̍ ।32) cha̠ va̠kṣa̠-dva̠kṣa̠ch cha̠ cha̠ va̠kṣa̠t ।33) va̠kṣa̠ ditīti̍ vakṣa-dvakṣa̠ diti̍ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠ha̠ sva̠gākṛ̍tyai sva̠gākṛ̍tyā āhāha sva̠gākṛ̍tyai ।36) sva̠gākṛ̍tyai̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya sva̠gākṛ̍tyai sva̠gākṛ̍tyai̠ vāja̍sya ।36) sva̠gākṛ̍tyā̠ iti̍ sva̠gā - kṛ̠tyai̠ ।37) vāja̍sya mā mā̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya mā ।38) mā̠ pra̠sa̠vēna̍ prasa̠vēna̍ mā mā prasa̠vēna̍ ।39) pra̠sa̠vē nō̎dgrā̠bhē ṇō̎dgrā̠bhēṇa̍ prasa̠vēna̍ prasa̠vē nō̎dgrā̠bhēṇa̍ ।39) pra̠sa̠vēnēti̍ pra - sa̠vēna̍ ।40) u̠dgrā̠bhē ṇōdudu̍ dgrā̠bhē ṇō̎dgrā̠bhēṇōt ।40) u̠dgrā̠bhēṇētyū̍t - grā̠bhēṇa̍ ।41) uda̍grabhī dagrabhī̠ dudu da̍grabhīt ।42) a̠gra̠bhī̠ ditī tya̍grabhī dagrabhī̠ diti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠hā̠sā va̠sā vā̍hāhā̠sau ।45) a̠sau vai vā a̠sā va̠sau vai ।46) vā ā̍di̠tya ā̍di̠tyō vai vā ā̍di̠tyaḥ ।47) ā̠di̠tya u̠dya-nnu̠dya-nnā̍di̠tya ā̍di̠tya u̠dyann ।48) u̠dya-nnu̍dgrā̠bha u̍dgrā̠bha u̠dya-nnu̠dya-nnu̍dgrā̠bhaḥ ।48) u̠dyannityu̍t - yann ।49) u̠dgrā̠bha ē̠ṣa ē̠ṣa u̍dgrā̠bha u̍dgrā̠bha ē̠ṣaḥ ।49) u̠dgrā̠bha ityu̍t - grā̠bhaḥ ।50) ē̠ṣa ni̠mrōcha̍-nni̠mrōcha̍-nnē̠ṣa ē̠ṣa ni̠mrōchann̍ ।51) ni̠mrōcha̍-nnigrā̠bhō ni̍grā̠bhō ni̠mrōcha̍-nni̠mrōcha̍-nnigrā̠bhaḥ ।51) ni̠mrōcha̠nniti̍ ni - mrōchann̍ ।52) ni̠grā̠bhō brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā nigrā̠bhō ni̍grā̠bhō brahma̍ṇā ।52) ni̠grā̠bha iti̍ ni - grā̠bhaḥ ।53) brahma̍ ṇai̠vaiva brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇai̠va ।54) ē̠vātmāna̍ mā̠tmāna̍ mē̠vai vātmāna̎m ।55) ā̠tmāna̍ mudgṛ̠hṇā tyu̍dgṛ̠hṇā tyā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍ mudgṛ̠hṇāti̍ ।56) u̠dgṛ̠hṇāti̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ ṇōdgṛ̠hṇā tyu̍dgṛ̠hṇāti̠ brahma̍ṇā ।56) u̠dgṛ̠hṇātītyu̍t - gṛ̠hṇāti̍ ।57) brahma̍ṇā̠ bhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vya̠-mbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ bhrātṛ̍vyam ।58) bhrātṛ̍vya̠-nni ni bhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vya̠-nni ।59) ni gṛ̍hṇāti gṛhṇāti̠ ni ni gṛ̍hṇāti ।60) gṛ̠hṇā̠tīti̍ gṛhṇāti ।॥ 29 ॥ (60/71)॥ a. 6 ॥
meaning
One speaks the truth; truth is spoken — by speaking only truth in the ritual context the sacrifice becomes efficacious.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
देवान्DevaanDevas
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
वक्षVakssaBosom
प्रजाःPrajaahPeople
प्रPraPrefix
जाJaaBorn, Produced
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
पशूPashuuCow
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
यक्षYakssaYaksha
देवोDevoDeva
अग्निAgniFire
इतिItiRefers to something that precedes
कृत्यैKrtyaiTo Her Who is the Creator
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi
एषःEssahHe
निNiFrom previous part of word Vadini
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
ब्रह्मणैवBrahmanna-Eva[These Names were] indeed [uttered by the great-souled] Brahma
अANot
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नम्NamTo Bow, To Salute
वनVanaForest
अहAhaparticle implying ascertainment
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
जJaBorn, Produced
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
वसVasaDwelling, Residence
आदित्यAadityaSon of Aditi
एषEssaHe · This
ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
verse 30
1) प्राची॒ मन्वनु॒ प्राची॒-म्प्राची॒ मनु॑ ।2) अनु॑ प्र॒दिश॑-म्प्र॒दिश॒ मन्वनु॑ प्र॒दिश᳚म् ।3) प्र॒दिश॒-म्प्र प्र प्र॒दिश॑-म्प्र॒दिश॒-म्प्र ।3) प्र॒दिश॒मिति॑ प्र - दिश᳚म् ।4) प्रेही॑हि॒ प्र प्रेहि॑ ।5) इ॒हि॒ वि॒द्वान्. वि॒द्वा नि॑हीहि वि॒द्वान् ।6) वि॒द्वा नितीति॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा निति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒ह॒ दे॒व॒लो॒क-न्दे॑वलो॒क मा॑हाह देवलो॒कम् ।9) दे॒व॒लो॒क मे॒वैव दे॑वलो॒क-न्दे॑वलो॒क मे॒व ।9) दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव - लो॒कम् ।10) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।11) ए॒तयो॒ पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तत ए॒त यै॒तयो॒ पाव॑र्तते ।12) उ॒पाव॑र्तते॒ क्रम॑द्ध्व॒-ङ्क्रम॑द्ध्व मु॒पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते॒ क्रम॑द्ध्वम् ।12) उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प - आव॑र्तते ।13) क्रम॑द्ध्व म॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ क्रम॑द्ध्व॒-ङ्क्रम॑द्ध्व म॒ग्निना᳚ ।14) अ॒ग्निना॒ नाक॒-न्नाक॑ म॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ नाक᳚म् ।15) नाक॒ मितीति॒ नाक॒-न्नाक॒ मिति॑ ।16) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।17) आ॒हे॒मा नि॒मा ना॑हाहे॒मान् ।18) इ॒मा ने॒वैवेमा नि॒मा ने॒व ।19) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।20) ए॒तया॑ लो॒कान् ँलो॒का ने॒त यै॒तया॑ लो॒कान् ।21) लो॒कान् क्र॑मते क्रमते लो॒कान् ँलो॒कान् क्र॑मते ।22) क्र॒म॒ते॒ पृ॒थि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः क्र॑मते क्रमते पृथि॒व्याः ।23) पृ॒थि॒व्या अ॒ह म॒ह-म्पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अ॒हम् ।24) अ॒ह मुदु द॒ह म॒ह मुत् ।25) उद॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मुदु द॒न्तरि॑क्षम् ।26) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मा ।27) आ ऽरु॑ह मरुह॒ मा ऽरु॑हम् ।28) अ॒रु॒ह॒ मिती त्य॑रुह मरुह॒ मिति॑ ।29) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।30) आ॒हे॒मा नि॒मा ना॑हाहे॒मान् ।31) इ॒मा ने॒वैवेमा नि॒मा ने॒व ।32) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।33) ए॒तया॑ लो॒कान् ँलो॒का ने॒त यै॒तया॑ लो॒कान् ।34) लो॒का-न्थ्स॒मारो॑हति स॒मारो॑हति लो॒कान् ँलो॒का-न्थ्स॒मारो॑हति ।35) स॒मारो॑हति॒ सुव॒-स्सुवः॑ स॒मारो॑हति स॒मारो॑हति॒ सुवः॑ ।35) स॒मारो॑ह॒तीति॑ सं - आरो॑हति ।36) सुव॒-र्यन्तो॒ यन्त॒-स्सुव॒-स्सुव॒-र्यन्तः॑ ।37) यन्तो॒ न न यन्तो॒ यन्तो॒ न ।38) नापाप॒ न नाप॑ ।39) अपे᳚क्षन्त ईक्षन्ते॒ अपापे᳚क्षन्ते ।40) ई॒क्ष॒न्त॒ इतीती᳚ क्षन्त ईक्षन्त॒ इति॑ ।41) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।42) आ॒ह॒ सु॒व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मा॑हाह सुव॒र्गम् ।43) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।43) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।44) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।45) ए॒तया॑ लो॒कम् ँलो॒क मे॒तयै॒ तया॑ लो॒कम् ।46) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।47) ए॒त्यग्ने ऽग्न॑ एत्ये॒ त्यग्ने᳚ ।48) अग्ने॒ प्र प्राग्ने ऽग्ने॒ प्र ।49) प्रेही॑हि॒ प्र प्रेहि॑ ।50) इ॒हि॒ प्र॒थ॒मः प्र॑थ॒म इ॑हीहि प्रथ॒मः ।॥ 30 ॥ (50/55)
1) prāchī̠ manvanu̠ prāchī̠-mprāchī̠ manu̍ ।2) anu̍ pra̠diśa̍-mpra̠diśa̠ manvanu̍ pra̠diśa̎m ।3) pra̠diśa̠-mpra pra pra̠diśa̍-mpra̠diśa̠-mpra ।3) pra̠diśa̠miti̍ pra - diśa̎m ।4) prēhī̍hi̠ pra prēhi̍ ।5) i̠hi̠ vi̠dvān. vi̠dvā ni̍hīhi vi̠dvān ।6) vi̠dvā nitīti̍ vi̠dvān. vi̠dvā niti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠ha̠ dē̠va̠lō̠ka-ndē̍valō̠ka mā̍hāha dēvalō̠kam ।9) dē̠va̠lō̠ka mē̠vaiva dē̍valō̠ka-ndē̍valō̠ka mē̠va ।9) dē̠va̠lō̠kamiti̍ dēva - lō̠kam ।10) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।11) ē̠tayō̠ pāva̍rtata u̠pāva̍rtata ē̠ta yai̠tayō̠ pāva̍rtatē ।12) u̠pāva̍rtatē̠ krama̍ddhva̠-ṅkrama̍ddhva mu̠pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē̠ krama̍ddhvam ।12) u̠pāva̍rtata̠ ityu̍pa - āva̍rtatē ।13) krama̍ddhva ma̠gninā̠ 'gninā̠ krama̍ddhva̠-ṅkrama̍ddhva ma̠gninā̎ ।14) a̠gninā̠ nāka̠-nnāka̍ ma̠gninā̠ 'gninā̠ nāka̎m ।15) nāka̠ mitīti̠ nāka̠-nnāka̠ miti̍ ।16) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।17) ā̠hē̠mā ni̠mā nā̍hāhē̠mān ।18) i̠mā nē̠vaivēmā ni̠mā nē̠va ।19) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।20) ē̠tayā̍ lō̠kān ँlō̠kā nē̠ta yai̠tayā̍ lō̠kān ।21) lō̠kān kra̍matē kramatē lō̠kān ँlō̠kān kra̍matē ।22) kra̠ma̠tē̠ pṛ̠thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ kra̍matē kramatē pṛthi̠vyāḥ ।23) pṛ̠thi̠vyā a̠ha ma̠ha-mpṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā a̠ham ।24) a̠ha mudu da̠ha ma̠ha mut ।25) uda̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ mudu da̠ntari̍kṣam ।26) a̠ntari̍kṣa̠ mā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ mā ।27) ā 'ru̍ha maruha̠ mā 'ru̍ham ।28) a̠ru̠ha̠ mitī tya̍ruha maruha̠ miti̍ ।29) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।30) ā̠hē̠mā ni̠mā nā̍hāhē̠mān ।31) i̠mā nē̠vaivēmā ni̠mā nē̠va ।32) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।33) ē̠tayā̍ lō̠kān ँlō̠kā nē̠ta yai̠tayā̍ lō̠kān ।34) lō̠kā-nthsa̠mārō̍hati sa̠mārō̍hati lō̠kān ँlō̠kā-nthsa̠mārō̍hati ।35) sa̠mārō̍hati̠ suva̠-ssuva̍-ssa̠mārō̍hati sa̠mārō̍hati̠ suva̍ḥ ।35) sa̠mārō̍ha̠tīti̍ saṃ - ārō̍hati ।36) suva̠-ryantō̠ yanta̠-ssuva̠-ssuva̠-ryanta̍ḥ ।37) yantō̠ na na yantō̠ yantō̠ na ।38) nāpāpa̠ na nāpa̍ ।39) apē̎kṣanta īkṣantē̠ apāpē̎kṣantē ।40) ī̠kṣa̠nta̠ itītī̎ kṣanta īkṣanta̠ iti̍ ।41) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।42) ā̠ha̠ su̠va̠rgagṃ su̍va̠rga mā̍hāha suva̠rgam ।43) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।43) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।44) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।45) ē̠tayā̍ lō̠kam ँlō̠ka mē̠tayai̠ tayā̍ lō̠kam ।46) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।47) ē̠tyagnē 'gna̍ ētyē̠ tyagnē̎ ।48) agnē̠ pra prāgnē 'gnē̠ pra ।49) prēhī̍hi̠ pra prēhi̍ ।50) i̠hi̠ pra̠tha̠maḥ pra̍tha̠ma i̍hīhi pratha̠maḥ ।॥ 30 ॥ (50/55)
meaning
Brahma is the highest; the highest is Brahma — Brahma and the highest are identical and all rites lead to this realization.
word by word
प्राचीPraaciiEast
मनुManuPrayer, Incantation
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
प्रPraPrefix
विद्वान्VidvaanLearned and Wise
देवDevaDivine
एतEtaCome Near, Approached
नाकNaakaFirmament, Sky
लोकान्LokaanWorlds · Worlds [of Devas and Asuras]
लोकाःLokaahWorlds
अहAhaparticle implying ascertainment
अहम्AhamI
महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
अन्तरिक्षAntarikssaSpace between Earth and Sky
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
सSaYour
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
इतिItiRefers to something that precedes
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
प्रथमPrathamaFirst
दिशDishaDirection
नीतिNiitiSpiritual Precepts
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
अANot
रुहRuhaMounted, Ascended
सम्SamTogether with
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
क्षान्तKssaantaPatient, Enduring
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
verse 31
1) प्र॒थ॒मो दे॑वय॒ता-न्दे॑वय॒ता-म्प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो दे॑वय॒ताम् ।2) दे॒व॒य॒ता मितीति॑ देवय॒ता-न्दे॑वय॒ता मिति॑ ।2) दे॒व॒य॒तामिति॑ देव - य॒ताम् ।3) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।4) आ॒हो॒भये॑षू॒ भये᳚ ष्वाहा हो॒भये॑षु ।5) उ॒भये᳚ ष्वे॒वै वोभये॑ षू॒भये᳚ ष्वे॒व ।6) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।7) ए॒तया॑ देवमनु॒ष्येषु॑ देवमनु॒ष्ये ष्वे॒त यै॒तया॑ देवमनु॒ष्येषु॑ ।8) दे॒व॒म॒नु॒ष्येषु॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्देवमनु॒ष्येषु॑ देवमनु॒ष्येषु॒ चक्षुः॑ ।8) दे॒व॒म॒नु॒ष्येष्विति॑ देव - म॒नु॒ष्येषु॑ ।9) चक्षु॑-र्दधाति दधाति॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्दधाति ।10) द॒धा॒ति॒ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॑-र्दधाति दधाति प॒ञ्चभिः॑ ।11) प॒ञ्चभि॒ रध्यधि॑ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒ रधि॑ ।11) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।12) अधि॑ क्रामति क्राम॒ त्यध्यधि॑ क्रामति ।13) क्रा॒म॒ति॒ पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तः॑ क्रामति क्रामति॒ पाङ्क्तः॑ ।14) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।15) य॒ज्ञो यावा॒न्॒. यावान्॑. य॒ज्ञो य॒ज्ञो यावान्॑ ।16) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।17) ए॒व य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञः ।18) य॒ज्ञ स्तेन॒ तेन॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ स्तेन॑ ।19) तेन॑ स॒ह स॒ह तेन॒ तेन॑ स॒ह ।20) स॒ह सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ं स॒ह स॒ह सु॑व॒र्गम् ।21) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।21) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।22) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।23) ए॒ति॒ नक्तो॒षासा॒ नक्तो॒षा सै᳚त्येति॒ नक्तो॒षासा᳚ ।24) नक्तो॒षा सेतीति॒ नक्तो॒षासा॒ नक्तो॒षा सेति॑ ।25) इति॑ पुरोनुवा॒क्या᳚-म्पुरोनुवा॒क्या॑ मितीति॑ पुरोनुवा॒क्या᳚म् ।26) पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑ मन्वनु॑ पुरोनुवा॒क्या᳚-म्पुरोनुवा॒क्या॑ मनु॑ ।26) पु॒रो॒नु॒वा॒क्या॑मिति॑ पुरः - अ॒नु॒वा॒क्या᳚म् ।27) अन्वा॑ हा॒हा न्वन् वा॑ह ।28) आ॒ह॒ प्रत्यै॒ प्रत्या॑ आहाह॒ प्रत्यै᳚ ।29) प्रत्या॒ अग्ने ऽग्ने॒ प्रत्यै॒ प्रत्या॒ अग्ने᳚ ।30) अग्ने॑ सहस्राक्ष सहस्रा॒क्षाग्ने ऽग्ने॑ सहस्राक्ष ।31) स॒ह॒स्रा॒क्षेतीति॑ सहस्राक्ष सहस्रा॒क्षेति॑ ।31) स॒ह॒स्रा॒क्षेति॑ सहस्र - अ॒क्ष॒ ।32) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।33) आ॒ह॒ सा॒ह॒स्र-स्सा॑ह॒स्र आ॑हाह साह॒स्रः ।34) सा॒ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्साह॒स्र-स्सा॑ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः ।35) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।35) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।36) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।36) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।37) आप्त्यै॒ तस्मै॒ तस्मा॒ आप्त्या॒ आप्त्यै॒ तस्मै᳚ ।38) तस्मै॑ ते ते॒ तस्मै॒ तस्मै॑ ते ।39) ते॒ वि॒धे॒म॒ वि॒धे॒म॒ ते॒ ते॒ वि॒धे॒म॒ ।40) वि॒धे॒म॒ वाजा॑य॒ वाजा॑य विधेम विधेम॒ वाजा॑य ।41) वाजा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वाजा॑य॒ वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ ।42) स्वाहे तीति॒ स्वाहा॒ स्वाहेति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒हान्न॒ मन्न॑ माहा॒ हान्न᳚म् ।45) अन्नं॒-वैँ वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ ।46) वै वाजो॒ वाजो॒ वै वै वाजः॑ ।47) वाजो ऽन्न॒ मन्नं॒-वाँजो॒ वाजो ऽन्न᳚म् ।48) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।49) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।50) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।॥ 31 ॥ (50/58)
1) pra̠tha̠mō dē̍vaya̠tā-ndē̍vaya̠tā-mpra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō dē̍vaya̠tām ।2) dē̠va̠ya̠tā mitīti̍ dēvaya̠tā-ndē̍vaya̠tā miti̍ ।2) dē̠va̠ya̠tāmiti̍ dēva - ya̠tām ।3) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।4) ā̠hō̠bhayē̍ṣū̠ bhayē̎ ṣvāhā hō̠bhayē̍ṣu ।5) u̠bhayē̎ ṣvē̠vai vōbhayē̍ ṣū̠bhayē̎ ṣvē̠va ।6) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।7) ē̠tayā̍ dēvamanu̠ṣyēṣu̍ dēvamanu̠ṣyē ṣvē̠ta yai̠tayā̍ dēvamanu̠ṣyēṣu̍ ।8) dē̠va̠ma̠nu̠ṣyēṣu̠ chakṣu̠ śchakṣu̍-rdēvamanu̠ṣyēṣu̍ dēvamanu̠ṣyēṣu̠ chakṣu̍ḥ ।8) dē̠va̠ma̠nu̠ṣyēṣviti̍ dēva - ma̠nu̠ṣyēṣu̍ ।9) chakṣu̍-rdadhāti dadhāti̠ chakṣu̠ śchakṣu̍-rdadhāti ।10) da̠dhā̠ti̠ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̍-rdadhāti dadhāti pa̠ñchabhi̍ḥ ।11) pa̠ñchabhi̠ radhyadhi̍ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠ radhi̍ ।11) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।12) adhi̍ krāmati krāma̠ tyadhyadhi̍ krāmati ।13) krā̠ma̠ti̠ pāṅkta̠ḥ pāṅkta̍ḥ krāmati krāmati̠ pāṅkta̍ḥ ।14) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।15) ya̠jñō yāvā̠n̠. yāvān̍. ya̠jñō ya̠jñō yāvān̍ ।16) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।17) ē̠va ya̠jñō ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñaḥ ।18) ya̠jña stēna̠ tēna̍ ya̠jñō ya̠jña stēna̍ ।19) tēna̍ sa̠ha sa̠ha tēna̠ tēna̍ sa̠ha ।20) sa̠ha su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgagṃ sa̠ha sa̠ha su̍va̠rgam ।21) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।21) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।22) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।23) ē̠ti̠ naktō̠ṣāsā̠ naktō̠ṣā sai̎tyēti̠ naktō̠ṣāsā̎ ।24) naktō̠ṣā sētīti̠ naktō̠ṣāsā̠ naktō̠ṣā sēti̍ ।25) iti̍ purōnuvā̠kyā̎-mpurōnuvā̠kyā̍ mitīti̍ purōnuvā̠kyā̎m ।26) pu̠rō̠nu̠vā̠kyā̍ manvanu̍ purōnuvā̠kyā̎-mpurōnuvā̠kyā̍ manu̍ ।26) pu̠rō̠nu̠vā̠kyā̍miti̍ puraḥ - a̠nu̠vā̠kyā̎m ।27) anvā̍ hā̠hā nvan vā̍ha ।28) ā̠ha̠ pratyai̠ pratyā̍ āhāha̠ pratyai̎ ।29) pratyā̠ agnē 'gnē̠ pratyai̠ pratyā̠ agnē̎ ।30) agnē̍ sahasrākṣa sahasrā̠kṣāgnē 'gnē̍ sahasrākṣa ।31) sa̠ha̠srā̠kṣētīti̍ sahasrākṣa sahasrā̠kṣēti̍ ।31) sa̠ha̠srā̠kṣēti̍ sahasra - a̠kṣa̠ ।32) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।33) ā̠ha̠ sā̠ha̠sra-ssā̍ha̠sra ā̍hāha sāha̠sraḥ ।34) sā̠ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssāha̠sra-ssā̍ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।35) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।35) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।36) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।36) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।37) āptyai̠ tasmai̠ tasmā̠ āptyā̠ āptyai̠ tasmai̎ ।38) tasmai̍ tē tē̠ tasmai̠ tasmai̍ tē ।39) tē̠ vi̠dhē̠ma̠ vi̠dhē̠ma̠ tē̠ tē̠ vi̠dhē̠ma̠ ।40) vi̠dhē̠ma̠ vājā̍ya̠ vājā̍ya vidhēma vidhēma̠ vājā̍ya ।41) vājā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ vājā̍ya̠ vājā̍ya̠ svāhā̎ ।42) svāhē tīti̠ svāhā̠ svāhēti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠hānna̠ manna̍ māhā̠ hānna̎m ।45) anna̠ṃ vai vā anna̠ manna̠ṃ vai ।46) vai vājō̠ vājō̠ vai vai vāja̍ḥ ।47) vājō 'nna̠ manna̠ṃ vājō̠ vājō 'nna̎m ।48) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।49) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।50) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।॥ 31 ॥ (50/58)
meaning
By this rite the sacrificer wins the sun; the sun is won — by this rite one wins the sun and through the sun all luminous worlds.
word by word
देवDevaDivine
चक्षुःCakssuhRiver Chakshu
पञ्चPan.caFive
अधिAdhiExpresses Above
यज्ञYajnyaSacrifice
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
सहSahain Company, Jointly
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
एतिEtiArrival, Approach
इतिItiRefers to something that precedes
मनुManuPrayer, Incantation
पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
वाहVaahaCarrying, Flowing
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
सहस्रSahasraThousand
अक्षAkssaEye
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
तस्मैTasmaiTo Him
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)
श्वेतShvetaWhite
चक्षुCakssuthe Eye
भीBhiiTo Fear
अधीAdhiiTo Study
क्रमKramaUninterrupted or Regular progress, Order, Series, Succession
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
वहVahaCarrying, Bearing
अहAhaparticle implying ascertainment
प्रतिPratiEvery
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
मनManaMind
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नम्NamTo Bow, To Salute
वनVanaForest
verse 32
1) रु॒न्धे॒ द॒द्ध्नो द॒द्ध्नो रु॑न्धे रुन्धे द॒द्ध्नः ।2) द॒द्ध्नः पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-न्द॒द्ध्नो द॒द्ध्नः पू॒र्णाम् ।3) पू॒र्णा मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी-म्पू॒र्णा-म्पू॒र्णा मौदु॑म्बरीम् ।4) औदु॑म्बरीग् स्वयमातृ॒ण्णायाग्॑ स्वयमातृ॒ण्णाया॒ मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरीग् स्वयमातृ॒ण्णाया᳚म् ।5) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाया᳚-ञ्जुहोति जुहोति स्वयमातृ॒ण्णायाग्॑ स्वयमातृ॒ण्णाया᳚-ञ्जुहोति ।5) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णाया॒मिति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णाया᳚म् ।6) जु॒हो॒ त्यू-र्गूर्ग् जु॑होति जुहो॒ त्यूर्क् ।7) ऊर्ग् वै वा ऊ-र्गूर्ग् वै ।8) वै दधि॒ दधि॒ वै वै दधि॑ ।9) दध्यू-र्गूर्ग् दधि॒ दध्यूर्क् ।10) ऊर्गु॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॒ ऊ-र्गू-र्गु॑दु॒म्बरः॑ ।11) उ॒दु॒म्बरो॒ ऽसा व॒सा वु॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बरो॒ ऽसौ ।12) अ॒सौ स्व॑यमातृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽसा व॒सौ स्व॑यमातृ॒ण्णा ।13) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा ऽमुष्या॑ म॒मुष्याग्॑ स्वयमातृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽमुष्या᳚म् ।13) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णा ।14) अ॒मुष्या॑ मे॒वैवा मुष्या॑ म॒मुष्या॑ मे॒व ।15) ए॒वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒वै वोर्ज᳚म् ।16) ऊर्ज॑-न्दधाति दधा॒ त्यूर्ज॒ मूर्ज॑-न्दधाति ।17) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।18) तस्मा॑द॒मुतो॒ ऽमुत॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ द॒मुतः॑ ।19) अ॒मुतो॒ ऽर्वाची॑ म॒र्वाची॑ म॒मुतो॒ ऽमुतो॒ ऽर्वाची᳚म् ।20) अ॒र्वाची॒ मूर्ज॒ मूर्ज॑ म॒र्वाची॑ म॒र्वाची॒ मूर्ज᳚म् ।21) ऊर्ज॒ मुपो पोर्ज॒ मूर्ज॒ मुप॑ ।22) उप॑ जीवामो जीवाम॒ उपोप॑ जीवामः ।23) जी॒वा॒म॒ स्ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभि॑-र्जीवामो जीवाम स्ति॒सृभिः॑ ।24) ति॒सृभिः॑ सादयति सादयति ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभिः॑ सादयति ।24) ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ - भिः॒ ।25) सा॒द॒य॒ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-थ्सा॑दयति सादयति त्रि॒वृत् ।26) त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै ।26) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।27) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।28) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।29) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।30) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।31) अ॒ग्नि स्त-न्त म॒ग्नि र॒ग्नि स्तम् ।32) त-म्प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-न्त-न्त-म्प्र॑ति॒ष्ठाम् ।33) प्र॒ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति गमयति प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति ।33) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।34) ग॒म॒य॒ति॒ प्रेद्धः॒ प्रेद्धो॑ गमयति गमयति॒ प्रेद्धः॑ ।35) प्रेद्धो॑ अग्ने अग्ने॒ प्रेद्धः॒ प्रेद्धो॑ अग्ने ।35) प्रेद्ध॒ इति॒ प्र - इ॒द्धः॒ ।36) अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ दी॒दि॒ह्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ ।37) दी॒दि॒हि॒ पु॒रः पु॒रो दी॑दिहि दीदिहि पु॒रः ।38) पु॒रो नो॑ नः पु॒रः पु॒रो नः॑ ।39) न॒ इतीति॑ नो न॒ इति॑ ।40) इत्यौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी॒ मिती त्यौदु॑म्बरीम् ।41) औदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी॒ मा ।42) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।43) द॒धा॒ त्ये॒षैषा द॑धाति दधा त्ये॒षा ।44) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।45) वै सू॒र्मी सू॒र्मी वै वै सू॒र्मी ।46) सू॒र्मी कर्ण॑कावती॒ कर्ण॑कावती सू॒र्मी सू॒र्मी कर्ण॑कावती ।47) कर्ण॑काव त्ये॒त यै॒तया॒ कर्ण॑कावती॒ कर्ण॑काव त्ये॒तया᳚ ।47) कर्ण॑काव॒तीति॒ कर्ण॑क - व॒ती॒ ।48) ए॒तया॑ ह है॒त यै॒तया॑ ह ।49) ह॒ स्म॒ स्म॒ ह॒ ह॒ स्म॒ ।50) स्म॒ वै वै स्म॑ स्म॒ वै ।॥ 32 ॥ (50/57)
1) ru̠ndhē̠ da̠ddhnō da̠ddhnō ru̍ndhē rundhē da̠ddhnaḥ ।2) da̠ddhnaḥ pū̠rṇā-mpū̠rṇā-nda̠ddhnō da̠ddhnaḥ pū̠rṇām ।3) pū̠rṇā maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī-mpū̠rṇā-mpū̠rṇā maudu̍mbarīm ।4) audu̍mbarīg svayamātṛ̠ṇṇāyāg̍ svayamātṛ̠ṇṇāyā̠ maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarīg svayamātṛ̠ṇṇāyā̎m ।5) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇāyā̎-ñjuhōti juhōti svayamātṛ̠ṇṇāyāg̍ svayamātṛ̠ṇṇāyā̎-ñjuhōti ।5) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇāyā̠miti̍ svayaṃ - ā̠tṛ̠ṇṇāyā̎m ।6) ju̠hō̠ tyū-rgūrg ju̍hōti juhō̠ tyūrk ।7) ūrg vai vā ū-rgūrg vai ।8) vai dadhi̠ dadhi̠ vai vai dadhi̍ ।9) dadhyū-rgūrg dadhi̠ dadhyūrk ।10) ūrgu̍du̠mbara̍ udu̠mbara̠ ū-rgū-rgu̍du̠mbara̍ḥ ।11) u̠du̠mbarō̠ 'sā va̠sā vu̍du̠mbara̍ udu̠mbarō̠ 'sau ।12) a̠sau sva̍yamātṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇā 'sā va̠sau sva̍yamātṛ̠ṇṇā ।13) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇā 'muṣyā̍ ma̠muṣyāg̍ svayamātṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇā 'muṣyā̎m ।13) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇēti̍ svayaṃ - ā̠tṛ̠ṇṇā ।14) a̠muṣyā̍ mē̠vaivā muṣyā̍ ma̠muṣyā̍ mē̠va ।15) ē̠vōrja̠ mūrja̍ mē̠vai vōrja̎m ।16) ūrja̍-ndadhāti dadhā̠ tyūrja̠ mūrja̍-ndadhāti ।17) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।18) tasmā̍da̠mutō̠ 'muta̠ stasmā̠-ttasmā̍ da̠muta̍ḥ ।19) a̠mutō̠ 'rvāchī̍ ma̠rvāchī̍ ma̠mutō̠ 'mutō̠ 'rvāchī̎m ।20) a̠rvāchī̠ mūrja̠ mūrja̍ ma̠rvāchī̍ ma̠rvāchī̠ mūrja̎m ।21) ūrja̠ mupō pōrja̠ mūrja̠ mupa̍ ।22) upa̍ jīvāmō jīvāma̠ upōpa̍ jīvāmaḥ ।23) jī̠vā̠ma̠ sti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̍-rjīvāmō jīvāma sti̠sṛbhi̍ḥ ।24) ti̠sṛbhi̍-ssādayati sādayati ti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̍-ssādayati ।24) ti̠sṛbhi̠riti̍ ti̠sṛ - bhi̠ḥ ।25) sā̠da̠ya̠ti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-thsā̍dayati sādayati tri̠vṛt ।26) tri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai ।26) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।27) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।28) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।29) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।30) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।31) a̠gni sta-nta ma̠gni ra̠gni stam ।32) ta-mpra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-nta-nta-mpra̍ti̠ṣṭhām ।33) pra̠ti̠ṣṭhā-ṅga̍mayati gamayati prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅga̍mayati ।33) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।34) ga̠ma̠ya̠ti̠ prēddha̠ḥ prēddhō̍ gamayati gamayati̠ prēddha̍ḥ ।35) prēddhō̍ agnē agnē̠ prēddha̠ḥ prēddhō̍ agnē ।35) prēddha̠ iti̠ pra - i̠ddha̠ḥ ।36) a̠gnē̠ dī̠di̠hi̠ dī̠di̠hya̠gnē̠ a̠gnē̠ dī̠di̠hi̠ ।37) dī̠di̠hi̠ pu̠raḥ pu̠rō dī̍dihi dīdihi pu̠raḥ ।38) pu̠rō nō̍ naḥ pu̠raḥ pu̠rō na̍ḥ ।39) na̠ itīti̍ nō na̠ iti̍ ।40) ityaudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī̠ mitī tyaudu̍mbarīm ।41) audu̍mbarī̠ maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī̠ mā ।42) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।43) da̠dhā̠ tyē̠ṣaiṣā da̍dhāti dadhā tyē̠ṣā ।44) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।45) vai sū̠rmī sū̠rmī vai vai sū̠rmī ।46) sū̠rmī karṇa̍kāvatī̠ karṇa̍kāvatī sū̠rmī sū̠rmī karṇa̍kāvatī ।47) karṇa̍kāva tyē̠ta yai̠tayā̠ karṇa̍kāvatī̠ karṇa̍kāva tyē̠tayā̎ ।47) karṇa̍kāva̠tīti̠ karṇa̍ka - va̠tī̠ ।48) ē̠tayā̍ ha hai̠ta yai̠tayā̍ ha ।49) ha̠ sma̠ sma̠ ha̠ ha̠ sma̠ ।50) sma̠ vai vai sma̍ sma̠ vai ।॥ 32 ॥ (50/57)
meaning
The mind is the sacrifice; the sacrifice is the mind — mind and sacrifice are identical in their innermost nature.
