KYTS Jata 5.2 Vishnumukhaa Vai Devaah

tap any word for its meaning

• verse 1

  1) विष्णु॑मुखा॒ वै वै विष्णु॑मुखा॒ विष्णु॑मुखा॒ वै ।1) विष्णु॑मुखा॒ इति॒ विष्णु॑ - मु॒खाः॒ ।2) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।3) दे॒वा श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि-र्दे॒वा दे॒वा श्छन्दो॑भिः ।4) छन्दो॑भि रि॒मा नि॒मान् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रि॒मान् ।4) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।5) इ॒मान् ँलो॒कान् ँलो॒का नि॒मा नि॒मान् ँलो॒कान् ।6) लो॒का न॑नपज॒य्य म॑नपज॒य्यम् ँलो॒कान् ँलो॒का न॑नपज॒य्यम् ।7) अ॒न॒प॒ज॒य्य म॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑ नपज॒य्य म॑नपज॒य्य म॒भि ।7) अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप - ज॒य्यम् ।8) अ॒भ्य॑जय-न्नजय-न्न॒भ्या᳚(1॒) भ्य॑जयन्न् ।9) अ॒ज॒य॒न्॒. य-द्य द॑जय-न्नजय॒न्॒. यत् ।10) य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान्. य-द्य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् ।11) वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते॒ क्रम॑ते विष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते ।11) वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् ।12) क्रम॑ते॒ विष्णु॒-र्विष्णुः॒ क्रम॑ते॒ क्रम॑ते॒ विष्णुः॑ ।13) विष्णु॑ रे॒वैव विष्णु॒-र्विष्णु॑ रे॒व ।14) ए॒व भू॒त्वा भू॒त्वै वैव भू॒त्वा ।15) भू॒त्वा यज॑मानो॒ यज॑मानो भू॒त्वा भू॒त्वा यज॑मानः ।16) यज॑मान॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-र्यज॑मानो॒ यज॑मान॒ श्छन्दो॑भिः ।17) छन्दो॑भिरि॒मा नि॒मान् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रि॒मान् ।17) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।18) इ॒मान् ँलो॒कान् ँलो॒का नि॒मा नि॒मान् ँलो॒कान् ।19) लो॒का न॑नपज॒य्य म॑नपज॒य्यम् ँलो॒कान् ँलो॒का न॑नपज॒य्यम् ।20) अ॒न॒प॒ज॒य्य म॒भ्या᳚(1॒) भ्य॑नपज॒य्य म॑नपज॒य्य म॒भि ।20) अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप - ज॒य्यम् ।21) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।22) ज॒य॒ति॒ विष्णो॒-र्विष्णो᳚-र्जयति जयति॒ विष्णोः᳚ ।23) विष्णोः॒ क्रमः॒ क्रमो॒ विष्णो॒-र्विष्णोः॒ क्रमः॑ ।24) क्रमो᳚ ऽस्यसि॒ क्रमः॒ क्रमो॑ ऽसि ।25) अ॒स्य॒भि॒मा॒ति॒हा ऽभि॑माति॒हा ऽस्य॑स्य भिमाति॒हा ।26) अ॒भि॒मा॒ति॒ हेतीत्य॑ भिमाति॒हा ऽभि॑माति॒हेति॑ ।26) अ॒भि॒मा॒ति॒हेत्य॑भिमाति - हा ।27) इत्या॑ हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒ह॒ गा॒य॒त्री गा॑य॒ त्र्या॑हाह गाय॒त्री ।29) गा॒य॒त्री वै वै गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री वै ।30) वै पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी वै वै पृ॑थि॒वी ।31) पृ॒थि॒वी त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भ-म्पृथि॒वी पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम् ।32) त्रैष्टु॑भ म॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-न्त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भ म॒न्तरि॑क्षम् ।33) अ॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ जाग॑त्य॒ न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती ।34) जाग॑ती॒ द्यौ-र्द्यौ-र्जाग॑ती॒ जाग॑ती॒ द्यौः ।35) द्यौ रानु॑ष्टुभी॒ रानु॑ष्टुभी॒-र्द्यौ-र्द्यौ रानु॑ष्टुभीः ।36) आनु॑ष्टुभी॒-र्दिशो॒ दिश॒ आनु॑ष्टुभी॒ रानु॑ष्टुभी॒-र्दिशः॑ ।36) आनु॑ष्टुभी॒रित्यानु॑ - स्तु॒भीः॒ ।37) दिश॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-र्दिशो॒ दिश॒ श्छन्दो॑भिः ।38) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।38) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।39) ए॒वे मा नि॒मा ने॒वैवे मान् ।40) इ॒मान् ँलो॒कान् ँलो॒का नि॒मा नि॒मान् ँलो॒कान् ।41) लो॒कान्. य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्वम् ँलो॒कान् ँलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम् ।42) य॒था॒पू॒र्व म॒भ्य॑भि य॑थापू॒र्वं-यँ॑थापू॒र्व म॒भि ।42) य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् ।43) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।44) ज॒य॒ति॒ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्जयति जयति प्र॒जाप॑तिः ।45) प्र॒जाप॑ति र॒ग्नि म॒ग्नि-म्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति र॒ग्निम् ।45) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।46) अ॒ग्नि म॑सृजता सृजता॒ग्नि म॒ग्नि म॑सृजत ।47) अ॒सृ॒ज॒त॒ स सो॑ ऽसृजता सृजत॒ सः ।48) सो᳚ ऽस्मा दस्मा॒-थ्स सो᳚ ऽस्मात् ।49) अ॒स्मा॒-थ्सृ॒ष्ट-स्सृ॒ष्टो᳚ ऽस्मा दस्मा-थ्सृ॒ष्टः ।50) सृ॒ष्टः परा॒-म्परा᳚-ङ्ख्सृ॒ष्ट-स्सृ॒ष्टः परां॑ ।॥ 1 ॥ (50/61)

  ---

  1) viṣṇu̍mukhā̠ vai vai viṣṇu̍mukhā̠ viṣṇu̍mukhā̠ vai ।1) viṣṇu̍mukhā̠ iti̠ viṣṇu̍ - mu̠khā̠ḥ ।2) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।3) dē̠vā śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi-rdē̠vā dē̠vā śChandō̍bhiḥ ।4) Chandō̍bhi ri̠mā ni̠mān Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi ri̠mān ।4) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।5) i̠mān ँlō̠kān ँlō̠kā ni̠mā ni̠mān ँlō̠kān ।6) lō̠kā na̍napaja̠yya ma̍napaja̠yyam ँlō̠kān ँlō̠kā na̍napaja̠yyam ।7) a̠na̠pa̠ja̠yya ma̠bhyā̎(1̠)bhya̍ napaja̠yya ma̍napaja̠yya ma̠bhi ।7) a̠na̠pa̠ja̠yyamitya̍napa - ja̠yyam ।8) a̠bhya̍jaya-nnajaya-nna̠bhyā̎(1̠) bhya̍jayann ।9) a̠ja̠ya̠n̠. ya-dya da̍jaya-nnajaya̠n̠. yat ।10) ya-dvi̍ṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān. ya-dya-dvi̍ṣṇukra̠mān ।11) vi̠ṣṇu̠kra̠mān krama̍tē̠ krama̍tē viṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē ।11) vi̠ṣṇu̠kra̠māniti̍ viṣṇu - kra̠mān ।12) krama̍tē̠ viṣṇu̠-rviṣṇu̠ḥ krama̍tē̠ krama̍tē̠ viṣṇu̍ḥ ।13) viṣṇu̍ rē̠vaiva viṣṇu̠-rviṣṇu̍ rē̠va ।14) ē̠va bhū̠tvā bhū̠tvai vaiva bhū̠tvā ।15) bhū̠tvā yaja̍mānō̠ yaja̍mānō bhū̠tvā bhū̠tvā yaja̍mānaḥ ।16) yaja̍māna̠ śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-ryaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ śChandō̍bhiḥ ।17) Chandō̍bhiri̠mā ni̠mān Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi ri̠mān ।17) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।18) i̠mān ँlō̠kān ँlō̠kā ni̠mā ni̠mān ँlō̠kān ।19) lō̠kā na̍napaja̠yya ma̍napaja̠yyam ँlō̠kān ँlō̠kā na̍napaja̠yyam ।20) a̠na̠pa̠ja̠yya ma̠bhyā̎(1̠) bhya̍napaja̠yya ma̍napaja̠yya ma̠bhi ।20) a̠na̠pa̠ja̠yyamitya̍napa - ja̠yyam ।21) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।22) ja̠ya̠ti̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̎-rjayati jayati̠ viṣṇō̎ḥ ।23) viṣṇō̠ḥ krama̠ḥ kramō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠ḥ krama̍ḥ ।24) kramō̎ 'syasi̠ krama̠ḥ kramō̍ 'si ।25) a̠sya̠bhi̠mā̠ti̠hā 'bhi̍māti̠hā 'sya̍sya bhimāti̠hā ।26) a̠bhi̠mā̠ti̠ hētītya̍ bhimāti̠hā 'bhi̍māti̠hēti̍ ।26) a̠bhi̠mā̠ti̠hētya̍bhimāti - hā ।27) ityā̍ hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠ha̠ gā̠ya̠trī gā̍ya̠ tryā̍hāha gāya̠trī ।29) gā̠ya̠trī vai vai gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī vai ।30) vai pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī vai vai pṛ̍thi̠vī ।31) pṛ̠thi̠vī traiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bha-mpṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī traiṣṭu̍bham ।32) traiṣṭu̍bha ma̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ntraiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bha ma̠ntari̍kṣam ।33) a̠ntari̍kṣa̠-ñjāga̍tī̠ jāga̍tya̠ ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠-ñjāga̍tī ।34) jāga̍tī̠ dyau-rdyau-rjāga̍tī̠ jāga̍tī̠ dyauḥ ।35) dyau rānu̍ṣṭubhī̠ rānu̍ṣṭubhī̠-rdyau-rdyau rānu̍ṣṭubhīḥ ।36) ānu̍ṣṭubhī̠-rdiśō̠ diśa̠ ānu̍ṣṭubhī̠ rānu̍ṣṭubhī̠-rdiśa̍ḥ ।36) ānu̍ṣṭubhī̠rityānu̍ - stu̠bhī̠ḥ ।37) diśa̠ śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-rdiśō̠ diśa̠ śChandō̍bhiḥ ।38) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।38) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।39) ē̠vē mā ni̠mā nē̠vaivē mān ।40) i̠mān ँlō̠kān ँlō̠kā ni̠mā ni̠mān ँlō̠kān ।41) lō̠kān. ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rvam ँlō̠kān ँlō̠kān. ya̍thāpū̠rvam ।42) ya̠thā̠pū̠rva ma̠bhya̍bhi ya̍thāpū̠rvaṃ ya̍thāpū̠rva ma̠bhi ।42) ya̠thā̠pū̠rvamiti̍ yathā - pū̠rvam ।43) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।44) ja̠ya̠ti̠ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rjayati jayati pra̠jāpa̍tiḥ ।45) pra̠jāpa̍ti ra̠gni ma̠gni-mpra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti ra̠gnim ।45) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।46) a̠gni ma̍sṛjatā sṛjatā̠gni ma̠gni ma̍sṛjata ।47) a̠sṛ̠ja̠ta̠ sa sō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ saḥ ।48) sō̎ 'smā dasmā̠-thsa sō̎ 'smāt ।49) a̠smā̠-thsṛ̠ṣṭa-ssṛ̠ṣṭō̎ 'smā dasmā-thsṛ̠ṣṭaḥ ।50) sṛ̠ṣṭaḥ parā̠-mparā̎-ṅkhsṛ̠ṣṭa-ssṛ̠ṣṭaḥ parāṃ̍ ।॥ 1 ॥ (50/61)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: viṣṇu̍mukhā̠, vai, vai, viṣṇu̍mukhā̠, viṣṇu̍mukhā̠, vai, viṣṇu̍mukhā̠, viṣṇu̍, mu̠khā̠ḥ, vai.

• verse 2

  1) परा॑ ंऐदै॒-त्परा॒-म्परा॑ ंऐत् ।2) ऐ॒-त्त-न्त मै॑दै॒-त्तम् ।3) त मे॒तयै॒ तया॒ त-न्त मे॒तया᳚ ।4) ए॒तया ऽन्वन् वे॒त यै॒तया ऽनु॑ ।5) अन्वै॑ दै॒दन् वन् वै᳚त् ।6) ऐ॒ दक्र॑-न्द॒दक्र॑-न्ददै दै॒ दक्र॑न्दत् ।7) अक्र॑-न्द॒दिती त्यक्र॑न्द॒ दक्र॑न्द॒ दिति॑ ।8) इति॒ तया॒ तयेतीति॒ तया᳚ ।9) तया॒ वै वै तया॒ तया॒ वै ।10) वै स स वै वै सः ।11) सो᳚ ऽग्ने र॒ग्ने-स्स सो᳚ ऽग्नेः ।12) अ॒ग्नेः प्रि॒य-म्प्रि॒य म॒ग्ने र॒ग्नेः प्रि॒यम् ।13) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।14) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।15) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।16) अ॒रु॒न्ध॒ य-द्यद॑रुन्धा रुन्ध॒ यत् ।17) यदे॒ता मे॒तां-यँ-द्यदे॒ताम् ।18) ए॒ता म॒न्वा हा॒न्वा है॒ता मे॒ता म॒न्वाह॑ ।19) अ॒न्वा हा॒ग्ने र॒ग्ने र॒न्वाहा॒ न्वाहा॒ग्नेः ।19) अ॒न्वाहेत्य॑नु - आह॑ ।20) अ॒ग्ने रे॒वै वाग्ने र॒ग्ने रे॒व ।21) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।22) ए॒तया᳚ प्रि॒य-म्प्रि॒य मे॒त यै॒तया᳚ प्रि॒यम् ।23) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।24) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।25) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।26) रु॒न्ध॒ ई॒श्व॒र ई᳚श्व॒रो रु॑न्धे रुन्ध ईश्व॒रः ।27) ई॒श्व॒रो वै वा ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो वै ।28) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।29) ए॒ष परा॒-म्परा॑ ंए॒ष ए॒ष परां॑ ।30) परा᳚-म्प्र॒दघः॑ प्र॒दघः॒ परा॒-म्परा᳚-म्प्र॒दघः॑ ।31) प्र॒दघो॒ यो यः प्र॒दघः॑ प्र॒दघो॒ यः ।31) प्र॒दघ॒ इति॑ प्र - दघः॑ ।32) यो वि॑ष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान्. यो यो वि॑ष्णुक्र॒मान् ।33) वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते॒ क्रम॑ते विष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते ।33) वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् ।34) क्रम॑ते चत॒सृभि॑ श्चत॒सृभिः॒ क्रम॑ते॒ क्रम॑ते चत॒सृभिः॑ ।35) च॒त॒सृभि॒रा च॑त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॒रा ।35) च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ - भिः॒ ।36) आ व॑र्तते वर्तत॒ आ व॑र्तते ।37) व॒र्त॒ते॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ वर्तते वर्तते च॒त्वारि॑ ।38) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।39) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि ।40) छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ खलु॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॑ ।41) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।42) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।43) अ॒ग्नेः प्रि॒या प्रि॒या ऽग्ने र॒ग्नेः प्रि॒या ।44) प्रि॒या त॒नू स्त॒नूः प्रि॒या प्रि॒या त॒नूः ।45) त॒नूः प्रि॒या-म्प्रि॒या-न्त॒नू स्त॒नूः प्रि॒याम् ।46) प्रि॒या मे॒वैव प्रि॒या-म्प्रि॒या मे॒व ।47) ए॒वा स्या᳚ स्यै॒वैवा स्य॑ ।48) अ॒स्य॒ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मस्यास्य त॒नुव᳚म् ।49) त॒नुव॑ म॒भ्य॑भि त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ म॒भि ।50) अ॒भि प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते॒ ऽभ्य॑भि प॒र्याव॑र्तते ।॥ 2 ॥ (50/54)

  ---

  1) parā̍ ṃaidai̠-tparā̠-mparā̍ ṃait ।2) ai̠-tta-nta mai̍dai̠-ttam ।3) ta mē̠tayai̠ tayā̠ ta-nta mē̠tayā̎ ।4) ē̠tayā 'nvan vē̠ta yai̠tayā 'nu̍ ।5) anvai̍ dai̠dan van vai̎t ।6) ai̠ dakra̍-nda̠dakra̍-ndadai dai̠ dakra̍ndat ।7) akra̍-nda̠ditī tyakra̍nda̠ dakra̍nda̠ diti̍ ।8) iti̠ tayā̠ tayētīti̠ tayā̎ ।9) tayā̠ vai vai tayā̠ tayā̠ vai ।10) vai sa sa vai vai saḥ ।11) sō̎ 'gnē ra̠gnē-ssa sō̎ 'gnēḥ ।12) a̠gnēḥ pri̠ya-mpri̠ya ma̠gnē ra̠gnēḥ pri̠yam ।13) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।14) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।15) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।16) a̠ru̠ndha̠ ya-dyada̍rundhā rundha̠ yat ।17) yadē̠tā mē̠tāṃ ya-dyadē̠tām ।18) ē̠tā ma̠nvā hā̠nvā hai̠tā mē̠tā ma̠nvāha̍ ।19) a̠nvā hā̠gnē ra̠gnē ra̠nvāhā̠ nvāhā̠gnēḥ ।19) a̠nvāhētya̍nu - āha̍ ।20) a̠gnē rē̠vai vāgnē ra̠gnē rē̠va ।21) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।22) ē̠tayā̎ pri̠ya-mpri̠ya mē̠ta yai̠tayā̎ pri̠yam ।23) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।24) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।25) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।26) ru̠ndha̠ ī̠śva̠ra ī̎śva̠rō ru̍ndhē rundha īśva̠raḥ ।27) ī̠śva̠rō vai vā ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō vai ।28) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।29) ē̠ṣa parā̠-mparā̍ ṃē̠ṣa ē̠ṣa parāṃ̍ ।30) parā̎-mpra̠dagha̍ḥ pra̠dagha̠ḥ parā̠-mparā̎-mpra̠dagha̍ḥ ।31) pra̠daghō̠ yō yaḥ pra̠dagha̍ḥ pra̠daghō̠ yaḥ ।31) pra̠dagha̠ iti̍ pra - dagha̍ḥ ।32) yō vi̍ṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān. yō yō vi̍ṣṇukra̠mān ।33) vi̠ṣṇu̠kra̠mān krama̍tē̠ krama̍tē viṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē ।33) vi̠ṣṇu̠kra̠māniti̍ viṣṇu - kra̠mān ।34) krama̍tē chata̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠ḥ krama̍tē̠ krama̍tē chata̠sṛbhi̍ḥ ।35) cha̠ta̠sṛbhi̠rā cha̍ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠rā ।35) cha̠ta̠sṛbhi̠riti̍ chata̠sṛ - bhi̠ḥ ।36) ā va̍rtatē vartata̠ ā va̍rtatē ।37) va̠rta̠tē̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ vartatē vartatē cha̠tvāri̍ ।38) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।39) Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si ।40) Chandāgṃ̍si̠ khalu̠ khalu̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ khalu̍ ।41) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।42) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।43) a̠gnēḥ pri̠yā pri̠yā 'gnē ra̠gnēḥ pri̠yā ।44) pri̠yā ta̠nū sta̠nūḥ pri̠yā pri̠yā ta̠nūḥ ।45) ta̠nūḥ pri̠yā-mpri̠yā-nta̠nū sta̠nūḥ pri̠yām ।46) pri̠yā mē̠vaiva pri̠yā-mpri̠yā mē̠va ।47) ē̠vā syā̎ syai̠vaivā sya̍ ।48) a̠sya̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ masyāsya ta̠nuva̎m ।49) ta̠nuva̍ ma̠bhya̍bhi ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ ma̠bhi ।50) a̠bhi pa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē̠ 'bhya̍bhi pa̠ryāva̍rtatē ।॥ 2 ॥ (50/54)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: parā̍, ṃaidai̠-tparā̠-mparā̍, ṃait, ai̠-tta-nta, mai̍dai̠-ttam, ta, mē̠tayai̠, tayā̠, ta-nta, mē̠tayā̎.

• verse 3

  1) प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा ।1) प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते ।2) द॒क्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते ।3) प॒र्याव॑र्तते॒ स्वग्ग्​ स्व-म्प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते॒ स्वम् ।3) प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते ।4) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।5) ए॒व वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मे॒वैव वी॒र्य᳚म् ।6) वी॒र्य॑ मन्वनु॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मनु॑ ।7) अनु॑ प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्त॒ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तते ।8) प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा᳚त् ।8) प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते ।9) तस्मा॒-द्दक्षि॑णो॒ दक्षि॑ण॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्दक्षि॑णः ।10) दक्षि॒णो ऽर्धो ऽर्धो॒ दक्षि॑णो॒ दक्षि॒णो ऽर्धः॑ ।11) अर्ध॑ आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो ऽर्धो ऽर्ध॑ आ॒त्मनः॑ ।12) आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरो वी॒र्या॑वत्तर आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरः ।13) वी॒र्या॑वत्त॒रो ऽथो॒ अथो॑ वी॒र्या॑वत्तरो वी॒र्या॑वत्त॒रो ऽथो᳚ ।13) वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत् - त॒रः॒ ।14) अथो॑ आदि॒त्यस्या॑ दि॒त्यस्या थो॒ अथो॑ आदि॒त्यस्य॑ ।14) अथो॒ इत्यथो᳚ ।15) आ॒दि॒त्य स्यै॒वै वादि॒त्यस्या॑ दि॒त्य स्यै॒व ।16) ए॒वावृत॑ मा॒वृत॑ मे॒वैवा वृत᳚म् ।17) आ॒वृत॒ मन् वन् वा॒वृत॑ मा॒वृत॒ मनु॑ ।17) आ॒वृत॒मित्या᳚ - वृत᳚म् ।18) अनु॑ प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्त॒ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तते ।19) प॒र्याव॑र्तते॒ शुन॒श्शेप॒ग्ं॒ शुन॒श्शेप॑-म्प॒र्याव॑र्तते प॒र्याव॑र्तते॒ शुन॒श्शेप᳚म् ।19) प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते ।20) शुन॒श्शेप॒ माजी॑गर्ति॒ माजी॑गर्ति॒ग्ं॒ शुन॒श्शेप॒ग्ं॒ शुन॒श्शेप॒ माजी॑गर्तिम् ।21) आजी॑गर्तिं॒-वँरु॑णो॒ वरु॑ण॒ आजी॑गर्ति॒ माजी॑गर्तिं॒-वँरु॑णः ।22) वरु॑णो ऽगृह्णा दगृह्णा॒-द्वरु॑णो॒ वरु॑णो ऽगृह्णात् ।23) अ॒गृ॒ह्णा॒-थ्स सो॑ ऽगृह्णा दगृह्णा॒-थ्सः ।24) स ए॒ता मे॒ताग्ं स स ए॒ताम् ।25) ए॒तां-वाँ॑रु॒णीं-वाँ॑रु॒णी मे॒ता मे॒तां-वाँ॑रु॒णीम् ।26) वा॒रु॒णी म॑पश्य दपश्य-द्वारु॒णीं-वाँ॑रु॒णी म॑पश्यत् ।27) अ॒प॒श्य॒-त्तया॒ तया॑ ऽपश्य दपश्य॒-त्तया᳚ ।28) तया॒ वै वै तया॒ तया॒ वै ।29) वै स स वै वै सः ।30) स आ॒त्मान॑ मा॒त्मान॒ग्ं॒ स स आ॒त्मान᳚म् ।31) आ॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा दा॒त्मान॑ मा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शात् ।32) व॒रु॒ण॒पा॒शा द॑मुञ्च दमुञ्च-द्वरुणपा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा द॑मुञ्चत् ।32) व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् ।33) अ॒मु॒ञ्च॒-द्वरु॑णो॒ वरु॑णो ऽमुञ्च दमुञ्च॒-द्वरु॑णः ।34) वरु॑णो॒ वै वै वरु॑णो॒ वरु॑णो॒ वै ।35) वा ए॒त मे॒तं-वैँ वा ए॒तम् ।36) ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति गृह्णा त्ये॒त मे॒त-ङ्गृ॑ह्णाति ।37) गृ॒ह्णा॒ति॒ यो यो गृ॑ह्णाति गृह्णाति॒ यः ।38) य उ॒खा मु॒खां-योँ य उ॒खाम् ।39) उ॒खा-म्प्र॑तिमु॒ञ्चते᳚ प्रतिमु॒ञ्चत॑ उ॒खा मु॒खा-म्प्र॑तिमु॒ञ्चते᳚ ।40) प्र॒ति॒मु॒ञ्चत॒ उदु-त्प्र॑तिमु॒ञ्चते᳚ प्रतिमु॒ञ्चत॒ उत् ।40) प्र॒ति॒मु॒ञ्चत॒ इति॑ प्रति - मु॒ञ्चते᳚ ।41) उदु॑त्त॒म मु॑त्त॒म मुदु दु॑त्त॒मम् ।42) उ॒त्त॒मं-वँ॑रुण वरुणोत्त॒म मु॑त्त॒मं-वँ॑रुण ।42) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।43) व॒रु॒ण॒ पाश॒-म्पाशं॑-वँरुण वरुण॒ पाश᳚म् ।44) पाश॑ म॒स्म द॒स्म-त्पाश॒-म्पाश॑ म॒स्मत् ।45) अ॒स्म दिती त्य॒स्म द॒स्म दिति॑ ।46) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।47) आ॒हा॒ त्मान॑ मा॒त्मान॑ माहा हा॒त्मान᳚म् ।48) आ॒त्मान॑ मे॒वै वात्मान॑ मा॒त्मान॑ मे॒व ।49) ए॒वैत यै॒त यै॒वै वैतया᳚ ।50) ए॒तया॑ वरुणपा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा दे॒तयै॒ तया॑ वरुणपा॒शात् ।॥ 3 ॥ (50/60)

  ---

  1) pa̠ryāva̍rtatē dakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē dakṣi̠ṇā ।1) pa̠ryāva̍rtata̠ iti̍ pari - āva̍rtatē ।2) da̠kṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē dakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtatē ।3) pa̠ryāva̍rtatē̠ svagg​ sva-mpa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē̠ svam ।3) pa̠ryāva̍rtata̠ iti̍ pari - āva̍rtatē ।4) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।5) ē̠va vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mē̠vaiva vī̠rya̎m ।6) vī̠rya̍ manvanu̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ manu̍ ।7) anu̍ pa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rta̠tē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtatē ।8) pa̠ryāva̍rtatē̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē̠ tasmā̎t ।8) pa̠ryāva̍rtata̠ iti̍ pari - āva̍rtatē ।9) tasmā̠-ddakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇa̠ stasmā̠-ttasmā̠-ddakṣi̍ṇaḥ ।10) dakṣi̠ṇō 'rdhō 'rdhō̠ dakṣi̍ṇō̠ dakṣi̠ṇō 'rdha̍ḥ ।11) ardha̍ ā̠tmana̍ ā̠tmanō 'rdhō 'rdha̍ ā̠tmana̍ḥ ।12) ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vattarō vī̠ryā̍vattara ā̠tmana̍ ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vattaraḥ ।13) vī̠ryā̍vatta̠rō 'thō̠ athō̍ vī̠ryā̍vattarō vī̠ryā̍vatta̠rō 'thō̎ ।13) vī̠ryā̍vattara̠ iti̍ vī̠ryā̍vat - ta̠ra̠ḥ ।14) athō̍ ādi̠tyasyā̍ di̠tyasyā thō̠ athō̍ ādi̠tyasya̍ ।14) athō̠ ityathō̎ ।15) ā̠di̠tya syai̠vai vādi̠tyasyā̍ di̠tya syai̠va ।16) ē̠vāvṛta̍ mā̠vṛta̍ mē̠vaivā vṛta̎m ।17) ā̠vṛta̠ man van vā̠vṛta̍ mā̠vṛta̠ manu̍ ।17) ā̠vṛta̠mityā̎ - vṛta̎m ।18) anu̍ pa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rta̠tē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtatē ।19) pa̠ryāva̍rtatē̠ śuna̠śśēpa̠gṃ̠ śuna̠śśēpa̍-mpa̠ryāva̍rtatē pa̠ryāva̍rtatē̠ śuna̠śśēpa̎m ।19) pa̠ryāva̍rtata̠ iti̍ pari - āva̍rtatē ।20) śuna̠śśēpa̠ mājī̍garti̠ mājī̍garti̠gṃ̠ śuna̠śśēpa̠gṃ̠ śuna̠śśēpa̠ mājī̍gartim ।21) ājī̍garti̠ṃ varu̍ṇō̠ varu̍ṇa̠ ājī̍garti̠ mājī̍garti̠ṃ varu̍ṇaḥ ।22) varu̍ṇō 'gṛhṇā dagṛhṇā̠-dvaru̍ṇō̠ varu̍ṇō 'gṛhṇāt ।23) a̠gṛ̠hṇā̠-thsa sō̍ 'gṛhṇā dagṛhṇā̠-thsaḥ ।24) sa ē̠tā mē̠tāgṃ sa sa ē̠tām ।25) ē̠tāṃ vā̍ru̠ṇīṃ vā̍ru̠ṇī mē̠tā mē̠tāṃ vā̍ru̠ṇīm ।26) vā̠ru̠ṇī ma̍paśya dapaśya-dvāru̠ṇīṃ vā̍ru̠ṇī ma̍paśyat ।27) a̠pa̠śya̠-ttayā̠ tayā̍ 'paśya dapaśya̠-ttayā̎ ।28) tayā̠ vai vai tayā̠ tayā̠ vai ।29) vai sa sa vai vai saḥ ।30) sa ā̠tmāna̍ mā̠tmāna̠gṃ̠ sa sa ā̠tmāna̎m ।31) ā̠tmāna̍ṃ varuṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā dā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍ṃ varuṇapā̠śāt ।32) va̠ru̠ṇa̠pā̠śā da̍muñcha damuñcha-dvaruṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā da̍muñchat ।32) va̠ru̠ṇa̠pā̠śāditi̍ varuṇa - pā̠śāt ।33) a̠mu̠ñcha̠-dvaru̍ṇō̠ varu̍ṇō 'muñcha damuñcha̠-dvaru̍ṇaḥ ।34) varu̍ṇō̠ vai vai varu̍ṇō̠ varu̍ṇō̠ vai ।35) vā ē̠ta mē̠taṃ vai vā ē̠tam ।36) ē̠ta-ṅgṛ̍hṇāti gṛhṇā tyē̠ta mē̠ta-ṅgṛ̍hṇāti ।37) gṛ̠hṇā̠ti̠ yō yō gṛ̍hṇāti gṛhṇāti̠ yaḥ ।38) ya u̠khā mu̠khāṃ yō ya u̠khām ।39) u̠khā-mpra̍timu̠ñchatē̎ pratimu̠ñchata̍ u̠khā mu̠khā-mpra̍timu̠ñchatē̎ ।40) pra̠ti̠mu̠ñchata̠ udu-tpra̍timu̠ñchatē̎ pratimu̠ñchata̠ ut ।40) pra̠ti̠mu̠ñchata̠ iti̍ prati - mu̠ñchatē̎ ।41) udu̍tta̠ma mu̍tta̠ma mudu du̍tta̠mam ।42) u̠tta̠maṃ va̍ruṇa varuṇōtta̠ma mu̍tta̠maṃ va̍ruṇa ।42) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।43) va̠ru̠ṇa̠ pāśa̠-mpāśa̍ṃ varuṇa varuṇa̠ pāśa̎m ।44) pāśa̍ ma̠sma da̠sma-tpāśa̠-mpāśa̍ ma̠smat ।45) a̠sma ditī tya̠sma da̠sma diti̍ ।46) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।47) ā̠hā̠ tmāna̍ mā̠tmāna̍ māhā hā̠tmāna̎m ।48) ā̠tmāna̍ mē̠vai vātmāna̍ mā̠tmāna̍ mē̠va ।49) ē̠vaita yai̠ta yai̠vai vaitayā̎ ।50) ē̠tayā̍ varuṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā dē̠tayai̠ tayā̍ varuṇapā̠śāt ।॥ 3 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pa̠ryāva̍rtatē, dakṣi̠ṇā, da̍kṣi̠ṇā, pa̠ryāva̍rtatē, pa̠ryāva̍rtatē, dakṣi̠ṇā, pa̠ryāva̍rtata̠, pari, āva̍rtatē, da̠kṣi̠ṇā.

• verse 4

  1) व॒रु॒ण॒पा॒शा-न्मु॑ञ्चति मुञ्चति वरुणपा॒शा-द्व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ।1) व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् ।2) मु॒ञ्च॒त्या मु॑ञ्चति मुञ्च॒त्या ।3) आ त्वा॒ त्वा ऽऽत्वा᳚ ।4) त्वा॒ ऽहा॒र्॒ष॒ म॒हा॒र्॒ष॒-न्त्वा॒ त्वा॒ ऽहा॒र्॒ष॒म् ।5) अ॒हा॒र्॒ष॒ मिती त्य॑हार्​ष महार्​ष॒ मिति॑ ।6) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।7) आ॒हा ऽऽहा॒हा ।8) आ हि ह्या हि ।9) ह्ये॑न मेन॒ग्ं॒ हि ह्ये॑नम् ।10) ए॒न॒ग्ं॒ हर॑ति॒ हर॑त्येन मेन॒ग्ं॒ हर॑ति ।11) हर॑ति ध्रु॒वो ध्रु॒वो हर॑ति॒ हर॑ति ध्रु॒वः ।12) ध्रु॒व स्ति॑ष्ठ तिष्ठ ध्रु॒वो ध्रु॒व स्ति॑ष्ठ ।13) ति॒ष्ठा वि॑चाचलि॒ रवि॑चाचलि स्तिष्ठ ति॒ष्ठा वि॑चाचलिः ।14) अवि॑चाचलि॒ रितीत्य वि॑चाचलि॒ रवि॑चाचलि॒ रिति॑ ।14) अवि॑चाचलि॒रित्यवि॑ - चा॒च॒लिः॒ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या आहाह॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।17) प्रति॑ष्ठित्यै॒ विशो॒ विशः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ विशः॑ ।17) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।18) विश॑ स्त्वा त्वा॒ विशो॒ विश॑ स्त्वा ।19) त्वा॒ सर्वा॒-स्सर्वा᳚ स्त्वा त्वा॒ सर्वाः᳚ ।20) सर्वा॑ वाञ्छन्तु वाञ्छन्तु॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ वाञ्छन्तु ।21) वा॒ञ्छ॒-न्त्वितीति॑ वाञ्छन्तु वाञ्छ॒-न्त्विति॑ ।22) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।23) आ॒ह॒ वि॒शा वि॒शा ऽऽहा॑ह वि॒शा ।24) वि॒शै वैव वि॒शा वि॒शैव ।25) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।26) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।27) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।28) अ॒र्ध॒य॒ त्य॒स्मि-न्न॒स्मि-न्न॑र्धय त्यर्धय त्य॒स्मिन्न् ।29) अ॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र म॒स्मि-न्न॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रम् ।30) रा॒ष्ट्र मध्यधि॑ रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मधि॑ ।31) अधि॑ श्रय श्र॒या ध्यधि॑ श्रय ।32) श्र॒ये तीति॑ श्रय श्र॒येति॑ ।33) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।34) आ॒ह॒ रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मा॑हाह रा॒ष्ट्रम् ।35) रा॒ष्ट्र मे॒वैव रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मे॒व ।36) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।37) अ॒स्मि॒-न्ध्रु॒व-न्ध्रु॒व म॑स्मि-न्नस्मि-न्ध्रु॒वम् ।38) ध्रु॒व म॑क रक-र्ध्रु॒व-न्ध्रु॒व म॑कः ।39) अ॒क॒-र्यं-यँ म॑क रक॒-र्यम् ।40) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।41) का॒मये॑त रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त रा॒ष्ट्रम् ।42) रा॒ष्ट्रग्ग्​ स्या᳚-थ्स्या-द्रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्रग्ग्​ स्या᳚त् ।43) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒ दिति॑ ।44) इति॒ त-न्त मितीति॒ तम् ।45) त-म्मन॑सा॒ मन॑सा॒ त-न्त-म्मन॑सा ।46) मन॑सा ध्याये-द्ध्याये॒-न्मन॑सा॒ मन॑सा ध्यायेत् ।47) ध्या॒ये॒-द्रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र-न्ध्या॑ये-द्ध्याये-द्रा॒ष्ट्रम् ।48) रा॒ष्ट्र मे॒वैव रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मे॒व ।49) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।50) भ॒व॒ त्यग्रे ऽग्रे॑ भवति भव॒ त्यग्रे᳚ ।॥ 4 ॥ (50/53)

  ---

  1) va̠ru̠ṇa̠pā̠śā-nmu̍ñchati muñchati varuṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati ।1) va̠ru̠ṇa̠pā̠śāditi̍ varuṇa - pā̠śāt ।2) mu̠ñcha̠tyā mu̍ñchati muñcha̠tyā ।3) ā tvā̠ tvā ''tvā̎ ।4) tvā̠ 'hā̠r̠ṣa̠ ma̠hā̠r̠ṣa̠-ntvā̠ tvā̠ 'hā̠r̠ṣa̠m ।5) a̠hā̠r̠ṣa̠ mitī tya̍hār​ṣa mahār​ṣa̠ miti̍ ।6) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।7) ā̠hā ''hā̠hā ।8) ā hi hyā hi ।9) hyē̍na mēna̠gṃ̠ hi hyē̍nam ।10) ē̠na̠gṃ̠ hara̍ti̠ hara̍tyēna mēna̠gṃ̠ hara̍ti ।11) hara̍ti dhru̠vō dhru̠vō hara̍ti̠ hara̍ti dhru̠vaḥ ।12) dhru̠va sti̍ṣṭha tiṣṭha dhru̠vō dhru̠va sti̍ṣṭha ।13) ti̠ṣṭhā vi̍chāchali̠ ravi̍chāchali stiṣṭha ti̠ṣṭhā vi̍chāchaliḥ ।14) avi̍chāchali̠ ritītya vi̍chāchali̠ ravi̍chāchali̠ riti̍ ।14) avi̍chāchali̠rityavi̍ - chā̠cha̠li̠ḥ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā āhāha̠ prati̍ṣṭhityai ।17) prati̍ṣṭhityai̠ viśō̠ viśa̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ viśa̍ḥ ।17) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।18) viśa̍ stvā tvā̠ viśō̠ viśa̍ stvā ।19) tvā̠ sarvā̠-ssarvā̎ stvā tvā̠ sarvā̎ḥ ।20) sarvā̍ vāñChantu vāñChantu̠ sarvā̠-ssarvā̍ vāñChantu ।21) vā̠ñCha̠-ntvitīti̍ vāñChantu vāñCha̠-ntviti̍ ।22) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।23) ā̠ha̠ vi̠śā vi̠śā ''hā̍ha vi̠śā ।24) vi̠śai vaiva vi̠śā vi̠śaiva ।25) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।26) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।27) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।28) a̠rdha̠ya̠ tya̠smi-nna̠smi-nna̍rdhaya tyardhaya tya̠sminn ।29) a̠smi-nrā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra ma̠smi-nna̠smi-nrā̠ṣṭram ।30) rā̠ṣṭra madhyadhi̍ rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra madhi̍ ।31) adhi̍ śraya śra̠yā dhyadhi̍ śraya ।32) śra̠yē tīti̍ śraya śra̠yēti̍ ।33) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।34) ā̠ha̠ rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra mā̍hāha rā̠ṣṭram ।35) rā̠ṣṭra mē̠vaiva rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra mē̠va ।36) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।37) a̠smi̠-ndhru̠va-ndhru̠va ma̍smi-nnasmi-ndhru̠vam ।38) dhru̠va ma̍ka raka-rdhru̠va-ndhru̠va ma̍kaḥ ।39) a̠ka̠-ryaṃ ya ma̍ka raka̠-ryam ।40) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।41) kā̠mayē̍ta rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta rā̠ṣṭram ।42) rā̠ṣṭragg​ syā̎-thsyā-drā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭragg​ syā̎t ।43) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠ diti̍ ।44) iti̠ ta-nta mitīti̠ tam ।45) ta-mmana̍sā̠ mana̍sā̠ ta-nta-mmana̍sā ।46) mana̍sā dhyāyē-ddhyāyē̠-nmana̍sā̠ mana̍sā dhyāyēt ।47) dhyā̠yē̠-drā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra-ndhyā̍yē-ddhyāyē-drā̠ṣṭram ।48) rā̠ṣṭra mē̠vaiva rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra mē̠va ।49) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।50) bha̠va̠ tyagrē 'grē̍ bhavati bhava̠ tyagrē̎ ।॥ 4 ॥ (50/53)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: va̠ru̠ṇa̠pā̠śā-nmu̍ñchati, muñchati, varuṇapā̠śā-dva̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati, va̠ru̠ṇa̠pā̠śād̍, varuṇa, pā̠śāt, mu̠ñcha̠tyā, mu̍ñchati, muñcha̠tyā, tvā̠.

• verse 5

  1) अग्रे॑ बृ॒ह-न्बृ॒ह-न्नग्रे॒ अग्रे॑ बृ॒हन्न् ।2) बृ॒ह-न्नु॒षसा॑ मु॒षसा᳚-म्बृ॒ह-न्बृ॒ह-न्नु॒षसा᳚म् ।3) उ॒षसा॑ मू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्व उ॒षसा॑ मु॒षसा॑ मू॒र्ध्वः ।4) ऊ॒र्ध्वो अ॑स्था दस्था दू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो अ॑स्थात् ।5) अ॒स्था॒ दितीत्य॑ स्था दस्था॒ दिति॑ ।6) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।7) आ॒हाग्र॒ मग्र॑ माहा॒हाग्र᳚म् ।8) अग्र॑ मे॒वै वाग्र॒ मग्र॑ मे॒व ।9) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।10) ए॒न॒ग्ं॒ स॒मा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना॑ मेन मेनग्ं समा॒नाना᳚म् ।11) स॒मा॒नाना᳚-ङ्करोति करोति समा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति ।12) क॒रो॒ति॒ नि॒र्ज॒ग्मि॒वा-न्नि॑र्जग्मि॒वान् क॑रोति करोति निर्जग्मि॒वान् ।13) नि॒र्ज॒ग्मि॒वा-न्तम॑स॒ स्तम॑सो निर्जग्मि॒वा-न्नि॑र्जग्मि॒वा-न्तम॑सः ।13) नि॒र्ज॒ग्मि॒वानिति॑ निः - ज॒ग्मि॒वान् ।14) तम॑स॒ इतीति॒ तम॑स॒ स्तम॑स॒ इति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ तम॒ स्तम॑ आहाह॒ तमः॑ ।17) तम॑ ए॒वैव तम॒ स्तम॑ ए॒व ।18) ए॒वास्मा॑ दस्मा दे॒वै वास्मा᳚त् ।19) अ॒स्मा॒ दपापा᳚ स्मा दस्मा॒ दप॑ ।20) अप॑ हन्ति ह॒न्त्य पाप॑ हन्ति ।21) ह॒न्ति॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा हन्ति हन्ति॒ ज्योति॑षा ।22) ज्योति॒षा ऽऽज्योति॑षा॒ ज्योति॒षा ।23) आ ऽगा॑ दगा॒ दा ऽगा᳚त् ।24) अ॒गा॒ दिती त्य॑गा दगा॒ दिति॑ ।25) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।26) आ॒ह॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑ राहाह॒ ज्योतिः॑ ।27) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।28) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।29) अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ ।30) द॒धा॒ति॒ च॒त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॑-र्दधाति दधाति चत॒सृभिः॑ ।31) च॒त॒सृभिः॑ सादयति सादयति चत॒सृभि॑ श्चत॒सृभिः॑ सादयति ।31) च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ - भिः॒ ।32) सा॒द॒य॒ति॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ सादयति सादयति च॒त्वारि॑ ।33) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।34) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिः ।35) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।35) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।36) ए॒वा ति॑च्छन्द॒सा ऽति॑च्छन्द सै॒वैवा ति॑च्छन्दसा ।37) अति॑च्छन्दसो त्त॒मयो᳚ त्त॒मया ऽति॑च्छन्द॒सा ऽति॑च्छन्दसो त्त॒मया᳚ ।37) अति॑च्छन्द॒सेत्यति॑ - छ॒न्द॒सा॒ ।38) उ॒त्त॒मया॒ वर्​ष्म॒ वर्​ष्मो᳚ त्त॒मयो᳚ त्त॒मया॒ वर्​ष्म॑ ।38) उ॒त्त॒मयेत्यु॑त् - त॒मया᳚ ।39) वर्​ष्म॒ वै वै वर्​ष्म॒ वर्​ष्म॒ वै ।40) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।41) ए॒षा छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सा मे॒षैषा छन्द॑साम् ।42) छन्द॑सां॒-यँ-द्यच् छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सां॒-यँत् ।43) य दति॑च्छन्दा॒ अति॑च्छन्दा॒ य-द्य दति॑च्छन्दाः ।44) अति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्म॒ वर्​ष्माति॑च्छन्दा॒ अति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्म॑ ।44) अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑ - छ॒न्दाः॒ ।45) वर्​ष्मै॒ वैव वर्​ष्म॒ वर्​ष्मै॒व ।46) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।47) ए॒न॒ग्ं॒ स॒मा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना॑ मेन मेनग्ं समा॒नाना᳚म् ।48) स॒मा॒नाना᳚-ङ्करोति करोति समा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति ।49) क॒रो॒ति॒ सद्व॑ती॒ सद्व॑ती करोति करोति॒ सद्व॑ती ।50) सद्व॑ती भवति भवति॒ सद्व॑ती॒ सद्व॑ती भवति ।50) सद्व॒तीति॒ सत् - व॒ती॒ ।॥ 5 ॥ (50/57)

  ---

  1) agrē̍ bṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnagrē̠ agrē̍ bṛ̠hann ।2) bṛ̠ha-nnu̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̎-mbṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnu̠ṣasā̎m ।3) u̠ṣasā̍ mū̠rdhva ū̠rdhva u̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̍ mū̠rdhvaḥ ।4) ū̠rdhvō a̍sthā dasthā dū̠rdhva ū̠rdhvō a̍sthāt ।5) a̠sthā̠ ditītya̍ sthā dasthā̠ diti̍ ।6) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।7) ā̠hāgra̠ magra̍ māhā̠hāgra̎m ।8) agra̍ mē̠vai vāgra̠ magra̍ mē̠va ।9) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।10) ē̠na̠gṃ̠ sa̠mā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̍ mēna mēnagṃ samā̠nānā̎m ।11) sa̠mā̠nānā̎-ṅkarōti karōti samā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti ।12) ka̠rō̠ti̠ ni̠rja̠gmi̠vā-nni̍rjagmi̠vān ka̍rōti karōti nirjagmi̠vān ।13) ni̠rja̠gmi̠vā-ntama̍sa̠ stama̍sō nirjagmi̠vā-nni̍rjagmi̠vā-ntama̍saḥ ।13) ni̠rja̠gmi̠vāniti̍ niḥ - ja̠gmi̠vān ।14) tama̍sa̠ itīti̠ tama̍sa̠ stama̍sa̠ iti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ tama̠ stama̍ āhāha̠ tama̍ḥ ।17) tama̍ ē̠vaiva tama̠ stama̍ ē̠va ।18) ē̠vāsmā̍ dasmā dē̠vai vāsmā̎t ।19) a̠smā̠ dapāpā̎ smā dasmā̠ dapa̍ ।20) apa̍ hanti ha̠ntya pāpa̍ hanti ।21) ha̠nti̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā hanti hanti̠ jyōti̍ṣā ।22) jyōti̠ṣā ''jyōti̍ṣā̠ jyōti̠ṣā ।23) ā 'gā̍ dagā̠ dā 'gā̎t ।24) a̠gā̠ ditī tya̍gā dagā̠ diti̍ ।25) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।26) ā̠ha̠ jyōti̠-rjyōti̍ rāhāha̠ jyōti̍ḥ ।27) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।28) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।29) a̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠smi̠-nna̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ ।30) da̠dhā̠ti̠ cha̠ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̍-rdadhāti dadhāti chata̠sṛbhi̍ḥ ।31) cha̠ta̠sṛbhi̍-ssādayati sādayati chata̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̍-ssādayati ।31) cha̠ta̠sṛbhi̠riti̍ chata̠sṛ - bhi̠ḥ ।32) sā̠da̠ya̠ti̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ sādayati sādayati cha̠tvāri̍ ।33) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।34) Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ śChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhiḥ ।35) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।35) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।36) ē̠vā ti̍chChanda̠sā 'ti̍chChanda sai̠vaivā ti̍chChandasā ।37) ati̍chChandasō tta̠mayō̎ tta̠mayā 'ti̍chChanda̠sā 'ti̍chChandasō tta̠mayā̎ ।37) ati̍chChanda̠sētyati̍ - Cha̠nda̠sā̠ ।38) u̠tta̠mayā̠ var​ṣma̠ var​ṣmō̎ tta̠mayō̎ tta̠mayā̠ var​ṣma̍ ।38) u̠tta̠mayētyu̍t - ta̠mayā̎ ।39) var​ṣma̠ vai vai var​ṣma̠ var​ṣma̠ vai ।40) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।41) ē̠ṣā Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā mē̠ṣaiṣā Chanda̍sām ।42) Chanda̍sā̠ṃ ya-dyach Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā̠ṃ yat ।43) ya dati̍chChandā̠ ati̍chChandā̠ ya-dya dati̍chChandāḥ ।44) ati̍chChandā̠ var​ṣma̠ var​ṣmāti̍chChandā̠ ati̍chChandā̠ var​ṣma̍ ।44) ati̍chChandā̠ ityati̍ - Cha̠ndā̠ḥ ।45) var​ṣmai̠ vaiva var​ṣma̠ var​ṣmai̠va ।46) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।47) ē̠na̠gṃ̠ sa̠mā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̍ mēna mēnagṃ samā̠nānā̎m ।48) sa̠mā̠nānā̎-ṅkarōti karōti samā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti ।49) ka̠rō̠ti̠ sadva̍tī̠ sadva̍tī karōti karōti̠ sadva̍tī ।50) sadva̍tī bhavati bhavati̠ sadva̍tī̠ sadva̍tī bhavati ।50) sadva̠tīti̠ sat - va̠tī̠ ।॥ 5 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: agrē̍, bṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnagrē̠, agrē̍, bṛ̠hann, bṛ̠ha-nnu̠ṣasā̍, mu̠ṣasā̎-mbṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnu̠ṣasā̎m, u̠ṣasā̍, mū̠rdhva, ū̠rdhva, u̠ṣasā̍.

• verse 6

  1) भ॒व॒ति॒ स॒त्त्वग्ं स॒त्त्व-म्भ॑वति भवति स॒त्त्वम् ।2) स॒त्त्व मे॒वैव स॒त्त्वग्ं स॒त्त्व मे॒व ।2) स॒त्त्वमिति॑ सत् - त्वम् ।3) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।4) ए॒न॒-ङ्ग॒म॒य॒ति॒ ग॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्ग॒म॒य॒ति॒ ।5) ग॒म॒य॒ति॒ वा॒थ्स॒प्रेण॑ वाथ्स॒प्रेण॑ गमयति गमयति वाथ्स॒प्रेण॑ ।6) वा॒थ्स॒प्रेणो पोप॑ वाथ्स॒प्रेण॑ वाथ्स॒प्रे णोप॑ ।6) वा॒थ्स॒प्रेणेति॑ वाथ्स - प्रेण॑ ।7) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।8) ति॒ष्ठ॒त॒ ए॒ते नै॒तेन॑ तिष्ठते तिष्ठत ए॒तेन॑ ।9) ए॒तेन॒ वै वा ए॒ते नै॒तेन॒ वै ।10) वै व॑थ्स॒प्री-र्व॑थ्स॒प्री-र्वै वै व॑थ्स॒प्रीः ।11) व॒थ्स॒प्री-र्भा॑लन्द॒नो भा॑लन्द॒नो व॑थ्स॒प्री-र्व॑थ्स॒प्री-र्भा॑लन्द॒नः ।11) व॒थ्स॒प्रीरिति॑ वथ्स - प्रीः ।12) भा॒ल॒न्द॒नो᳚ ऽग्ने र॒ग्ने-र्भा॑लन्द॒नो भा॑लन्द॒नो᳚ ऽग्नेः ।13) अ॒ग्नेः प्रि॒य-म्प्रि॒य म॒ग्ने र॒ग्नेः प्रि॒यम् ।14) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।15) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।16) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।17) अ॒रु॒-न्धा॒ग्ने र॒ग्ने र॑रुन्धा रुन्धा॒ग्नेः ।18) अ॒ग्ने रे॒वैवाग्ने र॒ग्ने रे॒व ।19) ए॒वैते नै॒ते नै॒वै वैतेन॑ ।20) ए॒तेन॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य मे॒ते नै॒तेन॑ प्रि॒यम् ।21) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।22) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।23) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।24) रु॒न्ध॒ ए॒का॒द॒श मे॑काद॒शग्ं रु॑न्धे रुन्ध एकाद॒शम् ।25) ए॒का॒द॒श-म्भ॑वति भव त्येकाद॒श मे॑काद॒श-म्भ॑वति ।26) भ॒व॒ त्ये॒क॒ धैक॒धा भ॑वति भव त्येक॒धा ।27) ए॒क॒ धैवै वैक॒ धैक॒ धैव ।27) ए॒क॒धेत्ये॑क - धा ।28) ए॒व यज॑माने॒ यज॑मान ए॒वैव यज॑माने ।29) यज॑माने वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने॒ यज॑माने वी॒र्य᳚म् ।30) वी॒र्य॑-न्दधाति दधाति वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्दधाति ।31) द॒धा॒ति॒ स्तोमे॑न॒ स्तोमे॑न दधाति दधाति॒ स्तोमे॑न ।32) स्तोमे॑न॒ वै वै स्तोमे॑न॒ स्तोमे॑न॒ वै ।33) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।34) दे॒वा अ॒स्मि-न्न॒स्मि-न्दे॒वा दे॒वा अ॒स्मिन्न् ।35) अ॒स्मिन् ँलो॒के लो॒के᳚ ऽस्मि-न्न॒स्मिन् ँलो॒के ।36) लो॒क आ᳚र्ध्नुव-न्नार्ध्नुवन् ँलो॒के लो॒क आ᳚र्ध्नुवन्न् ।37) आ॒र्ध्नु॒व॒न् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रार्ध्नुव-न्नार्ध्नुव॒न् छन्दो॑भिः ।38) छन्दो॑भि र॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒न् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि र॒मुष्मिन्न्॑ ।38) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।39) अ॒मुष्मि॒-न्थ्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑स्या॒ मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॒-न्थ्स्तोम॑स्य ।40) स्तोम॑ स्येवेव॒ स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑स्येव ।41) इ॒व॒ खलु॒ खल्वि॑वेव॒ खलु॑ ।42) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।43) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।44) ए॒त-द्रू॒पग्ं रू॒प मे॒त दे॒त-द्रू॒पम् ।45) रू॒पं-यँ-द्य-द्रू॒पग्ं रू॒पं-यँत् ।46) य-द्वा᳚थ्स॒प्रं-वाँ᳚थ्स॒प्रं-यँ-द्य-द्वा᳚थ्स॒प्रम् ।47) वा॒थ्स॒प्रं-यँ-द्य-द्वा᳚थ्स॒प्रं-वाँ᳚थ्स॒प्रं-यँत् ।47) वा॒थ्स॒प्रमिति॑ वाथ्स - प्रम् ।48) य-द्वा᳚थ्स॒प्रेण॑ वाथ्स॒प्रेण॒ य-द्य-द्वा᳚थ्स॒प्रेण॑ ।49) वा॒थ्स॒प्रेणो॑ प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते वाथ्स॒प्रेण॑ वाथ्स॒प्रेणो॑ प॒तिष्ठ॑ते ।49) वा॒थ्स॒प्रेणेति॑ वाथ्स - प्रेण॑ ।50) उ॒प॒तिष्ठ॑त इ॒म मि॒म मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑त इ॒मम् ।50) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।॥ 6 ॥ (50/58)

  ---

  1) bha̠va̠ti̠ sa̠ttvagṃ sa̠ttva-mbha̍vati bhavati sa̠ttvam ।2) sa̠ttva mē̠vaiva sa̠ttvagṃ sa̠ttva mē̠va ।2) sa̠ttvamiti̍ sat - tvam ।3) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।4) ē̠na̠-ṅga̠ma̠ya̠ti̠ ga̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅga̠ma̠ya̠ti̠ ।5) ga̠ma̠ya̠ti̠ vā̠thsa̠prēṇa̍ vāthsa̠prēṇa̍ gamayati gamayati vāthsa̠prēṇa̍ ।6) vā̠thsa̠prēṇō pōpa̍ vāthsa̠prēṇa̍ vāthsa̠prē ṇōpa̍ ।6) vā̠thsa̠prēṇēti̍ vāthsa - prēṇa̍ ।7) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।8) ti̠ṣṭha̠ta̠ ē̠tē nai̠tēna̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata ē̠tēna̍ ।9) ē̠tēna̠ vai vā ē̠tē nai̠tēna̠ vai ।10) vai va̍thsa̠prī-rva̍thsa̠prī-rvai vai va̍thsa̠prīḥ ।11) va̠thsa̠prī-rbhā̍landa̠nō bhā̍landa̠nō va̍thsa̠prī-rva̍thsa̠prī-rbhā̍landa̠naḥ ।11) va̠thsa̠prīriti̍ vathsa - prīḥ ।12) bhā̠la̠nda̠nō̎ 'gnē ra̠gnē-rbhā̍landa̠nō bhā̍landa̠nō̎ 'gnēḥ ।13) a̠gnēḥ pri̠ya-mpri̠ya ma̠gnē ra̠gnēḥ pri̠yam ।14) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।15) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।16) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।17) a̠ru̠-ndhā̠gnē ra̠gnē ra̍rundhā rundhā̠gnēḥ ।18) a̠gnē rē̠vaivāgnē ra̠gnē rē̠va ।19) ē̠vaitē nai̠tē nai̠vai vaitēna̍ ।20) ē̠tēna̍ pri̠ya-mpri̠ya mē̠tē nai̠tēna̍ pri̠yam ।21) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।22) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।23) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।24) ru̠ndha̠ ē̠kā̠da̠śa mē̍kāda̠śagṃ ru̍ndhē rundha ēkāda̠śam ।25) ē̠kā̠da̠śa-mbha̍vati bhava tyēkāda̠śa mē̍kāda̠śa-mbha̍vati ।26) bha̠va̠ tyē̠ka̠ dhaika̠dhā bha̍vati bhava tyēka̠dhā ।27) ē̠ka̠ dhaivai vaika̠ dhaika̠ dhaiva ।27) ē̠ka̠dhētyē̍ka - dhā ।28) ē̠va yaja̍mānē̠ yaja̍māna ē̠vaiva yaja̍mānē ।29) yaja̍mānē vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ yaja̍mānē̠ yaja̍mānē vī̠rya̎m ।30) vī̠rya̍-ndadhāti dadhāti vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ndadhāti ।31) da̠dhā̠ti̠ stōmē̍na̠ stōmē̍na dadhāti dadhāti̠ stōmē̍na ।32) stōmē̍na̠ vai vai stōmē̍na̠ stōmē̍na̠ vai ।33) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।34) dē̠vā a̠smi-nna̠smi-ndē̠vā dē̠vā a̠sminn ।35) a̠smin ँlō̠kē lō̠kē̎ 'smi-nna̠smin ँlō̠kē ।36) lō̠ka ā̎rdhnuva-nnārdhnuvan ँlō̠kē lō̠ka ā̎rdhnuvann ।37) ā̠rdhnu̠va̠n Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rārdhnuva-nnārdhnuva̠n Chandō̍bhiḥ ।38) Chandō̍bhi ra̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̠n Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi ra̠muṣminn̍ ।38) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।39) a̠muṣmi̠-nthstōma̍sya̠ stōma̍syā̠ muṣmi̍-nna̠muṣmi̠-nthstōma̍sya ।40) stōma̍ syēvēva̠ stōma̍sya̠ stōma̍syēva ।41) i̠va̠ khalu̠ khalvi̍vēva̠ khalu̍ ।42) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।43) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।44) ē̠ta-drū̠pagṃ rū̠pa mē̠ta dē̠ta-drū̠pam ।45) rū̠paṃ ya-dya-drū̠pagṃ rū̠paṃ yat ।46) ya-dvā̎thsa̠praṃ vā̎thsa̠praṃ ya-dya-dvā̎thsa̠pram ।47) vā̠thsa̠praṃ ya-dya-dvā̎thsa̠praṃ vā̎thsa̠praṃ yat ।47) vā̠thsa̠pramiti̍ vāthsa - pram ।48) ya-dvā̎thsa̠prēṇa̍ vāthsa̠prēṇa̠ ya-dya-dvā̎thsa̠prēṇa̍ ।49) vā̠thsa̠prēṇō̍ pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē vāthsa̠prēṇa̍ vāthsa̠prēṇō̍ pa̠tiṣṭha̍tē ।49) vā̠thsa̠prēṇēti̍ vāthsa - prēṇa̍ ।50) u̠pa̠tiṣṭha̍ta i̠ma mi̠ma mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍ta i̠mam ।50) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।॥ 6 ॥ (50/58)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: bha̠va̠ti̠, sa̠ttvagṃ, sa̠ttva-mbha̍vati, bhavati, sa̠ttvam, sa̠ttva, mē̠vaiva, sa̠ttvagṃ, sa̠ttva, mē̠va.