word by word
स्वयंSvayam(She Who) Herself (is Good-Fortune in the Dwellings of the Virtuous) · Oneself · Who by His Own (Leela put on the Dress of a Gopa) · One's self · You Yourself (reside in this World in the Wealth, which is obtained by Pure means)
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
दधिDadhicoagulated Milk, Curd
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
उपUpaNear to
त्रिTriThree
वृत्VrtTo take place, Occur
अग्निAgniFire
प्रतिPratiEvery
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
एषाEssaaShe
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
स्मSmaSignifying ever, always · Always
पूर्णम्PuurnnamFull
पूर्णPuurnnaFilled with
साSaaShe
वसVasaDwelling, Residence
अमूAmuuThose
दधDadhaGiving
भीBhiiTo Fear
स्थSthaAbiding
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
अANot
एषEssaHe · This
हाHaaSignifying killing
verse 33
1) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।2) दे॒वा असु॑राणा॒ मसु॑राणा-न्दे॒वा दे॒वा असु॑राणाम् ।3) असु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हा-ञ्छ॑तत॒र्॒हा नसु॑राणा॒ मसु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हान् ।4) श॒त॒त॒र्॒हाग् स्तृग्ं॑हन्ति तृग्ंहन्ति शतत॒र्॒हा-ञ्छ॑तत॒र्॒हाग् स्तृग्ं॑हन्ति ।4) श॒त॒त॒र्॒हानिति॑ शत - त॒र्॒हान् ।5) तृ॒ग्ं॒ह॒न्ति॒ य-द्य-त्तृग्ं॑हन्ति तृग्ंहन्ति॒ यत् ।6) यदे॒त यै॒तया॒ य-द्यदे॒तया᳚ ।7) ए॒तया॑ स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॑ मे॒त यै॒तया॑ स॒मिध᳚म् ।8) स॒मिध॑ मा॒दधा᳚ त्या॒दधा॑ति स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॑ मा॒दधा॑ति ।8) स॒मिध॒मिति॑ सं - इध᳚म् ।9) आ॒दधा॑ति॒ वज्रं॒-वँज्र॑ मा॒दधा᳚ त्या॒दधा॑ति॒ वज्र᳚म् ।9) आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति ।10) वज्र॑ मे॒वैव वज्रं॒-वँज्र॑ मे॒व ।11) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।12) ए॒त च्छ॑त॒घ्नीग्ं श॑त॒घ्नी मे॒त दे॒त च्छ॑त॒घ्नीम् ।13) श॒त॒घ्नीं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-श्शत॒घ्नीग्ं श॑त॒घ्नीं-यँज॑मानः ।13) श॒त॒घ्नीमिति॑ शत - घ्नीम् ।14) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय ।15) भ्रातृ॑व्याय॒ प्र प्र भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ।16) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।17) ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै॒ स्तृत्यै॑ हरति हरति॒ स्तृत्यै᳚ ।18) स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कार॒ मछ॑म्बट्कार॒ग्ग्॒ स्तृत्यै॒ स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारम् ।19) अछ॑म्बट्कारं-विँ॒धेम॑ वि॒धेमा छ॑म्बट्कार॒ मछ॑म्बट्कारं-विँ॒धेम॑ ।19) अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट् - का॒र॒म् ।20) वि॒धेम॑ ते ते वि॒धेम॑ वि॒धेम॑ ते ।21) ते॒ प॒र॒मे प॑र॒मे ते॑ ते पर॒मे ।22) प॒र॒मे जन्म॒न् जन्म॑-न्पर॒मे प॑र॒मे जन्मन्न्॑ ।23) जन्म॑-न्नग्ने अग्ने॒ जन्म॒न् जन्म॑-न्नग्ने ।24) अ॒ग्न॒ इतीत्य॑ग्ने ऽग्न॒ इति॑ ।25) इति॒ वैक॑ङ्कतीं॒-वैँक॑ङ्कती॒ मितीति॒ वैक॑ङ्कतीम् ।26) वैक॑ङ्कती॒ मा वैक॑ङ्कतीं॒-वैँक॑ङ्कती॒ मा ।27) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।28) द॒धा॒ति॒ भा भा द॑धाति दधाति॒ भाः ।29) भा ए॒वैव भा भा ए॒व ।30) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।31) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।32) रु॒न्धे॒ ता-न्ताग्ं रु॑न्धे रुन्धे॒ ताम् ।33) ताग्ं स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु स्ता-न्ताग्ं स॑वि॒तुः ।34) स॒वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य ।35) वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रां-वँरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् ।36) चि॒त्रा मितीति॑ चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रा मिति॑ ।37) इति॑ शमी॒मयीग्ं॑ शमी॒मयी॒ मितीति॑ शमी॒मयी᳚म् ।38) श॒मी॒मयी॒ग्ं॒ शान्त्यै॒ शान्त्यै॑ शमी॒मयीग्ं॑ शमी॒मयी॒ग्ं॒ शान्त्यै᳚ ।38) श॒मी॒मयी॒मिति॑ शमी - मयी᳚म् ।39) शान्त्या॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि-श्शान्त्यै॒ शान्त्या॑ अ॒ग्निः ।40) अ॒ग्नि-र्वा॑ वा॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्वा᳚ ।41) वा॒ ह॒ ह॒ वा॒ वा॒ ह॒ ।42) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।43) वा अ॑ग्नि॒चित॑ मग्नि॒चितं॒-वैँ वा अ॑ग्नि॒चित᳚म् ।44) अ॒ग्नि॒चित॑-न्दु॒हे दु॒हे᳚ ऽग्नि॒चित॑ मग्नि॒चित॑-न्दु॒हे ।44) अ॒ग्नि॒चित॒मित्य॑ग्नि - चित᳚म् ।45) दु॒हे᳚ ऽग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-द्दु॒हे दु॒हे᳚ ऽग्नि॒चित् ।46) अ॒ग्नि॒चि-द्वा॑ वा ऽग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-द्वा᳚ ।46) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।47) वा॒ ऽग्नि म॒ग्निं-वाँ॑ वा॒ ऽग्निम् ।48) अ॒ग्नि-न्दु॑हे दुहे॒ ऽग्नि म॒ग्नि-न्दु॑हे ।49) दु॒हे॒ ता-न्ता-न्दु॑हे दुहे॒ ताम् ।50) ताग्ं स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु स्ता-न्ताग्ं स॑वि॒तुः ।॥ 33 ॥ (50/58)
1) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।2) dē̠vā asu̍rāṇā̠ masu̍rāṇā-ndē̠vā dē̠vā asu̍rāṇām ।3) asu̍rāṇāgṃ śatata̠r̠hā-ñCha̍tata̠r̠hā nasu̍rāṇā̠ masu̍rāṇāgṃ śatata̠r̠hān ।4) śa̠ta̠ta̠r̠hāg stṛgṃ̍hanti tṛgṃhanti śatata̠r̠hā-ñCha̍tata̠r̠hāg stṛgṃ̍hanti ।4) śa̠ta̠ta̠r̠hāniti̍ śata - ta̠r̠hān ।5) tṛ̠gṃ̠ha̠nti̠ ya-dya-ttṛgṃ̍hanti tṛgṃhanti̠ yat ।6) yadē̠ta yai̠tayā̠ ya-dyadē̠tayā̎ ।7) ē̠tayā̍ sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̍ mē̠ta yai̠tayā̍ sa̠midha̎m ।8) sa̠midha̍ mā̠dadhā̎ tyā̠dadhā̍ti sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̍ mā̠dadhā̍ti ।8) sa̠midha̠miti̍ saṃ - idha̎m ।9) ā̠dadhā̍ti̠ vajra̠ṃ vajra̍ mā̠dadhā̎ tyā̠dadhā̍ti̠ vajra̎m ।9) ā̠dadhā̠tītyā̎ - dadhā̍ti ।10) vajra̍ mē̠vaiva vajra̠ṃ vajra̍ mē̠va ।11) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।12) ē̠ta chCha̍ta̠ghnīgṃ śa̍ta̠ghnī mē̠ta dē̠ta chCha̍ta̠ghnīm ।13) śa̠ta̠ghnīṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna-śśata̠ghnīgṃ śa̍ta̠ghnīṃ yaja̍mānaḥ ।13) śa̠ta̠ghnīmiti̍ śata - ghnīm ।14) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyāya ।15) bhrātṛ̍vyāya̠ pra pra bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ pra ।16) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।17) ha̠ra̠ti̠ stṛtyai̠ stṛtyai̍ harati harati̠ stṛtyai̎ ।18) stṛtyā̠ aCha̍mbaṭkāra̠ maCha̍mbaṭkāra̠gg̠ stṛtyai̠ stṛtyā̠ aCha̍mbaṭkāram ।19) aCha̍mbaṭkāraṃ vi̠dhēma̍ vi̠dhēmā Cha̍mbaṭkāra̠ maCha̍mbaṭkāraṃ vi̠dhēma̍ ।19) aCha̍mbaṭkāra̠mityaCha̍mbaṭ - kā̠ra̠m ।20) vi̠dhēma̍ tē tē vi̠dhēma̍ vi̠dhēma̍ tē ।21) tē̠ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē tē̍ tē para̠mē ।22) pa̠ra̠mē janma̠n janma̍-npara̠mē pa̍ra̠mē janmann̍ ।23) janma̍-nnagnē agnē̠ janma̠n janma̍-nnagnē ।24) a̠gna̠ itītya̍gnē 'gna̠ iti̍ ।25) iti̠ vaika̍ṅkatī̠ṃ vaika̍ṅkatī̠ mitīti̠ vaika̍ṅkatīm ।26) vaika̍ṅkatī̠ mā vaika̍ṅkatī̠ṃ vaika̍ṅkatī̠ mā ।27) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।28) da̠dhā̠ti̠ bhā bhā da̍dhāti dadhāti̠ bhāḥ ।29) bhā ē̠vaiva bhā bhā ē̠va ।30) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।31) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।32) ru̠ndhē̠ tā-ntāgṃ ru̍ndhē rundhē̠ tām ।33) tāgṃ sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu stā-ntāgṃ sa̍vi̠tuḥ ।34) sa̠vi̠tu-rvarē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rvarē̎ṇyasya ।35) varē̎ṇyasya chi̠trā-ñchi̠trāṃ varē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya chi̠trām ।36) chi̠trā mitīti̍ chi̠trā-ñchi̠trā miti̍ ।37) iti̍ śamī̠mayīgṃ̍ śamī̠mayī̠ mitīti̍ śamī̠mayī̎m ।38) śa̠mī̠mayī̠gṃ̠ śāntyai̠ śāntyai̍ śamī̠mayīgṃ̍ śamī̠mayī̠gṃ̠ śāntyai̎ ।38) śa̠mī̠mayī̠miti̍ śamī - mayī̎m ।39) śāntyā̍ a̠gni ra̠gni-śśāntyai̠ śāntyā̍ a̠gniḥ ।40) a̠gni-rvā̍ vā̠ 'gni ra̠gni-rvā̎ ।41) vā̠ ha̠ ha̠ vā̠ vā̠ ha̠ ।42) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।43) vā a̍gni̠chita̍ magni̠chita̠ṃ vai vā a̍gni̠chita̎m ।44) a̠gni̠chita̍-ndu̠hē du̠hē̎ 'gni̠chita̍ magni̠chita̍-ndu̠hē ।44) a̠gni̠chita̠mitya̍gni - chita̎m ।45) du̠hē̎ 'gni̠chi da̍gni̠chi-ddu̠hē du̠hē̎ 'gni̠chit ।46) a̠gni̠chi-dvā̍ vā 'gni̠chi da̍gni̠chi-dvā̎ ।46) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।47) vā̠ 'gni ma̠gniṃ vā̍ vā̠ 'gnim ।48) a̠gni-ndu̍hē duhē̠ 'gni ma̠gni-ndu̍hē ।49) du̠hē̠ tā-ntā-ndu̍hē duhē̠ tām ।50) tāgṃ sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu stā-ntāgṃ sa̍vi̠tuḥ ।॥ 33 ॥ (50/58)
meaning
The year is the sacrifice; the sacrifice is the year — by completing the sacrifice one completes the year and thereby wins immortality.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
शतShataHundred
यत्YatWhich
सSaYour
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
एतEtaCome Near, Approached
प्रPraPrefix
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
जन्मन्JanmanBirth
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
इतिItiRefers to something that precedes
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
भाBhaaLustre, Splendour
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
ताम्TaamHer
अग्निAgniFire
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
चित्CitConsciousness
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
सतSataGoodness
सम्SamTogether with
करKaraa Doer, the Hand
परमParamaSupreme
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वरेण्यVarennyaMost Adorable, Fit to be Worshipped
चि्त्रंCitram(That on that moment the life of Mahishasura did not get released is exceedingly) strange
चित्रCitraPicture, Sketch, Various, Variety of Colours, Variegated
सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me
हाHaaSignifying killing
चिताCitaaFuneral, Pile
verse 34
1) स॒वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य ।2) वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रां-वँरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् ।3) चि॒त्रा मितीति॑ चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रा मिति॑ ।4) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।5) आ॒है॒ष ए॒ष आ॑हा है॒षः ।6) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।7) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।8) अ॒ग्ने-र्दोहो॒ दोहो॒ ऽग्ने र॒ग्ने-र्दोहः॑ ।9) दोह॒ स्त-न्त-न्दोहो॒ दोह॒ स्तम् ।10) त म॑स्यास्य॒ त-न्त म॑स्य ।11) अ॒स्य॒ कण्वः॒ कण्वो᳚ ऽस्यास्य॒ कण्वः॑ ।12) कण्व॑ ए॒वैव कण्वः॒ कण्व॑ ए॒व ।13) ए॒व श्रा॑य॒स-श्श्रा॑य॒स ए॒वैव श्रा॑य॒सः ।14) श्रा॒य॒सो॑ ऽवे दवे च्छ्राय॒स-श्श्रा॑य॒सो॑ ऽवेत् ।15) अ॒वे॒-त्तेन॒ तेना॑ वे दवे॒-त्तेन॑ ।16) तेन॑ ह ह॒ तेन॒ तेन॑ ह ।17) ह॒ स्म॒ स्म॒ ह॒ ह॒ स्म॒ ।18) स्मै॒न॒ मे॒न॒ग्ग्॒ स्म॒ स्मै॒न॒म् ।19) ए॒न॒ग्ं॒ स स ए॑न मेन॒ग्ं॒ सः ।20) स दु॑हे दुहे॒ स स दु॑हे ।21) दु॒हे॒ य-द्य-द्दु॑हे दुहे॒ यत् ।22) यदे॒त यै॒तया॒ य-द्यदे॒तया᳚ ।23) ए॒तया॑ स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॑ मे॒त यै॒तया॑ स॒मिध᳚म् ।24) स॒मिध॑ मा॒दधा᳚ त्या॒दधा॑ति स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॑ मा॒दधा॑ति ।24) स॒मिध॒मिति॑ सं - इध᳚म् ।25) आ॒दधा᳚ त्यग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि दा॒दधा᳚ त्या॒दधा᳚ त्यग्नि॒चित् ।25) आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति ।26) अ॒ग्नि॒चि दे॒वैवा ग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि दे॒व ।26) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।27) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।28) तद॒ग्नि म॒ग्नि-न्त-त्तद॒ग्निम् ।29) अ॒ग्नि-न्दु॑हे दुहे॒ ऽग्नि म॒ग्नि-न्दु॑हे ।30) दु॒हे॒ स॒प्त स॒प्त दु॑हे दुहे स॒प्त ।31) स॒प्त ते॑ ते स॒प्त स॒प्त ते᳚ ।32) ते॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।33) अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ स॒मिधो᳚ ऽग्ने ऽग्ने स॒मिधः॑ ।34) स॒मिधः॑ स॒प्त स॒प्त स॒मिधः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त ।34) स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ ।35) स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वाः ।36) जि॒ह्वा इतीति॑ जि॒ह्वा जि॒ह्वा इति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ स॒प्त स॒प्ताहा॑ह स॒प्त ।39) स॒प्तैवैव स॒प्त स॒प्तैव ।40) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।41) अ॒स्य॒ साप्ता॑नि॒ साप्ता᳚ न्यस्यास्य॒ साप्ता॑नि ।42) साप्ता॑नि प्रीणाति प्रीणाति॒ साप्ता॑नि॒ साप्ता॑नि प्रीणाति ।43) प्री॒णा॒ति॒ पू॒र्णया॑ पू॒र्णया᳚ प्रीणाति प्रीणाति पू॒र्णया᳚ ।44) पू॒र्णया॑ जुहोति जुहोति पू॒र्णया॑ पू॒र्णया॑ जुहोति ।45) जु॒हो॒ति॒ पू॒र्णः पू॒र्णो जु॑होति जुहोति पू॒र्णः ।46) पू॒र्ण इ॑वेव पू॒र्णः पू॒र्ण इ॑व ।47) इ॒व॒ हि हीवे॑ व॒ हि ।48) हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒र्॒ हि हि प्र॒जाप॑तिः ।49) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।49) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।50) प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।50) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।॥ 34 ॥ (50/56)
1) sa̠vi̠tu-rvarē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rvarē̎ṇyasya ।2) varē̎ṇyasya chi̠trā-ñchi̠trāṃ varē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya chi̠trām ।3) chi̠trā mitīti̍ chi̠trā-ñchi̠trā miti̍ ।4) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।5) ā̠hai̠ṣa ē̠ṣa ā̍hā hai̠ṣaḥ ।6) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।7) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।8) a̠gnē-rdōhō̠ dōhō̠ 'gnē ra̠gnē-rdōha̍ḥ ।9) dōha̠ sta-nta-ndōhō̠ dōha̠ stam ।10) ta ma̍syāsya̠ ta-nta ma̍sya ।11) a̠sya̠ kaṇva̠ḥ kaṇvō̎ 'syāsya̠ kaṇva̍ḥ ।12) kaṇva̍ ē̠vaiva kaṇva̠ḥ kaṇva̍ ē̠va ।13) ē̠va śrā̍ya̠sa-śśrā̍ya̠sa ē̠vaiva śrā̍ya̠saḥ ।14) śrā̠ya̠sō̍ 'vē davē chChrāya̠sa-śśrā̍ya̠sō̍ 'vēt ।15) a̠vē̠-ttēna̠ tēnā̍ vē davē̠-ttēna̍ ।16) tēna̍ ha ha̠ tēna̠ tēna̍ ha ।17) ha̠ sma̠ sma̠ ha̠ ha̠ sma̠ ।18) smai̠na̠ mē̠na̠gg̠ sma̠ smai̠na̠m ।19) ē̠na̠gṃ̠ sa sa ē̍na mēna̠gṃ̠ saḥ ।20) sa du̍hē duhē̠ sa sa du̍hē ।21) du̠hē̠ ya-dya-ddu̍hē duhē̠ yat ।22) yadē̠ta yai̠tayā̠ ya-dyadē̠tayā̎ ।23) ē̠tayā̍ sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̍ mē̠ta yai̠tayā̍ sa̠midha̎m ।24) sa̠midha̍ mā̠dadhā̎ tyā̠dadhā̍ti sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̍ mā̠dadhā̍ti ।24) sa̠midha̠miti̍ saṃ - idha̎m ।25) ā̠dadhā̎ tyagni̠chi da̍gni̠chi dā̠dadhā̎ tyā̠dadhā̎ tyagni̠chit ।25) ā̠dadhā̠tītyā̎ - dadhā̍ti ।26) a̠gni̠chi dē̠vaivā gni̠chi da̍gni̠chi dē̠va ।26) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।27) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।28) tada̠gni ma̠gni-nta-ttada̠gnim ।29) a̠gni-ndu̍hē duhē̠ 'gni ma̠gni-ndu̍hē ।30) du̠hē̠ sa̠pta sa̠pta du̍hē duhē sa̠pta ।31) sa̠pta tē̍ tē sa̠pta sa̠pta tē̎ ।32) tē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।33) a̠gnē̠ sa̠midha̍-ssa̠midhō̎ 'gnē 'gnē sa̠midha̍ḥ ।34) sa̠midha̍-ssa̠pta sa̠pta sa̠midha̍-ssa̠midha̍-ssa̠pta ।34) sa̠midha̠ iti̍ saṃ - idha̍ḥ ।35) sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvāḥ ।36) ji̠hvā itīti̍ ji̠hvā ji̠hvā iti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ sa̠pta sa̠ptāhā̍ha sa̠pta ।39) sa̠ptaivaiva sa̠pta sa̠ptaiva ।40) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।41) a̠sya̠ sāptā̍ni̠ sāptā̎ nyasyāsya̠ sāptā̍ni ।42) sāptā̍ni prīṇāti prīṇāti̠ sāptā̍ni̠ sāptā̍ni prīṇāti ।43) prī̠ṇā̠ti̠ pū̠rṇayā̍ pū̠rṇayā̎ prīṇāti prīṇāti pū̠rṇayā̎ ।44) pū̠rṇayā̍ juhōti juhōti pū̠rṇayā̍ pū̠rṇayā̍ juhōti ।45) ju̠hō̠ti̠ pū̠rṇaḥ pū̠rṇō ju̍hōti juhōti pū̠rṇaḥ ।46) pū̠rṇa i̍vēva pū̠rṇaḥ pū̠rṇa i̍va ।47) i̠va̠ hi hīvē̍ va̠ hi ।48) hi pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠r̠ hi hi pra̠jāpa̍tiḥ ।49) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।49) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।50) pra̠jāpa̍tē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।50) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।॥ 34 ॥ (50/56)
meaning
The fire is the self; the self is the fire — the fire lit on the altar is the same fire that burns as the self.
word by word
एषःEssahHe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
तंTamHim · To You · That · Then
अस्यAsyaOf this
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
स्मSmaSignifying ever, always · Always
सSaYour
यत्YatWhich
देवDevaDivine
चित्CitConsciousness
तत्TatThat
सप्तSaptaSeven
तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
इतिItiRefers to something that precedes
जिह्वाJihvaaTongue
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
पूर्णPuurnnaFilled with
इवIvaLike
हिHiFor, Because
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
वरेण्यVarennyaMost Adorable, Fit to be Worshipped
चि्त्रंCitram(That on that moment the life of Mahishasura did not get released is exceedingly) strange
चित्रCitraPicture, Sketch, Various, Variety of Colours, Variegated
एषEssaHe · This
अहAhaparticle implying ascertainment
तTaThat
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
हाHaaSignifying killing
साSaaShe
एणEnnaBeautiful Black Deer
सःSahHe
सम्SamTogether with
जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
verse 35
1) आप्त्यै॒ न्यू॑नया॒ न्यू॑न॒या ऽऽप्त्या॒ आप्त्यै॒ न्यू॑नया ।2) न्यू॑नया जुहोति जुहोति॒ न्यू॑नया॒ न्यू॑नया जुहोति ।2) न्यू॑न॒येति॒ नि - ऊ॒न॒या॒ ।3) जु॒हो॒ति॒ न्यू॑ना॒-न्न्यू॑नाज् जुहोति जुहोति॒ न्यू॑नात् ।4) न्यू॑ना॒द्धि हि न्यू॑ना॒-न्न्यू॑ना॒द्धि ।4) न्यू॑ना॒दिति॒ नि - ऊ॒ना॒त् ।5) हि प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒र्॒ हि हि प्र॒जाप॑तिः ।6) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।6) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।7) प्र॒जा असृ॑ज॒ता सृ॑जत प्र॒जाः प्र॒जा असृ॑जत ।7) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।8) असृ॑जत प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒ मसृ॑ज॒ता सृ॑जत प्र॒जाना᳚म् ।9) प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्यै॒ सृष्ट्यै᳚ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒ग्ं॒ सृष्ट्यै᳚ ।9) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।10) सृष्ट्या॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्सृष्ट्यै॒ सृष्ट्या॑ अ॒ग्निः ।11) अ॒ग्नि-र्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्दे॒वेभ्यः॑ ।12) दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत॒ निला॑यत दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ निला॑यत ।13) निला॑यत॒ स स निला॑यत॒ निला॑यत॒ सः ।14) स दिशो॒ दिश॒-स्स स दिशः॑ ।15) दिशो ऽन्वनु॒ दिशो॒ दिशो ऽनु॑ ।16) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।17) प्रावि॑श दविश॒-त्प्र प्रावि॑शत् ।18) अ॒वि॒श॒ज् जुह्व॒ज् जुह्व॑ दविश दविश॒ज् जुह्व॑त् ।19) जुह्व॒-न्मन॑सा॒ मन॑सा॒ जुह्व॒ज् जुह्व॒-न्मन॑सा ।20) मन॑सा॒ दिशो॒ दिशो॒ मन॑सा॒ मन॑सा॒ दिशः॑ ।21) दिशो᳚ ध्याये-द्ध्याये॒-द्दिशो॒ दिशो᳚ ध्यायेत् ।22) ध्या॒ये॒-द्दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो ध्या॑ये-द्ध्याये-द्दि॒ग्भ्यः ।23) दि॒ग्भ्य ए॒वैव दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्य ए॒व ।23) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।24) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।25) ए॒न॒ मवा वै॑न मेन॒ मव॑ ।26) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।27) रु॒न्धे॒ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना रु॑न्धे रुन्धे द॒द्ध्ना ।28) द॒द्ध्ना पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना पु॒रस्ता᳚त् ।29) पु॒रस्ता᳚ज् जुहोति जुहोति पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚ज् जुहोति ।30) जु॒हो॒ त्याज्ये॒ना ज्ये॑न जुहोति जुहो॒ त्याज्ये॑न ।31) आज्ये॑नो॒ परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒ दाज्ये॒ना ज्ये॑नो॒ परि॑ष्टात् ।32) उ॒परि॑ष्टा॒-त्तेज॒ स्तेज॑ उ॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-त्तेजः॑ ।33) तेज॑श्च च॒ तेज॒ स्तेज॑ श्च ।34) चै॒वैव च॑ चै॒व ।35) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।36) अ॒स्मा॒ इ॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य म॑स्मा अस्मा इन्द्रि॒यम् ।37) इ॒न्द्रि॒य-ञ्च॑ चेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-ञ्च॑ ।38) च॒ स॒मीची॑ स॒मीची॑ च च स॒मीची᳚ ।39) स॒मीची॑ दधाति दधाति स॒मीची॑ स॒मीची॑ दधाति ।39) स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ।40) द॒धा॒ति॒ द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो दधाति दधाति॒ द्वाद॑शकपालः ।41) द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो द्वाद॑शकपालो॒ द्वाद॑शकपालो वैश्वान॒रः ।41) द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ ।42) वै॒श्वा॒न॒रो भ॑वति भवति वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो भ॑वति ।43) भ॒व॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श भवति भवति॒ द्वाद॑श ।44) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।45) मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ।46) सं॒वँ॒थ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रः ।46) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।47) सं॒वँ॒थ्स॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो᳚ ऽग्निः ।47) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।48) अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रः ।49) वै॒श्वा॒न॒र-स्सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा-द्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षात् ।50) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।50) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।॥ 35 ॥ (50/61)
1) āptyai̠ nyū̍nayā̠ nyū̍na̠yā ''ptyā̠ āptyai̠ nyū̍nayā ।2) nyū̍nayā juhōti juhōti̠ nyū̍nayā̠ nyū̍nayā juhōti ।2) nyū̍na̠yēti̠ ni - ū̠na̠yā̠ ।3) ju̠hō̠ti̠ nyū̍nā̠-nnyū̍nāj juhōti juhōti̠ nyū̍nāt ।4) nyū̍nā̠ddhi hi nyū̍nā̠-nnyū̍nā̠ddhi ।4) nyū̍nā̠diti̠ ni - ū̠nā̠t ।5) hi pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠r̠ hi hi pra̠jāpa̍tiḥ ।6) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।6) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।7) pra̠jā asṛ̍ja̠tā sṛ̍jata pra̠jāḥ pra̠jā asṛ̍jata ।7) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।8) asṛ̍jata pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠ masṛ̍ja̠tā sṛ̍jata pra̠jānā̎m ।9) pra̠jānā̠gṃ̠ sṛṣṭyai̠ sṛṣṭyai̎ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠gṃ̠ sṛṣṭyai̎ ।9) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।10) sṛṣṭyā̍ a̠gni ra̠gni-ssṛṣṭyai̠ sṛṣṭyā̍ a̠gniḥ ।11) a̠gni-rdē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ 'gni ra̠gni-rdē̠vēbhya̍ḥ ।12) dē̠vēbhyō̠ nilā̍yata̠ nilā̍yata dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ nilā̍yata ।13) nilā̍yata̠ sa sa nilā̍yata̠ nilā̍yata̠ saḥ ।14) sa diśō̠ diśa̠-ssa sa diśa̍ḥ ।15) diśō 'nvanu̠ diśō̠ diśō 'nu̍ ।16) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।17) prāvi̍śa daviśa̠-tpra prāvi̍śat ।18) a̠vi̠śa̠j juhva̠j juhva̍ daviśa daviśa̠j juhva̍t ।19) juhva̠-nmana̍sā̠ mana̍sā̠ juhva̠j juhva̠-nmana̍sā ।20) mana̍sā̠ diśō̠ diśō̠ mana̍sā̠ mana̍sā̠ diśa̍ḥ ।21) diśō̎ dhyāyē-ddhyāyē̠-ddiśō̠ diśō̎ dhyāyēt ।22) dhyā̠yē̠-ddi̠gbhyō di̠gbhyō dhyā̍yē-ddhyāyē-ddi̠gbhyaḥ ।23) di̠gbhya ē̠vaiva di̠gbhyō di̠gbhya ē̠va ।23) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।24) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।25) ē̠na̠ mavā vai̍na mēna̠ mava̍ ।26) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।27) ru̠ndhē̠ da̠ddhnā da̠ddhnā ru̍ndhē rundhē da̠ddhnā ।28) da̠ddhnā pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-dda̠ddhnā da̠ddhnā pu̠rastā̎t ।29) pu̠rastā̎j juhōti juhōti pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎j juhōti ।30) ju̠hō̠ tyājyē̠nā jyē̍na juhōti juhō̠ tyājyē̍na ।31) ājyē̍nō̠ pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠ dājyē̠nā jyē̍nō̠ pari̍ṣṭāt ।32) u̠pari̍ṣṭā̠-ttēja̠ stēja̍ u̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-ttēja̍ḥ ।33) tēja̍ścha cha̠ tēja̠ stēja̍ ścha ।34) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।35) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।36) a̠smā̠ i̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya ma̍smā asmā indri̠yam ।37) i̠ndri̠ya-ñcha̍ chēndri̠ya mi̍ndri̠ya-ñcha̍ ।38) cha̠ sa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ cha cha sa̠mīchī̎ ।39) sa̠mīchī̍ dadhāti dadhāti sa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ dadhāti ।39) sa̠mīchī̠ iti̍ sa̠mīchī̎ ।40) da̠dhā̠ti̠ dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō dadhāti dadhāti̠ dvāda̍śakapālaḥ ।41) dvāda̍śakapālō vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō dvāda̍śakapālō̠ dvāda̍śakapālō vaiśvāna̠raḥ ।41) dvāda̍śakapāla̠ iti̠ dvāda̍śa - ka̠pā̠la̠ḥ ।42) vai̠śvā̠na̠rō bha̍vati bhavati vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō bha̍vati ।43) bha̠va̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa bhavati bhavati̠ dvāda̍śa ।44) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।45) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।47) sa̠ṃva̠thsa̠rō̎ 'gni ra̠gni-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'gniḥ ।47) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।48) a̠gni-rvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō̎ 'gni ra̠gni-rvai̎śvāna̠raḥ ।49) vai̠śvā̠na̠ra-ssā̠kṣā-thsā̠kṣā-dvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠ra-ssā̠kṣāt ।50) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।50) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।॥ 35 ॥ (50/61)
meaning
These worlds are thereby established; thereby established these worlds — by the rite all worlds are established in their proper order.
word by word
निNiFrom previous part of word Vadini
हिHiFor, Because
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
इतिItiRefers to something that precedes
प्रPraPrefix
जाJaaBorn, Produced
अग्निAgniFire
सSaYour
दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
दिशDishaDirection
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
मनसाManasaain my Mind · With Mind
ध्यायेत्DhyaayetOne should meditate
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
पुरस्तात्Purastaat[Protect this Truth] from the East
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
इन्द्रियIndriyaSense Organ
द्वादशDvaadashaTwelve
कपालKapaalaSkull
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
देवDevaDivine
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
जJaBorn, Produced
सृष्टिSrssttiCreation
जनJanaPeople
साSaaShe
सःSahHe
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एणEnnaBeautiful Black Deer
वावVaavaJust, Indeed
तेजTejaFiery Energy
मासMaasaMonth
सम्SamTogether with
अक्षAkssaEye
verse 36
1) ए॒व वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒वैव वै᳚श्वान॒रम् ।2) वै॒श्वा॒न॒र मवाव॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मव॑ ।3) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।4) रु॒न्धे॒ य-द्य-द्रु॑न्धे रुन्धे॒ यत् ।5) य-त्प्र॑याजानूया॒जा-न्प्र॑याजानूया॒जान्. य-द्य-त्प्र॑याजानूया॒जान्न् ।6) प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जान् कु॒र्या-त्कु॒र्या-त्प्र॑याजानूया॒जा-न्प्र॑याजानूया॒जान् कु॒र्यात् ।6) प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जानिति॑ प्रयाज - अ॒नू॒या॒जान् ।7) कु॒र्या-द्विक॑स्ति॒-र्विक॑स्तिः कु॒र्या-त्कु॒र्या-द्विक॑स्तिः ।8) विक॑स्ति॒-स्सा सा विक॑स्ति॒-र्विक॑स्ति॒-स्सा ।8) विक॑स्ति॒रिति॒ वि - क॒स्तिः॒ ।9) सा य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ सा सा य॒ज्ञस्य॑ ।10) य॒ज्ञस्य॑ दर्विहो॒म-न्द॑र्विहो॒मं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ दर्विहो॒मम् ।11) द॒र्वि॒हो॒म-ङ्क॑रोति करोति दर्विहो॒म-न्द॑र्विहो॒म-ङ्क॑रोति ।11) द॒र्वि॒हो॒ममिति॑ दर्वि - हो॒मम् ।12) क॒रो॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ करोति करोति य॒ज्ञस्य॑ ।13) य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।14) प्रति॑ष्ठित्यै रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै रा॒ष्ट्रम् ।14) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।15) रा॒ष्ट्रं-वैँ वै रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्रं-वैँ ।16) वै वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो वै वै वै᳚श्वान॒रः ।17) वै॒श्वा॒न॒रो वि-ड्वि-ड्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो विट् ।18) विण् म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ वि-ड्विण् म॒रुतः॑ ।19) म॒रुतो॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र-म्म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ वैश्वान॒रम् ।20) वै॒श्वा॒न॒रग्ं हु॒त्वा हु॒त्वा वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒रग्ं हु॒त्वा ।21) हु॒त्वा मा॑रु॒ता-न्मा॑रु॒तान्. हु॒त्वा हु॒त्वा मा॑रु॒तान् ।22) मा॒रु॒तान् जु॑होति जुहोति मारु॒ता-न्मा॑रु॒तान् जु॑होति ।23) जु॒हो॒ति॒ रा॒ष्ट्रे रा॒ष्ट्रे जु॑होति जुहोति रा॒ष्ट्रे ।24) रा॒ष्ट्र ए॒वैव रा॒ष्ट्रे रा॒ष्ट्र ए॒व ।25) ए॒व विशं॒-विँश॑ मे॒वैव विश᳚म् ।26) विश॒ मन्वनु॒ विशं॒-विँश॒ मनु॑ ।27) अनु॑ बद्ध्नाति बद्ध्ना॒ त्यन्वनु॑ बद्ध्नाति ।28) ब॒द्ध्ना॒ त्यु॒च्चै रु॒च्चै-र्ब॑द्ध्नाति बद्ध्ना त्यु॒च्चैः ।29) उ॒च्चै-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒र स्यो॒च्चै रु॒च्चै-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ ।30) वै॒श्वा॒न॒रस्या वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्या ।31) आ श्रा॑वयति श्रावय॒त्या श्रा॑वयति ।32) श्रा॒व॒य॒ त्यु॒पा॒ग्ं॒शू॑ पा॒ग्ं॒शु श्रा॑वयति श्रावय त्युपा॒ग्ं॒शु ।33) उ॒पा॒ग्ं॒शु मा॑रु॒ता-न्मा॑रु॒ता नु॑पा॒ग्ं॒शू॑ पा॒ग्ं॒शु मा॑रु॒तान् ।33) उ॒पा॒ग्॒श्वित्यु॑प - अ॒ग्ं॒शु ।34) मा॒रु॒तान् जु॑होति जुहोति मारु॒ता-न्मा॑रु॒तान् जु॑होति ।35) जु॒हो॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚ज् जुहोति जुहोति॒ तस्मा᳚त् ।36) तस्मा᳚-द्रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्रा॒ष्ट्रम् ।37) रा॒ष्ट्रं-विँशं॒-विँशग्ं॑ रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्रं-विँश᳚म् ।38) विश॒ मत्यति॒ विशं॒-विँश॒ मति॑ ।39) अति॑ वदति वद॒ त्य त्यति॑ वदति ।40) व॒द॒ति॒ मा॒रु॒ता मा॑रु॒ता व॑दति वदति मारु॒ताः ।41) मा॒रु॒ता भ॑वन्ति भवन्ति मारु॒ता मा॑रु॒ता भ॑वन्ति ।42) भ॒व॒न्ति॒ म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ भवन्ति भवन्ति म॒रुतः॑ ।43) म॒रुतो॒ वै वै म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ वै ।44) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।45) दे॒वानां॒-विँशो॒ विशो॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-विँशः॑ ।46) विशो॑ देववि॒शेन॑ देववि॒शेन॒ विशो॒ विशो॑ देववि॒शेन॑ ।47) दे॒व॒वि॒शे नै॒वैव दे॑ववि॒शेन॑ देववि॒शेनै॒व ।47) दे॒व॒वि॒शेनेति॑ देव - वि॒शेन॑ ।48) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।49) अ॒स्मै॒ म॒नु॒ष्य॒वि॒श-म्म॑नुष्यवि॒श म॑स्मा अस्मै मनुष्यवि॒शम् ।50) म॒नु॒ष्य॒वि॒श मवाव॑ मनुष्यवि॒श-म्म॑नुष्यवि॒श मव॑ ।50) म॒नु॒ष्य॒वि॒शमिति॑ मनुष्य - वि॒शम् ।51) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।52) रु॒न्धे॒ स॒प्त स॒प्त रु॑न्धे रुन्धे स॒प्त ।53) स॒प्त भ॑वन्ति भवन्ति स॒प्त स॒प्त भ॑वन्ति ।54) भ॒व॒न्ति॒ स॒प्तग॑णा-स्स॒प्तग॑णा भवन्ति भवन्ति स॒प्तग॑णाः ।55) स॒प्तग॑णा॒ वै वै स॒प्तग॑णा-स्स॒प्तग॑णा॒ वै ।55) स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त - ग॒णाः॒ ।56) वै म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ वै वै म॒रुतः॑ ।57) म॒रुतो॑ गण॒शो ग॑ण॒शो म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ गण॒शः ।58) ग॒ण॒श ए॒वैव ग॑ण॒शो ग॑ण॒श ए॒व ।58) ग॒ण॒श इति॑ गण - शः ।59) ए॒व विशं॒-विँश॑ मे॒वैव विश᳚म् ।60) विश॒ मवाव॒ विशं॒-विँश॒ मव॑ ।61) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।62) रु॒न्धे॒ ग॒णेन॑ ग॒णेन॑ रुन्धे रुन्धे ग॒णेन॑ ।63) ग॒णेन॑ ग॒ण-ङ्ग॒ण-ङ्ग॒णेन॑ ग॒णेन॑ ग॒णम् ।64) ग॒ण म॑नु॒द्रुत्या॑ नु॒द्रुत्य॑ ग॒ण-ङ्ग॒ण म॑नु॒द्रुत्य॑ ।65) अ॒नु॒द्रुत्य॑ जुहोति जुहो त्यनु॒द्रुत्या॑ नु॒द्रुत्य॑ जुहोति ।65) अ॒नु॒द्रुत्येत्य॑नु - द्रुत्य॑ ।66) जु॒हो॒ति॒ विशं॒-विँश॑-ञ्जुहोति जुहोति॒ विश᳚म् ।67) विश॑ मे॒वैव विशं॒-विँश॑ मे॒व ।68) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।69) अ॒स्मा॒ अनु॑वर्त्मान॒ मनु॑वर्त्मान मस्मा अस्मा॒ अनु॑वर्त्मानम् ।70) अनु॑वर्त्मान-ङ्करोति करो॒ त्यनु॑वर्त्मान॒ मनु॑वर्त्मान-ङ्करोति ।70) अनु॑वर्त्मान॒मित्यनु॑ - व॒र्त्मा॒न॒म् ।71) क॒रो॒तीति॑ करोति ।॥ 36 ॥ (71/82)॥ अ. 7 ॥
1) ē̠va vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠vaiva vai̎śvāna̠ram ।2) vai̠śvā̠na̠ra mavāva̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mava̍ ।3) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।4) ru̠ndhē̠ ya-dya-dru̍ndhē rundhē̠ yat ।5) ya-tpra̍yājānūyā̠jā-npra̍yājānūyā̠jān. ya-dya-tpra̍yājānūyā̠jānn ।6) pra̠yā̠jā̠nū̠yā̠jān ku̠ryā-tku̠ryā-tpra̍yājānūyā̠jā-npra̍yājānūyā̠jān ku̠ryāt ।6) pra̠yā̠jā̠nū̠yā̠jāniti̍ prayāja - a̠nū̠yā̠jān ।7) ku̠ryā-dvika̍sti̠-rvika̍stiḥ ku̠ryā-tku̠ryā-dvika̍stiḥ ।8) vika̍sti̠-ssā sā vika̍sti̠-rvika̍sti̠-ssā ।8) vika̍sti̠riti̠ vi - ka̠sti̠ḥ ।9) sā ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ sā sā ya̠jñasya̍ ।10) ya̠jñasya̍ darvihō̠ma-nda̍rvihō̠maṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ darvihō̠mam ।11) da̠rvi̠hō̠ma-ṅka̍rōti karōti darvihō̠ma-nda̍rvihō̠ma-ṅka̍rōti ।11) da̠rvi̠hō̠mamiti̍ darvi - hō̠mam ।12) ka̠rō̠ti̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ karōti karōti ya̠jñasya̍ ।13) ya̠jñasya̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ prati̍ṣṭhityai ।14) prati̍ṣṭhityai rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai rā̠ṣṭram ।14) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।15) rā̠ṣṭraṃ vai vai rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭraṃ vai ।16) vai vai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō vai vai vai̎śvāna̠raḥ ।17) vai̠śvā̠na̠rō vi-ḍvi-ḍvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō viṭ ।18) viṇ ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ vi-ḍviṇ ma̠ruta̍ḥ ।19) ma̠rutō̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra-mma̠rutō̍ ma̠rutō̍ vaiśvāna̠ram ।20) vai̠śvā̠na̠ragṃ hu̠tvā hu̠tvā vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ragṃ hu̠tvā ।21) hu̠tvā mā̍ru̠tā-nmā̍ru̠tān. hu̠tvā hu̠tvā mā̍ru̠tān ।22) mā̠ru̠tān ju̍hōti juhōti māru̠tā-nmā̍ru̠tān ju̍hōti ।23) ju̠hō̠ti̠ rā̠ṣṭrē rā̠ṣṭrē ju̍hōti juhōti rā̠ṣṭrē ।24) rā̠ṣṭra ē̠vaiva rā̠ṣṭrē rā̠ṣṭra ē̠va ।25) ē̠va viśa̠ṃ viśa̍ mē̠vaiva viśa̎m ।26) viśa̠ manvanu̠ viśa̠ṃ viśa̠ manu̍ ।27) anu̍ baddhnāti baddhnā̠ tyanvanu̍ baddhnāti ।28) ba̠ddhnā̠ tyu̠chchai ru̠chchai-rba̍ddhnāti baddhnā tyu̠chchaiḥ ।29) u̠chchai-rvai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠ra syō̠chchai ru̠chchai-rvai̎śvāna̠rasya̍ ।30) vai̠śvā̠na̠rasyā vai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasyā ।31) ā śrā̍vayati śrāvaya̠tyā śrā̍vayati ।32) śrā̠va̠ya̠ tyu̠pā̠gṃ̠śū̍ pā̠gṃ̠śu śrā̍vayati śrāvaya tyupā̠gṃ̠śu ।33) u̠pā̠gṃ̠śu mā̍ru̠tā-nmā̍ru̠tā nu̍pā̠gṃ̠śū̍ pā̠gṃ̠śu mā̍ru̠tān ।33) u̠pā̠g̠śvityu̍pa - a̠gṃ̠śu ।34) mā̠ru̠tān ju̍hōti juhōti māru̠tā-nmā̍ru̠tān ju̍hōti ।35) ju̠hō̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎j juhōti juhōti̠ tasmā̎t ।36) tasmā̎-drā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra-ntasmā̠-ttasmā̎-drā̠ṣṭram ।37) rā̠ṣṭraṃ viśa̠ṃ viśagṃ̍ rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭraṃ viśa̎m ।38) viśa̠ matyati̠ viśa̠ṃ viśa̠ mati̍ ।39) ati̍ vadati vada̠ tya tyati̍ vadati ।40) va̠da̠ti̠ mā̠ru̠tā mā̍ru̠tā va̍dati vadati māru̠tāḥ ।41) mā̠ru̠tā bha̍vanti bhavanti māru̠tā mā̍ru̠tā bha̍vanti ।42) bha̠va̠nti̠ ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ bhavanti bhavanti ma̠ruta̍ḥ ।43) ma̠rutō̠ vai vai ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ vai ।44) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।45) dē̠vānā̠ṃ viśō̠ viśō̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ viśa̍ḥ ।46) viśō̍ dēvavi̠śēna̍ dēvavi̠śēna̠ viśō̠ viśō̍ dēvavi̠śēna̍ ।47) dē̠va̠vi̠śē nai̠vaiva dē̍vavi̠śēna̍ dēvavi̠śēnai̠va ।47) dē̠va̠vi̠śēnēti̍ dēva - vi̠śēna̍ ।48) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।49) a̠smai̠ ma̠nu̠ṣya̠vi̠śa-mma̍nuṣyavi̠śa ma̍smā asmai manuṣyavi̠śam ।50) ma̠nu̠ṣya̠vi̠śa mavāva̍ manuṣyavi̠śa-mma̍nuṣyavi̠śa mava̍ ।50) ma̠nu̠ṣya̠vi̠śamiti̍ manuṣya - vi̠śam ।51) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।52) ru̠ndhē̠ sa̠pta sa̠pta ru̍ndhē rundhē sa̠pta ।53) sa̠pta bha̍vanti bhavanti sa̠pta sa̠pta bha̍vanti ।54) bha̠va̠nti̠ sa̠ptaga̍ṇā-ssa̠ptaga̍ṇā bhavanti bhavanti sa̠ptaga̍ṇāḥ ।55) sa̠ptaga̍ṇā̠ vai vai sa̠ptaga̍ṇā-ssa̠ptaga̍ṇā̠ vai ।55) sa̠ptaga̍ṇā̠ iti̍ sa̠pta - ga̠ṇā̠ḥ ।56) vai ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ vai vai ma̠ruta̍ḥ ।57) ma̠rutō̍ gaṇa̠śō ga̍ṇa̠śō ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ gaṇa̠śaḥ ।58) ga̠ṇa̠śa ē̠vaiva ga̍ṇa̠śō ga̍ṇa̠śa ē̠va ।58) ga̠ṇa̠śa iti̍ gaṇa - śaḥ ।59) ē̠va viśa̠ṃ viśa̍ mē̠vaiva viśa̎m ।60) viśa̠ mavāva̠ viśa̠ṃ viśa̠ mava̍ ।61) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।62) ru̠ndhē̠ ga̠ṇēna̍ ga̠ṇēna̍ rundhē rundhē ga̠ṇēna̍ ।63) ga̠ṇēna̍ ga̠ṇa-ṅga̠ṇa-ṅga̠ṇēna̍ ga̠ṇēna̍ ga̠ṇam ।64) ga̠ṇa ma̍nu̠drutyā̍ nu̠drutya̍ ga̠ṇa-ṅga̠ṇa ma̍nu̠drutya̍ ।65) a̠nu̠drutya̍ juhōti juhō tyanu̠drutyā̍ nu̠drutya̍ juhōti ।65) a̠nu̠drutyētya̍nu - drutya̍ ।66) ju̠hō̠ti̠ viśa̠ṃ viśa̍-ñjuhōti juhōti̠ viśa̎m ।67) viśa̍ mē̠vaiva viśa̠ṃ viśa̍ mē̠va ।68) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।69) a̠smā̠ anu̍vartmāna̠ manu̍vartmāna masmā asmā̠ anu̍vartmānam ।70) anu̍vartmāna-ṅkarōti karō̠ tyanu̍vartmāna̠ manu̍vartmāna-ṅkarōti ।70) anu̍vartmāna̠mityanu̍ - va̠rtmā̠na̠m ।71) ka̠rō̠tīti̍ karōti ।॥ 36 ॥ (71/82)॥ a. 7 ॥
meaning
The gods are satisfied by this; by this the gods are satisfied — by performing this rite correctly one satisfies all the gods.
word by word
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
यत्YatWhich
कुर्यात्KuryaatMay He do
साSaaShe
विViA prefix indicating division, order etc
करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
इतिItiRefers to something that precedes
प्रतिPratiEvery
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
मरुतोMarutoMarut
मरुतMarutaMarut
मनुManuPrayer, Incantation
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
मतिंMatim(May that Chandika) be inclined (towards destroying the Fear of Evil)
अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
वदVadaSpeaking, a Speaker
भवन्तिBhavantiBecome
देवDevaDivine
मनुष्यManussyaMan, Person
सप्तSaptaSeven
गणःGannah[He indeed becomes a Siddha,] Gana [or Gandharva, truly] · Gana, Attendent
करोKaro[Please] do
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वावVaavaJust, Indeed
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
विषVissaPoison
मतिMatiMind, Devotion, Prayer, Worship
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
गणGannaa Flock, Troop, Multitude, body of Followers or Attendants
सःSahHe
verse 37
1) वसो॒-र्धारा॒-न्धारां॒-वँसो॒-र्वसो॒-र्धारा᳚म् ।2) धारा᳚-ञ्जुहोति जुहोति॒ धारा॒-न्धारा᳚-ञ्जुहोति ।3) जु॒हो॒ति॒ वसो॒-र्वसो᳚-र्जुहोति जुहोति॒ वसोः᳚ ।4) वसो᳚-र्मे मे॒ वसो॒-र्वसो᳚-र्मे ।5) मे॒ धारा॒ धारा॑ मे मे॒ धारा᳚ ।6) धारा॑ ऽस दस॒-द्धारा॒ धारा॑ ऽसत् ।7) अ॒स॒ दिती त्य॑स दस॒ दिति॑ ।8) इति॒ वै वा इतीति॒ वै ।9) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।10) ए॒षा हू॑यते हूयत ए॒षैषा हू॑यते ।11) हू॒य॒ते॒ घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॑ हूयते हूयते घृ॒तस्य॑ ।12) घृ॒तस्य॒ वै वै घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॒ वै ।13) वा ए॑न मेनं॒-वैँ वा ए॑नम् ।14) ए॒न॒ मे॒षै षैन॑ मेन मे॒षा ।15) ए॒षा धारा॒ धारै॒ षैषा धारा᳚ ।16) धारा॒ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒-न्धारा॒ धारा॒ ऽमुष्मिन्न्॑ ।17) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।18) लो॒के पिन्व॑माना॒ पिन्व॑माना लो॒के लो॒के पिन्व॑माना ।19) पिन्व॑मा॒नो पोप॒ पिन्व॑माना॒ पिन्व॑मा॒नोप॑ ।20) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।21) ति॒ष्ठ॒त॒ आज्ये॒ना ज्ये॑न तिष्ठते तिष्ठत॒ आज्ये॑न ।22) आज्ये॑न जुहोति जुहो॒ त्याज्ये॒ना ज्ये॑न जुहोति ।23) जु॒हो॒ति॒ तेज॒ स्तेजो॑ जुहोति जुहोति॒ तेजः॑ ।24) तेजो॒ वै वै तेज॒ स्तेजो॒ वै ।25) वा आज्य॒ माज्यं॒-वैँ वा आज्य᳚म् ।26) आज्य॒-न्तेज॒ स्तेज॒ आज्य॒ माज्य॒-न्तेजः॑ ।27) तेजो॒ वसो॒-र्वसो॒ स्तेज॒ स्तेजो॒ वसोः᳚ ।28) वसो॒-र्धारा॒ धारा॒ वसो॒-र्वसो॒-र्धारा᳚ ।29) धारा॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा॒ धारा॒ धारा॒ तेज॑सा ।30) तेज॑सै॒वैव तेज॑सा॒ तेज॑सै॒व ।31) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।32) अ॒स्मै॒ तेज॒ स्तेजो᳚ ऽस्मा अस्मै॒ तेजः॑ ।33) तेजो ऽवाव॒ तेज॒ स्तेजो ऽव॑ ।34) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।35) रु॒न्धे ऽथो॒ अथो॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽथो᳚ ।36) अथो॒ कामाः॒ कामा॒ अथो॒ अथो॒ कामाः᳚ ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) कामा॒ वै वै कामाः॒ कामा॒ वै ।38) वै वसो॒-र्वसो॒-र्वै वै वसोः᳚ ।39) वसो॒-र्धारा॒ धारा॒ वसो॒-र्वसो॒-र्धारा᳚ ।40) धारा॒ कामा॒न् कामा॒-न्धारा॒ धारा॒ कामान्॑ ।41) कामा॑ ने॒वैव कामा॒न् कामा॑ ने॒व ।42) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।43) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।44) रु॒न्धे॒ यं-यँग्ं रु॑न्धे रुन्धे॒ यम् ।45) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।46) का॒मये॑त प्रा॒णा-न्प्रा॒णान् का॒मये॑त का॒मये॑त प्रा॒णान् ।47) प्रा॒णा न॑स्यास्य प्रा॒णा-न्प्रा॒णा न॑स्य ।47) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।48) अ॒स्या॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मस्या स्या॒न्नाद्य᳚म् ।49) अ॒न्नाद्यं॒-विँ व्य॑न्नाद्य॑ म॒न्नाद्यं॒-विँ ।49) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।50) वि च्छि॑न्द्या-ञ्छिन्द्यां॒-विँ वि च्छि॑न्द्याम् ।॥ 37 ॥ (50/53)
1) vasō̠-rdhārā̠-ndhārā̠ṃ vasō̠-rvasō̠-rdhārā̎m ।2) dhārā̎-ñjuhōti juhōti̠ dhārā̠-ndhārā̎-ñjuhōti ।3) ju̠hō̠ti̠ vasō̠-rvasō̎-rjuhōti juhōti̠ vasō̎ḥ ।4) vasō̎-rmē mē̠ vasō̠-rvasō̎-rmē ।5) mē̠ dhārā̠ dhārā̍ mē mē̠ dhārā̎ ।6) dhārā̍ 'sa dasa̠-ddhārā̠ dhārā̍ 'sat ।7) a̠sa̠ ditī tya̍sa dasa̠ diti̍ ।8) iti̠ vai vā itīti̠ vai ।9) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।10) ē̠ṣā hū̍yatē hūyata ē̠ṣaiṣā hū̍yatē ।11) hū̠ya̠tē̠ ghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̍ hūyatē hūyatē ghṛ̠tasya̍ ।12) ghṛ̠tasya̠ vai vai ghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̠ vai ।13) vā ē̍na mēna̠ṃ vai vā ē̍nam ।14) ē̠na̠ mē̠ṣai ṣaina̍ mēna mē̠ṣā ।15) ē̠ṣā dhārā̠ dhārai̠ ṣaiṣā dhārā̎ ।16) dhārā̠ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̠-ndhārā̠ dhārā̠ 'muṣminn̍ ।17) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।18) lō̠kē pinva̍mānā̠ pinva̍mānā lō̠kē lō̠kē pinva̍mānā ।19) pinva̍mā̠nō pōpa̠ pinva̍mānā̠ pinva̍mā̠nōpa̍ ।20) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।21) ti̠ṣṭha̠ta̠ ājyē̠nā jyē̍na tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ ājyē̍na ।22) ājyē̍na juhōti juhō̠ tyājyē̠nā jyē̍na juhōti ।23) ju̠hō̠ti̠ tēja̠ stējō̍ juhōti juhōti̠ tēja̍ḥ ।24) tējō̠ vai vai tēja̠ stējō̠ vai ।25) vā ājya̠ mājya̠ṃ vai vā ājya̎m ।26) ājya̠-ntēja̠ stēja̠ ājya̠ mājya̠-ntēja̍ḥ ।27) tējō̠ vasō̠-rvasō̠ stēja̠ stējō̠ vasō̎ḥ ।28) vasō̠-rdhārā̠ dhārā̠ vasō̠-rvasō̠-rdhārā̎ ।29) dhārā̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā̠ dhārā̠ dhārā̠ tēja̍sā ।30) tēja̍sai̠vaiva tēja̍sā̠ tēja̍sai̠va ।31) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।32) a̠smai̠ tēja̠ stējō̎ 'smā asmai̠ tēja̍ḥ ।33) tējō 'vāva̠ tēja̠ stējō 'va̍ ।34) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।35) ru̠ndhē 'thō̠ athō̍ rundhē ru̠ndhē 'thō̎ ।36) athō̠ kāmā̠ḥ kāmā̠ athō̠ athō̠ kāmā̎ḥ ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) kāmā̠ vai vai kāmā̠ḥ kāmā̠ vai ।38) vai vasō̠-rvasō̠-rvai vai vasō̎ḥ ।39) vasō̠-rdhārā̠ dhārā̠ vasō̠-rvasō̠-rdhārā̎ ।40) dhārā̠ kāmā̠n kāmā̠-ndhārā̠ dhārā̠ kāmān̍ ।41) kāmā̍ nē̠vaiva kāmā̠n kāmā̍ nē̠va ।42) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।43) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।44) ru̠ndhē̠ yaṃ yagṃ ru̍ndhē rundhē̠ yam ।45) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।46) kā̠mayē̍ta prā̠ṇā-nprā̠ṇān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta prā̠ṇān ।47) prā̠ṇā na̍syāsya prā̠ṇā-nprā̠ṇā na̍sya ।47) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।48) a̠syā̠nnādya̍ ma̠nnādya̍ masyā syā̠nnādya̎m ।49) a̠nnādya̠ṃ vi vya̍nnādya̍ ma̠nnādya̠ṃ vi ।49) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।50) vi chChi̍ndyā-ñChindyā̠ṃ vi vi chChi̍ndyām ।॥ 37 ॥ (50/53)
meaning
He who knows this is born well; born well he who knows — one who knows the inner meaning of the rite is born again into the divine world.
word by word
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
धाराDhaaraaStream or current of Water
इतिItiRefers to something that precedes
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषाEssaaShe
एनम्Enam[Praying to] Him
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
उपUpaNear to
तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]
तेजोTejoEnergy signifying Fire
तेजसाTejasaaतेजसा (Tejasaa):
अवAvaA prefix
कामान्KaamaanDesires · Desires [born in the Mind]
वावVaavaJust, Indeed
प्राणान्Praannaan(That on that moment the) life (of Mahishasura did not get released is exceedingly strange) · Life
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
प्रPraPrefix
विViA prefix indicating division, order etc
वासोVaasoAbiding
धरDharaHolding, Bearing
साSaaShe
षट्SsattSix
दासDaasaServant
एषEssaHe · This
एणEnnaBeautiful Black Deer
एनाम्EnaamHer
तेजTejaFiery Energy
स्मSmaSignifying ever, always · Always
कामKaamaDesire
यंYamWhenever
प्राणPraannaLife, Life force
आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
verse 38
1) छि॒न्द्या॒ मितीति॑ छिन्द्या-ञ्छिन्द्या॒ मिति॑ ।2) इति॑ वि॒ग्राहं॑-विँ॒ग्राह॒ मितीति॑ वि॒ग्राह᳚म् ।3) वि॒ग्राह॒-न्तस्य॒ तस्य॑ वि॒ग्राहं॑-विँ॒ग्राह॒-न्तस्य॑ ।3) वि॒ग्राह॒मिति॑ वि - ग्राह᳚म् ।4) तस्य॑ जुहुयाज् जुहुया॒-त्तस्य॒ तस्य॑ जुहुयात् ।5) जु॒हु॒या॒-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णान् जु॑हुयाज् जुहुया-त्प्रा॒णान् ।6) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।6) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।7) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।8) अ॒स्या॒ न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मस्यास्या॒ न्नाद्य᳚म् ।9) अ॒न्नाद्यं॒-विँ व्य॑न्नाद्य॑ म॒न्नाद्यं॒-विँ ।9) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।10) वि च्छि॑नत्ति छिनत्ति॒-द्वि वि च्छि॑नत्ति ।11) छि॒न॒त्ति॒ यं-यँ-ञ्छि॑नत्ति छिनत्ति॒ यम् ।12) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।13) का॒मये॑त प्रा॒णा-न्प्रा॒णान् का॒मये॑त का॒मये॑त प्रा॒णान् ।14) प्रा॒णा न॑स्यास्य प्रा॒णा-न्प्रा॒णा न॑स्य ।14) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।15) अ॒स्या॒ न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मस्यास्या॒ न्नाद्य᳚म् ।16) अ॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सग्ं स म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सम् ।16) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।17) स-न्त॑नुया-न्तनुया॒ग्ं॒ सग्ं स-न्त॑नुयाम् ।18) त॒नु॒या॒ मितीति॑ तनुया-न्तनुया॒ मिति॑ ।19) इति॒ सन्त॑ता॒ग्ं॒ सन्त॑ता॒ मितीति॒ सन्त॑ताम् ।20) सन्त॑ता॒-न्तस्य॒ तस्य॒ सन्त॑ता॒ग्ं॒ सन्त॑ता॒-न्तस्य॑ ।20) सन्त॑ता॒मिति॒ सं - त॒ता॒म् ।21) तस्य॑ जुहुयाज् जुहुया॒-त्तस्य॒ तस्य॑ जुहुयात् ।22) जु॒हु॒या॒-त्प्रा॒णा-न्प्रा॒णान् जु॑हुयाज् जुहुया-त्प्रा॒णान् ।23) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।23) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।24) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।25) अ॒स्या॒ न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मस्यास्या॒ न्नाद्य᳚म् ।26) अ॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सग्ं स म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ग्ं॒ सम् ।26) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।27) स-न्त॑नोति तनोति॒ सग्ं स-न्त॑नोति ।28) त॒नो॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श तनोति तनोति॒ द्वाद॑श ।29) द्वाद॑श द्वाद॒शानि॑ द्वाद॒शानि॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श द्वाद॒शानि॑ ।30) द्वा॒द॒शानि॑ जुहोति जुहोति द्वाद॒शानि॑ द्वाद॒शानि॑ जुहोति ।31) जु॒हो॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श जुहोति जुहोति॒ द्वाद॑श ।32) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।33) मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ।34) सं॒वँ॒थ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेण॑ संवँथ्स॒रेण॑ संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रेण॑ ।34) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।35) सं॒वँ॒थ्स॒रे णै॒वैव सं॑वँथ्स॒रेण॑ संवँथ्स॒रेणै॒व ।35) सं॒वँ॒थ्स॒रेणेति॑ सं - व॒थ्स॒रेण॑ ।36) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।37) अ॒स्मा॒ अन्न॒ मन्न॑ मस्मा अस्मा॒ अन्न᳚म् ।38) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।39) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।40) रु॒न्धे ऽन्न॒ मन्नग्ं॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽन्न᳚म् ।41) अन्न॑-ञ्च॒ चान्न॒ मन्न॑-ञ्च ।42) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।43) मे ऽक्षु॒ दक्षु॑-न्मे॒ मे ऽक्षु॑त् ।44) अक्षु॑च् च॒ चाक्षु॒ दक्षु॑च् च ।45) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।46) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।47) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।48) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।49) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।50) वा अन्न॒स्या न्न॑स्य॒ वै वा अन्न॑स्य ।॥ 38 ॥ (50/60)
1) Chi̠ndyā̠ mitīti̍ Chindyā-ñChindyā̠ miti̍ ।2) iti̍ vi̠grāha̍ṃ vi̠grāha̠ mitīti̍ vi̠grāha̎m ।3) vi̠grāha̠-ntasya̠ tasya̍ vi̠grāha̍ṃ vi̠grāha̠-ntasya̍ ।3) vi̠grāha̠miti̍ vi - grāha̎m ।4) tasya̍ juhuyāj juhuyā̠-ttasya̠ tasya̍ juhuyāt ।5) ju̠hu̠yā̠-tprā̠ṇā-nprā̠ṇān ju̍huyāj juhuyā-tprā̠ṇān ।6) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।6) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।7) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।8) a̠syā̠ nnādya̍ ma̠nnādya̍ masyāsyā̠ nnādya̎m ।9) a̠nnādya̠ṃ vi vya̍nnādya̍ ma̠nnādya̠ṃ vi ।9) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।10) vi chChi̍natti Chinatti̠-dvi vi chChi̍natti ।11) Chi̠na̠tti̠ yaṃ ya-ñChi̍natti Chinatti̠ yam ।12) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।13) kā̠mayē̍ta prā̠ṇā-nprā̠ṇān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta prā̠ṇān ।14) prā̠ṇā na̍syāsya prā̠ṇā-nprā̠ṇā na̍sya ।14) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।15) a̠syā̠ nnādya̍ ma̠nnādya̍ masyāsyā̠ nnādya̎m ।16) a̠nnādya̠gṃ̠ sagṃ sa ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̠gṃ̠ sam ।16) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।17) sa-nta̍nuyā-ntanuyā̠gṃ̠ sagṃ sa-nta̍nuyām ।18) ta̠nu̠yā̠ mitīti̍ tanuyā-ntanuyā̠ miti̍ ।19) iti̠ santa̍tā̠gṃ̠ santa̍tā̠ mitīti̠ santa̍tām ।20) santa̍tā̠-ntasya̠ tasya̠ santa̍tā̠gṃ̠ santa̍tā̠-ntasya̍ ।20) santa̍tā̠miti̠ saṃ - ta̠tā̠m ।21) tasya̍ juhuyāj juhuyā̠-ttasya̠ tasya̍ juhuyāt ।22) ju̠hu̠yā̠-tprā̠ṇā-nprā̠ṇān ju̍huyāj juhuyā-tprā̠ṇān ।23) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।23) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।24) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।25) a̠syā̠ nnādya̍ ma̠nnādya̍ masyāsyā̠ nnādya̎m ।26) a̠nnādya̠gṃ̠ sagṃ sa ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̠gṃ̠ sam ।26) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।27) sa-nta̍nōti tanōti̠ sagṃ sa-nta̍nōti ।28) ta̠nō̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa tanōti tanōti̠ dvāda̍śa ।29) dvāda̍śa dvāda̠śāni̍ dvāda̠śāni̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa dvāda̠śāni̍ ।30) dvā̠da̠śāni̍ juhōti juhōti dvāda̠śāni̍ dvāda̠śāni̍ juhōti ।31) ju̠hō̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa juhōti juhōti̠ dvāda̍śa ।32) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।33) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।34) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ ।34) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।35) sa̠ṃva̠thsa̠rē ṇai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rēṇai̠va ।35) sa̠ṃva̠thsa̠rēṇēti̍ saṃ - va̠thsa̠rēṇa̍ ।36) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।37) a̠smā̠ anna̠ manna̍ masmā asmā̠ anna̎m ।38) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।39) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।40) ru̠ndhē 'nna̠ mannagṃ̍ rundhē ru̠ndhē 'nna̎m ।41) anna̍-ñcha̠ chānna̠ manna̍-ñcha ।42) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।43) mē 'kṣu̠ dakṣu̍-nmē̠ mē 'kṣu̍t ।44) akṣu̍ch cha̠ chākṣu̠ dakṣu̍ch cha ।45) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।46) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।47) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।48) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।49) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।50) vā anna̠syā nna̍sya̠ vai vā anna̍sya ।॥ 38 ॥ (50/60)
meaning
The cattle are secured by this; by this the cattle are secured — the cattle represent all goods and all goods are won by this rite.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
विViA prefix indicating division, order etc
प्राणाःPraannaahPrana, Life force
प्रPraPrefix
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्याAsyaasignifying of Her
प्राणान्Praannaan(That on that moment the) life (of Mahishasura did not get released is exceedingly strange) · Life
सSaYour
सम्SamTogether with
द्वादशDvaadashaTwelve
अन्नAnnaFood
अवAvaA prefix
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
मMaA particle
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
विग्रहVigrahaHaving a Handsome Form or Shape
ग्रहGrahaPlanet
प्राणPraannaLife, Life force
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अस्यAsyaOf this
आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
यंYamWhenever
साSaaShe
सन्ततSantata(You are an embodiment of) eternal (Loving Affection) · Always, Eternal · Always
सन्ततम्SantatamStretch or Extended along, Woven together, Continuous, Uninterrupted
ततTataExtended, Diffused, Pervaded
मासMaasaMonth
मनManaMind
वनVanaForest
वावVaavaJust, Indeed
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
नम्NamTo Bow, To Salute
चक्षुCakssuthe Eye
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
verse 39
1) अन्न॑स्य रू॒पग्ं रू॒प मन्न॒स्या न्न॑स्य रू॒पम् ।2) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।3) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।4) ए॒वान्न॒ मन्न॑ मे॒वै वान्न᳚म् ।5) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।6) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।7) रु॒न्धे॒ ऽग्नि र॒ग्नी रु॑न्धे रुन्धे॒ ऽग्निः ।8) अ॒ग्निश्च॑ चा॒ग्नि र॒ग्नि श्च॑ ।9) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।10) म॒ आप॒ आपो॑ मे म॒ आपः॑ ।11) आप॑श्च॒ चाप॒ आप॑श्च ।12) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।13) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।14) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।15) आ॒है॒ षैषा ऽऽहा॑ है॒षा ।16) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।17) वा अन्न॒स्या न्न॑स्य॒ वै वा अन्न॑स्य ।18) अन्न॑स्य॒ योनि॒-र्योनि॒ रन्न॒स्या न्न॑स्य॒ योनिः॑ ।19) योनि॒-स्सयो॑नि॒ सयो॑नि॒ योनि॒-र्योनि॒-स्सयो॑नि ।20) सयो᳚ न्ये॒वैव सयो॑नि॒ सयो᳚न्ये॒व ।20) सयो॒नीति॒ स - यो॒नि॒ ।21) ए॒वान्न॒ मन्न॑ मे॒वै वान्न᳚म् ।22) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।23) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।24) रु॒न्धे॒ ऽर्धे॒न्द्राण्य॑ र्धे॒न्द्राणि॑ रुन्धे रुन्धे ऽर्धे॒न्द्राणि॑ ।25) अ॒र्धे॒न्द्राणि॑ जुहोति जुहो त्यर्धे॒न्द्राण्य॑ र्धे॒न्द्राणि॑ जुहोति ।25) अ॒र्धे॒न्द्राणीत्य॑र्ध - इ॒न्द्राणि॑ ।26) जु॒हो॒ति॒ दे॒वता॑ दे॒वता॑ जुहोति जुहोति दे॒वताः᳚ ।27) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।28) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।29) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।30) रु॒न्धे॒ य-द्य-द्रु॑न्धे रुन्धे॒ यत् ।31) य-थ्सर्वे॑षा॒ग्ं॒ सर्वे॑षां॒-यँ-द्य-थ्सर्वे॑षाम् ।32) सर्वे॑षा म॒र्ध म॒र्धग्ं सर्वे॑षा॒ग्ं॒ सर्वे॑षा म॒र्धम् ।33) अ॒र्ध मिन्द्र॒ इन्द्रो॒ ऽर्ध म॒र्ध मिन्द्रः॑ ।34) इन्द्रः॒ प्रति॒ प्रतीन्द्र॒ इन्द्रः॒ प्रति॑ ।35) प्रति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्प्रति॒ प्रति॒ तस्मा᳚त् ।36) तस्मा॒ दिन्द्र॒ इन्द्र॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दिन्द्रः॑ ।37) इन्द्रो॑ दे॒वता॑ना-न्दे॒वता॑ना॒ मिन्द्र॒ इन्द्रो॑ दे॒वता॑नाम् ।38) दे॒वता॑ना-म्भूयिष्ठ॒भाक्त॑मो भूयिष्ठ॒भाक्त॑मो दे॒वता॑ना-न्दे॒वता॑ना-म्भूयिष्ठ॒भाक्त॑मः ।39) भू॒यि॒ष्ठ॒भाक्त॑म॒ इन्द्र॒ मिन्द्र॑-म्भूयिष्ठ॒भाक्त॑मो भूयिष्ठ॒भाक्त॑म॒ इन्द्र᳚म् ।39) भू॒यि॒ष्ठ॒भाक्त॑म॒ इति॑ भूयिष्ठ॒भाक् - त॒मः॒ ।40) इन्द्र॒ मुत्त॑र॒ मुत्त॑र॒ मिन्द्र॒ मिन्द्र॒ मुत्त॑रम् ।41) उत्त॑र माहा॒हो त्त॑र॒ मुत्त॑र माह ।41) उत्त॑र॒मित्युत् - त॒र॒म् ।42) आ॒हे॒न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मा॑हाहेन्द्रि॒यम् ।43) इ॒न्द्रि॒य मे॒वै वेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।44) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।45) अ॒स्मि॒-न्नु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा दस्मि-न्नस्मि-न्नु॒परि॑ष्टात् ।46) उ॒परि॑ष्टा-द्दधाति दधा त्यु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा-द्दधाति ।47) द॒धा॒ति॒ य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ यज्ञायु॒धानि॑ दधाति दधाति यज्ञायु॒धानि॑ ।48) य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ जुहोति जुहोति यज्ञायु॒धानि॑ यज्ञायु॒धानि॑ जुहोति ।48) य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ - आ॒यु॒धानि॑ ।49) जु॒हो॒ति॒ य॒ज्ञो य॒ज्ञो जु॑होति जुहोति य॒ज्ञः ।50) य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै ।॥ 39 ॥ (50/55)
1) anna̍sya rū̠pagṃ rū̠pa manna̠syā nna̍sya rū̠pam ।2) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।3) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।4) ē̠vānna̠ manna̍ mē̠vai vānna̎m ।5) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।6) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।7) ru̠ndhē̠ 'gni ra̠gnī ru̍ndhē rundhē̠ 'gniḥ ।8) a̠gniścha̍ chā̠gni ra̠gni ścha̍ ।9) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।10) ma̠ āpa̠ āpō̍ mē ma̠ āpa̍ḥ ।11) āpa̍ścha̠ chāpa̠ āpa̍ścha ।12) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।13) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।14) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।15) ā̠hai̠ ṣaiṣā ''hā̍ hai̠ṣā ।16) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।17) vā anna̠syā nna̍sya̠ vai vā anna̍sya ।18) anna̍sya̠ yōni̠-ryōni̠ ranna̠syā nna̍sya̠ yōni̍ḥ ।19) yōni̠-ssayō̍ni̠ sayō̍ni̠ yōni̠-ryōni̠-ssayō̍ni ।20) sayō̎ nyē̠vaiva sayō̍ni̠ sayō̎nyē̠va ।20) sayō̠nīti̠ sa - yō̠ni̠ ।21) ē̠vānna̠ manna̍ mē̠vai vānna̎m ।22) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।23) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।24) ru̠ndhē̠ 'rdhē̠ndrāṇya̍ rdhē̠ndrāṇi̍ rundhē rundhē 'rdhē̠ndrāṇi̍ ।25) a̠rdhē̠ndrāṇi̍ juhōti juhō tyardhē̠ndrāṇya̍ rdhē̠ndrāṇi̍ juhōti ।25) a̠rdhē̠ndrāṇītya̍rdha - i̠ndrāṇi̍ ।26) ju̠hō̠ti̠ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ juhōti juhōti dē̠vatā̎ḥ ।27) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।28) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।29) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।30) ru̠ndhē̠ ya-dya-dru̍ndhē rundhē̠ yat ।31) ya-thsarvē̍ṣā̠gṃ̠ sarvē̍ṣā̠ṃ ya-dya-thsarvē̍ṣām ।32) sarvē̍ṣā ma̠rdha ma̠rdhagṃ sarvē̍ṣā̠gṃ̠ sarvē̍ṣā ma̠rdham ।33) a̠rdha mindra̠ indrō̠ 'rdha ma̠rdha mindra̍ḥ ।34) indra̠ḥ prati̠ pratīndra̠ indra̠ḥ prati̍ ।35) prati̠ tasmā̠-ttasmā̠-tprati̠ prati̠ tasmā̎t ।36) tasmā̠ dindra̠ indra̠ stasmā̠-ttasmā̠ dindra̍ḥ ।37) indrō̍ dē̠vatā̍nā-ndē̠vatā̍nā̠ mindra̠ indrō̍ dē̠vatā̍nām ।38) dē̠vatā̍nā-mbhūyiṣṭha̠bhākta̍mō bhūyiṣṭha̠bhākta̍mō dē̠vatā̍nā-ndē̠vatā̍nā-mbhūyiṣṭha̠bhākta̍maḥ ।39) bhū̠yi̠ṣṭha̠bhākta̍ma̠ indra̠ mindra̍-mbhūyiṣṭha̠bhākta̍mō bhūyiṣṭha̠bhākta̍ma̠ indra̎m ।39) bhū̠yi̠ṣṭha̠bhākta̍ma̠ iti̍ bhūyiṣṭha̠bhāk - ta̠ma̠ḥ ।40) indra̠ mutta̍ra̠ mutta̍ra̠ mindra̠ mindra̠ mutta̍ram ।41) utta̍ra māhā̠hō tta̍ra̠ mutta̍ra māha ।41) utta̍ra̠mityut - ta̠ra̠m ।42) ā̠hē̠ndri̠ya mi̍ndri̠ya mā̍hāhēndri̠yam ।43) i̠ndri̠ya mē̠vai vēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।44) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।45) a̠smi̠-nnu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā dasmi-nnasmi-nnu̠pari̍ṣṭāt ।46) u̠pari̍ṣṭā-ddadhāti dadhā tyu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā-ddadhāti ।47) da̠dhā̠ti̠ ya̠jñā̠yu̠dhāni̍ yajñāyu̠dhāni̍ dadhāti dadhāti yajñāyu̠dhāni̍ ।48) ya̠jñā̠yu̠dhāni̍ juhōti juhōti yajñāyu̠dhāni̍ yajñāyu̠dhāni̍ juhōti ।48) ya̠jñā̠yu̠dhānīti̍ yajña - ā̠yu̠dhāni̍ ।49) ju̠hō̠ti̠ ya̠jñō ya̠jñō ju̍hōti juhōti ya̠jñaḥ ।50) ya̠jñō vai vai ya̠jñō ya̠jñō vai ।॥ 39 ॥ (50/55)
meaning
The offspring are secured by this; by this offspring are secured — offspring represent continuity and continuity is won by the sacrifice.
word by word
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
रूपेRuupeForm
अन्नAnnaFood
अवAvaA prefix
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
मMaA particle
आपोAapoAll-Pervading
चापCaapaBow
इतिItiRefers to something that precedes
एषाEssaaShe
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
सSaYour
देवताःDevataahGods
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
वावVaavaJust, Indeed
यत्YatWhich
सर्वेषांSarvessaamAll · In All
अर्धArdhaHalf
इन्द्रोIndroLord Indra · Indra
इन्द्रIndraChief, King
प्रतिPratiEvery
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
तमःTamahDarkness
उत्तरUttaraNorth
इन्द्रियIndriyaSense Organ
यज्ञYajnyaSacrifice
रूपRuupaForm, Appearance
मनManaMind
वनम्VanamForest
वनVanaForest
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
अपःApahWater
हाHaaSignifying killing
एषEssaHe · This
रणRannaBattle
साSaaShe
इन्द्राणीIndraanniiIndrani, the Consort of Indra Deva
देवताDevataaDivinity
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
ताराTaaraaStar
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
दधDadhaGiving
verse 40
1) वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ यज्ञायु॒धानि॒ वै वै य॑ज्ञायु॒धानि॑ ।2) य॒ज्ञा॒यु॒धानि॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँ॑ज्ञायु॒धानि॑ यज्ञायु॒धानि॑ य॒ज्ञम् ।2) य॒ज्ञा॒यु॒धानीति॑ यज्ञ - आ॒यु॒धानि॑ ।3) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।4) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।5) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।6) रु॒न्धे ऽथो॒ अथो॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽथो᳚ ।7) अथो॑ ए॒त दे॒त दथो॒ अथो॑ ए॒तत् ।7) अथो॒ इत्यथो᳚ ।8) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।9) वै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ वै वै य॒ज्ञस्य॑ ।10) य॒ज्ञस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पं-यँ॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ रू॒पम् ।11) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।12) रू॒पेणै॒ वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।13) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।14) य॒ज्ञ मवाव॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मव॑ ।15) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।16) रु॒न्धे॒ ऽव॒भृ॒थो॑ ऽवभृ॒थो रु॑न्धे रुन्धे ऽवभृ॒थः ।17) अ॒व॒भृ॒थ श्च॑ चावभृ॒थो॑ ऽवभृ॒थ श्च॑ ।17) अ॒व॒भृ॒थ इत्य॑व - भृ॒थः ।18) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।19) मे॒ स्व॒गा॒का॒र-स्स्व॑गाका॒रो मे॑ मे स्वगाका॒रः ।20) स्व॒गा॒का॒रश्च॑ च स्वगाका॒र-स्स्व॑गाका॒रश्च॑ ।20) स्व॒गा॒का॒र इति॑ स्वगा - का॒रः ।21) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।22) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।23) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।24) आ॒ह॒ स्व॒गाकृ॑त्यै स्व॒गाकृ॑त्या आहाह स्व॒गाकृ॑त्यै ।25) स्व॒गाकृ॑त्या अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्व॒गाकृ॑त्यै स्व॒गाकृ॑त्या अ॒ग्निः ।25) स्व॒गाकृ॑त्या॒ इति॑ स्व॒गा - कृ॒त्यै॒ ।26) अ॒ग्निश्च॑ चा॒ग्नि र॒ग्निश्च॑ ।27) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।28) मे॒ घ॒र्मो घ॒र्मो मे॑ मे घ॒र्मः ।29) घ॒र्मश्च॑ च घ॒र्मो घ॒र्मश्च॑ ।30) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।31) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।32) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।33) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।34) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।35) वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॒ वै वै ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ ।36) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्य॑ रू॒पग्ं रू॒प-म्ब्र॑ह्मवर्च॒सस्य॑ ब्रह्मवर्च॒सस्य॑ रू॒पम् ।36) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सस्येति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सस्य॑ ।37) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।38) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।39) ए॒व ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒सम् ।40) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मवाव॑ ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मव॑ ।40) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।41) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।42) रु॒न्ध॒ ऋगृग् रु॑न्धे रुन्ध॒ ऋक् ।43) ऋक्च॒ च र्गृक्च॑ ।44) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।45) मे॒ साम॒ साम॑ मे मे॒ साम॑ ।46) साम॑ च च॒ साम॒ साम॑ च ।47) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।48) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।49) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।50) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।॥ 40 ॥ (50/57)
1) vai ya̍jñāyu̠dhāni̍ yajñāyu̠dhāni̠ vai vai ya̍jñāyu̠dhāni̍ ।2) ya̠jñā̠yu̠dhāni̍ ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ ya̍jñāyu̠dhāni̍ yajñāyu̠dhāni̍ ya̠jñam ।2) ya̠jñā̠yu̠dhānīti̍ yajña - ā̠yu̠dhāni̍ ।3) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।4) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।5) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।6) ru̠ndhē 'thō̠ athō̍ rundhē ru̠ndhē 'thō̎ ।7) athō̍ ē̠ta dē̠ta dathō̠ athō̍ ē̠tat ।7) athō̠ ityathō̎ ।8) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।9) vai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ vai vai ya̠jñasya̍ ।10) ya̠jñasya̍ rū̠pagṃ rū̠paṃ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ rū̠pam ।11) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।12) rū̠pēṇai̠ vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।13) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।14) ya̠jña mavāva̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mava̍ ।15) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।16) ru̠ndhē̠ 'va̠bhṛ̠thō̍ 'vabhṛ̠thō ru̍ndhē rundhē 'vabhṛ̠thaḥ ।17) a̠va̠bhṛ̠tha ścha̍ chāvabhṛ̠thō̍ 'vabhṛ̠tha ścha̍ ।17) a̠va̠bhṛ̠tha itya̍va - bhṛ̠thaḥ ।18) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।19) mē̠ sva̠gā̠kā̠ra-ssva̍gākā̠rō mē̍ mē svagākā̠raḥ ।20) sva̠gā̠kā̠raścha̍ cha svagākā̠ra-ssva̍gākā̠raścha̍ ।20) sva̠gā̠kā̠ra iti̍ svagā - kā̠raḥ ।21) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।22) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।23) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।24) ā̠ha̠ sva̠gākṛ̍tyai sva̠gākṛ̍tyā āhāha sva̠gākṛ̍tyai ।25) sva̠gākṛ̍tyā a̠gni ra̠gni-ssva̠gākṛ̍tyai sva̠gākṛ̍tyā a̠gniḥ ।25) sva̠gākṛ̍tyā̠ iti̍ sva̠gā - kṛ̠tyai̠ ।26) a̠gniścha̍ chā̠gni ra̠gniścha̍ ।27) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।28) mē̠ gha̠rmō gha̠rmō mē̍ mē gha̠rmaḥ ।29) gha̠rmaścha̍ cha gha̠rmō gha̠rmaścha̍ ।30) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।31) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।32) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।33) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।34) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।35) vai bra̍hmavarcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̠ vai vai bra̍hmavarcha̠sasya̍ ।36) bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̍ rū̠pagṃ rū̠pa-mbra̍hmavarcha̠sasya̍ brahmavarcha̠sasya̍ rū̠pam ।36) bra̠hma̠va̠rcha̠sasyēti̍ brahma - va̠rcha̠sasya̍ ।37) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।38) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।39) ē̠va bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sam ।40) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mavāva̍ brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mava̍ ।40) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।41) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।42) ru̠ndha̠ ṛgṛg ru̍ndhē rundha̠ ṛk ।43) ṛkcha̠ cha rgṛkcha̍ ।44) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।45) mē̠ sāma̠ sāma̍ mē mē̠ sāma̍ ।46) sāma̍ cha cha̠ sāma̠ sāma̍ cha ।47) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।48) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।49) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।50) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।॥ 40 ॥ (50/57)
meaning
The speech is secured by this; by this speech is secured — speech is the power of the Veda and is protected by correct recitation.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
यज्ञYajnyaSacrifice
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
एतEtaCome Near, Approached
एतत्EtatThis
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
इतिItiRefers to something that precedes
मMaA particle
अग्निAgniFire
कृत्यैKrtyaiTo Her Who is the Creator
घर्मGharmaHeat, Warmth, Perspiration
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
रूपेRuupeForm
ऋक्RkRig Veda hymns
सामSaamaSama Veda
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
रूपRuupaForm, Appearance
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
करKaraa Doer, the Hand
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
अहAhaparticle implying ascertainment
ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
समSamaSame, Equal, Similar, Like
verse 41
1) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।2) वै छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सां॒-वैँ वै छन्द॑साम् ।3) छन्द॑साग्ं रू॒पग्ं रू॒प-ञ्छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑साग्ं रू॒पम् ।4) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।5) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।6) ए॒व छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्ये॒वैव छन्दाग्ं॑सि ।7) छन्दाग्॒ स्यवाव॒ च्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॒स्यव॑ ।8) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।9) रु॒न्धे॒ गर्भा॒ गर्भा॑ रुन्धे रुन्धे॒ गर्भाः᳚ ।10) गर्भा᳚श्च च॒ गर्भा॒ गर्भा᳚श्च ।11) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।12) मे॒ व॒थ्सा व॒थ्सा मे॑ मे व॒थ्साः ।13) व॒थ्साश्च॑ च व॒थ्सा व॒थ्साश्च॑ ।14) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।15) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।16) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।17) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।18) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।19) वै प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-वैँ वै प॑शू॒नाम् ।20) प॒शू॒नाग्ं रू॒पग्ं रू॒प-म्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं रू॒पम् ।21) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।22) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।23) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।24) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।25) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।26) रु॒न्धे॒ कल्पा॒न् कल्पा᳚-न्रुन्धे रुन्धे॒ कल्पान्॑ ।27) कल्पा᳚न् जुहोति जुहोति॒ कल्पा॒न् कल्पा᳚न् जुहोति ।28) जु॒हो॒ त्यक्लृ॑प्त॒स्या क्लृ॑प्तस्य जुहोति जुहो॒ त्यक्लृ॑प्तस्य ।29) अक्लृ॑प्तस्य॒ क्लृप्त्यै॒ क्लृप्त्या॒ अक्लृ॑प्त॒स्या क्लृ॑प्तस्य॒ क्लृप्त्यै᳚ ।30) क्लृप्त्यै॑ युग्मदयु॒जे यु॑ग्मदयु॒जे क्लृप्त्यै॒ क्लृप्त्यै॑ युग्मदयु॒जे ।31) यु॒ग्म॒द॒यु॒जे जु॑होति जुहोति युग्मदयु॒जे यु॑ग्मदयु॒जे जु॑होति ।31) यु॒ग्म॒द॒यु॒जे इति॑ युग्मत् - अ॒यु॒जे ।32) जु॒हो॒ति॒ मि॒थु॒न॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वाय॑ जुहोति जुहोति मिथुन॒त्वाय॑ ।33) मि॒थु॒न॒त्वा यो᳚त्त॒राव॑ती उत्त॒राव॑ती मिथुन॒त्वाय॑ मिथुन॒त्वा यो᳚त्त॒राव॑ती ।33) मि॒थु॒न॒त्वायेति॑ मिथुन - त्वाय॑ ।34) उ॒त्त॒राव॑ती भवतो भवत उत्त॒राव॑ती उत्त॒राव॑ती भवतः ।34) उ॒त्त॒राव॑ती॒ इत्यु॑त्त॒रा - व॒ती॒ ।35) भ॒व॒तो॒ ऽभिक्रा᳚न्त्या अ॒भिक्रा᳚न्त्यै भवतो भवतो॒ ऽभिक्रा᳚न्त्यै ।36) अ॒भिक्रा᳚न्त्या॒ एकैका॒ ऽभिक्रा᳚न्त्या अ॒भिक्रा᳚न्त्या॒ एका᳚ ।36) अ॒भिक्रा᳚न्त्या॒ इत्य॒भि - क्रा॒न्त्यै॒ ।37) एका॑ च॒ चैकैका॑ च ।38) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।39) मे॒ ति॒स्र स्ति॒स्रो मे॑ मे ति॒स्रः ।40) ति॒स्र श्च॑ च ति॒स्र स्ति॒स्र श्च॑ ।41) च॒ मे॒ मे॒ च॒ च॒ मे॒ ।42) म॒ इतीति॑ मे म॒ इति॑ ।43) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।44) आ॒ह॒ दे॒व॒छ॒न्द॒स-न्दे॑वछन्द॒स मा॑हाह देवछन्द॒सम् ।45) दे॒व॒छ॒न्द॒सं-वैँ वै दे॑वछन्द॒स-न्दे॑वछन्द॒सं-वैँ ।45) दे॒व॒छ॒न्द॒समिति॑ देव - छ॒न्द॒सम् ।46) वा एकैका॒ वै वा एका᳚ ।47) एका॑ च॒ चैकैका॑ च ।48) च॒ ति॒स्र स्ति॒स्र श्च॑ च ति॒स्रः ।49) ति॒स्र श्च॑ च ति॒स्र स्ति॒स्र श्च॑ ।50) च॒ म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒स-म्म॑नुष्यछन्द॒स-ञ्च॑ च मनुष्यछन्द॒सम् ।॥ 41 ॥ (50/55)
1) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।2) vai Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā̠ṃ vai vai Chanda̍sām ।3) Chanda̍sāgṃ rū̠pagṃ rū̠pa-ñChanda̍sā̠-ñChanda̍sāgṃ rū̠pam ।4) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।5) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।6) ē̠va Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syē̠vaiva Chandāgṃ̍si ।7) Chandāg̠ syavāva̠ chChandāgṃ̍si̠ Chandāg̠syava̍ ।8) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।9) ru̠ndhē̠ garbhā̠ garbhā̍ rundhē rundhē̠ garbhā̎ḥ ।10) garbhā̎ścha cha̠ garbhā̠ garbhā̎ścha ।11) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।12) mē̠ va̠thsā va̠thsā mē̍ mē va̠thsāḥ ।13) va̠thsāścha̍ cha va̠thsā va̠thsāścha̍ ।14) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।15) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।16) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।17) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।18) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।19) vai pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ vai vai pa̍śū̠nām ।20) pa̠śū̠nāgṃ rū̠pagṃ rū̠pa-mpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ rū̠pam ।21) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।22) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।23) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।24) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।25) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।26) ru̠ndhē̠ kalpā̠n kalpā̎-nrundhē rundhē̠ kalpān̍ ।27) kalpā̎n juhōti juhōti̠ kalpā̠n kalpā̎n juhōti ।28) ju̠hō̠ tyaklṛ̍pta̠syā klṛ̍ptasya juhōti juhō̠ tyaklṛ̍ptasya ।29) aklṛ̍ptasya̠ klṛptyai̠ klṛptyā̠ aklṛ̍pta̠syā klṛ̍ptasya̠ klṛptyai̎ ।30) klṛptyai̍ yugmadayu̠jē yu̍gmadayu̠jē klṛptyai̠ klṛptyai̍ yugmadayu̠jē ।31) yu̠gma̠da̠yu̠jē ju̍hōti juhōti yugmadayu̠jē yu̍gmadayu̠jē ju̍hōti ।31) yu̠gma̠da̠yu̠jē iti̍ yugmat - a̠yu̠jē ।32) ju̠hō̠ti̠ mi̠thu̠na̠tvāya̍ mithuna̠tvāya̍ juhōti juhōti mithuna̠tvāya̍ ।33) mi̠thu̠na̠tvā yō̎tta̠rāva̍tī utta̠rāva̍tī mithuna̠tvāya̍ mithuna̠tvā yō̎tta̠rāva̍tī ।33) mi̠thu̠na̠tvāyēti̍ mithuna - tvāya̍ ।34) u̠tta̠rāva̍tī bhavatō bhavata utta̠rāva̍tī utta̠rāva̍tī bhavataḥ ।34) u̠tta̠rāva̍tī̠ ityu̍tta̠rā - va̠tī̠ ।35) bha̠va̠tō̠ 'bhikrā̎mtyā a̠bhikrā̎mtyai bhavatō bhavatō̠ 'bhikrā̎mtyai ।36) a̠bhikrā̎mtyā̠ ēkaikā̠ 'bhikrā̎mtyā a̠bhikrā̎mtyā̠ ēkā̎ ।36) a̠bhikrā̎mtyā̠ itya̠bhi - krā̠ntyai̠ ।37) ēkā̍ cha̠ chaikaikā̍ cha ।38) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।39) mē̠ ti̠sra sti̠srō mē̍ mē ti̠sraḥ ।40) ti̠sra ścha̍ cha ti̠sra sti̠sra ścha̍ ।41) cha̠ mē̠ mē̠ cha̠ cha̠ mē̠ ।42) ma̠ itīti̍ mē ma̠ iti̍ ।43) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।44) ā̠ha̠ dē̠va̠Cha̠nda̠sa-ndē̍vaChanda̠sa mā̍hāha dēvaChanda̠sam ।45) dē̠va̠Cha̠nda̠saṃ vai vai dē̍vaChanda̠sa-ndē̍vaChanda̠saṃ vai ।45) dē̠va̠Cha̠nda̠samiti̍ dēva - Cha̠nda̠sam ।46) vā ēkaikā̠ vai vā ēkā̎ ।47) ēkā̍ cha̠ chaikaikā̍ cha ।48) cha̠ ti̠sra sti̠sra ścha̍ cha ti̠sraḥ ।49) ti̠sra ścha̍ cha ti̠sra sti̠sra ścha̍ ।50) cha̠ ma̠nu̠ṣya̠Cha̠nda̠sa-mma̍nuṣyaChanda̠sa-ñcha̍ cha manuṣyaChanda̠sam ।॥ 41 ॥ (50/55)
meaning
The vital breath is secured by this; by this the vital breath is secured — by the sacrifice the vital breath is made firm and long life is won.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
रूपेRuupeForm
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me
मMaA particle
इतिItiRefers to something that precedes
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
पशूPashuuCow
नवNavaNew, Fresh, Young
देवDevaDivine
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
रूपRuupaForm, Appearance
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वावVaavaJust, Indeed
गर्भGarbhaWomb
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
युग्मYugmaPair
अयुजAyujaNot connected, Unattached
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
एकEkaOne
अहAhaparticle implying ascertainment
verse 42
1) म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒स-ञ्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो मनुष्यछन्द॒स-म्म॑नुष्यछन्द॒स-ञ्चत॑स्रः ।1) म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒समिति॑ मनुष्य - छ॒न्द॒सम् ।2) चत॑स्र श्च च॒ चत॑स्र॒ श्चत॑स्र श्च ।3) चा॒ष्टा व॒ष्टौ च॑ चा॒ष्टौ ।4) अ॒ष्टौ च॑ चा॒ष्टा व॒ष्टौ च॑ ।5) च॒ दे॒व॒छ॒न्द॒स-न्दे॑वछन्द॒स-ञ्च॑ च देवछन्द॒सम् ।6) दे॒व॒छ॒न्द॒स-ञ्च॑ च देवछन्द॒स-न्दे॑वछन्द॒स-ञ्च॑ ।6) दे॒व॒छ॒न्द॒समिति॑ देव - छ॒न्द॒सम् ।7) चै॒वैव च॑ चै॒व ।8) ए॒व म॑नुष्यछन्द॒स-म्म॑नुष्यछन्द॒स मे॒वैव म॑नुष्यछन्द॒सम् ।9) म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒स-ञ्च॑ च मनुष्यछन्द॒स-म्म॑नुष्यछन्द॒स-ञ्च॑ ।9) म॒नु॒ष्य॒छ॒न्द॒समिति॑ मनुष्य - छ॒न्द॒सम् ।10) चावाव॑ च॒ चाव॑ ।11) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।12) रु॒न्ध॒ आ रु॑न्धे रुन्ध॒ आ ।13) आ त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ स्त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ आ त्रय॑स्त्रिग्ंशतः ।14) त्रय॑स्त्रिग्ंशतो जुहोति जुहोति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ स्त्रय॑स्त्रिग्ंशतो जुहोति ।14) त्रय॑स्त्रिग्ंशत॒ इति॒ त्रयः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒तः॒ ।15) जु॒हो॒ति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंशज् जुहोति जुहोति॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशत् ।16) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै वै त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-द्वै ।16) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒त् ।17) वै दे॒वता॑ दे॒वता॒ वै वै दे॒वताः᳚ ।18) दे॒वता॑ दे॒वताः᳚ ।19) दे॒वता॑ ए॒वैव दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒व ।20) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।21) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।22) रु॒न्ध॒ आ रु॑न्धे रुन्ध॒ आ ।23) आ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतो॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशत॒ आ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतः ।24) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशतो जुहोति जुहो त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशतो॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशतो जुहोति ।24) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत॒ इत्य॒ष्टा - च॒त्वा॒रि॒ग्ं॒श॒तः॒ ।25) जु॒हो॒ त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा जुहोति जुहो त्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा ।26) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती॒ जग॑त्य॒ ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्षरा॒ जग॑ती ।26) अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशदक्ष॒रेत्य॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत् - अ॒क्ष॒रा॒ ।27) जग॑ती॒ जाग॑ता॒ जाग॑ता॒ जग॑ती॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः ।28) जाग॑ताः प॒शवः॑ प॒शवो॒ जाग॑ता॒ जाग॑ताः प॒शवः॑ ।29) प॒शवो॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या प॒शवः॑ प॒शवो॒ जग॑त्या ।30) जग॑त्यै॒वैव जग॑त्या॒ जग॑त्यै॒व ।31) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।32) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।33) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।34) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।35) रु॒न्धे॒ वाजो॒ वाजो॑ रुन्धे रुन्धे॒ वाजः॑ ।36) वाज॑श्च च॒ वाजो॒ वाज॑श्च ।37) च॒ प्र॒स॒वः प्र॑स॒वश्च॑ च प्रस॒वः ।38) प्र॒स॒वश्च॑ च प्रस॒वः प्र॑स॒वश्च॑ ।38) प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वः ।39) चेतीति॑ च॒ चेति॑ ।40) इति॑ द्वाद॒श-न्द्वा॑द॒श मितीति॑ द्वाद॒शम् ।41) द्वा॒द॒श-ञ्जु॑होति जुहोति द्वाद॒श-न्द्वा॑द॒श-ञ्जु॑होति ।42) जु॒हो॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श जुहोति जुहोति॒ द्वाद॑श ।43) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।44) मासा᳚-स्संवँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः ।45) सं॒वँ॒थ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रे सं॑वँथ्स॒रे सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒र-स्सं॑वँथ्स॒रे ।45) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।46) सं॒वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑वँथ्स॒रे सं॑वँथ्स॒र ए॒व ।46) सं॒वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।47) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।48) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।49) ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति ।॥ 42 ॥ (49/59)॥ अ. 8 ॥
1) ma̠nu̠ṣya̠Cha̠nda̠sa-ñchata̍sra̠ śchata̍srō manuṣyaChanda̠sa-mma̍nuṣyaChanda̠sa-ñchata̍sraḥ ।1) ma̠nu̠ṣya̠Cha̠nda̠samiti̍ manuṣya - Cha̠nda̠sam ।2) chata̍sra ścha cha̠ chata̍sra̠ śchata̍sra ścha ।3) chā̠ṣṭā va̠ṣṭau cha̍ chā̠ṣṭau ।4) a̠ṣṭau cha̍ chā̠ṣṭā va̠ṣṭau cha̍ ।5) cha̠ dē̠va̠Cha̠nda̠sa-ndē̍vaChanda̠sa-ñcha̍ cha dēvaChanda̠sam ।6) dē̠va̠Cha̠nda̠sa-ñcha̍ cha dēvaChanda̠sa-ndē̍vaChanda̠sa-ñcha̍ ।6) dē̠va̠Cha̠nda̠samiti̍ dēva - Cha̠nda̠sam ।7) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।8) ē̠va ma̍nuṣyaChanda̠sa-mma̍nuṣyaChanda̠sa mē̠vaiva ma̍nuṣyaChanda̠sam ।9) ma̠nu̠ṣya̠Cha̠nda̠sa-ñcha̍ cha manuṣyaChanda̠sa-mma̍nuṣyaChanda̠sa-ñcha̍ ।9) ma̠nu̠ṣya̠Cha̠nda̠samiti̍ manuṣya - Cha̠nda̠sam ।10) chāvāva̍ cha̠ chāva̍ ।11) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।12) ru̠ndha̠ ā ru̍ndhē rundha̠ ā ।13) ā traya̍strigṃśata̠ straya̍strigṃśata̠ ā traya̍strigṃśataḥ ।14) traya̍strigṃśatō juhōti juhōti̠ traya̍strigṃśata̠ straya̍strigṃśatō juhōti ।14) traya̍strigṃśata̠ iti̠ traya̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠ta̠ḥ ।15) ju̠hō̠ti̠ traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśaj juhōti juhōti̠ traya̍strigṃśat ।16) traya̍strigṃśa̠-dvai vai traya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa̠-dvai ।16) traya̍strigṃśa̠diti̠ traya̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠t ।17) vai dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ vai vai dē̠vatā̎ḥ ।18) dē̠vatā̍ dē̠vatā̎ḥ ।19) dē̠vatā̍ ē̠vaiva dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠va ।20) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।21) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।22) ru̠ndha̠ ā ru̍ndhē rundha̠ ā ।23) ā 'ṣṭācha̍tvārigṃśatō̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśata̠ ā 'ṣṭācha̍tvārigṃśataḥ ।24) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśatō juhōti juhō tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśatō̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśatō juhōti ।24) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśata̠ itya̠ṣṭā - cha̠tvā̠ri̠gṃ̠śa̠ta̠ḥ ।25) ju̠hō̠ tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā juhōti juhō tya̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā ।26) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tya̠ ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣarā̠ jaga̍tī ।26) a̠ṣṭācha̍tvārigṃśadakṣa̠rētya̠ṣṭācha̍tvārigṃśat - a̠kṣa̠rā̠ ।27) jaga̍tī̠ jāga̍tā̠ jāga̍tā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ jāga̍tāḥ ।28) jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jāga̍tā̠ jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ ।29) pa̠śavō̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jaga̍tyā ।30) jaga̍tyai̠vaiva jaga̍tyā̠ jaga̍tyai̠va ।31) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।32) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।33) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।34) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।35) ru̠ndhē̠ vājō̠ vājō̍ rundhē rundhē̠ vāja̍ḥ ।36) vāja̍ścha cha̠ vājō̠ vāja̍ścha ।37) cha̠ pra̠sa̠vaḥ pra̍sa̠vaścha̍ cha prasa̠vaḥ ।38) pra̠sa̠vaścha̍ cha prasa̠vaḥ pra̍sa̠vaścha̍ ।38) pra̠sa̠va iti̍ pra - sa̠vaḥ ।39) chētīti̍ cha̠ chēti̍ ।40) iti̍ dvāda̠śa-ndvā̍da̠śa mitīti̍ dvāda̠śam ।41) dvā̠da̠śa-ñju̍hōti juhōti dvāda̠śa-ndvā̍da̠śa-ñju̍hōti ।42) ju̠hō̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa juhōti juhōti̠ dvāda̍śa ।43) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।44) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।45) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rē ।45) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।46) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।47) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।48) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।49) ti̠ṣṭha̠tīti̍ tiṣṭhati ।॥ 42 ॥ (49/59)॥ a. 8 ॥
meaning
The heavenly world is won by this; by this the heavenly world is won — the heavenly world is the goal of all sacrifice.