• verse 7

  1) इ॒म मे॒वैवेम मि॒म मे॒व ।2) ए॒व तेन॒ तेनै॒ वैव तेन॑ ।3) तेन॑ लो॒कम् ँलो॒क-न्तेन॒ तेन॑ लो॒कम् ।4) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।5) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।6) ज॒य॒ति॒ य-द्यज् ज॑यति जयति॒ यत् ।7) य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान्. य-द्य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् ।8) वि॒ष्णु॒क्र॒मान् क्रम॑ते॒ क्रम॑ते विष्णुक्र॒मान्. वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते ।8) वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् ।9) क्रम॑ते॒ ऽमु म॒मु-ङ्क्रम॑ते॒ क्रम॑ते॒ ऽमुम् ।10) अ॒मु मे॒वैवामु म॒मु मे॒व ।11) ए॒व तै स्तै रे॒वैव तैः ।12) तै-र्लो॒कम् ँलो॒क-न्तै स्तै-र्लो॒कम् ।13) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।14) अ॒भि ज॑यति जय त्य॒भ्य॑भि ज॑यति ।15) ज॒य॒ति॒ पू॒र्वे॒द्युः पू᳚र्वे॒द्यु-र्ज॑यति जयति पूर्वे॒द्युः ।16) पू॒र्वे॒द्युः प्र प्र पू᳚र्वे॒द्युः पू᳚र्वे॒द्युः प्र ।17) प्र क्रा॑मति क्रामति॒ प्र प्र क्रा॑मति ।18) क्रा॒म॒ त्यु॒त्त॒रे॒द्यु रु॑त्तरे॒द्युः क्रा॑मति क्राम त्युत्तरे॒द्युः ।19) उ॒त्त॒रे॒द्यु रुपोपो᳚ त्तरे॒द्यु रु॑त्तरे॒द्यु रुप॑ ।20) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।21) ति॒ष्ठ॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्तिष्ठते तिष्ठते॒ तस्मा᳚त् ।22) तस्मा॒-द्योगे॒ योगे॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्योगे᳚ ।23) योगे॒ ऽन्यासा॑ म॒न्यासां॒-योँगे॒ योगे॒ ऽन्यासा᳚म् ।24) अ॒न्यासा᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॑ म॒न्यासा॑ म॒न्यासा᳚-म्प्र॒जाना᳚म् ।25) प्र॒जाना॒-म्मनो॒ मनः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒-म्मनः॑ ।25) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।26) मनः॒, क्षेमे॒ क्षेमे॒ मनो॒ मनः॒, क्षेमे᳚ ।27) क्षेमे॒ ऽन्यासा॑ म॒न्यासा॒-ङ्क्षेमे॒ क्षेमे॒ ऽन्यासा᳚म् ।28) अ॒न्यासा॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ द॒न्यासा॑ म॒न्यासा॒-न्तस्मा᳚त् ।29) तस्मा᳚-द्यायाव॒रो या॑याव॒र स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यायाव॒रः ।30) या॒या॒व॒रः, क्षे॒म्यस्य॑ क्षे॒म्यस्य॑ यायाव॒रो या॑याव॒रः, क्षे॒म्यस्य॑ ।31) क्षे॒म्य स्ये॑श ईशे क्षे॒म्यस्य॑ क्षे॒म्य स्ये॑शे ।32) ई॒शे॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दीश ईशे॒ तस्मा᳚त् ।33) तस्मा᳚-द्यायाव॒रो या॑याव॒र स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यायाव॒रः ।34) या॒या॒व॒रः, क्षे॒म्य-ङ्क्षे॒म्यं-याँ॑याव॒रो या॑याव॒रः, क्षे॒म्यम् ।35) क्षे॒म्य म॒द्ध्यव॑स्य त्य॒द्ध्यव॑स्यति क्षे॒म्य-ङ्क्षे॒म्य म॒द्ध्यव॑स्यति ।36) अ॒द्ध्यव॑स्यति मु॒ष्टी मु॒ष्टी अ॒द्ध्यव॑स्य त्य॒द्ध्यव॑स्यति मु॒ष्टी ।36) अ॒द्ध्यव॑स्य॒तीत्य॑धि - अव॑स्यति ।37) मु॒ष्टी क॑रोति करोति मु॒ष्टी मु॒ष्टी क॑रोति ।37) मु॒ष्टी इति॑ मु॒ष्टी ।38) क॒रो॒ति॒ वाचं॒-वाँच॑-ङ्करोति करोति॒ वाच᳚म् ।39) वाचं॑-यँच्छति यच्छति॒ वाचं॒-वाँचं॑-यँच्छति ।40) य॒च्छ॒ति॒ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ यच्छति यच्छति य॒ज्ञस्य॑ ।41) य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै॒ धृत्यै॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚ ।42) धृत्या॒ इति॒ धृत्यै᳚ ।॥ 7 ॥ (42/46)॥ अ. 1 ॥

  ---

  1) i̠ma mē̠vaivēma mi̠ma mē̠va ।2) ē̠va tēna̠ tēnai̠ vaiva tēna̍ ।3) tēna̍ lō̠kam ँlō̠ka-ntēna̠ tēna̍ lō̠kam ।4) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।5) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।6) ja̠ya̠ti̠ ya-dyaj ja̍yati jayati̠ yat ।7) ya-dvi̍ṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān. ya-dya-dvi̍ṣṇukra̠mān ।8) vi̠ṣṇu̠kra̠mān krama̍tē̠ krama̍tē viṣṇukra̠mān. vi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē ।8) vi̠ṣṇu̠kra̠māniti̍ viṣṇu - kra̠mān ।9) krama̍tē̠ 'mu ma̠mu-ṅkrama̍tē̠ krama̍tē̠ 'mum ।10) a̠mu mē̠vaivāmu ma̠mu mē̠va ।11) ē̠va tai stai rē̠vaiva taiḥ ।12) tai-rlō̠kam ँlō̠ka-ntai stai-rlō̠kam ।13) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।14) a̠bhi ja̍yati jaya tya̠bhya̍bhi ja̍yati ।15) ja̠ya̠ti̠ pū̠rvē̠dyuḥ pū̎rvē̠dyu-rja̍yati jayati pūrvē̠dyuḥ ।16) pū̠rvē̠dyuḥ pra pra pū̎rvē̠dyuḥ pū̎rvē̠dyuḥ pra ।17) pra krā̍mati krāmati̠ pra pra krā̍mati ।18) krā̠ma̠ tyu̠tta̠rē̠dyu ru̍ttarē̠dyuḥ krā̍mati krāma tyuttarē̠dyuḥ ।19) u̠tta̠rē̠dyu rupōpō̎ ttarē̠dyu ru̍ttarē̠dyu rupa̍ ।20) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।21) ti̠ṣṭha̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-ttiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ tasmā̎t ।22) tasmā̠-dyōgē̠ yōgē̠ tasmā̠-ttasmā̠-dyōgē̎ ।23) yōgē̠ 'nyāsā̍ ma̠nyāsā̠ṃ yōgē̠ yōgē̠ 'nyāsā̎m ।24) a̠nyāsā̎-mpra̠jānā̎-mpra̠jānā̍ ma̠nyāsā̍ ma̠nyāsā̎-mpra̠jānā̎m ।25) pra̠jānā̠-mmanō̠ mana̍ḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠-mmana̍ḥ ।25) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।26) mana̠ḥ, kṣēmē̠ kṣēmē̠ manō̠ mana̠ḥ, kṣēmē̎ ।27) kṣēmē̠ 'nyāsā̍ ma̠nyāsā̠-ṅkṣēmē̠ kṣēmē̠ 'nyāsā̎m ।28) a̠nyāsā̠-ntasmā̠-ttasmā̍ da̠nyāsā̍ ma̠nyāsā̠-ntasmā̎t ।29) tasmā̎-dyāyāva̠rō yā̍yāva̠ra stasmā̠-ttasmā̎-dyāyāva̠raḥ ।30) yā̠yā̠va̠raḥ, kṣē̠myasya̍ kṣē̠myasya̍ yāyāva̠rō yā̍yāva̠raḥ, kṣē̠myasya̍ ।31) kṣē̠mya syē̍śa īśē kṣē̠myasya̍ kṣē̠mya syē̍śē ।32) ī̠śē̠ tasmā̠-ttasmā̍ dīśa īśē̠ tasmā̎t ।33) tasmā̎-dyāyāva̠rō yā̍yāva̠ra stasmā̠-ttasmā̎-dyāyāva̠raḥ ।34) yā̠yā̠va̠raḥ, kṣē̠mya-ṅkṣē̠myaṃ yā̍yāva̠rō yā̍yāva̠raḥ, kṣē̠myam ।35) kṣē̠mya ma̠ddhyava̍sya tya̠ddhyava̍syati kṣē̠mya-ṅkṣē̠mya ma̠ddhyava̍syati ।36) a̠ddhyava̍syati mu̠ṣṭī mu̠ṣṭī a̠ddhyava̍sya tya̠ddhyava̍syati mu̠ṣṭī ।36) a̠ddhyava̍sya̠tītya̍dhi - ava̍syati ।37) mu̠ṣṭī ka̍rōti karōti mu̠ṣṭī mu̠ṣṭī ka̍rōti ।37) mu̠ṣṭī iti̍ mu̠ṣṭī ।38) ka̠rō̠ti̠ vācha̠ṃ vācha̍-ṅkarōti karōti̠ vācha̎m ।39) vācha̍ṃ yachChati yachChati̠ vācha̠ṃ vācha̍ṃ yachChati ।40) ya̠chCha̠ti̠ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ yachChati yachChati ya̠jñasya̍ ।41) ya̠jñasya̠ dhṛtyai̠ dhṛtyai̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ dhṛtyai̎ ।42) dhṛtyā̠ iti̠ dhṛtyai̎ ।॥ 7 ॥ (42/46)॥ a. 1 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: i̠ma, mē̠vaivēma, mi̠ma, mē̠va, ē̠va, tēna̠, tēnai̠, vaiva, tēna̍, tēna̍.

• verse 8

  1) अन्न॑प॒ते ऽन्न॒स्या न्न॒स्या न्न॑प॒ते ऽन्न॑प॒ते ऽन्न॑स्य ।1) अन्न॑पत॒ इत्यन्न॑ - प॒ते॒ ।2) अन्न॑स्य नो नो॒ अन्न॒स्या न्न॑स्य नः ।3) नो॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ नो॒ नो॒ दे॒हि॒ ।4) दे॒हीतीति॑ देहि दे॒हीति॑ ।5) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।6) आ॒हा॒ग्नि र॒ग्नि रा॑हा हा॒ग्निः ।7) अ॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै ।8) वा अन्न॑पति॒ रन्न॑पति॒-र्वै वा अन्न॑पतिः ।9) अन्न॑पति॒-स्स सो ऽन्न॑पति॒ रन्न॑पति॒-स्सः ।9) अन्न॑पति॒रित्यन्न॑ - प॒तिः॒ ।10) स ए॒वैव स स ए॒व ।11) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।12) अ॒स्मा॒ अन्न॒ मन्न॑ मस्मा अस्मा॒ अन्न᳚म् ।13) अन्न॒-म्प्र प्रान्न॒ मन्न॒-म्प्र ।14) प्र य॑च्छति यच्छति॒ प्र प्र य॑च्छति ।15) य॒च्छ॒ त्य॒न॒मी॒वस्या॑ नमी॒वस्य॑ यच्छति यच्छ त्यनमी॒वस्य॑ ।16) अ॒न॒मी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ शु॒ष्मिणो॑ ऽनमी॒व स्या॑नमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ ।17) शु॒ष्मिण॒ इतीति॑ शु॒ष्मिणः॑ शु॒ष्मिण॒ इति॑ ।18) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।19) आ॒हा॒ य॒क्ष्मस्या॑ य॒क्ष्मस्या॑ हाहा य॒क्ष्मस्य॑ ।20) अ॒य॒क्ष्म स्येती त्य॑य॒क्ष्मस्या॑ य॒क्ष्मस्येति॑ ।21) इति॒ वाव वावे तीति॒ वाव ।22) वावैत दे॒त-द्वाव वावैतत् ।23) ए॒त दा॑हा है॒त दे॒त दा॑ह ।24) आ॒ह॒ प्र प्राहा॑ह॒ प्र ।25) प्र प्र॑दा॒तार॑-म्प्रदा॒तार॒-म्प्र प्र प्र॑दा॒तार᳚म् ।26) प्र॒दा॒तार॑-न्तारिष स्तारिषः प्रदा॒तार॑-म्प्रदा॒तार॑-न्तारिषः ।26) प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र - दा॒तार᳚म् ।27) ता॒रि॒ष॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑-न्तारिष स्तारिष॒ ऊर्ज᳚म् ।28) ऊर्ज॑-न्नो न॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑न्नः ।29) नो॒ धे॒हि॒ धे॒हि॒ नो॒ नो॒ धे॒हि॒ ।30) धे॒हि॒ द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॑ धेहि धेहि द्वि॒पदे᳚ ।31) द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ चतु॑ष्पदे द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ।31) द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि - पदे᳚ ।32) चतु॑ष्पद॒ इतीति॒ चतु॑ष्पदे॒ चतु॑ष्पद॒ इति॑ ।32) चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दे॒ ।33) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।34) आ॒हा॒शिष॑ मा॒शिष॑ माहा हा॒शिष᳚म् ।35) आ॒शिष॑ मे॒वै वाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।35) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।36) ए॒वैता मे॒ता मे॒वै वैताम् ।37) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।38) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।39) शा॒स्त॒ उदु च्छा᳚स्ते शास्त॒ उत् ।40) उदु॑ वु॒ वु दुदु॑ ।41) उ॒ त्वा॒ त्व॒ वु॒ त्वा॒ ।42) त्वा॒ विश्वे॒ विश्वे᳚ त्वा त्वा॒ विश्वे᳚ ।43) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।44) दे॒वा इतीति॑ दे॒वा दे॒वा इति॑ ।45) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।46) आ॒ह॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा आ॑हाह प्रा॒णाः ।47) प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै ।47) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।48) वै विश्वे॒ विश्वे॒ वै वै विश्वे᳚ ।49) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।50) दे॒वाः प्रा॒णैः प्रा॒णै-र्दे॒वा दे॒वाः प्रा॒णैः ।॥ 8 ॥ (50/57)

  ---

  1) anna̍pa̠tē 'nna̠syā nna̠syā nna̍pa̠tē 'nna̍pa̠tē 'nna̍sya ।1) anna̍pata̠ ityanna̍ - pa̠tē̠ ।2) anna̍sya nō nō̠ anna̠syā nna̍sya naḥ ।3) nō̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ nō̠ nō̠ dē̠hi̠ ।4) dē̠hītīti̍ dēhi dē̠hīti̍ ।5) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।6) ā̠hā̠gni ra̠gni rā̍hā hā̠gniḥ ।7) a̠gni-rvai vā a̠gni ra̠gni-rvai ।8) vā anna̍pati̠ ranna̍pati̠-rvai vā anna̍patiḥ ।9) anna̍pati̠-ssa sō 'nna̍pati̠ ranna̍pati̠-ssaḥ ।9) anna̍pati̠rityanna̍ - pa̠ti̠ḥ ।10) sa ē̠vaiva sa sa ē̠va ।11) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।12) a̠smā̠ anna̠ manna̍ masmā asmā̠ anna̎m ।13) anna̠-mpra prānna̠ manna̠-mpra ।14) pra ya̍chChati yachChati̠ pra pra ya̍chChati ।15) ya̠chCha̠ tya̠na̠mī̠vasyā̍ namī̠vasya̍ yachChati yachCha tyanamī̠vasya̍ ।16) a̠na̠mī̠vasya̍ śu̠ṣmiṇa̍-śśu̠ṣmiṇō̍ 'namī̠va syā̍namī̠vasya̍ śu̠ṣmiṇa̍ḥ ।17) śu̠ṣmiṇa̠ itīti̍ śu̠ṣmiṇa̍-śśu̠ṣmiṇa̠ iti̍ ।18) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।19) ā̠hā̠ ya̠kṣmasyā̍ ya̠kṣmasyā̍ hāhā ya̠kṣmasya̍ ।20) a̠ya̠kṣma syētī tya̍ya̠kṣmasyā̍ ya̠kṣmasyēti̍ ।21) iti̠ vāva vāvē tīti̠ vāva ।22) vāvaita dē̠ta-dvāva vāvaitat ।23) ē̠ta dā̍hā hai̠ta dē̠ta dā̍ha ।24) ā̠ha̠ pra prāhā̍ha̠ pra ।25) pra pra̍dā̠tāra̍-mpradā̠tāra̠-mpra pra pra̍dā̠tāra̎m ।26) pra̠dā̠tāra̍-ntāriṣa stāriṣaḥ pradā̠tāra̍-mpradā̠tāra̍-ntāriṣaḥ ।26) pra̠dā̠tāra̠miti̍ pra - dā̠tāra̎m ।27) tā̠ri̠ṣa̠ ūrja̠ mūrja̍-ntāriṣa stāriṣa̠ ūrja̎m ।28) ūrja̍-nnō na̠ ūrja̠ mūrja̍nnaḥ ।29) nō̠ dhē̠hi̠ dhē̠hi̠ nō̠ nō̠ dhē̠hi̠ ।30) dhē̠hi̠ dvi̠padē̎ dvi̠padē̍ dhēhi dhēhi dvi̠padē̎ ।31) dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē̠ chatu̍ṣpadē dvi̠padē̎ dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē ।31) dvi̠pada̠ iti̍ dvi - padē̎ ।32) chatu̍ṣpada̠ itīti̠ chatu̍ṣpadē̠ chatu̍ṣpada̠ iti̍ ।32) chatu̍ṣpada̠ iti̠ chatu̍ḥ - pa̠dē̠ ।33) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।34) ā̠hā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhā hā̠śiṣa̎m ।35) ā̠śiṣa̍ mē̠vai vāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।35) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।36) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vai vaitām ।37) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।38) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।39) śā̠sta̠ udu chChā̎stē śāsta̠ ut ।40) udu̍ vu̠ vu dudu̍ ।41) u̠ tvā̠ tva̠ vu̠ tvā̠ ।42) tvā̠ viśvē̠ viśvē̎ tvā tvā̠ viśvē̎ ।43) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।44) dē̠vā itīti̍ dē̠vā dē̠vā iti̍ ।45) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।46) ā̠ha̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā ā̍hāha prā̠ṇāḥ ।47) prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai ।47) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।48) vai viśvē̠ viśvē̠ vai vai viśvē̎ ।49) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।50) dē̠vāḥ prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai-rdē̠vā dē̠vāḥ prā̠ṇaiḥ ।॥ 8 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: anna̍pa̠tē, nna̠syā, nna̠syā, nna̍pa̠tē, nna̍pa̠tē, nna̍sya, anna̍pata̠, ityanna̍, pa̠tē̠, anna̍sya.

• verse 9

  1) प्रा॒णै रे॒वैव प्रा॒णैः प्रा॒णै रे॒व ।1) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।2) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।3) ए॒न॒ मुदु दे॑न मेन॒ मुत् ।4) उ-द्य॑च्छते यच्छत॒ उदु-द्य॑च्छते ।5) य॒च्छ॒ते ऽग्ने ऽग्ने॑ यच्छते यच्छ॒ते ऽग्ने᳚ ।6) अग्ने॒ भर॑न्तु॒ भर॒-न्त्वग्ने ऽग्ने॒ भर॑न्तु ।7) भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒-र्भर॑न्तु॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।8) चित्ति॑भि॒ रितीति॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒ रिति॑ ।8) चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑ - भिः॒ ।9) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।10) आ॒ह॒ यस्मै॒ यस्मा॑ आहाह॒ यस्मै᳚ ।11) यस्मा॑ ए॒वैव यस्मै॒ यस्मा॑ ए॒व ।12) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।13) ए॒न॒-ञ्चि॒त्ताय॑ चि॒त्तायै॑न मेन-ञ्चि॒त्ताय॑ ।14) चि॒त्तायो॒ द्यच्छ॑त उ॒द्यच्छ॑ते चि॒त्ताय॑ चि॒त्तायो॒ द्यच्छ॑ते ।15) उ॒द्यच्छ॑ते॒ तेन॒ तेनो॒ द्यच्छ॑त उ॒द्यच्छ॑ते॒ तेन॑ ।15) उ॒द्यच्छ॑त॒ इत्यु॑त् - यच्छ॑ते ।16) तेनै॒ वैव तेन॒ तेनै॒व ।17) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।18) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।19) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।20) अ॒र्ध॒य॒ति॒ च॒त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॑ रर्धय त्यर्धयति चत॒सृभिः॑ ।21) च॒त॒सृभि॒रा च॑त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॒रा ।21) च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ - भिः॒ ।22) आ सा॑दयति सादय॒त्या सा॑दयति ।23) सा॒द॒य॒ति॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ सादयति सादयति च॒त्वारि॑ ।24) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।25) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिः ।26) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।26) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।27) ए॒वा ति॑च्छन्द॒सा ऽति॑च्छन्दसै॒ वैवा ति॑च्छन्दसा ।28) अति॑च्छन्द सोत्त॒म यो᳚त्त॒मया ऽति॑च्छन्द॒सा ऽति॑च्छन्द सोत्त॒मया᳚ ।28) अति॑च्छन्द॒सेत्यति॑ - छ॒न्द॒सा॒ ।29) उ॒त्त॒मया॒ वर्​ष्म॒ वर्​ष्मो᳚ त्त॒मयो᳚ त्त॒मया॒ वर्​ष्म॑ ।29) उ॒त्त॒मयेत्यु॑त् - त॒मया᳚ ।30) वर्​ष्म॒ वै वै वर्​ष्म॒ वर्​ष्म॒ वै ।31) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।32) ए॒षा छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सा मे॒षैषा छन्द॑साम् ।33) छन्द॑सां॒-यँ-द्यच् छन्द॑सा॒-ञ्छन्द॑सां॒-यँत् ।34) यदति॑च्छन्दा॒ अति॑च्छन्दा॒ य-द्यदति॑च्छन्दाः ।35) अति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्म॒ वर्​ष्मा ति॑च्छन्दा॒ अति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्म॑ ।35) अति॑च्छन्दा॒ इत्यति॑ - छ॒न्दाः॒ ।36) वर्​ष्मै॒ वैव वर्​ष्म॒ वर्​ष्मै॒व ।37) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।38) ए॒न॒ग्ं॒ स॒मा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना॑ मेन मेनग्ं समा॒नाना᳚म् ।39) स॒मा॒नाना᳚-ङ्करोति करोति समा॒नानाग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति ।40) क॒रो॒ति॒ सद्व॑ती॒ सद्व॑ती करोति करोति॒ सद्व॑ती ।41) सद्व॑ती भवति भवति॒ सद्व॑ती॒ सद्व॑ती भवति ।41) सद्व॒तीति॒ सत् - व॒ती॒ ।42) भ॒व॒ति॒ स॒त्त्वग्ं स॒त्त्व-म्भ॑वति भवति स॒त्त्वम् ।43) स॒त्त्व मे॒वैव स॒त्त्वग्ं स॒त्त्व मे॒व ।43) स॒त्त्वमिति॑ सत् - त्वम् ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।45) ए॒न॒-ङ्ग॒म॒य॒ति॒ ग॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्ग॒म॒य॒ति॒ ।46) ग॒म॒य॒ति॒ प्र प्र ग॑मयति गमयति॒ प्र ।47) प्रेदि-त्प्र प्रेत् ।48) इद॑ग्ने अग्न॒ इदि द॑ग्ने ।49) अ॒ग्ने॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा नग्ने अग्ने॒ ज्योति॑ष्मान् ।50) ज्योति॑ष्मान्. याहि याहि॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मान्. याहि ।॥ 9 ॥ (50/60)

  ---

  1) prā̠ṇai rē̠vaiva prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai rē̠va ।1) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।2) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।3) ē̠na̠ mudu dē̍na mēna̠ mut ।4) u-dya̍chChatē yachChata̠ udu-dya̍chChatē ।5) ya̠chCha̠tē 'gnē 'gnē̍ yachChatē yachCha̠tē 'gnē̎ ।6) agnē̠ bhara̍ntu̠ bhara̠-ntvagnē 'gnē̠ bhara̍ntu ।7) bhara̍ntu̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠-rbhara̍ntu̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ ।8) chitti̍bhi̠ ritīti̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠ riti̍ ।8) chitti̍bhi̠riti̠ chitti̍ - bhi̠ḥ ।9) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।10) ā̠ha̠ yasmai̠ yasmā̍ āhāha̠ yasmai̎ ।11) yasmā̍ ē̠vaiva yasmai̠ yasmā̍ ē̠va ।12) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।13) ē̠na̠-ñchi̠ttāya̍ chi̠ttāyai̍na mēna-ñchi̠ttāya̍ ।14) chi̠ttāyō̠ dyachCha̍ta u̠dyachCha̍tē chi̠ttāya̍ chi̠ttāyō̠ dyachCha̍tē ।15) u̠dyachCha̍tē̠ tēna̠ tēnō̠ dyachCha̍ta u̠dyachCha̍tē̠ tēna̍ ।15) u̠dyachCha̍ta̠ ityu̍t - yachCha̍tē ।16) tēnai̠ vaiva tēna̠ tēnai̠va ।17) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।18) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।19) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।20) a̠rdha̠ya̠ti̠ cha̠ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̍ rardhaya tyardhayati chata̠sṛbhi̍ḥ ।21) cha̠ta̠sṛbhi̠rā cha̍ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠rā ।21) cha̠ta̠sṛbhi̠riti̍ chata̠sṛ - bhi̠ḥ ।22) ā sā̍dayati sādaya̠tyā sā̍dayati ।23) sā̠da̠ya̠ti̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ sādayati sādayati cha̠tvāri̍ ।24) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।25) Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ śChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhiḥ ।26) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।26) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।27) ē̠vā ti̍chChanda̠sā 'ti̍chChandasai̠ vaivā ti̍chChandasā ।28) ati̍chChanda sōtta̠ma yō̎tta̠mayā 'ti̍chChanda̠sā 'ti̍chChanda sōtta̠mayā̎ ।28) ati̍chChanda̠sētyati̍ - Cha̠nda̠sā̠ ।29) u̠tta̠mayā̠ var​ṣma̠ var​ṣmō̎ tta̠mayō̎ tta̠mayā̠ var​ṣma̍ ।29) u̠tta̠mayētyu̍t - ta̠mayā̎ ।30) var​ṣma̠ vai vai var​ṣma̠ var​ṣma̠ vai ।31) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।32) ē̠ṣā Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā mē̠ṣaiṣā Chanda̍sām ।33) Chanda̍sā̠ṃ ya-dyach Chanda̍sā̠-ñChanda̍sā̠ṃ yat ।34) yadati̍chChandā̠ ati̍chChandā̠ ya-dyadati̍chChandāḥ ।35) ati̍chChandā̠ var​ṣma̠ var​ṣmā ti̍chChandā̠ ati̍chChandā̠ var​ṣma̍ ।35) ati̍chChandā̠ ityati̍ - Cha̠ndā̠ḥ ।36) var​ṣmai̠ vaiva var​ṣma̠ var​ṣmai̠va ।37) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।38) ē̠na̠gṃ̠ sa̠mā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̍ mēna mēnagṃ samā̠nānā̎m ।39) sa̠mā̠nānā̎-ṅkarōti karōti samā̠nānāgṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti ।40) ka̠rō̠ti̠ sadva̍tī̠ sadva̍tī karōti karōti̠ sadva̍tī ।41) sadva̍tī bhavati bhavati̠ sadva̍tī̠ sadva̍tī bhavati ।41) sadva̠tīti̠ sat - va̠tī̠ ।42) bha̠va̠ti̠ sa̠ttvagṃ sa̠ttva-mbha̍vati bhavati sa̠ttvam ।43) sa̠ttva mē̠vaiva sa̠ttvagṃ sa̠ttva mē̠va ।43) sa̠ttvamiti̍ sat - tvam ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।45) ē̠na̠-ṅga̠ma̠ya̠ti̠ ga̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅga̠ma̠ya̠ti̠ ।46) ga̠ma̠ya̠ti̠ pra pra ga̍mayati gamayati̠ pra ।47) prēdi-tpra prēt ।48) ida̍gnē agna̠ idi da̍gnē ।49) a̠gnē̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā nagnē agnē̠ jyōti̍ṣmān ।50) jyōti̍ṣmān. yāhi yāhi̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmān. yāhi ।॥ 9 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prā̠ṇai, rē̠vaiva, prā̠ṇaiḥ, prā̠ṇai, rē̠va, prā̠ṇair̍, pra, a̠naiḥ, ē̠vaina̍, mēna.

• verse 10

  1) या॒हीतीति॑ याहि या॒हीति॑ ।2) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।3) आ॒ह॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑ राहाह॒ ज्योतिः॑ ।4) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।5) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।6) अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ ।7) द॒धा॒ति॒ त॒नुवा॑ त॒नुवा॑ दधाति दधाति त॒नुवा᳚ ।8) त॒नुवा॒ वै वै त॒नुवा॑ त॒नुवा॒ वै ।9) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।10) ए॒ष हि॑नस्ति हिन स्त्ये॒ष ए॒ष हि॑नस्ति ।11) हि॒न॒स्ति॒ यं-यँग्ं हि॑नस्ति हिनस्ति॒ यम् ।12) यग्ं हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॒ यं-यँग्ं हि॒नस्ति॑ ।13) हि॒नस्ति॒ मा मा हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॒ मा ।14) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।15) हि॒ग्ं॒सी॒ स्त॒नुवा॑ त॒नुवा॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी स्त॒नुवा᳚ ।16) त॒नुवा᳚ प्र॒जाः प्र॒जा स्त॒नुवा॑ त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ।17) प्र॒जा इतीति॑ प्र॒जाः प्र॒जा इति॑ ।17) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।18) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।19) आ॒ह॒ प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॑ आहाह प्र॒जाभ्यः॑ ।20) प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैव प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॑ ए॒व ।20) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।21) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।22) ए॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ श॒म॒य॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒ग्ं॒ श॒म॒य॒ति॒ ।23) श॒म॒य॒ति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि शमयति शमयति॒ रक्षाग्ं॑सि ।24) रक्षाग्ं॑सि॒ वै वै रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वै ।25) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।26) ए॒त-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒त दे॒त-द्य॒ज्ञम् ।27) य॒ज्ञग्ं स॑चन्ते सचन्ते य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं स॑चन्ते ।28) स॒च॒न्ते॒ य-द्य-थ्स॑चन्ते सचन्ते॒ यत् ।29) य दनो ऽनो॒ य-द्य दनः॑ ।30) अन॑ उ॒थ्सर्ज॑ त्यु॒थ्सर्ज॒ त्यनो ऽन॑ उ॒थ्सर्ज॑ति ।31) उ॒थ्सर्ज॒ त्यक्र॑न्द॒ दक्र॑न्द दु॒थ्सर्ज॑ त्यु॒थ्सर्ज॒ त्यक्र॑न्दत् ।31) उ॒थ्सर्ज॒तीत्यु॑त् - सर्ज॑ति ।32) अक्र॑न्द॒ दिती त्यक्र॑न्द॒ दक्र॑न्द॒ दिति॑ ।33) इत्यन् वन् विती त्यनु॑ ।34) अन्वा॑हा॒ हान् वन् वा॑ह ।35) आ॒ह॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा माहाह॒ रक्ष॑साम् ।36) रक्ष॑सा॒ मप॑हत्या॒ अप॑हत्यै॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मप॑हत्यै ।37) अप॑हत्या॒ अन॒सा ऽन॒सा ऽप॑हत्या॒ अप॑हत्या॒ अन॑सा ।37) अप॑हत्या॒ इत्यप॑ - ह॒त्यै॒ ।38) अन॑सा वहन्ति वह॒-न्त्यन॒सा ऽन॑सा वहन्ति ।39) व॒ह॒-न्त्यप॑चिति॒ मप॑चितिं-वँहन्ति वह॒-न्त्यप॑चितिम् ।40) अप॑चिति मे॒वैवा प॑चिति॒ मप॑चिति मे॒व ।40) अप॑चिति॒मित्यप॑ - चि॒ति॒म् ।41) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।42) अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ ।43) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।44) तस्मा॑ दन॒ स्व्य॑न॒स्वी तस्मा॒-त्तस्मा॑ दन॒स्वी ।45) अ॒न॒स्वी च॑ चान॒ स्व्य॑न॒स्वी च॑ ।46) च॒ र॒थी र॒थी च॑ च र॒थी ।47) र॒थी च॑ च र॒थी र॒थी च॑ ।48) चाति॑थीना॒ मति॑थीना-ञ्च॒ चाति॑थीनाम् ।49) अति॑थीना॒ मप॑चिततमा॒ वप॑चिततमा॒ वति॑थीना॒ मति॑थीना॒ मप॑चिततमौ ।50) अप॑चिततमा॒ वप॑चितिमा॒ नप॑चितिमा॒ नप॑चिततमा॒ वप॑चिततमा॒ वप॑चितिमान् ।50) अप॑चिततमा॒वित्यप॑चित - त॒मौ॒ ।॥ 10 ॥ (50/56)

  ---

  1) yā̠hītīti̍ yāhi yā̠hīti̍ ।2) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।3) ā̠ha̠ jyōti̠-rjyōti̍ rāhāha̠ jyōti̍ḥ ।4) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।5) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।6) a̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠smi̠-nna̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ ।7) da̠dhā̠ti̠ ta̠nuvā̍ ta̠nuvā̍ dadhāti dadhāti ta̠nuvā̎ ।8) ta̠nuvā̠ vai vai ta̠nuvā̍ ta̠nuvā̠ vai ।9) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।10) ē̠ṣa hi̍nasti hina styē̠ṣa ē̠ṣa hi̍nasti ।11) hi̠na̠sti̠ yaṃ yagṃ hi̍nasti hinasti̠ yam ।12) yagṃ hi̠nasti̍ hi̠nasti̠ yaṃ yagṃ hi̠nasti̍ ।13) hi̠nasti̠ mā mā hi̠nasti̍ hi̠nasti̠ mā ।14) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।15) hi̠gṃ̠sī̠ sta̠nuvā̍ ta̠nuvā̍ higṃsīr-higṃsī sta̠nuvā̎ ।16) ta̠nuvā̎ pra̠jāḥ pra̠jā sta̠nuvā̍ ta̠nuvā̎ pra̠jāḥ ।17) pra̠jā itīti̍ pra̠jāḥ pra̠jā iti̍ ।17) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।18) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।19) ā̠ha̠ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̍ āhāha pra̠jābhya̍ḥ ।20) pra̠jābhya̍ ē̠vaiva pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̍ ē̠va ।20) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।21) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।22) ē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ śa̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ mē̠na̠gṃ̠ śa̠ma̠ya̠ti̠ ।23) śa̠ma̠ya̠ti̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si śamayati śamayati̠ rakṣāgṃ̍si ।24) rakṣāgṃ̍si̠ vai vai rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si̠ vai ।25) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।26) ē̠ta-dya̠jñaṃ ya̠jña mē̠ta dē̠ta-dya̠jñam ।27) ya̠jñagṃ sa̍chantē sachantē ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sa̍chantē ।28) sa̠cha̠ntē̠ ya-dya-thsa̍chantē sachantē̠ yat ।29) ya danō 'nō̠ ya-dya dana̍ḥ ।30) ana̍ u̠thsarja̍ tyu̠thsarja̠ tyanō 'na̍ u̠thsarja̍ti ।31) u̠thsarja̠ tyakra̍nda̠ dakra̍nda du̠thsarja̍ tyu̠thsarja̠ tyakra̍ndat ।31) u̠thsarja̠tītyu̍t - sarja̍ti ।32) akra̍nda̠ ditī tyakra̍nda̠ dakra̍nda̠ diti̍ ।33) ityan van vitī tyanu̍ ।34) anvā̍hā̠ hān van vā̍ha ।35) ā̠ha̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā māhāha̠ rakṣa̍sām ।36) rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyā̠ apa̍hatyai̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ mapa̍hatyai ।37) apa̍hatyā̠ ana̠sā 'na̠sā 'pa̍hatyā̠ apa̍hatyā̠ ana̍sā ।37) apa̍hatyā̠ ityapa̍ - ha̠tyai̠ ।38) ana̍sā vahanti vaha̠-ntyana̠sā 'na̍sā vahanti ।39) va̠ha̠-ntyapa̍chiti̠ mapa̍chitiṃ vahanti vaha̠-ntyapa̍chitim ।40) apa̍chiti mē̠vaivā pa̍chiti̠ mapa̍chiti mē̠va ।40) apa̍chiti̠mityapa̍ - chi̠ti̠m ।41) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।42) a̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠smi̠-nna̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ ।43) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।44) tasmā̍ dana̠ svya̍na̠svī tasmā̠-ttasmā̍ dana̠svī ।45) a̠na̠svī cha̍ chāna̠ svya̍na̠svī cha̍ ।46) cha̠ ra̠thī ra̠thī cha̍ cha ra̠thī ।47) ra̠thī cha̍ cha ra̠thī ra̠thī cha̍ ।48) chāti̍thīnā̠ mati̍thīnā-ñcha̠ chāti̍thīnām ।49) ati̍thīnā̠ mapa̍chitatamā̠ vapa̍chitatamā̠ vati̍thīnā̠ mati̍thīnā̠ mapa̍chitatamau ।50) apa̍chitatamā̠ vapa̍chitimā̠ napa̍chitimā̠ napa̍chitatamā̠ vapa̍chitatamā̠ vapa̍chitimān ।50) apa̍chitatamā̠vityapa̍chita - ta̠mau̠ ।॥ 10 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yā̠hītīti̍, yāhi, yā̠hīti̍, ityā̍hā̠hē, tītyā̍ha, ā̠ha̠, jyōti̠-rjyōti̍, rāhāha̠, jyōti̍ḥ, jyōti̍.

• verse 11

  1) अप॑चितिमा-न्भवति भव॒ त्यप॑चितिमा॒ नप॑चितिमा-न्भवति ।1) अप॑चितिमा॒नित्यप॑चिति - मा॒न् ।2) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।3) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।4) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।5) वेद॑ स॒मिधा॑ स॒मिधा॒ वेद॒ वेद॑ स॒मिधा᳚ ।6) स॒मिधा॒ ऽग्नि म॒ग्निग्ं स॒मिधा॑ स॒मिधा॒ ऽग्निम् ।6) स॒मिधेति॑ सं - इधा᳚ ।7) अ॒ग्नि-न्दु॑वस्यत दुवस्य ता॒ग्नि म॒ग्नि-न्दु॑वस्यत ।8) दु॒व॒स्य॒ते तीति॑ दुवस्यत दुवस्य॒तेति॑ ।9) इति॑ घृतानुषि॒क्ता-ङ्घृ॑तानुषि॒क्ता मितीति॑ घृतानुषि॒क्ताम् ।10) घृ॒ता॒नु॒षि॒क्ता मव॑सि॒ते ऽव॑सिते घृतानुषि॒क्ता-ङ्घृ॑तानुषि॒क्ता मव॑सिते ।10) घृ॒ता॒नु॒षि॒क्तामिति॑ घृत - अ॒नु॒षि॒क्ताम् ।11) अव॑सिते स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॒ मव॑सि॒ते ऽव॑सिते स॒मिध᳚म् ।11) अव॑सित॒ इत्यव॑ - सि॒ते॒ ।12) स॒मिध॒ मा स॒मिधग्ं॑ स॒मिध॒ मा ।12) स॒मिध॒मिति॑ सं - इध᳚म् ।13) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।14) द॒धा॒ति॒ यथा॒ यथा॑ दधाति दधाति॒ यथा᳚ ।15) यथा ऽति॑थ॒ये ऽति॑थये॒ यथा॒ यथा ऽति॑थये ।16) अति॑थय॒ आग॑ता॒या ग॑ता॒या ति॑थ॒ये ऽति॑थय॒ आग॑ताय ।17) आग॑ताय स॒र्पिष्व॑-थ्स॒र्पिष्व॒दा ग॑ता॒या ग॑ताय स॒र्पिष्व॑त् ।17) आग॑ता॒येत्या - ग॒ता॒य॒ ।18) स॒र्पिष्व॑ दाति॒थ्य मा॑ति॒थ्यग्ं स॒र्पिष्व॑-थ्स॒र्पिष्व॑ दाति॒थ्यम् ।19) आ॒ति॒थ्य-ङ्क्रि॒यते᳚ क्रि॒यत॑ आति॒थ्य मा॑ति॒थ्य-ङ्क्रि॒यते᳚ ।20) क्रि॒यते॑ ता॒दृ-क्ता॒दृक् क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॑ ता॒दृक् ।21) ता॒दृ गे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृग् ए॒व ।22) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।23) त-द्गा॑यत्रि॒या गा॑यत्रि॒या त-त्त-द्गा॑यत्रि॒या ।24) गा॒य॒त्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ब्राह्म॒णस्य॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ।25) ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रो गा॑य॒त्रो ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ब्राह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रः ।26) गा॒य॒त्रो हि हि गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो हि ।27) हि ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो हि हि ब्रा᳚ह्म॒णः ।28) ब्रा॒ह्म॒ण स्त्रि॒ष्टुभा᳚ त्रि॒ष्टुभा᳚ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्त्रि॒ष्टुभा᳚ ।29) त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य राज॒न्य॑स्य त्रि॒ष्टुभा᳚ त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य ।30) रा॒ज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो राज॒न्य॑स्य राज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भः ।31) त्रैष्टु॑भो॒ हि हि त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो॒ हि ।32) हि रा॑ज॒न्यो॑ राज॒न्यो॑ हि हि रा॑ज॒न्यः॑ ।33) रा॒ज॒न्यो᳚(1॒) ऽफ्स्व॑फ्सु रा॑ज॒न्यो॑ राज॒न्यो᳚ ऽफ्सु ।34) अ॒फ्सु भस्म॒ भस्मा॒ फ्स्व॑फ्सु भस्म॑ ।34) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।35) भस्म॒ प्र प्र भस्म॒ भस्म॒ प्र ।36) प्र वे॑शयति वेशयति॒ प्र प्र वे॑शयति ।37) वे॒श॒य॒ त्य॒फ्सुयो॑नि र॒फ्सुयो॑नि-र्वेशयति वेशय त्य॒फ्सुयो॑निः ।38) अ॒फ्सुयो॑नि॒-र्वै वा अ॒फ्सुयो॑नि र॒फ्सुयो॑नि॒-र्वै ।38) अ॒फ्सुयो॑नि॒रित्य॒फ्सु - यो॒निः॒ ।39) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।40) अ॒ग्नि-स्स्वाग्​ स्वा म॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्वाम् ।41) स्वा मे॒वैव स्वाग्​ स्वा मे॒व ।42) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।43) ए॒नं॒-योँनिं॒-योँनि॑ मेन मेनं॒-योँनि᳚म् ।44) योनि॑-ङ्गमयति गमयति॒ योनिं॒-योँनि॑-ङ्गमयति ।45) ग॒म॒य॒ति॒ ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभि॑-र्गमयति गमयति ति॒सृभिः॑ ।46) ति॒सृभिः॒ प्र प्र ति॒सृभि॑ स्ति॒सृभिः॒ प्र ।46) ति॒सृभि॒रिति॑ ति॒सृ - भिः॒ ।47) प्र वे॑शयति वेशयति॒ प्र प्र वे॑शयति ।48) वे॒श॒य॒ति॒ त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वे॑शयति वेशयति त्रि॒वृत् ।49) त्रि॒वृ-द्वै वै त्रि॒वृ-त्त्रि॒वृ-द्वै ।49) त्रि॒वृदिति॑ त्रि - वृत् ।50) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।॥ 11 ॥ (50/60)

  ---

  1) apa̍chitimā-nbhavati bhava̠ tyapa̍chitimā̠ napa̍chitimā-nbhavati ।1) apa̍chitimā̠nityapa̍chiti - mā̠n ।2) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।3) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।4) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।5) vēda̍ sa̠midhā̍ sa̠midhā̠ vēda̠ vēda̍ sa̠midhā̎ ।6) sa̠midhā̠ 'gni ma̠gnigṃ sa̠midhā̍ sa̠midhā̠ 'gnim ।6) sa̠midhēti̍ saṃ - idhā̎ ।7) a̠gni-ndu̍vasyata duvasya tā̠gni ma̠gni-ndu̍vasyata ।8) du̠va̠sya̠tē tīti̍ duvasyata duvasya̠tēti̍ ।9) iti̍ ghṛtānuṣi̠ktā-ṅghṛ̍tānuṣi̠ktā mitīti̍ ghṛtānuṣi̠ktām ।10) ghṛ̠tā̠nu̠ṣi̠ktā mava̍si̠tē 'va̍sitē ghṛtānuṣi̠ktā-ṅghṛ̍tānuṣi̠ktā mava̍sitē ।10) ghṛ̠tā̠nu̠ṣi̠ktāmiti̍ ghṛta - a̠nu̠ṣi̠ktām ।11) ava̍sitē sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̠ mava̍si̠tē 'va̍sitē sa̠midha̎m ।11) ava̍sita̠ ityava̍ - si̠tē̠ ।12) sa̠midha̠ mā sa̠midhagṃ̍ sa̠midha̠ mā ।12) sa̠midha̠miti̍ saṃ - idha̎m ।13) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।14) da̠dhā̠ti̠ yathā̠ yathā̍ dadhāti dadhāti̠ yathā̎ ।15) yathā 'ti̍tha̠yē 'ti̍thayē̠ yathā̠ yathā 'ti̍thayē ।16) ati̍thaya̠ āga̍tā̠yā ga̍tā̠yā ti̍tha̠yē 'ti̍thaya̠ āga̍tāya ।17) āga̍tāya sa̠rpiṣva̍-thsa̠rpiṣva̠dā ga̍tā̠yā ga̍tāya sa̠rpiṣva̍t ।17) āga̍tā̠yētyā - ga̠tā̠ya̠ ।18) sa̠rpiṣva̍ dāti̠thya mā̍ti̠thyagṃ sa̠rpiṣva̍-thsa̠rpiṣva̍ dāti̠thyam ।19) ā̠ti̠thya-ṅkri̠yatē̎ kri̠yata̍ āti̠thya mā̍ti̠thya-ṅkri̠yatē̎ ।20) kri̠yatē̍ tā̠dṛ-ktā̠dṛk kri̠yatē̎ kri̠yatē̍ tā̠dṛk ।21) tā̠dṛ gē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛg ē̠va ।22) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।23) ta-dgā̍yatri̠yā gā̍yatri̠yā ta-tta-dgā̍yatri̠yā ।24) gā̠ya̠tri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ brāhma̠ṇasya̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ ।25) brā̠hma̠ṇasya̍ gāya̠trō gā̍ya̠trō brā̎hma̠ṇasya̍ brāhma̠ṇasya̍ gāya̠traḥ ।26) gā̠ya̠trō hi hi gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō hi ।27) hi brā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇō hi hi brā̎hma̠ṇaḥ ।28) brā̠hma̠ṇa stri̠ṣṭubhā̎ tri̠ṣṭubhā̎ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stri̠ṣṭubhā̎ ।29) tri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya rāja̠nya̍sya tri̠ṣṭubhā̎ tri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya ।30) rā̠ja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō rāja̠nya̍sya rāja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bhaḥ ।31) traiṣṭu̍bhō̠ hi hi traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō̠ hi ।32) hi rā̍ja̠nyō̍ rāja̠nyō̍ hi hi rā̍ja̠nya̍ḥ ।33) rā̠ja̠nyō̎(1̠) 'phsva̍phsu rā̍ja̠nyō̍ rāja̠nyō̎ 'phsu ।34) a̠phsu bhasma̠ bhasmā̠ phsva̍phsu bhasma̍ ।34) a̠phsvitya̍p - su ।35) bhasma̠ pra pra bhasma̠ bhasma̠ pra ।36) pra vē̍śayati vēśayati̠ pra pra vē̍śayati ।37) vē̠śa̠ya̠ tya̠phsuyō̍ni ra̠phsuyō̍ni-rvēśayati vēśaya tya̠phsuyō̍niḥ ।38) a̠phsuyō̍ni̠-rvai vā a̠phsuyō̍ni ra̠phsuyō̍ni̠-rvai ।38) a̠phsuyō̍ni̠ritya̠phsu - yō̠ni̠ḥ ।39) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।40) a̠gni-ssvāg​ svā ma̠gni ra̠gni-ssvām ।41) svā mē̠vaiva svāg​ svā mē̠va ।42) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।43) ē̠na̠ṃ yōni̠ṃ yōni̍ mēna mēna̠ṃ yōni̎m ।44) yōni̍-ṅgamayati gamayati̠ yōni̠ṃ yōni̍-ṅgamayati ।45) ga̠ma̠ya̠ti̠ ti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̍-rgamayati gamayati ti̠sṛbhi̍ḥ ।46) ti̠sṛbhi̠ḥ pra pra ti̠sṛbhi̍ sti̠sṛbhi̠ḥ pra ।46) ti̠sṛbhi̠riti̍ ti̠sṛ - bhi̠ḥ ।47) pra vē̍śayati vēśayati̠ pra pra vē̍śayati ।48) vē̠śa̠ya̠ti̠ tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvē̍śayati vēśayati tri̠vṛt ।49) tri̠vṛ-dvai vai tri̠vṛ-ttri̠vṛ-dvai ।49) tri̠vṛditi̍ tri - vṛt ।50) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।॥ 11 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: apa̍chmā-nbhavati, bhava̠, tyapa̍chmā̠, napa̍chmā-nbhavati, apa̍chmā̠nityapa̍ch-, mā̠n, bha̠va̠ti̠, yō, yō, bha̍vati.