word by word
मनुष्यManussyaMan, Person
चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
अष्टौAssttauEight
देवDevaDivine
चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
इतिItiRefers to something that precedes
त्रयTrayaThree
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
देवताःDevataahGods
वावVaavaJust, Indeed
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
पशूPashuuCow
नवNavaNew, Fresh, Young
वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
प्रPraPrefix
द्वादशDvaadashaTwelve
सSaYour
प्रतिPratiEvery
तिष्ठतिTisstthatiAbides
अANot
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
देवताDevataaDivinity
जगतिJagati(Under Your Refuge, all the Auspicious Fruits manifest in this) World
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
जगतJagataWorld, Universe
मासMaasaMonth
सम्SamTogether with
verse 43
1) अ॒ग्नि-र्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्दे॒वेभ्यः॑ ।2) दे॒वेभ्यो ऽपाप॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो ऽप॑ ।3) अपा᳚क्राम दक्राम॒ दपापा᳚ क्रामत् ।4) अ॒क्रा॒म॒-द्भा॒ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑ मक्राम दक्राम-द्भाग॒धेय᳚म् ।5) भा॒ग॒धेय॑ मि॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑नो भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑ मि॒च्छमा॑नः ।5) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।6) इ॒च्छमा॑न॒ स्त-न्त मि॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑न॒ स्तम् ।7) त-न्दे॒वा दे॒वा स्त-न्त-न्दे॒वाः ।8) दे॒वा अ॑ब्रुव-न्नब्रुव-न्दे॒वा दे॒वा अ॑ब्रुवन्न् ।9) अ॒ब्रु॒व॒-न्नुपोपा᳚ ब्रुव-न्नब्रुव॒-न्नुप॑ ।10) उप॑ नो न॒ उपोप॑ नः ।11) न॒ आ नो॑ न॒ आ ।12) आ व॑र्तस्व वर्त॒स्वा व॑र्तस्व ।13) व॒र्त॒स्व॒ ह॒व्यग्ं ह॒व्यं-वँ॑र्तस्व वर्तस्व ह॒व्यम् ।14) ह॒व्य-न्नो॑ नो ह॒व्यग्ं ह॒व्य-न्नः॑ ।15) नो॒ व॒ह॒ व॒ह॒ नो॒ नो॒ व॒ह॒ ।16) व॒हे तीति॑ वह व॒हेति॑ ।17) इति॒ स स इतीति॒ सः ।18) सो᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-थ्स सो᳚ ऽब्रवीत् ।19) अ॒ब्र॒वी॒-द्वरं॒-वँर॑ मब्रवी दब्रवी॒-द्वर᳚म् ।20) वरं॑-वृँणै वृणै॒ वरं॒-वँरं॑-वृँणै ।21) वृ॒णै॒ मह्य॒-म्मह्यं॑-वृँणै वृणै॒ मह्य᳚म् ।22) मह्य॑ मे॒वैव मह्य॒-म्मह्य॑ मे॒व ।23) ए॒व वा॑जप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीय॑ मे॒वैव वा॑जप्रस॒वीय᳚म् ।24) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑-ञ्जुहवन् जुहवन्. वाजप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीय॑-ञ्जुहवन्न् ।24) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज - प्र॒स॒वीय᳚म् ।25) जु॒ह॒व॒-न्नितीति॑ जुहवन् जुहव॒-न्निति॑ ।26) इति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒ दितीति॒ तस्मा᳚त् ।27) तस्मा॑ द॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ द॒ग्नये᳚ ।28) अ॒ग्नये॑ वाजप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीय॑ म॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ वाजप्रस॒वीय᳚म् ।29) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑-ञ्जुह्वति जुह्वति वाजप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीय॑-ञ्जुह्वति ।29) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज - प्र॒स॒वीय᳚म् ।30) जु॒ह्व॒ति॒ य-द्यज् जु॑ह्वति जुह्वति॒ यत् ।31) य-द्वा॑जप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीयं॒-यँ-द्य-द्वा॑जप्रस॒वीय᳚म् ।32) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॑-ञ्जु॒होति॑ जु॒होति॑ वाजप्रस॒वीयं॑-वाँजप्रस॒वीय॑-ञ्जु॒होति॑ ।32) वा॒ज॒प्र॒स॒वीय॒मिति॑ वाज - प्र॒स॒वीय᳚म् ।33) जु॒हो त्य॒ग्नि म॒ग्नि-ञ्जु॒होति॑ जु॒हो त्य॒ग्निम् ।34) अ॒ग्नि मे॒वै वाग्नि म॒ग्नि मे॒व ।35) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।36) त-द्भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ त-त्त-द्भा॑ग॒धेये॑न ।37) भा॒ग॒धेये॑न॒ सग्ं स-म्भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ सम् ।37) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।38) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।39) अ॒र्ध॒य॒ त्यथो॒ अथो॑ अर्धय त्यर्धय॒ त्यथो᳚ ।40) अथो॑ अभिषे॒को॑ ऽभिषे॒को ऽथो॒ अथो॑ अभिषे॒कः ।40) अथो॒ इत्यथो᳚ ।41) अ॒भि॒षे॒क ए॒वैवा भि॑षे॒को॑ ऽभिषे॒क ए॒व ।41) अ॒भि॒षे॒क इत्य॑भि - से॒कः ।42) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।43) अ॒स्य॒ स सो᳚ ऽस्यास्य॒ सः ।44) स च॑तुर्द॒शभि॑ श्चतुर्द॒शभि॒-स्स स च॑तुर्द॒शभिः॑ ।45) च॒तु॒र्द॒शभि॑-र्जुहोति जुहोति चतुर्द॒शभि॑ श्चतुर्द॒शभि॑-र्जुहोति ।45) च॒तु॒र्द॒शभि॒रिति॑ चतुर्द॒श - भिः॒ ।46) जु॒हो॒ति॒ स॒प्त स॒प्त जु॑होति जुहोति स॒प्त ।47) स॒प्त ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या-स्स॒प्त स॒प्त ग्रा॒म्याः ।48) ग्रा॒म्या ओष॑धय॒ ओष॑धयो ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या ओष॑धयः ।49) ओष॑धय-स्स॒प्त स॒प्तौ ष॑धय॒ ओष॑धय-स्स॒प्त ।50) स॒प्ता र॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्ता र॒ण्याः ।॥ 43 ॥ (50/58)
1) a̠gni-rdē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ 'gni ra̠gni-rdē̠vēbhya̍ḥ ।2) dē̠vēbhyō 'pāpa̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō 'pa̍ ।3) apā̎krāma dakrāma̠ dapāpā̎ krāmat ।4) a̠krā̠ma̠-dbhā̠ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍ makrāma dakrāma-dbhāga̠dhēya̎m ।5) bhā̠ga̠dhēya̍ mi̠chChamā̍na i̠chChamā̍nō bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍ mi̠chChamā̍naḥ ।5) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।6) i̠chChamā̍na̠ sta-nta mi̠chChamā̍na i̠chChamā̍na̠ stam ।7) ta-ndē̠vā dē̠vā sta-nta-ndē̠vāḥ ।8) dē̠vā a̍bruva-nnabruva-ndē̠vā dē̠vā a̍bruvann ।9) a̠bru̠va̠-nnupōpā̎ bruva-nnabruva̠-nnupa̍ ।10) upa̍ nō na̠ upōpa̍ naḥ ।11) na̠ ā nō̍ na̠ ā ।12) ā va̍rtasva varta̠svā va̍rtasva ।13) va̠rta̠sva̠ ha̠vyagṃ ha̠vyaṃ va̍rtasva vartasva ha̠vyam ।14) ha̠vya-nnō̍ nō ha̠vyagṃ ha̠vya-nna̍ḥ ।15) nō̠ va̠ha̠ va̠ha̠ nō̠ nō̠ va̠ha̠ ।16) va̠hē tīti̍ vaha va̠hēti̍ ।17) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।18) sō̎ 'bravī dabravī̠-thsa sō̎ 'bravīt ।19) a̠bra̠vī̠-dvara̠ṃ vara̍ mabravī dabravī̠-dvara̎m ।20) vara̍ṃ vṛṇai vṛṇai̠ vara̠ṃ vara̍ṃ vṛṇai ।21) vṛ̠ṇai̠ mahya̠-mmahya̍ṃ vṛṇai vṛṇai̠ mahya̎m ।22) mahya̍ mē̠vaiva mahya̠-mmahya̍ mē̠va ।23) ē̠va vā̍japrasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̍ mē̠vaiva vā̍japrasa̠vīya̎m ।24) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̍-ñjuhavan juhavan. vājaprasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̍-ñjuhavann ।24) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̠miti̍ vāja - pra̠sa̠vīya̎m ।25) ju̠ha̠va̠-nnitīti̍ juhavan juhava̠-nniti̍ ।26) iti̠ tasmā̠-ttasmā̠ ditīti̠ tasmā̎t ।27) tasmā̍ da̠gnayē̠ 'gnayē̠ tasmā̠-ttasmā̍ da̠gnayē̎ ।28) a̠gnayē̍ vājaprasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̍ ma̠gnayē̠ 'gnayē̍ vājaprasa̠vīya̎m ।29) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̍-ñjuhvati juhvati vājaprasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̍-ñjuhvati ।29) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̠miti̍ vāja - pra̠sa̠vīya̎m ।30) ju̠hva̠ti̠ ya-dyaj ju̍hvati juhvati̠ yat ।31) ya-dvā̍japrasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̠ṃ ya-dya-dvā̍japrasa̠vīya̎m ।32) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̍-ñju̠hōti̍ ju̠hōti̍ vājaprasa̠vīya̍ṃ vājaprasa̠vīya̍-ñju̠hōti̍ ।32) vā̠ja̠pra̠sa̠vīya̠miti̍ vāja - pra̠sa̠vīya̎m ।33) ju̠hō tya̠gni ma̠gni-ñju̠hōti̍ ju̠hō tya̠gnim ।34) a̠gni mē̠vai vāgni ma̠gni mē̠va ।35) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।36) ta-dbhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ ta-tta-dbhā̍ga̠dhēyē̍na ।37) bhā̠ga̠dhēyē̍na̠ sagṃ sa-mbhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ sam ।37) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।38) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।39) a̠rdha̠ya̠ tyathō̠ athō̍ ardhaya tyardhaya̠ tyathō̎ ।40) athō̍ abhiṣē̠kō̍ 'bhiṣē̠kō 'thō̠ athō̍ abhiṣē̠kaḥ ।40) athō̠ ityathō̎ ।41) a̠bhi̠ṣē̠ka ē̠vaivā bhi̍ṣē̠kō̍ 'bhiṣē̠ka ē̠va ।41) a̠bhi̠ṣē̠ka itya̍bhi - sē̠kaḥ ।42) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।43) a̠sya̠ sa sō̎ 'syāsya̠ saḥ ।44) sa cha̍turda̠śabhi̍ śchaturda̠śabhi̠-ssa sa cha̍turda̠śabhi̍ḥ ।45) cha̠tu̠rda̠śabhi̍-rjuhōti juhōti chaturda̠śabhi̍ śchaturda̠śabhi̍-rjuhōti ।45) cha̠tu̠rda̠śabhi̠riti̍ chaturda̠śa - bhi̠ḥ ।46) ju̠hō̠ti̠ sa̠pta sa̠pta ju̍hōti juhōti sa̠pta ।47) sa̠pta grā̠myā grā̠myā-ssa̠pta sa̠pta grā̠myāḥ ।48) grā̠myā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō grā̠myā grā̠myā ōṣa̍dhayaḥ ।49) ōṣa̍dhaya-ssa̠pta sa̠ptau ṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssa̠pta ।50) sa̠ptā ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptā ra̠ṇyāḥ ।॥ 43 ॥ (50/58)
meaning
This is the teaching of the sixth section; by this teaching one wins all worlds — so the sages of the Vedic tradition declare. [colophon]
word by word
भागBhaagaPart
देवाDevaaDeva, God · Deva
उपUpaNear to
नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
वहVahaCarrying, Bearing
इतिItiRefers to something that precedes
सSaYour
मह्यम्MahyamTo me
मह्यMahyaHighly Honoured
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
यत्YatWhich
अग्निAgniFire
तत्TatThat
सम्SamTogether with
वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down
अस्यAsyaOf this
चतुर्दशCaturdashaFourteenth
सप्तSaptaSeven
ओषधयःOssadhayahHerbs, Plants
पापPaapaSin
पाPaaGuarding, Protecting
क्रमात्Kramaat(The Glory of the Twelve Principal Forests) is narrated in the following order
देवDevaDivine
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
अANot
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
साSaaShe
सःSahHe
वरVaraBoon, Excellent
वरंVaramBoon, Gift, Valuable, Precious, Most Excellent · Boon, Gift · Boon, Excellent
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अर्धArdhaHalf
भीBhiiTo Fear
verse 44
1) आ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षा मु॒भयी॑षा मार॒ण्या आ॑र॒ण्या उ॒भयी॑षाम् ।2) उ॒भयी॑षा॒ मव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भयी॑षा मु॒भयी॑षा॒ मव॑रुद्ध्यै ।3) अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य ।3) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।4) अन्न॑स्यान्नस्य जुहोति जुहो॒ त्यन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्नस्य जुहोति ।4) अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य - अ॒न्न॒स्य॒ ।5) जु॒हो॒ त्यन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्नस्य जुहोति जुहो॒ त्यन्न॑स्यान्नस्य ।6) अन्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्यै ।6) अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य - अ॒न्न॒स्य॒ ।7) अव॑रुद्ध्या॒ औदु॑म्बरे॒ णौदु॑म्बरे॒णा व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ औदु॑म्बरेण ।7) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।8) औदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ स्रु॒वे णौदु॑म्बरे॒ णौदु॑म्बरेण स्रु॒वेण॑ ।9) स्रु॒वेण॑ जुहोति जुहोति स्रु॒वेण॑ स्रु॒वेण॑ जुहोति ।10) जु॒हो॒ त्यूर्गूर्ग् जु॑होति जुहो॒ त्यूर्क् ।11) ऊर्ग् वै वा ऊर्गूर्ग् वै ।12) वा उ॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बरो॒ वै वा उ॑दु॒म्बरः॑ ।13) उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्गूर्गु॑ दु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॒ ऊर्क् ।14) ऊर्गन्न॒ मन्न॒ मूर्गू-र्गन्न᳚म् ।15) अन्न॑ मू॒र्जोर्जा ऽन्न॒ मन्न॑ मू॒र्जा ।16) ऊ॒र्जैवै वोर्जो-र्जैव ।17) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।18) अ॒स्मा॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मस्मा अस्मा॒ ऊर्ज᳚म् ।19) ऊर्ज॒ मन्न॒ मन्न॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मन्न᳚म् ।20) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।21) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।22) रु॒न्धे॒ ऽग्नि र॒ग्नी रु॑न्धे रुन्धे॒ ऽग्निः ।23) अ॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै ।24) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।25) दे॒वाना॑ म॒भिषि॑क्तो॒ ऽभिषि॑क्तो दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ म॒भिषि॑क्तः ।26) अ॒भिषि॑क्तो ऽग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि द॒भिषि॑क्तो॒ ऽभिषि॑क्तो ऽग्नि॒चित् ।26) अ॒भिषि॑क्त॒ इत्य॒भि - सि॒क्तः॒ ।27) अ॒ग्नि॒चि-न्म॑नु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा मग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् ।27) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।28) म॒नु॒ष्या॑णा॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मनु॒ष्या॑णा-म्मनु॒ष्या॑णा॒-न्तस्मा᳚त् ।29) तस्मा॑ दग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दग्नि॒चित् ।30) अ॒ग्नि॒चि-द्वर्ष॑ति॒ वर्ष॑ त्यग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-द्वर्ष॑ति ।30) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।31) वर्ष॑ति॒ न न वर्ष॑ति॒ वर्ष॑ति॒ न ।32) न धा॑वे-द्धावे॒-न्न न धा॑वेत् ।33) धा॒वे॒ दव॑रुद्ध॒ मव॑रुद्ध-न्धावे-द्धावे॒ दव॑रुद्धम् ।34) अव॑रुद्ध॒ग्ं॒ हि ह्यव॑रुद्ध॒ मव॑रुद्ध॒ग्ं॒ हि ।34) अव॑रुद्ध॒मित्यव॑ - रु॒द्ध॒म् ।35) ह्य॑स्यास्य॒ हि ह्य॑स्य ।36) अ॒स्यान्न॒ मन्न॑ मस्या॒ स्यान्न᳚म् ।37) अन्न॒ मन्न᳚म् ।38) अन्न॑ मिवे॒वान्न॒ मन्न॑ मिव ।39) इ॒व॒ खलु॒ खल्वि॑वेव॒ खलु॑ ।40) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।41) वै व॒र्॒षं-वँ॒र्॒षं-वैँ वै व॒र्॒षम् ।42) व॒र्॒षं-यँ-द्य-द्व॒र्॒षं-वँ॒र्॒षं-यँत् ।43) य-द्धावे॒-द्धावे॒-द्य-द्य-द्धावे᳚त् ।44) धावे॑ द॒न्नाद्या॑ द॒न्नाद्या॒-द्धावे॒-द्धावे॑ द॒न्नाद्या᳚त् ।45) अ॒न्नाद्या᳚-द्धावे-द्धावे द॒न्नाद्या॑ द॒न्नाद्या᳚-द्धावेत् ।45) अ॒न्नाद्या॒दित्य॑न्न - अद्या᳚त् ।46) धा॒वे॒ दु॒पाव॑र्तेतो॒ पाव॑र्तेत धावे-द्धावे दु॒पाव॑र्तेत ।47) उ॒पाव॑र्तेता॒ न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मु॒पाव॑र्तेतो॒ पाव॑र्ते ता॒न्नाद्य᳚म् ।47) उ॒पाव॑र्ते॒तेत्य॑प - आव॑र्तेत ।48) अ॒न्नाद्य॑ मे॒वै वान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑ मे॒व ।48) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।49) ए॒वाभ्या᳚(1॒) भ्ये॑वै वाभि ।50) अ॒भ्यु॑पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते॒ ऽभ्या᳚(1॒)भ्यु॑ पाव॑र्तते ।॥ 44 ॥ (50/61)
1) ā̠ra̠ṇyā u̠bhayī̍ṣā mu̠bhayī̍ṣā māra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā u̠bhayī̍ṣām ।2) u̠bhayī̍ṣā̠ mava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhayī̍ṣā mu̠bhayī̍ṣā̠ mava̍ruddhyai ।3) ava̍ruddhyā̠ anna̍syānna̠syā nna̍syānna̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ anna̍syānnasya ।3) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।4) anna̍syānnasya juhōti juhō̠ tyanna̍syānna̠syā nna̍syānnasya juhōti ।4) anna̍syānna̠syētyanna̍sya - a̠nna̠sya̠ ।5) ju̠hō̠ tyanna̍syānna̠syā nna̍syānnasya juhōti juhō̠ tyanna̍syānnasya ।6) anna̍syānna̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ anna̍syānna̠syā nna̍syānna̠syā va̍ruddhyai ।6) anna̍syānna̠syētyanna̍sya - a̠nna̠sya̠ ।7) ava̍ruddhyā̠ audu̍mbarē̠ ṇaudu̍mbarē̠ṇā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ audu̍mbarēṇa ।7) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।8) audu̍mbarēṇa sru̠vēṇa̍ sru̠vē ṇaudu̍mbarē̠ ṇaudu̍mbarēṇa sru̠vēṇa̍ ।9) sru̠vēṇa̍ juhōti juhōti sru̠vēṇa̍ sru̠vēṇa̍ juhōti ।10) ju̠hō̠ tyūrgūrg ju̍hōti juhō̠ tyūrk ।11) ūrg vai vā ūrgūrg vai ।12) vā u̍du̠mbara̍ udu̠mbarō̠ vai vā u̍du̠mbara̍ḥ ।13) u̠du̠mbara̠ ūrgūrgu̍ du̠mbara̍ udu̠mbara̠ ūrk ।14) ūrganna̠ manna̠ mūrgū-rganna̎m ।15) anna̍ mū̠rjōrjā 'nna̠ manna̍ mū̠rjā ।16) ū̠rjaivai vōrjō-rjaiva ।17) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।18) a̠smā̠ ūrja̠ mūrja̍ masmā asmā̠ ūrja̎m ।19) ūrja̠ manna̠ manna̠ mūrja̠ mūrja̠ manna̎m ।20) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।21) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।22) ru̠ndhē̠ 'gni ra̠gnī ru̍ndhē rundhē̠ 'gniḥ ।23) a̠gni-rvai vā a̠gni ra̠gni-rvai ।24) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।25) dē̠vānā̍ ma̠bhiṣi̍ktō̠ 'bhiṣi̍ktō dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ ma̠bhiṣi̍ktaḥ ।26) a̠bhiṣi̍ktō 'gni̠chi da̍gni̠chi da̠bhiṣi̍ktō̠ 'bhiṣi̍ktō 'gni̠chit ।26) a̠bhiṣi̍kta̠ itya̠bhi - si̠kta̠ḥ ।27) a̠gni̠chi-nma̍nu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā magni̠chi da̍gni̠chi-nma̍nu̠ṣyā̍ṇām ।27) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।28) ma̠nu̠ṣyā̍ṇā̠-ntasmā̠-ttasmā̎-nmanu̠ṣyā̍ṇā-mmanu̠ṣyā̍ṇā̠-ntasmā̎t ।29) tasmā̍ dagni̠chi da̍gni̠chi-ttasmā̠-ttasmā̍ dagni̠chit ।30) a̠gni̠chi-dvarṣa̍ti̠ varṣa̍ tyagni̠chi da̍gni̠chi-dvarṣa̍ti ।30) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।31) varṣa̍ti̠ na na varṣa̍ti̠ varṣa̍ti̠ na ।32) na dhā̍vē-ddhāvē̠-nna na dhā̍vēt ।33) dhā̠vē̠ dava̍ruddha̠ mava̍ruddha-ndhāvē-ddhāvē̠ dava̍ruddham ।34) ava̍ruddha̠gṃ̠ hi hyava̍ruddha̠ mava̍ruddha̠gṃ̠ hi ।34) ava̍ruddha̠mityava̍ - ru̠ddha̠m ।35) hya̍syāsya̠ hi hya̍sya ।36) a̠syānna̠ manna̍ masyā̠ syānna̎m ।37) anna̠ manna̎m ।38) anna̍ mivē̠vānna̠ manna̍ miva ।39) i̠va̠ khalu̠ khalvi̍vēva̠ khalu̍ ।40) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।41) vai va̠r̠ṣaṃ va̠r̠ṣaṃ vai vai va̠r̠ṣam ।42) va̠r̠ṣaṃ ya-dya-dva̠r̠ṣaṃ va̠r̠ṣaṃ yat ।43) ya-ddhāvē̠-ddhāvē̠-dya-dya-ddhāvē̎t ।44) dhāvē̍ da̠nnādyā̍ da̠nnādyā̠-ddhāvē̠-ddhāvē̍ da̠nnādyā̎t ।45) a̠nnādyā̎-ddhāvē-ddhāvē da̠nnādyā̍ da̠nnādyā̎-ddhāvēt ।45) a̠nnādyā̠ditya̍nna - adyā̎t ।46) dhā̠vē̠ du̠pāva̍rtētō̠ pāva̍rtēta dhāvē-ddhāvē du̠pāva̍rtēta ।47) u̠pāva̍rtētā̠ nnādya̍ ma̠nnādya̍ mu̠pāva̍rtētō̠ pāva̍rtē tā̠nnādya̎m ।47) u̠pāva̍rtē̠tētya̍pa - āva̍rtēta ।48) a̠nnādya̍ mē̠vai vānnādya̍ ma̠nnādya̍ mē̠va ।48) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।49) ē̠vābhyā̎(1̠) bhyē̍vai vābhi ।50) a̠bhyu̍pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē̠ 'bhyā̎(1̠)bhyu̍ pāva̍rtatē ।॥ 44 ॥ (50/61)
meaning
The Jata recitation preserves the connections between the syllables; by knowing these connections one wins all the fruits of the rite.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
अवAvaA prefix
अग्निAgniFire
देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas
चित्CitConsciousness
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
हिHiFor, Because
इवIvaLike
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
अरण्यArannyaForest
मनManaMind
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
वनVanaForest
वावVaavaJust, Indeed
वर्षVarssaRain
धवDhavaHusband, Lord
रूढRuuddhaGrown, Developed, Budded
यत्YatWhich
अद्यAdyaFit to be Eaten
आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
verse 45
1) उ॒पाव॑र्तते॒ नक्तो॒षासा॒ नक्तो॒षा सो॒पाव॑र्तत उ॒पाव॑र्तते॒ नक्तो॒षासा᳚ ।1) उ॒पाव॑र्तत॒ इत्यु॑प - आव॑र्तते ।2) नक्तो॒षासेतीति॒ नक्तो॒षासा॒ नक्तो॒षासेति॑ ।3) इति॑ कृ॒ष्णायै॑ कृ॒ष्णाया॒ इतीति॑ कृ॒ष्णायै᳚ ।4) कृ॒ष्णायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै श्वे॒तव॑थ्सायै कृ॒ष्णायै॑ कृ॒ष्णायै᳚ श्वे॒तव॑थ्सायै ।5) श्वे॒तव॑थ्सायै॒ पय॑सा॒ पय॑सा श्वे॒तव॑थ्सायै श्वे॒तव॑थ्सायै॒ पय॑सा ।5) श्वे॒तव॑थ्साया॒ इति॑ श्वे॒त - व॒थ्सा॒यै॒ ।6) पय॑सा जुहोति जुहोति॒ पय॑सा॒ पय॑सा जुहोति ।7) जु॒हो॒ त्यह्ना ऽह्ना॑ जुहोति जुहो॒ त्यह्ना᳚ ।8) अह्नै॒ वैवाह्ना ऽह्नै॒व ।9) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।10) अ॒स्मै॒ रात्रि॒ग्ं॒ रात्रि॑ मस्मा अस्मै॒ रात्रि᳚म् ।11) रात्रि॒-म्प्र प्र रात्रि॒ग्ं॒ रात्रि॒-म्प्र ।12) प्र दा॑पयति दापयति॒ प्र प्र दा॑पयति ।13) दा॒प॒य॒ति॒ रात्रि॑या॒ रात्रि॑या दापयति दापयति॒ रात्रि॑या ।14) रात्रि॒या ऽह॒ रहा॒ रात्रि॑या॒ रात्रि॒या ऽहः॑ ।15) अह॑ रहोरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे अह॒ रह॑ रहोरा॒त्रे ।16) अ॒हो॒रा॒त्रे ए॒वैवा हो॑रा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे ए॒व ।16) अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे ।17) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।18) अ॒स्मै॒ प्रत्ते॒ प्रत्ते॑ अस्मा अस्मै॒ प्रत्ते᳚ ।19) प्रत्ते॒ काम॒-ङ्काम॒-म्प्रत्ते॒ प्रत्ते॒ काम᳚म् ।19) प्रत्ते॒ इति॒ प्रत्ते᳚ ।20) काम॑ म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒-ङ्काम॒-ङ्काम॑ म॒न्नाद्य᳚म् ।21) अ॒न्नाद्य॑-न्दुहाते दुहाते अ॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-न्दुहाते ।21) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।22) दु॒हा॒ते॒ रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ राष्ट्र॒भृतो॑ दुहाते दुहाते राष्ट्र॒भृतः॑ ।22) दु॒हा॒ते॒ इति॑ दुहाते ।23) रा॒ष्ट्र॒भृतो॑ जुहोति जुहोति राष्ट्र॒भृतो॑ राष्ट्र॒भृतो॑ जुहोति ।23) रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र - भृतः॑ ।24) जु॒हो॒ति॒ रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र-ञ्जु॑होति जुहोति रा॒ष्ट्रम् ।25) रा॒ष्ट्र मे॒वैव रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मे॒व ।26) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।27) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।28) रु॒न्धे॒ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भी रु॑न्धे रुन्धे ष॒ड्भिः ।29) ष॒ड्भि-र्जु॑होति जुहोति ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भि-र्जु॑होति ।29) ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः ।30) जु॒हो॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्जु॑होति जुहोति॒ षट् ।31) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।32) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।33) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष् वृ॒तुष् वृ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।34) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्तुष् वृ॒तु ष्वे॒व ।35) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒ वैव प्रति॑ ।36) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।37) ति॒ष्ठ॒ति॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य तिष्ठति तिष्ठति॒ भुव॑नस्य ।38) भुव॑नस्य पते पते॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य पते ।39) प॒त॒ इतीति॑ पते पत॒ इति॑ ।40) इति॑ रथमु॒खे र॑थमु॒ख इतीति॑ रथमु॒खे ।41) र॒थ॒मु॒खे पञ्च॒ पञ्च॑ रथमु॒खे र॑थमु॒खे पञ्च॑ ।41) र॒थ॒मु॒ख इति॑ रथ - मु॒खे ।42) पञ्चाहु॑ती॒ राहु॑तीः॒ पञ्च॒ पञ्चाहु॑तीः ।43) आहु॑ती-र्जुहोति जुहो॒ त्याहु॑ती॒ राहु॑ती-र्जुहोति ।43) आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ ।44) जु॒हो॒ति॒ वज्रो॒ वज्रो॑ जुहोति जुहोति॒ वज्रः॑ ।45) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।46) वै रथो॒ रथो॒ वै वै रथः॑ ।47) रथो॒ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑ण॒ रथो॒ रथो॒ वज्रे॑ण ।48) वज्रे॑ णै॒वैव वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णै॒व ।49) ए॒व दिशो॒ दिश॑ ए॒वैव दिशः॑ ।50) दिशो॒ ऽभ्य॑भि दिशो॒ दिशो॒ ऽभि ।॥ 45 ॥ (50/60)
1) u̠pāva̍rtatē̠ naktō̠ṣāsā̠ naktō̠ṣā sō̠pāva̍rtata u̠pāva̍rtatē̠ naktō̠ṣāsā̎ ।1) u̠pāva̍rtata̠ ityu̍pa - āva̍rtatē ।2) naktō̠ṣāsētīti̠ naktō̠ṣāsā̠ naktō̠ṣāsēti̍ ।3) iti̍ kṛ̠ṣṇāyai̍ kṛ̠ṣṇāyā̠ itīti̍ kṛ̠ṣṇāyai̎ ।4) kṛ̠ṣṇāyai̎ śvē̠tava̍thsāyai śvē̠tava̍thsāyai kṛ̠ṣṇāyai̍ kṛ̠ṣṇāyai̎ śvē̠tava̍thsāyai ।5) śvē̠tava̍thsāyai̠ paya̍sā̠ paya̍sā śvē̠tava̍thsāyai śvē̠tava̍thsāyai̠ paya̍sā ।5) śvē̠tava̍thsāyā̠ iti̍ śvē̠ta - va̠thsā̠yai̠ ।6) paya̍sā juhōti juhōti̠ paya̍sā̠ paya̍sā juhōti ।7) ju̠hō̠ tyahnā 'hnā̍ juhōti juhō̠ tyahnā̎ ।8) ahnai̠ vaivāhnā 'hnai̠va ।9) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।10) a̠smai̠ rātri̠gṃ̠ rātri̍ masmā asmai̠ rātri̎m ।11) rātri̠-mpra pra rātri̠gṃ̠ rātri̠-mpra ।12) pra dā̍payati dāpayati̠ pra pra dā̍payati ।13) dā̠pa̠ya̠ti̠ rātri̍yā̠ rātri̍yā dāpayati dāpayati̠ rātri̍yā ।14) rātri̠yā 'ha̠ rahā̠ rātri̍yā̠ rātri̠yā 'ha̍ḥ ।15) aha̍ rahōrā̠trē a̍hōrā̠trē aha̠ raha̍ rahōrā̠trē ।16) a̠hō̠rā̠trē ē̠vaivā hō̍rā̠trē a̍hōrā̠trē ē̠va ।16) a̠hō̠rā̠trē itya̍haḥ - rā̠trē ।17) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।18) a̠smai̠ prattē̠ prattē̍ asmā asmai̠ prattē̎ ।19) prattē̠ kāma̠-ṅkāma̠-mprattē̠ prattē̠ kāma̎m ।19) prattē̠ iti̠ prattē̎ ।20) kāma̍ ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̠-ṅkāma̠-ṅkāma̍ ma̠nnādya̎m ।21) a̠nnādya̍-nduhātē duhātē a̠nnādya̍ ma̠nnādya̍-nduhātē ।21) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।22) du̠hā̠tē̠ rā̠ṣṭra̠bhṛtō̍ rāṣṭra̠bhṛtō̍ duhātē duhātē rāṣṭra̠bhṛta̍ḥ ।22) du̠hā̠tē̠ iti̍ duhātē ।23) rā̠ṣṭra̠bhṛtō̍ juhōti juhōti rāṣṭra̠bhṛtō̍ rāṣṭra̠bhṛtō̍ juhōti ।23) rā̠ṣṭra̠bhṛta̠ iti̍ rāṣṭra - bhṛta̍ḥ ।24) ju̠hō̠ti̠ rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra-ñju̍hōti juhōti rā̠ṣṭram ।25) rā̠ṣṭra mē̠vaiva rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra mē̠va ।26) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।27) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।28) ru̠ndhē̠ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhī ru̍ndhē rundhē ṣa̠ḍbhiḥ ।29) ṣa̠ḍbhi-rju̍hōti juhōti ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhi-rju̍hōti ।29) ṣa̠ḍbhiriti̍ ṣaṭ - bhiḥ ।30) ju̠hō̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍju̍hōti juhōti̠ ṣaṭ ।31) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।32) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।33) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣ vṛ̠tuṣ vṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।34) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva rtuṣ vṛ̠tu ṣvē̠va ।35) ē̠va prati̠ pratyē̠ vaiva prati̍ ।36) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।37) ti̠ṣṭha̠ti̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya tiṣṭhati tiṣṭhati̠ bhuva̍nasya ।38) bhuva̍nasya patē patē̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya patē ।39) pa̠ta̠ itīti̍ patē pata̠ iti̍ ।40) iti̍ rathamu̠khē ra̍thamu̠kha itīti̍ rathamu̠khē ।41) ra̠tha̠mu̠khē pañcha̠ pañcha̍ rathamu̠khē ra̍thamu̠khē pañcha̍ ।41) ra̠tha̠mu̠kha iti̍ ratha - mu̠khē ।42) pañchāhu̍tī̠ rāhu̍tī̠ḥ pañcha̠ pañchāhu̍tīḥ ।43) āhu̍tī-rjuhōti juhō̠ tyāhu̍tī̠ rāhu̍tī-rjuhōti ।43) āhu̍tī̠rityā - hu̠tī̠ḥ ।44) ju̠hō̠ti̠ vajrō̠ vajrō̍ juhōti juhōti̠ vajra̍ḥ ।45) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।46) vai rathō̠ rathō̠ vai vai ratha̍ḥ ।47) rathō̠ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇa̠ rathō̠ rathō̠ vajrē̍ṇa ।48) vajrē̍ ṇai̠vaiva vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇai̠va ।49) ē̠va diśō̠ diśa̍ ē̠vaiva diśa̍ḥ ।50) diśō̠ 'bhya̍bhi diśō̠ diśō̠ 'bhi ।॥ 45 ॥ (50/60)
meaning
The fire of knowledge and the fire of ritual are one; by knowing their identity one becomes free from all bonds.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
कृष्णायैKrssnnaayaiTo Her Who is Dark
कृष्णायाKrssnnaayaaOf Krishna Paksha
श्वेतShvetaWhite
रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night
प्रPraPrefix
अहAhaparticle implying ascertainment
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
कामम्KaamamAccording to wish or desire, Willingly
कामKaamaDesire
वावVaavaJust, Indeed
अवAvaA prefix
षट्SsattSix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
ऋतुRtuSeason
प्रतिPratiEvery
तिष्ठतिTisstthatiAbides
भुवनस्यBhuvanasyaWithin [this mighty] Earth
पतPataTo Fall
पञ्चPan.caFive
रथRathaChariot
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
दिशDishaDirection
कृष्णायKrssnnaayaTo Sri Krishna
पायसPaayasaPayasa, A sweet food prepared with rice and milk
हाHaaSignifying killing
अहोरात्रAhoraatraDay and Night
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
रात्रRaatraNight
आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]
भीBhiiTo Fear
पट्टPattttaA Flat or Level surface of anything
मुखMukhaFace
verse 46
1) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।2) ज॒य॒ त्य॒ग्नि॒चित॑ मग्नि॒चित॑-ञ्जयति जय त्यग्नि॒चित᳚म् ।3) अ॒ग्नि॒चितग्ं॑ ह हाग्नि॒चित॑ मग्नि॒चितग्ं॑ ह ।3) अ॒ग्नि॒चित॒मित्य॑ग्नि - चित᳚म् ।4) ह॒ वै वै ह॑ ह॒ वै ।5) वा अ॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒न्॒. वै वा अ॒मुष्मिन्न्॑ ।6) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।7) लो॒के वातो॒ वातो॑ लो॒के लो॒के वातः॑ ।8) वातो॒ ऽभ्य॑भि वातो॒ वातो॒ ऽभि ।9) अ॒भि प॑वते पवते॒ ऽभ्य॑भि प॑वते ।10) प॒व॒ते॒ वा॒त॒ना॒मानि॑ वातना॒मानि॑ पवते पवते वातना॒मानि॑ ।11) वा॒त॒ना॒मानि॑ जुहोति जुहोति वातना॒मानि॑ वातना॒मानि॑ जुहोति ।11) वा॒त॒ना॒मानीति॑ वात - ना॒मानि॑ ।12) जु॒हो॒त्य॒ भ्य॑भि जु॑होति जुहोत्य॒भि ।13) अ॒भ्ये॑वै वाभ्या᳚(1॒) भ्ये॑व ।14) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।15) ए॒न॒ म॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-न्नेन मेन म॒मुष्मिन्न्॑ ।16) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।17) लो॒के वातो॒ वातो॑ लो॒के लो॒के वातः॑ ।18) वातः॑ पवते पवते॒ वातो॒ वातः॑ पवते ।19) प॒व॒ते॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ पवते पवते॒ त्रीणि॑ ।20) त्रीणि॑ जुहोति जुहोति॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ जुहोति ।21) जु॒हो॒ति॒ त्रय॒ स्त्रयो॑ जुहोति जुहोति॒ त्रयः॑ ।22) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।23) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।24) लो॒का ए॒भ्य ए॒भ्यो लो॒का लो॒का ए॒भ्यः ।25) ए॒भ्य ए॒वै वैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।26) ए॒व लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ ए॒वैव लो॒केभ्यः॑ ।27) लो॒केभ्यो॒ वातं॒-वाँत॑म् ँलो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यो॒ वात᳚म् ।28) वात॒ मवाव॒ वातं॒-वाँत॒ मव॑ ।29) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।30) रु॒न्धे॒ स॒मु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो रु॑न्धे रुन्धे समु॒द्रः ।31) स॒मु॒द्रो᳚ ऽस्यसि समु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो॑ ऽसि ।32) अ॒सि॒ नभ॑स्वा॒-न्नभ॑स्वा नस्यसि॒ नभ॑स्वान् ।33) नभ॑स्वा॒ नितीति॒ नभ॑स्वा॒-न्नभ॑स्वा॒ निति॑ ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।36) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।37) वै वात॑स्य॒ वात॑स्य॒ वै वै वात॑स्य ।38) वात॑स्य रू॒पग्ं रू॒पं-वाँत॑स्य॒ वात॑स्य रू॒पम् ।39) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।40) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।41) ए॒व वातं॒-वाँत॑ मे॒वैव वात᳚म् ।42) वात॒ मवाव॒ वातं॒-वाँत॒ मव॑ ।43) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।44) रु॒न्धे॒ ऽञ्ज॒लिना᳚ ऽञ्ज॒लिना॑ रुन्धे रुन्धे ऽञ्ज॒लिना᳚ ।45) अ॒ञ्ज॒लिना॑ जुहोति जुहो त्यञ्ज॒लिना᳚ ऽञ्ज॒लिना॑ जुहोति ।46) जु॒हो॒ति॒ न न जु॑होति जुहोति॒ न ।47) न हि हि न न हि ।48) ह्ये॑तेषा॑ मे॒तेषा॒ग्ं॒ हि ह्ये॑तेषा᳚म् ।49) ए॒तेषा॑ म॒न्यथा॒ ऽन्यथै॒तेषा॑ मे॒तेषा॑ म॒न्यथा᳚ ।50) अ॒न्यथा ऽऽहु॑ती॒ राहु॑ती र॒न्यथा॒ ऽन्यथा ऽऽहु॑तीः ।51) आहु॑ती रव॒कल्प॑ते ऽव॒कल्प॑त॒ आहु॑ती॒ राहु॑ती रव॒कल्प॑ते ।51) आहु॑ति॒रित्या - हु॒तिः॒ ।52) अ॒व॒कल्प॑त॒ इत्य॑व - कल्प॑ते ।॥ 46 ॥ (52/55)॥ अ. 9 ॥
1) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।2) ja̠ya̠ tya̠gni̠chita̍ magni̠chita̍-ñjayati jaya tyagni̠chita̎m ।3) a̠gni̠chitagṃ̍ ha hāgni̠chita̍ magni̠chitagṃ̍ ha ।3) a̠gni̠chita̠mitya̍gni - chita̎m ।4) ha̠ vai vai ha̍ ha̠ vai ।5) vā a̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̠n̠. vai vā a̠muṣminn̍ ।6) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।7) lō̠kē vātō̠ vātō̍ lō̠kē lō̠kē vāta̍ḥ ।8) vātō̠ 'bhya̍bhi vātō̠ vātō̠ 'bhi ।9) a̠bhi pa̍vatē pavatē̠ 'bhya̍bhi pa̍vatē ।10) pa̠va̠tē̠ vā̠ta̠nā̠māni̍ vātanā̠māni̍ pavatē pavatē vātanā̠māni̍ ।11) vā̠ta̠nā̠māni̍ juhōti juhōti vātanā̠māni̍ vātanā̠māni̍ juhōti ।11) vā̠ta̠nā̠mānīti̍ vāta - nā̠māni̍ ।12) ju̠hō̠tya̠ bhya̍bhi ju̍hōti juhōtya̠bhi ।13) a̠bhyē̍vai vābhyā̎(1̠) bhyē̍va ।14) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।15) ē̠na̠ ma̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̍-nnēna mēna ma̠muṣminn̍ ।16) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।17) lō̠kē vātō̠ vātō̍ lō̠kē lō̠kē vāta̍ḥ ।18) vāta̍ḥ pavatē pavatē̠ vātō̠ vāta̍ḥ pavatē ।19) pa̠va̠tē̠ trīṇi̠ trīṇi̍ pavatē pavatē̠ trīṇi̍ ।20) trīṇi̍ juhōti juhōti̠ trīṇi̠ trīṇi̍ juhōti ।21) ju̠hō̠ti̠ traya̠ strayō̍ juhōti juhōti̠ traya̍ḥ ।22) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।23) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।24) lō̠kā ē̠bhya ē̠bhyō lō̠kā lō̠kā ē̠bhyaḥ ।25) ē̠bhya ē̠vai vaibhya ē̠bhya ē̠va ।26) ē̠va lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ē̠vaiva lō̠kēbhya̍ḥ ।27) lō̠kēbhyō̠ vāta̠ṃ vāta̍m ँlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhyō̠ vāta̎m ।28) vāta̠ mavāva̠ vāta̠ṃ vāta̠ mava̍ ।29) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।30) ru̠ndhē̠ sa̠mu̠dra-ssa̍mu̠drō ru̍ndhē rundhē samu̠draḥ ।31) sa̠mu̠drō̎ 'syasi samu̠dra-ssa̍mu̠drō̍ 'si ।32) a̠si̠ nabha̍svā̠-nnabha̍svā nasyasi̠ nabha̍svān ।33) nabha̍svā̠ nitīti̠ nabha̍svā̠-nnabha̍svā̠ niti̍ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।36) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।37) vai vāta̍sya̠ vāta̍sya̠ vai vai vāta̍sya ।38) vāta̍sya rū̠pagṃ rū̠paṃ vāta̍sya̠ vāta̍sya rū̠pam ।39) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।40) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।41) ē̠va vāta̠ṃ vāta̍ mē̠vaiva vāta̎m ।42) vāta̠ mavāva̠ vāta̠ṃ vāta̠ mava̍ ।43) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।44) ru̠ndhē̠ 'ñja̠linā̎ 'ñja̠linā̍ rundhē rundhē 'ñja̠linā̎ ।45) a̠ñja̠linā̍ juhōti juhō tyañja̠linā̎ 'ñja̠linā̍ juhōti ।46) ju̠hō̠ti̠ na na ju̍hōti juhōti̠ na ।47) na hi hi na na hi ।48) hyē̍tēṣā̍ mē̠tēṣā̠gṃ̠ hi hyē̍tēṣā̎m ।49) ē̠tēṣā̍ ma̠nyathā̠ 'nyathai̠tēṣā̍ mē̠tēṣā̍ ma̠nyathā̎ ।50) a̠nyathā ''hu̍tī̠ rāhu̍tī ra̠nyathā̠ 'nyathā ''hu̍tīḥ ।51) āhu̍tī rava̠kalpa̍tē 'va̠kalpa̍ta̠ āhu̍tī̠ rāhu̍tī rava̠kalpa̍tē ।51) āhu̍ti̠rityā - hu̠ti̠ḥ ।52) a̠va̠kalpa̍ta̠ itya̍va - kalpa̍tē ।॥ 46 ॥ (52/55)॥ a. 9 ॥
meaning
These are the sacred formulas as preserved in the Jata recitation style of the Krishna Yajurveda.