• verse 12

  1) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।2) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।3) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।4) अ॒ग्नि स्त-न्त म॒ग्नि र॒ग्नि स्तम् ।5) त-म्प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-न्त-न्त-म्प्र॑ति॒ष्ठाम् ।6) प्र॒ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति गमयति प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति ।6) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।7) ग॒म॒य॒ति॒ परा॒ परा॑ गमयति गमयति॒ परा᳚ ।8) परा॒ वै वै परा॒ परा॒ वै ।9) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।10) ए॒षो᳚ ऽग्नि म॒ग्नि मे॒ष ए॒षो᳚ ऽग्निम् ।11) अ॒ग्निं-वँ॑पति वप त्य॒ग्नि म॒ग्निं-वँ॑पति ।12) व॒प॒ति॒ यो यो व॑पति वपति॒ यः ।13) यो᳚(1॒) ऽफ्स्व॑फ्सु यो यो᳚ ऽफ्सु ।14) अ॒फ्सु भस्म॒ भस्मा॒ फ्स्व॑फ्सु भस्म॑ ।14) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।15) भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति प्रवे॒शय॑ति॒ भस्म॒ भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति ।16) प्र॒वे॒शय॑ति॒ ज्योति॑ष्मतीभ्या॒-ञ्ज्योति॑ष्मतीभ्या-म्प्रवे॒शय॑ति प्रवे॒शय॑ति॒ ज्योति॑ष्मतीभ्याम् ।16) प्र॒वे॒शय॒तीति॑ प्र - वे॒शय॑ति ।17) ज्योति॑ष्मतीभ्या॒ मवाव॒ ज्योति॑ष्मतीभ्या॒-ञ्ज्योति॑ष्मतीभ्या॒ मव॑ ।18) अव॑ दधाति दधा॒ त्यवाव॑ दधाति ।19) द॒धा॒ति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्दधाति दधाति॒ ज्योतिः॑ ।20) ज्योति॑ रे॒वैव ज्योति॒-र्ज्योति॑ रे॒व ।21) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।22) अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्मि॒-न्न॒स्मि॒-न्द॒धा॒ति॒ ।23) द॒धा॒ति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या᳚-न्दधाति दधाति॒ द्वाभ्या᳚म् ।24) द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।25) प्रति॑ष्ठित्यै॒ परा॒ परा॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ परा᳚ ।25) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।26) परा॒ वै वै परा॒ परा॒ वै ।27) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।28) ए॒ष प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒ष ए॒ष प्र॒जाम् ।29) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।29) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।30) प॒शून्. व॑पति वपति प॒शू-न्प॒शून्. व॑पति ।31) व॒प॒ति॒ यो यो व॑पति वपति॒ यः ।32) यो᳚(1॒) ऽफ्स्व॑फ्सु यो यो᳚ ऽफ्सु ।33) अ॒फ्सु भस्म॒ भस्मा॒ फ्स्व॑फ्सु भस्म॑ ।33) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।34) भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति प्रवे॒शय॑ति॒ भस्म॒ भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति ।35) प्र॒वे॒शय॑ति॒ पुनः॒ पुनः॑ प्रवे॒शय॑ति प्रवे॒शय॑ति॒ पुनः॑ ।35) प्र॒वे॒शय॒तीति॑ प्र - वे॒शय॑ति ।36) पुन॑ रू॒र्जोर्जा पुनः॒ पुन॑ रू॒र्जा ।37) ऊ॒र्जा स॒ह स॒हो-र्जोर्जा स॒ह ।38) स॒ह र॒य्या र॒य्या स॒ह स॒ह र॒य्या ।39) र॒य्येतीति॑ र॒य्या र॒य्येति॑ ।40) इति॒ पुनः॒ पुन॒ रितीति॒ पुनः॑ ।41) पुन॑ रु॒दै त्यु॒दैति॒ पुनः॒ पुन॑ रु॒दैति॑ ।42) उ॒दैति॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा मु॒दै त्यु॒दैति॑ प्र॒जाम् ।42) उ॒दैतीत्यु॑त् - ऐति॑ ।43) प्र॒जा मे॒वैव प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒व ।43) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।44) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।45) प॒शू ना॒त्म-न्ना॒त्म-न्प॒शू-न्प॒शू ना॒त्मन्न् ।46) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।47) ध॒त्ते॒ पुनः॒ पुन॑-र्धत्ते धत्ते॒ पुनः॑ ।48) पुन॑ स्त्वा त्वा॒ पुनः॒ पुन॑ स्त्वा ।49) त्वा॒ ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्या स्त्वा᳚ त्वा ऽऽदि॒त्याः ।50) आ॒दि॒त्या रु॒द्रा रु॒द्रा आ॑दि॒त्या आ॑दि॒त्या रु॒द्राः ।॥ 12 ॥ (50/59)

  ---

  1) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।2) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।3) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।4) a̠gni sta-nta ma̠gni ra̠gni stam ।5) ta-mpra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-nta-nta-mpra̍ti̠ṣṭhām ।6) pra̠ti̠ṣṭhā-ṅga̍mayati gamayati prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅga̍mayati ।6) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।7) ga̠ma̠ya̠ti̠ parā̠ parā̍ gamayati gamayati̠ parā̎ ।8) parā̠ vai vai parā̠ parā̠ vai ।9) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।10) ē̠ṣō̎ 'gni ma̠gni mē̠ṣa ē̠ṣō̎ 'gnim ।11) a̠gniṃ va̍pati vapa tya̠gni ma̠gniṃ va̍pati ।12) va̠pa̠ti̠ yō yō va̍pati vapati̠ yaḥ ।13) yō̎(1̠) 'phsva̍phsu yō yō̎ 'phsu ।14) a̠phsu bhasma̠ bhasmā̠ phsva̍phsu bhasma̍ ।14) a̠phsvitya̍p - su ।15) bhasma̍ pravē̠śaya̍ti pravē̠śaya̍ti̠ bhasma̠ bhasma̍ pravē̠śaya̍ti ।16) pra̠vē̠śaya̍ti̠ jyōti̍ṣmatībhyā̠-ñjyōti̍ṣmatībhyā-mpravē̠śaya̍ti pravē̠śaya̍ti̠ jyōti̍ṣmatībhyām ।16) pra̠vē̠śaya̠tīti̍ pra - vē̠śaya̍ti ।17) jyōti̍ṣmatībhyā̠ mavāva̠ jyōti̍ṣmatībhyā̠-ñjyōti̍ṣmatībhyā̠ mava̍ ।18) ava̍ dadhāti dadhā̠ tyavāva̍ dadhāti ।19) da̠dhā̠ti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rdadhāti dadhāti̠ jyōti̍ḥ ।20) jyōti̍ rē̠vaiva jyōti̠-rjyōti̍ rē̠va ।21) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।22) a̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠smi̠-nna̠smi̠-nda̠dhā̠ti̠ ।23) da̠dhā̠ti̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̎-ndadhāti dadhāti̠ dvābhyā̎m ।24) dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai ।25) prati̍ṣṭhityai̠ parā̠ parā̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ parā̎ ।25) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।26) parā̠ vai vai parā̠ parā̠ vai ।27) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।28) ē̠ṣa pra̠jā-mpra̠jā mē̠ṣa ē̠ṣa pra̠jām ।29) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।29) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।30) pa̠śūn. va̍pati vapati pa̠śū-npa̠śūn. va̍pati ।31) va̠pa̠ti̠ yō yō va̍pati vapati̠ yaḥ ।32) yō̎(1̠) 'phsva̍phsu yō yō̎ 'phsu ।33) a̠phsu bhasma̠ bhasmā̠ phsva̍phsu bhasma̍ ।33) a̠phsvitya̍p - su ।34) bhasma̍ pravē̠śaya̍ti pravē̠śaya̍ti̠ bhasma̠ bhasma̍ pravē̠śaya̍ti ।35) pra̠vē̠śaya̍ti̠ puna̠ḥ puna̍ḥ pravē̠śaya̍ti pravē̠śaya̍ti̠ puna̍ḥ ।35) pra̠vē̠śaya̠tīti̍ pra - vē̠śaya̍ti ।36) puna̍ rū̠rjōrjā puna̠ḥ puna̍ rū̠rjā ।37) ū̠rjā sa̠ha sa̠hō-rjōrjā sa̠ha ।38) sa̠ha ra̠yyā ra̠yyā sa̠ha sa̠ha ra̠yyā ।39) ra̠yyētīti̍ ra̠yyā ra̠yyēti̍ ।40) iti̠ puna̠ḥ puna̠ ritīti̠ puna̍ḥ ।41) puna̍ ru̠dai tyu̠daiti̠ puna̠ḥ puna̍ ru̠daiti̍ ।42) u̠daiti̍ pra̠jā-mpra̠jā mu̠dai tyu̠daiti̍ pra̠jām ।42) u̠daitītyu̍t - aiti̍ ।43) pra̠jā mē̠vaiva pra̠jā-mpra̠jā mē̠va ।43) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।44) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।45) pa̠śū nā̠tma-nnā̠tma-npa̠śū-npa̠śū nā̠tmann ।46) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।47) dha̠ttē̠ puna̠ḥ puna̍-rdhattē dhattē̠ puna̍ḥ ।48) puna̍ stvā tvā̠ puna̠ḥ puna̍ stvā ।49) tvā̠ ''di̠tyā ā̍di̠tyā stvā̎ tvā ''di̠tyāḥ ।50) ā̠di̠tyā ru̠drā ru̠drā ā̍di̠tyā ā̍di̠tyā ru̠drāḥ ।॥ 12 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠gni-ryāvā̠n̠., yāvā̍, na̠gni, ra̠gni-ryāvān̍, yāvā̍, nē̠vaiva, yāvā̠n̠., yāvā̍, nē̠va, ē̠vāgni.

• verse 13

  1) रु॒द्रा वस॑वो॒ वस॑वो रु॒द्रा रु॒द्रा वस॑वः ।2) वस॑व॒-स्सग्ं सं-वँस॑वो॒ वस॑व॒-स्सम् ।3) स मि॑न्धता मिन्धता॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑न्धताम् ।4) इ॒न्ध॒ता॒ मितीती᳚ न्धता मिन्धता॒ मिति॑ ।5) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।6) आ॒है॒ता ए॒ता आ॑हा है॒ताः ।7) ए॒ता वै वा ए॒ता ए॒ता वै ।8) वा ए॒त मे॒तं-वैँ वा ए॒तम् ।9) ए॒त-न्दे॒वता॑ दे॒वता॑ ए॒त मे॒त-न्दे॒वताः᳚ ।10) दे॒वता॒ अग्रे ऽग्रे॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ अग्रे᳚ ।11) अग्रे॒ सग्ं स मग्रे ऽग्रे॒ सम् ।12) स मै᳚न्ध तैन्धत॒ सग्ं स मै᳚न्धत ।13) ऐ॒न्ध॒त॒ ताभि॒ स्ताभि॑ रैन्ध तैन्धत॒ ताभिः॑ ।14) ताभि॑ रे॒वैव ताभि॒ स्ताभि॑ रे॒व ।15) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।16) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।17) स मि॑न्ध इन्धे॒ सग्ं स मि॑न्धे ।18) इ॒न्धे॒ बोध॒ बोधे᳚ न्ध इन्धे॒ बोध॑ ।19) बोधा॒ स स बोध॒ बोधा॒ सः ।20) स बो॑धि बोधि॒ स स बो॑धि ।21) बो॒धीतीति॑ बोधि बो॒धीति॑ ।22) इत्युपोपे तीत्युप॑ ।23) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।24) ति॒ष्ठ॒ते॒ बो॒धय॑ति बो॒धय॑ति तिष्ठते तिष्ठते बो॒धय॑ति ।25) बो॒धय॑ त्ये॒वैव बो॒धय॑ति बो॒धय॑ त्ये॒व ।26) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।27) ए॒न॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ देन मेन॒-न्तस्मा᳚त् ।28) तस्मा᳚-थ्सु॒प्त्वा सु॒प्त्वा तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्सु॒प्त्वा ।29) सु॒प्त्वा प्र॒जाः प्र॒जा-स्सु॒प्त्वा सु॒प्त्वा प्र॒जाः ।30) प्र॒जाः प्र प्र प्र॒जाः प्र॒जाः प्र ।30) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।31) प्र बु॑द्ध्यन्ते बुद्ध्यन्ते॒ प्र प्र बु॑द्ध्यन्ते ।32) बु॒द्ध्य॒न्ते॒ य॒था॒स्था॒नं-यँ॑थास्था॒न-म्बु॑द्ध्यन्ते बुद्ध्यन्ते यथास्था॒नम् ।33) य॒था॒स्था॒न मुपोप॑ यथास्था॒नं-यँ॑थास्था॒न मुप॑ ।33) य॒था॒स्था॒नमिति॑ यथा - स्था॒नम् ।34) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।35) ति॒ष्ठ॒ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्तिष्ठते तिष्ठते॒ तस्मा᳚त् ।36) तस्मा᳚-द्यथास्था॒नं-यँ॑थास्था॒न-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यथास्था॒नम् ।37) य॒था॒स्था॒न-म्प॒शवः॑ प॒शवो॑ यथास्था॒नं-यँ॑थास्था॒न-म्प॒शवः॑ ।37) य॒था॒स्था॒नमिति॑ यथा - स्था॒नम् ।38) प॒शवः॒ पुनः॒ पुनः॑ प॒शवः॑ प॒शवः॒ पुनः॑ ।39) पुन॒ रेत्येत्य॒ पुनः॒ पुन॒ रेत्य॑ ।40) एत्योपो पेत्ये त्योप॑ ।40) एत्येत्या᳚ - इत्य॑ ।41) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।42) ति॒ष्ठ॒न्त॒ इति॑ तिष्ठन्ते ।॥ 13 ॥ (42/46)॥ अ. 2 ॥

  ---

  1) ru̠drā vasa̍vō̠ vasa̍vō ru̠drā ru̠drā vasa̍vaḥ ।2) vasa̍va̠-ssagṃ saṃ vasa̍vō̠ vasa̍va̠-ssam ।3) sa mi̍ndhatā mindhatā̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍ndhatām ।4) i̠ndha̠tā̠ mitītī̎ ndhatā mindhatā̠ miti̍ ।5) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।6) ā̠hai̠tā ē̠tā ā̍hā hai̠tāḥ ।7) ē̠tā vai vā ē̠tā ē̠tā vai ।8) vā ē̠ta mē̠taṃ vai vā ē̠tam ।9) ē̠ta-ndē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ē̠ta mē̠ta-ndē̠vatā̎ḥ ।10) dē̠vatā̠ agrē 'grē̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ agrē̎ ।11) agrē̠ sagṃ sa magrē 'grē̠ sam ।12) sa mai̎mdha taindhata̠ sagṃ sa mai̎mdhata ।13) ai̠ndha̠ta̠ tābhi̠ stābhi̍ raindha taindhata̠ tābhi̍ḥ ।14) tābhi̍ rē̠vaiva tābhi̠ stābhi̍ rē̠va ।15) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।16) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।17) sa mi̍ndha indhē̠ sagṃ sa mi̍ndhē ।18) i̠ndhē̠ bōdha̠ bōdhē̎ ndha indhē̠ bōdha̍ ।19) bōdhā̠ sa sa bōdha̠ bōdhā̠ saḥ ।20) sa bō̍dhi bōdhi̠ sa sa bō̍dhi ।21) bō̠dhītīti̍ bōdhi bō̠dhīti̍ ।22) ityupōpē tītyupa̍ ।23) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।24) ti̠ṣṭha̠tē̠ bō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ti tiṣṭhatē tiṣṭhatē bō̠dhaya̍ti ।25) bō̠dhaya̍ tyē̠vaiva bō̠dhaya̍ti bō̠dhaya̍ tyē̠va ।26) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।27) ē̠na̠-ntasmā̠-ttasmā̍ dēna mēna̠-ntasmā̎t ।28) tasmā̎-thsu̠ptvā su̠ptvā tasmā̠-ttasmā̎-thsu̠ptvā ।29) su̠ptvā pra̠jāḥ pra̠jā-ssu̠ptvā su̠ptvā pra̠jāḥ ।30) pra̠jāḥ pra pra pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra ।30) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।31) pra bu̍ddhyantē buddhyantē̠ pra pra bu̍ddhyantē ।32) bu̠ddhya̠ntē̠ ya̠thā̠sthā̠naṃ ya̍thāsthā̠na-mbu̍ddhyantē buddhyantē yathāsthā̠nam ।33) ya̠thā̠sthā̠na mupōpa̍ yathāsthā̠naṃ ya̍thāsthā̠na mupa̍ ।33) ya̠thā̠sthā̠namiti̍ yathā - sthā̠nam ।34) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।35) ti̠ṣṭha̠tē̠ tasmā̠-ttasmā̎-ttiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ tasmā̎t ।36) tasmā̎-dyathāsthā̠naṃ ya̍thāsthā̠na-ntasmā̠-ttasmā̎-dyathāsthā̠nam ।37) ya̠thā̠sthā̠na-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ yathāsthā̠naṃ ya̍thāsthā̠na-mpa̠śava̍ḥ ।37) ya̠thā̠sthā̠namiti̍ yathā - sthā̠nam ।38) pa̠śava̠ḥ puna̠ḥ puna̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ puna̍ḥ ।39) puna̠ rētyētya̠ puna̠ḥ puna̠ rētya̍ ।40) ētyōpō pētyē tyōpa̍ ।40) ētyētyā̎ - itya̍ ।41) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।42) ti̠ṣṭha̠nta̠ iti̍ tiṣṭhantē ।॥ 13 ॥ (42/46)॥ a. 2 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ru̠drā, vasa̍vō̠, vasa̍vō, ru̠drā, ru̠drā, vasa̍vaḥ, vasa̍va̠-ssagṃ, saṃ, vasa̍vō̠, vasa̍va̠-ssam.

• verse 14

  1) याव॑ती॒ वै वै याव॑ती॒ याव॑ती॒ वै ।2) वै पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी वै वै पृ॑थि॒वी ।3) पृ॒थि॒वी तस्यै॒ तस्यै॑ पृथि॒वी पृ॑थि॒वी तस्यै᳚ ।4) तस्यै॑ य॒मो य॒म स्तस्यै॒ तस्यै॑ य॒मः ।5) य॒म आधि॑पत्य॒ माधि॑पत्यं-यँ॒मो य॒म आधि॑पत्यम् ।6) आधि॑पत्य॒-म्परि॒ पर्याधि॑पत्य॒ माधि॑पत्य॒-म्परि॑ ।6) आधि॑पत्य॒मित्याधि॑ - प॒त्य॒म् ।7) परी॑या येयाय॒ परि॒ परी॑याय ।8) इ॒या॒य॒ यो य इ॑या येयाय॒ यः ।9) यो वै वै यो यो वै ।10) वै य॒मं-यँ॒मं-वैँ वै य॒मम् ।11) य॒म-न्दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑नं-यँ॒मं-यँ॒म-न्दे॑व॒यज॑नम् ।12) दे॒व॒यज॑न म॒स्या अ॒स्या दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न म॒स्याः ।12) दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव - यज॑नम् ।13) अ॒स्या अनि॑र्या॒च्या नि॑र्याच्या॒स्या अ॒स्या अनि॑र्याच्य ।14) अनि॑र्याच्या॒ग्नि म॒ग्नि मनि॑र्या॒च्या नि॑र्या च्या॒ग्निम् ।14) अनि॑र्या॒च्येत्यनिः॑ - या॒च्य॒ ।15) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ।16) चि॒नु॒ते य॒माय॑ य॒माय॑ चिनु॒ते चि॑नु॒ते य॒माय॑ ।17) य॒मायै॑न मेनं-यँ॒माय॑ य॒मायै॑नम् ।18) ए॒न॒ग्ं॒ स स ए॑न मेन॒ग्ं॒ सः ।19) स चि॑नुते चिनुते॒ स स चि॑नुते ।20) चि॒नु॒ते ऽपाप॑ चिनुते चिनु॒ते ऽप॑ ।21) अपे॑ते॒ तापापे॑त ।22) इ॒ते तीती॑ते॒ तेति॑ ।23) इत्य॒द्ध्यव॑सायय त्य॒द्ध्यव॑सायय॒ती तीत्य॒द्ध्यव॑साययति ।24) अ॒द्ध्यव॑साययति य॒मं-यँ॒म म॒द्ध्यव॑सायय त्य॒द्ध्यव॑साययति य॒मम् ।24) अ॒द्ध्यव॑सायय॒तीत्य॑धि - अव॑साययति ।25) य॒म मे॒वैव य॒मं-यँ॒म मे॒व ।26) ए॒व दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न मे॒वैव दे॑व॒यज॑नम् ।27) दे॒व॒यज॑न म॒स्या अ॒स्यै दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न म॒स्यै ।27) दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव - यज॑नम् ।28) अ॒स्यै नि॒र्याच्य॑ नि॒र्याच्या॒स्या अ॒स्यै नि॒र्याच्य॑ ।29) नि॒र्या च्या॒त्मन॑ आ॒त्मने॑ नि॒र्याच्य॑ नि॒र्या च्या॒त्मने᳚ ।29) नि॒र्याच्येति॑ निः - याच्य॑ ।30) आ॒त्मने॒ ऽग्नि म॒ग्नि मा॒त्मन॑ आ॒त्मने॒ ऽग्निम् ।31) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।32) चि॒नु॒त॒ इ॒ष्व॒ग्रेणे᳚ ष्व॒ग्रेण॑ चिनुते चिनुत इष्व॒ग्रेण॑ ।33) इ॒ष्व॒ग्रेण॒ वै वा इ॑ष्व॒ग्रेणे᳚ ष्व॒ग्रेण॒ वै ।33) इ॒ष्व॒ग्रेणेती॑षु - अ॒ग्रेण॑ ।34) वा अ॒स्या अ॒स्या वै वा अ॒स्याः ।35) अ॒स्या अना॑मृत॒ मना॑मृत म॒स्या अ॒स्या अना॑मृतम् ।36) अना॑मृत मि॒च्छन्त॑ इ॒च्छन्तो ऽना॑मृत॒ मना॑मृत मि॒च्छन्तः॑ ।36) अना॑मृत॒मित्यना᳚ - मृ॒त॒म् ।37) इ॒च्छन्तो॒ न ने च्छन्त॑ इ॒च्छन्तो॒ न ।38) नावि॑न्द-न्नविन्द॒-न्न नावि॑न्दन्न् ।39) अ॒वि॒न्द॒-न्ते ते॑ ऽविन्द-न्नविन्द॒-न्ते ।40) ते दे॒वा दे॒वा स्ते ते दे॒वाः ।41) दे॒वा ए॒त दे॒त-द्दे॒वा दे॒वा ए॒तत् ।42) ए॒त-द्यजु॒-र्यजु॑ रे॒त दे॒त-द्यजुः॑ ।43) यजु॑ रपश्य-न्नपश्य॒न्॒. यजु॒-र्यजु॑ रपश्यन्न् ।44) अ॒प॒श्य॒-न्नपापा॑ पश्य-न्नपश्य॒-न्नप॑ ।45) अपे॑ते॒ तापापे॑त ।46) इ॒ते तीती॑ते॒ तेति॑ ।47) इति॒ य-द्यदितीति॒ यत् ।48) यदे॒ते नै॒तेन॒ य-द्यदे॒तेन॑ ।49) ए॒ते ना᳚द्ध्यवसा॒यय॑ त्यद्ध्यवसा॒यय॑ त्ये॒तेनै॒ते ना᳚द्ध्यवसा॒यय॑ति ।50) अ॒द्ध्य॒व॒सा॒यय॒ त्यना॑मृ॒ते ऽना॑मृते ऽद्ध्यवसा॒यय॑ त्यद्ध्यवसा॒यय॒ त्यना॑मृते ।50) अ॒द्ध्य॒व॒सा॒यय॒तीत्य॑धि - अ॒व॒सा॒यय॑ति ।॥ 14 ॥ (50/59)

  ---

  1) yāva̍tī̠ vai vai yāva̍tī̠ yāva̍tī̠ vai ।2) vai pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī vai vai pṛ̍thi̠vī ।3) pṛ̠thi̠vī tasyai̠ tasyai̍ pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī tasyai̎ ।4) tasyai̍ ya̠mō ya̠ma stasyai̠ tasyai̍ ya̠maḥ ।5) ya̠ma ādhi̍patya̠ mādhi̍patyaṃ ya̠mō ya̠ma ādhi̍patyam ।6) ādhi̍patya̠-mpari̠ paryādhi̍patya̠ mādhi̍patya̠-mpari̍ ।6) ādhi̍patya̠mityādhi̍ - pa̠tya̠m ।7) parī̍yā yēyāya̠ pari̠ parī̍yāya ।8) i̠yā̠ya̠ yō ya i̍yā yēyāya̠ yaḥ ।9) yō vai vai yō yō vai ।10) vai ya̠maṃ ya̠maṃ vai vai ya̠mam ।11) ya̠ma-ndē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍naṃ ya̠maṃ ya̠ma-ndē̍va̠yaja̍nam ।12) dē̠va̠yaja̍na ma̠syā a̠syā dē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na ma̠syāḥ ।12) dē̠va̠yaja̍na̠miti̍ dēva - yaja̍nam ।13) a̠syā ani̍ryā̠chyā ni̍ryāchyā̠syā a̠syā ani̍ryāchya ।14) ani̍ryāchyā̠gni ma̠gni mani̍ryā̠chyā ni̍ryā chyā̠gnim ।14) ani̍ryā̠chyētyani̍ḥ - yā̠chya̠ ।15) a̠gni-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē̎ 'gni ma̠gni-ñchi̍nu̠tē ।16) chi̠nu̠tē ya̠māya̍ ya̠māya̍ chinu̠tē chi̍nu̠tē ya̠māya̍ ।17) ya̠māyai̍na mēnaṃ ya̠māya̍ ya̠māyai̍nam ।18) ē̠na̠gṃ̠ sa sa ē̍na mēna̠gṃ̠ saḥ ।19) sa chi̍nutē chinutē̠ sa sa chi̍nutē ।20) chi̠nu̠tē 'pāpa̍ chinutē chinu̠tē 'pa̍ ।21) apē̍tē̠ tāpāpē̍ta ।22) i̠tē tītī̍tē̠ tēti̍ ।23) itya̠ddhyava̍sāyaya tya̠ddhyava̍sāyaya̠tī tītya̠ddhyava̍sāyayati ।24) a̠ddhyava̍sāyayati ya̠maṃ ya̠ma ma̠ddhyava̍sāyaya tya̠ddhyava̍sāyayati ya̠mam ।24) a̠ddhyava̍sāyaya̠tītya̍dhi - ava̍sāyayati ।25) ya̠ma mē̠vaiva ya̠maṃ ya̠ma mē̠va ।26) ē̠va dē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na mē̠vaiva dē̍va̠yaja̍nam ।27) dē̠va̠yaja̍na ma̠syā a̠syai dē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na ma̠syai ।27) dē̠va̠yaja̍na̠miti̍ dēva - yaja̍nam ।28) a̠syai ni̠ryāchya̍ ni̠ryāchyā̠syā a̠syai ni̠ryāchya̍ ।29) ni̠ryā chyā̠tmana̍ ā̠tmanē̍ ni̠ryāchya̍ ni̠ryā chyā̠tmanē̎ ।29) ni̠ryāchyēti̍ niḥ - yāchya̍ ।30) ā̠tmanē̠ 'gni ma̠gni mā̠tmana̍ ā̠tmanē̠ 'gnim ।31) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।32) chi̠nu̠ta̠ i̠ṣva̠grēṇē̎ ṣva̠grēṇa̍ chinutē chinuta iṣva̠grēṇa̍ ।33) i̠ṣva̠grēṇa̠ vai vā i̍ṣva̠grēṇē̎ ṣva̠grēṇa̠ vai ।33) i̠ṣva̠grēṇētī̍ṣu - a̠grēṇa̍ ।34) vā a̠syā a̠syā vai vā a̠syāḥ ।35) a̠syā anā̍mṛta̠ manā̍mṛta ma̠syā a̠syā anā̍mṛtam ।36) anā̍mṛta mi̠chChanta̍ i̠chChantō 'nā̍mṛta̠ manā̍mṛta mi̠chChanta̍ḥ ।36) anā̍mṛta̠mityanā̎ - mṛ̠ta̠m ।37) i̠chChantō̠ na nē chChanta̍ i̠chChantō̠ na ।38) nāvi̍nda-nnavinda̠-nna nāvi̍ndann ।39) a̠vi̠nda̠-ntē tē̍ 'vinda-nnavinda̠-ntē ।40) tē dē̠vā dē̠vā stē tē dē̠vāḥ ।41) dē̠vā ē̠ta dē̠ta-ddē̠vā dē̠vā ē̠tat ।42) ē̠ta-dyaju̠-ryaju̍ rē̠ta dē̠ta-dyaju̍ḥ ।43) yaju̍ rapaśya-nnapaśya̠n̠. yaju̠-ryaju̍ rapaśyann ।44) a̠pa̠śya̠-nnapāpā̍ paśya-nnapaśya̠-nnapa̍ ।45) apē̍tē̠ tāpāpē̍ta ।46) i̠tē tītī̍tē̠ tēti̍ ।47) iti̠ ya-dyaditīti̠ yat ।48) yadē̠tē nai̠tēna̠ ya-dyadē̠tēna̍ ।49) ē̠tē nā̎ddhyavasā̠yaya̍ tyaddhyavasā̠yaya̍ tyē̠tēnai̠tē nā̎ddhyavasā̠yaya̍ti ।50) a̠ddhya̠va̠sā̠yaya̠ tyanā̍mṛ̠tē 'nā̍mṛtē 'ddhyavasā̠yaya̍ tyaddhyavasā̠yaya̠ tyanā̍mṛtē ।50) a̠ddhya̠va̠sā̠yaya̠tītya̍dhi - a̠va̠sā̠yaya̍ti ।॥ 14 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: yāva̍tī̠, vai, vai, yāva̍tī̠, yāva̍tī̠, vai, vai, pṛ̍thi̠vī, pṛ̍thi̠vī, vai.

• verse 15

  1) अना॑मृत ए॒वैवा ना॑मृ॒ते ऽना॑मृत ए॒व ।1) अना॑मृत॒ इत्यना᳚ - मृ॒ते॒ ।2) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।3) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।4) चि॒नु॒त॒ उदुच् चि॑नुते चिनुत॒ उत् ।5) उद्ध॑न्ति ह॒न्त्यु दुद्ध॑न्ति ।6) ह॒न्ति॒ य-द्यद्ध॑न्ति हन्ति॒ यत् ।7) यदे॒ वैव य-द्यदे॒व ।8) ए॒वास्या॑ अस्या ए॒वै वास्याः᳚ ।9) अ॒स्या॒ अ॒मे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्य म॑स्या अस्या अमे॒द्ध्यम् ।10) अ॒मे॒द्ध्य-न्त-त्तद॑मे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्य-न्तत् ।11) तद पाप॒ त-त्तदप॑ ।12) अप॑ हन्ति ह॒न्त्यपाप॑ हन्ति ।13) ह॒न्त्य॒पो॑ ऽपो ह॑न्ति हन्त्य॒पः ।14) अ॒पो ऽवावा॒पो॑ ऽपो ऽव॑ ।15) अवो᳚क्ष त्युक्ष॒ त्यवा वो᳚क्षति ।16) उ॒क्ष॒ति॒ शान्त्यै॒ शान्त्या॑ उक्ष त्युक्षति॒ शान्त्यै᳚ ।17) शान्त्यै॒ सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ सिक॑ताः ।18) सिक॑ता॒ नि नि सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒ नि ।19) नि व॑पति वपति॒ नि नि व॑पति ।20) व॒प॒ त्ये॒त दे॒त-द्व॑पति वप त्ये॒तत् ।21) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।22) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।23) अ॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒र स्या॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ ।24) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पं-वैँ᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ रू॒पम् ।25) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।26) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।27) ए॒व वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒वैव वै᳚श्वान॒रम् ।28) वै॒श्वा॒न॒र मवाव॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मव॑ ।29) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।30) रु॒न्ध॒ ऊषा॒ नूषा᳚-न्रुन्धे रुन्ध॒ ऊषान्॑ ।31) ऊषा॒-न्नि न्यूषा॒ नूषा॒-न्नि ।32) नि व॑पति वपति॒ नि नि व॑पति ।33) व॒प॒ति॒ पुष्टिः॒ पुष्टि॑-र्वपति वपति॒ पुष्टिः॑ ।34) पुष्टि॒-र्वै वै पुष्टिः॒ पुष्टि॒-र्वै ।35) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।36) ए॒षा प्र॒जन॑न-म्प्र॒जन॑न मे॒षैषा प्र॒जन॑नम् ।37) प्र॒जन॑नं॒-यँ-द्य-त्प्र॒जन॑न-म्प्र॒जन॑नं॒-यँत् ।37) प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र - जन॑नम् ।38) यदूषा॒ ऊषा॒ य-द्यदूषाः᳚ ।39) ऊषाः॒ पुष्ट्या॒-म्पुष्ट्या॒ मूषा॒ ऊषाः॒ पुष्ट्या᳚म् ।40) पुष्ट्या॑ मे॒वैव पुष्ट्या॒-म्पुष्ट्या॑ मे॒व ।41) ए॒व प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑न ए॒वैव प्र॒जन॑ने ।42) प्र॒जन॑ने॒ ऽग्नि म॒ग्नि-म्प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑ने॒ ऽग्निम् ।42) प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र - जन॑ने ।43) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।44) चि॒नु॒ते ऽथो॒ अथो॑ चिनुते चिनु॒ते ऽथो᳚ ।45) अथो॑ सं॒.ज्ञाने॑ सं॒.ज्ञाने ऽथो॒ अथो॑ सं॒.ज्ञाने᳚ ।45) अथो॒ इत्यथो᳚ ।46) सं॒.ज्ञान॑ ए॒वैव सं॒.ज्ञाने॑ सं॒.ज्ञान॑ ए॒व ।46) सं॒.ज्ञान॒ इति॑ सं - ज्ञाने᳚ ।47) ए॒व सं॒.ज्ञानग्ं॑ सं॒.ज्ञान॑ मे॒वैव सं॒.ज्ञान᳚म् ।48) सं॒.ज्ञान॒ग्ं॒ हि हि सं॒.ज्ञानग्ं॑ सं॒.ज्ञान॒ग्ं॒ हि ।48) सं॒.ज्ञान॒मिति॑ सं - ज्ञान᳚म् ।49) ह्ये॑त दे॒तद्धि ह्ये॑तत् ।50) ए॒त-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒त दे॒त-त्प॑शू॒नाम् ।॥ 15 ॥ (50/56)

  ---

  1) anā̍mṛta ē̠vaivā nā̍mṛ̠tē 'nā̍mṛta ē̠va ।1) anā̍mṛta̠ ityanā̎ - mṛ̠tē̠ ।2) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।3) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।4) chi̠nu̠ta̠ uduch chi̍nutē chinuta̠ ut ।5) uddha̍nti ha̠ntyu duddha̍nti ।6) ha̠nti̠ ya-dyaddha̍nti hanti̠ yat ।7) yadē̠ vaiva ya-dyadē̠va ।8) ē̠vāsyā̍ asyā ē̠vai vāsyā̎ḥ ।9) a̠syā̠ a̠mē̠ddhya ma̍mē̠ddhya ma̍syā asyā amē̠ddhyam ।10) a̠mē̠ddhya-nta-ttada̍mē̠ddhya ma̍mē̠ddhya-ntat ।11) tada pāpa̠ ta-ttadapa̍ ।12) apa̍ hanti ha̠ntyapāpa̍ hanti ।13) ha̠ntya̠pō̍ 'pō ha̍nti hantya̠paḥ ।14) a̠pō 'vāvā̠pō̍ 'pō 'va̍ ।15) avō̎kṣa tyukṣa̠ tyavā vō̎kṣati ।16) u̠kṣa̠ti̠ śāntyai̠ śāntyā̍ ukṣa tyukṣati̠ śāntyai̎ ।17) śāntyai̠ sika̍tā̠-ssika̍tā̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ sika̍tāḥ ।18) sika̍tā̠ ni ni sika̍tā̠-ssika̍tā̠ ni ।19) ni va̍pati vapati̠ ni ni va̍pati ।20) va̠pa̠ tyē̠ta dē̠ta-dva̍pati vapa tyē̠tat ।21) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।22) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।23) a̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠ra syā̠gnē ra̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ ।24) vai̠śvā̠na̠rasya̍ rū̠pagṃ rū̠paṃ vai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ rū̠pam ।25) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।26) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।27) ē̠va vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠vaiva vai̎śvāna̠ram ।28) vai̠śvā̠na̠ra mavāva̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mava̍ ।29) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।30) ru̠ndha̠ ūṣā̠ nūṣā̎-nrundhē rundha̠ ūṣān̍ ।31) ūṣā̠-nni nyūṣā̠ nūṣā̠-nni ।32) ni va̍pati vapati̠ ni ni va̍pati ।33) va̠pa̠ti̠ puṣṭi̠ḥ puṣṭi̍-rvapati vapati̠ puṣṭi̍ḥ ।34) puṣṭi̠-rvai vai puṣṭi̠ḥ puṣṭi̠-rvai ।35) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।36) ē̠ṣā pra̠jana̍na-mpra̠jana̍na mē̠ṣaiṣā pra̠jana̍nam ।37) pra̠jana̍na̠ṃ ya-dya-tpra̠jana̍na-mpra̠jana̍na̠ṃ yat ।37) pra̠jana̍na̠miti̍ pra - jana̍nam ।38) yadūṣā̠ ūṣā̠ ya-dyadūṣā̎ḥ ।39) ūṣā̠ḥ puṣṭyā̠-mpuṣṭyā̠ mūṣā̠ ūṣā̠ḥ puṣṭyā̎m ।40) puṣṭyā̍ mē̠vaiva puṣṭyā̠-mpuṣṭyā̍ mē̠va ।41) ē̠va pra̠jana̍nē pra̠jana̍na ē̠vaiva pra̠jana̍nē ।42) pra̠jana̍nē̠ 'gni ma̠gni-mpra̠jana̍nē pra̠jana̍nē̠ 'gnim ।42) pra̠jana̍na̠ iti̍ pra - jana̍nē ।43) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।44) chi̠nu̠tē 'thō̠ athō̍ chinutē chinu̠tē 'thō̎ ।45) athō̍ sa̠ṃ.jñānē̍ sa̠ṃ.jñānē 'thō̠ athō̍ sa̠ṃ.jñānē̎ ।45) athō̠ ityathō̎ ।46) sa̠ṃ.jñāna̍ ē̠vaiva sa̠ṃ.jñānē̍ sa̠ṃ.jñāna̍ ē̠va ।46) sa̠ṃ.jñāna̠ iti̍ saṃ - jñānē̎ ।47) ē̠va sa̠ṃ.jñānagṃ̍ sa̠ṃ.jñāna̍ mē̠vaiva sa̠ṃ.jñāna̎m ।48) sa̠ṃ.jñāna̠gṃ̠ hi hi sa̠ṃ.jñānagṃ̍ sa̠ṃ.jñāna̠gṃ̠ hi ।48) sa̠ṃ.jñāna̠miti̍ saṃ - jñāna̎m ।49) hyē̍ta dē̠taddhi hyē̍tat ।50) ē̠ta-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ta dē̠ta-tpa̍śū̠nām ।॥ 15 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: anā̍mṛta, ē̠vaivā, nā̍mṛ̠tē, nā̍mṛta, ē̠va, anā̍mṛta̠, ityanā̎, mṛ̠tē̠, ē̠vāgni, ma̠gni.

• verse 16

  1) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।2) यदूषा॒ ऊषा॒ य-द्यदूषाः᳚ ।3) ऊषा॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी ऊषा॒ ऊषा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।4) द्यावा॑पृथि॒वी स॒ह स॒ह द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी स॒ह ।4) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।5) स॒हास्ता॑ मास्ताग्ं स॒ह स॒हास्ता᳚म् ।6) आ॒स्ता॒-न्ते ते आ᳚स्ता मास्ता॒-न्ते ।7) ते वि॑य॒ती वि॑य॒ती ते ते वि॑य॒ती ।7) ते इति॒ ते ।8) वि॒य॒ती अ॑ब्रूता मब्रूतां-विँय॒ती वि॑य॒ती अ॑ब्रूताम् ।8) वि॒य॒ती इति॑ वि - य॒ती ।9) अ॒ब्रू॒ता॒ मस्त्व स्त्व॑ब्रूता मब्रूता॒ मस्तु॑ ।10) अस्त्वे॒ वैवा स्त्व स्त्वे॒व ।11) ए॒व नौ॑ ना वे॒वैव नौ᳚ ।12) नौ॒ स॒ह स॒ह नौ॑ नौ स॒ह ।13) स॒ह य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञियग्ं॑ स॒ह स॒ह य॒ज्ञिय᳚म् ।14) य॒ज्ञिय॒ मितीति॑ य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॒ मिति॑ ।15) इति॒ य-द्यदितीति॒ यत् ।16) यद॒मुष्या॑ अ॒मुष्या॒ य-द्यद॒मुष्याः᳚ ।17) अ॒मुष्या॑ य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑ म॒मुष्या॑ अ॒मुष्या॑ य॒ज्ञिय᳚म् ।18) य॒ज्ञिय॒ मासी॒ दासी᳚-द्य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॒ मासी᳚त् ।19) आसी॒-त्त-त्तदासी॒ दासी॒-त्तत् ।20) तद॒स्या म॒स्या-न्त-त्तद॒स्याम् ।21) अ॒स्या म॑दधा ददधा द॒स्या म॒स्या म॑दधात् ।22) अ॒द॒धा॒-त्ते ते॑ ऽदधाद दधा॒-त्ते ।23) त ऊषा॒ ऊषा॒ स्ते त ऊषाः᳚ ।24) ऊषा॑ अभव-न्नभव॒-न्नूषा॒ ऊषा॑ अभवन्न् ।25) अ॒भ॒व॒न्॒. य-द्यद॑भव-न्नभव॒न्॒. यत् ।26) यद॒स्या अ॒स्या य-द्यद॒स्याः ।27) अ॒स्या य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑ म॒स्या अ॒स्या य॒ज्ञिय᳚म् ।28) य॒ज्ञिय॒ मासी॒ दासी᳚-द्य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॒ मासी᳚त् ।29) आसी॒-त्त-त्तदासी॒ दासी॒-त्तत् ।30) तद॒मुष्या॑ म॒मुष्या॒-न्त-त्तद॒मुष्या᳚म् ।31) अ॒मुष्या॑ मदधा ददधा द॒मुष्या॑ म॒मुष्या॑ मदधात् ।32) अ॒द॒धा॒-त्त-त्तद॑दधा ददधा॒-त्तत् ।33) तद॒दो॑ ऽद स्त-त्तद॒दः ।34) अ॒द श्च॒न्द्रम॑सि च॒न्द्रम॑ स्य॒दो॑ ऽद श्च॒न्द्रम॑सि ।35) च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्ण-ङ्कृ॒ष्ण-ञ्च॒न्द्रम॑सि च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्णम् ।36) कृ॒ष्ण मूषा॒ नूषा᳚न् कृ॒ष्ण-ङ्कृ॒ष्ण मूषान्॑ ।37) ऊषा᳚-न्नि॒वप॑-न्नि॒वप॒-न्नूषा॒ नूषा᳚-न्नि॒वपन्न्॑ ।38) नि॒वप॑-न्न॒दो॑ ऽदो नि॒वप॑-न्नि॒वप॑-न्न॒दः ।38) नि॒वप॒न्निति॑ नि - वपन्न्॑ ।39) अ॒दो ध्या॑ये-द्ध्याये द॒दो॑ ऽदो ध्या॑येत् ।40) ध्या॒ये॒-द्द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्ध्या॑ये-द्ध्याये॒-द्द्यावा॑पृथि॒व्योः ।41) द्यावा॑पृथि॒व्यो रे॒वैव द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्द्यावा॑पृथि॒व्यो रे॒व ।41) द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒व्योः ।42) ए॒व य॒ज्ञिये॑ य॒ज्ञिय॑ ए॒वैव य॒ज्ञिये᳚ ।43) य॒ज्ञिये॒ ऽग्नि म॒ग्निं-यँ॒ज्ञिये॑ य॒ज्ञिये॒ ऽग्निम् ।44) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।45) चि॒नु॒ते॒ ऽय म॒य-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽयम् ।46) अ॒यग्ं स सो॑ ऽय म॒यग्ं सः ।47) सो अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्स सो अ॒ग्निः ।48) अ॒ग्नि रिती त्य॒ग्नि र॒ग्नि रिति॑ ।49) इति॑ वि॒श्वामि॑त्रस्य वि॒श्वामि॑त्र॒ स्येतीति॑ वि॒श्वामि॑त्रस्य ।50) वि॒श्वामि॑त्रस्य सू॒क्तग्ं सू॒क्तं-विँ॒श्वामि॑त्रस्य वि॒श्वामि॑त्रस्य सू॒क्तम् ।50) वि॒श्वामि॑त्र॒स्येति॑ वि॒श्व - मि॒त्र॒स्य॒ ।॥ 16 ॥ (50/56)

  ---

  1) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।2) yadūṣā̠ ūṣā̠ ya-dyadūṣā̎ḥ ।3) ūṣā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ūṣā̠ ūṣā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।4) dyāvā̍pṛthi̠vī sa̠ha sa̠ha dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī sa̠ha ।4) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।5) sa̠hāstā̍ māstāgṃ sa̠ha sa̠hāstā̎m ।6) ā̠stā̠-ntē tē ā̎stā māstā̠-ntē ।7) tē vi̍ya̠tī vi̍ya̠tī tē tē vi̍ya̠tī ।7) tē iti̠ tē ।8) vi̠ya̠tī a̍brūtā mabrūtāṃ viya̠tī vi̍ya̠tī a̍brūtām ।8) vi̠ya̠tī iti̍ vi - ya̠tī ।9) a̠brū̠tā̠ mastva stva̍brūtā mabrūtā̠ mastu̍ ।10) astvē̠ vaivā stva stvē̠va ।11) ē̠va nau̍ nā vē̠vaiva nau̎ ।12) nau̠ sa̠ha sa̠ha nau̍ nau sa̠ha ।13) sa̠ha ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiyagṃ̍ sa̠ha sa̠ha ya̠jñiya̎m ।14) ya̠jñiya̠ mitīti̍ ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̠ miti̍ ।15) iti̠ ya-dyaditīti̠ yat ।16) yada̠muṣyā̍ a̠muṣyā̠ ya-dyada̠muṣyā̎ḥ ।17) a̠muṣyā̍ ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍ ma̠muṣyā̍ a̠muṣyā̍ ya̠jñiya̎m ।18) ya̠jñiya̠ māsī̠ dāsī̎-dya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̠ māsī̎t ।19) āsī̠-tta-ttadāsī̠ dāsī̠-ttat ।20) tada̠syā ma̠syā-nta-ttada̠syām ।21) a̠syā ma̍dadhā dadadhā da̠syā ma̠syā ma̍dadhāt ।22) a̠da̠dhā̠-ttē tē̍ 'dadhāda dadhā̠-ttē ।23) ta ūṣā̠ ūṣā̠ stē ta ūṣā̎ḥ ।24) ūṣā̍ abhava-nnabhava̠-nnūṣā̠ ūṣā̍ abhavann ।25) a̠bha̠va̠n̠. ya-dyada̍bhava-nnabhava̠n̠. yat ।26) yada̠syā a̠syā ya-dyada̠syāḥ ।27) a̠syā ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍ ma̠syā a̠syā ya̠jñiya̎m ।28) ya̠jñiya̠ māsī̠ dāsī̎-dya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̠ māsī̎t ।29) āsī̠-tta-ttadāsī̠ dāsī̠-ttat ।30) tada̠muṣyā̍ ma̠muṣyā̠-nta-ttada̠muṣyā̎m ।31) a̠muṣyā̍ madadhā dadadhā da̠muṣyā̍ ma̠muṣyā̍ madadhāt ।32) a̠da̠dhā̠-tta-ttada̍dadhā dadadhā̠-ttat ।33) tada̠dō̍ 'da sta-ttada̠daḥ ।34) a̠da ścha̠ndrama̍si cha̠ndrama̍ sya̠dō̍ 'da ścha̠ndrama̍si ।35) cha̠ndrama̍si kṛ̠ṣṇa-ṅkṛ̠ṣṇa-ñcha̠ndrama̍si cha̠ndrama̍si kṛ̠ṣṇam ।36) kṛ̠ṣṇa mūṣā̠ nūṣā̎n kṛ̠ṣṇa-ṅkṛ̠ṣṇa mūṣān̍ ।37) ūṣā̎-nni̠vapa̍-nni̠vapa̠-nnūṣā̠ nūṣā̎-nni̠vapann̍ ।38) ni̠vapa̍-nna̠dō̍ 'dō ni̠vapa̍-nni̠vapa̍-nna̠daḥ ।38) ni̠vapa̠nniti̍ ni - vapann̍ ।39) a̠dō dhyā̍yē-ddhyāyē da̠dō̍ 'dō dhyā̍yēt ।40) dhyā̠yē̠-ddyāvā̍pṛthi̠vyō-rdyāvā̍pṛthi̠vyō-rdhyā̍yē-ddhyāyē̠-ddyāvā̍pṛthi̠vyōḥ ।41) dyāvā̍pṛthi̠vyō rē̠vaiva dyāvā̍pṛthi̠vyō-rdyāvā̍pṛthi̠vyō rē̠va ।41) dyāvā̍pṛthi̠vyōriti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vyōḥ ।42) ē̠va ya̠jñiyē̍ ya̠jñiya̍ ē̠vaiva ya̠jñiyē̎ ।43) ya̠jñiyē̠ 'gni ma̠gniṃ ya̠jñiyē̍ ya̠jñiyē̠ 'gnim ।44) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।45) chi̠nu̠tē̠ 'ya ma̠ya-ñchi̍nutē chinutē̠ 'yam ।46) a̠yagṃ sa sō̍ 'ya ma̠yagṃ saḥ ।47) sō a̠gni ra̠gni-ssa sō a̠gniḥ ।48) a̠gni ritī tya̠gni ra̠gni riti̍ ।49) iti̍ vi̠śvāmi̍trasya vi̠śvāmi̍tra̠ syētīti̍ vi̠śvāmi̍trasya ।50) vi̠śvāmi̍trasya sū̠ktagṃ sū̠ktaṃ vi̠śvāmi̍trasya vi̠śvāmi̍trasya sū̠ktam ।50) vi̠śvāmi̍tra̠syēti̍ vi̠śva - mi̠tra̠sya̠ ।॥ 16 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pa̠śū̠nāṃ, ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ, yat, yadūṣā̠, ūṣā̠, ya-dyadūṣā̎ḥ, ūṣā̠, dyāvā̍pṛthi̠vī, dyāvā̍pṛthi̠vī, ūṣā̠.

• verse 17

  1) सू॒क्त-म्भ॑वति भवति सू॒क्तग्ं सू॒क्त-म्भ॑वति ।1) सू॒क्तमिति॑ सु - उ॒क्तम् ।2) भ॒व॒ त्ये॒ते नै॒तेन॑ भवति भव त्ये॒तेन॑ ।3) ए॒तेन॒ वै वा ए॒ते नै॒तेन॒ वै ।4) वै वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॑त्रो॒ वै वै वि॒श्वामि॑त्रः ।5) वि॒श्वामि॑त्रो॒ ऽग्ने र॒ग्ने-र्वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॑त्रो॒ ऽग्नेः ।5) वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व - मि॒त्रः॒ ।6) अ॒ग्नेः प्रि॒य-म्प्रि॒य म॒ग्ने र॒ग्नेः प्रि॒यम् ।7) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।8) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।9) अवा॑ रुन्धा रु॒न्धा वावा॑ रुन्ध ।10) अ॒रु॒न्धा॒ग्ने र॒ग्ने र॑रुन्धा रुन्धा॒ग्नेः ।11) अ॒ग्ने रे॒वै वाग्ने र॒ग्ने रे॒व ।12) ए॒वै तेनै॒ते नै॒वै वैतेन॑ ।13) ए॒तेन॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य मे॒ते नै॒तेन॑ प्रि॒यम् ।14) प्रि॒य-न्धाम॒ धाम॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य-न्धाम॑ ।15) धामा वाव॒ धाम॒ धामाव॑ ।16) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।17) रु॒न्धे॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भी रुन्धे रुन्धे॒ छन्दो॑भिः ।18) छन्दो॑भि॒-र्वै वै छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-र्वै ।18) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।19) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।20) दे॒वा-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्दे॒वा दे॒वा-स्सु॑व॒र्गम् ।21) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।21) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।22) लो॒क मा॑य-न्नायन् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।23) आ॒य॒न् चत॑स्र॒ श्चत॑स्र आय-न्नाय॒न् चत॑स्रः ।24) चत॑स्रः॒ प्राचीः॒ प्राची॒ श्चत॑स्र॒ श्चत॑स्रः॒ प्राचीः᳚ ।25) प्राची॒ रुपोप॒ प्राचीः॒ प्राची॒ रुप॑ ।26) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।27) द॒धा॒ति॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ दधाति दधाति च॒त्वारि॑ ।28) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।29) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिः ।30) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।30) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।31) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।32) त-द्यज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्त-त्त-द्यज॑मानः ।33) यज॑मान-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-स्सुव॒र्गम् ।34) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।34) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।35) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।36) ए॒ति॒ तेषा॒-न्तेषा॑ मेत्येति॒ तेषा᳚म् ।37) तेषाग्ं॑ सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्तेषा॒-न्तेषाग्ं॑ सुव॒र्गम् ।38) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।38) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।39) लो॒कं-यँ॒तां-यँ॒ताम् ँलो॒कम् ँलो॒कं-यँ॒ताम् ।40) य॒ता-न्दिशो॒ दिशो॑ य॒तां-यँ॒ता-न्दिशः॑ ।41) दिश॒-स्सग्ं स-न्दिशो॒ दिश॒-स्सम् ।42) स म॑व्लीयन्ता व्लीयन्त॒ सग्ं स म॑व्लीयन्त ।43) अ॒व्ली॒य॒न्त॒ ते ते᳚ ऽव्लीयन्ता व्लीयन्त॒ ते ।44) ते द्वे द्वे ते ते द्वे ।45) द्वे पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-द्द्वे द्वे पु॒रस्ता᳚त् ।45) द्वे इति॒ द्वे ।46) पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची॑ स॒मीची॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची᳚ ।47) स॒मीची॒ उपोप॑ स॒मीची॑ स॒मीची॒ उप॑ ।47) स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ।48) उपा॑ दधता दध॒ तोपोपा॑ दधत ।49) अ॒द॒ध॒त॒ द्वे द्वे अ॑दधता दधत॒ द्वे ।50) द्वे प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्द्वे द्वे प॒श्चात् ।50) द्वे इति॒ द्वे ।॥ 17 ॥ (50/60)

  ---

  1) sū̠kta-mbha̍vati bhavati sū̠ktagṃ sū̠kta-mbha̍vati ।1) sū̠ktamiti̍ su - u̠ktam ।2) bha̠va̠ tyē̠tē nai̠tēna̍ bhavati bhava tyē̠tēna̍ ।3) ē̠tēna̠ vai vā ē̠tē nai̠tēna̠ vai ।4) vai vi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̍trō̠ vai vai vi̠śvāmi̍traḥ ।5) vi̠śvāmi̍trō̠ 'gnē ra̠gnē-rvi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̍trō̠ 'gnēḥ ।5) vi̠śvāmi̍tra̠ iti̍ vi̠śva - mi̠tra̠ḥ ।6) a̠gnēḥ pri̠ya-mpri̠ya ma̠gnē ra̠gnēḥ pri̠yam ।7) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।8) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।9) avā̍ rundhā ru̠ndhā vāvā̍ rundha ।10) a̠ru̠ndhā̠gnē ra̠gnē ra̍rundhā rundhā̠gnēḥ ।11) a̠gnē rē̠vai vāgnē ra̠gnē rē̠va ।12) ē̠vai tēnai̠tē nai̠vai vaitēna̍ ।13) ē̠tēna̍ pri̠ya-mpri̠ya mē̠tē nai̠tēna̍ pri̠yam ।14) pri̠ya-ndhāma̠ dhāma̍ pri̠ya-mpri̠ya-ndhāma̍ ।15) dhāmā vāva̠ dhāma̠ dhāmāva̍ ।16) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।17) ru̠ndhē̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhī rundhē rundhē̠ Chandō̍bhiḥ ।18) Chandō̍bhi̠-rvai vai Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-rvai ।18) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।19) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।20) dē̠vā-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ndē̠vā dē̠vā-ssu̍va̠rgam ।21) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।21) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।22) lō̠ka mā̍ya-nnāyan ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।23) ā̠ya̠n chata̍sra̠ śchata̍sra āya-nnāya̠n chata̍sraḥ ।24) chata̍sra̠ḥ prāchī̠ḥ prāchī̠ śchata̍sra̠ śchata̍sra̠ḥ prāchī̎ḥ ।25) prāchī̠ rupōpa̠ prāchī̠ḥ prāchī̠ rupa̍ ।26) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।27) da̠dhā̠ti̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ dadhāti dadhāti cha̠tvāri̍ ।28) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।29) Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ śChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhiḥ ।30) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।30) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।31) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।32) ta-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ sta-tta-dyaja̍mānaḥ ।33) yaja̍māna-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssuva̠rgam ।34) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।34) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।35) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।36) ē̠ti̠ tēṣā̠-ntēṣā̍ mētyēti̠ tēṣā̎m ।37) tēṣāgṃ̍ suva̠rgagṃ su̍va̠rga-ntēṣā̠-ntēṣāgṃ̍ suva̠rgam ।38) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।38) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।39) lō̠kaṃ ya̠tāṃ ya̠tām ँlō̠kam ँlō̠kaṃ ya̠tām ।40) ya̠tā-ndiśō̠ diśō̍ ya̠tāṃ ya̠tā-ndiśa̍ḥ ।41) diśa̠-ssagṃ sa-ndiśō̠ diśa̠-ssam ।42) sa ma̍vlīyantā vlīyanta̠ sagṃ sa ma̍vlīyanta ।43) a̠vlī̠ya̠nta̠ tē tē̎ 'vlīyantā vlīyanta̠ tē ।44) tē dvē dvē tē tē dvē ।45) dvē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-ddvē dvē pu̠rastā̎t ।45) dvē iti̠ dvē ।46) pu̠rastā̎-thsa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-thsa̠mīchī̎ ।47) sa̠mīchī̠ upōpa̍ sa̠mīchī̍ sa̠mīchī̠ upa̍ ।47) sa̠mīchī̠ iti̍ sa̠mīchī̎ ।48) upā̍ dadhatā dadha̠ tōpōpā̍ dadhata ।49) a̠da̠dha̠ta̠ dvē dvē a̍dadhatā dadhata̠ dvē ।50) dvē pa̠śchā-tpa̠śchā-ddvē dvē pa̠śchāt ।50) dvē iti̠ dvē ।॥ 17 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sū̠kta-mbha̍vati, bhavati, sū̠ktagṃ, sū̠kta-mbha̍vati, sū̠ktam̍, su, u̠ktam, bha̠va̠, tyē̠tē, nai̠tēna̍.

• verse 18

  1) प॒श्चा-थ्स॒मीची॑ स॒मीची॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-थ्स॒मीची᳚ ।2) स॒मीची॒ ताभि॒ स्ताभिः॑ स॒मीची॑ स॒मीची॒ ताभिः॑ ।2) स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ।3) ताभि॒-र्वै वै ताभि॒ स्ताभि॒-र्वै ।4) वै ते ते वै वै ते ।5) ते दिशो॒ दिश॒ स्ते ते दिशः॑ ।6) दिशो॑ ऽदृग्ंह-न्नदृग्ंह॒-न्दिशो॒ दिशो॑ ऽदृग्ंहन्न् ।7) अ॒दृ॒ग्ं॒ह॒न्॒. य-द्यद॑दृग्ंह-न्नदृग्ंह॒न्॒. यत् ।8) य-द्द्वे द्वे य-द्य-द्द्वे ।9) द्वे पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-द्द्वे द्वे पु॒रस्ता᳚त् ।9) द्वे इति॒ द्वे ।10) पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची॑ स॒मीची॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची᳚ ।11) स॒मीची॑ उप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति स॒मीची॑ स॒मीची॑ उप॒दधा॑ति ।11) स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ।12) उ॒प॒दधा॑ति॒ द्वे द्वे उ॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ द्वे ।12) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।13) द्वे प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्द्वे द्वे प॒श्चात् ।13) द्वे इति॒ द्वे ।14) प॒श्चा-थ्स॒मीची॑ स॒मीची॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-थ्स॒मीची᳚ ।15) स॒मीची॑ दि॒शा-न्दि॒शाग्ं स॒मीची॑ स॒मीची॑ दि॒शाम् ।15) स॒मीची॒ इति॑ स॒मीची᳚ ।16) दि॒शां-विँधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै दि॒शा-न्दि॒शां-विँधृ॑त्यै ।17) विधृ॑त्या॒ अथो॒ अथो॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्या॒ अथो᳚ ।17) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।18) अथो॑ प॒शवः॑ प॒शवो ऽथो॒ अथो॑ प॒शवः॑ ।18) अथो॒ इत्यथो᳚ ।19) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।20) वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि ।21) छन्दाग्ं॑सि प॒शू-न्प॒शून् छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि प॒शून् ।22) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।23) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।24) अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ स॒मीचो᳚ ऽस्मा अस्मै स॒मीचः॑ ।25) स॒मीचो॑ दधाति दधाति स॒मीचः॑ स॒मीचो॑ दधाति ।26) द॒धा॒ त्य॒ष्टा व॒ष्टौ द॑धाति दधा त्य॒ष्टौ ।27) अ॒ष्टा वुपोपा॒ष्टा व॒ष्टा वुप॑ ।28) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।29) द॒धा॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा दधाति दधा त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।30) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।30) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।31) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री गा॑य॒त्रः ।32) गा॒य॒त्रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो᳚ ऽग्निः ।33) अ॒ग्नि-र्यावा॒न्॒. यावा॑ न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यावान्॑ ।34) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।35) ए॒वाग्नि र॒ग्नि रे॒वै वाग्निः ।36) अ॒ग्नि स्त-न्त म॒ग्नि र॒ग्नि स्तम् ।37) त-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ त-न्त-ञ्चि॑नुते ।38) चि॒नु॒ते॒ ऽष्टा व॒ष्टौ चि॑नुते चिनुते॒ ऽष्टौ ।39) अ॒ष्टा वुपोपा॒ष्टा व॒ष्टा वुप॑ ।40) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।41) द॒धा॒ त्य॒ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा दधाति दधा त्य॒ष्टाक्ष॑रा ।42) अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒ त्र्य॑ष्टाक्ष॑रा॒ ऽष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री ।42) अ॒ष्टाक्ष॒रेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रा॒ ।43) गा॒य॒त्री गा॑य॒त्री ।44) गा॒य॒त्री सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ङ्गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री सु॑व॒र्गम् ।45) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।45) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।46) लो॒क मञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा लो॒कम् ँलो॒क मञ्ज॑सा ।47) अञ्ज॑सा वेद वे॒दाञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा वेद ।48) वे॒द॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ वेद वेद सुव॒र्गस्य॑ ।49) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।49) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।50) लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ प्रज्ञा᳚त्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ प्रज्ञा᳚त्यै ।॥ 18 ॥ (50/62)

  ---

  1) pa̠śchā-thsa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ pa̠śchā-tpa̠śchā-thsa̠mīchī̎ ।2) sa̠mīchī̠ tābhi̠ stābhi̍-ssa̠mīchī̍ sa̠mīchī̠ tābhi̍ḥ ।2) sa̠mīchī̠ iti̍ sa̠mīchī̎ ।3) tābhi̠-rvai vai tābhi̠ stābhi̠-rvai ।4) vai tē tē vai vai tē ।5) tē diśō̠ diśa̠ stē tē diśa̍ḥ ।6) diśō̍ 'dṛgṃha-nnadṛgṃha̠-ndiśō̠ diśō̍ 'dṛgṃhann ।7) a̠dṛ̠gṃ̠ha̠n̠. ya-dyada̍dṛgṃha-nnadṛgṃha̠n̠. yat ।8) ya-ddvē dvē ya-dya-ddvē ।9) dvē pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-ddvē dvē pu̠rastā̎t ।9) dvē iti̠ dvē ।10) pu̠rastā̎-thsa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-thsa̠mīchī̎ ।11) sa̠mīchī̍ upa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti sa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ upa̠dadhā̍ti ।11) sa̠mīchī̠ iti̍ sa̠mīchī̎ ।12) u̠pa̠dadhā̍ti̠ dvē dvē u̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ dvē ।12) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।13) dvē pa̠śchā-tpa̠śchā-ddvē dvē pa̠śchāt ।13) dvē iti̠ dvē ।14) pa̠śchā-thsa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ pa̠śchā-tpa̠śchā-thsa̠mīchī̎ ।15) sa̠mīchī̍ di̠śā-ndi̠śāgṃ sa̠mīchī̍ sa̠mīchī̍ di̠śām ।15) sa̠mīchī̠ iti̍ sa̠mīchī̎ ।16) di̠śāṃ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai di̠śā-ndi̠śāṃ vidhṛ̍tyai ।17) vidhṛ̍tyā̠ athō̠ athō̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyā̠ athō̎ ।17) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।18) athō̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'thō̠ athō̍ pa̠śava̍ḥ ।18) athō̠ ityathō̎ ।19) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।20) vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si ।21) Chandāgṃ̍si pa̠śū-npa̠śūn Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si pa̠śūn ।22) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।23) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।24) a̠smai̠ sa̠mīcha̍-ssa̠mīchō̎ 'smā asmai sa̠mīcha̍ḥ ।25) sa̠mīchō̍ dadhāti dadhāti sa̠mīcha̍-ssa̠mīchō̍ dadhāti ।26) da̠dhā̠ tya̠ṣṭā va̠ṣṭau da̍dhāti dadhā tya̠ṣṭau ।27) a̠ṣṭā vupōpā̠ṣṭā va̠ṣṭā vupa̍ ।28) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।29) da̠dhā̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā dadhāti dadhā tya̠ṣṭākṣa̍rā ।30) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।30) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।31) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī gā̍ya̠traḥ ।32) gā̠ya̠trō̎ 'gni ra̠gni-rgā̍ya̠trō gā̍ya̠trō̎ 'gniḥ ।33) a̠gni-ryāvā̠n̠. yāvā̍ na̠gni ra̠gni-ryāvān̍ ।34) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।35) ē̠vāgni ra̠gni rē̠vai vāgniḥ ।36) a̠gni sta-nta ma̠gni ra̠gni stam ।37) ta-ñchi̍nutē chinutē̠ ta-nta-ñchi̍nutē ।38) chi̠nu̠tē̠ 'ṣṭā va̠ṣṭau chi̍nutē chinutē̠ 'ṣṭau ।39) a̠ṣṭā vupōpā̠ṣṭā va̠ṣṭā vupa̍ ।40) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।41) da̠dhā̠ tya̠ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā dadhāti dadhā tya̠ṣṭākṣa̍rā ।42) a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠ trya̍ṣṭākṣa̍rā̠ 'ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī ।42) a̠ṣṭākṣa̠rētya̠ṣṭā - a̠kṣa̠rā̠ ।43) gā̠ya̠trī gā̍ya̠trī ।44) gā̠ya̠trī su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ṅgā̍ya̠trī gā̍ya̠trī su̍va̠rgam ।45) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।45) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।46) lō̠ka mañja̠sā 'ñja̍sā lō̠kam ँlō̠ka mañja̍sā ।47) añja̍sā vēda vē̠dāñja̠sā 'ñja̍sā vēda ।48) vē̠da̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ vēda vēda suva̠rgasya̍ ।49) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।49) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।50) lō̠kasya̠ prajñā̎tyai̠ prajñā̎tyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ prajñā̎tyai ।॥ 18 ॥ (50/62)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pa̠śchā-thsa̠mīchī̍, sa̠mīchī̍, pa̠śchā-tpa̠śchā-thsa̠mīchī̎, sa̠mīchī̠, tābhi̠, stābhi̍-ssa̠mīchī̍, sa̠mīchī̠, tābhi̍ḥ, sa̠mīchī̠, sa̠mīchī̎.

• verse 19

  1) प्रज्ञा᳚त्यै॒ त्रयो॑दश॒ त्रयो॑दश॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ प्रज्ञा᳚त्यै॒ त्रयो॑दश ।1) प्रज्ञा᳚त्या॒ इति॒ प्र - ज्ञा॒त्यै॒ ।2) त्रयो॑दश लोकम्पृ॒णा लो॑कम्पृ॒णा स्त्रयो॑दश॒ त्रयो॑दश लोकम्पृ॒णाः ।2) त्रयो॑द॒शेति॒ त्रयः॑ - द॒श॒ ।3) लो॒क॒म्पृ॒णा उपोप॑ लोकम्पृ॒णा लो॑कम्पृ॒णा उप॑ ।3) लो॒क॒म्पृ॒णा इति॑ लोकं - पृ॒णाः ।4) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।5) द॒धा॒ त्येक॑विग्ंशति॒ रेक॑विग्ंशति-र्दधाति दधा॒ त्येक॑विग्ंशतिः ।6) एक॑विग्ंशति॒-स्सग्ं स मेक॑विग्ंशति॒ रेक॑विग्ंशति॒-स्सम् ।6) एक॑विग्ंशति॒रित्येक॑ - वि॒ग्ं॒श॒तिः॒ ।7) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।8) प॒द्य॒न्ते॒ प्र॒ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा प॑द्यन्ते पद्यन्ते प्रति॒ष्ठा ।9) प्र॒ति॒ष्ठा वै वै प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा वै ।9) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।10) वा ए॑कवि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शो वै वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः ।11) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शः प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठै क॑वि॒ग्ं॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्र॑ति॒ष्ठा ।11) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श इत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शः ।12) प्र॒ति॒ष्ठा गार्​ह॑पत्यो॒ गार्​ह॑पत्यः प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा गार्​ह॑पत्यः ।12) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।13) गार्​ह॑पत्य एकवि॒ग्ं॒शस्यै॑ कवि॒ग्ं॒शस्य॒ गार्​ह॑पत्यो॒ गार्​ह॑पत्य एकवि॒ग्ं॒शस्य॑ ।13) गार्​ह॑पत्य॒ इति॒ गार्​ह॑ - प॒त्यः॒ ।14) ए॒क॒वि॒ग्ं॒श स्यै॒वैवै क॑वि॒ग्ं॒श स्यै॑कवि॒ग्ं॒शस्यै॒व ।14) ए॒क॒वि॒ग्ं॒शस्येत्ये॑क - वि॒ग्ं॒शस्य॑ ।15) ए॒व प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मे॒वैव प्र॑ति॒ष्ठाम् ।16) प्र॒ति॒ष्ठा-ङ्गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य-म्प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्गार्​ह॑पत्यम् ।16) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।17) गार्​ह॑पत्य॒ मन्वनु॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒ मनु॑ ।17) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।18) अनु॒ प्रति॒ प्र त्यन्वनु॒ प्रति॑ ।19) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।20) ति॒ष्ठ॒ति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॑ ।21) प्रत्य॒ग्नि म॒ग्नि-म्प्रति॒ प्रत्य॒ग्निम् ।22) अ॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒न श्चि॑क्या॒नो᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नः ।23) चि॒क्या॒न स्ति॑ष्ठति तिष्ठति चिक्या॒न श्चि॑क्या॒न स्ति॑ष्ठति ।24) ति॒ष्ठ॒ति॒ यो य स्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यः ।25) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।26) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।27) वेद॒ पञ्च॑चितीक॒-म्पञ्च॑चितीकं॒-वेँद॒ वेद॒ पञ्च॑चितीकम् ।28) पञ्च॑चितीक-ञ्चिन्वीत चिन्वीत॒ पञ्च॑चितीक॒-म्पञ्च॑चितीक-ञ्चिन्वीत ।28) पञ्च॑चितीक॒मिति॒ पञ्च॑ - चि॒ती॒क॒म् ।29) चि॒न्वी॒त॒ प्र॒थ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्चि॑न्वीत चिन्वीत प्रथ॒मम् ।30) प्र॒थ॒म-ञ्चि॑न्वा॒न श्चि॑न्वा॒नः प्र॑थ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्चि॑न्वा॒नः ।31) चि॒न्वा॒नः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्त॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒नः पाङ्क्तः॑ ।32) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।33) य॒ज्ञः पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ता॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्ताः᳚ ।34) पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शवः॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ ।35) प॒शवो॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प॒शवः॑ प॒शवो॑ य॒ज्ञम् ।36) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।37) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।38) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।39) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।40) रु॒न्धे॒ त्रिचि॑तीक॒-न्त्रिचि॑तीकग्ं रुन्धे रुन्धे॒ त्रिचि॑तीकम् ।41) त्रिचि॑तीक-ञ्चिन्वीत चिन्वीत॒ त्रिचि॑तीक॒-न्त्रिचि॑तीक-ञ्चिन्वीत ।41) त्रिचि॑तीक॒मिति॒ त्रि - चि॒ती॒क॒म् ।42) चि॒न्वी॒त॒ द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत द्वि॒तीय᳚म् ।43) द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒नो द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः ।44) चि॒न्वा॒न स्त्रय॒ स्त्रय॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त्रयः॑ ।45) त्रय॑ इ॒म इ॒मे त्रय॒ स्त्रय॑ इ॒मे ।46) इ॒मे लो॒का लो॒का इ॒म इ॒मे लो॒काः ।47) लो॒का ए॒ष्वे॑षु लो॒का लो॒का ए॒षु ।48) ए॒ष्वे॑वै वैष्वे᳚(1॒)ष्वे॑व ।49) ए॒व लो॒केषु॑ लो॒केष्वे॒ वैव लो॒केषु॑ ।50) लो॒केषु॒ प्रति॒ प्रति॑ लो॒केषु॑ लो॒केषु॒ प्रति॑ ।॥ 19 ॥ (50/63)

  ---

  1) prajñā̎tyai̠ trayō̍daśa̠ trayō̍daśa̠ prajñā̎tyai̠ prajñā̎tyai̠ trayō̍daśa ।1) prajñā̎tyā̠ iti̠ pra - jñā̠tyai̠ ।2) trayō̍daśa lōkampṛ̠ṇā lō̍kampṛ̠ṇā strayō̍daśa̠ trayō̍daśa lōkampṛ̠ṇāḥ ।2) trayō̍da̠śēti̠ traya̍ḥ - da̠śa̠ ।3) lō̠ka̠mpṛ̠ṇā upōpa̍ lōkampṛ̠ṇā lō̍kampṛ̠ṇā upa̍ ।3) lō̠ka̠mpṛ̠ṇā iti̍ lōkaṃ - pṛ̠ṇāḥ ।4) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।5) da̠dhā̠ tyēka̍vigṃśati̠ rēka̍vigṃśati-rdadhāti dadhā̠ tyēka̍vigṃśatiḥ ।6) ēka̍vigṃśati̠-ssagṃ sa mēka̍vigṃśati̠ rēka̍vigṃśati̠-ssam ।6) ēka̍vigṃśati̠rityēka̍ - vi̠gṃ̠śa̠ti̠ḥ ।7) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।8) pa̠dya̠ntē̠ pra̠ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā pa̍dyantē padyantē prati̠ṣṭhā ।9) pra̠ti̠ṣṭhā vai vai pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā vai ।9) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।10) vā ē̍kavi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śō vai vā ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ ।11) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śaḥ pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhai ka̍vi̠gṃ̠śa ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ pra̍ti̠ṣṭhā ।11) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa ityē̍ka - vi̠gṃ̠śaḥ ।12) pra̠ti̠ṣṭhā gār​ha̍patyō̠ gār​ha̍patyaḥ prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā gār​ha̍patyaḥ ।12) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।13) gār​ha̍patya ēkavi̠gṃ̠śasyai̍ kavi̠gṃ̠śasya̠ gār​ha̍patyō̠ gār​ha̍patya ēkavi̠gṃ̠śasya̍ ।13) gār​ha̍patya̠ iti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠ḥ ।14) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śa syai̠vaivai ka̍vi̠gṃ̠śa syai̍kavi̠gṃ̠śasyai̠va ।14) ē̠ka̠vi̠gṃ̠śasyētyē̍ka - vi̠gṃ̠śasya̍ ।15) ē̠va pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mē̠vaiva pra̍ti̠ṣṭhām ।16) pra̠ti̠ṣṭhā-ṅgār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya-mprati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅgār​ha̍patyam ।16) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।17) gār​ha̍patya̠ manvanu̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠ manu̍ ।17) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।18) anu̠ prati̠ pra tyanvanu̠ prati̍ ।19) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।20) ti̠ṣṭha̠ti̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̍ ।21) pratya̠gni ma̠gni-mprati̠ pratya̠gnim ।22) a̠gni-ñchi̍kyā̠na śchi̍kyā̠nō̎ 'gni ma̠gni-ñchi̍kyā̠naḥ ।23) chi̠kyā̠na sti̍ṣṭhati tiṣṭhati chikyā̠na śchi̍kyā̠na sti̍ṣṭhati ।24) ti̠ṣṭha̠ti̠ yō ya sti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yaḥ ।25) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।26) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।27) vēda̠ pañcha̍chitīka̠-mpañcha̍chitīka̠ṃ vēda̠ vēda̠ pañcha̍chitīkam ।28) pañcha̍chitīka-ñchinvīta chinvīta̠ pañcha̍chitīka̠-mpañcha̍chitīka-ñchinvīta ।28) pañcha̍chitīka̠miti̠ pañcha̍ - chi̠tī̠ka̠m ।29) chi̠nvī̠ta̠ pra̠tha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñchi̍nvīta chinvīta pratha̠mam ।30) pra̠tha̠ma-ñchi̍nvā̠na śchi̍nvā̠naḥ pra̍tha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñchi̍nvā̠naḥ ।31) chi̠nvā̠naḥ pāṅkta̠ḥ pāṅkta̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠naḥ pāṅkta̍ḥ ।32) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।33) ya̠jñaḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅktā̎ḥ ।34) pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ ।35) pa̠śavō̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ ya̠jñam ।36) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।37) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।38) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।39) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।40) ru̠ndhē̠ trichi̍tīka̠-ntrichi̍tīkagṃ rundhē rundhē̠ trichi̍tīkam ।41) trichi̍tīka-ñchinvīta chinvīta̠ trichi̍tīka̠-ntrichi̍tīka-ñchinvīta ।41) trichi̍tīka̠miti̠ tri - chi̠tī̠ka̠m ।42) chi̠nvī̠ta̠ dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̍-ñchinvīta chinvīta dvi̠tīya̎m ।43) dvi̠tīya̍-ñchinvā̠na śchi̍nvā̠nō dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̍-ñchinvā̠naḥ ।44) chi̠nvā̠na straya̠ straya̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na straya̍ḥ ।45) traya̍ i̠ma i̠mē traya̠ straya̍ i̠mē ।46) i̠mē lō̠kā lō̠kā i̠ma i̠mē lō̠kāḥ ।47) lō̠kā ē̠ṣvē̍ṣu lō̠kā lō̠kā ē̠ṣu ।48) ē̠ṣvē̍vai vaiṣvē̎(1̠)ṣvē̍va ।49) ē̠va lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣvē̠ vaiva lō̠kēṣu̍ ।50) lō̠kēṣu̠ prati̠ prati̍ lō̠kēṣu̍ lō̠kēṣu̠ prati̍ ।॥ 19 ॥ (50/63)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prajñā̎tyai̠, trayō̍daśa̠, trayō̍daśa̠, prajñā̎tyai̠, prajñā̎tyai̠, trayō̍daśa, prajñā̎tyā̠, pra, jñā̠tyai̠, trayō̍daśa.

• verse 20

  1) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।2) ति॒ष्ठ॒ त्येक॑चितीक॒ मेक॑चितीक-न्तिष्ठति तिष्ठ॒ त्येक॑चितीकम् ।3) एक॑चितीक-ञ्चिन्वीत चिन्वी॒तै क॑चितीक॒ मेक॑चितीक-ञ्चिन्वीत ।3) एक॑चितीक॒मित्येक॑ - चि॒ती॒क॒म् ।4) चि॒न्वी॒त॒ तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वीत चिन्वीत तृ॒तीय᳚म् ।5) तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नः ।6) चि॒न्वा॒न ए॑क॒ धैक॒धा चि॑न्वा॒न श्चि॑न्वा॒न ए॑क॒धा ।7) ए॒क॒धा वै वा ए॑क॒ धैक॒धा वै ।7) ए॒क॒धेत्ये॑क - धा ।8) वै सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो वै वै सु॑व॒र्गः ।9) सु॒व॒र्गो लो॒को लो॒क-स्सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो लो॒कः ।9) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।10) लो॒क ए॑क॒वृतै॑ क॒वृता॑ लो॒को लो॒क ए॑क॒वृता᳚ ।11) ए॒क॒वृ तै॒वै वैक॒वृ तै॑क॒वृतै॒व ।11) ए॒क॒वृतेत्ये॑क - वृता᳚ ।12) ए॒व सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गम् ।13) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।13) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।14) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।15) ए॒ति॒ पुरी॑षेण॒ पुरी॑षेणै त्येति॒ पुरी॑षेण ।16) पुरी॑षेणा॒ भ्य॑भि पुरी॑षेण॒ पुरी॑षेणा॒भि ।17) अ॒भ्यू॑ह त्यूह त्य॒भ्या᳚(1॒) भ्यू॑हति ।18) ऊ॒ह॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दूह त्यूहति॒ तस्मा᳚त् ।19) तस्मा᳚-न्मा॒ग्ं॒सेन॑ मा॒ग्ं॒सेन॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मा॒ग्ं॒सेन॑ ।20) मा॒ग्ं॒सेना स्थ्यस्थि॑ मा॒ग्ं॒सेन॑ मा॒ग्ं॒सेनास्थि॑ ।21) अस्थि॑ छ॒न्न-ञ्छ॒न्न मस्थ्यस्थि॑ छ॒न्नम् ।22) छ॒न्न-न्न न छ॒न्न-ञ्छ॒न्न-न्न ।23) न दु॒श्चर्मा॑ दु॒श्चर्मा॒ न न दु॒श्चर्मा᳚ ।24) दु॒श्चर्मा॑ भवति भवति दु॒श्चर्मा॑ दु॒श्चर्मा॑ भवति ।24) दु॒श्चर्मेति॑ दुः - चर्मा᳚ ।25) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।26) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।27) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।28) वेद॒ पञ्च॒ पञ्च॒ वेद॒ वेद॒ पञ्च॑ ।29) पञ्च॒ चित॑य॒ श्चित॑यः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ चित॑यः ।30) चित॑यो भवन्ति भवन्ति॒ चित॑य॒ श्चित॑यो भवन्ति ।31) भ॒व॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॑-र्भवन्ति भवन्ति प॒ञ्चभिः॑ ।32) प॒ञ्चभिः॒ पुरी॑षैः॒ पुरी॑षैः प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभिः॒ पुरी॑षैः ।32) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।33) पुरी॑षै र॒भ्य॑भि पुरी॑षैः॒ पुरी॑षै र॒भि ।34) अ॒भ्यू॑ह त्यूह त्य॒भ्या᳚(1॒) भ्यू॑हति ।35) ऊ॒ह॒ति॒ दश॒ दशो॑ हत्यूहति॒ दश॑ ।36) दश॒ सग्ं स-न्दश॒ दश॒ सम् ।37) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।38) प॒द्य॒न्ते॒ दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा पद्यन्ते पद्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा ।39) दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दशा᳚क्षरा॒ दशा᳚क्षरा वि॒राट् ।39) दशा᳚क्ष॒रेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रा॒ ।40) वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न᳚म् ।40) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।41) अन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒रा डन्न॒ मन्नं॑-विँ॒राट् ।42) वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ वि॒राजि॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वि॒राजि॑ ।42) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।43) वि॒रा ज्ये॒वैव वि॒राजि॑ वि॒रा ज्ये॒व ।43) वि॒राजीति॑ वि - राजि॑ ।44) ए॒वान्नाद्ये॒ ऽन्नाद्य॑ ए॒वै वान्नाद्ये᳚ ।45) अ॒न्नाद्ये॒ प्रति॒ प्रत्य॒न्नाद्ये॒ ऽन्नाद्ये॒ प्रति॑ ।45) अ॒न्नाद्य॒ इत्य॑न्न - अद्ये᳚ ।46) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।47) ति॒ष्ठ॒तीति॑ तिष्ठति ।॥ 20 ॥ (47/59)॥ अ. 3 ॥

  ---

  1) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।2) ti̠ṣṭha̠ tyēka̍chitīka̠ mēka̍chitīka-ntiṣṭhati tiṣṭha̠ tyēka̍chitīkam ।3) ēka̍chitīka-ñchinvīta chinvī̠tai ka̍chitīka̠ mēka̍chitīka-ñchinvīta ।3) ēka̍chitīka̠mityēka̍ - chi̠tī̠ka̠m ।4) chi̠nvī̠ta̠ tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍-ñchinvīta chinvīta tṛ̠tīya̎m ।5) tṛ̠tīya̍-ñchinvā̠na śchi̍nvā̠na stṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍-ñchinvā̠naḥ ।6) chi̠nvā̠na ē̍ka̠ dhaika̠dhā chi̍nvā̠na śchi̍nvā̠na ē̍ka̠dhā ।7) ē̠ka̠dhā vai vā ē̍ka̠ dhaika̠dhā vai ।7) ē̠ka̠dhētyē̍ka - dhā ।8) vai su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō vai vai su̍va̠rgaḥ ।9) su̠va̠rgō lō̠kō lō̠ka-ssu̍va̠rga-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।9) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।10) lō̠ka ē̍ka̠vṛtai̍ ka̠vṛtā̍ lō̠kō lō̠ka ē̍ka̠vṛtā̎ ।11) ē̠ka̠vṛ tai̠vai vaika̠vṛ tai̍ka̠vṛtai̠va ।11) ē̠ka̠vṛtētyē̍ka - vṛtā̎ ।12) ē̠va su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgam ।13) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।13) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।14) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।15) ē̠ti̠ purī̍ṣēṇa̠ purī̍ṣēṇai tyēti̠ purī̍ṣēṇa ।16) purī̍ṣēṇā̠ bhya̍bhi purī̍ṣēṇa̠ purī̍ṣēṇā̠bhi ।17) a̠bhyū̍ha tyūha tya̠bhyā̎(1̠) bhyū̍hati ।18) ū̠ha̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̍ dūha tyūhati̠ tasmā̎t ।19) tasmā̎-nmā̠gṃ̠sēna̍ mā̠gṃ̠sēna̠ tasmā̠-ttasmā̎-nmā̠gṃ̠sēna̍ ।20) mā̠gṃ̠sēnā sthyasthi̍ mā̠gṃ̠sēna̍ mā̠gṃ̠sēnāsthi̍ ।21) asthi̍ Cha̠nna-ñCha̠nna masthyasthi̍ Cha̠nnam ।22) Cha̠nna-nna na Cha̠nna-ñCha̠nna-nna ।23) na du̠ścharmā̍ du̠ścharmā̠ na na du̠ścharmā̎ ।24) du̠ścharmā̍ bhavati bhavati du̠ścharmā̍ du̠ścharmā̍ bhavati ।24) du̠ścharmēti̍ duḥ - charmā̎ ।25) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।26) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।27) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।28) vēda̠ pañcha̠ pañcha̠ vēda̠ vēda̠ pañcha̍ ।29) pañcha̠ chita̍ya̠ śchita̍ya̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ chita̍yaḥ ।30) chita̍yō bhavanti bhavanti̠ chita̍ya̠ śchita̍yō bhavanti ।31) bha̠va̠nti̠ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̍-rbhavanti bhavanti pa̠ñchabhi̍ḥ ।32) pa̠ñchabhi̠ḥ purī̍ṣai̠ḥ purī̍ṣaiḥ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠ḥ purī̍ṣaiḥ ।32) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।33) purī̍ṣai ra̠bhya̍bhi purī̍ṣai̠ḥ purī̍ṣai ra̠bhi ।34) a̠bhyū̍ha tyūha tya̠bhyā̎(1̠) bhyū̍hati ।35) ū̠ha̠ti̠ daśa̠ daśō̍ hatyūhati̠ daśa̍ ।36) daśa̠ sagṃ sa-ndaśa̠ daśa̠ sam ।37) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।38) pa̠dya̠ntē̠ daśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā padyantē padyantē̠ daśā̎kṣarā ।39) daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdaśā̎kṣarā̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ ।39) daśā̎kṣa̠rēti̠ daśa̍ - a̠kṣa̠rā̠ ।40) vi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̎m ।40) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।41) anna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rā ḍanna̠ manna̍ṃ vi̠rāṭ ।42) vi̠rā-ḍvi̠rāji̍ vi̠rāji̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvi̠rāji̍ ।42) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।43) vi̠rā jyē̠vaiva vi̠rāji̍ vi̠rā jyē̠va ।43) vi̠rājīti̍ vi - rāji̍ ।44) ē̠vānnādyē̠ 'nnādya̍ ē̠vai vānnādyē̎ ।45) a̠nnādyē̠ prati̠ pratya̠nnādyē̠ 'nnādyē̠ prati̍ ।45) a̠nnādya̠ itya̍nna - adyē̎ ।46) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।47) ti̠ṣṭha̠tīti̍ tiṣṭhati ।॥ 20 ॥ (47/59)॥ a. 3 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prati̍, tiṣṭhati, tiṣṭhati̠, prati̠, prati̍, tiṣṭhati, ti̠ṣṭha̠, tyēka̍chitīka̠, mēka̍chitīka-ntiṣṭhati, tiṣṭha̠.

• verse 21

  1) वि वै वै वि वि वै ।2) वा ए॒ता वे॒तौ वै वा ए॒तौ ।3) ए॒तौ द्वि॑षाते द्विषाते ए॒ता वे॒तौ द्वि॑षाते ।4) द्वि॒षा॒ते॒ यो यो द्वि॑षाते द्विषाते॒ यः ।4) द्वि॒षा॒ते॒ इति॑ द्विषाते ।5) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।6) च॒ पु॒रा पु॒रा च॑ च पु॒रा ।7) पु॒रा ऽग्नि र॒ग्निः पु॒रा पु॒रा ऽग्निः ।8) अ॒ग्नि-र्यो यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्यः ।9) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।10) चो॒खाया॑ मु॒खाया᳚-ञ्च चो॒खाया᳚म् ।11) उ॒खाया॒ग्ं॒ सग्ं स मु॒खाया॑ मु॒खाया॒ग्ं॒ सम् ।12) स मि॑त मित॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑तम् ।13) इ॒त॒ मितीती॑त मित॒ मिति॑ ।14) इति॑ चत॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॒ रितीति॑ चत॒सृभिः॑ ।15) च॒त॒सृभि॒-स्सग्ं स-ञ्च॑त॒सृभि॑ श्चत॒सृभि॒-स्सम् ।15) च॒त॒सृभि॒रिति॑ चत॒सृ - भिः॒ ।16) स-न्नि नि सग्ं स-न्नि ।17) नि व॑पति वपति॒ नि नि व॑पति ।18) व॒प॒ति॒ च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॑ वपति वपति च॒त्वारि॑ ।19) च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि च॒त्वारि॑ च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि ।20) छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि ।21) छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ खलु॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॑ ।22) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।23) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।24) अ॒ग्नेः प्रि॒या प्रि॒या ऽग्ने र॒ग्नेः प्रि॒या ।25) प्रि॒या त॒नू स्त॒नूः प्रि॒या प्रि॒या त॒नूः ।26) त॒नूः प्रि॒यया᳚ प्रि॒यया॑ त॒नू स्त॒नूः प्रि॒यया᳚ ।27) प्रि॒य यै॒वैव प्रि॒यया᳚ प्रि॒ययै॒व ।28) ए॒वैना॑ वेना वे॒वै वैनौ᳚ ।29) ए॒नौ॒ त॒नुवा॑ त॒नुवै॑ना वेनौ त॒नुवा᳚ ।30) त॒नुवा॒ सग्ं स-न्त॒नुवा॑ त॒नुवा॒ सम् ।31) सग्ं शा᳚स्ति शास्ति॒ सग्ं सग्ं शा᳚स्ति ।32) शा॒स्ति॒ सग्ं सग्ं शा᳚स्ति शास्ति॒ सम् ।33) स मि॑त मित॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑तम् ।34) इ॒त॒ मितीती॑त मित॒ मिति॑ ।35) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।36) आ॒ह॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दाहाह॒ तस्मा᳚त् ।37) तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णा ।38) ब्रह्म॑णा क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा क्ष॒त्रम् ।39) क्ष॒त्रग्ं सग्ं स-ङ्क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्रग्ं सम् ।40) स मे᳚त्येति॒ सग्ं स मे॑ति ।41) ए॒ति॒ य-द्यदे᳚ त्येति॒ यत् ।42) य-थ्स॒न्न्युप्य॑ स॒न्न्युप्य॒ य-द्य-थ्स॒न्न्युप्य॑ ।43) स॒न्न्युप्य॑ वि॒हर॑ति वि॒हर॑ति स॒न्न्युप्य॑ स॒न्न्युप्य॑ वि॒हर॑ति ।43) स॒न्न्युप्येति॑ सं - न्युप्य॑ ।44) वि॒हर॑ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्वि॒हर॑ति वि॒हर॑ति॒ तस्मा᳚त् ।44) वि॒हर॒तीति॑ वि - हर॑ति ।45) तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णा ।46) ब्रह्म॑णा क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा क्ष॒त्रम् ।47) क्ष॒त्रं-विँ वि क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्रं-विँ ।48) व्ये᳚त्येति॒ वि व्ये॑ति ।49) ए॒त्यृ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रेत्ये त्यृ॒तुभिः॑ ।50) ऋ॒तुभि॒-र्वै वा ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॒-र्वै ।50) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।॥ 21 ॥ (50/55)

  ---

  1) vi vai vai vi vi vai ।2) vā ē̠tā vē̠tau vai vā ē̠tau ।3) ē̠tau dvi̍ṣātē dviṣātē ē̠tā vē̠tau dvi̍ṣātē ।4) dvi̠ṣā̠tē̠ yō yō dvi̍ṣātē dviṣātē̠ yaḥ ।4) dvi̠ṣā̠tē̠ iti̍ dviṣātē ।5) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।6) cha̠ pu̠rā pu̠rā cha̍ cha pu̠rā ।7) pu̠rā 'gni ra̠gniḥ pu̠rā pu̠rā 'gniḥ ।8) a̠gni-ryō yō̎ 'gni ra̠gni-ryaḥ ।9) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।10) chō̠khāyā̍ mu̠khāyā̎-ñcha chō̠khāyā̎m ।11) u̠khāyā̠gṃ̠ sagṃ sa mu̠khāyā̍ mu̠khāyā̠gṃ̠ sam ।12) sa mi̍ta mita̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍tam ।13) i̠ta̠ mitītī̍ta mita̠ miti̍ ।14) iti̍ chata̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠ ritīti̍ chata̠sṛbhi̍ḥ ।15) cha̠ta̠sṛbhi̠-ssagṃ sa-ñcha̍ta̠sṛbhi̍ śchata̠sṛbhi̠-ssam ।15) cha̠ta̠sṛbhi̠riti̍ chata̠sṛ - bhi̠ḥ ।16) sa-nni ni sagṃ sa-nni ।17) ni va̍pati vapati̠ ni ni va̍pati ।18) va̠pa̠ti̠ cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̍ vapati vapati cha̠tvāri̍ ।19) cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si cha̠tvāri̍ cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si ।20) Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si ।21) Chandāgṃ̍si̠ khalu̠ khalu̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ khalu̍ ।22) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।23) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।24) a̠gnēḥ pri̠yā pri̠yā 'gnē ra̠gnēḥ pri̠yā ।25) pri̠yā ta̠nū sta̠nūḥ pri̠yā pri̠yā ta̠nūḥ ।26) ta̠nūḥ pri̠yayā̎ pri̠yayā̍ ta̠nū sta̠nūḥ pri̠yayā̎ ।27) pri̠ya yai̠vaiva pri̠yayā̎ pri̠yayai̠va ।28) ē̠vainā̍ vēnā vē̠vai vainau̎ ।29) ē̠nau̠ ta̠nuvā̍ ta̠nuvai̍nā vēnau ta̠nuvā̎ ।30) ta̠nuvā̠ sagṃ sa-nta̠nuvā̍ ta̠nuvā̠ sam ।31) sagṃ śā̎sti śāsti̠ sagṃ sagṃ śā̎sti ।32) śā̠sti̠ sagṃ sagṃ śā̎sti śāsti̠ sam ।33) sa mi̍ta mita̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍tam ।34) i̠ta̠ mitītī̍ta mita̠ miti̍ ।35) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।36) ā̠ha̠ tasmā̠-ttasmā̍ dāhāha̠ tasmā̎t ।37) tasmā̠-dbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ tasmā̠-ttasmā̠-dbrahma̍ṇā ।38) brahma̍ṇā kṣa̠tra-ṅkṣa̠tra-mbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā kṣa̠tram ।39) kṣa̠tragṃ sagṃ sa-ṅkṣa̠tra-ṅkṣa̠tragṃ sam ।40) sa mē̎tyēti̠ sagṃ sa mē̍ti ।41) ē̠ti̠ ya-dyadē̎ tyēti̠ yat ।42) ya-thsa̠nnyupya̍ sa̠nnyupya̠ ya-dya-thsa̠nnyupya̍ ।43) sa̠nnyupya̍ vi̠hara̍ti vi̠hara̍ti sa̠nnyupya̍ sa̠nnyupya̍ vi̠hara̍ti ।43) sa̠nnyupyēti̍ saṃ - nyupya̍ ।44) vi̠hara̍ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dvi̠hara̍ti vi̠hara̍ti̠ tasmā̎t ।44) vi̠hara̠tīti̍ vi - hara̍ti ।45) tasmā̠-dbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ tasmā̠-ttasmā̠-dbrahma̍ṇā ।46) brahma̍ṇā kṣa̠tra-ṅkṣa̠tra-mbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā kṣa̠tram ।47) kṣa̠traṃ vi vi kṣa̠tra-ṅkṣa̠traṃ vi ।48) vyē̎tyēti̠ vi vyē̍ti ।49) ē̠tyṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rētyē tyṛ̠tubhi̍ḥ ।50) ṛ̠tubhi̠-rvai vā ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̠-rvai ।50) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।॥ 21 ॥ (50/55)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vi, vai, vai, vi, vi, vai, vā, ē̠tā, vē̠tau, vai.

• verse 22

  1) वा ए॒त मे॒तं-वैँ वा ए॒तम् ।2) ए॒त-न्दी᳚क्षयन्ति दीक्षय-न्त्ये॒त मे॒त-न्दी᳚क्षयन्ति ।3) दी॒क्ष॒य॒न्ति॒ स स दी᳚क्षयन्ति दीक्षयन्ति॒ सः ।4) स ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॒-स्स स ऋ॒तुभिः॑ ।5) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्​तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।5) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।6) ए॒व वि॒मुच्यो॑ वि॒मुच्य॑ ए॒वैव वि॒मुच्यः॑ ।7) वि॒मुच्यो॑ मा॒ता मा॒ता वि॒मुच्यो॑ वि॒मुच्यो॑ मा॒ता ।7) वि॒मुच्य॒ इति॑ वि - मुच्यः॑ ।8) मा॒तेवे॑व मा॒ता मा॒तेव॑ ।9) इ॒व॒ पु॒त्र-म्पु॒त्र मि॑वेव पु॒त्रम् ।10) पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी पु॒त्र-म्पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी ।11) पृ॒थि॒वी पु॑री॒ष्य॑-म्पुरी॒ष्य॑-म्पृथि॒वी पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य᳚म् ।12) पु॒री॒ष्य॑ मितीति॑ पुरी॒ष्य॑-म्पुरी॒ष्य॑ मिति॑ ।13) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।14) आ॒ह॒ र्​तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ राहाह॒ र्​तुभिः॑ ।15) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्​तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।15) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।16) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।17) ए॒न॒-न्दी॒क्ष॒यि॒त्वा दी᳚क्षयि॒त्वैन॑ मेन-न्दीक्षयि॒त्वा ।18) दी॒क्ष॒यि॒ त्वर्तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑-र्दीक्षयि॒त्वा दी᳚क्षयि॒त्व र्​तुभिः॑ ।19) ऋ॒तुभि॒-र्वि व्यृ॑तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॒-र्वि ।19) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।20) वि मु॑ञ्चति मुञ्चति॒ वि वि मु॑ञ्चति ।21) मु॒ञ्च॒ति॒ वै॒श्वा॒न॒र्या वै᳚श्वान॒र्या मु॑ञ्चति मुञ्चति वैश्वान॒र्या ।22) वै॒श्वा॒न॒र्या शि॒क्यग्ं॑ शि॒क्यं॑-वैँश्वान॒र्या वै᳚श्वान॒र्या शि॒क्य᳚म् ।23) शि॒क्य॑ मा शि॒क्यग्ं॑ शि॒क्य॑ मा ।24) आ द॑त्ते दत्त॒ आ द॑त्ते ।25) द॒त्ते॒ स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ति दत्ते दत्ते स्व॒दय॑ति ।26) स्व॒दय॑ त्ये॒वैव स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्ये॒व ।27) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।28) ए॒न॒-न्नै॒र्॒ऋ॒ती-र्नैर्॑.ऋ॒ती रे॑न देन-न्नैर्-ऋ॒तीः ।29) नै॒र्॒ऋ॒तीः कृ॒ष्णाः कृ॒ष्णा नैर्॑.ऋ॒ती-र्नैर्॑.ऋ॒तीः कृ॒ष्णाः ।29) नै॒र्॒ऋ॒तीरिति॑ नैः - ऋ॒तीः ।30) कृ॒ष्णा स्ति॒स्र स्ति॒स्रः कृ॒ष्णाः कृ॒ष्णा स्ति॒स्रः ।31) ति॒स्र स्तुष॑पक्वा॒ स्तुष॑पक्वा स्ति॒स्र स्ति॒स्र स्तुष॑पक्वाः ।32) तुष॑पक्वा भवन्ति भवन्ति॒ तुष॑पक्वा॒ स्तुष॑पक्वा भवन्ति ।32) तुष॑पक्वा॒ इति॒ तुष॑ - प॒क्वाः॒ ।33) भ॒व॒न्ति॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै भवन्ति भवन्ति॒ निर्-ऋ॑त्यै ।34) निर्-ऋ॑त्यै॒ वै वै निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ वै ।34) निर्-ऋ॑त्या॒ इति॒ निः - ऋ॒त्यै॒ ।35) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।36) ए॒त-द्भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑ मे॒त दे॒त-द्भा॑ग॒धेय᳚म् ।37) भा॒ग॒धेयं॒-यँ-द्य-द्भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेयं॒-यँत् ।37) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।38) य-त्तुषा॒ स्तुषा॒ य-द्य-त्तुषाः᳚ ।39) तुषा॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ तुषा॒ स्तुषा॒ निर्-ऋ॑त्यै ।40) निर्-ऋ॑त्यै रू॒पग्ं रू॒प-न्निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै रू॒पम् ।40) निर्-ऋ॑त्या॒ इति॒ निः - ऋ॒त्यै॒ ।41) रू॒प-ङ्कृ॒ष्ण-ङ्कृ॒ष्णग्ं रू॒पग्ं रू॒प-ङ्कृ॒ष्णम् ।42) कृ॒ष्णग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ कृ॒ष्ण-ङ्कृ॒ष्णग्ं रू॒पेण॑ ।43) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।44) ए॒व निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति मे॒वैव निर्-ऋ॑तिम् ।45) निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते ।45) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।46) नि॒रव॑दयत इ॒मा मि॒मा-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयत इ॒माम् ।46) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।47) इ॒मा-न्दिश॒-न्दिश॑ मि॒मा मि॒मा-न्दिश᳚म् ।48) दिशं॑-यँन्ति यन्ति॒ दिश॒-न्दिशं॑-यँन्ति ।49) य॒न्त्ये॒षैषा य॑न्ति यन्त्ये॒षा ।50) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।॥ 22 ॥ (50/61)

  ---

  1) vā ē̠ta mē̠taṃ vai vā ē̠tam ।2) ē̠ta-ndī̎kṣayanti dīkṣaya-ntyē̠ta mē̠ta-ndī̎kṣayanti ।3) dī̠kṣa̠ya̠nti̠ sa sa dī̎kṣayanti dīkṣayanti̠ saḥ ।4) sa ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̠-ssa sa ṛ̠tubhi̍ḥ ।5) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva r​tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।5) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।6) ē̠va vi̠muchyō̍ vi̠muchya̍ ē̠vaiva vi̠muchya̍ḥ ।7) vi̠muchyō̍ mā̠tā mā̠tā vi̠muchyō̍ vi̠muchyō̍ mā̠tā ।7) vi̠muchya̠ iti̍ vi - muchya̍ḥ ।8) mā̠tēvē̍va mā̠tā mā̠tēva̍ ।9) i̠va̠ pu̠tra-mpu̠tra mi̍vēva pu̠tram ।10) pu̠tra-mpṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī pu̠tra-mpu̠tra-mpṛ̍thi̠vī ।11) pṛ̠thi̠vī pu̍rī̠ṣya̍-mpurī̠ṣya̍-mpṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī pu̍rī̠ṣya̎m ।12) pu̠rī̠ṣya̍ mitīti̍ purī̠ṣya̍-mpurī̠ṣya̍ miti̍ ।13) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।14) ā̠ha̠ r​tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rāhāha̠ r​tubhi̍ḥ ।15) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva r​tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।15) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।16) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।17) ē̠na̠-ndī̠kṣa̠yi̠tvā dī̎kṣayi̠tvaina̍ mēna-ndīkṣayi̠tvā ।18) dī̠kṣa̠yi̠ tvartubhir̍. ṛ̠tubhi̍-rdīkṣayi̠tvā dī̎kṣayi̠tva r​tubhi̍ḥ ।19) ṛ̠tubhi̠-rvi vyṛ̍tubhir̍. ṛ̠tubhi̠-rvi ।19) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।20) vi mu̍ñchati muñchati̠ vi vi mu̍ñchati ।21) mu̠ñcha̠ti̠ vai̠śvā̠na̠ryā vai̎śvāna̠ryā mu̍ñchati muñchati vaiśvāna̠ryā ।22) vai̠śvā̠na̠ryā śi̠kyagṃ̍ śi̠kya̍ṃ vaiśvāna̠ryā vai̎śvāna̠ryā śi̠kya̎m ।23) śi̠kya̍ mā śi̠kyagṃ̍ śi̠kya̍ mā ।24) ā da̍ttē datta̠ ā da̍ttē ।25) da̠ttē̠ sva̠daya̍ti sva̠daya̍ti dattē dattē sva̠daya̍ti ।26) sva̠daya̍ tyē̠vaiva sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyē̠va ।27) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।28) ē̠na̠-nnai̠r̠ṛ̠tī-rnair̍.ṛ̠tī rē̍na dēna-nnair-ṛ̠tīḥ ।29) nai̠r̠ṛ̠tīḥ kṛ̠ṣṇāḥ kṛ̠ṣṇā nair̍.ṛ̠tī-rnair̍.ṛ̠tīḥ kṛ̠ṣṇāḥ ।29) nai̠r̠ṛ̠tīriti̍ naiḥ - ṛ̠tīḥ ।30) kṛ̠ṣṇā sti̠sra sti̠sraḥ kṛ̠ṣṇāḥ kṛ̠ṣṇā sti̠sraḥ ।31) ti̠sra stuṣa̍pakvā̠ stuṣa̍pakvā sti̠sra sti̠sra stuṣa̍pakvāḥ ।32) tuṣa̍pakvā bhavanti bhavanti̠ tuṣa̍pakvā̠ stuṣa̍pakvā bhavanti ।32) tuṣa̍pakvā̠ iti̠ tuṣa̍ - pa̠kvā̠ḥ ।33) bha̠va̠nti̠ nir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai bhavanti bhavanti̠ nir-ṛ̍tyai ।34) nir-ṛ̍tyai̠ vai vai nir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai̠ vai ।34) nir-ṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - ṛ̠tyai̠ ।35) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।36) ē̠ta-dbhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍ mē̠ta dē̠ta-dbhā̍ga̠dhēya̎m ।37) bhā̠ga̠dhēya̠ṃ ya-dya-dbhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠ṃ yat ।37) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।38) ya-ttuṣā̠ stuṣā̠ ya-dya-ttuṣā̎ḥ ।39) tuṣā̠ nir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai̠ tuṣā̠ stuṣā̠ nir-ṛ̍tyai ।40) nir-ṛ̍tyai rū̠pagṃ rū̠pa-nnir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai rū̠pam ।40) nir-ṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - ṛ̠tyai̠ ।41) rū̠pa-ṅkṛ̠ṣṇa-ṅkṛ̠ṣṇagṃ rū̠pagṃ rū̠pa-ṅkṛ̠ṣṇam ।42) kṛ̠ṣṇagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ kṛ̠ṣṇa-ṅkṛ̠ṣṇagṃ rū̠pēṇa̍ ।43) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।44) ē̠va nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti mē̠vaiva nir-ṛ̍tim ।45) nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ।45) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।46) ni̠rava̍dayata i̠mā mi̠mā-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayata i̠mām ।46) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।47) i̠mā-ndiśa̠-ndiśa̍ mi̠mā mi̠mā-ndiśa̎m ।48) diśa̍ṃ yanti yanti̠ diśa̠-ndiśa̍ṃ yanti ।49) ya̠ntyē̠ṣaiṣā ya̍nti yantyē̠ṣā ।50) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।॥ 22 ॥ (50/61)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vā, ē̠ta, mē̠taṃ, vai, vā, ē̠tam, ē̠ta-ndī̎kṣayanti, dīkṣaya-ntyē̠ta, mē̠ta-ndī̎kṣayanti, dī̠kṣa̠ya̠nti̠.

• verse 23

  1) वै निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ वै वै निर्-ऋ॑त्यै ।2) निर्-ऋ॑त्यै॒ दिग् दि-न्निर्-ऋ॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ दिक् ।2) निर्-ऋ॑त्या॒ इति॒ निः - ऋ॒त्यै॒ ।3) दि-ख्स्वाया॒ग्॒ स्वाया॒-न्दिग् दि-ख्स्वाया᳚म् ।4) स्वाया॑ मे॒वैव स्वाया॒ग्॒ स्वाया॑ मे॒व ।5) ए॒व दि॒शि दि॒श्ये॑वैव दि॒शि ।6) दि॒शि निर्-ऋ॑ति॒न्निर्-ऋ॑ति-न्दि॒शि दि॒शि निर्-ऋ॑तिम् ।7) निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते ।7) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।8) नि॒रव॑दयते॒ स्वकृ॑ते॒ स्वकृ॑ते नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते॒ स्वकृ॑ते ।8) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।9) स्वकृ॑त॒ इरि॑ण॒ इरि॑णे॒ स्वकृ॑ते॒ स्वकृ॑त॒ इरि॑णे ।9) स्वकृ॑त॒ इति॒ स्व - कृ॒ते॒ ।10) इरि॑ण॒ उपोपे रि॑ण॒ इरि॑ण॒ उप॑ ।11) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।12) द॒धा॒ति॒ प्र॒द॒रे प्र॑द॒रे द॑धाति दधाति प्रद॒रे ।13) प्र॒द॒रे वा॑ वा प्रद॒रे प्र॑द॒रे वा᳚ ।13) प्र॒द॒र इति॑ प्र - द॒रे ।14) वै॒त दे॒त-द्वा॑ वै॒तत् ।15) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।16) वै निर्-ऋ॑त्या॒ निर्-ऋ॑त्या॒ वै वै निर्-ऋ॑त्याः ।17) निर्-ऋ॑त्या आ॒यत॑न मा॒यत॑न॒-न्निर्-ऋ॑त्या॒ निर्-ऋ॑त्या आ॒यत॑नम् ।17) निर्-ऋ॑त्या॒ इति॒ निः - ऋ॒त्याः॒ ।18) आ॒यत॑न॒ग्ग्॒ स्वे स्व आ॒यत॑न मा॒यत॑न॒ग्ग्॒ स्वे ।18) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।19) स्व ए॒वैव स्वे स्व ए॒व ।20) ए॒वा यत॑न आ॒यत॑न ए॒वै वायत॑ने ।21) आ॒यत॑ने॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति मा॒यत॑न आ॒यत॑ने॒ निर्-ऋ॑तिम् ।21) आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने ।22) निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते ।22) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।23) नि॒रव॑दयते शि॒क्यग्ं॑ शि॒क्य॑-न्नि॒रव॑दयते नि॒रव॑दयते शि॒क्य᳚म् ।23) नि॒रव॑दयत॒ इति॑ निः - अव॑दयते ।24) शि॒क्य॑ म॒भ्य॑भि शि॒क्यग्ं॑ शि॒क्य॑ म॒भि ।25) अ॒भ्यु पोपा॒ भ्य॑ भ्युप॑ ।26) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।27) द॒धा॒ति॒ नै॒र्॒ऋ॒तो नैर्॑.ऋ॒तो द॑धाति दधाति नैर्-ऋ॒तः ।28) नै॒र्॒ऋ॒तो वै वै नैर्॑.ऋ॒तो नैर्॑.ऋ॒तो वै ।28) नै॒र्॒ऋ॒त इति॑ नैः - ऋ॒तः ।29) वै पाशः॒ पाशो॒ वै वै पाशः॑ ।30) पाशः॑ सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा-त्पाशः॒ पाशः॑ सा॒क्षात् ।31) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।31) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।32) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।33) ए॒न॒-न्नि॒र्॒ऋ॒ति॒पा॒शा-न्निर्॑.ऋतिपा॒शादे॑न मेन-न्निर्-ऋतिपा॒शात् ।34) नि॒र्॒ऋ॒ति॒पा॒शा-न्मु॑ञ्चति मुञ्चति निर्-ऋतिपा॒शा-न्निर्॑.ऋतिपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ।34) नि॒र्॒ऋ॒ति॒पा॒शादिति॑ निर्-ऋति - पा॒शात् ।35) मु॒ञ्च॒ति॒ ति॒स्र स्ति॒स्रो मु॑ञ्चति मुञ्चति ति॒स्रः ।36) ति॒स्र उपोप॑ ति॒स्र स्ति॒स्र उप॑ ।37) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।38) द॒धा॒ति॒ त्रे॒धा॒वि॒हि॒त स्त्रे॑धाविहि॒तो द॑धाति दधाति त्रेधाविहि॒तः ।39) त्रे॒धा॒वि॒हि॒तो वै वै त्रे॑धाविहि॒त स्त्रे॑धाविहि॒तो वै ।39) त्रे॒धा॒वि॒हि॒त इति॑ त्रेधा - वि॒हि॒तः ।40) वै पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ वै वै पुरु॑षः ।41) पुरु॑षो॒ यावा॒न्॒. यावा॒-न्पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ यावान्॑ ।42) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।43) ए॒व पुरु॑षः॒ पुरु॑ष ए॒वैव पुरु॑षः ।44) पुरु॑ष॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्पुरु॑षः॒ पुरु॑ष॒ स्तस्मा᳚त् ।45) तस्मा॒-न्निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒-न्निर्-ऋ॑तिम् ।46) निर्-ऋ॑ति॒ मवाव॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति॒ मव॑ ।46) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।47) अव॑ यजते यज॒ते ऽवाव॑ यजते ।48) य॒ज॒ते॒ परा॑चीः॒ परा॑ची-र्यजते यजते॒ परा॑चीः ।49) परा॑ची॒ रुपोप॒ परा॑चीः॒ परा॑ची॒ रुप॑ ।50) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।॥ 23 ॥ (50/65)

  ---

  1) vai nir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai̠ vai vai nir-ṛ̍tyai ।2) nir-ṛ̍tyai̠ dig di-nnir-ṛ̍tyai̠ nir-ṛ̍tyai̠ dik ।2) nir-ṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - ṛ̠tyai̠ ।3) di-khsvāyā̠g̠ svāyā̠-ndig di-khsvāyā̎m ।4) svāyā̍ mē̠vaiva svāyā̠g̠ svāyā̍ mē̠va ।5) ē̠va di̠śi di̠śyē̍vaiva di̠śi ।6) di̠śi nir-ṛ̍ti̠nnir-ṛ̍ti-ndi̠śi di̠śi nir-ṛ̍tim ।7) nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ।7) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।8) ni̠rava̍dayatē̠ svakṛ̍tē̠ svakṛ̍tē ni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē̠ svakṛ̍tē ।8) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।9) svakṛ̍ta̠ iri̍ṇa̠ iri̍ṇē̠ svakṛ̍tē̠ svakṛ̍ta̠ iri̍ṇē ।9) svakṛ̍ta̠ iti̠ sva - kṛ̠tē̠ ।10) iri̍ṇa̠ upōpē ri̍ṇa̠ iri̍ṇa̠ upa̍ ।11) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।12) da̠dhā̠ti̠ pra̠da̠rē pra̍da̠rē da̍dhāti dadhāti prada̠rē ।13) pra̠da̠rē vā̍ vā prada̠rē pra̍da̠rē vā̎ ।13) pra̠da̠ra iti̍ pra - da̠rē ।14) vai̠ta dē̠ta-dvā̍ vai̠tat ।15) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।16) vai nir-ṛ̍tyā̠ nir-ṛ̍tyā̠ vai vai nir-ṛ̍tyāḥ ।17) nir-ṛ̍tyā ā̠yata̍na mā̠yata̍na̠-nnir-ṛ̍tyā̠ nir-ṛ̍tyā ā̠yata̍nam ।17) nir-ṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - ṛ̠tyā̠ḥ ।18) ā̠yata̍na̠gg̠ svē sva ā̠yata̍na mā̠yata̍na̠gg̠ svē ।18) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।19) sva ē̠vaiva svē sva ē̠va ।20) ē̠vā yata̍na ā̠yata̍na ē̠vai vāyata̍nē ।21) ā̠yata̍nē̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti mā̠yata̍na ā̠yata̍nē̠ nir-ṛ̍tim ।21) ā̠yata̍na̠ ityā̎ - yata̍nē ।22) nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ।22) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।23) ni̠rava̍dayatē śi̠kyagṃ̍ śi̠kya̍-nni̠rava̍dayatē ni̠rava̍dayatē śi̠kya̎m ।23) ni̠rava̍dayata̠ iti̍ niḥ - ava̍dayatē ।24) śi̠kya̍ ma̠bhya̍bhi śi̠kyagṃ̍ śi̠kya̍ ma̠bhi ।25) a̠bhyu pōpā̠ bhya̍ bhyupa̍ ।26) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।27) da̠dhā̠ti̠ nai̠r̠ṛ̠tō nair̍.ṛ̠tō da̍dhāti dadhāti nair-ṛ̠taḥ ।28) nai̠r̠ṛ̠tō vai vai nair̍.ṛ̠tō nair̍.ṛ̠tō vai ।28) nai̠r̠ṛ̠ta iti̍ naiḥ - ṛ̠taḥ ।29) vai pāśa̠ḥ pāśō̠ vai vai pāśa̍ḥ ।30) pāśa̍-ssā̠kṣā-thsā̠kṣā-tpāśa̠ḥ pāśa̍-ssā̠kṣāt ।31) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।31) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।32) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।33) ē̠na̠-nni̠r̠ṛ̠ti̠pā̠śā-nnir̍.ṛtipā̠śādē̍na mēna-nnir-ṛtipā̠śāt ।34) ni̠r̠ṛ̠ti̠pā̠śā-nmu̍ñchati muñchati nir-ṛtipā̠śā-nnir̍.ṛtipā̠śā-nmu̍ñchati ।34) ni̠r̠ṛ̠ti̠pā̠śāditi̍ nir-ṛti - pā̠śāt ।35) mu̠ñcha̠ti̠ ti̠sra sti̠srō mu̍ñchati muñchati ti̠sraḥ ।36) ti̠sra upōpa̍ ti̠sra sti̠sra upa̍ ।37) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।38) da̠dhā̠ti̠ trē̠dhā̠vi̠hi̠ta strē̍dhāvihi̠tō da̍dhāti dadhāti trēdhāvihi̠taḥ ।39) trē̠dhā̠vi̠hi̠tō vai vai trē̍dhāvihi̠ta strē̍dhāvihi̠tō vai ।39) trē̠dhā̠vi̠hi̠ta iti̍ trēdhā - vi̠hi̠taḥ ।40) vai puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ vai vai puru̍ṣaḥ ।41) puru̍ṣō̠ yāvā̠n̠. yāvā̠-npuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ yāvān̍ ।42) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।43) ē̠va puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa ē̠vaiva puru̍ṣaḥ ।44) puru̍ṣa̠ stasmā̠-ttasmā̠-tpuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠ stasmā̎t ।45) tasmā̠-nnir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti̠-ntasmā̠-ttasmā̠-nnir-ṛ̍tim ।46) nir-ṛ̍ti̠ mavāva̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti̠ mava̍ ।46) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।47) ava̍ yajatē yaja̠tē 'vāva̍ yajatē ।48) ya̠ja̠tē̠ parā̍chī̠ḥ parā̍chī-ryajatē yajatē̠ parā̍chīḥ ।49) parā̍chī̠ rupōpa̠ parā̍chī̠ḥ parā̍chī̠ rupa̍ ।50) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।॥ 23 ॥ (50/65)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vai, nir-ṛ̍tyai̠, nir-ṛ̍tyai̠, vai, vai, nir-ṛ̍tyai, nir-ṛ̍tyai̠, dig, di-nnir-ṛ̍tyai̠, nir-ṛ̍tyai̠.