word by word
अभिAbhiTowards
जयतिJayati[He becomes] Successful · Glory
जयंJayamVictory
हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
वातVaataWind God
नामानिNaamaaniNames · [These] Names [were indeed uttered by the great-souled Brahma]
त्रयTrayaThree
इमेImeThese
लोकाःLokaahWorlds
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
अवAvaA prefix
समुद्रSamudraSea
असिAsiYou are
एतEtaCome Near, Approached
रूपेRuupeForm
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
हिHiFor, Because
अन्यथाAnyathaaOtherwise, in a different manner
कल्पतेKalpateBecomes fit [to realize Brahman]
अANot
जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
हाHaaSignifying killing
चिताCitaaFuneral, Pile
वटVattaBanyan
भीBhiiTo Fear
एणEnnaBeautiful Black Deer
लोकLokaWorld, Men
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
वावVaavaJust, Indeed
समुद्राःSamudraahSeas
नीतिNiitiSpiritual Precepts
वटस्यVattasyaof Banyan
रूपंRuupamOutward Appearance, Form · Handsome Form, Loveliness, Grace, Beauty · Form
रूपRuupaForm, Appearance
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking
verse 47
1) सु॒व॒र्गाय॒ वै वै सु॑व॒र्गाय॑ सुव॒र्गाय॒ वै ।1) सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ ।2) वै लो॒काय॑ लो॒काय॒ वै वै लो॒काय॑ ।3) लो॒काय॑ देवर॒थो दे॑वर॒थो लो॒काय॑ लो॒काय॑ देवर॒थः ।4) दे॒व॒र॒थो यु॑ज्यते युज्यते देवर॒थो दे॑वर॒थो यु॑ज्यते ।4) दे॒व॒र॒थ इति॑ देव - र॒थः ।5) यु॒ज्य॒ते॒ य॒त्रा॒कू॒ताय॑ यत्राकू॒ताय॑ युज्यते युज्यते यत्राकू॒ताय॑ ।6) य॒त्रा॒कू॒ताय॑ मनुष्यर॒थो म॑नुष्यर॒थो य॑त्राकू॒ताय॑ यत्राकू॒ताय॑ मनुष्यर॒थः ।6) य॒त्रा॒कू॒तायेति॑ यत्र - आ॒कू॒ताय॑ ।7) म॒नु॒ष्य॒र॒थ ए॒ष ए॒ष म॑नुष्यर॒थो म॑नुष्यर॒थ ए॒षः ।7) म॒नु॒ष्य॒र॒थ इति॑ मनुष्य - र॒थः ।8) ए॒ष खलु॒ खल्वे॒ष ए॒ष खलु॑ ।9) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।10) वै दे॑वर॒थो दे॑वर॒थो वै वै दे॑वर॒थः ।11) दे॒व॒र॒थो य-द्य-द्दे॑वर॒थो दे॑वर॒थो यत् ।11) दे॒व॒र॒थ इति॑ देव - र॒थः ।12) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।13) अ॒ग्नि र॒ग्नि म॒ग्नि म॒ग्नि र॒ग्नि र॒ग्निम् ।14) अ॒ग्निं-युँ॑नज्मि युनज्म्य॒ग्नि म॒ग्निं-युँ॑नज्मि ।15) यु॒न॒ज्मि॒ शव॑सा॒ शव॑सा युनज्मि युनज्मि॒ शव॑सा ।16) शव॑सा घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ शव॑सा॒ शव॑सा घृ॒तेन॑ ।17) घृ॒तेने तीति॑ घृ॒तेन॑ घृ॒तेनेति॑ ।18) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।19) आ॒ह॒ यु॒नक्ति॑ यु॒न-क्त्या॑हाह यु॒नक्ति॑ ।20) यु॒नक्त्ये॒ वैव यु॒नक्ति॑ यु॒न-क्त्ये॒व ।21) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।22) ए॒न॒ग्ं॒ स स ए॑न मेन॒ग्ं॒ सः ।23) स ए॑न मेन॒ग्ं॒ स स ए॑नम् ।24) ए॒नं॒-युँ॒क्तो यु॒क्त ए॑न मेनं-युँ॒क्तः ।25) यु॒क्त-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-युँ॒क्तो यु॒क्त-स्सु॑व॒र्गम् ।26) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।26) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।27) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।28) अ॒भि व॑हति वह त्य॒भ्य॑भि व॑हति ।29) व॒ह॒ति॒ य-द्य-द्व॑हति वहति॒ यत् ।30) य-थ्सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भि॒-र्य-द्य-थ्सर्वा॑भिः ।31) सर्वा॑भिः प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒-स्सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भिः प॒ञ्चभिः॑ ।32) प॒ञ्चभि॑-र्यु॒ञ्ज्या-द्यु॒ञ्ज्या-त्प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॑-र्यु॒ञ्ज्यात् ।32) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।33) यु॒ञ्ज्या-द्यु॒क्तो यु॒क्तो यु॒ञ्ज्या-द्यु॒ञ्ज्या-द्यु॒क्तः ।34) यु॒क्तो᳚ ऽस्यास्य यु॒क्तो यु॒क्तो᳚ ऽस्य ।35) अ॒स्या॒ग्नि र॒ग्नि र॑स्या स्या॒ग्निः ।36) अ॒ग्निः प्रच्यु॑तः॒ प्रच्यु॑तो॒ ऽग्नि र॒ग्निः प्रच्यु॑तः ।37) प्रच्यु॑त-स्स्या-थ्स्या॒-त्प्रच्यु॑तः॒ प्रच्यु॑त-स्स्यात् ।37) प्रच्यु॑त॒ इति॒ प्र - च्यु॒तः॒ ।38) स्या॒ दप्र॑तिष्ठिता॒ अप्र॑तिष्ठिता-स्स्या-थ्स्या॒ दप्र॑तिष्ठिताः ।39) अप्र॑तिष्ठिता॒ आहु॑तय॒ आहु॑त॒यो ऽप्र॑तिष्ठिता॒ अप्र॑तिष्ठिता॒ आहु॑तयः ।39) अप्र॑तिष्ठिता॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒ताः॒ ।40) आहु॑तय॒-स्स्यु-स्स्यु राहु॑तय॒ आहु॑तय॒-स्स्युः ।40) आहु॑तय॒ इत्या - हु॒त॒यः॒ ।41) स्यु रप्र॑तिष्ठिता॒ अप्र॑तिष्ठिता॒-स्स्यु-स्स्यु रप्र॑तिष्ठिताः ।42) अप्र॑तिष्ठिता॒-स्स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठिता॒ अप्र॑तिष्ठिता॒-स्स्तोमाः᳚ ।42) अप्र॑तिष्ठिता॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒ताः॒ ।43) स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठिता॒न्य प्र॑तिष्ठितानि॒ स्तोमा॒-स्स्तोमा॒ अप्र॑तिष्ठितानि ।44) अप्र॑तिष्ठिता न्यु॒क्था न्यु॒क्था न्यप्र॑तिष्ठिता॒ न्यप्र॑तिष्ठिता न्यु॒क्थानि॑ ।44) अप्र॑तिष्ठिता॒नीत्यप्र॑ति - स्थि॒ता॒नि॒ ।45) उ॒क्थानि॑ ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभि॑ रु॒क्था न्यु॒क्थानि॑ ति॒सृभिः॑ ।46) ति॒सृभिः॑ प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभिः॑ प्रातस्सव॒ने ।46) ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ - भिः॒ ।47) प्रा॒त॒स्स॒व॒ने᳚(1॒) ऽभ्य॑भि प्रा॑तस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने॑ ऽभि ।47) प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः - स॒व॒ने ।48) अ॒भि मृ॑शति मृश त्य॒भ्य॑भि मृ॑शति ।49) मृ॒श॒ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-न्मृ॑शति मृशति त्रि॒वृत् ।50) त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै ।50) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।॥ 47 ॥ (50/65)
1) su̠va̠rgāya̠ vai vai su̍va̠rgāya̍ suva̠rgāya̠ vai ।1) su̠va̠rgāyēti̍ suvaḥ - gāya̍ ।2) vai lō̠kāya̍ lō̠kāya̠ vai vai lō̠kāya̍ ।3) lō̠kāya̍ dēvara̠thō dē̍vara̠thō lō̠kāya̍ lō̠kāya̍ dēvara̠thaḥ ।4) dē̠va̠ra̠thō yu̍jyatē yujyatē dēvara̠thō dē̍vara̠thō yu̍jyatē ।4) dē̠va̠ra̠tha iti̍ dēva - ra̠thaḥ ।5) yu̠jya̠tē̠ ya̠trā̠kū̠tāya̍ yatrākū̠tāya̍ yujyatē yujyatē yatrākū̠tāya̍ ।6) ya̠trā̠kū̠tāya̍ manuṣyara̠thō ma̍nuṣyara̠thō ya̍trākū̠tāya̍ yatrākū̠tāya̍ manuṣyara̠thaḥ ।6) ya̠trā̠kū̠tāyēti̍ yatra - ā̠kū̠tāya̍ ।7) ma̠nu̠ṣya̠ra̠tha ē̠ṣa ē̠ṣa ma̍nuṣyara̠thō ma̍nuṣyara̠tha ē̠ṣaḥ ।7) ma̠nu̠ṣya̠ra̠tha iti̍ manuṣya - ra̠thaḥ ।8) ē̠ṣa khalu̠ khalvē̠ṣa ē̠ṣa khalu̍ ।9) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।10) vai dē̍vara̠thō dē̍vara̠thō vai vai dē̍vara̠thaḥ ।11) dē̠va̠ra̠thō ya-dya-ddē̍vara̠thō dē̍vara̠thō yat ।11) dē̠va̠ra̠tha iti̍ dēva - ra̠thaḥ ।12) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।13) a̠gni ra̠gni ma̠gni ma̠gni ra̠gni ra̠gnim ।14) a̠gniṃ yu̍najmi yunajmya̠gni ma̠gniṃ yu̍najmi ।15) yu̠na̠jmi̠ śava̍sā̠ śava̍sā yunajmi yunajmi̠ śava̍sā ।16) śava̍sā ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ śava̍sā̠ śava̍sā ghṛ̠tēna̍ ।17) ghṛ̠tēnē tīti̍ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēnēti̍ ।18) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।19) ā̠ha̠ yu̠nakti̍ yu̠na-ktyā̍hāha yu̠nakti̍ ।20) yu̠naktyē̠ vaiva yu̠nakti̍ yu̠na-ktyē̠va ।21) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।22) ē̠na̠gṃ̠ sa sa ē̍na mēna̠gṃ̠ saḥ ।23) sa ē̍na mēna̠gṃ̠ sa sa ē̍nam ।24) ē̠na̠ṃ yu̠ktō yu̠kta ē̍na mēnaṃ yu̠ktaḥ ।25) yu̠kta-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ yu̠ktō yu̠kta-ssu̍va̠rgam ।26) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।26) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।27) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।28) a̠bhi va̍hati vaha tya̠bhya̍bhi va̍hati ।29) va̠ha̠ti̠ ya-dya-dva̍hati vahati̠ yat ।30) ya-thsarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhi̠-rya-dya-thsarvā̍bhiḥ ।31) sarvā̍bhiḥ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠-ssarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhiḥ pa̠ñchabhi̍ḥ ।32) pa̠ñchabhi̍-ryu̠ñjyā-dyu̠ñjyā-tpa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̍-ryu̠ñjyāt ।32) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।33) yu̠ñjyā-dyu̠ktō yu̠ktō yu̠ñjyā-dyu̠ñjyā-dyu̠ktaḥ ।34) yu̠ktō̎ 'syāsya yu̠ktō yu̠ktō̎ 'sya ।35) a̠syā̠gni ra̠gni ra̍syā syā̠gniḥ ।36) a̠gniḥ prachyu̍ta̠ḥ prachyu̍tō̠ 'gni ra̠gniḥ prachyu̍taḥ ।37) prachyu̍ta-ssyā-thsyā̠-tprachyu̍ta̠ḥ prachyu̍ta-ssyāt ।37) prachyu̍ta̠ iti̠ pra - chyu̠ta̠ḥ ।38) syā̠ dapra̍tiṣṭhitā̠ apra̍tiṣṭhitā-ssyā-thsyā̠ dapra̍tiṣṭhitāḥ ।39) apra̍tiṣṭhitā̠ āhu̍taya̠ āhu̍ta̠yō 'pra̍tiṣṭhitā̠ apra̍tiṣṭhitā̠ āhu̍tayaḥ ।39) apra̍tiṣṭhitā̠ ityapra̍ti - sthi̠tā̠ḥ ।40) āhu̍taya̠-ssyu-ssyu rāhu̍taya̠ āhu̍taya̠-ssyuḥ ।40) āhu̍taya̠ ityā - hu̠ta̠ya̠ḥ ।41) syu rapra̍tiṣṭhitā̠ apra̍tiṣṭhitā̠-ssyu-ssyu rapra̍tiṣṭhitāḥ ।42) apra̍tiṣṭhitā̠-sstōmā̠-sstōmā̠ apra̍tiṣṭhitā̠ apra̍tiṣṭhitā̠-sstōmā̎ḥ ।42) apra̍tiṣṭhitā̠ ityapra̍ti - sthi̠tā̠ḥ ।43) stōmā̠ apra̍tiṣṭhitā̠nya pra̍tiṣṭhitāni̠ stōmā̠-sstōmā̠ apra̍tiṣṭhitāni ।44) apra̍tiṣṭhitā nyu̠kthā nyu̠kthā nyapra̍tiṣṭhitā̠ nyapra̍tiṣṭhitā nyu̠kthāni̍ ।44) apra̍tiṣṭhitā̠nītyapra̍ti - sthi̠tā̠ni̠ ।45) u̠kthāni̍ ti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̍ ru̠kthā nyu̠kthāni̍ ti̠sṛbhi̍ḥ ।46) ti̠sṛbhi̍ḥ prātassava̠nē prā̍tassava̠nē ti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̍ḥ prātassava̠nē ।46) ti̠sṛbhi̠riti̍ ti̠sṛ - bhi̠ḥ ।47) prā̠ta̠ssa̠va̠nē̎(1̠) 'bhya̍bhi prā̍tassava̠nē prā̍tassava̠nē̍ 'bhi ।47) prā̠ta̠ssa̠va̠na iti̍ prātaḥ - sa̠va̠nē ।48) a̠bhi mṛ̍śati mṛśa tya̠bhya̍bhi mṛ̍śati ।49) mṛ̠śa̠ti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-nmṛ̍śati mṛśati tri̠vṛt ।50) tri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai ।50) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।॥ 47 ॥ (50/65)
meaning
By the forward and reverse recitation the sacred text is established in the mind and in the cosmos simultaneously.
word by word
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
इतिItiRefers to something that precedes
देवDevaDivine
रथRathaChariot
यत्रYatraHere · Wherein · Where [the whole Universe finally merges]
एषःEssahHe
मनुष्यManussyaMan, Person
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
यत्YatWhich
अग्निAgniFire
सSaYour
एनम्Enam[Praying to] Him
युक्तYuktaYoked, Joined, United
गम्GamTo Go
लोकLokaWorld, Men
अभिAbhiTowards
वहतिVahati(As also the Gentle Breeze) blowing (in this Early Morning) · Blowing
वहVahaCarrying, Bearing
पञ्चPan.caFive
युक्तोYuktoWith [Faith]
प्रPraPrefix
च्युतCyutaFallen
स्थिताSthitaaYou Abide · Abiding as
प्रातःPraatahMorning · In the Early Morning, Dawn · In the Morning · In the Early Morning, At Dawn · Early Morning
त्रिTriThree
वृत्VrtTo take place, Occur
एषEssaHe · This
अहAhaparticle implying ascertainment
साSaaShe
एणEnnaBeautiful Black Deer
सःSahHe
एनाम्EnaamHer
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
भीBhiiTo Fear
रास्यRaasyaPlayful, Playing
प्रतिष्ठिताPratisstthitaa[My Speech] is Established [in Mind]
स्थितSthitaAbiding, Situated in
इत्यItyaTo be gone to or towards
verse 48
1) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।2) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।3) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।4) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।5) अ॒ग्नि स्त-न्त म॒ग्नि र॒ग्नि स्तम् ।6) तं-युँ॑नक्ति युनक्ति॒ त-न्तं-युँ॑नक्ति ।7) यु॒न॒क्ति॒ यथा॒ यथा॑ युनक्ति युनक्ति॒ यथा᳚ ।8) यथा ऽन॒ स्यन॑सि॒ यथा॒ यथा ऽन॑सि ।9) अन॑सि यु॒क्ते यु॒क्ते ऽन॒ स्यन॑सि यु॒क्ते ।10) यु॒क्त आ॑धी॒यत॑ आधी॒यते॑ यु॒क्ते यु॒क्त आ॑धी॒यते᳚ ।11) आ॒धी॒यत॑ ए॒व मे॒व मा॑धी॒यत॑ आधी॒यत॑ ए॒वम् ।11) आ॒धी॒यत॒ इत्या᳚ - धी॒यते᳚ ।12) ए॒व मे॒वै वैव मे॒व मे॒व ।13) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।14) त-त्प्रति॒ प्रति॒ त-त्त-त्प्रति॑ ।15) प्रत्याहु॑तय॒ आहु॑तयः॒ प्रति॒ प्रत्याहु॑तयः ।16) आहु॑तय॒ स्तिष्ठ॑न्ति॒ तिष्ठ॒-न्त्याहु॑तय॒ आहु॑तय॒ स्तिष्ठ॑न्ति ।16) आहु॑तय॒ इत्या - हु॒त॒यः॒ ।17) तिष्ठ॑न्ति॒ प्रति॒ प्रति॒ तिष्ठ॑न्ति॒ तिष्ठ॑न्ति॒ प्रति॑ ।18) प्रति॒ स्तोमा॒-स्स्तोमाः॒ प्रति॒ प्रति॒ स्तोमाः᳚ ।19) स्तोमाः॒ प्रति॒ प्रति॒ स्तोमा॒-स्स्तोमाः॒ प्रति॑ ।20) प्रत्यु॒क्था न्यु॒क्थानि॒ प्रति॒ प्रत्यु॒क्थानि॑ ।21) उ॒क्थानि॑ यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य यज्ञाय॒ज्ञिय॑ स्यो॒क्था न्यु॒क्थानि॑ यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य ।22) य॒ज्ञा॒य॒ज्ञिय॑स्य स्तो॒त्रे स्तो॒त्रे य॑ज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य यज्ञाय॒ज्ञिय॑स्य स्तो॒त्रे ।23) स्तो॒त्रे द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्याग्॑ स्तो॒त्रे स्तो॒त्रे द्वाभ्या᳚म् ।24) द्वाभ्या॑ म॒भ्य॑भि द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॑ म॒भि ।25) अ॒भि मृ॑शति मृश त्य॒भ्य॑भि मृ॑शति ।26) मृ॒श॒ त्ये॒तावा॑ ने॒तावा᳚-न्मृशति मृश त्ये॒तावान्॑ ।27) ए॒तावा॒न्॒. वै वा ए॒तावा॑ ने॒तावा॒न्॒. वै ।28) वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञः ।29) य॒ज्ञो यावा॒न्॒. यावान्॑. य॒ज्ञो य॒ज्ञो यावान्॑ ।30) यावा॑ नग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो यावा॒न्॒. यावा॑ नग्निष्टो॒मः ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒मो भू॒मा भू॒मा ऽग्नि॑ष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो भू॒मा ।31) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।32) भू॒मा तु तु भू॒मा भू॒मा तु ।33) त्वै वै तु त्वै ।34) वा अ॑स्यास्य॒ वै वा अ॑स्य ।35) अ॒स्यातो ऽतो᳚ ऽस्या॒ स्यातः॑ ।36) अत॑ ऊ॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो ऽतो ऽत॑ ऊ॒र्ध्वः ।37) ऊ॒र्ध्वः क्रि॑यते क्रियत ऊ॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वः क्रि॑यते ।38) क्रि॒य॒ते॒ यावा॒न्॒. यावा᳚न् क्रियते क्रियते॒ यावान्॑ ।39) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।40) ए॒व य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञः ।41) य॒ज्ञ स्त-न्तं-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञ स्तम् ।42) त म॑न्त॒तो᳚ ऽन्त॒त स्त-न्त म॑न्त॒तः ।43) अ॒न्त॒तो᳚ ऽन्वारो॑ह त्य॒न्वारो॑ह त्यन्त॒तो᳚ ऽन्त॒तो᳚ ऽन्वारो॑हति ।44) अ॒न्वारो॑हति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॑ म॒न्वारो॑ह त्य॒न्वारो॑हति॒ द्वाभ्या᳚म् ।44) अ॒न्वारो॑ह॒तीत्य॑नु - आरो॑हति ।45) द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।46) प्रति॑ष्ठित्या॒ एक॒यैक॑या॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ एक॑या ।46) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।47) एक॒या ऽप्र॑स्तुत॒ मप्र॑स्तुत॒ मेक॒ यैक॒या ऽप्र॑स्तुतम् ।48) अप्र॑स्तुत॒-म्भव॑ति॒ भव॒त्य प्र॑स्तुत॒ मप्र॑स्तुत॒-म्भव॑ति ।48) अप्र॑स्तुत॒मित्यप्र॑ - स्तु॒त॒म् ।49) भव॒त्य थाथ॒ भव॑ति॒ भव॒ त्यथ॑ ।50) अथा॒ भ्य॑भ्य थाथा॒भि ।॥ 48 ॥ (50/56)
1) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।2) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।3) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।4) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।5) a̠gni sta-nta ma̠gni ra̠gni stam ।6) taṃ yu̍nakti yunakti̠ ta-ntaṃ yu̍nakti ।7) yu̠na̠kti̠ yathā̠ yathā̍ yunakti yunakti̠ yathā̎ ।8) yathā 'na̠ syana̍si̠ yathā̠ yathā 'na̍si ।9) ana̍si yu̠ktē yu̠ktē 'na̠ syana̍si yu̠ktē ।10) yu̠kta ā̍dhī̠yata̍ ādhī̠yatē̍ yu̠ktē yu̠kta ā̍dhī̠yatē̎ ।11) ā̠dhī̠yata̍ ē̠va mē̠va mā̍dhī̠yata̍ ādhī̠yata̍ ē̠vam ।11) ā̠dhī̠yata̠ ityā̎ - dhī̠yatē̎ ।12) ē̠va mē̠vai vaiva mē̠va mē̠va ।13) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।14) ta-tprati̠ prati̠ ta-tta-tprati̍ ।15) pratyāhu̍taya̠ āhu̍taya̠ḥ prati̠ pratyāhu̍tayaḥ ।16) āhu̍taya̠ stiṣṭha̍nti̠ tiṣṭha̠-ntyāhu̍taya̠ āhu̍taya̠ stiṣṭha̍nti ।16) āhu̍taya̠ ityā - hu̠ta̠ya̠ḥ ।17) tiṣṭha̍nti̠ prati̠ prati̠ tiṣṭha̍nti̠ tiṣṭha̍nti̠ prati̍ ।18) prati̠ stōmā̠-sstōmā̠ḥ prati̠ prati̠ stōmā̎ḥ ।19) stōmā̠ḥ prati̠ prati̠ stōmā̠-sstōmā̠ḥ prati̍ ।20) pratyu̠kthā nyu̠kthāni̠ prati̠ pratyu̠kthāni̍ ।21) u̠kthāni̍ yajñāya̠jñiya̍sya yajñāya̠jñiya̍ syō̠kthā nyu̠kthāni̍ yajñāya̠jñiya̍sya ।22) ya̠jñā̠ya̠jñiya̍sya stō̠trē stō̠trē ya̍jñāya̠jñiya̍sya yajñāya̠jñiya̍sya stō̠trē ।23) stō̠trē dvābhyā̠-ndvābhyāg̍ stō̠trē stō̠trē dvābhyā̎m ।24) dvābhyā̍ ma̠bhya̍bhi dvābhyā̠-ndvābhyā̍ ma̠bhi ।25) a̠bhi mṛ̍śati mṛśa tya̠bhya̍bhi mṛ̍śati ।26) mṛ̠śa̠ tyē̠tāvā̍ nē̠tāvā̎-nmṛśati mṛśa tyē̠tāvān̍ ।27) ē̠tāvā̠n̠. vai vā ē̠tāvā̍ nē̠tāvā̠n̠. vai ।28) vai ya̠jñō ya̠jñō vai vai ya̠jñaḥ ।29) ya̠jñō yāvā̠n̠. yāvān̍. ya̠jñō ya̠jñō yāvān̍ ।30) yāvā̍ nagniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō yāvā̠n̠. yāvā̍ nagniṣṭō̠maḥ ।31) a̠gni̠ṣṭō̠mō bhū̠mā bhū̠mā 'gni̍ṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō bhū̠mā ।31) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।32) bhū̠mā tu tu bhū̠mā bhū̠mā tu ।33) tvai vai tu tvai ।34) vā a̍syāsya̠ vai vā a̍sya ।35) a̠syātō 'tō̎ 'syā̠ syāta̍ḥ ।36) ata̍ ū̠rdhva ū̠rdhvō 'tō 'ta̍ ū̠rdhvaḥ ।37) ū̠rdhvaḥ kri̍yatē kriyata ū̠rdhva ū̠rdhvaḥ kri̍yatē ।38) kri̠ya̠tē̠ yāvā̠n̠. yāvā̎n kriyatē kriyatē̠ yāvān̍ ।39) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।40) ē̠va ya̠jñō ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñaḥ ।41) ya̠jña sta-ntaṃ ya̠jñō ya̠jña stam ।42) ta ma̍nta̠tō̎ 'nta̠ta sta-nta ma̍nta̠taḥ ।43) a̠nta̠tō̎ 'nvārō̍ha tya̠nvārō̍ha tyanta̠tō̎ 'nta̠tō̎ 'nvārō̍hati ।44) a̠nvārō̍hati̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̍ ma̠nvārō̍ha tya̠nvārō̍hati̠ dvābhyā̎m ।44) a̠nvārō̍ha̠tītya̍nu - ārō̍hati ।45) dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai ।46) prati̍ṣṭhityā̠ ēka̠yaika̍yā̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ ēka̍yā ।46) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।47) ēka̠yā 'pra̍stuta̠ mapra̍stuta̠ mēka̠ yaika̠yā 'pra̍stutam ।48) apra̍stuta̠-mbhava̍ti̠ bhava̠tya pra̍stuta̠ mapra̍stuta̠-mbhava̍ti ।48) apra̍stuta̠mityapra̍ - stu̠ta̠m ।49) bhava̠tya thātha̠ bhava̍ti̠ bhava̠ tyatha̍ ।50) athā̠ bhya̍bhya thāthā̠bhi ।॥ 48 ॥ (50/56)
meaning
This is the way the ancient rishis preserved the sacred knowledge without distortion across the ages.