• verse 24

  1) द॒धा॒ति॒ परा॑ची॒-म्परा॑ची-न्दधाति दधाति॒ परा॑चीम् ।2) परा॑ची मे॒वैव परा॑ची॒-म्परा॑ची मे॒व ।3) ए॒वास्मा॑ दस्मा दे॒वैवा स्मा᳚त् ।4) अ॒स्मा॒-न्निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति मस्मा दस्मा॒-न्निर्-ऋ॑तिम् ।5) निर्-ऋ॑ति॒-म्प्र प्र णिर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति॒-म्प्र ।5) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।6) प्र णु॑दते नुदते॒ प्र प्र णु॑दते ।7) नु॒द॒ते ऽप्र॑तीक्ष॒ मप्र॑तीक्ष-न्नुदते नुद॒ते ऽप्र॑तीक्षम् ।8) अप्र॑तीक्ष॒ मा ऽप्र॑तीक्ष॒ मप्र॑तीक्ष॒ मा ।8) अप्र॑तीक्ष॒मित्यप्र॑ति - ई॒क्ष॒म् ।9) आ य॑न्ति य॒न्त्या य॑न्ति ।10) य॒न्ति॒ निर्-ऋ॑त्या॒ निर्-ऋ॑त्या यन्ति यन्ति॒ निर्-ऋ॑त्याः ।11) निर्-ऋ॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्यै॒ निर्-ऋ॑त्या॒ निर्-ऋ॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्यै ।11) निर्-ऋ॑त्या॒ इति॒ निः - ऋ॒त्याः॒ ।12) अ॒न्तर्​हि॑त्यै मार्जयि॒त्वा मा᳚र्जयि॒त्वा ऽन्तर्​हि॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्यै मार्जयि॒त्वा ।12) अ॒न्तर्​हि॑त्या॒ इत्य॒न्तः - हि॒त्यै॒ ।13) मा॒र्ज॒यि॒ त्वोपोप॑ मार्जयि॒त्वा मा᳚र्जयि॒ त्वोप॑ ।14) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।15) ति॒ष्ठ॒न्ते॒ मे॒द्ध्य॒त्वाय॑ मेद्ध्य॒त्वाय॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्ते मेद्ध्य॒त्वाय॑ ।16) मे॒द्ध्य॒त्वाय॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य-म्मेद्ध्य॒त्वाय॑ मेद्ध्य॒त्वाय॒ गार्​ह॑पत्यम् ।16) मे॒द्ध्य॒त्वायेति॑ मेद्ध्य - त्वाय॑ ।17) गार्​ह॑पत्य॒ मुपोप॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒ मुप॑ ।17) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।18) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।19) ति॒ष्ठ॒न्ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ति॒लो॒के निर्॑.ऋतिलो॒के ति॑ष्ठन्ते तिष्ठन्ते निर्-ऋतिलो॒के ।20) नि॒र्॒ऋ॒ति॒लो॒क ए॒वैव निर्॑.ऋतिलो॒के निर्॑.ऋतिलो॒क ए॒व ।20) नि॒र्॒ऋ॒ति॒लो॒क इति॑ निर्-ऋति - लो॒के ।21) ए॒व च॑रि॒त्वा च॑रि॒ त्वैवैव च॑रि॒त्वा ।22) च॒रि॒त्वा पू॒ताः पू॒ता श्च॑रि॒त्वा च॑रि॒त्वा पू॒ताः ।23) पू॒ता दे॑वलो॒क-न्दे॑वलो॒क-म्पू॒ताः पू॒ता दे॑वलो॒कम् ।24) दे॒व॒लो॒क मु॒पाव॑र्तन्त उ॒पाव॑र्तन्ते देवलो॒क-न्दे॑वलो॒क मु॒पाव॑र्तन्ते ।24) दे॒व॒लो॒कमिति॑ देव - लो॒कम् ।25) उ॒पाव॑र्तन्त॒ एक॒ यैक॑ यो॒पाव॑र्तन्त उ॒पाव॑र्तन्त॒ एक॑या ।25) उ॒पाव॑र्तन्त॒ इत्यु॑प - आव॑र्तन्ते ।26) एक॒ योपो पैक॒ यैक॒ योप॑ ।27) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।28) ति॒ष्ठ॒न्त॒ ए॒क॒ धैक॒धा ति॑ष्ठन्ते तिष्ठन्त एक॒धा ।29) ए॒क॒ धैवै वैक॒ धैक॒ धैव ।29) ए॒क॒धेत्ये॑क - धा ।30) ए॒व यज॑माने॒ यज॑मान ए॒वैव यज॑माने ।31) यज॑माने वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-यँज॑माने॒ यज॑माने वी॒र्य᳚म् ।32) वी॒र्य॑-न्दधति दधति वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्दधति ।33) द॒ध॒ति॒ नि॒वेश॑नो नि॒वेश॑नो दधति दधति नि॒वेश॑नः ।34) नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑न-स्स॒ङ्गम॑नो नि॒वेश॑नो नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नः ।34) नि॒वेश॑न॒ इति॑ नि - वेश॑नः ।35) स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-वँसू॑नाग्ं स॒ङ्गम॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नाम् ।35) स॒ङ्गम॑न॒ इति॑ सं - गम॑नः ।36) वसू॑ना॒ मितीति॒ वसू॑नां॒-वँसू॑ना॒ मिति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ प्र॒जा प्र॒जा ऽऽहा॑ह प्र॒जा ।39) प्र॒जा वै वै प्र॒जा प्र॒जा वै ।39) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।40) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।41) प॒शवो॒ वसु॒ वसु॑ प॒शवः॑ प॒शवो॒ वसु॑ ।42) वसु॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ वसु॒ वसु॑ प्र॒जया᳚ ।43) प्र॒ज यै॒वैव प्र॒जया᳚ प्र॒जयै॒व ।43) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।45) ए॒न॒-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑ रेन मेन-म्प॒शुभिः॑ ।46) प॒शुभि॒-स्सग्ं स-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॒-स्सम् ।46) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।47) स म॑र्धय-न्त्यर्धयन्ति॒ सग्ं स म॑र्धयन्ति ।48) अ॒र्ध॒य॒न्तीत्य॑र्धयन्ति ।॥ 24 ॥ (48/63)॥ अ. 4 ॥

  ---

  1) da̠dhā̠ti̠ parā̍chī̠-mparā̍chī-ndadhāti dadhāti̠ parā̍chīm ।2) parā̍chī mē̠vaiva parā̍chī̠-mparā̍chī mē̠va ।3) ē̠vāsmā̍ dasmā dē̠vaivā smā̎t ।4) a̠smā̠-nnir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti masmā dasmā̠-nnir-ṛ̍tim ।5) nir-ṛ̍ti̠-mpra pra ṇir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti̠-mpra ।5) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।6) pra ṇu̍datē nudatē̠ pra pra ṇu̍datē ।7) nu̠da̠tē 'pra̍tīkṣa̠ mapra̍tīkṣa-nnudatē nuda̠tē 'pra̍tīkṣam ।8) apra̍tīkṣa̠ mā 'pra̍tīkṣa̠ mapra̍tīkṣa̠ mā ।8) apra̍tīkṣa̠mityapra̍ti - ī̠kṣa̠m ।9) ā ya̍nti ya̠ntyā ya̍nti ।10) ya̠nti̠ nir-ṛ̍tyā̠ nir-ṛ̍tyā yanti yanti̠ nir-ṛ̍tyāḥ ।11) nir-ṛ̍tyā a̠ntar​hi̍tyā a̠ntar​hi̍tyai̠ nir-ṛ̍tyā̠ nir-ṛ̍tyā a̠ntar​hi̍tyai ।11) nir-ṛ̍tyā̠ iti̠ niḥ - ṛ̠tyā̠ḥ ।12) a̠ntar​hi̍tyai mārjayi̠tvā mā̎rjayi̠tvā 'ntar​hi̍tyā a̠ntar​hi̍tyai mārjayi̠tvā ।12) a̠ntar​hi̍tyā̠ itya̠ntaḥ - hi̠tyai̠ ।13) mā̠rja̠yi̠ tvōpōpa̍ mārjayi̠tvā mā̎rjayi̠ tvōpa̍ ।14) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।15) ti̠ṣṭha̠ntē̠ mē̠ddhya̠tvāya̍ mēddhya̠tvāya̍ tiṣṭhantē tiṣṭhantē mēddhya̠tvāya̍ ।16) mē̠ddhya̠tvāya̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya-mmēddhya̠tvāya̍ mēddhya̠tvāya̠ gār​ha̍patyam ।16) mē̠ddhya̠tvāyēti̍ mēddhya - tvāya̍ ।17) gār​ha̍patya̠ mupōpa̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠ mupa̍ ।17) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।18) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।19) ti̠ṣṭha̠ntē̠ ni̠r̠ṛ̠ti̠lō̠kē nir̍.ṛtilō̠kē ti̍ṣṭhantē tiṣṭhantē nir-ṛtilō̠kē ।20) ni̠r̠ṛ̠ti̠lō̠ka ē̠vaiva nir̍.ṛtilō̠kē nir̍.ṛtilō̠ka ē̠va ।20) ni̠r̠ṛ̠ti̠lō̠ka iti̍ nir-ṛti - lō̠kē ।21) ē̠va cha̍ri̠tvā cha̍ri̠ tvaivaiva cha̍ri̠tvā ।22) cha̠ri̠tvā pū̠tāḥ pū̠tā ścha̍ri̠tvā cha̍ri̠tvā pū̠tāḥ ।23) pū̠tā dē̍valō̠ka-ndē̍valō̠ka-mpū̠tāḥ pū̠tā dē̍valō̠kam ।24) dē̠va̠lō̠ka mu̠pāva̍rtanta u̠pāva̍rtantē dēvalō̠ka-ndē̍valō̠ka mu̠pāva̍rtantē ।24) dē̠va̠lō̠kamiti̍ dēva - lō̠kam ।25) u̠pāva̍rtanta̠ ēka̠ yaika̍ yō̠pāva̍rtanta u̠pāva̍rtanta̠ ēka̍yā ।25) u̠pāva̍rtanta̠ ityu̍pa - āva̍rtantē ।26) ēka̠ yōpō paika̠ yaika̠ yōpa̍ ।27) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।28) ti̠ṣṭha̠nta̠ ē̠ka̠ dhaika̠dhā ti̍ṣṭhantē tiṣṭhanta ēka̠dhā ।29) ē̠ka̠ dhaivai vaika̠ dhaika̠ dhaiva ।29) ē̠ka̠dhētyē̍ka - dhā ।30) ē̠va yaja̍mānē̠ yaja̍māna ē̠vaiva yaja̍mānē ।31) yaja̍mānē vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ yaja̍mānē̠ yaja̍mānē vī̠rya̎m ।32) vī̠rya̍-ndadhati dadhati vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ndadhati ।33) da̠dha̠ti̠ ni̠vēśa̍nō ni̠vēśa̍nō dadhati dadhati ni̠vēśa̍naḥ ।34) ni̠vēśa̍na-ssa̠ṅgama̍na-ssa̠ṅgama̍nō ni̠vēśa̍nō ni̠vēśa̍na-ssa̠ṅgama̍naḥ ।34) ni̠vēśa̍na̠ iti̍ ni - vēśa̍naḥ ।35) sa̠ṅgama̍nō̠ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nāgṃ sa̠ṅgama̍na-ssa̠ṅgama̍nō̠ vasū̍nām ।35) sa̠ṅgama̍na̠ iti̍ saṃ - gama̍naḥ ।36) vasū̍nā̠ mitīti̠ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nā̠ miti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ pra̠jā pra̠jā ''hā̍ha pra̠jā ।39) pra̠jā vai vai pra̠jā pra̠jā vai ।39) pra̠jēti̍ pra - jā ।40) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।41) pa̠śavō̠ vasu̠ vasu̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vasu̍ ।42) vasu̍ pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ vasu̠ vasu̍ pra̠jayā̎ ।43) pra̠ja yai̠vaiva pra̠jayā̎ pra̠jayai̠va ।43) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।45) ē̠na̠-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ rēna mēna-mpa̠śubhi̍ḥ ।46) pa̠śubhi̠-ssagṃ sa-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠-ssam ।46) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।47) sa ma̍rdhaya-ntyardhayanti̠ sagṃ sa ma̍rdhayanti ।48) a̠rdha̠ya̠ntītya̍rdhayanti ।॥ 24 ॥ (48/63)॥ a. 4 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: da̠dhā̠ti̠, parā̍chī̠-mparā̍chī-ndadhāti, dadhāti̠, parā̍chīm, parā̍chī, mē̠vaiva, parā̍chī̠-mparā̍chī, mē̠va, ē̠vāsmā̍, dasmā.

• verse 25

  1) पु॒रु॒ष॒मा॒त्रेण॒ वि वि पु॑रुषमा॒त्रेण॑ पुरुषमा॒त्रेण॒ वि ।1) पु॒रु॒ष॒मा॒त्रेणेति॑ पुरुष - मा॒त्रेण॑ ।2) वि मि॑मीते मिमीते॒ वि वि मि॑मीते ।3) मि॒मी॒ते॒ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॑ मिमीते मिमीते य॒ज्ञेन॑ ।4) य॒ज्ञेन॒ वै वै य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ वै ।5) वै पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ वै वै पुरु॑षः ।6) पुरु॑ष॒-स्सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष॒-स्सम्मि॑तः ।7) सम्मि॑तो यज्ञप॒रुषा॑ यज्ञप॒रुषा॒ सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तो यज्ञप॒रुषा᳚ ।7) सम्मि॑त॒ इति॒ सं - मि॒तः॒ ।8) य॒ज्ञ॒प॒रु षै॒वैव य॑ज्ञप॒रुषा॑ यज्ञप॒रुषै॒व ।8) य॒ज्ञ॒प॒रुषेति॑ यज्ञ - प॒रुषा᳚ ।9) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।10) ए॒नं॒-विँ व्ये॑न मेनं॒-विँ ।11) वि मि॑मीते मिमीते॒ वि वि मि॑मीते ।12) मि॒मी॒ते॒ यावा॒न्॒. यावा᳚-न्मिमीते मिमीते॒ यावान्॑ ।13) यावा॒-न्पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ यावा॒न्॒. यावा॒-न्पुरु॑षः ।14) पुरु॑ष ऊ॒र्ध्वबा॑हु रू॒र्ध्वबा॑हुः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष ऊ॒र्ध्वबा॑हुः ।15) ऊ॒र्ध्वबा॑हु॒ स्तावा॒-न्तावा॑ नू॒र्ध्वबा॑हु रू॒र्ध्वबा॑हु॒ स्तावान्॑ ।15) ऊ॒र्ध्वबा॑हु॒रित्यु॒र्ध्व - बा॒हुः॒ ।16) तावा᳚-न्भवति भवति॒ तावा॒-न्तावा᳚-न्भवति ।17) भ॒व॒ त्ये॒ताव॑ दे॒ताव॑-द्भवति भव त्ये॒ताव॑त् ।18) ए॒ताव॒-द्वै वा ए॒ताव॑ दे॒ताव॒-द्वै ।19) वै पुरु॑षे॒ पुरु॑षे॒ वै वै पुरु॑षे ।20) पुरु॑षे वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्पुरु॑षे॒ पुरु॑षे वी॒र्य᳚म् ।21) वी॒र्यं॑-वीँ॒र्ये॑ण वी॒र्ये॑ण वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्ये॑ण ।22) वी॒र्ये॑ णै॒वैव वी॒र्ये॑ण वी॒र्ये॑णै॒व ।23) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।24) ए॒नं॒-विँ व्ये॑न मेनं॒-विँ ।25) वि मि॑मीते मिमीते॒ वि वि मि॑मीते ।26) मि॒मी॒ते॒ प॒क्षी प॒क्षी मि॑मीते मिमीते प॒क्षी ।27) प॒क्षी भ॑वति भवति प॒क्षी प॒क्षी भ॑वति ।28) भ॒व॒ति॒ न न भ॑वति भवति॒ न ।29) न हि हि न न हि ।30) ह्य॑प॒क्षो॑ ऽप॒क्षो हि ह्य॑प॒क्षः ।31) अ॒प॒क्षः पति॑तु॒-म्पति॑तु मप॒क्षो॑ ऽप॒क्षः पति॑तुम् ।32) पति॑तु॒ मर्​ह॒ त्यर्​ह॑ति॒ पति॑तु॒-म्पति॑तु॒ मर्​ह॑ति ।33) अर्​ह॑ त्यर॒त्निना॑ ऽर॒त्निना ऽर्​ह॒ त्यर्​ह॑ त्यर॒त्निना᳚ ।34) अ॒र॒त्निना॑ प॒क्षौ प॒क्षा व॑र॒त्निना॑ ऽर॒त्निना॑ प॒क्षौ ।35) प॒क्षौ द्राघी॑याग्ंसौ॒ द्राघी॑याग्ंसौ प॒क्षौ प॒क्षौ द्राघी॑याग्ंसौ ।36) द्राघी॑याग्ंसौ भवतो भवतो॒ द्राघी॑याग्ंसौ॒ द्राघी॑याग्ंसौ भवतः ।37) भ॒व॒त॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्भवतो भवत॒ स्तस्मा᳚त् ।38) तस्मा᳚-त्प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि ।39) प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि॒ वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि॒ वयाग्ं॑सि ।39) प॒क्षप्र॑वया॒ग्ं॒सीति॑ प॒क्ष - प्र॒व॒या॒ग्ं॒सि॒ ।40) वयाग्ं॑सि व्याममा॒त्रौ व्या॑ममा॒त्रौ वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि व्याममा॒त्रौ ।41) व्या॒म॒मा॒त्रौ प॒क्षौ प॒क्षौ व्या॑ममा॒त्रौ व्या॑ममा॒त्रौ प॒क्षौ ।41) व्या॒म॒मा॒त्राविति॑ व्याम - मा॒त्रौ ।42) प॒क्षौ च॑ च प॒क्षौ प॒क्षौ च॑ ।43) च॒ पुच्छ॒-म्पुच्छ॑-ञ्च च॒ पुच्छ᳚म् ।44) पुच्छ॑-ञ्च च॒ पुच्छ॒-म्पुच्छ॑-ञ्च ।45) च॒ भ॒व॒ति॒ भ॒व॒ति॒ च॒ च॒ भ॒व॒ति॒ ।46) भ॒व॒ त्ये॒ताव॑ दे॒ताव॑-द्भवति भव त्ये॒ताव॑त् ।47) ए॒ताव॒-द्वै वा ए॒ताव॑ दे॒ताव॒-द्वै ।48) वै पुरु॑षे॒ पुरु॑षे॒ वै वै पुरु॑षे ।49) पुरु॑षे वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्पुरु॑षे॒ पुरु॑षे वी॒र्य᳚म् ।50) वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑सम्मितो वी॒र्य॑सम्मितो वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑सम्मितः ।॥ 25 ॥ (50/56)

  ---

  1) pu̠ru̠ṣa̠mā̠trēṇa̠ vi vi pu̍ruṣamā̠trēṇa̍ puruṣamā̠trēṇa̠ vi ।1) pu̠ru̠ṣa̠mā̠trēṇēti̍ puruṣa - mā̠trēṇa̍ ।2) vi mi̍mītē mimītē̠ vi vi mi̍mītē ।3) mi̠mī̠tē̠ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̍ mimītē mimītē ya̠jñēna̍ ।4) ya̠jñēna̠ vai vai ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ vai ।5) vai puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ vai vai puru̍ṣaḥ ।6) puru̍ṣa̠-ssammi̍ta̠-ssammi̍ta̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠-ssammi̍taḥ ।7) sammi̍tō yajñapa̠ruṣā̍ yajñapa̠ruṣā̠ sammi̍ta̠-ssammi̍tō yajñapa̠ruṣā̎ ।7) sammi̍ta̠ iti̠ saṃ - mi̠ta̠ḥ ।8) ya̠jña̠pa̠ru ṣai̠vaiva ya̍jñapa̠ruṣā̍ yajñapa̠ruṣai̠va ।8) ya̠jña̠pa̠ruṣēti̍ yajña - pa̠ruṣā̎ ।9) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।10) ē̠na̠ṃ vi vyē̍na mēna̠ṃ vi ।11) vi mi̍mītē mimītē̠ vi vi mi̍mītē ।12) mi̠mī̠tē̠ yāvā̠n̠. yāvā̎-nmimītē mimītē̠ yāvān̍ ।13) yāvā̠-npuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ yāvā̠n̠. yāvā̠-npuru̍ṣaḥ ।14) puru̍ṣa ū̠rdhvabā̍hu rū̠rdhvabā̍hu̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa ū̠rdhvabā̍huḥ ।15) ū̠rdhvabā̍hu̠ stāvā̠-ntāvā̍ nū̠rdhvabā̍hu rū̠rdhvabā̍hu̠ stāvān̍ ।15) ū̠rdhvabā̍hu̠rityu̠rdhva - bā̠hu̠ḥ ।16) tāvā̎-nbhavati bhavati̠ tāvā̠-ntāvā̎-nbhavati ।17) bha̠va̠ tyē̠tāva̍ dē̠tāva̍-dbhavati bhava tyē̠tāva̍t ।18) ē̠tāva̠-dvai vā ē̠tāva̍ dē̠tāva̠-dvai ।19) vai puru̍ṣē̠ puru̍ṣē̠ vai vai puru̍ṣē ।20) puru̍ṣē vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpuru̍ṣē̠ puru̍ṣē vī̠rya̎m ।21) vī̠rya̍ṃ vī̠ryē̍ṇa vī̠ryē̍ṇa vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ vī̠ryē̍ṇa ।22) vī̠ryē̍ ṇai̠vaiva vī̠ryē̍ṇa vī̠ryē̍ṇai̠va ।23) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।24) ē̠na̠ṃ vi vyē̍na mēna̠ṃ vi ।25) vi mi̍mītē mimītē̠ vi vi mi̍mītē ।26) mi̠mī̠tē̠ pa̠kṣī pa̠kṣī mi̍mītē mimītē pa̠kṣī ।27) pa̠kṣī bha̍vati bhavati pa̠kṣī pa̠kṣī bha̍vati ।28) bha̠va̠ti̠ na na bha̍vati bhavati̠ na ।29) na hi hi na na hi ।30) hya̍pa̠kṣō̍ 'pa̠kṣō hi hya̍pa̠kṣaḥ ।31) a̠pa̠kṣaḥ pati̍tu̠-mpati̍tu mapa̠kṣō̍ 'pa̠kṣaḥ pati̍tum ।32) pati̍tu̠ mar​ha̠ tyar​ha̍ti̠ pati̍tu̠-mpati̍tu̠ mar​ha̍ti ।33) ar​ha̍ tyara̠tninā̍ 'ra̠tninā 'r​ha̠ tyar​ha̍ tyara̠tninā̎ ।34) a̠ra̠tninā̍ pa̠kṣau pa̠kṣā va̍ra̠tninā̍ 'ra̠tninā̍ pa̠kṣau ।35) pa̠kṣau drāghī̍yāgṃsau̠ drāghī̍yāgṃsau pa̠kṣau pa̠kṣau drāghī̍yāgṃsau ।36) drāghī̍yāgṃsau bhavatō bhavatō̠ drāghī̍yāgṃsau̠ drāghī̍yāgṃsau bhavataḥ ।37) bha̠va̠ta̠ stasmā̠-ttasmā̎-dbhavatō bhavata̠ stasmā̎t ।38) tasmā̎-tpa̠kṣapra̍vayāgṃsi pa̠kṣapra̍vayāgṃsi̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpa̠kṣapra̍vayāgṃsi ।39) pa̠kṣapra̍vayāgṃsi̠ vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si pa̠kṣapra̍vayāgṃsi pa̠kṣapra̍vayāgṃsi̠ vayāgṃ̍si ।39) pa̠kṣapra̍vayā̠gṃ̠sīti̍ pa̠kṣa - pra̠va̠yā̠gṃ̠si̠ ।40) vayāgṃ̍si vyāmamā̠trau vyā̍mamā̠trau vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si vyāmamā̠trau ।41) vyā̠ma̠mā̠trau pa̠kṣau pa̠kṣau vyā̍mamā̠trau vyā̍mamā̠trau pa̠kṣau ।41) vyā̠ma̠mā̠trāviti̍ vyāma - mā̠trau ।42) pa̠kṣau cha̍ cha pa̠kṣau pa̠kṣau cha̍ ।43) cha̠ puchCha̠-mpuchCha̍-ñcha cha̠ puchCha̎m ।44) puchCha̍-ñcha cha̠ puchCha̠-mpuchCha̍-ñcha ।45) cha̠ bha̠va̠ti̠ bha̠va̠ti̠ cha̠ cha̠ bha̠va̠ti̠ ।46) bha̠va̠ tyē̠tāva̍ dē̠tāva̍-dbhavati bhava tyē̠tāva̍t ।47) ē̠tāva̠-dvai vā ē̠tāva̍ dē̠tāva̠-dvai ।48) vai puru̍ṣē̠ puru̍ṣē̠ vai vai puru̍ṣē ।49) puru̍ṣē vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpuru̍ṣē̠ puru̍ṣē vī̠rya̎m ।50) vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍sammitō vī̠rya̍sammitō vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍sammitaḥ ।॥ 25 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pu̠ru̠ṣa̠mā̠trēṇa̠, vi, vi, pu̍ruṣamā̠trēṇa̍, puruṣamā̠trēṇa̠, vi, pu̠ru̠ṣa̠mā̠trēṇēti̍, puruṣa, mā̠trēṇa̍, vi.

• verse 26

  1) वी॒र्य॑सम्मितो॒ वेणु॑ना॒ वेणु॑ना वी॒र्य॑सम्मितो वी॒र्य॑सम्मितो॒ वेणु॑ना ।1) वी॒र्य॑सम्मित॒ इति॑ वी॒र्य॑ - स॒म्मि॒तः॒ ।2) वेणु॑ना॒ वि वि वेणु॑ना॒ वेणु॑ना॒ वि ।3) वि मि॑मीते मिमीते॒ वि वि मि॑मीते ।4) मि॒मी॒त॒ आ॒ग्ने॒य आ᳚ग्ने॒यो मि॑मीते मिमीत आग्ने॒यः ।5) आ॒ग्ने॒यो वै वा आ᳚ग्ने॒य आ᳚ग्ने॒यो वै ।6) वै वेणु॒-र्वेणु॒-र्वै वै वेणुः॑ ।7) वेणुः॑ सयोनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॒ वेणु॒-र्वेणुः॑ सयोनि॒त्वाय॑ ।8) स॒यो॒नि॒त्वाय॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा सयोनि॒त्वाय॑ सयोनि॒त्वाय॒ यजु॑षा ।8) स॒यो॒नि॒त्वायेति॑ सयोनि - त्वाय॑ ।9) यजु॑षा युनक्ति युनक्ति॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा युनक्ति ।10) यु॒न॒क्ति॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा युनक्ति युनक्ति॒ यजु॑षा ।11) यजु॑षा कृषति कृषति॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा कृषति ।12) कृ॒ष॒ति॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै कृषति कृषति॒ व्यावृ॑त्त्यै ।13) व्यावृ॑त्त्यै षड्ग॒वेन॑ षड्ग॒वेन॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै षड्ग॒वेन॑ ।13) व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि - आवृ॑त्त्यै ।14) ष॒ड्ग॒वेन॑ कृषति कृषति षड्ग॒वेन॑ षड्ग॒वेन॑ कृषति ।14) ष॒ड्ग॒वेनेति॑ षट् - ग॒वेन॑ ।15) कृ॒ष॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ट्कृ॑षति कृषति॒ षट् ।16) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।17) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।18) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभिः॑ ।19) ऋ॒तुभि॑ रे॒वैव र्​तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑ रे॒व ।19) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।20) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।21) ए॒न॒-ङ्कृ॒ष॒ति॒ कृ॒ष॒ त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्कृ॒ष॒ति॒ ।22) कृ॒ष॒ति॒ य-द्य-त्कृ॑षति कृषति॒ यत् ।23) य-द्द्वा॑दशग॒वेन॑ द्वादशग॒वेन॒ य-द्य-द्द्वा॑दशग॒वेन॑ ।24) द्वा॒द॒श॒ग॒वेन॑ सं​वँथ्स॒रेण॑ सं​वँथ्स॒रेण॑ द्वादशग॒वेन॑ द्वादशग॒वेन॑ सं​वँथ्स॒रेण॑ ।24) द्वा॒द॒श॒ग॒वेनेति॑ द्वादश - ग॒वेन॑ ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒रे णै॒वैव सं॑​वँथ्स॒रेण॑ सं​वँथ्स॒रे णै॒व ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒रेणेति॑ सं - व॒थ्स॒रेण॑ ।26) ए॒वेय मि॒य मे॒वै वेयम् ।27) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।28) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।29) अ॒ग्ने र॑तिदा॒हा द॑तिदा॒हा द॒ग्ने र॒ग्ने र॑तिदा॒हात् ।30) अ॒ति॒दा॒हा द॑बिभे दबिभे दतिदा॒हा द॑तिदा॒हा द॑बिभेत् ।30) अ॒ति॒दा॒हादित्य॑ति - दा॒हात् ।31) अ॒बि॒भे॒-थ्सा सा ऽबि॑भे दबिभे॒-थ्सा ।32) सैत दे॒त-थ्सा सैतत् ।33) ए॒त-द्द्वि॑गु॒ण-न्द्वि॑गु॒ण मे॒त दे॒त-द्द्वि॑गु॒णम् ।34) द्वि॒गु॒ण म॑पश्य दपश्य-द्द्विगु॒ण-न्द्वि॑गु॒ण म॑पश्यत् ।34) द्वि॒गु॒णमिति॑ द्वि - गु॒णम् ।35) अ॒प॒श्य॒-त्कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्ट म॑पश्य दपश्य-त्कृ॒ष्टम् ।36) कृ॒ष्ट-ञ्च॑ च कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्ट-ञ्च॑ ।37) चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्टम् ।38) अकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च ।39) च॒ तत॒ स्तत॑श्च च॒ ततः॑ ।40) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।41) वा इ॒मा मि॒मां-वैँ वा इ॒माम् ।42) इ॒मा-न्न ने मा मि॒मा-न्न ।43) नात्यति॒ न नाति॑ ।44) अत्य॑दह ददह॒ दत्य त्य॑दहत् ।45) अ॒द॒ह॒-द्य-द्यद॑दह ददह॒-द्यत् ।46) य-त्कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्टं-यँ-द्य-त्कृ॒ष्टम् ।47) कृ॒ष्ट-ञ्च॑ च कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्ट-ञ्च॑ ।48) चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्टम् ।49) अकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च ।50) च॒ भव॑ति॒ भव॑ति च च॒ भव॑ति ।॥ 26 ॥ (50/59)

  ---

  1) vī̠rya̍sammitō̠ vēṇu̍nā̠ vēṇu̍nā vī̠rya̍sammitō vī̠rya̍sammitō̠ vēṇu̍nā ।1) vī̠rya̍sammita̠ iti̍ vī̠rya̍ - sa̠mmi̠ta̠ḥ ।2) vēṇu̍nā̠ vi vi vēṇu̍nā̠ vēṇu̍nā̠ vi ।3) vi mi̍mītē mimītē̠ vi vi mi̍mītē ।4) mi̠mī̠ta̠ ā̠gnē̠ya ā̎gnē̠yō mi̍mītē mimīta āgnē̠yaḥ ।5) ā̠gnē̠yō vai vā ā̎gnē̠ya ā̎gnē̠yō vai ।6) vai vēṇu̠-rvēṇu̠-rvai vai vēṇu̍ḥ ।7) vēṇu̍-ssayōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̠ vēṇu̠-rvēṇu̍-ssayōni̠tvāya̍ ।8) sa̠yō̠ni̠tvāya̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā sayōni̠tvāya̍ sayōni̠tvāya̠ yaju̍ṣā ।8) sa̠yō̠ni̠tvāyēti̍ sayōni - tvāya̍ ।9) yaju̍ṣā yunakti yunakti̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā yunakti ।10) yu̠na̠kti̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā yunakti yunakti̠ yaju̍ṣā ।11) yaju̍ṣā kṛṣati kṛṣati̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā kṛṣati ।12) kṛ̠ṣa̠ti̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai kṛṣati kṛṣati̠ vyāvṛ̍ttyai ।13) vyāvṛ̍ttyai ṣaḍga̠vēna̍ ṣaḍga̠vēna̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai ṣaḍga̠vēna̍ ।13) vyāvṛ̍ttyā̠ iti̍ vi - āvṛ̍ttyai ।14) ṣa̠ḍga̠vēna̍ kṛṣati kṛṣati ṣaḍga̠vēna̍ ṣaḍga̠vēna̍ kṛṣati ।14) ṣa̠ḍga̠vēnēti̍ ṣaṭ - ga̠vēna̍ ।15) kṛ̠ṣa̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ṭkṛ̍ṣati kṛṣati̠ ṣaṭ ।16) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।17) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।18) ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhi̍ḥ ।19) ṛ̠tubhi̍ rē̠vaiva r​tubhir̍. ṛ̠tubhi̍ rē̠va ।19) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।20) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।21) ē̠na̠-ṅkṛ̠ṣa̠ti̠ kṛ̠ṣa̠ tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅkṛ̠ṣa̠ti̠ ।22) kṛ̠ṣa̠ti̠ ya-dya-tkṛ̍ṣati kṛṣati̠ yat ।23) ya-ddvā̍daśaga̠vēna̍ dvādaśaga̠vēna̠ ya-dya-ddvā̍daśaga̠vēna̍ ।24) dvā̠da̠śa̠ga̠vēna̍ saṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rēṇa̍ dvādaśaga̠vēna̍ dvādaśaga̠vēna̍ saṃvathsa̠rēṇa̍ ।24) dvā̠da̠śa̠ga̠vēnēti̍ dvādaśa - ga̠vēna̍ ।25) sa̠ṃva̠thsa̠rē ṇai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rē ṇai̠va ।25) sa̠ṃva̠thsa̠rēṇēti̍ saṃ - va̠thsa̠rēṇa̍ ।26) ē̠vēya mi̠ya mē̠vai vēyam ।27) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।28) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।29) a̠gnē ra̍tidā̠hā da̍tidā̠hā da̠gnē ra̠gnē ra̍tidā̠hāt ।30) a̠ti̠dā̠hā da̍bibhē dabibhē datidā̠hā da̍tidā̠hā da̍bibhēt ।30) a̠ti̠dā̠hāditya̍ti - dā̠hāt ।31) a̠bi̠bhē̠-thsā sā 'bi̍bhē dabibhē̠-thsā ।32) saita dē̠ta-thsā saitat ।33) ē̠ta-ddvi̍gu̠ṇa-ndvi̍gu̠ṇa mē̠ta dē̠ta-ddvi̍gu̠ṇam ।34) dvi̠gu̠ṇa ma̍paśya dapaśya-ddvigu̠ṇa-ndvi̍gu̠ṇa ma̍paśyat ।34) dvi̠gu̠ṇamiti̍ dvi - gu̠ṇam ।35) a̠pa̠śya̠-tkṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭa ma̍paśya dapaśya-tkṛ̠ṣṭam ।36) kṛ̠ṣṭa-ñcha̍ cha kṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭa-ñcha̍ ।37) chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭam ।38) akṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha ।39) cha̠ tata̠ stata̍ścha cha̠ tata̍ḥ ।40) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।41) vā i̠mā mi̠māṃ vai vā i̠mām ।42) i̠mā-nna nē mā mi̠mā-nna ।43) nātyati̠ na nāti̍ ।44) atya̍daha dadaha̠ datya tya̍dahat ।45) a̠da̠ha̠-dya-dyada̍daha dadaha̠-dyat ।46) ya-tkṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭaṃ ya-dya-tkṛ̠ṣṭam ।47) kṛ̠ṣṭa-ñcha̍ cha kṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭa-ñcha̍ ।48) chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭam ।49) akṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha ।50) cha̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti cha cha̠ bhava̍ti ।॥ 26 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vī̠rya̍sammitō̠, vēṇu̍nā̠, vēṇu̍nā, vī̠rya̍sammitō, vī̠rya̍sammitō̠, vēṇu̍nā, vī̠rya̍sammita̠, vī̠rya̍, sa̠mmi̠ta̠ḥ, vēṇu̍nā̠.

• verse 27

  1) भव॑ त्य॒स्या अ॒स्या भव॑ति॒ भव॑ त्य॒स्याः ।2) अ॒स्या अन॑तिदाहा॒या न॑तिदाहाया॒स्या अ॒स्या अन॑तिदाहाय ।3) अन॑तिदाहाय द्विगु॒ण-न्द्वि॑गु॒ण मन॑तिदाहा॒या न॑तिदाहाय द्विगु॒णम् ।3) अन॑तिदाहा॒येत्यन॑ति - दा॒हा॒य॒ ।4) द्वि॒गु॒ण-न्तु तु द्वि॑गु॒ण-न्द्वि॑गु॒ण-न्तु ।4) द्वि॒गु॒णमिति॑ द्वि - गु॒णम् ।5) त्वै वै तु त्वै ।6) वा अ॒ग्नि म॒ग्निं-वैँ वा अ॒ग्निम् ।7) अ॒ग्नि मुद्य॑न्तु॒ मुद्य॑न्तु म॒ग्नि म॒ग्नि मुद्य॑न्तुम् ।8) उद्य॑न्तु मर्​ह त्यर्​ह॒ त्युद्य॑न्तु॒ मुद्य॑न्तु मर्​हति ।8) उद्य॑न्तु॒मित्युत् - य॒न्तु॒म् ।9) अ॒र्॒ह॒तीती त्य॑र्​ह त्यर्​ह॒तीति॑ ।10) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।11) आ॒हु॒-र्य-द्यदा॑हु राहु॒-र्यत् ।12) य-त्कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्टं-यँ-द्य-त्कृ॒ष्टम् ।13) कृ॒ष्ट-ञ्च॑ च कृ॒ष्ट-ङ्कृ॒ष्ट-ञ्च॑ ।14) चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्टम् ।15) अकृ॑ष्ट-ञ्च॒ चाकृ॑ष्ट॒ मकृ॑ष्ट-ञ्च ।16) च॒ भव॑ति॒ भव॑ति च च॒ भव॑ति ।17) भव॑ त्य॒ग्ने र॒ग्ने-र्भव॑ति॒ भव॑ त्य॒ग्नेः ।18) अ॒ग्ने रुद्य॑त्या॒ उद्य॑त्या अ॒ग्ने र॒ग्ने रुद्य॑त्यै ।19) उद्य॑त्या ए॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्त॒ उद्य॑त्या॒ उद्य॑त्या ए॒ताव॑न्तः ।19) उद्य॑त्या॒ इत्युत् - य॒त्यै॒ ।20) ए॒ताव॑न्तो॒ वै वा ए॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्तो॒ वै ।21) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।22) प॒शवो᳚ द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पादः॑ प॒शवः॑ प॒शवो᳚ द्वि॒पादः॑ ।23) द्वि॒पाद॑श्च च द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पाद॑श्च ।23) द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि - पादः॑ ।24) च॒ चतु॑ष्पाद॒ श्चतु॑ष्पादश्च च॒ चतु॑ष्पादः ।25) चतु॑ष्पादश्च च॒ चतु॑ष्पाद॒ श्चतु॑ष्पादश्च ।25) चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑ - पा॒दः॒ ।26) च॒ ताग्​ स्ताग्​ श्च॑ च॒ तान् ।27) तान्. य-द्य-त्ताग्​ स्तान्. यत् ।28) य-त्प्राचः॒ प्राचो॒ य-द्य-त्प्राचः॑ ।29) प्राच॑ उथ्सृ॒जे दु॑थ्सृ॒जे-त्प्राचः॒ प्राच॑ उथ्सृ॒जेत् ।30) उ॒थ्सृ॒जे-द्रु॒द्राय॑ रु॒द्रायो᳚थ्सृ॒जे दु॑थ्सृ॒जे-द्रु॒द्राय॑ ।30) उ॒थ्सृ॒जेदित्यु॑त् - सृ॒जेत् ।31) रु॒द्राया प्यपि॑ रु॒द्राय॑ रु॒द्रायापि॑ ।32) अपि॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दप्यपि॑ दद्ध्यात् ।33) द॒द्ध्या॒-द्य-द्य-द्द॑द्ध्या-द्दद्ध्या॒-द्यत् ।34) य-द्द॑क्षि॒णा द॑क्षि॒णा य-द्य-द्द॑क्षि॒णा ।35) द॒क्षि॒णा पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्यो॑ दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा पि॒तृभ्यः॑ ।36) पि॒तृभ्यो॒ नि नि पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्यो॒ नि ।36) पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ - भ्यः॒ ।37) नि धु॑वे-द्धुवे॒-न्नि नि धु॑वेत् ।38) धु॒वे॒-द्य-द्य-द्धु॑वे-द्धुवे॒-द्यत् ।39) य-त्प्र॒तीचः॑ प्र॒तीचो॒ य-द्य-त्प्र॒तीचः॑ ।40) प्र॒तीचो॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि प्र॒तीचः॑ प्र॒तीचो॒ रक्षाग्ं॑सि ।41) रक्षाग्ं॑सि हन्युर्-हन्यू॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि हन्युः ।42) ह॒न्यु॒ रुदी॑च॒ उदी॑चो हन्युर्-हन्यु॒ रुदी॑चः ।43) उदी॑च॒ उदु दुदी॑च॒ उदी॑च॒ उत् ।44) उ-थ्सृ॑जति सृज॒ त्युदु-थ्सृ॑जति ।45) सृ॒ज॒ त्ये॒षैषा सृ॑जति सृज त्ये॒षा ।46) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।47) वै दे॑वमनु॒ष्याणा᳚-न्देवमनु॒ष्याणां॒-वैँ वै दे॑वमनु॒ष्याणा᳚म् ।48) दे॒व॒म॒नु॒ष्याणाग्ं॑ शा॒न्ता शा॒न्ता दे॑वमनु॒ष्याणा᳚-न्देवमनु॒ष्याणाग्ं॑ शा॒न्ता ।48) दे॒व॒म॒नु॒ष्याणा॒मिति॑ देव - म॒नु॒ष्याणा᳚म् ।49) शा॒न्ता दिग् दिक् छा॒न्ता शा॒न्ता दिक् ।50) दि-क्ता-न्ता-न्दिग् दि-क्ताम् ।॥ 27 ॥ (50/59)

  ---

  1) bhava̍ tya̠syā a̠syā bhava̍ti̠ bhava̍ tya̠syāḥ ।2) a̠syā ana̍tidāhā̠yā na̍tidāhāyā̠syā a̠syā ana̍tidāhāya ।3) ana̍tidāhāya dvigu̠ṇa-ndvi̍gu̠ṇa mana̍tidāhā̠yā na̍tidāhāya dvigu̠ṇam ।3) ana̍tidāhā̠yētyana̍ti - dā̠hā̠ya̠ ।4) dvi̠gu̠ṇa-ntu tu dvi̍gu̠ṇa-ndvi̍gu̠ṇa-ntu ।4) dvi̠gu̠ṇamiti̍ dvi - gu̠ṇam ।5) tvai vai tu tvai ।6) vā a̠gni ma̠gniṃ vai vā a̠gnim ।7) a̠gni mudya̍ntu̠ mudya̍ntu ma̠gni ma̠gni mudya̍ntum ।8) udya̍ntu mar​ha tyar​ha̠ tyudya̍ntu̠ mudya̍ntu mar​hati ।8) udya̍ntu̠mityut - ya̠ntu̠m ।9) a̠r̠ha̠tītī tya̍r​ha tyar​ha̠tīti̍ ।10) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।11) ā̠hu̠-rya-dyadā̍hu rāhu̠-ryat ।12) ya-tkṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭaṃ ya-dya-tkṛ̠ṣṭam ।13) kṛ̠ṣṭa-ñcha̍ cha kṛ̠ṣṭa-ṅkṛ̠ṣṭa-ñcha̍ ।14) chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭam ।15) akṛ̍ṣṭa-ñcha̠ chākṛ̍ṣṭa̠ makṛ̍ṣṭa-ñcha ।16) cha̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti cha cha̠ bhava̍ti ।17) bhava̍ tya̠gnē ra̠gnē-rbhava̍ti̠ bhava̍ tya̠gnēḥ ।18) a̠gnē rudya̍tyā̠ udya̍tyā a̠gnē ra̠gnē rudya̍tyai ।19) udya̍tyā ē̠tāva̍nta ē̠tāva̍nta̠ udya̍tyā̠ udya̍tyā ē̠tāva̍ntaḥ ।19) udya̍tyā̠ ityut - ya̠tyai̠ ।20) ē̠tāva̍ntō̠ vai vā ē̠tāva̍nta ē̠tāva̍ntō̠ vai ।21) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।22) pa̠śavō̎ dvi̠pādō̎ dvi̠pāda̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ dvi̠pāda̍ḥ ।23) dvi̠pāda̍ścha cha dvi̠pādō̎ dvi̠pāda̍ścha ।23) dvi̠pāda̠ iti̍ dvi - pāda̍ḥ ।24) cha̠ chatu̍ṣpāda̠ śchatu̍ṣpādaścha cha̠ chatu̍ṣpādaḥ ।25) chatu̍ṣpādaścha cha̠ chatu̍ṣpāda̠ śchatu̍ṣpādaścha ।25) chatu̍ṣpāda̠ iti̠ chatu̍ḥ - pā̠da̠ḥ ।26) cha̠ tāg​ stāg​ ścha̍ cha̠ tān ।27) tān. ya-dya-ttāg​ stān. yat ।28) ya-tprācha̠ḥ prāchō̠ ya-dya-tprācha̍ḥ ।29) prācha̍ uthsṛ̠jē du̍thsṛ̠jē-tprācha̠ḥ prācha̍ uthsṛ̠jēt ।30) u̠thsṛ̠jē-dru̠drāya̍ ru̠drāyō̎thsṛ̠jē du̍thsṛ̠jē-dru̠drāya̍ ।30) u̠thsṛ̠jēdityu̍t - sṛ̠jēt ।31) ru̠drāyā pyapi̍ ru̠drāya̍ ru̠drāyāpi̍ ।32) api̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dapyapi̍ daddhyāt ।33) da̠ddhyā̠-dya-dya-dda̍ddhyā-ddaddhyā̠-dyat ।34) ya-dda̍kṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā ya-dya-dda̍kṣi̠ṇā ।35) da̠kṣi̠ṇā pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhyō̍ dakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā pi̠tṛbhya̍ḥ ।36) pi̠tṛbhyō̠ ni ni pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhyō̠ ni ।36) pi̠tṛbhya̠ iti̍ pi̠tṛ - bhya̠ḥ ।37) ni dhu̍vē-ddhuvē̠-nni ni dhu̍vēt ।38) dhu̠vē̠-dya-dya-ddhu̍vē-ddhuvē̠-dyat ।39) ya-tpra̠tīcha̍ḥ pra̠tīchō̠ ya-dya-tpra̠tīcha̍ḥ ।40) pra̠tīchō̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si pra̠tīcha̍ḥ pra̠tīchō̠ rakṣāgṃ̍si ।41) rakṣāgṃ̍si hanyur-hanyū̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si hanyuḥ ।42) ha̠nyu̠ rudī̍cha̠ udī̍chō hanyur-hanyu̠ rudī̍chaḥ ।43) udī̍cha̠ udu dudī̍cha̠ udī̍cha̠ ut ।44) u-thsṛ̍jati sṛja̠ tyudu-thsṛ̍jati ।45) sṛ̠ja̠ tyē̠ṣaiṣā sṛ̍jati sṛja tyē̠ṣā ।46) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।47) vai dē̍vamanu̠ṣyāṇā̎-ndēvamanu̠ṣyāṇā̠ṃ vai vai dē̍vamanu̠ṣyāṇā̎m ।48) dē̠va̠ma̠nu̠ṣyāṇāgṃ̍ śā̠ntā śā̠ntā dē̍vamanu̠ṣyāṇā̎-ndēvamanu̠ṣyāṇāgṃ̍ śā̠ntā ।48) dē̠va̠ma̠nu̠ṣyāṇā̠miti̍ dēva - ma̠nu̠ṣyāṇā̎m ।49) śā̠ntā dig dik Chā̠ntā śā̠ntā dik ।50) di-ktā-ntā-ndig di-ktām ।॥ 27 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: bhava̍, tya̠syā, a̠syā, bhava̍ti̠, bhava̍, tya̠syāḥ, a̠syā, ana̍tidāhā̠yā, na̍tidāhāyā̠syā, a̠syā.