word by word
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अग्निAgniFire
यथाYathaaAs
युक्तYuktaYoked, Joined, United
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एवम्EvamThus
तत्TatThat
प्रतिPratiEvery
तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
स्तोत्रेStotre[If this] Stotra [is chanted gently without haste and with meditation, one attains Spiritual Wealth of the highest kind]
अभिAbhiTowards
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
यज्ञYajnyaSacrifice
तुTuBut, Indeed · Indeed · But Indeed · Then · Then, But · But, For emphasis · But, sometimes for emphasis · But · And, But, Indeed · For emphasis · Indeed, for emphasis · But, sometimes for emphasis or gap-filling · But, for gap-filling · Second indeed (for the welfare of this World, the Lord lifted the Earth which had gone to Rasatala) · Now
अस्यAsyaOf this
क्रियतेKriyate(That person truly) performs
तंTamHim · To You · That · Then
इतिItiRefers to something that precedes
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
ताम्TaamHer
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
इत्यItyaTo be gone to or towards
आत्तAattaSeized
उर्ध्वUrdhvaUpwards
तTaThat
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
स्तुताStutaaPraised
अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle
verse 49
1) अ॒भि मृ॑शति मृश त्य॒भ्य॑भि मृ॑शति ।2) मृ॒श॒ त्युपोप॑ मृशति मृश॒ त्युप॑ ।3) उपै॑न मेन॒ मुपो पै॑नम् ।4) ए॒न॒ मुत्त॑र॒ उत्त॑र एन मेन॒ मुत्त॑रः ।5) उत्त॑रो य॒ज्ञो य॒ज्ञ उत्त॑र॒ उत्त॑रो य॒ज्ञः ।5) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ ।6) य॒ज्ञो न॑मति नमति य॒ज्ञो य॒ज्ञो न॑मति ।7) न॒म॒ त्यथो॒ अथो॑ नमति नम॒ त्यथो᳚ ।8) अथो॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्या॒ अथो॒ अथो॒ सन्त॑त्यै ।8) अथो॒ इत्यथो᳚ ।9) सन्त॑त्यै॒ प्र प्र सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्यै॒ प्र ।9) सन्त॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ ।10) प्र वै वै प्र प्र वै ।11) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।12) ए॒षो᳚ ऽस्मा द॒स्मा दे॒ष ए॒षो᳚ ऽस्मात् ।13) अ॒स्मा-ल्लो॒का-ल्लो॒का द॒स्मा द॒स्मा-ल्लो॒कात् ।14) लो॒काच् च्य॑वते च्यवते लो॒का-ल्लो॒काच् च्य॑वते ।15) च्य॒व॒ते॒ यो यश्च्य॑वते च्यवते॒ यः ।16) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।17) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ।18) चि॒नु॒ते न न चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते न ।19) न वै वै न न वै ।20) वा ए॒त स्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।21) ए॒तस्या॑ निष्ट॒के॑ ऽनिष्ट॒क ए॒त स्यै॒तस्या॑ निष्ट॒के ।22) अ॒नि॒ष्ट॒क आहु॑ति॒ राहु॑ति रनिष्ट॒के॑ ऽनिष्ट॒क आहु॑तिः ।23) आहु॑ति॒ रवावा हु॑ति॒ राहु॑ति॒ रव॑ ।23) आहु॑ति॒रित्या - हु॒तिः॒ ।24) अव॑ कल्पते कल्प॒ते ऽवाव॑ कल्पते ।25) क॒ल्प॒ते॒ यां-याँ-ङ्क॑ल्पते कल्पते॒ याम् ।26) यां-वैँ वै यां-यांँ वै ।27) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।28) ए॒षो॑ ऽनिष्ट॒के॑ ऽनिष्ट॒क ए॒ष ए॒षो॑ ऽनिष्ट॒के ।29) अ॒नि॒ष्ट॒क आहु॑ति॒ माहु॑ति मनिष्ट॒के॑ ऽनिष्ट॒क आहु॑तिम् ।30) आहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ जु॒हो त्याहु॑ति॒ माहु॑ति-ञ्जु॒होति॑ ।30) आहु॑ति॒मित्या - हु॒ति॒म् ।31) जु॒होति॒ स्रव॑ति॒ स्रव॑ति जु॒होति॑ जु॒होति॒ स्रव॑ति ।32) स्रव॑ति॒ वै वै स्रव॑ति॒ स्रव॑ति॒ वै ।33) वै सा सा वै वै सा ।34) सा ता-न्ताग्ं सा सा ताम् ।35) ताग् स्रव॑न्ती॒ग्॒ स्रव॑न्ती॒-न्ता-न्ताग् स्रव॑न्तीम् ।36) स्रव॑न्तीं-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञ-स्स्रव॑न्ती॒ग्॒ स्रव॑न्तीं-यँ॒ज्ञः ।37) य॒ज्ञो ऽन्वनु॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो ऽनु॑ ।38) अनु॒ परा॒ परा ऽन्वनु॒ परा᳚ ।39) परा॑ भवति भवति॒ परा॒ परा॑ भवति ।40) भ॒व॒ति॒ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्भ॑वति भवति य॒ज्ञम् ।41) य॒ज्ञं-यँज॑मानो॒ यज॑मानो य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँज॑मानः ।42) यज॑मानो॒ य-द्य-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ यत् ।43) य-त्पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒तिं-यँ-द्य-त्पु॑नश्चि॒तिम् ।44) पु॒न॒श्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते ।44) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।45) चि॒नु॒त आहु॑तीना॒ माहु॑तीना-ञ्चिनु॒ते चि॑नु॒त आहु॑तीनाम् ।46) आहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ आहु॑तीना॒ माहु॑तीना॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।46) आहु॑तीना॒मित्या - हु॒ती॒ना॒म् ।47) प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॒ प्रति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ ।47) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।48) प्रत्याहु॑तय॒ आहु॑तयः॒ प्रति॒ प्रत्याहु॑तयः ।49) आहु॑तय॒ स्तिष्ठ॑न्ति॒ तिष्ठ॒-न्त्याहु॑तय॒ आहु॑तय॒ स्तिष्ठ॑न्ति ।49) आहु॑तय॒ इत्या - हु॒त॒यः॒ ।50) तिष्ठ॑न्ति॒ न न तिष्ठ॑न्ति॒ तिष्ठ॑न्ति॒ न ।॥ 49 ॥ (50/59)
1) a̠bhi mṛ̍śati mṛśa tya̠bhya̍bhi mṛ̍śati ।2) mṛ̠śa̠ tyupōpa̍ mṛśati mṛśa̠ tyupa̍ ।3) upai̍na mēna̠ mupō pai̍nam ।4) ē̠na̠ mutta̍ra̠ utta̍ra ēna mēna̠ mutta̍raḥ ।5) utta̍rō ya̠jñō ya̠jña utta̍ra̠ utta̍rō ya̠jñaḥ ।5) utta̍ra̠ ityut - ta̠ra̠ḥ ।6) ya̠jñō na̍mati namati ya̠jñō ya̠jñō na̍mati ।7) na̠ma̠ tyathō̠ athō̍ namati nama̠ tyathō̎ ।8) athō̠ santa̍tyai̠ santa̍tyā̠ athō̠ athō̠ santa̍tyai ।8) athō̠ ityathō̎ ।9) santa̍tyai̠ pra pra santa̍tyai̠ santa̍tyai̠ pra ।9) santa̍tyā̠ iti̠ saṃ - ta̠tyai̠ ।10) pra vai vai pra pra vai ।11) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।12) ē̠ṣō̎ 'smā da̠smā dē̠ṣa ē̠ṣō̎ 'smāt ।13) a̠smā-llō̠kā-llō̠kā da̠smā da̠smā-llō̠kāt ।14) lō̠kāch chya̍vatē chyavatē lō̠kā-llō̠kāch chya̍vatē ।15) chya̠va̠tē̠ yō yaśchya̍vatē chyavatē̠ yaḥ ।16) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।17) a̠gni-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē̎ 'gni ma̠gni-ñchi̍nu̠tē ।18) chi̠nu̠tē na na chi̍nu̠tē chi̍nu̠tē na ।19) na vai vai na na vai ।20) vā ē̠ta syai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।21) ē̠tasyā̍ niṣṭa̠kē̍ 'niṣṭa̠ka ē̠ta syai̠tasyā̍ niṣṭa̠kē ।22) a̠ni̠ṣṭa̠ka āhu̍ti̠ rāhu̍ti raniṣṭa̠kē̍ 'niṣṭa̠ka āhu̍tiḥ ।23) āhu̍ti̠ ravāvā hu̍ti̠ rāhu̍ti̠ rava̍ ।23) āhu̍ti̠rityā - hu̠ti̠ḥ ।24) ava̍ kalpatē kalpa̠tē 'vāva̍ kalpatē ।25) ka̠lpa̠tē̠ yāṃ yā-ṅka̍lpatē kalpatē̠ yām ।26) yāṃ vai vai yāṃ yāṃ vai ।27) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।28) ē̠ṣō̍ 'niṣṭa̠kē̍ 'niṣṭa̠ka ē̠ṣa ē̠ṣō̍ 'niṣṭa̠kē ।29) a̠ni̠ṣṭa̠ka āhu̍ti̠ māhu̍ti maniṣṭa̠kē̍ 'niṣṭa̠ka āhu̍tim ।30) āhu̍ti-ñju̠hōti̍ ju̠hō tyāhu̍ti̠ māhu̍ti-ñju̠hōti̍ ।30) āhu̍ti̠mityā - hu̠ti̠m ।31) ju̠hōti̠ srava̍ti̠ srava̍ti ju̠hōti̍ ju̠hōti̠ srava̍ti ।32) srava̍ti̠ vai vai srava̍ti̠ srava̍ti̠ vai ।33) vai sā sā vai vai sā ।34) sā tā-ntāgṃ sā sā tām ।35) tāg srava̍ntī̠g̠ srava̍ntī̠-ntā-ntāg srava̍ntīm ।36) srava̍ntīṃ ya̠jñō ya̠jña-ssrava̍ntī̠g̠ srava̍ntīṃ ya̠jñaḥ ।37) ya̠jñō 'nvanu̍ ya̠jñō ya̠jñō 'nu̍ ।38) anu̠ parā̠ parā 'nvanu̠ parā̎ ।39) parā̍ bhavati bhavati̠ parā̠ parā̍ bhavati ।40) bha̠va̠ti̠ ya̠jñaṃ ya̠jña-mbha̍vati bhavati ya̠jñam ।41) ya̠jñaṃ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ yaja̍mānaḥ ।42) yaja̍mānō̠ ya-dya-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ yat ।43) ya-tpu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠tiṃ ya-dya-tpu̍naśchi̠tim ।44) pu̠na̠śchi̠ti-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē pu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti-ñchi̍nu̠tē ।44) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।45) chi̠nu̠ta āhu̍tīnā̠ māhu̍tīnā-ñchinu̠tē chi̍nu̠ta āhu̍tīnām ।46) āhu̍tīnā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā̠ āhu̍tīnā̠ māhu̍tīnā̠-mprati̍ṣṭhityai ।46) āhu̍tīnā̠mityā - hu̠tī̠nā̠m ।47) prati̍ṣṭhityai̠ prati̠ prati̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ ।47) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।48) pratyāhu̍taya̠ āhu̍taya̠ḥ prati̠ pratyāhu̍tayaḥ ।49) āhu̍taya̠ stiṣṭha̍nti̠ tiṣṭha̠-ntyāhu̍taya̠ āhu̍taya̠ stiṣṭha̍nti ।49) āhu̍taya̠ ityā - hu̠ta̠ya̠ḥ ।50) tiṣṭha̍nti̠ na na tiṣṭha̍nti̠ tiṣṭha̍nti̠ na ।॥ 49 ॥ (50/59)
meaning
The Jata style protects the text from error; by error-free recitation the full power of the text is preserved.
word by word
अभिAbhiTowards
उत्तरUttaraNorth
यज्ञYajnyaSacrifice
तरTaraCarrying across or beyond
नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
प्रPraPrefix
इतिItiRefers to something that precedes
सSaYour
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
एतEtaCome Near, Approached
आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking
अवAvaA prefix
कल्पतेKalpateBecomes fit [to realize Brahman]
याम्YaamHer, Which
साSaaShe
ताम्TaamHer
अनुAnuA prefix signifying repeatedly
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
यत्YatWhich
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
प्रतिPratiEvery
तिष्ठन्तिTisstthantiStanding
एणEnnaBeautiful Black Deer
ताराTaaraaStar
नामNaamaName
सम्SamTogether with
तत्TatThat
एषEssaHe · This
स्मSmaSignifying ever, always · Always
यःYahHe Who
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
रावRaavaA Cry, Shriek, Roar, Yell
वावVaavaJust, Indeed
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
स्थितिSthitiStanding, Staying, Abiding
इत्यItyaTo be gone to or towards
verse 50
1) न य॒ज्ञो य॒ज्ञो न न य॒ज्ञः ।2) य॒ज्ञः प॑रा॒भव॑ति परा॒भव॑ति य॒ज्ञो य॒ज्ञः प॑रा॒भव॑ति ।3) प॒रा॒भव॑ति॒ न न प॑रा॒भव॑ति परा॒भव॑ति॒ न ।3) प॒रा॒भव॒तीति॑ परा - भव॑ति ।4) न यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ न न यज॑मानः ।5) यज॑मानो॒ ऽष्टा व॒ष्टौ यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ ऽष्टौ ।6) अ॒ष्टा वुपोपा॒ष्टा व॒ष्टा वुप॑ ।7) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।8) द॒धा॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा दधाति दधा त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।9) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।9) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।10) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेण॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री गा॑य॒त्रेण॑ ।11) गा॒य॒त्रेणै॒वैव गा॑य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेणै॒व ।12) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।13) ए॒न॒-ञ्छन्द॑सा॒ छन्द॑सैन मेन॒-ञ्छन्द॑सा ।14) छन्द॑सा चिनुते चिनुते॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा चिनुते ।15) चि॒नु॒ते॒ य-द्यच् चि॑नुते चिनुते॒ यत् ।16) यदेका॑द॒ शैका॑दश॒ य-द्यदेका॑दश ।17) एका॑दश॒ त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भे॒ नैका॑द॒ शैका॑दश॒ त्रैष्टु॑भेन ।18) त्रैष्टु॑भेन॒ य-द्य-त्त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भेन॒ यत् ।19) य-द्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ य-द्य-द्द्वाद॑श ।20) द्वाद॑श॒ जाग॑तेन॒ जाग॑तेन॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ जाग॑तेन ।21) जाग॑तेन॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-र्जाग॑तेन॒ जाग॑तेन॒ छन्दो॑भिः ।22) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भ् रे॒व ।22) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।23) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।24) ए॒न॒-ञ्चि॒नु॒ते॒ चि॒नु॒त॒ ए॒न॒ मे॒न॒-ञ्चि॒नु॒ते॒ ।25) चि॒नु॒ते॒ न॒पा॒त्को न॑पा॒त्क श्चि॑नुते चिनुते नपा॒त्कः ।26) न॒पा॒त्को वै वै न॑पा॒त्को न॑पा॒त्को वै ।27) वै नाम॒ नाम॒ वै वै नाम॑ ।28) नामै॒ष ए॒ष नाम॒ नामै॒षः ।29) ए॒षो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि रे॒ष ए॒षो᳚ ऽग्निः ।30) अ॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्यत् ।31) य-त्पु॑नश्चि॒तिः पु॑नश्चि॒ति-र्य-द्य-त्पु॑नश्चि॒तिः ।32) पु॒न॒श्चि॒ति-र्यो यः पु॑नश्चि॒तिः पु॑नश्चि॒ति-र्यः ।32) पु॒न॒श्चि॒तिरिति॑ पुनः - चि॒तिः ।33) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।34) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।35) वि॒द्वा-न्पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒तिं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा-न्पु॑नश्चि॒तिम् ।36) पु॒न॒श्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते ।36) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।37) चि॒नु॒त आ चि॑नु॒ते चि॑नु॒त आ ।38) आ तृ॒तीया᳚-त्तृ॒तीया॒दा तृ॒तीया᳚त् ।39) तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒-त्पुरु॑षा-त्तृ॒तीया᳚-त्तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षात् ।40) पुरु॑षा॒ दन्न॒ मन्न॒-म्पुरु॑षा॒-त्पुरु॑षा॒ दन्न᳚म् ।41) अन्न॑ मत्त्य॒ त्त्यन्न॒ मन्न॑ मत्ति ।42) अ॒त्ति॒ यथा॒ यथा᳚ ऽत्त्यत्ति॒ यथा᳚ ।43) यथा॒ वै वै यथा॒ यथा॒ वै ।44) वै पु॑नरा॒धेयः॑ पुनरा॒धेयो॒ वै वै पु॑नरा॒धेयः॑ ।45) पु॒न॒रा॒धेय॑ ए॒व मे॒व-म्पु॑नरा॒धेयः॑ पुनरा॒धेय॑ ए॒वम् ।45) पु॒न॒रा॒धेय॒ इति॑ पुनः - आ॒धेयः॑ ।46) ए॒व-म्पु॑नश्चि॒तिः पु॑नश्चि॒ति रे॒व मे॒व-म्पु॑नश्चि॒तिः ।47) पु॒न॒श्चि॒ति-र्यो यः पु॑नश्चि॒तिः पु॑नश्चि॒ति-र्यः ।47) पु॒न॒श्चि॒तिरिति॑ पुनः - चि॒तिः ।48) यो᳚ ऽग्न्या॒धेये॑ना ग्न्या॒धेये॑न॒ यो यो᳚ ऽग्न्या॒धेये॑न ।49) अ॒ग्न्या॒धेये॑न॒ न नाग्न्या॒धेये॑ नाग्न्या॒धेये॑न॒ न ।49) अ॒ग्न्या॒धेये॒नेत्य॑ग्नि - आ॒धेये॑न ।50) न र्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॒ न न र्ध्नोति॑ ।॥ 50 ॥ (50/58)
1) na ya̠jñō ya̠jñō na na ya̠jñaḥ ।2) ya̠jñaḥ pa̍rā̠bhava̍ti parā̠bhava̍ti ya̠jñō ya̠jñaḥ pa̍rā̠bhava̍ti ।3) pa̠rā̠bhava̍ti̠ na na pa̍rā̠bhava̍ti parā̠bhava̍ti̠ na ।3) pa̠rā̠bhava̠tīti̍ parā - bhava̍ti ।4) na yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ na na yaja̍mānaḥ ।5) yaja̍mānō̠ 'ṣṭā va̠ṣṭau yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ 'ṣṭau ।6) a̠ṣṭā vupōpā̠ṣṭā va̠ṣṭā vupa̍ ।7) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।8) da̠dhā̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā dadhāti dadhā tya̠ṣṭākṣa̍rā ।9) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।9) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।10) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇa̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī gā̍ya̠trēṇa̍ ।11) gā̠ya̠trēṇai̠vaiva gā̍ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇai̠va ।12) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।13) ē̠na̠-ñChanda̍sā̠ Chanda̍saina mēna̠-ñChanda̍sā ।14) Chanda̍sā chinutē chinutē̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā chinutē ।15) chi̠nu̠tē̠ ya-dyach chi̍nutē chinutē̠ yat ।16) yadēkā̍da̠ śaikā̍daśa̠ ya-dyadēkā̍daśa ।17) ēkā̍daśa̠ traiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhē̠ naikā̍da̠ śaikā̍daśa̠ traiṣṭu̍bhēna ।18) traiṣṭu̍bhēna̠ ya-dya-ttraiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhēna̠ yat ।19) ya-ddvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ ya-dya-ddvāda̍śa ।20) dvāda̍śa̠ jāga̍tēna̠ jāga̍tēna̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ jāga̍tēna ।21) jāga̍tēna̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-rjāga̍tēna̠ jāga̍tēna̠ Chandō̍bhiḥ ।22) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bh rē̠va ।22) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।23) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।24) ē̠na̠-ñchi̠nu̠tē̠ chi̠nu̠ta̠ ē̠na̠ mē̠na̠-ñchi̠nu̠tē̠ ।25) chi̠nu̠tē̠ na̠pā̠tkō na̍pā̠tka śchi̍nutē chinutē napā̠tkaḥ ।26) na̠pā̠tkō vai vai na̍pā̠tkō na̍pā̠tkō vai ।27) vai nāma̠ nāma̠ vai vai nāma̍ ।28) nāmai̠ṣa ē̠ṣa nāma̠ nāmai̠ṣaḥ ।29) ē̠ṣō̎ 'gni ra̠gni rē̠ṣa ē̠ṣō̎ 'gniḥ ।30) a̠gni-rya-dyada̠gni ra̠gni-ryat ।31) ya-tpu̍naśchi̠tiḥ pu̍naśchi̠ti-rya-dya-tpu̍naśchi̠tiḥ ।32) pu̠na̠śchi̠ti-ryō yaḥ pu̍naśchi̠tiḥ pu̍naśchi̠ti-ryaḥ ।32) pu̠na̠śchi̠tiriti̍ punaḥ - chi̠tiḥ ।33) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।34) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।35) vi̠dvā-npu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠tiṃ vi̠dvān. vi̠dvā-npu̍naśchi̠tim ।36) pu̠na̠śchi̠ti-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē pu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti-ñchi̍nu̠tē ।36) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।37) chi̠nu̠ta ā chi̍nu̠tē chi̍nu̠ta ā ।38) ā tṛ̠tīyā̎-ttṛ̠tīyā̠dā tṛ̠tīyā̎t ।39) tṛ̠tīyā̠-tpuru̍ṣā̠-tpuru̍ṣā-ttṛ̠tīyā̎-ttṛ̠tīyā̠-tpuru̍ṣāt ।40) puru̍ṣā̠ danna̠ manna̠-mpuru̍ṣā̠-tpuru̍ṣā̠ danna̎m ।41) anna̍ mattya̠ ttyanna̠ manna̍ matti ।42) a̠tti̠ yathā̠ yathā̎ 'ttyatti̠ yathā̎ ।43) yathā̠ vai vai yathā̠ yathā̠ vai ।44) vai pu̍narā̠dhēya̍ḥ punarā̠dhēyō̠ vai vai pu̍narā̠dhēya̍ḥ ।45) pu̠na̠rā̠dhēya̍ ē̠va mē̠va-mpu̍narā̠dhēya̍ḥ punarā̠dhēya̍ ē̠vam ।45) pu̠na̠rā̠dhēya̠ iti̍ punaḥ - ā̠dhēya̍ḥ ।46) ē̠va-mpu̍naśchi̠tiḥ pu̍naśchi̠ti rē̠va mē̠va-mpu̍naśchi̠tiḥ ।47) pu̠na̠śchi̠ti-ryō yaḥ pu̍naśchi̠tiḥ pu̍naśchi̠ti-ryaḥ ।47) pu̠na̠śchi̠tiriti̍ punaḥ - chi̠tiḥ ।48) yō̎ 'gnyā̠dhēyē̍nā gnyā̠dhēyē̍na̠ yō yō̎ 'gnyā̠dhēyē̍na ।49) a̠gnyā̠dhēyē̍na̠ na nāgnyā̠dhēyē̍ nāgnyā̠dhēyē̍na̠ na ।49) a̠gnyā̠dhēyē̠nētya̍gni - ā̠dhēyē̍na ।50) na rdhnō tyṛ̠ddhnōti̠ na na rdhnōti̍ ।॥ 50 ॥ (50/58)
meaning
May those who recite this text with pure mind and voice win all the worlds from earth to the highest heaven.
word by word
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
यज्ञYajnyaSacrifice
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
उपUpaNear to
यत्YatWhich
द्वादशDvaadashaTwelve
छन्दChandaMetre
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
नामNaamaName
एषःEssahHe
यंYamWhenever
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
एवम्EvamThus
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
अन्नAnnaFood
यथाYathaaAs
इतिItiRefers to something that precedes
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
अस्तAstaThrown, Cast
दधDadhaGiving
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
जगतJagataWorld, Universe
चण्डCannddaFierce, Passionate
भीBhiiTo Fear
एणEnnaBeautiful Black Deer
एषEssaHe · This
यःYahHe Who
याYaaTo go towards
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
विद्वान्VidvaanLearned and Wise
अANot
तृतीयTrtiiyaThird
पुरुषPurussaPurusha
दानDaanaact of Giving, Gift, Donation, Rut-Fluid
दानंDaanamCharity, Act of Giving
मनManaMind
मतिMatiMind, Devotion, Prayer, Worship
अतिAtiExceedingly, Very, Passing, Going, Beyond
अधेयAdheyaIncomprehensible
verse 51
1) ऋ॒द्ध्नोति॒ स स ऋ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॒ सः ।2) स पु॑नरा॒धेय॑-म्पुनरा॒धेय॒ग्ं॒ स स पु॑नरा॒धेय᳚म् ।3) पु॒न॒रा॒धेय॒ मा पु॑नरा॒धेय॑-म्पुनरा॒धेय॒ मा ।3) पु॒न॒रा॒धेय॒मिति॑ पुनः - आ॒धेय᳚म् ।4) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।5) ध॒त्ते॒ यो यो ध॑त्ते धत्ते॒ यः ।6) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।7) अ॒ग्नि-ञ्चि॒त्वा चि॒त्वा ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॒त्वा ।8) चि॒त्वा न न चि॒त्वा चि॒त्वा न ।9) न र्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॒ न न र्ध्नोति॑ ।10) ऋ॒द्ध्नोति॒ स स ऋ॒द्ध्नो त्यृ॒द्ध्नोति॒ सः ।11) स पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒तिग्ं स स पु॑नश्चि॒तिम् ।12) पु॒न॒श्चि॒ति-ञ्चि॑नुते चिनुते पुनश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नुते ।12) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।13) चि॒नु॒ते॒ य-द्यच् चि॑नुते चिनुते॒ यत् ।14) य-त्पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒तिं-यँ-द्य-त्पु॑नश्चि॒तिम् ।15) पु॒न॒श्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते ।15) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।16) चि॒नु॒त ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ चिनु॒ते चि॑नु॒त ऋद्ध्यै᳚ ।17) ऋद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्या॒ अथो᳚ ।18) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।18) अथो॒ इत्यथो᳚ ।19) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।20) आ॒हु॒-र्न नाहु॑ राहु॒-र्न ।21) न चे॑त॒व्या॑ चेत॒व्या॑ न न चे॑त॒व्या᳚ ।22) चे॒त॒व्येतीति॑ चेत॒व्या॑ चेत॒व्येति॑ ।23) इति॑ रु॒द्रो रु॒द्र इतीति॑ रु॒द्रः ।24) रु॒द्रो वै वै रु॒द्रो रु॒द्रो वै ।25) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।26) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।27) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।28) अ॒ग्नि-र्यथा॒ यथा॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्यथा᳚ ।29) यथा᳚ व्या॒घ्रं-व्याँ॒घ्रं-यँथा॒ यथा᳚ व्या॒घ्रम् ।30) व्या॒घ्रग्ं सु॒प्तग्ं सु॒प्तं-व्याँ॒घ्रं-व्याँ॒घ्रग्ं सु॒प्तम् ।31) सु॒प्त-म्बो॒धय॑ति बो॒धय॑ति सु॒प्तग्ं सु॒प्त-म्बो॒धय॑ति ।32) बो॒धय॑ति ता॒दृ-क्ता॒दृग् बो॒धय॑ति बो॒धय॑ति ता॒दृक् ।33) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृ गे॒व ।34) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।35) तदथो॒ अथो॒ त-त्तदथो᳚ ।36) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) खल्वा॑हु राहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।38) आ॒हु॒ श्चे॒त॒व्या॑ चेत॒व्या॑ ऽऽहु राहु श्चेत॒व्या᳚ ।39) चे॒त॒व्येतीति॑ चेत॒व्या॑ चेत॒व्येति॑ ।40) इति॒ यथा॒ यथेतीति॒ यथा᳚ ।41) यथा॒ वसी॑याग्ंसं॒-वँसी॑याग्ंसं॒-यँथा॒ यथा॒ वसी॑याग्ंसम् ।42) वसी॑याग्ंस-म्भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ वसी॑याग्ंसं॒-वँसी॑याग्ंस-म्भाग॒धेये॑न ।43) भा॒ग॒धेये॑न बो॒धय॑ति बो॒धय॑ति भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न बो॒धय॑ति ।43) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।44) बो॒धय॑ति ता॒दृ-क्ता॒दृग् बो॒धय॑ति बो॒धय॑ति ता॒दृक् ।45) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृ गे॒व ।46) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।47) त-न्मनु॒-र्मनु॒ स्त-त्त-न्मनुः॑ ।48) मनु॑ र॒ग्नि म॒ग्नि-म्मनु॒-र्मनु॑ र॒ग्निम् ।49) अ॒ग्नि म॑चिनुता चिनुता॒ग्नि म॒ग्नि म॑चिनुत ।50) अ॒चि॒नु॒त॒ तेन॒ तेना॑ चिनुता चिनुत॒ तेन॑ ।51) तेन॒ न न तेन॒ तेन॒ न ।52) नार्ध्नो॑ दार्ध्नो॒-न्न नार्ध्नो᳚त् ।53) आ॒र्ध्नो॒-थ्स स आ᳚र्ध्नो दार्ध्नो॒-थ्सः ।54) स ए॒ता मे॒ताग्ं स स ए॒ताम् ।55) ए॒ता-म्पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति मे॒ता मे॒ता-म्पु॑नश्चि॒तिम् ।56) पु॒न॒श्चि॒ति म॑पश्य दपश्य-त्पुनश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति म॑पश्यत् ।56) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।57) अ॒प॒श्य॒-त्ता-न्ता म॑पश्य दपश्य॒-त्ताम् ।58) ता म॑चिनुता चिनुत॒ ता-न्ता म॑चिनुत ।59) अ॒चि॒नु॒त॒ तया॒ तया॑ ऽचिनुता चिनुत॒ तया᳚ ।60) तया॒ वै वै तया॒ तया॒ वै ।61) वै स स वै वै सः ।62) स आ᳚र्ध्नो दार्ध्नो॒-थ्स स आ᳚र्ध्नोत् ।63) आ॒र्ध्नो॒-द्य-द्यदा᳚र्ध्नो दार्ध्नो॒-द्यत् ।64) य-त्पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒तिं-यँ-द्य-त्पु॑नश्चि॒तिम् ।65) पु॒न॒श्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते पु॑नश्चि॒ति-म्पु॑नश्चि॒ति-ञ्चि॑नु॒ते ।65) पु॒न॒श्चि॒तिमिति॑ पुनः - चि॒तिम् ।66) चि॒नु॒त ऋद्ध्या॒ ऋद्ध्यै॑ चिनु॒ते चि॑नु॒त ऋद्ध्यै᳚ ।67) ऋद्ध्या॒ इत्यृद्ध्यै᳚ ।॥ 51 ॥ (67/75)॥ अ. 10 ॥
1) ṛ̠ddhnōti̠ sa sa ṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnōti̠ saḥ ।2) sa pu̍narā̠dhēya̍-mpunarā̠dhēya̠gṃ̠ sa sa pu̍narā̠dhēya̎m ।3) pu̠na̠rā̠dhēya̠ mā pu̍narā̠dhēya̍-mpunarā̠dhēya̠ mā ।3) pu̠na̠rā̠dhēya̠miti̍ punaḥ - ā̠dhēya̎m ।4) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।5) dha̠ttē̠ yō yō dha̍ttē dhattē̠ yaḥ ।6) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।7) a̠gni-ñchi̠tvā chi̠tvā 'gni ma̠gni-ñchi̠tvā ।8) chi̠tvā na na chi̠tvā chi̠tvā na ।9) na rdhnō tyṛ̠ddhnōti̠ na na rdhnōti̍ ।10) ṛ̠ddhnōti̠ sa sa ṛ̠ddhnō tyṛ̠ddhnōti̠ saḥ ।11) sa pu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠tigṃ sa sa pu̍naśchi̠tim ।12) pu̠na̠śchi̠ti-ñchi̍nutē chinutē punaśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti-ñchi̍nutē ।12) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।13) chi̠nu̠tē̠ ya-dyach chi̍nutē chinutē̠ yat ।14) ya-tpu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠tiṃ ya-dya-tpu̍naśchi̠tim ।15) pu̠na̠śchi̠ti-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē pu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti-ñchi̍nu̠tē ।15) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।16) chi̠nu̠ta ṛddhyā̠ ṛddhyai̍ chinu̠tē chi̍nu̠ta ṛddhyai̎ ।17) ṛddhyā̠ athō̠ athō̠ ṛddhyā̠ ṛddhyā̠ athō̎ ।18) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।18) athō̠ ityathō̎ ।19) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।20) ā̠hu̠-rna nāhu̍ rāhu̠-rna ।21) na chē̍ta̠vyā̍ chēta̠vyā̍ na na chē̍ta̠vyā̎ ।22) chē̠ta̠vyētīti̍ chēta̠vyā̍ chēta̠vyēti̍ ।23) iti̍ ru̠drō ru̠dra itīti̍ ru̠draḥ ।24) ru̠drō vai vai ru̠drō ru̠drō vai ।25) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।26) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।27) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।28) a̠gni-ryathā̠ yathā̠ 'gni ra̠gni-ryathā̎ ।29) yathā̎ vyā̠ghraṃ vyā̠ghraṃ yathā̠ yathā̎ vyā̠ghram ।30) vyā̠ghragṃ su̠ptagṃ su̠ptaṃ vyā̠ghraṃ vyā̠ghragṃ su̠ptam ।31) su̠pta-mbō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ti su̠ptagṃ su̠pta-mbō̠dhaya̍ti ।32) bō̠dhaya̍ti tā̠dṛ-ktā̠dṛg bō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ti tā̠dṛk ।33) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛ gē̠va ।34) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।35) tadathō̠ athō̠ ta-ttadathō̎ ।36) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) khalvā̍hu rāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।38) ā̠hu̠ śchē̠ta̠vyā̍ chēta̠vyā̍ ''hu rāhu śchēta̠vyā̎ ।39) chē̠ta̠vyētīti̍ chēta̠vyā̍ chēta̠vyēti̍ ।40) iti̠ yathā̠ yathētīti̠ yathā̎ ।41) yathā̠ vasī̍yāgṃsa̠ṃ vasī̍yāgṃsa̠ṃ yathā̠ yathā̠ vasī̍yāgṃsam ।42) vasī̍yāgṃsa-mbhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ vasī̍yāgṃsa̠ṃ vasī̍yāgṃsa-mbhāga̠dhēyē̍na ।43) bhā̠ga̠dhēyē̍na bō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ti bhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na bō̠dhaya̍ti ।43) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।44) bō̠dhaya̍ti tā̠dṛ-ktā̠dṛg bō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ti tā̠dṛk ।45) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛ gē̠va ।46) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।47) ta-nmanu̠-rmanu̠ sta-tta-nmanu̍ḥ ।48) manu̍ ra̠gni ma̠gni-mmanu̠-rmanu̍ ra̠gnim ।49) a̠gni ma̍chinutā chinutā̠gni ma̠gni ma̍chinuta ।50) a̠chi̠nu̠ta̠ tēna̠ tēnā̍ chinutā chinuta̠ tēna̍ ।51) tēna̠ na na tēna̠ tēna̠ na ।52) nārdhnō̍ dārdhnō̠-nna nārdhnō̎t ।53) ā̠rdhnō̠-thsa sa ā̎rdhnō dārdhnō̠-thsaḥ ।54) sa ē̠tā mē̠tāgṃ sa sa ē̠tām ।55) ē̠tā-mpu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti mē̠tā mē̠tā-mpu̍naśchi̠tim ।56) pu̠na̠śchi̠ti ma̍paśya dapaśya-tpunaśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti ma̍paśyat ।56) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।57) a̠pa̠śya̠-ttā-ntā ma̍paśya dapaśya̠-ttām ।58) tā ma̍chinutā chinuta̠ tā-ntā ma̍chinuta ।59) a̠chi̠nu̠ta̠ tayā̠ tayā̍ 'chinutā chinuta̠ tayā̎ ।60) tayā̠ vai vai tayā̠ tayā̠ vai ।61) vai sa sa vai vai saḥ ।62) sa ā̎rdhnō dārdhnō̠-thsa sa ā̎rdhnōt ।63) ā̠rdhnō̠-dya-dyadā̎rdhnō dārdhnō̠-dyat ।64) ya-tpu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠tiṃ ya-dya-tpu̍naśchi̠tim ।65) pu̠na̠śchi̠ti-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē pu̍naśchi̠ti-mpu̍naśchi̠ti-ñchi̍nu̠tē ।65) pu̠na̠śchi̠timiti̍ punaḥ - chi̠tim ।66) chi̠nu̠ta ṛddhyā̠ ṛddhyai̍ chinu̠tē chi̍nu̠ta ṛddhyai̎ ।67) ṛddhyā̠ ityṛddhyai̎ ।॥ 51 ॥ (67/75)॥ a. 10 ॥
meaning
The oblation offered with knowledge wins a hundredfold; the oblation offered with ignorance wins a hundredfold less.
word by word
सSaYour
माMaaTo Sound, Bellow, Roar
पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
यत्YatWhich
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
राहुRaahuRahu
इतिItiRefers to something that precedes
रुद्रंRudram[I reverentially bow down to Shambhu] Who is Rudra [a fierce form of Shiva associated with destruction]
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषःEssahHe
यथाYathaaAs
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तत्TatThat
आहुAahuTo sacrifice, offer an oblation, Call
भागBhaagaPart
मनुManuPrayer, Incantation
अग्निAgniFire
तेनTenaBy that
एताEtaaThese
एताम्Etaamsignifying These
तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
अANot
साSaaShe
सःSahHe
अधेयAdheyaIncomprehensible
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
यःYahHe Who
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
ऋद्धिRddhiProsperity
रुद्रRudraRudra
रुद्रःRudrahSri Shiva
एषEssaHe · This
व्याघ्रVyaaghraTiger
सुप्तंSuptamSleeping
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
एतEtaCome Near, Approached
तTaThat
verse 52
1) छ॒न्द॒श्चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत छन्द॒श्चित॑-ञ्छन्द॒श्चित॑-ञ्चिन्वीत ।1) छ॒न्द॒श्चित॒मिति॑ छन्दः - चित᳚म् ।2) चि॒न्वी॒त॒ प॒शुका॑मः प॒शुका॑म श्चिन्वीत चिन्वीत प॒शुका॑मः ।3) प॒शुका॑मः प॒शवः॑ प॒शवः॑ प॒शुका॑मः प॒शुका॑मः प॒शवः॑ ।3) प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु - का॒मः॒ ।4) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।5) वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि ।6) छन्दाग्ं॑सि पशु॒मा-न्प॑शु॒मान् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि पशु॒मान् ।7) प॒शु॒मा ने॒वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒मा ने॒व ।7) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।8) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।9) भ॒व॒ति॒ श्ये॒न॒चितग्ग्॑ श्येन॒चित॑-म्भवति भवति श्येन॒चित᳚म् ।10) श्ये॒न॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत श्येन॒चितग्ग्॑ श्येन॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।10) श्ये॒न॒चित॒मिति॑ श्येन - चित᳚म् ।11) चि॒न्वी॒त॒ सु॒व॒र्गका॑म-स्सुव॒र्गका॑ मश्चिन्वीत चिन्वीत सुव॒र्गका॑मः ।12) सु॒व॒र्गका॑म-श्श्ये॒न-श्श्ये॒न-स्सु॑व॒र्गका॑म-स्सुव॒र्गका॑म-श्श्ये॒नः ।12) सु॒व॒र्गका॑म॒ इति॑ सुव॒र्ग - का॒मः॒ ।13) श्ये॒नो वै वै श्ये॒न-श्श्ये॒नो वै ।14) वै वय॑सां॒-वँय॑सां॒-वैँ वै वय॑साम् ।15) वय॑सा॒-म्पति॑ष्ठः॒ पति॑ष्ठो॒ वय॑सां॒-वँय॑सा॒-म्पति॑ष्ठः ।16) पति॑ष्ठ-श्श्ये॒न-श्श्ये॒नः पति॑ष्ठः॒ पति॑ष्ठ-श्श्ये॒नः ।17) श्ये॒न ए॒वैव श्ये॒न-श्श्ये॒न ए॒व ।18) ए॒व भू॒त्वा भू॒त्वै वैव भू॒त्वा ।19) भू॒त्वा सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्भू॒त्वा भू॒त्वा सु॑व॒र्गम् ।20) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।20) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।21) लो॒क-म्प॑तति पतति लो॒कम् ँलो॒क-म्प॑तति ।22) प॒त॒ति॒ क॒ङ्क॒चित॑-ङ्कङ्क॒चित॑-म्पतति पतति कङ्क॒चित᳚म् ।23) क॒ङ्क॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत कङ्क॒चित॑-ङ्कङ्क॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।23) क॒ङ्क॒चित॒मिति॑ कङ्क - चित᳚म् ।24) चि॒न्वी॒त॒ यो य श्चि॑न्वीत चिन्वीत॒ यः ।25) यः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यो यः का॒मये॑त ।26) का॒मये॑त शीर्ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्ष॒ण्वान् का॒मये॑त का॒मये॑त शीर्ष॒ण्वान् ।27) शी॒र्॒ष॒ण्वा न॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-ञ्छीर्ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्ष॒ण्वा न॒मुष्मिन्न्॑ ।27) शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्षण् - वान् ।28) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।29) लो॒के स्याग्॑ स्याम् ँलो॒के लो॒के स्या᳚म् ।30) स्या॒ मितीति॑ स्याग् स्या॒ मिति॑ ।31) इति॑ शीर्ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्ष॒ण्वा नितीति॑ शीर्ष॒ण्वान् ।32) शी॒र्॒ष॒ण्वा ने॒वैव शी॑र्ष॒ण्वा-ञ्छी॑र्ष॒ण्वा ने॒व ।32) शी॒र्॒ष॒ण्वानिति॑ शीर्षण् - वान् ।33) ए॒वामुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-न्ने॒वै वामुष्मिन्न्॑ ।34) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।35) लो॒के भ॑वति भवति लो॒के लो॒के भ॑वति ।36) भ॒व॒ त्य॒ल॒ज॒चित॑ मलज॒चित॑-म्भवति भव त्यलज॒चित᳚म् ।37) अ॒ल॒ज॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीता लज॒चित॑ मलज॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।37) अ॒ल॒ज॒चित॒मित्य॑लज - चित᳚म् ।38) चि॒न्वी॒त॒ चतु॑स्सीत॒-ञ्चतु॑स्सीत-ञ्चिन्वीत चिन्वीत॒ चतु॑स्सीतम् ।39) चतु॑स्सीत-म्प्रति॒ष्ठाका॑मः प्रति॒ष्ठाका॑म॒ श्चतु॑स्सीत॒-ञ्चतु॑स्सीत-म्प्रति॒ष्ठाका॑मः ।39) चतु॑स्सीत॒मिति॒ चतुः॑ - सी॒त॒म् ।40) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रः प्रति॒ष्ठाका॑मः प्रति॒ष्ठाका॑म॒ श्चत॑स्रः ।40) प्र॒ति॒ष्ठाका॑म॒ इति॑ प्रति॒ष्ठा - का॒मः॒ ।41) चत॑स्रो॒ दिशो॒ दिश॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ दिशः॑ ।42) दिशो॑ दि॒क्षु दि॒क्षु दिशो॒ दिशो॑ दि॒क्षु ।43) दि॒क्ष्वे॑ वैव दि॒क्षु दि॒क्ष्वे॑व ।44) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒ वैव प्रति॑ ।45) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।46) ति॒ष्ठ॒ति॒ प्र॒उ॒ग॒चित॑-म्प्रौग॒चित॑-न्तिष्ठति तिष्ठति प्रउग॒चित᳚म् ।47) प्र॒उ॒ग॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत प्रउग॒चित॑-म्प्रउग॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।47) प्र॒उ॒ग॒चित॒मिति॑ प्रउग - चित᳚म् ।48) चि॒न्वी॒त॒ भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवाग् श्चिन्वीत चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवान् ।49) भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्र प्र भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवा॒-न्प्र ।49) भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य - वा॒न् ।50) प्रैवैव प्र प्रैव ।॥ 52 ॥ (50/64)
1) Cha̠nda̠śchita̍-ñchinvīta chinvīta Chanda̠śchita̍-ñChanda̠śchita̍-ñchinvīta ।1) Cha̠nda̠śchita̠miti̍ Chandaḥ - chita̎m ।2) chi̠nvī̠ta̠ pa̠śukā̍maḥ pa̠śukā̍ma śchinvīta chinvīta pa̠śukā̍maḥ ।3) pa̠śukā̍maḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śukā̍maḥ pa̠śukā̍maḥ pa̠śava̍ḥ ।3) pa̠śukā̍ma̠ iti̍ pa̠śu - kā̠ma̠ḥ ।4) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।5) vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si ।6) Chandāgṃ̍si paśu̠mā-npa̍śu̠mān Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si paśu̠mān ।7) pa̠śu̠mā nē̠vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mā nē̠va ।7) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।8) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।9) bha̠va̠ti̠ śyē̠na̠chitagg̍ śyēna̠chita̍-mbhavati bhavati śyēna̠chita̎m ।10) śyē̠na̠chita̍-ñchinvīta chinvīta śyēna̠chitagg̍ śyēna̠chita̍-ñchinvīta ।10) śyē̠na̠chita̠miti̍ śyēna - chita̎m ।11) chi̠nvī̠ta̠ su̠va̠rgakā̍ma-ssuva̠rgakā̍ maśchinvīta chinvīta suva̠rgakā̍maḥ ।12) su̠va̠rgakā̍ma-śśyē̠na-śśyē̠na-ssu̍va̠rgakā̍ma-ssuva̠rgakā̍ma-śśyē̠naḥ ।12) su̠va̠rgakā̍ma̠ iti̍ suva̠rga - kā̠ma̠ḥ ।13) śyē̠nō vai vai śyē̠na-śśyē̠nō vai ।14) vai vaya̍sā̠ṃ vaya̍sā̠ṃ vai vai vaya̍sām ।15) vaya̍sā̠-mpati̍ṣṭha̠ḥ pati̍ṣṭhō̠ vaya̍sā̠ṃ vaya̍sā̠-mpati̍ṣṭhaḥ ।16) pati̍ṣṭha-śśyē̠na-śśyē̠naḥ pati̍ṣṭha̠ḥ pati̍ṣṭha-śśyē̠naḥ ।17) śyē̠na ē̠vaiva śyē̠na-śśyē̠na ē̠va ।18) ē̠va bhū̠tvā bhū̠tvai vaiva bhū̠tvā ।19) bhū̠tvā su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-mbhū̠tvā bhū̠tvā su̍va̠rgam ।20) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।20) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।21) lō̠ka-mpa̍tati patati lō̠kam ँlō̠ka-mpa̍tati ।22) pa̠ta̠ti̠ ka̠ṅka̠chita̍-ṅkaṅka̠chita̍-mpatati patati kaṅka̠chita̎m ।23) ka̠ṅka̠chita̍-ñchinvīta chinvīta kaṅka̠chita̍-ṅkaṅka̠chita̍-ñchinvīta ।23) ka̠ṅka̠chita̠miti̍ kaṅka - chita̎m ।24) chi̠nvī̠ta̠ yō ya śchi̍nvīta chinvīta̠ yaḥ ।25) yaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yō yaḥ kā̠mayē̍ta ।26) kā̠mayē̍ta śīrṣa̠ṇvā-ñChī̍rṣa̠ṇvān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta śīrṣa̠ṇvān ।27) śī̠r̠ṣa̠ṇvā na̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̍-ñChīrṣa̠ṇvā-ñChī̍rṣa̠ṇvā na̠muṣminn̍ ।27) śī̠r̠ṣa̠ṇvāniti̍ śīrṣaṇ - vān ।28) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।29) lō̠kē syāg̍ syām ँlō̠kē lō̠kē syā̎m ।30) syā̠ mitīti̍ syāg syā̠ miti̍ ।31) iti̍ śīrṣa̠ṇvā-ñChī̍rṣa̠ṇvā nitīti̍ śīrṣa̠ṇvān ।32) śī̠r̠ṣa̠ṇvā nē̠vaiva śī̍rṣa̠ṇvā-ñChī̍rṣa̠ṇvā nē̠va ।32) śī̠r̠ṣa̠ṇvāniti̍ śīrṣaṇ - vān ।33) ē̠vāmuṣmi̍-nna̠muṣmi̍-nnē̠vai vāmuṣminn̍ ।34) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।35) lō̠kē bha̍vati bhavati lō̠kē lō̠kē bha̍vati ।36) bha̠va̠ tya̠la̠ja̠chita̍ malaja̠chita̍-mbhavati bhava tyalaja̠chita̎m ।37) a̠la̠ja̠chita̍-ñchinvīta chinvītā laja̠chita̍ malaja̠chita̍-ñchinvīta ।37) a̠la̠ja̠chita̠mitya̍laja - chita̎m ।38) chi̠nvī̠ta̠ chatu̍ssīta̠-ñchatu̍ssīta-ñchinvīta chinvīta̠ chatu̍ssītam ।39) chatu̍ssīta-mprati̠ṣṭhākā̍maḥ prati̠ṣṭhākā̍ma̠ śchatu̍ssīta̠-ñchatu̍ssīta-mprati̠ṣṭhākā̍maḥ ।39) chatu̍ssīta̠miti̠ chatu̍ḥ - sī̠ta̠m ।40) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠ śchata̍sra̠ śchata̍sraḥ prati̠ṣṭhākā̍maḥ prati̠ṣṭhākā̍ma̠ śchata̍sraḥ ।40) pra̠ti̠ṣṭhākā̍ma̠ iti̍ prati̠ṣṭhā - kā̠ma̠ḥ ।41) chata̍srō̠ diśō̠ diśa̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō̠ diśa̍ḥ ।42) diśō̍ di̠kṣu di̠kṣu diśō̠ diśō̍ di̠kṣu ।43) di̠kṣvē̍ vaiva di̠kṣu di̠kṣvē̍va ।44) ē̠va prati̠ pratyē̠ vaiva prati̍ ।45) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।46) ti̠ṣṭha̠ti̠ pra̠u̠ga̠chita̍-mprauga̠chita̍-ntiṣṭhati tiṣṭhati prauga̠chita̎m ।47) pra̠u̠ga̠chita̍-ñchinvīta chinvīta prauga̠chita̍-mprauga̠chita̍-ñchinvīta ।47) pra̠u̠ga̠chita̠miti̍ prauga - chita̎m ।48) chi̠nvī̠ta̠ bhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavāg śchinvīta chinvīta̠ bhrātṛ̍vyavān ।49) bhrātṛ̍vyavā̠-npra pra bhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavā̠-npra ।49) bhrātṛ̍vyavā̠niti̠ bhrātṛ̍vya - vā̠n ।50) praivaiva pra praiva ।॥ 52 ॥ (50/64)
meaning
Thus the sages teach: know the inner meaning of every act and every word of the sacrifice.
word by word
छन्दChandaMetre
इतिItiRefers to something that precedes
पशुPashuBeing
कामKaamaDesire
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
मान्MaanTo Honour, Respect
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
गम्GamTo Go
पततिPatatiFall
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
अमुष्मिन्AmussminIn That
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
दिशDishaDirection
प्रतिPratiEvery
तिष्ठतिTisstthatiAbides
प्रPraPrefix
चण्डCannddaFierce, Passionate
चिताCitaaFuneral, Pile
पशूPashuuCow
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati
लोकLokaWorld, Men
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
सीतांSiitaam[You are] Sita
verse 53
1) ए॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या ने॒वैव भ्रातृ॑व्यान् ।2) भ्रातृ॑व्या-न्नुदते नुदते॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या-न्नुदते ।3) नु॒द॒त॒ उ॒भ॒यतः॑प्रउग मुभ॒यतः॑प्रउग-न्नुदते नुदत उभ॒यतः॑प्रउगम् ।4) उ॒भ॒यतः॑प्रउग-ञ्चिन्वीत चिन्वी तोभ॒यतः॑प्रउग मुभ॒यतः॑प्रउग-ञ्चिन्वीत ।4) उ॒भ॒यतः॑प्रउग॒मित्यु॑भ॒यतः॑ - प्र॒उ॒ग॒म् ।5) चि॒न्वी॒त॒ यो य श्चि॑न्वीत चिन्वीत॒ यः ।6) यः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यो यः का॒मये॑त ।7) का॒मये॑त॒ प्र प्र का॒मये॑त का॒मये॑त॒ प्र ।8) प्र जा॒तान् जा॒ता-न्प्र प्र जा॒तान् ।9) जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्यान् जा॒तान् जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्यान् ।10) भ्रातृ॑व्या-न्नु॒देय॑ नु॒देय॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒देय॑ ।11) नु॒देय॒ प्रति॒ प्रति॑ नु॒देय॑ नु॒देय॒ प्रति॑ ।12) प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् जनि॒ष्यमा॑णा॒-न्प्रति॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् ।13) ज॒नि॒ष्यमा॑णा॒ नितीति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् जनि॒ष्यमा॑णा॒ निति॑ ।14) इति॒ प्र प्रे तीति॒ प्र ।15) प्रैवैव प्र प्रैव ।16) ए॒व जा॒तान् जा॒ता ने॒वैव जा॒तान् ।17) जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्यान् जा॒तान् जा॒ता-न्भ्रातृ॑व्यान् ।18) भ्रातृ॑व्या-न्नु॒दते॑ नु॒दते॒ भ्रातृ॑व्या॒-न्भ्रातृ॑व्या-न्नु॒दते᳚ ।19) नु॒दते॒ प्रति॒ प्रति॑ नु॒दते॑ नु॒दते॒ प्रति॑ ।20) प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् जनि॒ष्यमा॑णा॒-न्प्रति॒ प्रति॑ जनि॒ष्यमा॑णान् ।21) ज॒नि॒ष्यमा॑णा-न्रथचक्र॒चितग्ं॑ रथचक्र॒चित॑-ञ्जनि॒ष्यमा॑णान् जनि॒ष्यमा॑णा-न्रथचक्र॒चित᳚म् ।22) र॒थ॒च॒क्र॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत रथचक्र॒चितग्ं॑ रथचक्र॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।22) र॒थ॒च॒क्र॒चित॒मिति॑ रथचक्र - चित᳚म् ।23) चि॒न्वी॒त॒ भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवाग्श् चिन्वीत चिन्वीत॒ भ्रातृ॑व्यवान् ।24) भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒. वज्रो॒ वज्रो॒ भ्रातृ॑व्यवा॒-न्भ्रातृ॑व्यवा॒न्॒. वज्रः॑ ।24) भ्रातृ॑व्यवा॒निति॒ भ्रातृ॑व्य - वा॒न् ।25) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।26) वै रथो॒ रथो॒ वै वै रथः॑ ।27) रथो॒ वज्रं॒-वँज्र॒ग्ं॒ रथो॒ रथो॒ वज्र᳚म् ।28) वज्र॑ मे॒वैव वज्रं॒-वँज्र॑ मे॒व ।29) ए॒व भ्रातृ॑व्येभ्यो॒ भ्रातृ॑व्येभ्य ए॒वैव भ्रातृ॑व्येभ्यः ।30) भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्र प्र भ्रातृ॑व्येभ्यो॒ भ्रातृ॑व्येभ्यः॒ प्र ।31) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।32) ह॒र॒ति॒ द्रो॒ण॒चित॑-न्द्रोण॒चितग्ं॑ हरति हरति द्रोण॒चित᳚म् ।33) द्रो॒ण॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत द्रोण॒चित॑-न्द्रोण॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।33) द्रो॒ण॒चित॒मिति॑ द्रोण - चित᳚म् ।34) चि॒न्वी॒ता न्न॑का॒मो ऽन्न॑काम श्चिन्वीत चिन्वी॒ता न्न॑कामः ।35) अन्न॑कामो॒ द्रोणे॒ द्रोणे ऽन्न॑का॒मो ऽन्न॑कामो॒ द्रोणे᳚ ।35) अन्न॑काम॒ इत्यन्न॑ - का॒मः॒ ।36) द्रोणे॒ वै वै द्रोणे॒ द्रोणे॒ वै ।37) वा अन्न॒ मन्नं॒-वैँ वा अन्न᳚म् ।38) अन्न॑-म्भ्रियते भ्रिय॒ते ऽन्न॒ मन्न॑-म्भ्रियते ।39) भ्रि॒य॒ते॒ सयो॑नि॒ सयो॑नि भ्रियते भ्रियते॒ सयो॑नि ।40) सयो᳚ न्ये॒वैव सयो॑नि॒ सयो᳚ न्ये॒व ।40) सयो॒नीति॒ स - यो॒नि॒ ।41) ए॒वान्न॒ मन्न॑ मे॒वै वान्न᳚म् ।42) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।43) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।44) रु॒न्धे॒ स॒मू॒ह्यग्ं॑ समू॒ह्यग्ं॑ रुन्धे रुन्धे समू॒ह्य᳚म् ।45) स॒मू॒ह्य॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत समू॒ह्यग्ं॑ समू॒ह्य॑-ञ्चिन्वीत ।45) स॒मू॒ह्य॑मिति॑ सं - ऊ॒ह्य᳚म् ।46) चि॒न्वी॒त॒ प॒शुका॑मः प॒शुका॑म श्चिन्वीत चिन्वीत प॒शुका॑मः ।47) प॒शुका॑मः पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्प॒शुका॑मः प॒शुका॑मः पशु॒मान् ।47) प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु - का॒मः॒ ।48) प॒शु॒मा ने॒वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒मा ने॒व ।48) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।49) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।50) भ॒व॒ति॒ प॒रि॒चा॒य्य॑-म्परिचा॒य्य॑-म्भवति भवति परिचा॒य्य᳚म् ।॥ 53 ॥ (50/59)
1) ē̠va bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā nē̠vaiva bhrātṛ̍vyān ।2) bhrātṛ̍vyā-nnudatē nudatē̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā-nnudatē ।3) nu̠da̠ta̠ u̠bha̠yata̍ḥprauga mubha̠yata̍ḥprauga-nnudatē nudata ubha̠yata̍ḥpraugam ।4) u̠bha̠yata̍ḥprauga-ñchinvīta chinvī tōbha̠yata̍ḥprauga mubha̠yata̍ḥprauga-ñchinvīta ।4) u̠bha̠yata̍ḥprauga̠mityu̍bha̠yata̍ḥ - pra̠u̠ga̠m ।5) chi̠nvī̠ta̠ yō ya śchi̍nvīta chinvīta̠ yaḥ ।6) yaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yō yaḥ kā̠mayē̍ta ।7) kā̠mayē̍ta̠ pra pra kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ pra ।8) pra jā̠tān jā̠tā-npra pra jā̠tān ।9) jā̠tā-nbhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyān jā̠tān jā̠tā-nbhrātṛ̍vyān ।10) bhrātṛ̍vyā-nnu̠dēya̍ nu̠dēya̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā-nnu̠dēya̍ ।11) nu̠dēya̠ prati̠ prati̍ nu̠dēya̍ nu̠dēya̠ prati̍ ।12) prati̍ jani̠ṣyamā̍ṇān jani̠ṣyamā̍ṇā̠-nprati̠ prati̍ jani̠ṣyamā̍ṇān ।13) ja̠ni̠ṣyamā̍ṇā̠ nitīti̍ jani̠ṣyamā̍ṇān jani̠ṣyamā̍ṇā̠ niti̍ ।14) iti̠ pra prē tīti̠ pra ।15) praivaiva pra praiva ।16) ē̠va jā̠tān jā̠tā nē̠vaiva jā̠tān ।17) jā̠tā-nbhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyān jā̠tān jā̠tā-nbhrātṛ̍vyān ।18) bhrātṛ̍vyā-nnu̠datē̍ nu̠datē̠ bhrātṛ̍vyā̠-nbhrātṛ̍vyā-nnu̠datē̎ ।19) nu̠datē̠ prati̠ prati̍ nu̠datē̍ nu̠datē̠ prati̍ ।20) prati̍ jani̠ṣyamā̍ṇān jani̠ṣyamā̍ṇā̠-nprati̠ prati̍ jani̠ṣyamā̍ṇān ।21) ja̠ni̠ṣyamā̍ṇā-nrathachakra̠chitagṃ̍ rathachakra̠chita̍-ñjani̠ṣyamā̍ṇān jani̠ṣyamā̍ṇā-nrathachakra̠chita̎m ।22) ra̠tha̠cha̠kra̠chita̍-ñchinvīta chinvīta rathachakra̠chitagṃ̍ rathachakra̠chita̍-ñchinvīta ।22) ra̠tha̠cha̠kra̠chita̠miti̍ rathachakra - chita̎m ।23) chi̠nvī̠ta̠ bhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavāgś chinvīta chinvīta̠ bhrātṛ̍vyavān ।24) bhrātṛ̍vyavā̠n̠. vajrō̠ vajrō̠ bhrātṛ̍vyavā̠-nbhrātṛ̍vyavā̠n̠. vajra̍ḥ ।24) bhrātṛ̍vyavā̠niti̠ bhrātṛ̍vya - vā̠n ।25) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।26) vai rathō̠ rathō̠ vai vai ratha̍ḥ ।27) rathō̠ vajra̠ṃ vajra̠gṃ̠ rathō̠ rathō̠ vajra̎m ।28) vajra̍ mē̠vaiva vajra̠ṃ vajra̍ mē̠va ।29) ē̠va bhrātṛ̍vyēbhyō̠ bhrātṛ̍vyēbhya ē̠vaiva bhrātṛ̍vyēbhyaḥ ।30) bhrātṛ̍vyēbhya̠ḥ pra pra bhrātṛ̍vyēbhyō̠ bhrātṛ̍vyēbhya̠ḥ pra ।31) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।32) ha̠ra̠ti̠ drō̠ṇa̠chita̍-ndrōṇa̠chitagṃ̍ harati harati drōṇa̠chita̎m ।33) drō̠ṇa̠chita̍-ñchinvīta chinvīta drōṇa̠chita̍-ndrōṇa̠chita̍-ñchinvīta ।33) drō̠ṇa̠chita̠miti̍ drōṇa - chita̎m ।34) chi̠nvī̠tā nna̍kā̠mō 'nna̍kāma śchinvīta chinvī̠tā nna̍kāmaḥ ।35) anna̍kāmō̠ drōṇē̠ drōṇē 'nna̍kā̠mō 'nna̍kāmō̠ drōṇē̎ ।35) anna̍kāma̠ ityanna̍ - kā̠ma̠ḥ ।36) drōṇē̠ vai vai drōṇē̠ drōṇē̠ vai ।37) vā anna̠ manna̠ṃ vai vā anna̎m ।38) anna̍-mbhriyatē bhriya̠tē 'nna̠ manna̍-mbhriyatē ।39) bhri̠ya̠tē̠ sayō̍ni̠ sayō̍ni bhriyatē bhriyatē̠ sayō̍ni ।40) sayō̎ nyē̠vaiva sayō̍ni̠ sayō̎ nyē̠va ।40) sayō̠nīti̠ sa - yō̠ni̠ ।41) ē̠vānna̠ manna̍ mē̠vai vānna̎m ।42) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।43) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।44) ru̠ndhē̠ sa̠mū̠hyagṃ̍ samū̠hyagṃ̍ rundhē rundhē samū̠hya̎m ।45) sa̠mū̠hya̍-ñchinvīta chinvīta samū̠hyagṃ̍ samū̠hya̍-ñchinvīta ।45) sa̠mū̠hya̍miti̍ saṃ - ū̠hya̎m ।46) chi̠nvī̠ta̠ pa̠śukā̍maḥ pa̠śukā̍ma śchinvīta chinvīta pa̠śukā̍maḥ ।47) pa̠śukā̍maḥ paśu̠mā-npa̍śu̠mā-npa̠śukā̍maḥ pa̠śukā̍maḥ paśu̠mān ।47) pa̠śukā̍ma̠ iti̍ pa̠śu - kā̠ma̠ḥ ।48) pa̠śu̠mā nē̠vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mā nē̠va ।48) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।49) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।50) bha̠va̠ti̠ pa̠ri̠chā̠yya̍-mparichā̠yya̍-mbhavati bhavati parichā̠yya̎m ।॥ 53 ॥ (50/59)
meaning
The cattle are the symbols of prosperity; by the cattle-winning oblation all forms of prosperity are won.
word by word
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
प्रPraPrefix
प्रतिPratiEvery
इतिItiRefers to something that precedes
वज्रVajraVajra, Thunderbolt
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
रथRathaChariot
कामKaamaDesire
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अन्नAnnaFood
सSaYour
अवAvaA prefix
पशुPashuBeing
मान्MaanTo Honour, Respect
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
नीतिNiitiSpiritual Precepts
जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair
चिताCitaaFuneral, Pile
मनManaMind
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
साSaaShe
वनम्VanamForest
वनVanaForest
वावVaavaJust, Indeed
सम्SamTogether with
पशूPashuuCow
परिचयParicayaAcquaintance, Familiarity with
verse 54
1) प॒रि॒चा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत परिचा॒य्य॑-म्परिचा॒य्य॑-ञ्चिन्वीत ।1) प॒रि॒चा॒य्य॑मिति॑ परि - चा॒य्य᳚म् ।2) चि॒न्वी॒त॒ ग्राम॑कामो॒ ग्राम॑काम श्चिन्वीत चिन्वीत॒ ग्राम॑कामः ।3) ग्राम॑कामो ग्रा॒मी ग्रा॒मी ग्राम॑कामो॒ ग्राम॑कामो ग्रा॒मी ।3) ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑ - का॒मः॒ ।4) ग्रा॒म्ये॑ वैव ग्रा॒मी ग्रा॒म्ये॑व ।5) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।6) भ॒व॒ति॒ श्म॒शा॒न॒चितग्ग्॑ श्मशान॒चित॑-म्भवति भवति श्मशान॒चित᳚म् ।7) श्म॒शा॒न॒चित॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत श्मशान॒चितग्ग्॑ श्मशान॒चित॑-ञ्चिन्वीत ।7) श्म॒शा॒न॒चित॒मिति॑ श्मशान - चित᳚म् ।8) चि॒न्वी॒त॒ यो य श्चि॑न्वीत चिन्वीत॒ यः ।9) यः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यो यः का॒मये॑त ।10) का॒मये॑त पितृलो॒के पि॑तृलो॒के का॒मये॑त का॒मये॑त पितृलो॒के ।11) पि॒तृ॒लो॒क ऋ॑द्ध्नुया मृद्ध्नुया-म्पितृलो॒के पि॑तृलो॒क ऋ॑द्ध्नुयाम् ।11) पि॒तृ॒लो॒क इति॑ पितृ - लो॒के ।12) ऋ॒द्ध्नु॒या॒ मिती त्यृ॑द्ध्नुया मृद्ध्नुया॒ मिति॑ ।13) इति॑ पितृलो॒के पि॑तृलो॒क इतीति॑ पितृलो॒के ।14) पि॒तृ॒लो॒क ए॒वैव पि॑तृलो॒के पि॑तृलो॒क ए॒व ।14) पि॒तृ॒लो॒क इति॑ पितृ - लो॒के ।15) ए॒व र्ध्नो᳚ त्यृद्ध्नो त्ये॒वैव र्ध्नो॑ति ।16) ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वि॑श्वामित्रजमद॒ग्नी ऋ॑द्ध्नो त्यृद्ध्नोति विश्वामित्रजमद॒ग्नी ।17) वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वसि॑ष्ठेन॒ वसि॑ष्ठेन विश्वामित्रजमद॒ग्नी वि॑श्वामित्रजमद॒ग्नी वसि॑ष्ठेन ।17) वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी इति॑ विश्वामित्र - ज॒म॒द॒ग्नी ।18) वसि॑ष्ठेना ऽस्पर्धेता मस्पर्धेतां॒-वँसि॑ष्ठेन॒ वसि॑ष्ठेना ऽस्पर्धेताम् ।19) अ॒स्प॒र्धे॒ता॒ग्ं॒ स सो᳚ ऽस्पर्धेता मस्पर्धेता॒ग्ं॒ सः ।20) स ए॒ता ए॒ता-स्स स ए॒ताः ।21) ए॒ता ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि रे॒ता ए॒ता ज॒मद॑ग्निः ।22) ज॒मद॑ग्नि-र्विह॒व्या॑ विह॒व्या॑ ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि-र्विह॒व्याः᳚ ।23) वि॒ह॒व्या॑ अपश्य दपश्य-द्विह॒व्या॑ विह॒व्या॑ अपश्यत् ।23) वि॒ह॒व्या॑ इति॑ वि - ह॒व्याः᳚ ।24) अ॒प॒श्य॒-त्ता स्ता अ॑पश्य दपश्य॒-त्ताः ।25) ता उपोप॒ ता स्ता उप॑ ।26) उपा॑धत्ता ध॒त्तो पोपा॑ धत्त ।27) अ॒ध॒त्त॒ ताभि॒ स्ताभि॑ रधत्ता धत्त॒ ताभिः॑ ।28) ताभि॒-र्वै वै ताभि॒ स्ताभि॒-र्वै ।29) वै स स वै वै सः ।30) स वसि॑ष्ठस्य॒ वसि॑ष्ठस्य॒ स स वसि॑ष्ठस्य ।31) वसि॑ष्ठ स्येन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वँसि॑ष्ठस्य॒ वसि॑ष्ठ स्येन्द्रि॒यम् ।32) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।33) वी॒र्य॑ मवृङ्क्ता वृङ्क्त वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मवृङ्क्त ।34) अ॒वृ॒ङ्क्त॒ य-द्यद॑वृङ्क्ता वृङ्क्त॒ यत् ।35) य-द्वि॑ह॒व्या॑ विह॒व्या॑ य-द्य-द्वि॑ह॒व्याः᳚ ।36) वि॒ह॒व्या॑ उप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति विह॒व्या॑ विह॒व्या॑ उप॒दधा॑ति ।36) वि॒ह॒व्या॑ इति॑ वि - ह॒व्याः᳚ ।37) उ॒प॒दधा॑ तीन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ तीन्द्रि॒यम् ।37) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।38) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवेन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।39) ए॒व ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒वैव ताभिः॑ ।40) ताभि॑-र्वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्ताभि॒ स्ताभि॑-र्वी॒र्य᳚म् ।41) वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ यज॑मानो वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मानः ।42) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य ।43) भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते ।44) वृ॒ङ्क्ते॒ होतु॒र्॒ होतु॑-र्वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ होतुः॑ ।45) होतु॒-र्धिष्णि॑ये॒ धिष्णि॑ये॒ होतु॒र्॒ होतु॒-र्धिष्णि॑ये ।46) धिष्णि॑य॒ उपोप॒ धिष्णि॑ये॒ धिष्णि॑य॒ उप॑ ।47) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।48) द॒धा॒ति॒ य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नं-यँ॑जमानायत॒न-न्द॑धाति दधाति यजमानायत॒नम् ।49) य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नं-वैँ वै य॑जमानायत॒नं-यँ॑जमानायत॒नं-वैँ ।49) य॒ज॒मा॒ना॒य॒त॒नमिति॑ यजमान - आ॒य॒त॒नम् ।50) वै होता॒ होता॒ वै वै होता᳚ ।॥ 54 ॥ (50/60)
1) pa̠ri̠chā̠yya̍-ñchinvīta chinvīta parichā̠yya̍-mparichā̠yya̍-ñchinvīta ।1) pa̠ri̠chā̠yya̍miti̍ pari - chā̠yya̎m ।2) chi̠nvī̠ta̠ grāma̍kāmō̠ grāma̍kāma śchinvīta chinvīta̠ grāma̍kāmaḥ ।3) grāma̍kāmō grā̠mī grā̠mī grāma̍kāmō̠ grāma̍kāmō grā̠mī ।3) grāma̍kāma̠ iti̠ grāma̍ - kā̠ma̠ḥ ।4) grā̠myē̍ vaiva grā̠mī grā̠myē̍va ।5) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।6) bha̠va̠ti̠ śma̠śā̠na̠chitagg̍ śmaśāna̠chita̍-mbhavati bhavati śmaśāna̠chita̎m ।7) śma̠śā̠na̠chita̍-ñchinvīta chinvīta śmaśāna̠chitagg̍ śmaśāna̠chita̍-ñchinvīta ।7) śma̠śā̠na̠chita̠miti̍ śmaśāna - chita̎m ।8) chi̠nvī̠ta̠ yō ya śchi̍nvīta chinvīta̠ yaḥ ।9) yaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yō yaḥ kā̠mayē̍ta ।10) kā̠mayē̍ta pitṛlō̠kē pi̍tṛlō̠kē kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta pitṛlō̠kē ।11) pi̠tṛ̠lō̠ka ṛ̍ddhnuyā mṛddhnuyā-mpitṛlō̠kē pi̍tṛlō̠ka ṛ̍ddhnuyām ।11) pi̠tṛ̠lō̠ka iti̍ pitṛ - lō̠kē ।12) ṛ̠ddhnu̠yā̠ mitī tyṛ̍ddhnuyā mṛddhnuyā̠ miti̍ ।13) iti̍ pitṛlō̠kē pi̍tṛlō̠ka itīti̍ pitṛlō̠kē ।14) pi̠tṛ̠lō̠ka ē̠vaiva pi̍tṛlō̠kē pi̍tṛlō̠ka ē̠va ।14) pi̠tṛ̠lō̠ka iti̍ pitṛ - lō̠kē ।15) ē̠va rdhnō̎ tyṛddhnō tyē̠vaiva rdhnō̍ti ।16) ṛ̠ddhnō̠ti̠ vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī vi̍śvāmitrajamada̠gnī ṛ̍ddhnō tyṛddhnōti viśvāmitrajamada̠gnī ।17) vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī vasi̍ṣṭhēna̠ vasi̍ṣṭhēna viśvāmitrajamada̠gnī vi̍śvāmitrajamada̠gnī vasi̍ṣṭhēna ।17) vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī iti̍ viśvāmitra - ja̠ma̠da̠gnī ।18) vasi̍ṣṭhēnā 'spardhētā maspardhētā̠ṃ vasi̍ṣṭhēna̠ vasi̍ṣṭhēnā 'spardhētām ।19) a̠spa̠rdhē̠tā̠gṃ̠ sa sō̎ 'spardhētā maspardhētā̠gṃ̠ saḥ ।20) sa ē̠tā ē̠tā-ssa sa ē̠tāḥ ।21) ē̠tā ja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni rē̠tā ē̠tā ja̠mada̍gniḥ ।22) ja̠mada̍gni-rviha̠vyā̍ viha̠vyā̍ ja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni-rviha̠vyā̎ḥ ।23) vi̠ha̠vyā̍ apaśya dapaśya-dviha̠vyā̍ viha̠vyā̍ apaśyat ।23) vi̠ha̠vyā̍ iti̍ vi - ha̠vyā̎ḥ ।24) a̠pa̠śya̠-ttā stā a̍paśya dapaśya̠-ttāḥ ।25) tā upōpa̠ tā stā upa̍ ।26) upā̍dhattā dha̠ttō pōpā̍ dhatta ।27) a̠dha̠tta̠ tābhi̠ stābhi̍ radhattā dhatta̠ tābhi̍ḥ ।28) tābhi̠-rvai vai tābhi̠ stābhi̠-rvai ।29) vai sa sa vai vai saḥ ।30) sa vasi̍ṣṭhasya̠ vasi̍ṣṭhasya̠ sa sa vasi̍ṣṭhasya ।31) vasi̍ṣṭha syēndri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vasi̍ṣṭhasya̠ vasi̍ṣṭha syēndri̠yam ।32) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।33) vī̠rya̍ mavṛṅktā vṛṅkta vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mavṛṅkta ।34) a̠vṛ̠ṅkta̠ ya-dyada̍vṛṅktā vṛṅkta̠ yat ।35) ya-dvi̍ha̠vyā̍ viha̠vyā̍ ya-dya-dvi̍ha̠vyā̎ḥ ।36) vi̠ha̠vyā̍ upa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti viha̠vyā̍ viha̠vyā̍ upa̠dadhā̍ti ।36) vi̠ha̠vyā̍ iti̍ vi - ha̠vyā̎ḥ ।37) u̠pa̠dadhā̍ tīndri̠ya mi̍ndri̠ya mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ tīndri̠yam ।37) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।38) i̠ndri̠ya mē̠vaivēndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।39) ē̠va tābhi̠ stābhi̍ rē̠vaiva tābhi̍ḥ ।40) tābhi̍-rvī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ntābhi̠ stābhi̍-rvī̠rya̎m ।41) vī̠rya̍ṃ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ yaja̍mānaḥ ।42) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasya̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya ।43) bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē vṛṅktē̠ bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē ।44) vṛ̠ṅktē̠ hōtu̠r̠ hōtu̍-rvṛṅktē vṛṅktē̠ hōtu̍ḥ ।45) hōtu̠-rdhiṣṇi̍yē̠ dhiṣṇi̍yē̠ hōtu̠r̠ hōtu̠-rdhiṣṇi̍yē ।46) dhiṣṇi̍ya̠ upōpa̠ dhiṣṇi̍yē̠ dhiṣṇi̍ya̠ upa̍ ।47) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।48) da̠dhā̠ti̠ ya̠ja̠mā̠nā̠ya̠ta̠naṃ ya̍jamānāyata̠na-nda̍dhāti dadhāti yajamānāyata̠nam ।49) ya̠ja̠mā̠nā̠ya̠ta̠naṃ vai vai ya̍jamānāyata̠naṃ ya̍jamānāyata̠naṃ vai ।49) ya̠ja̠mā̠nā̠ya̠ta̠namiti̍ yajamāna - ā̠ya̠ta̠nam ।50) vai hōtā̠ hōtā̠ vai vai hōtā̎ ।॥ 54 ॥ (50/60)
meaning
The offspring are the symbols of continuity; by the offspring-winning oblation the line of the tradition is preserved.
word by word
परिPariAround
इतिItiRefers to something that precedes
ग्रामGraamaVillage
कामKaamaDesire
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
श्मशानShmashaanaCremation Ground
योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
यंYamWhenever
पितृPitrMane
लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)
सSaYour
एताEtaaThese
विViA prefix indicating division, order etc
उपUpaNear to
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वसिष्ठVasisstthaRishi Vashistha
वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
यत्YatWhich
इन्द्रियIndriyaSense Organ
होताHotaaSacrificer
चयCayaCollection
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
चिताCitaaFuneral, Pile
याYaaTo go towards
यःYahHe Who
साSaaShe
सःSahHe
एतEtaCome Near, Approached
हव्यHavyaanything to be offered as an Oblation, Sacrificial Gift or Food
तTaThat
धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
दधDadhaGiving
verse 55
1) होता॒ स्वे स्वे होता॒ होता॒ स्वे ।2) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।3) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।4) अ॒स्मा॒ आ॒यत॑न आ॒यत॑ने ऽस्मा अस्मा आ॒यत॑ने ।5) आ॒यत॑न इन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मा॒यत॑न आ॒यत॑न इन्द्रि॒यम् ।5) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।6) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।7) वी॒र्य॑ मवाव॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मव॑ ।8) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।9) रु॒न्धे॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श रुन्धे रुन्धे॒ द्वाद॑श ।10) द्वाद॒शोपोप॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॒शोप॑ ।11) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।12) द॒धा॒ति॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ द्वाद॑शाक्षरा दधाति दधाति॒ द्वाद॑शाक्षरा ।13) द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती॒ जग॑ती॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ द्वाद॑शाक्षरा॒ जग॑ती ।13) द्वाद॑शाक्ष॒रेति॒ द्वाद॑श - अ॒क्ष॒रा॒ ।14) जग॑ती॒ जाग॑ता॒ जाग॑ता॒ जग॑ती॒ जग॑ती॒ जाग॑ताः ।15) जाग॑ताः प॒शवः॑ प॒शवो॒ जाग॑ता॒ जाग॑ताः प॒शवः॑ ।16) प॒शवो॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या प॒शवः॑ प॒शवो॒ जग॑त्या ।17) जग॑ त्यै॒वैव जग॑त्या॒ जग॑ त्यै॒व ।18) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।19) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।20) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।21) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।22) रु॒न्धे॒ ऽष्टाव॑ष्टा व॒ष्टाव॑ष्टौ रुन्धे रुन्धे॒ ऽष्टाव॑ष्टौ ।23) अ॒ष्टाव॑ष्टा व॒न्ये ष्व॒न्ये ष्व॒ष्टाव॑ष्टा व॒ष्टाव॑ष्टा व॒न्येषु॑ ।23) अ॒ष्टाव॑ष्टा॒वित्य॒ष्टौ - अ॒ष्टौ॒ ।24) अ॒न्येषु॒ धिष्णि॑येषु॒ धिष्णि॑ये ष्व॒न्ये ष्व॒न्येषु॒ धिष्णि॑येषु ।25) धिष्णि॑ये॒ षूपोप॒ धिष्णि॑येषु॒ धिष्णि॑ये॒षूप॑ ।26) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।27) द॒धा॒ त्य॒ष्टाश॑फा अ॒ष्टाश॑फा दधाति दधा त्य॒ष्टाश॑फाः ।28) अ॒ष्टाश॑फाः प॒शवः॑ प॒शवो॒ ऽष्टाश॑फा अ॒ष्टाश॑फाः प॒शवः॑ ।28) अ॒ष्टाश॑फा॒ इत्य॒ष्टा - श॒फाः॒ ।29) प॒शवः॑ प॒शू-न्प॒शू-न्प॒शवः॑ प॒शवः॑ प॒शून् ।30) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।31) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।32) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।33) रु॒न्धे॒ ष-ट्थ्षड् रु॑न्धे रुन्धे॒ षट् ।34) षण् मा᳚र्जा॒लीये॑ मार्जा॒लीये॒ ष-ट्थ्षण् मा᳚र्जा॒लीये᳚ ।35) मा॒र्जा॒लीये॒ ष-ट्थ्षण् मा᳚र्जा॒लीये॑ मार्जा॒लीये॒ षट् ।36) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।37) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।38) ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ ।39) ऋ॒तवः॒ खलु॒ खल्वृ॒तव॑ ऋ॒तवः॒ खलु॑ ।40) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।41) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।42) दे॒वाः पि॒तरः॑ पि॒तरो॑ दे॒वा दे॒वाः पि॒तरः॑ ।43) पि॒तर॑ ऋ॒तू नृ॒तू-न्पि॒तरः॑ पि॒तर॑ ऋ॒तून् ।44) ऋ॒तू ने॒वैव र्तू नृ॒तू ने॒व ।45) ए॒व दे॒वा-न्दे॒वा ने॒वैव दे॒वान् ।46) दे॒वा-न्पि॒तॄ-न्पि॒तॄ-न्दे॒वा-न्दे॒वा-न्पि॒तॄन् ।47) पि॒तॄ-न्प्री॑णाति प्रीणाति पि॒तॄ-न्पि॒तॄ-न्प्री॑णाति ।48) प्री॒णा॒तीति॑ प्रीणाति ।॥ 55 ॥ (48/52)॥ अ. 11 ॥
1) hōtā̠ svē svē hōtā̠ hōtā̠ svē ।2) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।3) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।4) a̠smā̠ ā̠yata̍na ā̠yata̍nē 'smā asmā ā̠yata̍nē ।5) ā̠yata̍na indri̠ya mi̍ndri̠ya mā̠yata̍na ā̠yata̍na indri̠yam ।5) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।6) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।7) vī̠rya̍ mavāva̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mava̍ ।8) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।9) ru̠ndhē̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa rundhē rundhē̠ dvāda̍śa ।10) dvāda̠śōpōpa̠ dvāda̍śa̠ dvāda̠śōpa̍ ।11) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।12) da̠dhā̠ti̠ dvāda̍śākṣarā̠ dvāda̍śākṣarā dadhāti dadhāti̠ dvāda̍śākṣarā ।13) dvāda̍śākṣarā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ dvāda̍śākṣarā̠ dvāda̍śākṣarā̠ jaga̍tī ।13) dvāda̍śākṣa̠rēti̠ dvāda̍śa - a̠kṣa̠rā̠ ।14) jaga̍tī̠ jāga̍tā̠ jāga̍tā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ jāga̍tāḥ ।15) jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jāga̍tā̠ jāga̍tāḥ pa̠śava̍ḥ ।16) pa̠śavō̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ jaga̍tyā ।17) jaga̍ tyai̠vaiva jaga̍tyā̠ jaga̍ tyai̠va ।18) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।19) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।20) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।21) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।22) ru̠ndhē̠ 'ṣṭāva̍ṣṭā va̠ṣṭāva̍ṣṭau rundhē rundhē̠ 'ṣṭāva̍ṣṭau ।23) a̠ṣṭāva̍ṣṭā va̠nyē ṣva̠nyē ṣva̠ṣṭāva̍ṣṭā va̠ṣṭāva̍ṣṭā va̠nyēṣu̍ ।23) a̠ṣṭāva̍ṣṭā̠vitya̠ṣṭau - a̠ṣṭau̠ ।24) a̠nyēṣu̠ dhiṣṇi̍yēṣu̠ dhiṣṇi̍yē ṣva̠nyē ṣva̠nyēṣu̠ dhiṣṇi̍yēṣu ।25) dhiṣṇi̍yē̠ ṣūpōpa̠ dhiṣṇi̍yēṣu̠ dhiṣṇi̍yē̠ṣūpa̍ ।26) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।27) da̠dhā̠ tya̠ṣṭāśa̍phā a̠ṣṭāśa̍phā dadhāti dadhā tya̠ṣṭāśa̍phāḥ ।28) a̠ṣṭāśa̍phāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ 'ṣṭāśa̍phā a̠ṣṭāśa̍phāḥ pa̠śava̍ḥ ।28) a̠ṣṭāśa̍phā̠ itya̠ṣṭā - śa̠phā̠ḥ ।29) pa̠śava̍ḥ pa̠śū-npa̠śū-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śūn ।30) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।31) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।32) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।33) ru̠ndhē̠ ṣa-ṭthṣaḍ ru̍ndhē rundhē̠ ṣaṭ ।34) ṣaṇ mā̎rjā̠līyē̍ mārjā̠līyē̠ ṣa-ṭthṣaṇ mā̎rjā̠līyē̎ ।35) mā̠rjā̠līyē̠ ṣa-ṭthṣaṇ mā̎rjā̠līyē̍ mārjā̠līyē̠ ṣaṭ ।36) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।37) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।38) ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ḥ ।39) ṛ̠tava̠ḥ khalu̠ khalvṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ḥ khalu̍ ।40) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।41) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।42) dē̠vāḥ pi̠tara̍ḥ pi̠tarō̍ dē̠vā dē̠vāḥ pi̠tara̍ḥ ।43) pi̠tara̍ ṛ̠tū nṛ̠tū-npi̠tara̍ḥ pi̠tara̍ ṛ̠tūn ।44) ṛ̠tū nē̠vaiva rtū nṛ̠tū nē̠va ।45) ē̠va dē̠vā-ndē̠vā nē̠vaiva dē̠vān ।46) dē̠vā-npi̠tṝ-npi̠tṝ-ndē̠vā-ndē̠vā-npi̠tṝn ।47) pi̠tṝ-nprī̍ṇāti prīṇāti pi̠tṝ-npi̠tṝ-nprī̍ṇāti ।48) prī̠ṇā̠tīti̍ prīṇāti ।॥ 55 ॥ (48/52)॥ a. 11 ॥
meaning
The speech is the symbol of the Veda itself; by protecting speech one protects the entire Vedic tradition.