• verse 28

  1) ता मे॒वैव ता-न्ता मे॒व ।2) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।3) ए॒ना॒ नन् वन् वे॑ना नेना॒ ननु॑ ।4) अनू दु दन् वनूत् ।5) उ-थ्सृ॑जति सृज॒ त्युदु-थ्सृ॑जति ।6) सृ॒ज॒ त्यथो॒ अथो॑ सृजति सृज॒ त्यथो᳚ ।7) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।7) अथो॒ इत्यथो᳚ ।8) खल्वि॒मा मि॒मा-ङ्खलु॒ खल्वि॒माम् ।9) इ॒मा-न्दिश॒-न्दिश॑ मि॒मा मि॒मा-न्दिश᳚म् ।10) दिश॒ मुदु-द्दिश॒-न्दिश॒ मुत् ।11) उ-थ्सृ॑जति सृज॒ त्युदु-थ्सृ॑जति ।12) सृ॒ज॒ त्य॒सा व॒सौ सृ॑जति सृज त्य॒सौ ।13) अ॒सौ वै वा अ॒सा व॒सौ वै ।14) वा आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो वै वा आ॑दि॒त्यः ।15) आ॒दि॒त्यः प्रा॒णः प्रा॒ण आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यः प्रा॒णः ।16) प्रा॒णः प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-म्प्रा॒णः प्रा॒णः प्रा॒णम् ।16) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।17) प्रा॒ण मे॒वैव प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मे॒व ।17) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।18) ए॒वैना॑ नेना ने॒वै वैनान्॑ ।19) ए॒ना॒ नन् वन् वे॑ना नेना॒ ननु॑ ।20) अनू दुदन् वनूत् ।21) उ-थ्सृ॑जति सृज॒ त्युदु-थ्सृ॑जति ।22) सृ॒ज॒ति॒ द॒क्षि॒णा द॑क्षि॒णा सृ॑जति सृजति दक्षि॒णा ।23) द॒क्षि॒णा प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा प॒र्याव॑र्तन्ते ।24) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ स्वग्ग्​ स्व-म्प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ स्वम् ।24) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।25) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।26) ए॒व वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मे॒वैव वी॒र्य᳚म् ।27) वी॒र्य॑ मन् वनु॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मनु॑ ।28) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।29) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त् ।29) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।30) तस्मा॒-द्दक्षि॑णो॒ दक्षि॑ण॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्दक्षि॑णः ।31) दक्षि॒णो ऽर्धो ऽर्धो॒ दक्षि॑णो॒ दक्षि॒णो ऽर्धः॑ ।32) अर्ध॑ आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो ऽर्धो ऽर्ध॑ आ॒त्मनः॑ ।33) आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरो वी॒र्या॑वत्तर आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्तरः ।34) वी॒र्या॑वत्त॒रो ऽथो॒ अथो॑ वी॒र्या॑वत्तरो वी॒र्या॑वत्त॒रो ऽथो᳚ ।34) वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत् - त॒रः॒ ।35) अथो॑ आदि॒त्यस्या॑ दि॒त्यस्याथो॒ अथो॑ आदि॒त्यस्य॑ ।35) अथो॒ इत्यथो᳚ ।36) आ॒दि॒त्य स्यै॒वैवादि॒त्य स्या॑दि॒त्य स्यै॒व ।37) ए॒वावृत॑ मा॒वृत॑ मे॒वै वावृत᳚म् ।38) आ॒वृत॒ मन् वन् वा॒वृत॑ मा॒वृत॒ मनु॑ ।38) आ॒वृत॒मित्या᳚ - वृत᳚म् ।39) अनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्त॒न्ते ऽन्वनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते ।40) प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प॒र्याव॑र्तन्ते प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा᳚त् ।40) प॒र्याव॑र्तन्त॒ इति॑ परि - आव॑र्तन्ते ।41) तस्मा॒-त्परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्च॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्परा᳚ञ्चः ।42) परा᳚ञ्चः प॒शवः॑ प॒शवः॒ परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चः प॒शवः॑ ।43) प॒शवो॒ वि वि प॒शवः॑ प॒शवो॒ वि ।44) वि ति॑ष्ठन्ते तिष्ठन्ते॒ वि वि ति॑ष्ठन्ते ।45) ति॒ष्ठ॒न्ते॒ प्र॒त्यञ्चः॑ प्र॒त्यञ्च॑ स्तिष्ठन्ते तिष्ठन्ते प्र॒त्यञ्चः॑ ।46) प्र॒त्यञ्च॒ आ प्र॒त्यञ्चः॑ प्र॒त्यञ्च॒ आ ।47) आ व॑र्तन्ते वर्तन्त॒ आ व॑र्तन्ते ।48) व॒र्त॒न्ते॒ ति॒स्रस्ति॑स्र स्ति॒स्रस्ति॑स्रो वर्तन्ते वर्तन्ते ति॒स्रस्ति॑स्रः ।49) ति॒स्रस्ति॑स्र॒-स्सीता॒-स्सीता᳚ स्ति॒स्रस्ति॑स्र स्ति॒स्रस्ति॑स्र॒-स्सीताः᳚ ।49) ति॒स्रस्ति॑स्र॒ इति॑ ति॒स्रः - ति॒स्रः॒ ।50) सीताः᳚ कृषति कृषति॒ सीता॒-स्सीताः᳚ कृषति ।॥ 28 ॥ (50/60)

  ---

  1) tā mē̠vaiva tā-ntā mē̠va ।2) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।3) ē̠nā̠ nan van vē̍nā nēnā̠ nanu̍ ।4) anū du dan vanūt ।5) u-thsṛ̍jati sṛja̠ tyudu-thsṛ̍jati ।6) sṛ̠ja̠ tyathō̠ athō̍ sṛjati sṛja̠ tyathō̎ ।7) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।7) athō̠ ityathō̎ ।8) khalvi̠mā mi̠mā-ṅkhalu̠ khalvi̠mām ।9) i̠mā-ndiśa̠-ndiśa̍ mi̠mā mi̠mā-ndiśa̎m ।10) diśa̠ mudu-ddiśa̠-ndiśa̠ mut ।11) u-thsṛ̍jati sṛja̠ tyudu-thsṛ̍jati ।12) sṛ̠ja̠ tya̠sā va̠sau sṛ̍jati sṛja tya̠sau ।13) a̠sau vai vā a̠sā va̠sau vai ।14) vā ā̍di̠tya ā̍di̠tyō vai vā ā̍di̠tyaḥ ।15) ā̠di̠tyaḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇa ā̍di̠tya ā̍di̠tyaḥ prā̠ṇaḥ ।16) prā̠ṇaḥ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-mprā̠ṇaḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇam ।16) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।17) prā̠ṇa mē̠vaiva prā̠ṇa-mprā̠ṇa mē̠va ।17) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।18) ē̠vainā̍ nēnā nē̠vai vainān̍ ।19) ē̠nā̠ nan van vē̍nā nēnā̠ nanu̍ ।20) anū dudan vanūt ।21) u-thsṛ̍jati sṛja̠ tyudu-thsṛ̍jati ।22) sṛ̠ja̠ti̠ da̠kṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā sṛ̍jati sṛjati dakṣi̠ṇā ।23) da̠kṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē dakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtantē ।24) pa̠ryāva̍rtantē̠ svagg​ sva-mpa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ svam ।24) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।25) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।26) ē̠va vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mē̠vaiva vī̠rya̎m ।27) vī̠rya̍ man vanu̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ manu̍ ।28) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।29) pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̎t ।29) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।30) tasmā̠-ddakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇa̠ stasmā̠-ttasmā̠-ddakṣi̍ṇaḥ ।31) dakṣi̠ṇō 'rdhō 'rdhō̠ dakṣi̍ṇō̠ dakṣi̠ṇō 'rdha̍ḥ ।32) ardha̍ ā̠tmana̍ ā̠tmanō 'rdhō 'rdha̍ ā̠tmana̍ḥ ।33) ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vattarō vī̠ryā̍vattara ā̠tmana̍ ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vattaraḥ ।34) vī̠ryā̍vatta̠rō 'thō̠ athō̍ vī̠ryā̍vattarō vī̠ryā̍vatta̠rō 'thō̎ ।34) vī̠ryā̍vattara̠ iti̍ vī̠ryā̍vat - ta̠ra̠ḥ ।35) athō̍ ādi̠tyasyā̍ di̠tyasyāthō̠ athō̍ ādi̠tyasya̍ ।35) athō̠ ityathō̎ ।36) ā̠di̠tya syai̠vaivādi̠tya syā̍di̠tya syai̠va ।37) ē̠vāvṛta̍ mā̠vṛta̍ mē̠vai vāvṛta̎m ।38) ā̠vṛta̠ man van vā̠vṛta̍ mā̠vṛta̠ manu̍ ।38) ā̠vṛta̠mityā̎ - vṛta̎m ।39) anu̍ pa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rta̠ntē 'nvanu̍ pa̠ryāva̍rtantē ।40) pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̠-ttasmā̎-tpa̠ryāva̍rtantē pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̎t ।40) pa̠ryāva̍rtanta̠ iti̍ pari - āva̍rtantē ।41) tasmā̠-tparā̎mcha̠ḥ parā̎mcha̠ stasmā̠-ttasmā̠-tparā̎mchaḥ ।42) parā̎mchaḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ parā̎mcha̠ḥ parā̎mchaḥ pa̠śava̍ḥ ।43) pa̠śavō̠ vi vi pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vi ।44) vi ti̍ṣṭhantē tiṣṭhantē̠ vi vi ti̍ṣṭhantē ।45) ti̠ṣṭha̠ntē̠ pra̠tyañcha̍ḥ pra̠tyañcha̍ stiṣṭhantē tiṣṭhantē pra̠tyañcha̍ḥ ।46) pra̠tyañcha̠ ā pra̠tyañcha̍ḥ pra̠tyañcha̠ ā ।47) ā va̍rtantē vartanta̠ ā va̍rtantē ।48) va̠rta̠ntē̠ ti̠srasti̍sra sti̠srasti̍srō vartantē vartantē ti̠srasti̍sraḥ ।49) ti̠srasti̍sra̠-ssītā̠-ssītā̎ sti̠srasti̍sra sti̠srasti̍sra̠-ssītā̎ḥ ।49) ti̠srasti̍sra̠ iti̍ ti̠sraḥ - ti̠sra̠ḥ ।50) sītā̎ḥ kṛṣati kṛṣati̠ sītā̠-ssītā̎ḥ kṛṣati ।॥ 28 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: tā, mē̠vaiva, tā-ntā, mē̠va, ē̠vainā̍, nēnā, nē̠vai, vainān̍, ē̠nā̠, nan.

• verse 29

  1) कृ॒ष॒ति॒ त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॑-ङ्कृषति कृषति त्रि॒वृत᳚म् ।2) त्रि॒वृत॑ मे॒वैव त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॑ मे॒व ।2) त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि - वृत᳚म् ।3) ए॒व य॑ज्ञमु॒खे य॑ज्ञमु॒ख ए॒वैव य॑ज्ञमु॒खे ।4) य॒ज्ञ॒मु॒खे वि वि य॑ज्ञमु॒खे य॑ज्ञमु॒खे वि ।4) य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ - मु॒खे ।5) वि या॑तयति यातयति॒ वि वि या॑तयति ।6) या॒त॒य॒ त्योष॑धी॒ रोष॑धी-र्यातयति यातय॒ त्योष॑धीः ।7) ओष॑धी-र्वपति वप॒ त्योष॑धी॒ रोष॑धी-र्वपति ।8) व॒प॒ति॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा वपति वपति॒ ब्रह्म॑णा ।9) ब्रह्म॒णा ऽन्न॒ मन्न॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒णा ऽन्न᳚म् ।10) अन्न॒ मवा वान्न॒ मन्न॒ मव॑ ।11) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।12) रु॒न्धे॒ ऽर्के᳚ ऽर्के रु॑न्धे रुन्धे॒ ऽर्के ।13) अ॒र्के᳚(1॒) ऽर्को᳚(1॒) ऽर्को᳚(1॒) ऽर्के᳚(1॒) ऽर्के᳚ ऽर्कः ।14) अ॒र्क श्ची॑यते चीयते॒ ऽर्को᳚ ऽर्क श्ची॑यते ।15) ची॒य॒ते॒ च॒तु॒र्द॒शभि॑ श्चतुर्द॒शभि॑ श्चीयते चीयते चतुर्द॒शभिः॑ ।16) च॒तु॒र्द॒शभि॑-र्वपति वपति चतुर्द॒शभि॑ श्चतुर्द॒शभि॑-र्वपति ।16) च॒तु॒र्द॒शभि॒रिति॑ चतुर्द॒श - भिः॒ ।17) व॒प॒ति॒ स॒प्त स॒प्त व॑पति वपति स॒प्त ।18) स॒प्त ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या-स्स॒प्त स॒प्त ग्रा॒म्याः ।19) ग्रा॒म्या ओष॑धय॒ ओष॑धयो ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या ओष॑धयः ।20) ओष॑धय-स्स॒प्त स॒प्तौष॑धय॒ ओष॑धय-स्स॒प्त ।21) स॒प्तार॒ण्या आ॑र॒ण्या-स्स॒प्त स॒प्तार॒ण्याः ।22) आ॒र॒ण्या उ॒भयी॑षा मु॒भयी॑षा मार॒ण्या आ॑र॒ण्या उ॒भयी॑षाम् ।23) उ॒भयी॑षा॒ मव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भयी॑षा मु॒भयी॑षा॒ मव॑रुद्ध्यै ।24) अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य ।24) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।25) अन्न॑स्यान्नस्य वपति वप॒ त्यन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्नस्य वपति ।25) अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य - अ॒न्न॒स्य॒ ।26) व॒प॒ त्यन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्नस्य वपति वप॒ त्यन्न॑स्यान्नस्य ।27) अन्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्न॒स्या न्न॑स्यान्न॒स्या व॑रुद्ध्यै ।27) अन्न॑स्यान्न॒स्येत्यन्न॑स्य - अ॒न्न॒स्य॒ ।28) अव॑रुद्ध्यै कृ॒ष्टे कृ॒ष्टे ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै कृ॒ष्टे ।28) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।29) कृ॒ष्टे व॑पति वपति कृ॒ष्टे कृ॒ष्टे व॑पति ।30) व॒प॒ति॒ कृ॒ष्टे कृ॒ष्टे व॑पति वपति कृ॒ष्टे ।31) कृ॒ष्टे हि हि कृ॒ष्टे कृ॒ष्टे हि ।32) ह्योष॑धय॒ ओष॑धयो॒ हि ह्योष॑धयः ।33) ओष॑धयः प्रति॒तिष्ठ॑न्ति प्रति॒तिष्ठ॒-न्त्योष॑धय॒ ओष॑धयः प्रति॒तिष्ठ॑न्ति ।34) प्र॒ति॒तिष्ठ॑-न्त्यनुसी॒त म॑नुसी॒त-म्प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्ति प्रति॒तिष्ठ॑-न्त्यनुसी॒तम् ।34) प्र॒ति॒तिष्ठ॒न्तीति॑ प्रति - तिष्ठ॑न्ति ।35) अ॒नु॒सी॒तं-वँ॑पति वप त्यनुसी॒त म॑नुसी॒तं-वँ॑पति ।35) अ॒नु॒सी॒तमित्य॑नु - सी॒तम् ।36) व॒प॒ति॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै वपति वपति॒ प्रजा᳚त्यै ।37) प्रजा᳚त्यै द्वाद॒शसु॑ द्वाद॒शसु॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै द्वाद॒शसु॑ ।37) प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र - जा॒त्यै॒ ।38) द्वा॒द॒शसु॒ सीता॑सु॒ सीता॑सु द्वाद॒शसु॑ द्वाद॒शसु॒ सीता॑सु ।38) द्वा॒द॒शस्विति॑ द्वाद॒श - सु॒ ।39) सीता॑सु वपति वपति॒ सीता॑सु॒ सीता॑सु वपति ।40) व॒प॒ति॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श वपति वपति॒ द्वाद॑श ।41) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।42) मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒रः ।43) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रेण॑ सं​वँथ्स॒रेण॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रेण॑ ।43) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।44) सं॒​वँ॒थ्स॒रे णै॒वैव सं॑​वँथ्स॒रेण॑ सं​वँथ्स॒रे णै॒व ।44) सं॒​वँ॒थ्स॒रेणेति॑ सं - व॒थ्स॒रेण॑ ।45) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वैवास्मै᳚ ।46) अ॒स्मा॒ अन्न॒ मन्न॑ मस्मा अस्मा॒ अन्न᳚म् ।47) अन्न॑-म्पचति पच॒ त्यन्न॒ मन्न॑-म्पचति ।48) प॒च॒ति॒ य-द्य-त्प॑चति पचति॒ यत् ।49) यद॑ग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि-द्य-द्यद॑ग्नि॒चित् ।50) अ॒ग्नि॒चि दन॑वरुद्ध॒स्या न॑वरुद्धस्या ग्नि॒चि द॑ग्नि॒चि दन॑वरुद्धस्य ।50) अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् ।॥ 29 ॥ (50/64)

  ---

  1) kṛ̠ṣa̠ti̠ tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̍-ṅkṛṣati kṛṣati tri̠vṛta̎m ।2) tri̠vṛta̍ mē̠vaiva tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̍ mē̠va ।2) tri̠vṛta̠miti̍ tri - vṛta̎m ।3) ē̠va ya̍jñamu̠khē ya̍jñamu̠kha ē̠vaiva ya̍jñamu̠khē ।4) ya̠jña̠mu̠khē vi vi ya̍jñamu̠khē ya̍jñamu̠khē vi ।4) ya̠jña̠mu̠kha iti̍ yajña - mu̠khē ।5) vi yā̍tayati yātayati̠ vi vi yā̍tayati ।6) yā̠ta̠ya̠ tyōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī-ryātayati yātaya̠ tyōṣa̍dhīḥ ।7) ōṣa̍dhī-rvapati vapa̠ tyōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī-rvapati ।8) va̠pa̠ti̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā vapati vapati̠ brahma̍ṇā ।9) brahma̠ṇā 'nna̠ manna̠-mbrahma̍ṇā̠ brahma̠ṇā 'nna̎m ।10) anna̠ mavā vānna̠ manna̠ mava̍ ।11) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।12) ru̠ndhē̠ 'rkē̎ 'rkē ru̍ndhē rundhē̠ 'rkē ।13) a̠rkē̎(1̠) 'rkō̎(1̠) 'rkō̎(1̠) 'rkē̎(1̠) 'rkē̎ 'rkaḥ ।14) a̠rka śchī̍yatē chīyatē̠ 'rkō̎ 'rka śchī̍yatē ।15) chī̠ya̠tē̠ cha̠tu̠rda̠śabhi̍ śchaturda̠śabhi̍ śchīyatē chīyatē chaturda̠śabhi̍ḥ ।16) cha̠tu̠rda̠śabhi̍-rvapati vapati chaturda̠śabhi̍ śchaturda̠śabhi̍-rvapati ।16) cha̠tu̠rda̠śabhi̠riti̍ chaturda̠śa - bhi̠ḥ ।17) va̠pa̠ti̠ sa̠pta sa̠pta va̍pati vapati sa̠pta ।18) sa̠pta grā̠myā grā̠myā-ssa̠pta sa̠pta grā̠myāḥ ।19) grā̠myā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō grā̠myā grā̠myā ōṣa̍dhayaḥ ।20) ōṣa̍dhaya-ssa̠pta sa̠ptauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssa̠pta ।21) sa̠ptāra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā-ssa̠pta sa̠ptāra̠ṇyāḥ ।22) ā̠ra̠ṇyā u̠bhayī̍ṣā mu̠bhayī̍ṣā māra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā u̠bhayī̍ṣām ।23) u̠bhayī̍ṣā̠ mava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhayī̍ṣā mu̠bhayī̍ṣā̠ mava̍ruddhyai ।24) ava̍ruddhyā̠ anna̍syānna̠syā nna̍syānna̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ anna̍syānnasya ।24) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।25) anna̍syānnasya vapati vapa̠ tyanna̍syānna̠syā nna̍syānnasya vapati ।25) anna̍syānna̠syētyanna̍sya - a̠nna̠sya̠ ।26) va̠pa̠ tyanna̍syānna̠syā nna̍syānnasya vapati vapa̠ tyanna̍syānnasya ।27) anna̍syānna̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ anna̍syānna̠syā nna̍syānna̠syā va̍ruddhyai ।27) anna̍syānna̠syētyanna̍sya - a̠nna̠sya̠ ।28) ava̍ruddhyai kṛ̠ṣṭē kṛ̠ṣṭē 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai kṛ̠ṣṭē ।28) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।29) kṛ̠ṣṭē va̍pati vapati kṛ̠ṣṭē kṛ̠ṣṭē va̍pati ।30) va̠pa̠ti̠ kṛ̠ṣṭē kṛ̠ṣṭē va̍pati vapati kṛ̠ṣṭē ।31) kṛ̠ṣṭē hi hi kṛ̠ṣṭē kṛ̠ṣṭē hi ।32) hyōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ hi hyōṣa̍dhayaḥ ।33) ōṣa̍dhayaḥ prati̠tiṣṭha̍nti prati̠tiṣṭha̠-ntyōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayaḥ prati̠tiṣṭha̍nti ।34) pra̠ti̠tiṣṭha̍-ntyanusī̠ta ma̍nusī̠ta-mpra̍ti̠tiṣṭha̍nti prati̠tiṣṭha̍-ntyanusī̠tam ।34) pra̠ti̠tiṣṭha̠ntīti̍ prati - tiṣṭha̍nti ।35) a̠nu̠sī̠taṃ va̍pati vapa tyanusī̠ta ma̍nusī̠taṃ va̍pati ।35) a̠nu̠sī̠tamitya̍nu - sī̠tam ।36) va̠pa̠ti̠ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai vapati vapati̠ prajā̎tyai ।37) prajā̎tyai dvāda̠śasu̍ dvāda̠śasu̠ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai dvāda̠śasu̍ ।37) prajā̎tyā̠ iti̠ pra - jā̠tyai̠ ।38) dvā̠da̠śasu̠ sītā̍su̠ sītā̍su dvāda̠śasu̍ dvāda̠śasu̠ sītā̍su ।38) dvā̠da̠śasviti̍ dvāda̠śa - su̠ ।39) sītā̍su vapati vapati̠ sītā̍su̠ sītā̍su vapati ।40) va̠pa̠ti̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa vapati vapati̠ dvāda̍śa ।41) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।42) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ ।43) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।44) sa̠ṃva̠thsa̠rē ṇai̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ saṃvathsa̠rē ṇai̠va ।44) sa̠ṃva̠thsa̠rēṇēti̍ saṃ - va̠thsa̠rēṇa̍ ।45) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vaivāsmai̎ ।46) a̠smā̠ anna̠ manna̍ masmā asmā̠ anna̎m ।47) anna̍-mpachati pacha̠ tyanna̠ manna̍-mpachati ।48) pa̠cha̠ti̠ ya-dya-tpa̍chati pachati̠ yat ।49) yada̍gni̠chi da̍gni̠chi-dya-dyada̍gni̠chit ।50) a̠gni̠chi dana̍varuddha̠syā na̍varuddhasyā gni̠chi da̍gni̠chi dana̍varuddhasya ।50) a̠gni̠chiditya̍gni - chit ।॥ 29 ॥ (50/64)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: kṛ̠ṣa̠ti̠, tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̍-ṅkṛṣati, kṛṣati, tri̠vṛta̎m, tri̠vṛta̍, mē̠vaiva, tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̍, mē̠va, tri̠vṛta̠m̍, tri.

• verse 30

  1) अन॑वरुद्धस्या श्ञी॒या द॑श्ञी॒या दन॑वरुद्ध॒स्या न॑वरुद्धस्या श्ञी॒यात् ।1) अन॑वरुद्ध॒स्येत्यन॑व - रु॒द्ध॒स्य॒ ।2) अ॒श्ञी॒या दव॑रुद्धे॒ना व॑रुद्धेना श्ञी॒या द॑श्ञी॒या दव॑रुद्धेन ।3) अव॑रुद्धेन॒ वि व्यव॑रुद्धे॒ना व॑रुद्धेन॒ वि ।3) अव॑रुद्धे॒नेत्यव॑ - रु॒द्धे॒न॒ ।4) व्यृ॑द्ध्येत र्​द्ध्येत॒ वि व्यृ॑द्ध्येत ।5) ऋ॒द्ध्ये॒त॒ ये य ऋ॑द्ध्येत र्​द्ध्येत॒ ये ।6) ये वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑नां॒-येँ ये वन॒स्पती॑नाम् ।7) वन॒स्पती॑ना-म्फल॒ग्रह॑यः फल॒ग्रह॑यो॒ वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना-म्फल॒ग्रह॑यः ।8) फ॒ल॒ग्रह॑य॒ स्ताग्​ स्ता-न्फ॑ल॒ग्रह॑यः फल॒ग्रह॑य॒ स्तान् ।8) फ॒ल॒ग्रह॑य॒ इति॑ फल - ग्रह॑यः ।9) ता नि॒द्ध्म इ॒द्ध्मे ताग्​ स्ता नि॒द्ध्मे ।10) इ॒द्ध्मे ऽप्यपी॒ द्ध्म इ॒द्ध्मे ऽपि॑ ।11) अपि॒ प्र प्राप्यपि॒ प्र ।12) प्रोक्षे॑ दुक्षे॒-त्प्र प्रोक्षे᳚त् ।13) उ॒क्षे॒ दन॑वरुद्ध॒स्या न॑वरुद्ध स्योक्षे दुक्षे॒ दन॑वरुद्धस्य ।14) अन॑वरुद्ध॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अन॑वरुद्ध॒स्या न॑वरुद्ध॒स्या व॑रुद्ध्यै ।14) अन॑वरुद्ध॒स्येत्यन॑व - रु॒द्ध॒स्य॒ ।15) अव॑रुद्ध्यै दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो ऽव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै दि॒ग्भ्यः ।15) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।16) दि॒ग्भ्यो लो॒ष्टान् ँलो॒ष्टा-न्दि॒ग्भ्यो दि॒ग्भ्यो लो॒ष्टान् ।16) दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः ।17) लो॒ष्टा-न्थ्सग्ं सम् ँलो॒ष्टान् ँलो॒ष्टा-न्थ्सम् ।18) स म॑स्य त्यस्यति॒ सग्ं स म॑स्यति ।19) अ॒स्य॒ति॒ दि॒शा-न्दि॒शा म॑स्य त्यस्यति दि॒शाम् ।20) दि॒शा मे॒वैव दि॒शा-न्दि॒शा मे॒व ।21) ए॒व वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मे॒वैव वी॒र्य᳚म् ।22) वी॒र्य॑ मव॒रुद्ध्या॑ व॒रुद्ध्य॑ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मव॒रुद्ध्य॑ ।23) अ॒व॒रुद्ध्य॑ दि॒शा-न्दि॒शा म॑व॒रुद्ध्या॑ व॒रुद्ध्य॑ दि॒शाम् ।23) अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ ।24) दि॒शां-वीँ॒र्ये॑ वी॒र्ये॑ दि॒शा-न्दि॒शां-वीँ॒र्ये᳚ ।25) वी॒र्ये᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-वीँ॒र्ये॑ वी॒र्ये᳚ ऽग्निम् ।26) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।27) चि॒नु॒ते॒ यं-यँ-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ यम् ।28) य-न्द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-द्यं-यँ-न्द्वि॒ष्यात् ।29) द्वि॒ष्या-द्यत्र॒ यत्र॑ द्वि॒ष्या-द्द्वि॒ष्या-द्यत्र॑ ।30) यत्र॒ स स यत्र॒ यत्र॒ सः ।31) स स्या-थ्स्या-थ्स स स्यात् ।32) स्या-त्तस्यै॒ तस्यै॒ स्या-थ्स्या-त्तस्यै᳚ ।33) तस्यै॑ दि॒शो दि॒श स्तस्यै॒ तस्यै॑ दि॒शः ।34) दि॒शो लो॒ष्टम् ँलो॒ष्ट-न्दि॒शो दि॒शो लो॒ष्टम् ।35) लो॒ष्ट मा लो॒ष्टम् ँलो॒ष्ट मा ।36) आ ह॑रे द्धरे॒दा ह॑रेत् ।37) ह॒रे॒ दिष॒ मिषग्ं॑ हरे द्धरे॒ दिष᳚म् ।38) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।39) ऊर्ज॑ म॒ह म॒ह मूर्ज॒ मूर्ज॑ म॒हम् ।40) अ॒ह मि॒त इ॒तो॑ ऽह म॒ह मि॒तः ।41) इ॒त एत इ॒त आ ।42) आ द॑दे दद॒ आ द॑दे ।43) द॒द॒ इतीति॑ ददे दद॒ इति॑ ।44) इतीष॒ मिष॒ मितीतीष᳚म् ।45) इष॑ मे॒वै वेष॒ मिष॑ मे॒व ।46) ए॒वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒वैवोर्ज᳚म् ।47) ऊर्ज॒-न्तस्यै॒ तस्या॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॒-न्तस्यै᳚ ।48) तस्यै॑ दि॒शो दि॒श स्तस्यै॒ तस्यै॑ दि॒शः ।49) दि॒शो ऽवाव॑ दि॒शो दि॒शो ऽव॑ ।50) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।51) रु॒न्धे॒ क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑को रुन्धे रुन्धे॒ क्षोधु॑कः ।52) क्षोधु॑को भवति भवति॒ क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑को भवति ।53) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।54) य स्तस्या॒-न्तस्यां॒-योँ य स्तस्या᳚म् ।55) तस्या᳚-न्दि॒शि दि॒शि तस्या॒-न्तस्या᳚-न्दि॒शि ।56) दि॒शि भव॑ति॒ भव॑ति दि॒शि दि॒शि भव॑ति ।57) भव॑ त्युत्तरवे॒दि मु॑त्तरवे॒दि-म्भव॑ति॒ भव॑ त्युत्तरवे॒दिम् ।58) उ॒त्त॒र॒वे॒दि मुपोपो᳚त्तरवे॒दि मु॑त्तरवे॒दि मुप॑ ।58) उ॒त्त॒र॒वे॒दिमित्यु॑त्तर - वे॒दिम् ।59) उप॑ वपति वप॒ त्युपोप॑ वपति ।60) व॒प॒ त्यु॒त्त॒र॒वे॒द्या मु॑त्तरवे॒द्यां-वँ॑पति वप त्युत्तरवे॒द्याम् ।61) उ॒त्त॒र॒वे॒द्याग्ं हि ह्यु॑त्तरवे॒द्या मु॑त्तरवे॒द्याग्ं हि ।61) उ॒त्त॒र॒वे॒द्यामित्यु॑त्तर - वे॒द्याम् ।62) ह्य॑ग्नि र॒ग्निर्-हि ह्य॑ग्निः ।63) अ॒ग्नि श्ची॒यते॑ ची॒यते॒ ऽग्नि र॒ग्नि श्ची॒यते᳚ ।64) ची॒यते ऽथो॒ अथो॑ ची॒यते॑ ची॒यते ऽथो᳚ ।65) अथो॑ प॒शवः॑ प॒शवो ऽथो॒ अथो॑ प॒शवः॑ ।65) अथो॒ इत्यथो᳚ ।66) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।67) वा उ॑त्तरवे॒दि रु॑त्तरवे॒दि-र्वै वा उ॑त्तरवे॒दिः ।68) उ॒त्त॒र॒वे॒दिः प॒शू-न्प॒शू नु॑त्तरवे॒दि रु॑त्तरवे॒दिः प॒शून् ।68) उ॒त्त॒र॒वे॒दिरित्यु॑त्तर - वे॒दिः ।69) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।70) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।71) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।72) रु॒न्धे ऽथो॒ अथो॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽथो᳚ ।73) अथो॑ यज्ञप॒रुषो॑ यज्ञप॒रुषो ऽथो॒ अथो॑ यज्ञप॒रुषः॑ ।73) अथो॒ इत्यथो᳚ ।74) य॒ज्ञ॒प॒रुषो ऽन॑न्तरित्या॒ अन॑न्तरित्यै यज्ञप॒रुषो॑ यज्ञप॒रुषो ऽन॑न्तरित्यै ।74) य॒ज्ञ॒प॒रुष॒ इति॑ यज्ञ - प॒रुषः॑ ।75) अन॑न्तरित्या॒ इत्यन॑न्तः - इ॒त्यै॒ ।॥ 30 ॥ (75/88)॥ अ. 5 ॥

  ---

  1) ana̍varuddhasyā śñī̠yā da̍śñī̠yā dana̍varuddha̠syā na̍varuddhasyā śñī̠yāt ।1) ana̍varuddha̠syētyana̍va - ru̠ddha̠sya̠ ।2) a̠śñī̠yā dava̍ruddhē̠nā va̍ruddhēnā śñī̠yā da̍śñī̠yā dava̍ruddhēna ।3) ava̍ruddhēna̠ vi vyava̍ruddhē̠nā va̍ruddhēna̠ vi ।3) ava̍ruddhē̠nētyava̍ - ru̠ddhē̠na̠ ।4) vyṛ̍ddhyēta r​ddhyēta̠ vi vyṛ̍ddhyēta ।5) ṛ̠ddhyē̠ta̠ yē ya ṛ̍ddhyēta r​ddhyēta̠ yē ।6) yē vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠ṃ yē yē vana̠spatī̍nām ।7) vana̠spatī̍nā-mphala̠graha̍yaḥ phala̠graha̍yō̠ vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā-mphala̠graha̍yaḥ ।8) pha̠la̠graha̍ya̠ stāg​ stā-npha̍la̠graha̍yaḥ phala̠graha̍ya̠ stān ।8) pha̠la̠graha̍ya̠ iti̍ phala - graha̍yaḥ ।9) tā ni̠ddhma i̠ddhmē tāg​ stā ni̠ddhmē ।10) i̠ddhmē 'pyapī̠ ddhma i̠ddhmē 'pi̍ ।11) api̠ pra prāpyapi̠ pra ।12) prōkṣē̍ dukṣē̠-tpra prōkṣē̎t ।13) u̠kṣē̠ dana̍varuddha̠syā na̍varuddha syōkṣē dukṣē̠ dana̍varuddhasya ।14) ana̍varuddha̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ ana̍varuddha̠syā na̍varuddha̠syā va̍ruddhyai ।14) ana̍varuddha̠syētyana̍va - ru̠ddha̠sya̠ ।15) ava̍ruddhyai di̠gbhyō di̠gbhyō 'va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai di̠gbhyaḥ ।15) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।16) di̠gbhyō lō̠ṣṭān ँlō̠ṣṭā-ndi̠gbhyō di̠gbhyō lō̠ṣṭān ।16) di̠gbhya iti̍ dik - bhyaḥ ।17) lō̠ṣṭā-nthsagṃ sam ँlō̠ṣṭān ँlō̠ṣṭā-nthsam ।18) sa ma̍sya tyasyati̠ sagṃ sa ma̍syati ।19) a̠sya̠ti̠ di̠śā-ndi̠śā ma̍sya tyasyati di̠śām ।20) di̠śā mē̠vaiva di̠śā-ndi̠śā mē̠va ।21) ē̠va vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mē̠vaiva vī̠rya̎m ।22) vī̠rya̍ mava̠ruddhyā̍ va̠ruddhya̍ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mava̠ruddhya̍ ।23) a̠va̠ruddhya̍ di̠śā-ndi̠śā ma̍va̠ruddhyā̍ va̠ruddhya̍ di̠śām ।23) a̠va̠ruddhyētya̍va - ruddhya̍ ।24) di̠śāṃ vī̠ryē̍ vī̠ryē̍ di̠śā-ndi̠śāṃ vī̠ryē̎ ।25) vī̠ryē̎ 'gni ma̠gniṃ vī̠ryē̍ vī̠ryē̎ 'gnim ।26) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।27) chi̠nu̠tē̠ yaṃ ya-ñchi̍nutē chinutē̠ yam ।28) ya-ndvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-dyaṃ ya-ndvi̠ṣyāt ।29) dvi̠ṣyā-dyatra̠ yatra̍ dvi̠ṣyā-ddvi̠ṣyā-dyatra̍ ।30) yatra̠ sa sa yatra̠ yatra̠ saḥ ।31) sa syā-thsyā-thsa sa syāt ।32) syā-ttasyai̠ tasyai̠ syā-thsyā-ttasyai̎ ।33) tasyai̍ di̠śō di̠śa stasyai̠ tasyai̍ di̠śaḥ ।34) di̠śō lō̠ṣṭam ँlō̠ṣṭa-ndi̠śō di̠śō lō̠ṣṭam ।35) lō̠ṣṭa mā lō̠ṣṭam ँlō̠ṣṭa mā ।36) ā ha̍rē ddharē̠dā ha̍rēt ।37) ha̠rē̠ diṣa̠ miṣagṃ̍ harē ddharē̠ diṣa̎m ।38) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।39) ūrja̍ ma̠ha ma̠ha mūrja̠ mūrja̍ ma̠ham ।40) a̠ha mi̠ta i̠tō̍ 'ha ma̠ha mi̠taḥ ।41) i̠ta ēta i̠ta ā ।42) ā da̍dē dada̠ ā da̍dē ।43) da̠da̠ itīti̍ dadē dada̠ iti̍ ।44) itīṣa̠ miṣa̠ mitītīṣa̎m ।45) iṣa̍ mē̠vai vēṣa̠ miṣa̍ mē̠va ।46) ē̠vōrja̠ mūrja̍ mē̠vaivōrja̎m ।47) ūrja̠-ntasyai̠ tasyā̠ ūrja̠ mūrja̠-ntasyai̎ ।48) tasyai̍ di̠śō di̠śa stasyai̠ tasyai̍ di̠śaḥ ।49) di̠śō 'vāva̍ di̠śō di̠śō 'va̍ ।50) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।51) ru̠ndhē̠ kṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍kō rundhē rundhē̠ kṣōdhu̍kaḥ ।52) kṣōdhu̍kō bhavati bhavati̠ kṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍kō bhavati ।53) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।54) ya stasyā̠-ntasyā̠ṃ yō ya stasyā̎m ।55) tasyā̎-ndi̠śi di̠śi tasyā̠-ntasyā̎-ndi̠śi ।56) di̠śi bhava̍ti̠ bhava̍ti di̠śi di̠śi bhava̍ti ।57) bhava̍ tyuttaravē̠di mu̍ttaravē̠di-mbhava̍ti̠ bhava̍ tyuttaravē̠dim ।58) u̠tta̠ra̠vē̠di mupōpō̎ttaravē̠di mu̍ttaravē̠di mupa̍ ।58) u̠tta̠ra̠vē̠dimityu̍ttara - vē̠dim ।59) upa̍ vapati vapa̠ tyupōpa̍ vapati ।60) va̠pa̠ tyu̠tta̠ra̠vē̠dyā mu̍ttaravē̠dyāṃ va̍pati vapa tyuttaravē̠dyām ।61) u̠tta̠ra̠vē̠dyāgṃ hi hyu̍ttaravē̠dyā mu̍ttaravē̠dyāgṃ hi ।61) u̠tta̠ra̠vē̠dyāmityu̍ttara - vē̠dyām ।62) hya̍gni ra̠gnir-hi hya̍gniḥ ।63) a̠gni śchī̠yatē̍ chī̠yatē̠ 'gni ra̠gni śchī̠yatē̎ ।64) chī̠yatē 'thō̠ athō̍ chī̠yatē̍ chī̠yatē 'thō̎ ।65) athō̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'thō̠ athō̍ pa̠śava̍ḥ ।65) athō̠ ityathō̎ ।66) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।67) vā u̍ttaravē̠di ru̍ttaravē̠di-rvai vā u̍ttaravē̠diḥ ।68) u̠tta̠ra̠vē̠diḥ pa̠śū-npa̠śū nu̍ttaravē̠di ru̍ttaravē̠diḥ pa̠śūn ।68) u̠tta̠ra̠vē̠dirityu̍ttara - vē̠diḥ ।69) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।70) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।71) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।72) ru̠ndhē 'thō̠ athō̍ rundhē ru̠ndhē 'thō̎ ।73) athō̍ yajñapa̠ruṣō̍ yajñapa̠ruṣō 'thō̠ athō̍ yajñapa̠ruṣa̍ḥ ।73) athō̠ ityathō̎ ।74) ya̠jña̠pa̠ruṣō 'na̍ntarityā̠ ana̍ntarityai yajñapa̠ruṣō̍ yajñapa̠ruṣō 'na̍ntarityai ।74) ya̠jña̠pa̠ruṣa̠ iti̍ yajña - pa̠ruṣa̍ḥ ।75) ana̍ntarityā̠ ityana̍ntaḥ - i̠tyai̠ ।॥ 30 ॥ (75/88)॥ a. 5 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ana̍varuddhasyā, śñī̠yā, da̍śñī̠yā, dana̍varuddha̠syā, na̍varuddhasyā, śñī̠yāt, ana̍varuddha̠syētyana̍va, ru̠ddha̠sya̠, a̠śñī̠yā, dava̍ruddhē̠nā.

• verse 31

  1) अग्ने॒ तव॒ तवाग्ने ऽग्ने॒ तव॑ ।2) तव॒ श्रव॒-श्श्रव॒ स्तव॒ तव॒ श्रवः॑ ।3) श्रवो॒ वयो॒ वय॒-श्श्रव॒-श्श्रवो॒ वयः॑ ।4) वय॒ इतीति॒ वयो॒ वय॒ इति॑ ।5) इति॒ सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒ इतीति॒ सिक॑ताः ।6) सिक॑ता॒ नि नि सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒ नि ।7) नि व॑पति वपति॒ नि नि व॑पति ।8) व॒प॒ त्ये॒त दे॒त-द्व॑पति वप त्ये॒तत् ।9) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।10) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।11) अ॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्या॒ ग्ने र॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ ।12) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सू॒क्तग्ं सू॒क्तं-वैँ᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ सू॒क्तम् ।13) सू॒क्तग्ं सू॒क्तेन॑ सू॒क्तेन॑ सू॒क्तग्ं सू॒क्तग्ं सू॒क्तेन॑ ।13) सू॒क्तमिति॑ सु - उ॒क्तम् ।14) सू॒क्तेनै॒ वैव सू॒क्तेन॑ सू॒क्तेनै॒व ।14) सू॒क्तेनेति॑ सु - उ॒क्तेन॑ ।15) ए॒व वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒वैव वै᳚श्वान॒रम् ।16) वै॒श्वा॒न॒र मवाव॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मव॑ ।17) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।18) रु॒न्धे॒ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भी रु॑न्धे रुन्धे ष॒ड्भिः ।19) ष॒ड्भि-र्नि नि ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भि-र्नि ।19) ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः ।20) नि व॑पति वपति॒ नि नि व॑पति ।21) व॒प॒ति॒ ष-ट्थ्ष-ड्व॑पति वपति॒ षट् ।22) ष-ड्वै वै ष-ट्थ्ष-ड्वै ।23) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।24) ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र ऋ॒तव॑ ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒रः ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रः ।25) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।26) सं॒​वँ॒थ्स॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚ ऽग्निः ।26) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।27) अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रः ।28) वै॒श्वा॒न॒र-स्सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा-द्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षात् ।29) सा॒क्षा दे॒वैव सा॒क्षा-थ्सा॒क्षा दे॒व ।29) सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् ।30) ए॒व वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒वैव वै᳚श्वान॒रम् ।31) वै॒श्वा॒न॒र मवाव॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मव॑ ।32) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।33) रु॒न्धे॒ स॒मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रग्ं रु॑न्धे रुन्धे समु॒द्रम् ।34) स॒मु॒द्रं-वैँ वै स॑मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रं-वैँ ।35) वै नाम॒ नाम॒ वै वै नाम॑ ।36) नामै॒त दे॒त-न्नाम॒ नामै॒तत् ।37) ए॒तच् छन्द॒ श्छन्द॑ ए॒त दे॒तच् छन्दः॑ ।38) छन्दः॑ समु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र-ञ्छन्द॒ श्छन्दः॑ समु॒द्रम् ।39) स॒मु॒द्र मन्वनु॑ समु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र मनु॑ ।40) अनु॑ प्र॒जाः प्र॒जा अन्वनु॑ प्र॒जाः ।41) प्र॒जाः प्र प्र प्र॒जाः प्र॒जाः प्र ।41) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।42) प्र जा॑यन्ते जायन्ते॒ प्र प्र जा॑यन्ते ।43) जा॒य॒न्ते॒ य-द्यज् जा॑यन्ते जायन्ते॒ यत् ।44) यदे॒ते नै॒तेन॒ य-द्यदे॒तेन॑ ।45) ए॒तेन॒ सिक॑ता॒-स्सिक॑ता ए॒तेन् ऐ॒तेन॒ सिक॑ताः ।46) सिक॑ता नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति॒ सिक॑ता॒-स्सिक॑ता नि॒वप॑ति ।47) नि॒वप॑ति प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-न्नि॒वप॑ति नि॒वप॑ति प्र॒जाना᳚म् ।47) नि॒वप॒तीति॑ नि - वप॑ति ।48) प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑नाय प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जन॑नाय ।48) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।49) प्र॒जन॑ना॒येन्द्र॒ इन्द्रः॑ प्र॒जन॑नाय प्र॒जन॑ना॒येन्द्रः॑ ।49) प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जन॑नाय ।50) इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑ वृ॒त्रायेन्द्र॒ इन्द्रो॑ वृ॒त्राय॑ ।॥ 31 ॥ (50/60)

  ---

  1) agnē̠ tava̠ tavāgnē 'gnē̠ tava̍ ।2) tava̠ śrava̠-śśrava̠ stava̠ tava̠ śrava̍ḥ ।3) śravō̠ vayō̠ vaya̠-śśrava̠-śśravō̠ vaya̍ḥ ।4) vaya̠ itīti̠ vayō̠ vaya̠ iti̍ ।5) iti̠ sika̍tā̠-ssika̍tā̠ itīti̠ sika̍tāḥ ।6) sika̍tā̠ ni ni sika̍tā̠-ssika̍tā̠ ni ।7) ni va̍pati vapati̠ ni ni va̍pati ।8) va̠pa̠ tyē̠ta dē̠ta-dva̍pati vapa tyē̠tat ।9) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।10) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।11) a̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasyā̠ gnē ra̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ ।12) vai̠śvā̠na̠rasya̍ sū̠ktagṃ sū̠ktaṃ vai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ sū̠ktam ।13) sū̠ktagṃ sū̠ktēna̍ sū̠ktēna̍ sū̠ktagṃ sū̠ktagṃ sū̠ktēna̍ ।13) sū̠ktamiti̍ su - u̠ktam ।14) sū̠ktēnai̠ vaiva sū̠ktēna̍ sū̠ktēnai̠va ।14) sū̠ktēnēti̍ su - u̠ktēna̍ ।15) ē̠va vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠vaiva vai̎śvāna̠ram ।16) vai̠śvā̠na̠ra mavāva̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mava̍ ।17) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।18) ru̠ndhē̠ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhī ru̍ndhē rundhē ṣa̠ḍbhiḥ ।19) ṣa̠ḍbhi-rni ni ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhi-rni ।19) ṣa̠ḍbhiriti̍ ṣaṭ - bhiḥ ।20) ni va̍pati vapati̠ ni ni va̍pati ।21) va̠pa̠ti̠ ṣa-ṭthṣa-ḍva̍pati vapati̠ ṣaṭ ।22) ṣa-ḍvai vai ṣa-ṭthṣa-ḍvai ।23) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।24) ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠raḥ ।25) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠raḥ ।25) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।26) sa̠ṃva̠thsa̠rō̎ 'gni ra̠gni-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎ 'gniḥ ।26) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।27) a̠gni-rvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō̎ 'gni ra̠gni-rvai̎śvāna̠raḥ ।28) vai̠śvā̠na̠ra-ssā̠kṣā-thsā̠kṣā-dvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠ra-ssā̠kṣāt ।29) sā̠kṣā dē̠vaiva sā̠kṣā-thsā̠kṣā dē̠va ।29) sā̠kṣāditi̍ sa - a̠kṣāt ।30) ē̠va vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠vaiva vai̎śvāna̠ram ।31) vai̠śvā̠na̠ra mavāva̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mava̍ ।32) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।33) ru̠ndhē̠ sa̠mu̠dragṃ sa̍mu̠dragṃ ru̍ndhē rundhē samu̠dram ।34) sa̠mu̠draṃ vai vai sa̍mu̠dragṃ sa̍mu̠draṃ vai ।35) vai nāma̠ nāma̠ vai vai nāma̍ ।36) nāmai̠ta dē̠ta-nnāma̠ nāmai̠tat ।37) ē̠tach Chanda̠ śChanda̍ ē̠ta dē̠tach Chanda̍ḥ ।38) Chanda̍-ssamu̠dragṃ sa̍mu̠dra-ñChanda̠ śChanda̍-ssamu̠dram ।39) sa̠mu̠dra manvanu̍ samu̠dragṃ sa̍mu̠dra manu̍ ।40) anu̍ pra̠jāḥ pra̠jā anvanu̍ pra̠jāḥ ।41) pra̠jāḥ pra pra pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra ।41) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।42) pra jā̍yantē jāyantē̠ pra pra jā̍yantē ।43) jā̠ya̠ntē̠ ya-dyaj jā̍yantē jāyantē̠ yat ।44) yadē̠tē nai̠tēna̠ ya-dyadē̠tēna̍ ।45) ē̠tēna̠ sika̍tā̠-ssika̍tā ē̠tēn ai̠tēna̠ sika̍tāḥ ।46) sika̍tā ni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti̠ sika̍tā̠-ssika̍tā ni̠vapa̍ti ।47) ni̠vapa̍ti pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-nni̠vapa̍ti ni̠vapa̍ti pra̠jānā̎m ।47) ni̠vapa̠tīti̍ ni - vapa̍ti ।48) pra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya pra̠jana̍nāya pra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpra̠jana̍nāya ।48) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।49) pra̠jana̍nā̠yēndra̠ indra̍ḥ pra̠jana̍nāya pra̠jana̍nā̠yēndra̍ḥ ।49) pra̠jana̍nā̠yēti̍ pra - jana̍nāya ।50) indrō̍ vṛ̠trāya̍ vṛ̠trāyēndra̠ indrō̍ vṛ̠trāya̍ ।॥ 31 ॥ (50/60)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: agnē̠, tava̠, tavāgnē, gnē̠, tava̍, tava̠, śrava̠-śśrava̠, stava̠, tava̠, śrava̍ḥ.

• verse 32

  1) वृ॒त्राय॒ वज्रं॒-वँज्रं॑-वृँ॒त्राय॑ वृ॒त्राय॒ वज्र᳚म् ।2) वज्र॒-म्प्र प्र वज्रं॒-वँज्र॒-म्प्र ।3) प्राह॑र दहर॒-त्प्र प्राह॑रत् ।4) अ॒ह॒र॒-थ्स सो॑ ऽहर दहर॒-थ्सः ।5) स त्रे॒धा त्रे॒धा स स त्रे॒धा ।6) त्रे॒धा वि वि त्रे॒धा त्रे॒धा वि ।7) व्य॑भव दभव॒-द्वि व्य॑भवत् ।8) अ॒भ॒व॒-थ्स्फ्य-स्स्फ्यो॑ ऽभव दभव॒-थ्स्फ्यः ।9) स्फ्य स्तृती॑य॒-न्तृती॑य॒ग्ग्॒ स्फ्य-स्स्फ्य स्तृती॑यम् ।10) तृती॑य॒ग्ं॒ रथो॒ रथ॒ स्तृती॑य॒-न्तृती॑य॒ग्ं॒ रथः॑ ।11) रथ॒ स्तृती॑य॒-न्तृती॑य॒ग्ं॒ रथो॒ रथ॒ स्तृती॑यम् ।12) तृती॑यं॒-यूँपो॒ यूप॒ स्तृती॑य॒-न्तृती॑यं॒-यूँपः॑ ।13) यूप॒ स्तृती॑य॒-न्तृती॑यं॒-यूँपो॒ यूप॒ स्तृती॑यम् ।14) तृती॑यं॒-येँ ये तृती॑य॒-न्तृती॑यं॒-येँ ।15) ये᳚ ऽन्तश्श॒रा अ॑न्तश्श॒रा ये ये᳚ ऽन्तश्श॒राः ।16) अ॒न्त॒श्श॒रा अशी᳚र्य॒-न्ताशी᳚र्य-न्तान्तश्श॒रा अ॑न्तश्श॒रा अशी᳚र्यन्त ।16) अ॒न्त॒श्श॒रा इत्य॑न्तः - श॒राः ।17) अशी᳚र्यन्त॒ ता स्ता अशी᳚र्य॒-न्ताशी᳚र्यन्त॒ ताः ।18) ता-श्शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒ स्ता स्ता-श्शर्क॑राः ।19) शर्क॑रा अभव-न्नभव॒-ञ्छर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा अभवन्न् ।20) अ॒भ॒व॒-न्त-त्तद॑भव-न्नभव॒-न्तत् ।21) तच्छर्क॑राणा॒ग्ं॒ शर्क॑राणा॒-न्त-त्तच्छर्क॑राणाम् ।22) शर्क॑राणाग्ं शर्कर॒त्वग्ं श॑र्कर॒त्वग्ं शर्क॑राणा॒ग्ं॒ शर्क॑राणाग्ं शर्कर॒त्वम् ।23) श॒र्क॒र॒त्वं-वँज्रो॒ वज्रः॑ शर्कर॒त्वग्ं श॑र्कर॒त्वं-वँज्रः॑ ।23) श॒र्क॒र॒त्वमिति॑ शर्कर - त्वम् ।24) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।25) वै शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒ वै वै शर्क॑राः ।26) शर्क॑राः प॒शुः प॒शु-श्शर्क॑रा॒-श्शर्क॑राः प॒शुः ।27) प॒शु र॒ग्नि र॒ग्निः प॒शुः प॒शु र॒ग्निः ।28) अ॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्यत् ।29) यच्छर्क॑राभि॒-श्शर्क॑राभि॒-र्य-द्यच्छर्क॑राभिः ।30) शर्क॑राभि र॒ग्नि म॒ग्निग्ं शर्क॑राभि॒-श्शर्क॑राभि र॒ग्निम् ।31) अ॒ग्नि-म्प॑रिमि॒नोति॑ परिमि॒नो त्य॒ग्नि म॒ग्नि-म्प॑रिमि॒नोति॑ ।32) प॒रि॒मि॒नोति॒ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑ण परिमि॒नोति॑ परिमि॒नोति॒ वज्रे॑ण ।32) प॒रि॒मि॒नोतीति॑ परि - मि॒नोति॑ ।33) वज्रे॑ णै॒वैव वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णै॒व ।34) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।35) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।36) प॒शू-न्परि॒ परि॑ प॒शू-न्प॒शू-न्परि॑ ।37) परि॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ परि॒ परि॑ गृह्णाति ।38) गृ॒ह्णा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्गृह्णाति गृह्णाति॒ तस्मा᳚त् ।39) तस्मा॒-द्वज्रे॑ण॒ वज्रे॑ण॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्वज्रे॑ण ।40) वज्रे॑ण प॒शवः॑ प॒शवो॒ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑ण प॒शवः॑ ।41) प॒शवः॒ परि॑गृहीताः॒ परि॑गृहीताः प॒शवः॑ प॒शवः॒ परि॑गृहीताः ।42) परि॑गृहीता॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्परि॑गृहीताः॒ परि॑गृहीता॒ स्तस्मा᳚त् ।42) परि॑गृहीता॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒ताः॒ ।43) तस्मा॒-थ्स्थेया॒-न्थ्स्थेया॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒-थ्स्थेयान्॑ ।44) स्थेया॒ नस्थे॑य॒सो ऽस्थे॑यस॒-स्स्थेया॒-न्थ्स्थेया॒ नस्थे॑यसः ।45) अस्थे॑यसो॒ न नास्थे॑य॒सो ऽस्थे॑यसो॒ न ।46) नोपोप॒ न नोप॑ ।47) उप॑ हरते हरत॒ उपोप॑ हरते ।48) ह॒र॒ते॒ त्रि॒स॒प्ताभि॑ स्त्रिस॒प्ताभिर्॑. हरते हरते त्रिस॒प्ताभिः॑ ।49) त्रि॒स॒प्ताभिः॑ प॒शुका॑मस्य प॒शुका॑मस्य त्रिस॒प्ताभि॑ स्त्रिस॒प्ताभिः॑ प॒शुका॑मस्य ।49) त्रि॒स॒प्ताभि॒रिति॑ त्रि - स॒प्ताभिः॑ ।50) प॒शुका॑मस्य॒ परि॒ परि॑ प॒शुका॑मस्य प॒शुका॑मस्य॒ परि॑ ।50) प॒शुका॑म॒स्येति॑ प॒शु - का॒म॒स्य॒ ।॥ 32 ॥ (50/56)

  ---

  1) vṛ̠trāya̠ vajra̠ṃ vajra̍ṃ vṛ̠trāya̍ vṛ̠trāya̠ vajra̎m ।2) vajra̠-mpra pra vajra̠ṃ vajra̠-mpra ।3) prāha̍ra dahara̠-tpra prāha̍rat ।4) a̠ha̠ra̠-thsa sō̍ 'hara dahara̠-thsaḥ ।5) sa trē̠dhā trē̠dhā sa sa trē̠dhā ।6) trē̠dhā vi vi trē̠dhā trē̠dhā vi ।7) vya̍bhava dabhava̠-dvi vya̍bhavat ।8) a̠bha̠va̠-thsphya-ssphyō̍ 'bhava dabhava̠-thsphyaḥ ।9) sphya stṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠gg̠ sphya-ssphya stṛtī̍yam ।10) tṛtī̍ya̠gṃ̠ rathō̠ ratha̠ stṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠gṃ̠ ratha̍ḥ ।11) ratha̠ stṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠gṃ̠ rathō̠ ratha̠ stṛtī̍yam ।12) tṛtī̍ya̠ṃ yūpō̠ yūpa̠ stṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠ṃ yūpa̍ḥ ।13) yūpa̠ stṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠ṃ yūpō̠ yūpa̠ stṛtī̍yam ।14) tṛtī̍ya̠ṃ yē yē tṛtī̍ya̠-ntṛtī̍ya̠ṃ yē ।15) yē̎ 'ntaśśa̠rā a̍ntaśśa̠rā yē yē̎ 'ntaśśa̠rāḥ ।16) a̠nta̠śśa̠rā aśī̎rya̠-ntāśī̎rya-ntāntaśśa̠rā a̍ntaśśa̠rā aśī̎ryanta ।16) a̠nta̠śśa̠rā itya̍ntaḥ - śa̠rāḥ ।17) aśī̎ryanta̠ tā stā aśī̎rya̠-ntāśī̎ryanta̠ tāḥ ।18) tā-śśarka̍rā̠-śśarka̍rā̠ stā stā-śśarka̍rāḥ ।19) śarka̍rā abhava-nnabhava̠-ñCharka̍rā̠-śśarka̍rā abhavann ।20) a̠bha̠va̠-nta-ttada̍bhava-nnabhava̠-ntat ।21) tachCharka̍rāṇā̠gṃ̠ śarka̍rāṇā̠-nta-ttachCharka̍rāṇām ।22) śarka̍rāṇāgṃ śarkara̠tvagṃ śa̍rkara̠tvagṃ śarka̍rāṇā̠gṃ̠ śarka̍rāṇāgṃ śarkara̠tvam ।23) śa̠rka̠ra̠tvaṃ vajrō̠ vajra̍-śśarkara̠tvagṃ śa̍rkara̠tvaṃ vajra̍ḥ ।23) śa̠rka̠ra̠tvamiti̍ śarkara - tvam ।24) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।25) vai śarka̍rā̠-śśarka̍rā̠ vai vai śarka̍rāḥ ।26) śarka̍rāḥ pa̠śuḥ pa̠śu-śśarka̍rā̠-śśarka̍rāḥ pa̠śuḥ ।27) pa̠śu ra̠gni ra̠gniḥ pa̠śuḥ pa̠śu ra̠gniḥ ।28) a̠gni-rya-dyada̠gni ra̠gni-ryat ।29) yachCharka̍rābhi̠-śśarka̍rābhi̠-rya-dyachCharka̍rābhiḥ ।30) śarka̍rābhi ra̠gni ma̠gnigṃ śarka̍rābhi̠-śśarka̍rābhi ra̠gnim ।31) a̠gni-mpa̍rimi̠nōti̍ parimi̠nō tya̠gni ma̠gni-mpa̍rimi̠nōti̍ ।32) pa̠ri̠mi̠nōti̠ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇa parimi̠nōti̍ parimi̠nōti̠ vajrē̍ṇa ।32) pa̠ri̠mi̠nōtīti̍ pari - mi̠nōti̍ ।33) vajrē̍ ṇai̠vaiva vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇai̠va ।34) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।35) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।36) pa̠śū-npari̠ pari̍ pa̠śū-npa̠śū-npari̍ ।37) pari̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ pari̠ pari̍ gṛhṇāti ।38) gṛ̠hṇā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dgṛhṇāti gṛhṇāti̠ tasmā̎t ।39) tasmā̠-dvajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇa̠ tasmā̠-ttasmā̠-dvajrē̍ṇa ।40) vajrē̍ṇa pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇa pa̠śava̍ḥ ।41) pa̠śava̠ḥ pari̍gṛhītā̠ḥ pari̍gṛhītāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ pari̍gṛhītāḥ ।42) pari̍gṛhītā̠ stasmā̠-ttasmā̠-tpari̍gṛhītā̠ḥ pari̍gṛhītā̠ stasmā̎t ।42) pari̍gṛhītā̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tā̠ḥ ।43) tasmā̠-thsthēyā̠-nthsthēyā̠-ntasmā̠-ttasmā̠-thsthēyān̍ ।44) sthēyā̠ nasthē̍ya̠sō 'sthē̍yasa̠-ssthēyā̠-nthsthēyā̠ nasthē̍yasaḥ ।45) asthē̍yasō̠ na nāsthē̍ya̠sō 'sthē̍yasō̠ na ।46) nōpōpa̠ na nōpa̍ ।47) upa̍ haratē harata̠ upōpa̍ haratē ।48) ha̠ra̠tē̠ tri̠sa̠ptābhi̍ strisa̠ptābhir̍. haratē haratē trisa̠ptābhi̍ḥ ।49) tri̠sa̠ptābhi̍ḥ pa̠śukā̍masya pa̠śukā̍masya trisa̠ptābhi̍ strisa̠ptābhi̍ḥ pa̠śukā̍masya ।49) tri̠sa̠ptābhi̠riti̍ tri - sa̠ptābhi̍ḥ ।50) pa̠śukā̍masya̠ pari̠ pari̍ pa̠śukā̍masya pa̠śukā̍masya̠ pari̍ ।50) pa̠śukā̍ma̠syēti̍ pa̠śu - kā̠ma̠sya̠ ।॥ 32 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vṛ̠trāya̠, vajra̠ṃ, vajra̍ṃ, vṛ̠trāya̍, vṛ̠trāya̠, vajra̎m, vajra̠-mpra, pra, vajra̠ṃ, vajra̠-mpra.