word by word
होताHotaaSacrificer
स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
इन्द्रियIndriyaSense Organ
वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
अवAvaA prefix
द्वादशDvaadashaTwelve
उपUpaNear to
पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle
पशूPashuuCow
नवNavaNew, Fresh, Young
अष्टौAssttauEight
वावVaavaJust, Indeed
षट्SsattSix
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
देवाDevaaDeva, God · Deva
पितरःPitarahAncestor
पितरोPitaroAncestor
देवान्DevaanDevas
अANot
स्वSvaOne's Own
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
स्मSmaSignifying ever, always · Always
इत्यItyaTo be gone to or towards
वीर्यViiryaStrength, Power, Valour, Manliness
दधDadhaGiving
जगतिJagati(Under Your Refuge, all the Auspicious Fruits manifest in this) World
अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable
जगतJagataWorld, Universe
सन्SanTo Gain, Obtain as a Gift
देवDevaDivine
देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
ऋतुRtuSeason
verse 56
1) पव॑स्व॒ वाज॑सातये॒ वाज॑सातये॒ पव॑स्व॒ पव॑स्व॒ वाज॑सातये ।2) वाज॑सातय॒ इतीति॒ वाज॑सातये॒ वाज॑सातय॒ इति॑ ।2) वाज॑सातय॒ इति॒ वाज॑ - सा॒त॒ये॒ ।3) इत्य॑नु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु गिती त्य॑नु॒ष्टुक् ।4) अ॒नु॒ष्टु-क्प्र॑ति॒प-त्प्र॑ति॒प द॑नु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु-क्प्र॑ति॒पत् ।4) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।5) प्र॒ति॒प-द्भ॑वति भवति प्रति॒प-त्प्र॑ति॒प-द्भ॑वति ।5) प्र॒ति॒पदिति॑ प्रति - पत् ।6) भ॒व॒ति॒ ति॒स्र स्ति॒स्रो भ॑वति भवति ति॒स्रः ।7) ति॒स्रो॑ ऽनु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभ॑ स्ति॒स्र स्ति॒स्रो॑ ऽनु॒ष्टुभः॑ ।8) अ॒नु॒ष्टुभ॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो ऽनु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभ॒ श्चत॑स्रः ।8) अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु - स्तुभः॑ ।9) चत॑स्रो गाय॒त्रियो॑ गाय॒त्रिय॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो गाय॒त्रियः॑ ।10) गा॒य॒त्रियो॒ य-द्य-द्गा॑य॒त्रियो॑ गाय॒त्रियो॒ यत् ।11) य-त्ति॒स्र स्ति॒स्रो य-द्य-त्ति॒स्रः ।12) ति॒स्रो॑ ऽनु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभ॑ स्ति॒स्र स्ति॒स्रो॑ ऽनु॒ष्टुभः॑ ।13) अ॒नु॒ष्टुभ॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दनु॒ष्टुभो॑ ऽनु॒ष्टुभ॒ स्तस्मा᳚त् ।13) अ॒नु॒ष्टुभ॒ इत्य॑नु - स्तुभः॑ ।14) तस्मा॒ दश्वो ऽश्व॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दश्वः॑ ।15) अश्व॑ स्त्रि॒भि स्त्रि॒भि रश्वो ऽश्व॑ स्त्रि॒भिः ।16) त्रि॒भि स्तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठग्ग्॑ स्त्रि॒भि स्त्रि॒भि स्तिष्ठन्न्॑ ।16) त्रि॒भिरिति॑ त्रि - भिः ।17) तिष्ठग्ग्॑ स्तिष्ठति तिष्ठति॒ तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठग्ग्॑ स्तिष्ठति ।18) ति॒ष्ठ॒ति॒ य-द्य-त्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यत् ।19) यच् चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो॒ य-द्यच् चत॑स्रः ।20) चत॑स्रो गाय॒त्रियो॑ गाय॒त्रिय॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रो गाय॒त्रियः॑ ।21) गा॒य॒त्रिय॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गाय॒त्रियो॑ गाय॒त्रिय॒ स्तस्मा᳚त् ।22) तस्मा॒-थ्सर्वा॒-न्थ्सर्वा॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒-थ्सर्वान्॑ ।23) सर्वाग्॑ श्च॒तुर॑ श्च॒तुर॒-स्सर्वा॒-न्थ्सर्वाग्॑ श्च॒तुरः॑ ।24) च॒तुरः॑ प॒दः प॒द श्च॒तुर॑ श्च॒तुरः॑ प॒दः ।25) प॒दः प्र॑ति॒दध॑-त्प्रति॒दध॑-त्प॒दः प॒दः प्र॑ति॒दध॑त् ।26) प्र॒ति॒दध॒-त्पला॑यते॒ पला॑यते प्रति॒दध॑-त्प्रति॒दध॒-त्पला॑यते ।26) प्र॒ति॒दध॒दिति॑ प्रति - दध॑त् ।27) पला॑यते पर॒मा प॑र॒मा पला॑यते॒ पला॑यते पर॒मा ।28) प॒र॒मा वै वै प॑र॒मा प॑र॒मा वै ।29) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।30) ए॒षा छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सा मे॒षैषा छन्द॑साम् ।31) छन्द॑सां॒-यँ-द्यच् छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सां॒-यँत् ।32) यद॑नु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् य-द्यद॑नु॒ष्टुक् ।33) अ॒नु॒ष्टु-क्प॑र॒मः प॑र॒मो॑ ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु-क्प॑र॒मः ।33) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।34) प॒र॒म श्च॑तुष्टो॒म श्च॑तुष्टो॒मः प॑र॒मः प॑र॒म श्च॑तुष्टो॒मः ।35) च॒तु॒ष्टो॒म-स्स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना-ञ्चतुष्टो॒म श्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमा॑नाम् ।35) च॒तु॒ष्टो॒म इति॑ चतुः - स्तो॒मः ।36) स्तोमा॑ना-म्पर॒मः प॑र॒म-स्स्तोमा॑ना॒ग्॒ स्तोमा॑ना-म्पर॒मः ।37) प॒र॒म स्त्रि॑रा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्रः प॑र॒मः प॑र॒म स्त्रि॑रा॒त्रः ।38) त्रि॒रा॒त्रो य॒ज्ञानां᳚-यँ॒ज्ञाना᳚-न्त्रिरा॒त्र स्त्रि॑रा॒त्रो य॒ज्ञाना᳚म् ।38) त्रि॒रा॒त्र इति॑ त्रि - रा॒त्रः ।39) य॒ज्ञाना᳚-म्पर॒मः प॑र॒मो य॒ज्ञानां᳚-यँ॒ज्ञाना᳚-म्पर॒मः ।40) प॒र॒मो ऽश्वो ऽश्वः॑ पर॒मः प॑र॒मो ऽश्वः॑ ।41) अश्वः॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना मश्वो ऽश्वः॑ पशू॒नाम् ।42) प॒शू॒ना-म्प॑र॒मेण॑ पर॒मेण॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प॑र॒मेण॑ ।43) प॒र॒मे णै॒वैव प॑र॒मेण॑ पर॒मेणै॒व ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।45) ए॒न॒-म्प॒र॒मता᳚-म्पर॒मता॑ मेन मेन-म्पर॒मता᳚म् ।46) प॒र॒मता᳚-ङ्गमयति गमयति पर॒मता᳚-म्पर॒मता᳚-ङ्गमयति ।47) ग॒म॒य॒ त्ये॒क॒वि॒ग्ं॒श मे॑कवि॒ग्ं॒श-ङ्ग॑मयति गमय त्येकवि॒ग्ं॒शम् ।48) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श मह॒ रह॑ रेकवि॒ग्ं॒श मे॑कवि॒ग्ं॒श महः॑ ।48) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शमित्ये॑क - वि॒ग्ं॒शम् ।49) अह॑-र्भवति भव॒ त्यह॒ रह॑-र्भवति ।50) भ॒व॒ति॒ यस्मि॒न्॒. यस्मि॑-न्भवति भवति॒ यस्मिन्न्॑ ।॥ 56 ॥ (50/61)
1) pava̍sva̠ vāja̍sātayē̠ vāja̍sātayē̠ pava̍sva̠ pava̍sva̠ vāja̍sātayē ।2) vāja̍sātaya̠ itīti̠ vāja̍sātayē̠ vāja̍sātaya̠ iti̍ ।2) vāja̍sātaya̠ iti̠ vāja̍ - sā̠ta̠yē̠ ।3) itya̍nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu gitī tya̍nu̠ṣṭuk ।4) a̠nu̠ṣṭu-kpra̍ti̠pa-tpra̍ti̠pa da̍nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu-kpra̍ti̠pat ।4) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।5) pra̠ti̠pa-dbha̍vati bhavati prati̠pa-tpra̍ti̠pa-dbha̍vati ।5) pra̠ti̠paditi̍ prati - pat ।6) bha̠va̠ti̠ ti̠sra sti̠srō bha̍vati bhavati ti̠sraḥ ।7) ti̠srō̍ 'nu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubha̍ sti̠sra sti̠srō̍ 'nu̠ṣṭubha̍ḥ ।8) a̠nu̠ṣṭubha̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō 'nu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubha̠ śchata̍sraḥ ।8) a̠nu̠ṣṭubha̠ itya̍nu - stubha̍ḥ ।9) chata̍srō gāya̠triyō̍ gāya̠triya̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō gāya̠triya̍ḥ ।10) gā̠ya̠triyō̠ ya-dya-dgā̍ya̠triyō̍ gāya̠triyō̠ yat ।11) ya-tti̠sra sti̠srō ya-dya-tti̠sraḥ ।12) ti̠srō̍ 'nu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubha̍ sti̠sra sti̠srō̍ 'nu̠ṣṭubha̍ḥ ।13) a̠nu̠ṣṭubha̠ stasmā̠-ttasmā̍ danu̠ṣṭubhō̍ 'nu̠ṣṭubha̠ stasmā̎t ।13) a̠nu̠ṣṭubha̠ itya̍nu - stubha̍ḥ ।14) tasmā̠ daśvō 'śva̠ stasmā̠-ttasmā̠ daśva̍ḥ ।15) aśva̍ stri̠bhi stri̠bhi raśvō 'śva̍ stri̠bhiḥ ।16) tri̠bhi stiṣṭha̠gg̠ stiṣṭhagg̍ stri̠bhi stri̠bhi stiṣṭhann̍ ।16) tri̠bhiriti̍ tri - bhiḥ ।17) tiṣṭhagg̍ stiṣṭhati tiṣṭhati̠ tiṣṭha̠gg̠ stiṣṭhagg̍ stiṣṭhati ।18) ti̠ṣṭha̠ti̠ ya-dya-tti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yat ।19) yach chata̍sra̠ śchata̍srō̠ ya-dyach chata̍sraḥ ।20) chata̍srō gāya̠triyō̍ gāya̠triya̠ śchata̍sra̠ śchata̍srō gāya̠triya̍ḥ ।21) gā̠ya̠triya̠ stasmā̠-ttasmā̎-dgāya̠triyō̍ gāya̠triya̠ stasmā̎t ।22) tasmā̠-thsarvā̠-nthsarvā̠-ntasmā̠-ttasmā̠-thsarvān̍ ।23) sarvāg̍ ścha̠tura̍ ścha̠tura̠-ssarvā̠-nthsarvāg̍ ścha̠tura̍ḥ ।24) cha̠tura̍ḥ pa̠daḥ pa̠da ścha̠tura̍ ścha̠tura̍ḥ pa̠daḥ ।25) pa̠daḥ pra̍ti̠dadha̍-tprati̠dadha̍-tpa̠daḥ pa̠daḥ pra̍ti̠dadha̍t ।26) pra̠ti̠dadha̠-tpalā̍yatē̠ palā̍yatē prati̠dadha̍-tprati̠dadha̠-tpalā̍yatē ।26) pra̠ti̠dadha̠diti̍ prati - dadha̍t ।27) palā̍yatē para̠mā pa̍ra̠mā palā̍yatē̠ palā̍yatē para̠mā ।28) pa̠ra̠mā vai vai pa̍ra̠mā pa̍ra̠mā vai ।29) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।30) ē̠ṣā Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā mē̠ṣaiṣā Chanda̍sām ।31) Chanda̍sā̠ṃ ya-dyach Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā̠ṃ yat ।32) yada̍nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug ya-dyada̍nu̠ṣṭuk ।33) a̠nu̠ṣṭu-kpa̍ra̠maḥ pa̍ra̠mō̍ 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu-kpa̍ra̠maḥ ।33) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।34) pa̠ra̠ma ścha̍tuṣṭō̠ma ścha̍tuṣṭō̠maḥ pa̍ra̠maḥ pa̍ra̠ma ścha̍tuṣṭō̠maḥ ।35) cha̠tu̠ṣṭō̠ma-sstōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā-ñchatuṣṭō̠ma ścha̍tuṣṭō̠ma-sstōmā̍nām ।35) cha̠tu̠ṣṭō̠ma iti̍ chatuḥ - stō̠maḥ ।36) stōmā̍nā-mpara̠maḥ pa̍ra̠ma-sstōmā̍nā̠g̠ stōmā̍nā-mpara̠maḥ ।37) pa̠ra̠ma stri̍rā̠tra stri̍rā̠traḥ pa̍ra̠maḥ pa̍ra̠ma stri̍rā̠traḥ ।38) tri̠rā̠trō ya̠jñānā̎ṃ ya̠jñānā̎-ntrirā̠tra stri̍rā̠trō ya̠jñānā̎m ।38) tri̠rā̠tra iti̍ tri - rā̠traḥ ।39) ya̠jñānā̎-mpara̠maḥ pa̍ra̠mō ya̠jñānā̎ṃ ya̠jñānā̎-mpara̠maḥ ।40) pa̠ra̠mō 'śvō 'śva̍ḥ para̠maḥ pa̍ra̠mō 'śva̍ḥ ।41) aśva̍ḥ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā maśvō 'śva̍ḥ paśū̠nām ।42) pa̠śū̠nā-mpa̍ra̠mēṇa̍ para̠mēṇa̍ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpa̍ra̠mēṇa̍ ।43) pa̠ra̠mē ṇai̠vaiva pa̍ra̠mēṇa̍ para̠mēṇai̠va ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।45) ē̠na̠-mpa̠ra̠matā̎-mpara̠matā̍ mēna mēna-mpara̠matā̎m ।46) pa̠ra̠matā̎-ṅgamayati gamayati para̠matā̎-mpara̠matā̎-ṅgamayati ।47) ga̠ma̠ya̠ tyē̠ka̠vi̠gṃ̠śa mē̍kavi̠gṃ̠śa-ṅga̍mayati gamaya tyēkavi̠gṃ̠śam ।48) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa maha̠ raha̍ rēkavi̠gṃ̠śa mē̍kavi̠gṃ̠śa maha̍ḥ ।48) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śamityē̍ka - vi̠gṃ̠śam ।49) aha̍-rbhavati bhava̠ tyaha̠ raha̍-rbhavati ।50) bha̠va̠ti̠ yasmi̠n̠. yasmi̍-nbhavati bhavati̠ yasminn̍ ।॥ 56 ॥ (50/61)
meaning
The fire is the symbol of the divine; by maintaining the sacred fire one maintains a direct connection to the divine.
word by word
इतिItiRefers to something that precedes
वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
प्रतिPratiEvery
पत्Patto Fall
यत्YatWhich
अश्वAshvaHorse
त्रिTriThree
तिष्ठतिTisstthatiAbides
पदPadaFoot
परमाParamaaSupreme · You are beyond [both Para and Apara]
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एषाEssaaShe
परमParamaSupreme
रात्रRaatraNight
महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
यस्मिन्YasminWhich
स्वSvaOne's Own
भीBhiiTo Fear
याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat
दधDadhaGiving
एषEssaHe · This
स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
verse 57
1) यस्मि॒-न्नश्वो ऽश्वो॒ यस्मि॒न्॒. यस्मि॒-न्नश्वः॑ ।2) अश्व॑ आल॒भ्यत॑ आल॒भ्यते ऽश्वो ऽश्व॑ आल॒भ्यते᳚ ।3) आ॒ल॒भ्यते॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑शा ल॒भ्यत॑ आल॒भ्यते॒ द्वाद॑श ।3) आ॒ल॒भ्यत॒ इत्या᳚ - ल॒भ्यते᳚ ।4) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।5) मासाः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ मासा॒ मासाः॒ पञ्च॑ ।6) पञ्च॒ र्तव॑ ऋ॒तवः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ र्तवः॑ ।7) ऋ॒तव॒ स्त्रय॒ स्त्रय॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॒ स्त्रयः॑ ।8) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।9) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।10) लो॒का अ॒सा व॒सौ लो॒का लो॒का अ॒सौ ।11) अ॒सा वा॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो॑ ऽसा व॒सा वा॑दि॒त्यः ।12) आ॒दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒श आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः ।13) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ए॒ष ए॒ष ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॒षः ।13) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।14) ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रे॒ष ए॒ष प्र॒जाप॑तिः ।15) प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्यः ।15) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।16) प्रा॒जा॒प॒त्यो ऽश्वो ऽश्वः॑ प्राजाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो ऽश्वः॑ ।16) प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः ।17) अश्व॒ स्त-न्त मश्वो ऽश्व॒ स्तम् ।18) त मे॒वैव त-न्त मे॒व ।19) ए॒व सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षात् ।20) सा॒क्षा दृ॑द्ध्नो त्यृद्ध्नोति सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दृ॑द्ध्नोति ।20) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।21) ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ शक्व॑रय॒-श्शक्व॑रय ऋद्ध्नो त्यृद्ध्नोति॒ शक्व॑रयः ।22) शक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठग्ं शक्व॑रय॒-श्शक्व॑रयः पृ॒ष्ठम् ।23) पृ॒ष्ठ-म्भ॑वन्ति भवन्ति पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ-म्भ॑वन्ति ।24) भ॒व॒न्त्य॒ न्यद॑न्य द॒न्यद॑न्य-द्भवन्ति भवन्त्य॒ न्यद॑न्यत् ।25) अ॒न्यद॑न्य॒च् छन्द॒ श्छन्दो॒ ऽन्यद॑न्य द॒न्यद॑न्य॒च् छन्दः॑ ।25) अ॒न्यद॑न्य॒दित्य॒न्यत् - अ॒न्य॒त् ।26) छन्दो॒ ऽन्ये᳚न्ये॒ ऽन्ये᳚न्ये॒ छन्द॒ श्छन्दो॒ ऽन्ये᳚न्ये ।27) अ॒न्ये᳚न्ये॒ वै वा अ॒न्ये᳚न्ये॒ ऽन्ये᳚न्ये॒ वै ।27) अ॒न्ये᳚न्य॒ इत्य॒न्ये - अ॒न्ये॒ ।28) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।29) ए॒ते प॒शवः॑ प॒शव॑ ए॒त ए॒ते प॒शवः॑ ।30) प॒शव॒ आ प॒शवः॑ प॒शव॒ आ ।31) आ ल॑भ्यन्ते लभ्यन्त॒ आ ल॑भ्यन्ते ।32) ल॒भ्य॒न्त॒ उ॒तोत ल॑भ्यन्ते लभ्यन्त उ॒त ।33) उ॒तेवे॑ वो॒तो तेव॑ ।34) इ॒व॒ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या इ॑वेव ग्रा॒म्याः ।35) ग्रा॒म्या उ॒तोत ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या उ॒त ।36) उ॒तेवे॑ वो॒तो तेव॑ ।37) इ॒वा॒र॒ण्या आ॑र॒ण्या इ॑वे वार॒ण्याः ।38) आ॒र॒ण्या य-द्यदा॑र॒ण्या आ॑र॒ण्या यत् ।39) यच्छक्व॑रय॒-श्शक्व॑रयो॒ य-द्यच्छक्व॑रयः ।40) शक्व॑रयः पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठग्ं शक्व॑रय॒-श्शक्व॑रयः पृ॒ष्ठम् ।41) पृ॒ष्ठ-म्भव॑न्ति॒ भव॑न्ति पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ-म्भव॑न्ति ।42) भव॒-न्त्यश्व॒स्या श्व॑स्य॒ भव॑न्ति॒ भव॒-न्त्यश्व॑स्य ।43) अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ सर्व॒त्वाया श्व॒स्या श्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ ।44) स॒र्व॒त्वाय॑ पार्थुर॒श्म-म्पा᳚र्थुर॒श्मग्ं स॑र्व॒त्वाय॑ सर्व॒त्वाय॑ पार्थुर॒श्मम् ।44) स॒र्व॒त्वायेति॑ सर्व - त्वाय॑ ।45) पा॒र्थु॒र॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्पा᳚र्थुर॒श्म-म्पा᳚र्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒मम् ।45) पा॒र्थु॒र॒श्ममिति॑ पार्थु - र॒श्मम् ।46) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्भ॑वति भवति ब्रह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भ॑वति ।46) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।47) भ॒व॒ति॒ र॒श्मिना॑ र॒श्मिना॑ भवति भवति र॒श्मिना᳚ ।48) र॒श्मिना॒ वै वै र॒श्मिना॑ र॒श्मिना॒ वै ।49) वा अश्वो ऽश्वो॒ वै वा अश्वः॑ ।50) अश्वो॑ य॒तो य॒तो ऽश्वो ऽश्वो॑ य॒तः ।॥ 57 ॥ (50/60)
1) yasmi̠-nnaśvō 'śvō̠ yasmi̠n̠. yasmi̠-nnaśva̍ḥ ।2) aśva̍ āla̠bhyata̍ āla̠bhyatē 'śvō 'śva̍ āla̠bhyatē̎ ।3) ā̠la̠bhyatē̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śā la̠bhyata̍ āla̠bhyatē̠ dvāda̍śa ।3) ā̠la̠bhyata̠ ityā̎ - la̠bhyatē̎ ।4) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।5) māsā̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ māsā̠ māsā̠ḥ pañcha̍ ।6) pañcha̠ rtava̍ ṛ̠tava̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ rtava̍ḥ ।7) ṛ̠tava̠ straya̠ straya̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̠ straya̍ḥ ।8) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।9) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।10) lō̠kā a̠sā va̠sau lō̠kā lō̠kā a̠sau ।11) a̠sā vā̍di̠tya ā̍di̠tyō̍ 'sā va̠sā vā̍di̠tyaḥ ।12) ā̠di̠tya ē̍kavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śa ā̍di̠tya ā̍di̠tya ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ ।13) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ē̠ṣa ē̠ṣa ē̍kavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śa ē̠ṣaḥ ।13) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।14) ē̠ṣa pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rē̠ṣa ē̠ṣa pra̠jāpa̍tiḥ ।15) pra̠jāpa̍tiḥ prājāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ prājāpa̠tyaḥ ।15) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।16) prā̠jā̠pa̠tyō 'śvō 'śva̍ḥ prājāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō 'śva̍ḥ ।16) prā̠jā̠pa̠tya iti̍ prājā - pa̠tyaḥ ।17) aśva̠ sta-nta maśvō 'śva̠ stam ।18) ta mē̠vaiva ta-nta mē̠va ।19) ē̠va sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣāt ।20) sā̠kṣā dṛ̍ddhnō tyṛddhnōti sā̠kṣā-thsā̠kṣā dṛ̍ddhnōti ।20) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।21) ṛ̠ddhnō̠ti̠ śakva̍raya̠-śśakva̍raya ṛddhnō tyṛddhnōti̠ śakva̍rayaḥ ।22) śakva̍rayaḥ pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭhagṃ śakva̍raya̠-śśakva̍rayaḥ pṛ̠ṣṭham ।23) pṛ̠ṣṭha-mbha̍vanti bhavanti pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha-mbha̍vanti ।24) bha̠va̠ntya̠ nyada̍nya da̠nyada̍nya-dbhavanti bhavantya̠ nyada̍nyat ।25) a̠nyada̍nya̠ch Chanda̠ śChandō̠ 'nyada̍nya da̠nyada̍nya̠ch Chanda̍ḥ ।25) a̠nyada̍nya̠ditya̠nyat - a̠nya̠t ।26) Chandō̠ 'nyē̎nyē̠ 'nyē̎nyē̠ Chanda̠ śChandō̠ 'nyē̎nyē ।27) a̠nyē̎nyē̠ vai vā a̠nyē̎nyē̠ 'nyē̎nyē̠ vai ।27) a̠nyē̎nya̠ itya̠nyē - a̠nyē̠ ।28) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।29) ē̠tē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ ē̠ta ē̠tē pa̠śava̍ḥ ।30) pa̠śava̠ ā pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ ā ।31) ā la̍bhyantē labhyanta̠ ā la̍bhyantē ।32) la̠bhya̠nta̠ u̠tōta la̍bhyantē labhyanta u̠ta ।33) u̠tēvē̍ vō̠tō tēva̍ ।34) i̠va̠ grā̠myā grā̠myā i̍vēva grā̠myāḥ ।35) grā̠myā u̠tōta grā̠myā grā̠myā u̠ta ।36) u̠tēvē̍ vō̠tō tēva̍ ।37) i̠vā̠ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā i̍vē vāra̠ṇyāḥ ।38) ā̠ra̠ṇyā ya-dyadā̍ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā yat ।39) yachChakva̍raya̠-śśakva̍rayō̠ ya-dyachChakva̍rayaḥ ।40) śakva̍rayaḥ pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭhagṃ śakva̍raya̠-śśakva̍rayaḥ pṛ̠ṣṭham ।41) pṛ̠ṣṭha-mbhava̍nti̠ bhava̍nti pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha-mbhava̍nti ।42) bhava̠-ntyaśva̠syā śva̍sya̠ bhava̍nti̠ bhava̠-ntyaśva̍sya ।43) aśva̍sya sarva̠tvāya̍ sarva̠tvāyā śva̠syā śva̍sya sarva̠tvāya̍ ।44) sa̠rva̠tvāya̍ pārthura̠śma-mpā̎rthura̠śmagṃ sa̍rva̠tvāya̍ sarva̠tvāya̍ pārthura̠śmam ।44) sa̠rva̠tvāyēti̍ sarva - tvāya̍ ।45) pā̠rthu̠ra̠śma-mbra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mpā̎rthura̠śma-mpā̎rthura̠śma-mbra̍hmasā̠mam ।45) pā̠rthu̠ra̠śmamiti̍ pārthu - ra̠śmam ।46) bra̠hma̠sā̠ma-mbha̍vati bhavati brahmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbha̍vati ।46) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।47) bha̠va̠ti̠ ra̠śminā̍ ra̠śminā̍ bhavati bhavati ra̠śminā̎ ।48) ra̠śminā̠ vai vai ra̠śminā̍ ra̠śminā̠ vai ।49) vā aśvō 'śvō̠ vai vā aśva̍ḥ ।50) aśvō̍ ya̠tō ya̠tō 'śvō 'śvō̍ ya̠taḥ ।॥ 57 ॥ (50/60)
meaning
By these twenty-one oblations the twenty-one-fold sacrifice is completed and all worlds are won.
word by word
यस्मिन्YasminWhich
अश्वAshvaHorse
द्वादशDvaadashaTwelve
लभ्यतेLabhyateTo Obtain · (Pleasures of Sense Organs connected with the Body, by the embodied Beings) are obtained (everywhere)
पञ्चPan.caFive
त्रयTrayaThree
इमेImeThese
लोकाःLokaahWorlds
आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi
एषःEssahHe
प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
प्रजाःPrajaahPeople
पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]
इतिItiRefers to something that precedes
तंTamHim · To You · That · Then
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
साक्षात्SaakssaatVisibly, Really, Actually
सSaYour
भवन्तिBhavantiBecome
छन्दChandaMetre
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
एतEtaCome Near, Approached
एतेEteThese
आAaA particle for Invoking · Until, As far as
इवIvaLike
यत्YatWhich
सर्वंSarvamAll, Full · [You Indeed are] All · All · All, Everything · Everything · [Peace is pervading] everywhere
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
यतोYatoFrom Whom [is Created the Universe] · Because [of You]
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
स्वSvaOne's Own
इत्यItyaTo be gone to or towards
मासMaasaMonth
लोकLokaWorld, Men
साSaaShe
वसVasaDwelling, Residence
आदित्यAadityaSon of Aditi
एषEssaHe · This
प्रजापतिPrajaapatiPrajapati
प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
पतिःPatihLord
स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining
पात्यPaatyato be Felled
तTaThat
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
अक्षAkssaEye
पृष्ठPrsstthaUpper side, Surface
चण्डCannddaFierce, Passionate
अन्यAnyaOther
अANot
अरण्यArannyaForest
सर्वSarvaAll
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
समंSamamTogether with
verse 58
1) य॒त ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो य॒तो य॒त ई᳚श्व॒रः ।2) ई॒श्व॒रो वै वा ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो वै ।3) वा अश्वो ऽश्वो॒ वै वा अश्वः॑ ।4) अश्वो ऽय॒तो ऽय॒तो ऽश्वो ऽश्वो ऽय॑तः ।5) अय॒तो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽय॒तो ऽय॒तो ऽप्र॑तिष्ठितः ।6) अप्र॑तिष्ठितः॒ परा॒-म्परा॒ मप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितः॒ परा᳚म् ।6) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।7) परा᳚-म्परा॒वत॑-म्परा॒वत॒-म्परा॒-म्परा᳚-म्परा॒वत᳚म् ।8) प॒रा॒वत॒-ङ्गन्तो॒-र्गन्तोः᳚ परा॒वत॑-म्परा॒वत॒-ङ्गन्तोः᳚ ।8) प॒रा॒वत॒मिति॑ परा - वत᳚म् ।9) गन्तो॒-र्य-द्य-द्गन्तो॒-र्गन्तो॒-र्यत् ।10) य-त्पा᳚र्थुर॒श्म-म्पा᳚र्थुर॒श्मं-यँ-द्य-त्पा᳚र्थुर॒श्मम् ।11) पा॒र्थु॒र॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्पा᳚र्थुर॒श्म-म्पा᳚र्थुर॒श्म-म्ब्र॑ह्मसा॒मम् ।11) पा॒र्थु॒र॒श्ममिति॑ पार्थु - र॒श्मम् ।12) ब्र॒ह्म॒सा॒म-म्भव॑ति॒ भव॑ति ब्रह्मसा॒म-म्ब्र॑ह्मसा॒म-म्भव॑ति ।12) ब्र॒ह्म॒सा॒ममिति॑ ब्रह्म - सा॒मम् ।13) भव॒ त्यश्व॒स्या श्व॑स्य॒ भव॑ति॒ भव॒ त्यश्व॑स्य ।14) अश्व॑स्य॒ यत्यै॒ यत्या॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ यत्यै᳚ ।15) यत्यै॒ धृत्यै॒ धृत्यै॒ यत्यै॒ यत्यै॒ धृत्यै᳚ ।16) धृत्यै॒ सङ्कृ॑ति॒ सङ्कृ॑ति॒ धृत्यै॒ धृत्यै॒ सङ्कृ॑ति ।17) सङ्कृ॑ त्यच्छावाकसा॒म म॑च्छावाकसा॒मग्ं सङ्कृ॑ति॒ सङ्कृ॑ त्यच्छावाकसा॒मम् ।17) सङ्कृ॒तीति॒ सं - कृ॒ति॒ ।18) अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒म-म्भ॑वति भव त्यच्छावाकसा॒म म॑च्छावाकसा॒म-म्भ॑वति ।18) अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒ममित्य॑च्छावाक - सा॒मम् ।19) भ॒व॒ त्यु॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ उ॑थ्सन्नय॒ज्ञो भ॑वति भव त्युथ्सन्नय॒ज्ञः ।20) उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वै वा उ॑थ्सन्नय॒ज्ञ उ॑थ्सन्नय॒ज्ञो वै ।20) उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ इत्यु॑थ्सन्न - य॒ज्ञः ।21) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।22) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।23) यद॑श्वमे॒धो᳚ ऽश्वमे॒धो य-द्यद॑श्वमे॒धः ।24) अ॒श्व॒मे॒धः कः को᳚ ऽश्वमे॒धो᳚ ऽश्वमे॒धः कः ।24) अ॒श्व॒मे॒ध इत्य॑श्व - मे॒धः ।25) क स्त-त्त-त्कः क स्तत् ।26) त-द्वे॑द वेद॒ त-त्त-द्वे॑द ।27) वे॒दे तीति॑ वेद वे॒देति॑ ।28) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।29) आ॒हु॒-र्यदि॒ यद्या॑हु राहु॒-र्यदि॑ ।30) यदि॒ सर्व॒-स्सर्वो॒ यदि॒ यदि॒ सर्वः॑ ।31) सर्वो॑ वा वा॒ सर्व॒-स्सर्वो॑ वा ।32) वा॒ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॑ वा वा क्रि॒यते᳚ ।33) क्रि॒यते॒ न न क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ न ।34) न वा॑ वा॒ न न वा᳚ ।35) वा॒ सर्व॒-स्सर्वो॑ वा वा॒ सर्वः॑ ।36) सर्व॒ इतीति॒ सर्व॒-स्सर्व॒ इति॑ ।37) इति॒ य-द्यदितीति॒ यत् ।38) य-थ्सङ्कृ॑ति॒ सङ्कृ॑ति॒ य-द्य-थ्सङ्कृ॑ति ।39) सङ्कृ॑ त्यच्छावाकसा॒म म॑च्छावाकसा॒मग्ं सङ्कृ॑ति॒ सङ्कृ॑ त्यच्छावाकसा॒मम् ।39) सङ्कृ॒तीति॒ सं - कृ॒ति॒ ।40) अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒म-म्भव॑ति॒ भव॑ त्यच्छावाकसा॒म म॑च्छावाकसा॒म-म्भव॑ति ।40) अ॒च्छा॒वा॒क॒सा॒ममित्य॑च्छावाक - सा॒मम् ।41) भव॒ त्यश्व॒स्या श्व॑स्य॒ भव॑ति॒ भव॒ त्यश्व॑स्य ।42) अश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ सर्व॒त्वाया श्व॒स्या श्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑ ।43) स॒र्व॒त्वाय॒ पर्या᳚प्त्यै॒ पर्या᳚प्त्यै सर्व॒त्वाय॑ सर्व॒त्वाय॒ पर्या᳚प्त्यै ।43) स॒र्व॒त्वायेति॑ सर्व - त्वाय॑ ।44) पर्या᳚प्त्या॒ अन॑न्तराया॒या न॑न्तरायाय॒ पर्या᳚प्त्यै॒ पर्या᳚प्त्या॒ अन॑न्तरायाय ।44) पर्या᳚प्त्या॒ इति॒ परि॑ - आ॒प्त्यै॒ ।45) अन॑न्तरायाय॒ सर्व॑स्तोम॒-स्सर्व॑स्तो॒मो ऽन॑न्तराया॒या न॑न्तरायाय॒ सर्व॑स्तोमः ।45) अन॑न्तराया॒येत्यन॑न्तः - आ॒या॒य॒ ।46) सर्व॑स्तोमो ऽतिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र-स्सर्व॑स्तोम॒-स्सर्व॑स्तोमो ऽतिरा॒त्रः ।46) सर्व॑स्तोम॒ इति॒ सर्व॑ - स्तो॒मः॒ ।47) अ॒ति॒रा॒त्र उ॑त्त॒म मु॑त्त॒म म॑तिरा॒त्रो॑ ऽतिरा॒त्र उ॑त्त॒मम् ।47) अ॒ति॒रा॒त्र इत्य॑ति - रा॒त्रः ।48) उ॒त्त॒म मह॒ रह॑ रुत्त॒म मु॑त्त॒म महः॑ ।48) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।49) अह॑-र्भवति भव॒ त्यह॒ रह॑-र्भवति ।50) भ॒व॒ति॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य भवति भवति॒ सर्व॑स्य ।51) सर्व॒स्याप्त्या॒ आप्त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॒ स्याप्त्यै᳚ ।52) आप्त्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॒ स्याप्त्या॒ आप्त्यै॒ सर्व॑स्य ।53) सर्व॑स्य॒ जित्यै॒ जित्यै॒ सर्व॑स्य॒ सर्व॑स्य॒ जित्यै᳚ ।54) जित्यै॒ सर्व॒ग्ं॒ सर्व॒-ञ्जित्यै॒ जित्यै॒ सर्व᳚म् ।55) सर्व॑ मे॒वैव सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ मे॒व ।56) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।57) तेना᳚प्नो त्याप्नोति॒ तेन॒ तेना᳚प्नोति ।58) आ॒प्नो॒ति॒ सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ माप्नो त्याप्नोति॒ सर्व᳚म् ।59) सर्व॑-ञ्जयति जयति॒ सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑-ञ्जयति ।60) ज॒य॒तीति॑ जयति ।॥ 58 ॥ (60, 76)
1) ya̠ta ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō ya̠tō ya̠ta ī̎śva̠raḥ ।2) ī̠śva̠rō vai vā ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō vai ।3) vā aśvō 'śvō̠ vai vā aśva̍ḥ ।4) aśvō 'ya̠tō 'ya̠tō 'śvō 'śvō 'ya̍taḥ ।5) aya̠tō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'ya̠tō 'ya̠tō 'pra̍tiṣṭhitaḥ ।6) apra̍tiṣṭhita̠ḥ parā̠-mparā̠ mapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita̠ḥ parā̎m ।6) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।7) parā̎-mparā̠vata̍-mparā̠vata̠-mparā̠-mparā̎-mparā̠vata̎m ।8) pa̠rā̠vata̠-ṅgantō̠-rgantō̎ḥ parā̠vata̍-mparā̠vata̠-ṅgantō̎ḥ ।8) pa̠rā̠vata̠miti̍ parā - vata̎m ।9) gantō̠-rya-dya-dgantō̠-rgantō̠-ryat ।10) ya-tpā̎rthura̠śma-mpā̎rthura̠śmaṃ ya-dya-tpā̎rthura̠śmam ।11) pā̠rthu̠ra̠śma-mbra̍hmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mpā̎rthura̠śma-mpā̎rthura̠śma-mbra̍hmasā̠mam ।11) pā̠rthu̠ra̠śmamiti̍ pārthu - ra̠śmam ।12) bra̠hma̠sā̠ma-mbhava̍ti̠ bhava̍ti brahmasā̠ma-mbra̍hmasā̠ma-mbhava̍ti ।12) bra̠hma̠sā̠mamiti̍ brahma - sā̠mam ।13) bhava̠ tyaśva̠syā śva̍sya̠ bhava̍ti̠ bhava̠ tyaśva̍sya ।14) aśva̍sya̠ yatyai̠ yatyā̠ aśva̠syā śva̍sya̠ yatyai̎ ।15) yatyai̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̠ yatyai̠ yatyai̠ dhṛtyai̎ ।16) dhṛtyai̠ saṅkṛ̍ti̠ saṅkṛ̍ti̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̠ saṅkṛ̍ti ।17) saṅkṛ̍ tyachChāvākasā̠ma ma̍chChāvākasā̠magṃ saṅkṛ̍ti̠ saṅkṛ̍ tyachChāvākasā̠mam ।17) saṅkṛ̠tīti̠ saṃ - kṛ̠ti̠ ।18) a̠chChā̠vā̠ka̠sā̠ma-mbha̍vati bhava tyachChāvākasā̠ma ma̍chChāvākasā̠ma-mbha̍vati ।18) a̠chChā̠vā̠ka̠sā̠mamitya̍chChāvāka - sā̠mam ।19) bha̠va̠ tyu̠thsa̠nna̠ya̠jña u̍thsannaya̠jñō bha̍vati bhava tyuthsannaya̠jñaḥ ।20) u̠thsa̠nna̠ya̠jñō vai vā u̍thsannaya̠jña u̍thsannaya̠jñō vai ।20) u̠thsa̠nna̠ya̠jña ityu̍thsanna - ya̠jñaḥ ।21) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।22) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।23) yada̍śvamē̠dhō̎ 'śvamē̠dhō ya-dyada̍śvamē̠dhaḥ ।24) a̠śva̠mē̠dhaḥ kaḥ kō̎ 'śvamē̠dhō̎ 'śvamē̠dhaḥ kaḥ ।24) a̠śva̠mē̠dha itya̍śva - mē̠dhaḥ ।25) ka sta-tta-tkaḥ ka stat ।26) ta-dvē̍da vēda̠ ta-tta-dvē̍da ।27) vē̠dē tīti̍ vēda vē̠dēti̍ ।28) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।29) ā̠hu̠-ryadi̠ yadyā̍hu rāhu̠-ryadi̍ ।30) yadi̠ sarva̠-ssarvō̠ yadi̠ yadi̠ sarva̍ḥ ।31) sarvō̍ vā vā̠ sarva̠-ssarvō̍ vā ।32) vā̠ kri̠yatē̎ kri̠yatē̍ vā vā kri̠yatē̎ ।33) kri̠yatē̠ na na kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ na ।34) na vā̍ vā̠ na na vā̎ ।35) vā̠ sarva̠-ssarvō̍ vā vā̠ sarva̍ḥ ।36) sarva̠ itīti̠ sarva̠-ssarva̠ iti̍ ।37) iti̠ ya-dyaditīti̠ yat ।38) ya-thsaṅkṛ̍ti̠ saṅkṛ̍ti̠ ya-dya-thsaṅkṛ̍ti ।39) saṅkṛ̍ tyachChāvākasā̠ma ma̍chChāvākasā̠magṃ saṅkṛ̍ti̠ saṅkṛ̍ tyachChāvākasā̠mam ।39) saṅkṛ̠tīti̠ saṃ - kṛ̠ti̠ ।40) a̠chChā̠vā̠ka̠sā̠ma-mbhava̍ti̠ bhava̍ tyachChāvākasā̠ma ma̍chChāvākasā̠ma-mbhava̍ti ।40) a̠chChā̠vā̠ka̠sā̠mamitya̍chChāvāka - sā̠mam ।41) bhava̠ tyaśva̠syā śva̍sya̠ bhava̍ti̠ bhava̠ tyaśva̍sya ।42) aśva̍sya sarva̠tvāya̍ sarva̠tvāyā śva̠syā śva̍sya sarva̠tvāya̍ ।43) sa̠rva̠tvāya̠ paryā̎ptyai̠ paryā̎ptyai sarva̠tvāya̍ sarva̠tvāya̠ paryā̎ptyai ।43) sa̠rva̠tvāyēti̍ sarva - tvāya̍ ।44) paryā̎ptyā̠ ana̍ntarāyā̠yā na̍ntarāyāya̠ paryā̎ptyai̠ paryā̎ptyā̠ ana̍ntarāyāya ।44) paryā̎ptyā̠ iti̠ pari̍ - ā̠ptyai̠ ।45) ana̍ntarāyāya̠ sarva̍stōma̠-ssarva̍stō̠mō 'na̍ntarāyā̠yā na̍ntarāyāya̠ sarva̍stōmaḥ ।45) ana̍ntarāyā̠yētyana̍ntaḥ - ā̠yā̠ya̠ ।46) sarva̍stōmō 'tirā̠trō̍ 'tirā̠tra-ssarva̍stōma̠-ssarva̍stōmō 'tirā̠traḥ ।46) sarva̍stōma̠ iti̠ sarva̍ - stō̠ma̠ḥ ।47) a̠ti̠rā̠tra u̍tta̠ma mu̍tta̠ma ma̍tirā̠trō̍ 'tirā̠tra u̍tta̠mam ।47) a̠ti̠rā̠tra itya̍ti - rā̠traḥ ।48) u̠tta̠ma maha̠ raha̍ rutta̠ma mu̍tta̠ma maha̍ḥ ।48) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।49) aha̍-rbhavati bhava̠ tyaha̠ raha̍-rbhavati ।50) bha̠va̠ti̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya bhavati bhavati̠ sarva̍sya ।51) sarva̠syāptyā̠ āptyai̠ sarva̍sya̠ sarva̠ syāptyai̎ ।52) āptyai̠ sarva̍sya̠ sarva̠ syāptyā̠ āptyai̠ sarva̍sya ।53) sarva̍sya̠ jityai̠ jityai̠ sarva̍sya̠ sarva̍sya̠ jityai̎ ।54) jityai̠ sarva̠gṃ̠ sarva̠-ñjityai̠ jityai̠ sarva̎m ।55) sarva̍ mē̠vaiva sarva̠gṃ̠ sarva̍ mē̠va ।56) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।57) tēnā̎pnō tyāpnōti̠ tēna̠ tēnā̎pnōti ।58) ā̠pnō̠ti̠ sarva̠gṃ̠ sarva̍ māpnō tyāpnōti̠ sarva̎m ।59) sarva̍-ñjayati jayati̠ sarva̠gṃ̠ sarva̍-ñjayati ।60) ja̠ya̠tīti̍ jayati ।॥ 58 ॥ (60, 76)
meaning
This concludes the Jata-patha recitation of the fifth section of the fifth kanda. [colophon]
word by word
यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
ईश्वरIishvaraMaster, Lord, the Supreme
ईश्वरोIishvaroIshwara
यतोYatoFrom Whom [is Created the Universe] · Because [of You]
वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
अश्वAshvaHorse
स्थितSthitaAbiding, Situated in
पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
ब्रह्मBrahmaLord Brahma
भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
सSaYour
यज्ञYajnyaSacrifice
एषःEssahHe
यत्YatWhich
अश्वमेधAshvamedhaAshwamedha Yagya
कKaWhich?
कोKoWho
वेदVedaVeda
वेदेVedeIn the Vedas
राहुRaahuRahu
यदिYadiIf
सर्वंSarvamAll, Full · [You Indeed are] All · All · All, Everything · Everything · [Peace is pervading] everywhere
क्रियतेKriyate(That person truly) performs
नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our
इतिItiRefers to something that precedes
परिPariAround
उत्तमUttamaBest, Excellent
रात्रRaatraNight
महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
सर्वस्यSarvasyaOf All · Entire
सर्वम्SarvamAll
एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
तेनTenaBy that
आप्नोतिAapnotiReceives
जयतिJayati[He becomes] Successful · Glory
यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)
प्रतिष्ठिताPratisstthitaa[My Speech] is Established [in Mind]
परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession
परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]
परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
वटVattaBanyan
ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
समंSamamTogether with
स्वSvaOne's Own
यातिYaatiAdvance towards [Shiva] · [He does not] become [victim of premature Death] · Goes to, Becomes
धृतिDhrtiContentment
सम्SamTogether with
कृत्तिKrttiSkin, Hide
एषEssaHe · This
कःKahWhat
मेधाMedhaaIntelligence, Prudence, Wisdom
काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
सर्वाःSarvaahAll
नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
सर्वSarvaAll
त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You
महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable
तमTamaSignifying a High Degree
एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
verse 59
॥ अ. 12 ॥
॥ a. 12 ॥
meaning
Thus ends the fifth section of the fifth kanda of the Taittiriya Samhita as recited in the Jata style. [colophon]
word by word
अANot

Primary text from vignanam.org