• verse 33

  1) परि॑ मिनुया-न्मिनुया॒-त्परि॒ परि॑ मिनुयात् ।2) मि॒नु॒या॒-थ्स॒प्त स॒प्त मि॑नुया-न्मिनुया-थ्स॒प्त ।3) स॒प्त वै वै स॒प्त स॒प्त वै ।4) वै शी॑र्​ष॒ण्या᳚-श्शीर्​ष॒ण्या॑ वै वै शी॑र्​ष॒ण्याः᳚ ।5) शी॒र्॒ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः प्रा॒णा-श्शी॑र्​ष॒ण्या᳚-श्शीर्​ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः ।6) प्रा॒णाः प्रा॒णाः ।6) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।7) प्रा॒णाः प॒शवः॑ प॒शवः॑ प्रा॒णाः प्रा॒णाः प॒शवः॑ ।7) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।8) प॒शवः॑ प्रा॒णैः प्रा॒णैः प॒शवः॑ प॒शवः॑ प्रा॒णैः ।9) प्रा॒णै रे॒वैव प्रा॒णैः प्रा॒णै रे॒व ।9) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।10) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।11) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।12) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।13) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।14) रु॒न्धे॒ त्रि॒ण॒वाभि॑ स्त्रिण॒वाभी॑ रुन्धे रुन्धे त्रिण॒वाभिः॑ ।15) त्रि॒ण॒वाभि॒-र्भ्रातृ॑व्यवतो॒ भ्रातृ॑व्यवत स्त्रिण॒वाभि॑ स्त्रिण॒वाभि॒-र्भ्रातृ॑व्यवतः ।15) त्रि॒ण॒वाभि॒रिति॑ त्रि - न॒वाभिः॑ ।16) भ्रातृ॑व्यवत स्त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॒-म्भ्रातृ॑व्यवतो॒ भ्रातृ॑व्यवत स्त्रि॒वृत᳚म् ।16) भ्रातृ॑व्यवत॒ इति॒ भ्रातृ॑व्य - व॒तः॒ ।17) त्रि॒वृत॑ मे॒वैव त्रि॒वृत॑-न्त्रि॒वृत॑ मे॒व ।17) त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि - वृत᳚म् ।18) ए॒व वज्रं॒-वँज्र॑ मे॒वैव वज्र᳚म् ।19) वज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॑ स॒म्भृत्य॒ वज्रं॒-वँज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॑ ।20) स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय स॒म्भृत्य॑ स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय ।20) स॒म्भृत्येति॑ सं - भृत्य॑ ।21) भ्रातृ॑व्याय॒ प्र प्र भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ।22) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।23) ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै॒ स्तृत्यै॑ हरति हरति॒ स्तृत्यै᳚ ।24) स्तृत्या॒ अप॑रिमिताभि॒ रप॑रिमिताभि॒-स्स्तृत्यै॒ स्तृत्या॒ अप॑रिमिताभिः ।25) अप॑रिमिताभिः॒ परि॒ पर्यप॑रिमिताभि॒ रप॑रिमिताभिः॒ परि॑ ।25) अप॑रिमिताभि॒रित्यप॑रि - मि॒ता॒भिः॒ ।26) परि॑ मिनुया-न्मिनुया॒-त्परि॒ परि॑ मिनुयात् ।27) मि॒नु॒या॒ दप॑रिमित॒स्या प॑रिमितस्य मिनुया-न्मिनुया॒ दप॑रिमितस्य ।28) अप॑रिमित॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अप॑रिमित॒स्या प॑रिमित॒स्या व॑रुद्ध्यै ।28) अप॑रिमित॒स्येत्यप॑रि - मि॒त॒स्य॒ ।29) अव॑रुद्ध्यै॒ यं-यँ मव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै॒ यम् ।29) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।30) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।31) का॒मये॑ता प॒शु र॑प॒शुः का॒मये॑त का॒मये॑ ताप॒शुः ।32) अ॒प॒शु-स्स्या᳚-थ्स्या दप॒शु र॑प॒शु-स्स्या᳚त् ।33) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।34) इत्यप॑रिमि॒त्या प॑रिमि॒त्ये तीत्यप॑रिमित्य ।35) अप॑रिमित्य॒ तस्य॒ तस्या प॑रिमि॒त्या प॑रिमित्य॒ तस्य॑ ।35) अप॑रिमि॒त्येत्यप॑रि - मि॒त्य॒ ।36) तस्य॒ शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒ स्तस्य॒ तस्य॒ शर्क॑राः ।37) शर्क॑रा॒-स्सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒-श्शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒-स्सिक॑ताः ।38) सिक॑ता॒ वि वि सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒ वि ।39) व्यू॑हे दूहे॒-द्वि व्यू॑हेत् ।40) ऊ॒हे॒ दप॑रिगृही॒ते ऽप॑रिगृहीत ऊहे दूहे॒ दप॑रिगृहीते ।41) अप॑रिगृहीत ए॒वैवा प॑रिगृही॒ते ऽप॑रिगृहीत ए॒व ।41) अप॑रिगृहीत॒ इत्यप॑रि - गृ॒ही॒ते॒ ।42) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।43) अ॒स्य॒ वि॒षू॒चीनं॑-विँषू॒चीन॑ मस्यास्य विषू॒चीन᳚म् ।44) वि॒षू॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॒ रेतो॑ विषू॒चीनं॑-विँषू॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ ।45) रेतः॒ परा॒ परा॒ रेतो॒ रेतः॒ परा᳚ ।46) परा॑ सिञ्चति सिञ्चति॒ परा॒ परा॑ सिञ्चति ।47) सि॒ञ्च॒ त्य॒प॒शु र॑प॒शु-स्सि॑ञ्चति सिञ्च त्यप॒शुः ।48) अ॒प॒शु रे॒वैवा प॒शु र॑प॒शु रे॒व ।49) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।50) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।॥ 33 ॥ (50/62)

  ---

  1) pari̍ minuyā-nminuyā̠-tpari̠ pari̍ minuyāt ।2) mi̠nu̠yā̠-thsa̠pta sa̠pta mi̍nuyā-nminuyā-thsa̠pta ।3) sa̠pta vai vai sa̠pta sa̠pta vai ।4) vai śī̍r​ṣa̠ṇyā̎-śśīr​ṣa̠ṇyā̍ vai vai śī̍r​ṣa̠ṇyā̎ḥ ।5) śī̠r̠ṣa̠ṇyā̎ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā-śśī̍r​ṣa̠ṇyā̎-śśīr​ṣa̠ṇyā̎ḥ prā̠ṇāḥ ।6) prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ ।6) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।7) prā̠ṇāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ pa̠śava̍ḥ ।7) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।8) pa̠śava̍ḥ prā̠ṇaiḥ prā̠ṇaiḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ prā̠ṇaiḥ ।9) prā̠ṇai rē̠vaiva prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai rē̠va ।9) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।10) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।11) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।12) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।13) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।14) ru̠ndhē̠ tri̠ṇa̠vābhi̍ striṇa̠vābhī̍ rundhē rundhē triṇa̠vābhi̍ḥ ।15) tri̠ṇa̠vābhi̠-rbhrātṛ̍vyavatō̠ bhrātṛ̍vyavata striṇa̠vābhi̍ striṇa̠vābhi̠-rbhrātṛ̍vyavataḥ ।15) tri̠ṇa̠vābhi̠riti̍ tri - na̠vābhi̍ḥ ।16) bhrātṛ̍vyavata stri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̠-mbhrātṛ̍vyavatō̠ bhrātṛ̍vyavata stri̠vṛta̎m ।16) bhrātṛ̍vyavata̠ iti̠ bhrātṛ̍vya - va̠ta̠ḥ ।17) tri̠vṛta̍ mē̠vaiva tri̠vṛta̍-ntri̠vṛta̍ mē̠va ।17) tri̠vṛta̠miti̍ tri - vṛta̎m ।18) ē̠va vajra̠ṃ vajra̍ mē̠vaiva vajra̎m ।19) vajragṃ̍ sa̠mbhṛtya̍ sa̠mbhṛtya̠ vajra̠ṃ vajragṃ̍ sa̠mbhṛtya̍ ।20) sa̠mbhṛtya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya sa̠mbhṛtya̍ sa̠mbhṛtya̠ bhrātṛ̍vyāya ।20) sa̠mbhṛtyēti̍ saṃ - bhṛtya̍ ।21) bhrātṛ̍vyāya̠ pra pra bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ pra ।22) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।23) ha̠ra̠ti̠ stṛtyai̠ stṛtyai̍ harati harati̠ stṛtyai̎ ।24) stṛtyā̠ apa̍rimitābhi̠ rapa̍rimitābhi̠-sstṛtyai̠ stṛtyā̠ apa̍rimitābhiḥ ।25) apa̍rimitābhi̠ḥ pari̠ paryapa̍rimitābhi̠ rapa̍rimitābhi̠ḥ pari̍ ।25) apa̍rimitābhi̠rityapa̍ri - mi̠tā̠bhi̠ḥ ।26) pari̍ minuyā-nminuyā̠-tpari̠ pari̍ minuyāt ।27) mi̠nu̠yā̠ dapa̍rimita̠syā pa̍rimitasya minuyā-nminuyā̠ dapa̍rimitasya ।28) apa̍rimita̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ apa̍rimita̠syā pa̍rimita̠syā va̍ruddhyai ।28) apa̍rimita̠syētyapa̍ri - mi̠ta̠sya̠ ।29) ava̍ruddhyai̠ yaṃ ya mava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai̠ yam ।29) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।30) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।31) kā̠mayē̍tā pa̠śu ra̍pa̠śuḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ tāpa̠śuḥ ।32) a̠pa̠śu-ssyā̎-thsyā dapa̠śu ra̍pa̠śu-ssyā̎t ।33) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।34) ityapa̍rimi̠tyā pa̍rimi̠tyē tītyapa̍rimitya ।35) apa̍rimitya̠ tasya̠ tasyā pa̍rimi̠tyā pa̍rimitya̠ tasya̍ ।35) apa̍rimi̠tyētyapa̍ri - mi̠tya̠ ।36) tasya̠ śarka̍rā̠-śśarka̍rā̠ stasya̠ tasya̠ śarka̍rāḥ ।37) śarka̍rā̠-ssika̍tā̠-ssika̍tā̠-śśarka̍rā̠-śśarka̍rā̠-ssika̍tāḥ ।38) sika̍tā̠ vi vi sika̍tā̠-ssika̍tā̠ vi ।39) vyū̍hē dūhē̠-dvi vyū̍hēt ।40) ū̠hē̠ dapa̍rigṛhī̠tē 'pa̍rigṛhīta ūhē dūhē̠ dapa̍rigṛhītē ।41) apa̍rigṛhīta ē̠vaivā pa̍rigṛhī̠tē 'pa̍rigṛhīta ē̠va ।41) apa̍rigṛhīta̠ ityapa̍ri - gṛ̠hī̠tē̠ ।42) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।43) a̠sya̠ vi̠ṣū̠chīna̍ṃ viṣū̠chīna̍ masyāsya viṣū̠chīna̎m ।44) vi̠ṣū̠chīna̠gṃ̠ rētō̠ rētō̍ viṣū̠chīna̍ṃ viṣū̠chīna̠gṃ̠ rēta̍ḥ ।45) rēta̠ḥ parā̠ parā̠ rētō̠ rēta̠ḥ parā̎ ।46) parā̍ siñchati siñchati̠ parā̠ parā̍ siñchati ।47) si̠ñcha̠ tya̠pa̠śu ra̍pa̠śu-ssi̍ñchati siñcha tyapa̠śuḥ ।48) a̠pa̠śu rē̠vaivā pa̠śu ra̍pa̠śu rē̠va ।49) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।50) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।॥ 33 ॥ (50/62)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pari̍, minuyā-nminuyā̠-tpari̠, pari̍, minuyāt, mi̠nu̠yā̠-thsa̠pta, sa̠pta, mi̍nuyā-nminuyā-thsa̠pta, sa̠pta, vai, vai.

• verse 34

  1) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।2) का॒मये॑त पशु॒मा-न्प॑शु॒मान् का॒मये॑त का॒मये॑त पशु॒मान् ।3) प॒शु॒मा-न्थ्स्या᳚-थ्स्या-त्पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्स्या᳚त् ।3) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।4) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।5) इति॑ परि॒मित्य॑ परि॒मित्ये तीति॑ परि॒मित्य॑ ।6) प॒रि॒मित्य॒ तस्य॒ तस्य॑ परि॒मित्य॑ परि॒मित्य॒ तस्य॑ ।6) प॒रि॒मित्येति॑ परि - मित्य॑ ।7) तस्य॒ शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒ स्तस्य॒ तस्य॒ शर्क॑राः ।8) शर्क॑रा॒-स्सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒-श्शर्क॑रा॒-श्शर्क॑रा॒-स्सिक॑ताः ।9) सिक॑ता॒ वि वि सिक॑ता॒-स्सिक॑ता॒ वि ।10) व्यू॑हे दूहे॒-द्वि व्यू॑हेत् ।11) ऊ॒हे॒-त्परि॑गृहीते॒ परि॑गृहीत ऊहे दूहे॒-त्परि॑गृहीते ।12) परि॑गृहीत ए॒वैव परि॑गृहीते॒ परि॑गृहीत ए॒व ।12) परि॑गृहीत॒ इति॒ परि॑ - गृ॒ही॒ते॒ ।13) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।14) अ॒स्मै॒ स॒मी॒चीनग्ं॑ समी॒चीन॑ मस्मा अस्मै समी॒चीन᳚म् ।15) स॒मी॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॒ रेतः॑ समी॒चीनग्ं॑ समी॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ ।16) रेतः॑ सिञ्चति सिञ्चति॒ रेतो॒ रेतः॑ सिञ्चति ।17) सि॒ञ्च॒ति॒ प॒शु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्सि॑ञ्चति सिञ्चति पशु॒मान् ।18) प॒शु॒मा ने॒वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒मा ने॒व ।18) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।19) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।20) भ॒व॒ति॒ सौ॒म्या सौ॒म्या भ॑वति भवति सौ॒म्या ।21) सौ॒म्या वि वि सौ॒म्या सौ॒म्या वि ।22) व्यू॑ह त्यूहति॒ वि व्यू॑हति ।23) ऊ॒ह॒ति॒ सोम॒-स्सोम॑ ऊह त्यूहति॒ सोमः॑ ।24) सोमो॒ वै वै सोम॒-स्सोमो॒ वै ।25) वै रे॑तो॒धा रे॑तो॒धा वै वै रे॑तो॒धाः ।26) रे॒तो॒धा रेतो॒ रेतो॑ रेतो॒धा रे॑तो॒धा रेतः॑ ।26) रे॒तो॒धा इति॑ रेतः - धाः ।27) रेत॑ ए॒वैव रेतो॒ रेत॑ ए॒व ।28) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।29) त-द्द॑धाति दधाति॒ त-त्त-द्द॑धाति ।30) द॒धा॒ति॒ गा॒य॒त्रि॒या गा॑यत्रि॒या द॑धाति दधाति गायत्रि॒या ।31) गा॒य॒त्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ब्राह्म॒णस्य॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ।32) ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रो गा॑य॒त्रो ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ ब्राह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रः ।33) गा॒य॒त्रो हि हि गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो हि ।34) हि ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो हि हि ब्रा᳚ह्म॒णः ।35) ब्रा॒ह्म॒ण स्त्रि॒ष्टुभा᳚ त्रि॒ष्टुभा᳚ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्त्रि॒ष्टुभा᳚ ।36) त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य राज॒न्य॑स्य त्रि॒ष्टुभा᳚ त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य ।37) रा॒ज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भ॒स्त्रैष्टु॑भो राज॒न्य॑स्य राज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भः ।38) त्रैष्टु॑भो॒ हि हि त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो॒ हि ।39) हि रा॑ज॒न्यो॑ राज॒न्यो॑ हि हि रा॑ज॒न्यः॑ ।40) रा॒ज॒न्यः॑ शं॒​युँग्ं शं॒​युँग्ं रा॑ज॒न्यो॑ राज॒न्यः॑ शं॒​युँम् ।41) शं॒​युँ-म्बा॑र्​हस्प॒त्य-म्बा॑र्​हस्प॒त्यग्ं शं॒​युँग्ं शं॒​युँ-म्बा॑र्​हस्प॒त्यम् ।41) शं॒​युँमिति॑ शं - युम् ।42) बा॒र्॒ह॒स्प॒त्य-म्मेधो॒ मेधो॑ बार्​हस्प॒त्य-म्बा॑र्​हस्प॒त्य-म्मेधः॑ ।43) मेधो॒ न न मेधो॒ मेधो॒ न ।44) नोपोप॒ न नोप॑ ।45) उपा॑नम दनम॒ दुपोपा॑ नमत् ।46) अ॒न॒म॒-थ्स सो॑ ऽनम दनम॒-थ्सः ।47) सो᳚ ऽग्नि म॒ग्निग्ं स सो᳚ ऽग्निम् ।48) अ॒ग्नि-म्प्र प्राग्नि म॒ग्नि-म्प्र ।49) प्रावि॑श दविश॒-त्प्र प्रावि॑शत् ।50) अ॒वि॒श॒-थ्स सो॑ ऽविश दविश॒-थ्सः ।॥ 34 ॥ (50/56)

  ---

  1) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।2) kā̠mayē̍ta paśu̠mā-npa̍śu̠mān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta paśu̠mān ।3) pa̠śu̠mā-nthsyā̎-thsyā-tpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎t ।3) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।4) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।5) iti̍ pari̠mitya̍ pari̠mityē tīti̍ pari̠mitya̍ ।6) pa̠ri̠mitya̠ tasya̠ tasya̍ pari̠mitya̍ pari̠mitya̠ tasya̍ ।6) pa̠ri̠mityēti̍ pari - mitya̍ ।7) tasya̠ śarka̍rā̠-śśarka̍rā̠ stasya̠ tasya̠ śarka̍rāḥ ।8) śarka̍rā̠-ssika̍tā̠-ssika̍tā̠-śśarka̍rā̠-śśarka̍rā̠-ssika̍tāḥ ।9) sika̍tā̠ vi vi sika̍tā̠-ssika̍tā̠ vi ।10) vyū̍hē dūhē̠-dvi vyū̍hēt ।11) ū̠hē̠-tpari̍gṛhītē̠ pari̍gṛhīta ūhē dūhē̠-tpari̍gṛhītē ।12) pari̍gṛhīta ē̠vaiva pari̍gṛhītē̠ pari̍gṛhīta ē̠va ।12) pari̍gṛhīta̠ iti̠ pari̍ - gṛ̠hī̠tē̠ ।13) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।14) a̠smai̠ sa̠mī̠chīnagṃ̍ samī̠chīna̍ masmā asmai samī̠chīna̎m ।15) sa̠mī̠chīna̠gṃ̠ rētō̠ rēta̍-ssamī̠chīnagṃ̍ samī̠chīna̠gṃ̠ rēta̍ḥ ।16) rēta̍-ssiñchati siñchati̠ rētō̠ rēta̍-ssiñchati ।17) si̠ñcha̠ti̠ pa̠śu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsi̍ñchati siñchati paśu̠mān ।18) pa̠śu̠mā nē̠vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mā nē̠va ।18) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।19) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।20) bha̠va̠ti̠ sau̠myā sau̠myā bha̍vati bhavati sau̠myā ।21) sau̠myā vi vi sau̠myā sau̠myā vi ।22) vyū̍ha tyūhati̠ vi vyū̍hati ।23) ū̠ha̠ti̠ sōma̠-ssōma̍ ūha tyūhati̠ sōma̍ḥ ।24) sōmō̠ vai vai sōma̠-ssōmō̠ vai ।25) vai rē̍tō̠dhā rē̍tō̠dhā vai vai rē̍tō̠dhāḥ ।26) rē̠tō̠dhā rētō̠ rētō̍ rētō̠dhā rē̍tō̠dhā rēta̍ḥ ।26) rē̠tō̠dhā iti̍ rētaḥ - dhāḥ ।27) rēta̍ ē̠vaiva rētō̠ rēta̍ ē̠va ।28) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।29) ta-dda̍dhāti dadhāti̠ ta-tta-dda̍dhāti ।30) da̠dhā̠ti̠ gā̠ya̠tri̠yā gā̍yatri̠yā da̍dhāti dadhāti gāyatri̠yā ।31) gā̠ya̠tri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ brāhma̠ṇasya̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ ।32) brā̠hma̠ṇasya̍ gāya̠trō gā̍ya̠trō brā̎hma̠ṇasya̍ brāhma̠ṇasya̍ gāya̠traḥ ।33) gā̠ya̠trō hi hi gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō hi ।34) hi brā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇō hi hi brā̎hma̠ṇaḥ ।35) brā̠hma̠ṇa stri̠ṣṭubhā̎ tri̠ṣṭubhā̎ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stri̠ṣṭubhā̎ ।36) tri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya rāja̠nya̍sya tri̠ṣṭubhā̎ tri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya ।37) rā̠ja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bha̠straiṣṭu̍bhō rāja̠nya̍sya rāja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bhaḥ ।38) traiṣṭu̍bhō̠ hi hi traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō̠ hi ।39) hi rā̍ja̠nyō̍ rāja̠nyō̍ hi hi rā̍ja̠nya̍ḥ ।40) rā̠ja̠nya̍-śśa̠ṃyugṃ śa̠ṃyugṃ rā̍ja̠nyō̍ rāja̠nya̍-śśa̠ṃyum ।41) śa̠ṃyu-mbā̍r​haspa̠tya-mbā̍r​haspa̠tyagṃ śa̠ṃyugṃ śa̠ṃyu-mbā̍r​haspa̠tyam ।41) śa̠ṃyumiti̍ śaṃ - yum ।42) bā̠r̠ha̠spa̠tya-mmēdhō̠ mēdhō̍ bār​haspa̠tya-mbā̍r​haspa̠tya-mmēdha̍ḥ ।43) mēdhō̠ na na mēdhō̠ mēdhō̠ na ।44) nōpōpa̠ na nōpa̍ ।45) upā̍nama danama̠ dupōpā̍ namat ।46) a̠na̠ma̠-thsa sō̍ 'nama danama̠-thsaḥ ।47) sō̎ 'gni ma̠gnigṃ sa sō̎ 'gnim ।48) a̠gni-mpra prāgni ma̠gni-mpra ।49) prāvi̍śa daviśa̠-tpra prāvi̍śat ।50) a̠vi̠śa̠-thsa sō̍ 'viśa daviśa̠-thsaḥ ।॥ 34 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ya-ṅkā̠mayē̍ta, kā̠mayē̍ta̠, yaṃ, ya-ṅkā̠mayē̍ta, kā̠mayē̍ta, paśu̠mā-npa̍śu̠mān, kā̠mayē̍ta, kā̠mayē̍ta, paśu̠mān, pa̠śu̠mā-nthsyā̎-thsyā-tpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎t.

• verse 35

  1) सो᳚ ऽग्ने र॒ग्ने-स्स सो᳚ ऽग्नेः ।2) अ॒ग्नेः कृष्णः॒ कृष्णो॒ ऽग्ने र॒ग्नेः कृष्णः॑ ।3) कृष्णो॑ रू॒पग्ं रू॒प-ङ्कृष्णः॒ कृष्णो॑ रू॒पम् ।4) रू॒प-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा रू॒पग्ं रू॒प-ङ्कृ॒त्वा ।5) कृ॒त्वो दु-त्कृ॒त्वा कृ॒त्वोत् ।6) उदा॑यता य॒तोदु दा॑यत ।7) आ॒य॒त॒ स स आ॑यता यत॒ सः ।8) सो ऽश्व॒ मश्व॒ग्ं॒ स सो ऽश्व᳚म् ।9) अश्व॒-म्प्र प्राश्व॒ मश्व॒-म्प्र ।10) प्रावि॑श दविश॒-त्प्र प्रावि॑शत् ।11) अ॒वि॒श॒-थ्स सो॑ ऽविश दविश॒-थ्सः ।12) सो ऽश्व॒स्या श्व॑स्य॒ स सो ऽश्व॑स्य ।13) अश्व॑स्यावा न्तरश॒फो॑ ऽवान्तरश॒फो ऽश्व॒स्या श्व॑स्या वान्तरश॒फः ।14) अ॒वा॒न्त॒र॒श॒फो॑ ऽभव दभव दवान्तरश॒फो॑ ऽवान्तरश॒फो॑ ऽभवत् ।14) अ॒वा॒न्त॒र॒श॒फ इत्य॑वान्तर - श॒फः ।15) अ॒भ॒व॒-द्य-द्यद॑भव दभव॒-द्यत् ।16) यदश्व॒ मश्वं॒-यँ-द्यदश्व᳚म् ।17) अश्व॑ माक्र॒मय॑ त्याक्र॒मय॒ त्यश्व॒ मश्व॑ माक्र॒मय॑ति ।18) आ॒क्र॒मय॑ति॒ यो य आ᳚क्र॒मय॑ त्याक्र॒मय॑ति॒ यः ।18) आ॒क्र॒मय॒तीत्या᳚ - क्र॒मय॑ति ।19) य ए॒वैव यो य ए॒व ।20) ए॒व मेधो॒ मेध॑ ए॒वैव मेधः॑ ।21) मेधो ऽश्व॒ मश्व॒-म्मेधो॒ मेधो ऽश्व᳚म् ।22) अश्व॒-म्प्र प्राश्व॒ मश्व॒-म्प्र ।23) प्रावि॑श॒ दवि॑श॒-त्प्र प्रावि॑शत् ।24) अवि॑श॒-त्त-न्त मवि॑श॒ दवि॑श॒-त्तम् ।25) त मे॒वैव त-न्त मे॒व ।26) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।27) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।28) रु॒न्धे॒ प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिना रुन्धे रुन्धे प्र॒जाप॑तिना ।29) प्र॒जाप॑तिना॒ ऽग्नि र॒ग्निः प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिना॒ ऽग्निः ।29) प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ ।30) अ॒ग्नि श्चे॑त॒व्य॑ श्चेत॒व्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि श्चे॑त॒व्यः॑ ।31) चे॒त॒व्य॑ इतीति॑ चेत॒व्य॑ श्चेत॒व्य॑ इति॑ ।32) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।33) आ॒हुः॒ प्रा॒जा॒प॒त्यः प्रा॑जाप॒त्य आ॑हु राहुः प्राजाप॒त्यः ।34) प्रा॒जा॒प॒त्यो ऽश्वो ऽश्वः॑ प्राजाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो ऽश्वः॑ ।34) प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः ।35) अश्वो॒ य-द्यदश्वो ऽश्वो॒ यत् ।36) यदश्व॒ मश्वं॒-यँ-द्यदश्व᳚म् ।37) अश्व॑ माक्र॒मय॑ त्याक्र॒मय॒ त्यश्व॒ मश्व॑ माक्र॒मय॑ति ।38) आ॒क्र॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिना ऽऽक्र॒मय॑ त्याक्र॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिना ।38) आ॒क्र॒मय॒तीत्या᳚ - क्र॒मय॑ति ।39) प्र॒जाप॑ति नै॒वैव प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑ति नै॒व ।39) प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ ।40) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।41) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।42) चि॒नु॒ते॒ पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्ण-ञ्चि॑नुते चिनुते पुष्करप॒र्णम् ।43) पु॒ष्क॒र॒प॒र्ण मुपोप॑ पुष्करप॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्ण मुप॑ ।43) पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर - प॒र्णम् ।44) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।45) द॒धा॒ति॒ योनि॒-र्योनि॑-र्दधाति दधाति॒ योनिः॑ ।46) योनि॒-र्वै वै योनि॒-र्योनि॒-र्वै ।47) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।48) अ॒ग्नेः पु॑ष्करप॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्ण म॒ग्नेर॒ग्नेः पु॑ष्करप॒र्णम् ।49) पु॒ष्क॒र॒प॒र्णग्ं सयो॑नि॒ग्ं॒ सयो॑नि-म्पुष्करप॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्णग्ं सयो॑निम् ।49) पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर - प॒र्णम् ।50) सयो॑नि मे॒वैव सयो॑नि॒ग्ं॒ सयो॑नि मे॒व ।50) सयो॑नि॒मिति॒ स - यो॒नि॒म् ।51) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।52) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।53) चि॒नु॒ते॒ ऽपा म॒पा-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽपाम् ।54) अ॒पा-म्पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ म॒पा म॒पा-म्पृ॒ष्ठम् ।55) पृ॒ष्ठ म॑स्यसि पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ म॑सि ।56) अ॒सी तीत्य॑स्य॒ सीति॑ ।57) इत्यु पोपे तीत्युप॑ ।58) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।59) द॒धा॒ त्य॒पा म॒पा-न्द॑धाति दधा त्य॒पाम् ।60) अ॒पां-वैँ वा अ॒पा म॒पां-वैँ ।61) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।62) ए॒त-त्पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ मे॒त दे॒त-त्पृ॒ष्ठम् ।63) पृ॒ष्ठं-यँ-द्य-त्पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठं-यँत् ।64) य-त्पु॑ष्करप॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्णं-यँ-द्य-त्पु॑ष्करप॒र्णम् ।65) पु॒ष्क॒र॒प॒र्णग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ पुष्करप॒र्ण-म्पु॑ष्करप॒र्णग्ं रू॒पेण॑ ।65) पु॒ष्क॒र॒प॒र्णमिति॑ पुष्कर - प॒र्णम् ।66) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।67) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।68) ए॒न॒ दुपोपै॑न देन॒ दुप॑ ।69) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।70) द॒धा॒तीति॑ दधाति ।॥ 35 ॥ (70/80)॥ अ. 6 ॥

  ---

  1) sō̎ 'gnē ra̠gnē-ssa sō̎ 'gnēḥ ।2) a̠gnēḥ kṛṣṇa̠ḥ kṛṣṇō̠ 'gnē ra̠gnēḥ kṛṣṇa̍ḥ ।3) kṛṣṇō̍ rū̠pagṃ rū̠pa-ṅkṛṣṇa̠ḥ kṛṣṇō̍ rū̠pam ।4) rū̠pa-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā rū̠pagṃ rū̠pa-ṅkṛ̠tvā ।5) kṛ̠tvō du-tkṛ̠tvā kṛ̠tvōt ।6) udā̍yatā ya̠tōdu dā̍yata ।7) ā̠ya̠ta̠ sa sa ā̍yatā yata̠ saḥ ।8) sō 'śva̠ maśva̠gṃ̠ sa sō 'śva̎m ।9) aśva̠-mpra prāśva̠ maśva̠-mpra ।10) prāvi̍śa daviśa̠-tpra prāvi̍śat ।11) a̠vi̠śa̠-thsa sō̍ 'viśa daviśa̠-thsaḥ ।12) sō 'śva̠syā śva̍sya̠ sa sō 'śva̍sya ।13) aśva̍syāvā ntaraśa̠phō̍ 'vāntaraśa̠phō 'śva̠syā śva̍syā vāntaraśa̠phaḥ ।14) a̠vā̠nta̠ra̠śa̠phō̍ 'bhava dabhava davāntaraśa̠phō̍ 'vāntaraśa̠phō̍ 'bhavat ।14) a̠vā̠nta̠ra̠śa̠pha itya̍vāntara - śa̠phaḥ ।15) a̠bha̠va̠-dya-dyada̍bhava dabhava̠-dyat ।16) yadaśva̠ maśva̠ṃ ya-dyadaśva̎m ।17) aśva̍ mākra̠maya̍ tyākra̠maya̠ tyaśva̠ maśva̍ mākra̠maya̍ti ।18) ā̠kra̠maya̍ti̠ yō ya ā̎kra̠maya̍ tyākra̠maya̍ti̠ yaḥ ।18) ā̠kra̠maya̠tītyā̎ - kra̠maya̍ti ।19) ya ē̠vaiva yō ya ē̠va ।20) ē̠va mēdhō̠ mēdha̍ ē̠vaiva mēdha̍ḥ ।21) mēdhō 'śva̠ maśva̠-mmēdhō̠ mēdhō 'śva̎m ।22) aśva̠-mpra prāśva̠ maśva̠-mpra ।23) prāvi̍śa̠ davi̍śa̠-tpra prāvi̍śat ।24) avi̍śa̠-tta-nta mavi̍śa̠ davi̍śa̠-ttam ।25) ta mē̠vaiva ta-nta mē̠va ।26) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।27) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।28) ru̠ndhē̠ pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinā rundhē rundhē pra̠jāpa̍tinā ।29) pra̠jāpa̍tinā̠ 'gni ra̠gniḥ pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinā̠ 'gniḥ ।29) pra̠jāpa̍ti̠nēti̍ pra̠jā - pa̠ti̠nā̠ ।30) a̠gni śchē̍ta̠vya̍ śchēta̠vyō̎ 'gni ra̠gni śchē̍ta̠vya̍ḥ ।31) chē̠ta̠vya̍ itīti̍ chēta̠vya̍ śchēta̠vya̍ iti̍ ।32) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।33) ā̠hu̠ḥ prā̠jā̠pa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tya ā̍hu rāhuḥ prājāpa̠tyaḥ ।34) prā̠jā̠pa̠tyō 'śvō 'śva̍ḥ prājāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō 'śva̍ḥ ।34) prā̠jā̠pa̠tya iti̍ prājā - pa̠tyaḥ ।35) aśvō̠ ya-dyadaśvō 'śvō̠ yat ।36) yadaśva̠ maśva̠ṃ ya-dyadaśva̎m ।37) aśva̍ mākra̠maya̍ tyākra̠maya̠ tyaśva̠ maśva̍ mākra̠maya̍ti ।38) ā̠kra̠maya̍ti pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinā ''kra̠maya̍ tyākra̠maya̍ti pra̠jāpa̍tinā ।38) ā̠kra̠maya̠tītyā̎ - kra̠maya̍ti ।39) pra̠jāpa̍ti nai̠vaiva pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍ti nai̠va ।39) pra̠jāpa̍ti̠nēti̍ pra̠jā - pa̠ti̠nā̠ ।40) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।41) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।42) chi̠nu̠tē̠ pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇa-ñchi̍nutē chinutē puṣkarapa̠rṇam ।43) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇa mupōpa̍ puṣkarapa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇa mupa̍ ।43) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇamiti̍ puṣkara - pa̠rṇam ।44) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।45) da̠dhā̠ti̠ yōni̠-ryōni̍-rdadhāti dadhāti̠ yōni̍ḥ ।46) yōni̠-rvai vai yōni̠-ryōni̠-rvai ।47) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।48) a̠gnēḥ pu̍ṣkarapa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇa ma̠gnēra̠gnēḥ pu̍ṣkarapa̠rṇam ।49) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇagṃ sayō̍ni̠gṃ̠ sayō̍ni-mpuṣkarapa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇagṃ sayō̍nim ।49) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇamiti̍ puṣkara - pa̠rṇam ।50) sayō̍ni mē̠vaiva sayō̍ni̠gṃ̠ sayō̍ni mē̠va ।50) sayō̍ni̠miti̠ sa - yō̠ni̠m ।51) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।52) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।53) chi̠nu̠tē̠ 'pā ma̠pā-ñchi̍nutē chinutē̠ 'pām ।54) a̠pā-mpṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha ma̠pā ma̠pā-mpṛ̠ṣṭham ।55) pṛ̠ṣṭha ma̍syasi pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha ma̍si ।56) a̠sī tītya̍sya̠ sīti̍ ।57) ityu pōpē tītyupa̍ ।58) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।59) da̠dhā̠ tya̠pā ma̠pā-nda̍dhāti dadhā tya̠pām ।60) a̠pāṃ vai vā a̠pā ma̠pāṃ vai ।61) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।62) ē̠ta-tpṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha mē̠ta dē̠ta-tpṛ̠ṣṭham ।63) pṛ̠ṣṭhaṃ ya-dya-tpṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭhaṃ yat ।64) ya-tpu̍ṣkarapa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇaṃ ya-dya-tpu̍ṣkarapa̠rṇam ।65) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ puṣkarapa̠rṇa-mpu̍ṣkarapa̠rṇagṃ rū̠pēṇa̍ ।65) pu̠ṣka̠ra̠pa̠rṇamiti̍ puṣkara - pa̠rṇam ।66) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।67) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।68) ē̠na̠ dupōpai̍na dēna̠ dupa̍ ।69) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।70) da̠dhā̠tīti̍ dadhāti ।॥ 35 ॥ (70/80)॥ a. 6 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sō̎, gnē, ra̠gnē-ssa, sō̎, gnēḥ, a̠gnēḥ, kṛṣṇa̠ḥ, kṛṣṇō̠, gnē, ra̠gnēḥ.

• verse 36

  1) ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न-म्ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् ।2) ज॒ज्ञा॒न मितीति॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न मिति॑ ।3) इति॑ रु॒क्मग्ं रु॒क्म मितीति॑ रु॒क्मम् ।4) रु॒क्म मुपोप॑ रु॒क्मग्ं रु॒क्म मुप॑ ।5) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।6) द॒धा॒ति॒ ब्रह्म॑मुखा॒ ब्रह्म॑मुखा दधाति दधाति॒ ब्रह्म॑मुखाः ।7) ब्रह्म॑मुखा॒ वै वै ब्रह्म॑मुखा॒ ब्रह्म॑मुखा॒ वै ।7) ब्रह्म॑मुखा॒ इति॒ ब्रह्म॑ - मु॒खाः॒ ।8) वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति॒-र्वै वै प्र॒जाप॑तिः ।9) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाः ।9) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।10) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।10) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।11) अ॒सृ॒ज॒त॒ ब्रह्म॑मुखा॒ ब्रह्म॑मुखा असृजता सृजत॒ ब्रह्म॑मुखाः ।12) ब्रह्म॑मुखा ए॒वैव ब्रह्म॑मुखा॒ ब्रह्म॑मुखा ए॒व ।12) ब्रह्म॑मुखा॒ इति॒ ब्रह्म॑ - मु॒खाः॒ ।13) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।14) त-त्प्र॒जाः प्र॒जा स्त-त्त-त्प्र॒जाः ।15) प्र॒जा यज॑मानो॒ यज॑मानः प्र॒जाः प्र॒जा यज॑मानः ।15) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।16) यज॑मान-स्सृजते सृजते॒ यज॑मानो॒ यज॑मान-स्सृजते ।17) सृ॒ज॒ते॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ सृजते सृजते॒ ब्रह्म॑ ।18) ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न-म्ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् ।19) ज॒ज्ञा॒न मितीति॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न मिति॑ ।20) इत्या॑ हा॒हेती त्या॑ह ।21) आ॒ह॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दाहाह॒ तस्मा᳚त् ।22) तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णः ।23) ब्रा॒ह्म॒णो मुख्यो॒ मुख्यो᳚ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो मुख्यः॑ ।24) मुख्यो॒ मुख्यः॑ ।25) मुख्यो॑ भवति भवति॒ मुख्यो॒ मुख्यो॑ भवति ।26) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।27) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।28) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।29) वेद॑ ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॒ वेद॒ वेद॑ ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।30) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।30) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।31) व॒द॒न्ति॒ न न व॑दन्ति वदन्ति॒ न ।32) न पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-न्न न पृ॑थि॒व्याम् ।33) पृ॒थि॒व्या-न्न न पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-न्न ।34) नान्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे॒ न नान्तरि॑क्षे ।35) अ॒न्तरि॑क्षे॒ न नान्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे॒ न ।36) न दि॒वि दि॒वि न न दि॒वि ।37) दि॒व्य॑ग्नि र॒ग्नि-र्दि॒वि दि॒व्य॑ग्निः ।38) अ॒ग्नि श्चे॑त॒व्य॑ श्चेत॒व्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि श्चे॑त॒व्यः॑ ।39) चे॒त॒व्य॑ इतीति॑ चेत॒व्य॑ श्चेत॒व्य॑ इति॑ ।40) इति॒ य-द्यदितीति॒ यत् ।41) य-त्पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्यां-यँ-द्य-त्पृ॑थि॒व्याम् ।42) पृ॒थि॒व्या-ञ्चि॑न्वी॒त चि॑न्वी॒त पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-ञ्चि॑न्वी॒त ।43) चि॒न्वी॒त पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्चि॑न्वी॒त चि॑न्वी॒त पृ॑थि॒वीम् ।44) पृ॒थि॒वीग्ं शु॒चा शु॒चा पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीग्ं शु॒चा ।45) शु॒चा ऽर्प॑ये दर्पये च्छु॒चा शु॒चा ऽर्प॑येत् ।46) अ॒र्प॒ये॒-न्न नार्प॑ये दर्पये॒-न्न ।47) नौष॑धय॒ ओष॑धयो॒ न नौष॑धयः ।48) ओष॑धयो॒ न नौष॑धय॒ ओष॑धयो॒ न ।49) न वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो॒ न न वन॒स्पत॑यः ।50) वन॒स्पत॑यः॒ प्र प्र वण॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यः॒ प्र ।॥ 36 ॥ (50/56)

  ---

  1) brahma̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠na-mbrahma̠ brahma̍ jajñā̠nam ।2) ja̠jñā̠na mitīti̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠na miti̍ ।3) iti̍ ru̠kmagṃ ru̠kma mitīti̍ ru̠kmam ।4) ru̠kma mupōpa̍ ru̠kmagṃ ru̠kma mupa̍ ।5) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।6) da̠dhā̠ti̠ brahma̍mukhā̠ brahma̍mukhā dadhāti dadhāti̠ brahma̍mukhāḥ ।7) brahma̍mukhā̠ vai vai brahma̍mukhā̠ brahma̍mukhā̠ vai ।7) brahma̍mukhā̠ iti̠ brahma̍ - mu̠khā̠ḥ ।8) vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti̠-rvai vai pra̠jāpa̍tiḥ ।9) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāḥ ।9) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।10) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।10) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।11) a̠sṛ̠ja̠ta̠ brahma̍mukhā̠ brahma̍mukhā asṛjatā sṛjata̠ brahma̍mukhāḥ ।12) brahma̍mukhā ē̠vaiva brahma̍mukhā̠ brahma̍mukhā ē̠va ।12) brahma̍mukhā̠ iti̠ brahma̍ - mu̠khā̠ḥ ।13) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।14) ta-tpra̠jāḥ pra̠jā sta-tta-tpra̠jāḥ ।15) pra̠jā yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pra̠jāḥ pra̠jā yaja̍mānaḥ ।15) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।16) yaja̍māna-ssṛjatē sṛjatē̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssṛjatē ।17) sṛ̠ja̠tē̠ brahma̠ brahma̍ sṛjatē sṛjatē̠ brahma̍ ।18) brahma̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠na-mbrahma̠ brahma̍ jajñā̠nam ।19) ja̠jñā̠na mitīti̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠na miti̍ ।20) ityā̍ hā̠hētī tyā̍ha ।21) ā̠ha̠ tasmā̠-ttasmā̍ dāhāha̠ tasmā̎t ।22) tasmā̎-dbrāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stasmā̠-ttasmā̎-dbrāhma̠ṇaḥ ।23) brā̠hma̠ṇō mukhyō̠ mukhyō̎ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇō mukhya̍ḥ ।24) mukhyō̠ mukhya̍ḥ ।25) mukhyō̍ bhavati bhavati̠ mukhyō̠ mukhyō̍ bhavati ।26) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।27) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।28) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।29) vēda̍ brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̠ vēda̠ vēda̍ brahmavā̠dina̍ḥ ।30) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।30) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।31) va̠da̠nti̠ na na va̍danti vadanti̠ na ।32) na pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-nna na pṛ̍thi̠vyām ।33) pṛ̠thi̠vyā-nna na pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-nna ।34) nāntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē̠ na nāntari̍kṣē ।35) a̠ntari̍kṣē̠ na nāntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē̠ na ।36) na di̠vi di̠vi na na di̠vi ।37) di̠vya̍gni ra̠gni-rdi̠vi di̠vya̍gniḥ ।38) a̠gni śchē̍ta̠vya̍ śchēta̠vyō̎ 'gni ra̠gni śchē̍ta̠vya̍ḥ ।39) chē̠ta̠vya̍ itīti̍ chēta̠vya̍ śchēta̠vya̍ iti̍ ।40) iti̠ ya-dyaditīti̠ yat ।41) ya-tpṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyāṃ ya-dya-tpṛ̍thi̠vyām ।42) pṛ̠thi̠vyā-ñchi̍nvī̠ta chi̍nvī̠ta pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-ñchi̍nvī̠ta ।43) chi̠nvī̠ta pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñchi̍nvī̠ta chi̍nvī̠ta pṛ̍thi̠vīm ।44) pṛ̠thi̠vīgṃ śu̠chā śu̠chā pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīgṃ śu̠chā ।45) śu̠chā 'rpa̍yē darpayē chChu̠chā śu̠chā 'rpa̍yēt ।46) a̠rpa̠yē̠-nna nārpa̍yē darpayē̠-nna ।47) nauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ na nauṣa̍dhayaḥ ।48) ōṣa̍dhayō̠ na nauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ na ।49) na vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō̠ na na vana̠spata̍yaḥ ।50) vana̠spata̍ya̠ḥ pra pra vaṇa̠spata̍yō̠ vana̠spata̍ya̠ḥ pra ।॥ 36 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: brahma̍, jajñā̠na-ñja̍jñā̠na-mbrahma̠, brahma̍, jajñā̠nam, ja̠jñā̠na, mitīti̍, jajñā̠na-ñja̍jñā̠na, m̍, ru̠kmagṃ, ru̠kma.

• verse 37

  1) प्र जा॑येरन् जायेर॒-न्प्र प्र जा॑येरन्न् ।2) जा॒ये॒र॒न्॒. य-द्यज् जा॑येरन् जायेर॒न्॒. यत् ।3) यद॒न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे॒ य-द्यद॒न्तरि॑क्षे ।4) अ॒न्तरि॑क्षे चिन्वी॒त चि॑न्वी॒ता न्तरि॑क्षे॒ ऽन्तरि॑क्षे चिन्वी॒त ।5) चि॒न्वी॒ता न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-ञ्चिन्वी॒त चि॑न्वी॒ता न्तरि॑क्षम् ।6) अ॒न्तरि॑क्षग्ं शु॒चा शु॒चा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षग्ं शु॒चा ।7) शु॒चा ऽर्प॑ये दर्पये च्छु॒चा शु॒चा ऽर्प॑येत् ।8) अ॒र्प॒ये॒-न्न नार्प॑ये दर्पये॒-न्न ।9) न वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि॒ न न वयाग्ं॑सि ।10) वयाग्ं॑सि॒ प्र प्र वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि॒ प्र ।11) प्र जा॑येरन् जायेर॒-न्प्र प्र जा॑येरन्न् ।12) जा॒ये॒र॒न्॒. य-द्यज् जा॑येरन् जायेर॒न्॒. यत् ।13) य-द्दि॒वि दि॒वि य-द्य-द्दि॒वि ।14) दि॒वि चि॑न्वी॒त चि॑न्वी॒त दि॒वि दि॒वि चि॑न्वी॒त ।15) चि॒न्वी॒त दिव॒-न्दिव॑-ञ्चिन्वी॒त चि॑न्वी॒त दिव᳚म् ।16) दिवग्ं॑ शु॒चा शु॒चा दिव॒-न्दिवग्ं॑ शु॒चा ।17) शु॒चा ऽर्प॑ये दर्पये च्छु॒चा शु॒चा ऽर्प॑येत् ।18) अ॒र्प॒ये॒-न्न नार्प॑ये दर्पये॒-न्न ।19) न प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ न न प॒र्जन्यः॑ ।20) प॒र्जन्यो॑ वर्​षे-द्वर्​षे-त्प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॑ वर्​षेत् ।21) व॒र्॒षे॒-द्रु॒क्मग्ं रु॒क्मं-वँ॑र्​षे-द्वर्​षे-द्रु॒क्मम् ।22) रु॒क्म मुपोप॑ रु॒क्मग्ं रु॒क्म मुप॑ ।23) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।24) द॒धा॒ त्य॒मृत॑ म॒मृत॑-न्दधाति दधा त्य॒मृत᳚म् ।25) अ॒मृतं॒-वैँ वा अ॒मृत॑ म॒मृतं॒-वैँ ।26) वै हिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्यं॒-वैँ वै हिर॑ण्यम् ।27) हिर॑ण्य म॒मृते॒ ऽमृते॒ हिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्य म॒मृते᳚ ।28) अ॒मृत॑ ए॒वैवा मृते॒ ऽमृत॑ ए॒व ।29) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।30) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।31) चि॒नु॒ते॒ प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै चिनुते चिनुते॒ प्रजा᳚त्यै ।32) प्रजा᳚त्यै हिर॒ण्मयग्ं॑ हिर॒ण्मय॒-म्प्रजा᳚त्यै॒ प्रजा᳚त्यै हिर॒ण्मय᳚म् ।32) प्रजा᳚त्या॒ इति॒ प्र - जा॒त्यै॒ ।33) हि॒र॒ण्मय॒-म्पुरु॑ष॒-म्पुरु॑षग्ं हिर॒ण्मयग्ं॑ हिर॒ण्मय॒-म्पुरु॑षम् ।34) पुरु॑ष॒ मुपोप॒ पुरु॑ष॒-म्पुरु॑ष॒ मुप॑ ।35) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।36) द॒धा॒ति॒ य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्य॑ यजमानलो॒कस्य॑ दधाति दधाति यजमानलो॒कस्य॑ ।37) य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्य॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै यजमानलो॒कस्य॑ यजमानलो॒कस्य॒ विधृ॑त्यै ।37) य॒ज॒मा॒न॒लो॒कस्येति॑ यजमान - लो॒कस्य॑ ।38) विधृ॑त्यै॒ य-द्य-द्विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै॒ यत् ।38) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।39) यदिष्ट॑काया॒ इष्ट॑काया॒ य-द्यदिष्ट॑कायाः ।40) इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्ण॒ मातृ॑ण्ण॒ मिष्ट॑काया॒ इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्णम् ।41) आतृ॑ण्ण मनूपद॒द्ध्या द॑नूपद॒द्ध्या दातृ॑ण्ण॒ मातृ॑ण्ण मनूपद॒द्ध्यात् ।41) आतृ॑ण्ण॒मित्या - तृ॒ण्ण॒म् ।42) अ॒नू॒प॒द॒द्ध्या-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना म॑नूपद॒द्ध्या द॑नूपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒नाम् ।42) अ॒नू॒प॒द॒द्ध्यादित्य॑नु - उ॒प॒द॒द्ध्यात् ।43) प॒शू॒ना-ञ्च॑ च पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-ञ्च॑ ।44) च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य ।45) यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च ।46) च॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ञ्च॑ च प्रा॒णम् ।47) प्रा॒ण मप्यपि॑ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मपि॑ ।47) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।48) अपि॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दप्यपि॑ दद्ध्यात् ।49) द॒द्ध्या॒-द्द॒क्षि॒ण॒तो द॑क्षिण॒तो द॑द्ध्या-द्दद्ध्या-द्दक्षिण॒तः ।50) द॒क्षि॒ण॒तः प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॑-न्दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तः प्राञ्च᳚म् ।॥ 37 ॥ (50/56)

  ---

  1) pra jā̍yēran jāyēra̠-npra pra jā̍yērann ।2) jā̠yē̠ra̠n̠. ya-dyaj jā̍yēran jāyēra̠n̠. yat ।3) yada̠ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē̠ ya-dyada̠ntari̍kṣē ।4) a̠ntari̍kṣē chinvī̠ta chi̍nvī̠tā ntari̍kṣē̠ 'ntari̍kṣē chinvī̠ta ।5) chi̠nvī̠tā ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-ñchinvī̠ta chi̍nvī̠tā ntari̍kṣam ।6) a̠ntari̍kṣagṃ śu̠chā śu̠chā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣagṃ śu̠chā ।7) śu̠chā 'rpa̍yē darpayē chChu̠chā śu̠chā 'rpa̍yēt ।8) a̠rpa̠yē̠-nna nārpa̍yē darpayē̠-nna ।9) na vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si̠ na na vayāgṃ̍si ।10) vayāgṃ̍si̠ pra pra vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si̠ pra ।11) pra jā̍yēran jāyēra̠-npra pra jā̍yērann ।12) jā̠yē̠ra̠n̠. ya-dyaj jā̍yēran jāyēra̠n̠. yat ।13) ya-ddi̠vi di̠vi ya-dya-ddi̠vi ।14) di̠vi chi̍nvī̠ta chi̍nvī̠ta di̠vi di̠vi chi̍nvī̠ta ।15) chi̠nvī̠ta diva̠-ndiva̍-ñchinvī̠ta chi̍nvī̠ta diva̎m ।16) divagṃ̍ śu̠chā śu̠chā diva̠-ndivagṃ̍ śu̠chā ।17) śu̠chā 'rpa̍yē darpayē chChu̠chā śu̠chā 'rpa̍yēt ।18) a̠rpa̠yē̠-nna nārpa̍yē darpayē̠-nna ।19) na pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ na na pa̠rjanya̍ḥ ।20) pa̠rjanyō̍ var​ṣē-dvar​ṣē-tpa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̍ var​ṣēt ।21) va̠r̠ṣē̠-dru̠kmagṃ ru̠kmaṃ va̍r​ṣē-dvar​ṣē-dru̠kmam ।22) ru̠kma mupōpa̍ ru̠kmagṃ ru̠kma mupa̍ ।23) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।24) da̠dhā̠ tya̠mṛta̍ ma̠mṛta̍-ndadhāti dadhā tya̠mṛta̎m ।25) a̠mṛta̠ṃ vai vā a̠mṛta̍ ma̠mṛta̠ṃ vai ।26) vai hira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya̠ṃ vai vai hira̍ṇyam ।27) hira̍ṇya ma̠mṛtē̠ 'mṛtē̠ hira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya ma̠mṛtē̎ ।28) a̠mṛta̍ ē̠vaivā mṛtē̠ 'mṛta̍ ē̠va ।29) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।30) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।31) chi̠nu̠tē̠ prajā̎tyai̠ prajā̎tyai chinutē chinutē̠ prajā̎tyai ।32) prajā̎tyai hira̠ṇmayagṃ̍ hira̠ṇmaya̠-mprajā̎tyai̠ prajā̎tyai hira̠ṇmaya̎m ।32) prajā̎tyā̠ iti̠ pra - jā̠tyai̠ ।33) hi̠ra̠ṇmaya̠-mpuru̍ṣa̠-mpuru̍ṣagṃ hira̠ṇmayagṃ̍ hira̠ṇmaya̠-mpuru̍ṣam ।34) puru̍ṣa̠ mupōpa̠ puru̍ṣa̠-mpuru̍ṣa̠ mupa̍ ।35) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।36) da̠dhā̠ti̠ ya̠ja̠mā̠na̠lō̠kasya̍ yajamānalō̠kasya̍ dadhāti dadhāti yajamānalō̠kasya̍ ।37) ya̠ja̠mā̠na̠lō̠kasya̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai yajamānalō̠kasya̍ yajamānalō̠kasya̠ vidhṛ̍tyai ।37) ya̠ja̠mā̠na̠lō̠kasyēti̍ yajamāna - lō̠kasya̍ ।38) vidhṛ̍tyai̠ ya-dya-dvidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai̠ yat ।38) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।39) yadiṣṭa̍kāyā̠ iṣṭa̍kāyā̠ ya-dyadiṣṭa̍kāyāḥ ।40) iṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇa̠ mātṛ̍ṇṇa̠ miṣṭa̍kāyā̠ iṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇam ।41) ātṛ̍ṇṇa manūpada̠ddhyā da̍nūpada̠ddhyā dātṛ̍ṇṇa̠ mātṛ̍ṇṇa manūpada̠ddhyāt ।41) ātṛ̍ṇṇa̠mityā - tṛ̠ṇṇa̠m ।42) a̠nū̠pa̠da̠ddhyā-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā ma̍nūpada̠ddhyā da̍nūpada̠ddhyā-tpa̍śū̠nām ।42) a̠nū̠pa̠da̠ddhyāditya̍nu - u̠pa̠da̠ddhyāt ।43) pa̠śū̠nā-ñcha̍ cha paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ñcha̍ ।44) cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya ।45) yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha ।46) cha̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ñcha̍ cha prā̠ṇam ।47) prā̠ṇa mapyapi̍ prā̠ṇa-mprā̠ṇa mapi̍ ।47) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।48) api̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dapyapi̍ daddhyāt ।49) da̠ddhyā̠-dda̠kṣi̠ṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō da̍ddhyā-ddaddhyā-ddakṣiṇa̠taḥ ।50) da̠kṣi̠ṇa̠taḥ prāñcha̠-mprāñcha̍-ndakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠taḥ prāñcha̎m ।॥ 37 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pra, jā̍yēran, jāyēra̠-npra, pra, jā̍yērann, jā̠yē̠ra̠n̠., ya-dyaj, jā̍yēran, jāyēra̠n̠., yat.

• verse 38

  1) प्राञ्च॒ मुपोप॒ प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॒ मुप॑ ।2) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।3) द॒धा॒ति॒ दा॒धार॑ दा॒धार॑ दधाति दधाति दा॒धार॑ ।4) दा॒धार॑ यजमानलो॒कं-यँ॑जमानलो॒क-न्दा॒धार॑ दा॒धार॑ यजमानलो॒कम् ।5) य॒ज॒मा॒न॒लो॒क-न्न न य॑जमानलो॒कं-यँ॑जमानलो॒क-न्न ।5) य॒ज॒मा॒न॒लो॒कमिति॑ यजमान - लो॒कम् ।6) न प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्न न प॑शू॒नाम् ।7) प॒शू॒ना-ञ्च॑ च पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-ञ्च॑ ।8) च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य ।9) यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च ।10) च॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ञ्च॑ च प्रा॒णम् ।11) प्रा॒ण मप्यपि॑ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मपि॑ ।11) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।12) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।13) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।14) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।14) अथो॒ इत्यथो᳚ ।15) खल्विष्ट॑काया॒ इष्ट॑कायाः॒ खलु॒ खल्विष्ट॑कायाः ।16) इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्ण॒ मातृ॑ण्ण॒ मिष्ट॑काया॒ इष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्णम् ।17) आतृ॑ण्ण॒ मन्वन् वातृ॑ण्ण॒ मातृ॑ण्ण॒ मनु॑ ।17) आतृ॑ण्ण॒मित्या - तृ॒ण्ण॒म् ।18) अनू पोपान् वनूप॑ ।19) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।20) द॒धा॒ति॒ प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना᳚-न्दधाति दधाति प्रा॒णाना᳚म् ।21) प्रा॒णाना॒ मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ उथ्सृ॑ष्ट्यै प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना॒ मुथ्सृ॑ष्ट्यै ।21) प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र - अ॒नाना᳚म् ।22) उथ्सृ॑ष्ट्यै द्र॒फ्सो द्र॒फ्स उथ्सृ॑ष्ट्या॒ उथ्सृ॑ष्ट्यै द्र॒फ्सः ।22) उथ्सृ॑ष्ट्या॒ इत्युत् - सृ॒ष्ट्यै॒ ।23) द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द चस्कन्द द्र॒फ्सो द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द ।24) च॒स्क॒न्देतीति॑ चस्कन्द चस्क॒न्देति॑ ।25) इत्य॒ भ्य॑भीती त्य॒भि ।26) अ॒भि मृ॑शति मृश त्य॒भ्य॑भि मृ॑शति ।27) मृ॒श॒ति॒ होत्रा॑सु॒ होत्रा॑सु मृशति मृशति॒ होत्रा॑सु ।28) होत्रा᳚ स्वे॒वैव होत्रा॑सु॒ होत्रा᳚ स्वे॒व ।29) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।30) ए॒न॒-म्प्रति॒ प्रत्ये॑न मेन॒-म्प्रति॑ ।31) प्रति॑ ष्ठापयति स्थापयति॒ प्रति॒ प्रति॑ ष्ठापयति ।32) स्था॒प॒य॒ति॒ स्रुचौ॒ स्रुचौ᳚ स्थापयति स्थापयति॒ स्रुचौ᳚ ।33) स्रुचा॒ वुपोप॒ स्रुचौ॒ स्रुचा॒ वुप॑ ।34) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।35) द॒धा॒ त्याज्य॒स्या ज्य॑स्य दधाति दधा॒ त्याज्य॑स्य ।36) आज्य॑स्य पू॒र्णा-म्पू॒र्णा माज्य॒स्या ज्य॑स्य पू॒र्णाम् ।37) पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-म्पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚म् ।38) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयी᳚-न्द॒द्ध्नो द॒द्ध्नः का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-न्द॒द्ध्नः ।38) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयी॒मिति॑ कार्​ष्मर्य - मयी᳚म् ।39) द॒द्ध्नः पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-न्द॒द्ध्नो द॒द्ध्नः पू॒र्णाम् ।40) पू॒र्णा मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी-म्पू॒र्णा-म्पू॒र्णा मौदु॑म्बरीम् ।41) औदु॑म्बरी मि॒य मि॒य मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी मि॒यम् ।42) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।43) वै का᳚र्​ष्मर्य॒मयी॑ कार्​ष्मर्य॒मयी॒ वै वै का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚ ।44) का॒र्​ष्म॒र्य॒मय्य॒सा व॒सौ का᳚र्​ष्मर्य॒मयी॑ कार्​ष्मर्य॒मय्य॒सौ ।44) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयीति॑ कार्​ष्मर्य - मयी᳚ ।45) अ॒सा वौदु॑म्ब॒र्यौ दु॑म्बर्य॒सा व॒सा वौदु॑म्बरी ।46) औदु॑म्बरी॒मे इ॒मे औदु॑म्ब॒र्यौ दु॑म्बरी॒मे ।47) इ॒मे ए॒वैवेमे इ॒मे ए॒व ।47) इ॒मे इती॒मे ।48) ए॒वोपो पै॒वै वोप॑ ।49) उप॑ धत्ते धत्त॒ उपोप॑ धत्ते ।50) ध॒त्ते॒ तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी-न्ध॑त्ते धत्ते तू॒ष्णीम् ।॥ 38 ॥ (50/59)

  ---

  1) prāñcha̠ mupōpa̠ prāñcha̠-mprāñcha̠ mupa̍ ।2) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠ti̠ dā̠dhāra̍ dā̠dhāra̍ dadhāti dadhāti dā̠dhāra̍ ।4) dā̠dhāra̍ yajamānalō̠kaṃ ya̍jamānalō̠ka-ndā̠dhāra̍ dā̠dhāra̍ yajamānalō̠kam ।5) ya̠ja̠mā̠na̠lō̠ka-nna na ya̍jamānalō̠kaṃ ya̍jamānalō̠ka-nna ।5) ya̠ja̠mā̠na̠lō̠kamiti̍ yajamāna - lō̠kam ।6) na pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-nna na pa̍śū̠nām ।7) pa̠śū̠nā-ñcha̍ cha paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ñcha̍ ।8) cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya ।9) yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha ।10) cha̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ñcha̍ cha prā̠ṇam ।11) prā̠ṇa mapyapi̍ prā̠ṇa-mprā̠ṇa mapi̍ ।11) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।12) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।13) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।14) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।14) athō̠ ityathō̎ ।15) khalviṣṭa̍kāyā̠ iṣṭa̍kāyā̠ḥ khalu̠ khalviṣṭa̍kāyāḥ ।16) iṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇa̠ mātṛ̍ṇṇa̠ miṣṭa̍kāyā̠ iṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇam ।17) ātṛ̍ṇṇa̠ manvan vātṛ̍ṇṇa̠ mātṛ̍ṇṇa̠ manu̍ ।17) ātṛ̍ṇṇa̠mityā - tṛ̠ṇṇa̠m ।18) anū pōpān vanūpa̍ ।19) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।20) da̠dhā̠ti̠ prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̎-ndadhāti dadhāti prā̠ṇānā̎m ।21) prā̠ṇānā̠ muthsṛ̍ṣṭyā̠ uthsṛ̍ṣṭyai prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̠ muthsṛ̍ṣṭyai ।21) prā̠ṇānā̠miti̍ pra - a̠nānā̎m ।22) uthsṛ̍ṣṭyai dra̠phsō dra̠phsa uthsṛ̍ṣṭyā̠ uthsṛ̍ṣṭyai dra̠phsaḥ ।22) uthsṛ̍ṣṭyā̠ ityut - sṛ̠ṣṭyai̠ ।23) dra̠phsa ścha̍skanda chaskanda dra̠phsō dra̠phsa ścha̍skanda ।24) cha̠ska̠ndētīti̍ chaskanda chaska̠ndēti̍ ।25) itya̠ bhya̍bhītī tya̠bhi ।26) a̠bhi mṛ̍śati mṛśa tya̠bhya̍bhi mṛ̍śati ।27) mṛ̠śa̠ti̠ hōtrā̍su̠ hōtrā̍su mṛśati mṛśati̠ hōtrā̍su ।28) hōtrā̎ svē̠vaiva hōtrā̍su̠ hōtrā̎ svē̠va ।29) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।30) ē̠na̠-mprati̠ pratyē̍na mēna̠-mprati̍ ।31) prati̍ ṣṭhāpayati sthāpayati̠ prati̠ prati̍ ṣṭhāpayati ।32) sthā̠pa̠ya̠ti̠ sruchau̠ sruchau̎ sthāpayati sthāpayati̠ sruchau̎ ।33) sruchā̠ vupōpa̠ sruchau̠ sruchā̠ vupa̍ ।34) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।35) da̠dhā̠ tyājya̠syā jya̍sya dadhāti dadhā̠ tyājya̍sya ।36) ājya̍sya pū̠rṇā-mpū̠rṇā mājya̠syā jya̍sya pū̠rṇām ।37) pū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎-mpū̠rṇā-mpū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̎m ।38) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̎-nda̠ddhnō da̠ddhnaḥ kā̎r​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎-nda̠ddhnaḥ ।38) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̠miti̍ kār​ṣmarya - mayī̎m ।39) da̠ddhnaḥ pū̠rṇā-mpū̠rṇā-nda̠ddhnō da̠ddhnaḥ pū̠rṇām ।40) pū̠rṇā maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī-mpū̠rṇā-mpū̠rṇā maudu̍mbarīm ।41) audu̍mbarī mi̠ya mi̠ya maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī mi̠yam ।42) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।43) vai kā̎r​ṣmarya̠mayī̍ kār​ṣmarya̠mayī̠ vai vai kā̎r​ṣmarya̠mayī̎ ।44) kā̠r​ṣma̠rya̠mayya̠sā va̠sau kā̎r​ṣmarya̠mayī̍ kār​ṣmarya̠mayya̠sau ।44) kā̠r​ṣma̠rya̠mayīti̍ kār​ṣmarya - mayī̎ ।45) a̠sā vaudu̍mba̠ryau du̍mbarya̠sā va̠sā vaudu̍mbarī ।46) audu̍mbarī̠mē i̠mē audu̍mba̠ryau du̍mbarī̠mē ।47) i̠mē ē̠vaivēmē i̠mē ē̠va ।47) i̠mē itī̠mē ।48) ē̠vōpō pai̠vai vōpa̍ ।49) upa̍ dhattē dhatta̠ upōpa̍ dhattē ।50) dha̠ttē̠ tū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī-ndha̍ttē dhattē tū̠ṣṇīm ।॥ 38 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prāñcha̠, mupōpa̠, prāñcha̠-mprāñcha̠, mupa̍, upa̍, dadhāti, dadhā̠, tyupōpa̍, dadhāti, da̠dhā̠ti̠.

• verse 39

  1) तू॒ष्णी मुपोप॑ तू॒ष्णी-न्तू॒ष्णी मुप॑ ।2) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।3) द॒धा॒ति॒ न न द॑धाति दधाति॒ न ।4) न हि हि न न हि ।5) हीमे इ॒मे हि हीमे ।6) इ॒मे यजु॑षा॒ यजु॑षे॒मे इ॒मे यजु॑षा ।6) इ॒मे इती॒मे ।7) यजु॒षा ऽऽप्तु॒ माप्तुं॒-यँजु॑षा॒ यजु॒षा ऽऽप्तु᳚म् ।8) आप्तु॒ मर्​ह॒ त्यर्​ह॒ त्याप्तु॒ माप्तु॒ मर्​ह॑ति ।9) अर्​ह॑ति॒ दक्षि॑णा॒-न्दक्षि॑णा॒ मर्​ह॒ त्यर्​ह॑ति॒ दक्षि॑णाम् ।10) दक्षि॑णा-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी॒-न्दक्षि॑णा॒-न्दक्षि॑णा-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚म् ।11) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयी॒ मुत्त॑रा॒ मुत्त॑रा-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी॒ मुत्त॑राम् ।11) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयी॒मिति॑ कार्​ष्मर्य - मयी᳚म् ।12) उत्त॑रा॒ मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी॒ मुत्त॑रा॒ मुत्त॑रा॒ मौदु॑म्बरीम् ।12) उत्त॑रा॒मित्युत् - त॒रा॒म् ।13) औदु॑म्बरी॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒ दौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी॒-न्तस्मा᳚त् ।14) तस्मा॑ द॒स्या अ॒स्या स्तस्मा॒-त्तस्मा॑ द॒स्याः ।15) अ॒स्या अ॒सा व॒सा व॒स्या अ॒स्या अ॒सौ ।16) अ॒सा वुत्त॒ रोत्त॑रा॒ ऽसा व॒सा वुत्त॑रा ।17) उत्त॒रा ऽऽज्य॒स्या ज्य॒स्यो त्त॒रोत्त॒रा ऽऽज्य॑स्य ।17) उत्त॒रेत्युत् - त॒रा॒ ।18) आज्य॑स्य पू॒र्णा-म्पू॒र्णा माज्य॒स्या ज्य॑स्य पू॒र्णाम् ।19) पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-म्पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚म् ।20) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयीं॒-वँज्रो॒ वज्रः॑ कार्​ष्मर्य॒मयी᳚-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयीं॒-वँज्रः॑ ।20) का॒र्​ष्म॒र्य॒मयी॒मिति॑ कार्​ष्मर्य - मयी᳚म् ।21) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।22) वा आज्य॒ माज्यं॒-वैँ वा आज्य᳚म् ।23) आज्यं॒-वँज्रो॒ वज्र॒ आज्य॒ माज्यं॒-वँज्रः॑ ।24) वज्रः॑ कार्​ष्म॒र्यः॑ कार्​ष्म॒र्यो॑ वज्रो॒ वज्रः॑ कार्​ष्म॒र्यः॑ ।25) का॒र्​ष्म॒र्यो॑ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑ण कार्​ष्म॒र्यः॑ कार्​ष्म॒र्यो॑ वज्रे॑ण ।26) वज्रे॑ णै॒वैव वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णै॒व ।27) ए॒व य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ ।28) य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तः ।29) द॒क्षि॒ण॒तो रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो रक्षाग्ं॑सि ।30) रक्षा॒ग्॒ स्यपाप॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षा॒ग्॒ स्यप॑ ।31) अप॑ हन्ति ह॒न्त्य पाप॑ हन्ति ।32) ह॒न्ति॒ द॒द्ध्नो द॒द्ध्नो ह॑न्ति हन्ति द॒द्ध्नः ।33) द॒द्ध्नः पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-न्द॒द्ध्नो द॒द्ध्नः पू॒र्णाम् ।34) पू॒र्णा मौदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी-म्पू॒र्णा-म्पू॒र्णा मौदु॑म्बरीम् ।35) औदु॑म्बरी-म्प॒शवः॑ प॒शव॒ औदु॑म्बरी॒ मौदु॑म्बरी-म्प॒शवः॑ ।36) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।37) वै दधि॒ दधि॒ वै वै दधि॑ ।38) दध्यू-र्गूर्ग् दधि॒ दध्यूर्क् ।39) ऊर्गु॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॒ ऊ-र्गू-र्गु॑दु॒म्बरः॑ ।40) उ॒दु॒म्बरः॑ प॒शुषु॑ प॒शुषू॑ दु॒म्बर॑ उदु॒म्बरः॑ प॒शुषु॑ ।41) प॒शु ष्वे॒वैव प॒शुषु॑ प॒शु ष्वे॒व ।42) ए॒वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒वैवोर्ज᳚म् ।43) ऊर्ज॑-न्दधाति दधा॒ त्यूर्ज॒ मूर्ज॑-न्दधाति ।44) द॒धा॒ति॒ पू॒र्णे पू॒र्णे द॑धाति दधाति पू॒र्णे ।45) पू॒र्णे उपोप॑ पू॒र्णे पू॒र्णे उप॑ ।45) पू॒र्णे इति॑ पू॒र्णे ।46) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।47) द॒धा॒ति॒ पू॒र्णे पू॒र्णे द॑धाति दधाति पू॒र्णे ।48) पू॒र्णे ए॒वैव पू॒र्णे पू॒र्णे ए॒व ।48) पू॒र्णे इति॑ पू॒र्णे ।49) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।50) ए॒न॒ म॒मुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑-न्नेन मेन म॒मुष्मिन्न्॑ ।॥ 39 ॥ (50/57)

  ---

  1) tū̠ṣṇī mupōpa̍ tū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī mupa̍ ।2) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠ti̠ na na da̍dhāti dadhāti̠ na ।4) na hi hi na na hi ।5) hīmē i̠mē hi hīmē ।6) i̠mē yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣē̠mē i̠mē yaju̍ṣā ।6) i̠mē itī̠mē ।7) yaju̠ṣā ''ptu̠ māptu̠ṃ yaju̍ṣā̠ yaju̠ṣā ''ptu̎m ।8) āptu̠ mar​ha̠ tyar​ha̠ tyāptu̠ māptu̠ mar​ha̍ti ।9) ar​ha̍ti̠ dakṣi̍ṇā̠-ndakṣi̍ṇā̠ mar​ha̠ tyar​ha̍ti̠ dakṣi̍ṇām ।10) dakṣi̍ṇā-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̠-ndakṣi̍ṇā̠-ndakṣi̍ṇā-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎m ।11) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̠ mutta̍rā̠ mutta̍rā-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̠ mutta̍rām ।11) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̠miti̍ kār​ṣmarya - mayī̎m ।12) utta̍rā̠ maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī̠ mutta̍rā̠ mutta̍rā̠ maudu̍mbarīm ।12) utta̍rā̠mityut - ta̠rā̠m ।13) audu̍mbarī̠-ntasmā̠-ttasmā̠ daudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī̠-ntasmā̎t ।14) tasmā̍ da̠syā a̠syā stasmā̠-ttasmā̍ da̠syāḥ ।15) a̠syā a̠sā va̠sā va̠syā a̠syā a̠sau ।16) a̠sā vutta̠ rōtta̍rā̠ 'sā va̠sā vutta̍rā ।17) utta̠rā ''jya̠syā jya̠syō tta̠rōtta̠rā ''jya̍sya ।17) utta̠rētyut - ta̠rā̠ ।18) ājya̍sya pū̠rṇā-mpū̠rṇā mājya̠syā jya̍sya pū̠rṇām ।19) pū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̎-mpū̠rṇā-mpū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̎m ।20) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̠ṃ vajrō̠ vajra̍ḥ kār​ṣmarya̠mayī̎-ṅkār​ṣmarya̠mayī̠ṃ vajra̍ḥ ।20) kā̠r​ṣma̠rya̠mayī̠miti̍ kār​ṣmarya - mayī̎m ।21) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।22) vā ājya̠ mājya̠ṃ vai vā ājya̎m ।23) ājya̠ṃ vajrō̠ vajra̠ ājya̠ mājya̠ṃ vajra̍ḥ ।24) vajra̍ḥ kār​ṣma̠rya̍ḥ kār​ṣma̠ryō̍ vajrō̠ vajra̍ḥ kār​ṣma̠rya̍ḥ ।25) kā̠r​ṣma̠ryō̍ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇa kār​ṣma̠rya̍ḥ kār​ṣma̠ryō̍ vajrē̍ṇa ।26) vajrē̍ ṇai̠vaiva vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇai̠va ।27) ē̠va ya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠vaiva ya̠jñasya̍ ।28) ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠taḥ ।29) da̠kṣi̠ṇa̠tō rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō rakṣāgṃ̍si ।30) rakṣā̠g̠ syapāpa̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣā̠g̠ syapa̍ ।31) apa̍ hanti ha̠ntya pāpa̍ hanti ।32) ha̠nti̠ da̠ddhnō da̠ddhnō ha̍nti hanti da̠ddhnaḥ ।33) da̠ddhnaḥ pū̠rṇā-mpū̠rṇā-nda̠ddhnō da̠ddhnaḥ pū̠rṇām ।34) pū̠rṇā maudu̍mbarī̠ maudu̍mbarī-mpū̠rṇā-mpū̠rṇā maudu̍mbarīm ।35) audu̍mbarī-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ audu̍mbarī̠ maudu̍mbarī-mpa̠śava̍ḥ ।36) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।37) vai dadhi̠ dadhi̠ vai vai dadhi̍ ।38) dadhyū-rgūrg dadhi̠ dadhyūrk ।39) ūrgu̍du̠mbara̍ udu̠mbara̠ ū-rgū-rgu̍du̠mbara̍ḥ ।40) u̠du̠mbara̍ḥ pa̠śuṣu̍ pa̠śuṣū̍ du̠mbara̍ udu̠mbara̍ḥ pa̠śuṣu̍ ।41) pa̠śu ṣvē̠vaiva pa̠śuṣu̍ pa̠śu ṣvē̠va ।42) ē̠vōrja̠ mūrja̍ mē̠vaivōrja̎m ।43) ūrja̍-ndadhāti dadhā̠ tyūrja̠ mūrja̍-ndadhāti ।44) da̠dhā̠ti̠ pū̠rṇē pū̠rṇē da̍dhāti dadhāti pū̠rṇē ।45) pū̠rṇē upōpa̍ pū̠rṇē pū̠rṇē upa̍ ।45) pū̠rṇē iti̍ pū̠rṇē ।46) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।47) da̠dhā̠ti̠ pū̠rṇē pū̠rṇē da̍dhāti dadhāti pū̠rṇē ।48) pū̠rṇē ē̠vaiva pū̠rṇē pū̠rṇē ē̠va ।48) pū̠rṇē iti̍ pū̠rṇē ।49) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।50) ē̠na̠ ma̠muṣmi̍-nna̠muṣmi̍-nnēna mēna ma̠muṣminn̍ ।॥ 39 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: tū̠ṣṇī, mupōpa̍, tū̠ṣṇī-ntū̠ṣṇī, mupa̍, upa̍, dadhāti, dadhā̠, tyupōpa̍, dadhāti, da̠dhā̠ti̠.

• verse 40

  1) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑-न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।2) लो॒क उपोप॑ लो॒के लो॒क उप॑ ।3) उप॑ तिष्ठेते तिष्ठेते॒ उपोप॑ तिष्ठेते ।4) ति॒ष्ठे॒ते॒ वि॒राजि॑ वि॒राजि॑ तिष्ठेते तिष्ठेते वि॒राजि॑ ।4) ति॒ष्ठे॒ते॒ इति॑ तिष्ठेते ।5) वि॒राज्य॒ग्नि र॒ग्नि-र्वि॒राजि॑ वि॒राज्य॒ग्निः ।5) वि॒राजीति॑ वि - राजि॑ ।6) अ॒ग्नि श्चे॑त॒व्य॑ श्चेत॒व्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि श्चे॑त॒व्यः॑ ।7) चे॒त॒व्य॑ इतीति॑ चेत॒व्य॑ श्चेत॒व्य॑ इति॑ ।8) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।9) आ॒हु॒-स्स्रु-ख्स्रुगा॑हु राहु॒-स्स्रुक् ।10) स्रुग् वै वै स्रु-ख्स्रुग् वै ।11) वै वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्वै वै वि॒राट् ।12) वि॒राड् य-द्य-द्वि॒रा-ड्वि॒राड् यत् ।12) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।13) य-थ्स्रुचौ॒ स्रुचौ॒ य-द्य-थ्स्रुचौ᳚ ।14) स्रुचा॑ वुप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ स्रुचौ॒ स्रुचा॑ वुप॒दधा॑ति ।15) उ॒प॒दधा॑ति वि॒राजि॑ वि॒राज्यु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति वि॒राजि॑ ।15) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।16) वि॒रा ज्ये॒वैव वि॒राजि॑ वि॒रा ज्ये॒व ।16) वि॒राजीति॑ वि - राजि॑ ।17) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।18) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।19) चि॒नु॒ते॒ य॒ज्ञ॒मु॒खेय॑ज्ञमुखे यज्ञमु॒खेय॑ज्ञमुखे चिनुते चिनुते यज्ञमु॒खेय॑ज्ञमुखे ।20) य॒ज्ञ॒मु॒खेय॑ज्ञमुखे॒ वै वै य॑ज्ञमु॒खेय॑ज्ञमुखे यज्ञमु॒खेय॑ज्ञमुखे॒ वै ।20) य॒ज्ञ॒मु॒खेय॑ज्ञमुख॒ इति॑ यज्ञमु॒खे - य॒ज्ञ॒मु॒खे॒ ।21) वै क्रि॒यमा॑णे क्रि॒यमा॑णे॒ वै वै क्रि॒यमा॑णे ।22) क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-ङ्क्रि॒यमा॑णे क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञम् ।23) य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि ।24) रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्ति जिघाग्ंसन्ति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्ति ।25) जि॒घा॒ग्ं॒स॒न्ति॒ य॒ज्ञ॒मु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख-ञ्जि॑घाग्ंसन्ति जिघाग्ंसन्ति यज्ञमु॒खम् ।26) य॒ज्ञ॒मु॒खग्ं रु॒क्मो रु॒क्मो य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खग्ं रु॒क्मः ।26) य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ - मु॒खम् ।27) रु॒क्मो य-द्य-द्रु॒क्मो रु॒क्मो यत् ।28) य-द्रु॒क्मग्ं रु॒क्मं-यँ-द्य-द्रु॒क्मम् ।29) रु॒क्मं-व्याँ॑घा॒रय॑ति व्याघा॒रय॑ति रु॒क्मग्ं रु॒क्मं-व्याँ॑घा॒रय॑ति ।30) व्या॒घा॒रय॑ति यज्ञमु॒खा-द्य॑ज्ञमु॒खा-द्व्या॑घा॒रय॑ति व्याघा॒रय॑ति यज्ञमु॒खात् ।30) व्या॒घा॒रय॒तीति॑ वि - आ॒घा॒रय॑ति ।31) य॒ज्ञ॒मु॒खा दे॒वैव य॑ज्ञमु॒खा-द्य॑ज्ञमु॒खा दे॒व ।31) य॒ज्ञ॒मु॒खादिति॑ यज्ञ - मु॒खात् ।32) ए॒व रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्॑ स्ये॒वैव रक्षाग्ं॑सि ।33) रक्षा॒ग्॒ स्यपाप॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षा॒ग्॒ स्यप॑ ।34) अप॑ हन्ति ह॒न्त्य पाप॑ हन्ति ।35) ह॒न्ति॒ प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभिर्॑. हन्ति हन्ति प॒ञ्चभिः॑ ।36) प॒ञ्चभि॒-र्व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति प॒ञ्चभिः॑ प॒ञ्चभि॒-र्व्याघा॑रयति ।36) प॒ञ्चभि॒रिति॑ प॒ञ्च - भिः॒ ।37) व्याघा॑रयति॒ पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॒ व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति॒ पाङ्क्तः॑ ।37) व्याघा॑रय॒तीति॑ वि - आघा॑रयति ।38) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।39) य॒ज्ञो यावा॒न्॒. यावान्॑. य॒ज्ञो य॒ज्ञो यावान्॑ ।40) यावा॑ ने॒वैव यावा॒न्॒. यावा॑ ने॒व ।41) ए॒व य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञः ।42) य॒ज्ञ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञ स्तस्मा᳚त् ।43) तस्मा॒-द्रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्रक्षाग्ं॑सि ।44) रक्षा॒ग्॒ स्यपाप॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षा॒ग्॒ स्यप॑ ।45) अप॑ हन्ति ह॒न्त्य पाप॑ हन्ति ।46) ह॒न्त्य॒ क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या ह॑न्ति हन्त्य क्ष्ण॒या ।47) अ॒क्ष्ण॒या व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रय त्यक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या व्याघा॑रयति ।48) व्याघा॑रयति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्व्याघा॑रयति॒ व्याघा॑रयति॒ तस्मा᳚त् ।48) व्याघा॑रय॒तीति॑ वि - आघा॑रयति ।49) तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या तस्मा॒-त्तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ।50) अ॒क्ष्ण॒या प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या प॒शवः॑ ।51) प॒शवो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि प॒शवः॑ प॒शवो ऽङ्गा॑नि ।52) अङ्गा॑नि॒ प्र प्राङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ प्र ।53) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।54) ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै हरन्ति हरन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।55) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।॥ 40 ॥ (55/67)॥ अ. 7 ॥

  ---

  1) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍-nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।2) lō̠ka upōpa̍ lō̠kē lō̠ka upa̍ ।3) upa̍ tiṣṭhētē tiṣṭhētē̠ upōpa̍ tiṣṭhētē ।4) ti̠ṣṭhē̠tē̠ vi̠rāji̍ vi̠rāji̍ tiṣṭhētē tiṣṭhētē vi̠rāji̍ ।4) ti̠ṣṭhē̠tē̠ iti̍ tiṣṭhētē ।5) vi̠rājya̠gni ra̠gni-rvi̠rāji̍ vi̠rājya̠gniḥ ।5) vi̠rājīti̍ vi - rāji̍ ।6) a̠gni śchē̍ta̠vya̍ śchēta̠vyō̎ 'gni ra̠gni śchē̍ta̠vya̍ḥ ।7) chē̠ta̠vya̍ itīti̍ chēta̠vya̍ śchēta̠vya̍ iti̍ ।8) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।9) ā̠hu̠-ssru-khsrugā̍hu rāhu̠-ssruk ।10) srug vai vai sru-khsrug vai ।11) vai vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍvai vai vi̠rāṭ ।12) vi̠rāḍ ya-dya-dvi̠rā-ḍvi̠rāḍ yat ।12) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।13) ya-thsruchau̠ sruchau̠ ya-dya-thsruchau̎ ।14) sruchā̍ vupa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ sruchau̠ sruchā̍ vupa̠dadhā̍ti ।15) u̠pa̠dadhā̍ti vi̠rāji̍ vi̠rājyu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti vi̠rāji̍ ।15) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।16) vi̠rā jyē̠vaiva vi̠rāji̍ vi̠rā jyē̠va ।16) vi̠rājīti̍ vi - rāji̍ ।17) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।18) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।19) chi̠nu̠tē̠ ya̠jña̠mu̠khēya̍jñamukhē yajñamu̠khēya̍jñamukhē chinutē chinutē yajñamu̠khēya̍jñamukhē ।20) ya̠jña̠mu̠khēya̍jñamukhē̠ vai vai ya̍jñamu̠khēya̍jñamukhē yajñamu̠khēya̍jñamukhē̠ vai ।20) ya̠jña̠mu̠khēya̍jñamukha̠ iti̍ yajñamu̠khē - ya̠jña̠mu̠khē̠ ।21) vai kri̠yamā̍ṇē kri̠yamā̍ṇē̠ vai vai kri̠yamā̍ṇē ।22) kri̠yamā̍ṇē ya̠jñaṃ ya̠jña-ṅkri̠yamā̍ṇē kri̠yamā̍ṇē ya̠jñam ।23) ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si ।24) rakṣāgṃ̍si jighāgṃsanti jighāgṃsanti̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si jighāgṃsanti ।25) ji̠ghā̠gṃ̠sa̠nti̠ ya̠jña̠mu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha-ñji̍ghāgṃsanti jighāgṃsanti yajñamu̠kham ।26) ya̠jña̠mu̠khagṃ ru̠kmō ru̠kmō ya̍jñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠khagṃ ru̠kmaḥ ।26) ya̠jña̠mu̠khamiti̍ yajña - mu̠kham ।27) ru̠kmō ya-dya-dru̠kmō ru̠kmō yat ।28) ya-dru̠kmagṃ ru̠kmaṃ ya-dya-dru̠kmam ।29) ru̠kmaṃ vyā̍ghā̠raya̍ti vyāghā̠raya̍ti ru̠kmagṃ ru̠kmaṃ vyā̍ghā̠raya̍ti ।30) vyā̠ghā̠raya̍ti yajñamu̠khā-dya̍jñamu̠khā-dvyā̍ghā̠raya̍ti vyāghā̠raya̍ti yajñamu̠khāt ।30) vyā̠ghā̠raya̠tīti̍ vi - ā̠ghā̠raya̍ti ।31) ya̠jña̠mu̠khā dē̠vaiva ya̍jñamu̠khā-dya̍jñamu̠khā dē̠va ।31) ya̠jña̠mu̠khāditi̍ yajña - mu̠khāt ।32) ē̠va rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāg̍ syē̠vaiva rakṣāgṃ̍si ।33) rakṣā̠g̠ syapāpa̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣā̠g̠ syapa̍ ।34) apa̍ hanti ha̠ntya pāpa̍ hanti ।35) ha̠nti̠ pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhir̍. hanti hanti pa̠ñchabhi̍ḥ ।36) pa̠ñchabhi̠-rvyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati pa̠ñchabhi̍ḥ pa̠ñchabhi̠-rvyāghā̍rayati ।36) pa̠ñchabhi̠riti̍ pa̠ñcha - bhi̠ḥ ।37) vyāghā̍rayati̠ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̠ vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati̠ pāṅkta̍ḥ ।37) vyāghā̍raya̠tīti̍ vi - āghā̍rayati ।38) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।39) ya̠jñō yāvā̠n̠. yāvān̍. ya̠jñō ya̠jñō yāvān̍ ।40) yāvā̍ nē̠vaiva yāvā̠n̠. yāvā̍ nē̠va ।41) ē̠va ya̠jñō ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñaḥ ।42) ya̠jña stasmā̠-ttasmā̎-dya̠jñō ya̠jña stasmā̎t ।43) tasmā̠-drakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si̠ tasmā̠-ttasmā̠-drakṣāgṃ̍si ।44) rakṣā̠g̠ syapāpa̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣā̠g̠ syapa̍ ।45) apa̍ hanti ha̠ntya pāpa̍ hanti ।46) ha̠ntya̠ kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā ha̍nti hantya kṣṇa̠yā ।47) a̠kṣṇa̠yā vyāghā̍rayati̠ vyāghā̍raya tyakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā vyāghā̍rayati ।48) vyāghā̍rayati̠ tasmā̠-ttasmā̠-dvyāghā̍rayati̠ vyāghā̍rayati̠ tasmā̎t ।48) vyāghā̍raya̠tīti̍ vi - āghā̍rayati ।49) tasmā̍ dakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā tasmā̠-ttasmā̍ dakṣṇa̠yā ।50) a̠kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ ।51) pa̠śavō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'ṅgā̍ni ।52) aṅgā̍ni̠ pra prāṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ pra ।53) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।54) ha̠ra̠nti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai haranti haranti̠ prati̍ṣṭhityai ।55) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।॥ 40 ॥ (55/67)॥ a. 7 ॥

  meaning

  English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

• verse 41

  1) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा मुपोप॑ स्वयमातृ॒ण्णाग्​ स्व॑यमातृ॒ण्णा मुप॑ ।1) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामिति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णाम् ।2) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।3) द॒धा॒ती॒य मि॒य-न्द॑धाति दधाती॒यम् ।4) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।5) वै स्व॑यमातृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णा वै वै स्व॑यमातृ॒ण्णा ।6) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेमा मि॒माग्​ स्व॑यमातृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णेमाम् ।6) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णा ।7) इ॒मा मे॒वैवे मा मि॒मा मे॒व ।8) ए॒वो पोपै॒ वैवोप॑ ।9) उप॑ धत्ते धत्त॒ उपोप॑ धत्ते ।10) ध॒त्ते ऽश्व॒ मश्व॑-न्धत्ते ध॒त्ते ऽश्व᳚म् ।11) अश्व॒ मुपोपाश्व॒ मश्व॒ मुप॑ ।12) उप॑ घ्रापयति घ्रापय॒ त्युपोप॑ घ्रापयति ।13) घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ङ्घ्रा॑पयति घ्रापयति प्रा॒णम् ।14) प्रा॒ण मे॒वैव प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मे॒व ।14) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।15) ए॒वास्या॑ मस्या मे॒वै वास्या᳚म् ।16) अ॒स्या॒-न्द॒धा॒ति॒ द॒धा॒ त्य॒स्या॒ म॒स्या॒-न्द॒धा॒ति॒ ।17) द॒धा॒ त्यथो॒ अथो॑ दधाति दधा॒ त्यथो᳚ ।18) अथो᳚ प्राजाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो ऽथो॒ अथो᳚ प्राजाप॒त्यः ।18) अथो॒ इत्यथो᳚ ।19) प्रा॒जा॒प॒त्यो वै वै प्रा॑जाप॒त्यः प्रा॑जाप॒त्यो वै ।19) प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः ।20) वा अश्वो ऽश्वो॒ वै वा अश्वः॑ ।21) अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑ति॒ना ऽश्वो ऽश्वः॑ प्र॒जाप॑तिना ।22) प्र॒जाप॑ति नै॒वैव प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिनै॒व ।22) प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ ।23) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।24) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।25) चि॒नु॒ते॒ प्र॒थ॒मा प्र॑थ॒मा चि॑नुते चिनुते प्रथ॒मा ।26) प्र॒थ॒मेष्ट॒ केष्ट॑का प्रथ॒मा प्र॑थ॒मे ष्ट॑का ।27) इष्ट॑ कोपधी॒यमा॑ नोपधी॒यमा॒ नेष्ट॒केष्ट॑ कोपधी॒यमा॑ना ।28) उ॒प॒धी॒यमा॑ना पशू॒ना-म्प॑शू॒ना मु॑पधी॒यमा॑ नोपधी॒यमा॑ना पशू॒नाम् ।28) उ॒प॒धी॒यमा॒नेत्यु॑प - धी॒यमा॑ना ।29) प॒शू॒ना-ञ्च॑ च पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-ञ्च॑ ।30) च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य ।31) यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च ।32) च॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ञ्च॑ च प्रा॒णम् ।33) प्रा॒ण मप्यपि॑ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मपि॑ ।33) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।34) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।35) द॒धा॒ति॒ स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णा द॑धाति दधाति स्वयमातृ॒ण्णा ।36) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा भ॑वति भवति स्वयमातृ॒ण्णा स्व॑यमातृ॒ण्णा भ॑वति ।36) स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णेति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णा ।37) भ॒व॒ति॒ प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना᳚-म्भवति भवति प्रा॒णाना᳚म् ।38) प्रा॒णाना॒ मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ उथ्सृ॑ष्ट्यै प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना॒ मुथ्सृ॑ष्ट्यै ।38) प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र - अ॒नाना᳚म् ।39) उथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॒ अथो॒ उथ्सृ॑ष्ट्या॒ उथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो᳚ ।39) उथ्सृ॑ष्ट्या॒ इत्युत् - सृ॒ष्ट्यै॒ ।40) अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्याथो॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ ।40) अथो॒ इत्यथो᳚ ।41) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।41) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।42) लो॒कस्या नु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्या नु॑ख्यात्यै ।43) अनु॑ख्यात्या अ॒ग्ना व॒ग्ना वनु॑ख्यात्या॒ अनु॑ख्यात्या अ॒ग्नौ ।43) अनु॑ख्यात्या॒ इत्यनु॑ - ख्या॒त्यै॒ ।44) अ॒ग्ना व॒ग्नि र॒ग्नि र॒ग्ना व॒ग्ना व॒ग्निः ।45) अ॒ग्नि श्चे॑त॒व्य॑ श्चेत॒व्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि श्चे॑त॒व्यः॑ ।46) चे॒त॒व्य॑ इतीति॑ चेत॒व्य॑ श्चेत॒व्य॑ इति॑ ।47) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।48) आ॒हु॒ रे॒ष ए॒ष आ॑हु राहु रे॒षः ।49) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।50) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।॥ 41 ॥ (50/64)

  ---

  1) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇā mupōpa̍ svayamātṛ̠ṇṇāg​ sva̍yamātṛ̠ṇṇā mupa̍ ।1) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇāmiti̍ svayaṃ - ā̠tṛ̠ṇṇām ।2) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠tī̠ya mi̠ya-nda̍dhāti dadhātī̠yam ।4) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।5) vai sva̍yamātṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇā vai vai sva̍yamātṛ̠ṇṇā ।6) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇēmā mi̠māg​ sva̍yamātṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇēmām ।6) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇēti̍ svayaṃ - ā̠tṛ̠ṇṇā ।7) i̠mā mē̠vaivē mā mi̠mā mē̠va ।8) ē̠vō pōpai̠ vaivōpa̍ ।9) upa̍ dhattē dhatta̠ upōpa̍ dhattē ।10) dha̠ttē 'śva̠ maśva̍-ndhattē dha̠ttē 'śva̎m ।11) aśva̠ mupōpāśva̠ maśva̠ mupa̍ ।12) upa̍ ghrāpayati ghrāpaya̠ tyupōpa̍ ghrāpayati ।13) ghrā̠pa̠ya̠ti̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ṅghrā̍payati ghrāpayati prā̠ṇam ।14) prā̠ṇa mē̠vaiva prā̠ṇa-mprā̠ṇa mē̠va ।14) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।15) ē̠vāsyā̍ masyā mē̠vai vāsyā̎m ।16) a̠syā̠-nda̠dhā̠ti̠ da̠dhā̠ tya̠syā̠ ma̠syā̠-nda̠dhā̠ti̠ ।17) da̠dhā̠ tyathō̠ athō̍ dadhāti dadhā̠ tyathō̎ ।18) athō̎ prājāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō 'thō̠ athō̎ prājāpa̠tyaḥ ।18) athō̠ ityathō̎ ।19) prā̠jā̠pa̠tyō vai vai prā̍jāpa̠tyaḥ prā̍jāpa̠tyō vai ।19) prā̠jā̠pa̠tya iti̍ prājā - pa̠tyaḥ ।20) vā aśvō 'śvō̠ vai vā aśva̍ḥ ।21) aśva̍ḥ pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍ti̠nā 'śvō 'śva̍ḥ pra̠jāpa̍tinā ।22) pra̠jāpa̍ti nai̠vaiva pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinai̠va ।22) pra̠jāpa̍ti̠nēti̍ pra̠jā - pa̠ti̠nā̠ ।23) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।24) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।25) chi̠nu̠tē̠ pra̠tha̠mā pra̍tha̠mā chi̍nutē chinutē pratha̠mā ।26) pra̠tha̠mēṣṭa̠ kēṣṭa̍kā pratha̠mā pra̍tha̠mē ṣṭa̍kā ।27) iṣṭa̍ kōpadhī̠yamā̍ nōpadhī̠yamā̠ nēṣṭa̠kēṣṭa̍ kōpadhī̠yamā̍nā ।28) u̠pa̠dhī̠yamā̍nā paśū̠nā-mpa̍śū̠nā mu̍padhī̠yamā̍ nōpadhī̠yamā̍nā paśū̠nām ।28) u̠pa̠dhī̠yamā̠nētyu̍pa - dhī̠yamā̍nā ।29) pa̠śū̠nā-ñcha̍ cha paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ñcha̍ ।30) cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya ।31) yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha ।32) cha̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ñcha̍ cha prā̠ṇam ।33) prā̠ṇa mapyapi̍ prā̠ṇa-mprā̠ṇa mapi̍ ।33) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।34) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।35) da̠dhā̠ti̠ sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇā da̍dhāti dadhāti svayamātṛ̠ṇṇā ।36) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇā bha̍vati bhavati svayamātṛ̠ṇṇā sva̍yamātṛ̠ṇṇā bha̍vati ।36) sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇēti̍ svayaṃ - ā̠tṛ̠ṇṇā ।37) bha̠va̠ti̠ prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̎-mbhavati bhavati prā̠ṇānā̎m ।38) prā̠ṇānā̠ muthsṛ̍ṣṭyā̠ uthsṛ̍ṣṭyai prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̠ muthsṛ̍ṣṭyai ।38) prā̠ṇānā̠miti̍ pra - a̠nānā̎m ।39) uthsṛ̍ṣṭyā̠ athō̠ athō̠ uthsṛ̍ṣṭyā̠ uthsṛ̍ṣṭyā̠ athō̎ ।39) uthsṛ̍ṣṭyā̠ ityut - sṛ̠ṣṭyai̠ ।40) athō̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasyāthō̠ athō̍ suva̠rgasya̍ ।40) athō̠ ityathō̎ ।41) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।41) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।42) lō̠kasyā nu̍khyātyā̠ anu̍khyātyai lō̠kasya̍ lō̠kasyā nu̍khyātyai ।43) anu̍khyātyā a̠gnā va̠gnā vanu̍khyātyā̠ anu̍khyātyā a̠gnau ।43) anu̍khyātyā̠ ityanu̍ - khyā̠tyai̠ ।44) a̠gnā va̠gni ra̠gni ra̠gnā va̠gnā va̠gniḥ ।45) a̠gni śchē̍ta̠vya̍ śchēta̠vyō̎ 'gni ra̠gni śchē̍ta̠vya̍ḥ ।46) chē̠ta̠vya̍ itīti̍ chēta̠vya̍ śchēta̠vya̍ iti̍ ।47) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।48) ā̠hu̠ rē̠ṣa ē̠ṣa ā̍hu rāhu rē̠ṣaḥ ।49) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।50) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।॥ 41 ॥ (50/64)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇā, mupōpa̍, svayamātṛ̠ṇṇāg​, sva̍yamātṛ̠ṇṇā, mupa̍, sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇām̍, svayaṃ, ā̠tṛ̠ṇṇām, upa̍, dadhāti.

• verse 42

  1) अ॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-र्वै᳚श्वान॒रः ।2) वै॒श्वा॒न॒रो य-द्य-द्वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो यत् ।3) य-द्ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णो य-द्य-द्ब्रा᳚ह्म॒णः ।4) ब्रा॒ह्म॒ण स्तस्मै॒ तस्मै᳚ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्तस्मै᳚ ।5) तस्मै᳚ प्रथ॒मा-म्प्र॑थ॒मा-न्तस्मै॒ तस्मै᳚ प्रथ॒माम् ।6) प्र॒थ॒मा मिष्ट॑का॒ मिष्ट॑का-म्प्रथ॒मा-म्प्र॑थ॒मा मिष्ट॑काम् ।7) इष्ट॑कां॒-यँजु॑ष्कृतां॒-यँजु॑ष्कृता॒ मिष्ट॑का॒ मिष्ट॑कां॒-यँजु॑ष्कृताम् ।8) यजु॑ष्कृता॒-म्प्र प्र यजु॑ष्कृतां॒-यँजु॑ष्कृता॒-म्प्र ।8) यजु॑ष्कृता॒मिति॒ यजुः॑ - कृ॒ता॒म् ।9) प्र य॑च्छे-द्यच्छे॒-त्प्र प्र य॑च्छेत् ।10) य॒च्छे॒-त्ता-न्तां-यँ॑च्छे-द्यच्छे॒-त्ताम् ।11) ता-म्ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्ता-न्ता-म्ब्रा᳚ह्म॒णः ।12) ब्रा॒ह्म॒णश्च॑ च ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णश्च॑ ।13) चोपोप॑ च॒ चोप॑ ।14) उप॑ दद्ध्याता-न्दद्ध्याता॒ मुपोप॑ दद्ध्याताम् ।15) द॒द्ध्या॒ता॒ म॒ग्ना व॒ग्नौ द॑द्ध्याता-न्दद्ध्याता म॒ग्नौ ।16) अ॒ग्ना वे॒वै वाग्ना व॒ग्ना वे॒व ।17) ए॒व त-त्तदे॒ वैव तत् ।18) तद॒ग्नि म॒ग्नि-न्त-त्तद॒ग्निम् ।19) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।20) चि॒नु॒त॒ ई॒श्व॒र ई᳚श्व॒र श्चि॑नुते चिनुत ईश्व॒रः ।21) ई॒श्व॒रो वै वा ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो वै ।22) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।23) ए॒ष आर्ति॒ मार्ति॑ मे॒ष ए॒ष आर्ति᳚म् ।24) आर्ति॒ मार्तो॒ रार्तो॒ रार्ति॒ मार्ति॒ मार्तोः᳚ ।25) आर्तो॒-र्यो य आर्तो॒ रार्तो॒-र्यः ।25) आर्तो॒रित्या - अ॒र्तोः॒ ।26) यो ऽवि॑द्वा॒ नवि॑द्वा॒न्॒. यो यो ऽवि॑द्वान् ।27) अवि॑द्वा॒ निष्ट॑का॒ मिष्ट॑का॒ मवि॑द्वा॒ नवि॑द्वा॒ निष्ट॑काम् ।28) इष्ट॑का मुप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॒ती ष्ट॑का॒ मिष्ट॑का मुप॒दधा॑ति ।29) उ॒प॒दधा॑ति॒ त्रीग्​स् त्री नु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ त्रीन् ।29) उ॒प॒द॒धा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।30) त्रीन्. वरा॒न्॒. वरा॒-न्त्रीग्​ स्त्रीन्. वरान्॑ ।31) वरा᳚-न्दद्या-द्दद्या॒-द्वरा॒न्॒. वरा᳚-न्दद्यात् ।32) द॒द्या॒-त्त्रय॒ स्त्रयो॑ दद्या-द्दद्या॒-त्त्रयः॑ ।33) त्रयो॒ वै वै त्रय॒ स्त्रयो॒ वै ।34) वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः ।35) प्रा॒णाः प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाः प्रा॒णाः प्रा॒णाना᳚म् ।35) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।36) प्रा॒णाना॒ग्॒ स्पृत्यै॒ स्पृत्यै᳚ प्रा॒णाना᳚-म्प्रा॒णाना॒ग्॒ स्पृत्यै᳚ ।36) प्रा॒णाना॒मिति॑ प्र - अ॒नाना᳚म् ।37) स्पृत्यै॒ द्वौ द्वौ स्पृत्यै॒ स्पृत्यै॒ द्वौ ।38) द्वा वे॒वैव द्वौ द्वा वे॒व ।39) ए॒व देयौ॒ देया॑ वे॒वैव देयौ᳚ ।40) देयौ॒ द्वौ द्वौ देयौ॒ देयौ॒ द्वौ ।41) द्वौ हि हि द्वौ द्वौ हि ।42) हि प्रा॒णौ प्रा॒णौ हि हि प्रा॒णौ ।43) प्रा॒णा वेक॒ एकः॑ प्रा॒णौ प्रा॒णा वेकः॑ ।43) प्रा॒णाविति॑ प्र - अ॒नौ ।44) एक॑ ए॒वै वैक॒ एक॑ ए॒व ।45) ए॒व देयो॒ देय॑ ए॒वैव देयः॑ ।46) देय॒ एक॒ एको॒ देयो॒ देय॒ एकः॑ ।47) एको॒ हि ह्येक॒ एको॒ हि ।48) हि प्रा॒णः प्रा॒णो हि हि प्रा॒णः ।49) प्रा॒णः प॒शुः प॒शुः प्रा॒णः प्रा॒णः प॒शुः ।49) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।50) प॒शु-र्वै वै प॒शुः प॒शु-र्वै ।॥ 42 ॥ (50/57)

  ---

  1) a̠gni-rvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō̎ 'gni ra̠gni-rvai̎śvāna̠raḥ ।2) vai̠śvā̠na̠rō ya-dya-dvai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō yat ।3) ya-dbrā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇō ya-dya-dbrā̎hma̠ṇaḥ ।4) brā̠hma̠ṇa stasmai̠ tasmai̎ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stasmai̎ ।5) tasmai̎ pratha̠mā-mpra̍tha̠mā-ntasmai̠ tasmai̎ pratha̠mām ।6) pra̠tha̠mā miṣṭa̍kā̠ miṣṭa̍kā-mpratha̠mā-mpra̍tha̠mā miṣṭa̍kām ।7) iṣṭa̍kā̠ṃ yaju̍ṣkṛtā̠ṃ yaju̍ṣkṛtā̠ miṣṭa̍kā̠ miṣṭa̍kā̠ṃ yaju̍ṣkṛtām ।8) yaju̍ṣkṛtā̠-mpra pra yaju̍ṣkṛtā̠ṃ yaju̍ṣkṛtā̠-mpra ।8) yaju̍ṣkṛtā̠miti̠ yaju̍ḥ - kṛ̠tā̠m ।9) pra ya̍chChē-dyachChē̠-tpra pra ya̍chChēt ।10) ya̠chChē̠-ttā-ntāṃ ya̍chChē-dyachChē̠-ttām ।11) tā-mbrā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stā-ntā-mbrā̎hma̠ṇaḥ ।12) brā̠hma̠ṇaścha̍ cha brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇaścha̍ ।13) chōpōpa̍ cha̠ chōpa̍ ।14) upa̍ daddhyātā-ndaddhyātā̠ mupōpa̍ daddhyātām ।15) da̠ddhyā̠tā̠ ma̠gnā va̠gnau da̍ddhyātā-ndaddhyātā ma̠gnau ।16) a̠gnā vē̠vai vāgnā va̠gnā vē̠va ।17) ē̠va ta-ttadē̠ vaiva tat ।18) tada̠gni ma̠gni-nta-ttada̠gnim ।19) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।20) chi̠nu̠ta̠ ī̠śva̠ra ī̎śva̠ra śchi̍nutē chinuta īśva̠raḥ ।21) ī̠śva̠rō vai vā ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō vai ।22) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।23) ē̠ṣa ārti̠ mārti̍ mē̠ṣa ē̠ṣa ārti̎m ।24) ārti̠ mārtō̠ rārtō̠ rārti̠ mārti̠ mārtō̎ḥ ।25) ārtō̠-ryō ya ārtō̠ rārtō̠-ryaḥ ।25) ārtō̠rityā - a̠rtō̠ḥ ।26) yō 'vi̍dvā̠ navi̍dvā̠n̠. yō yō 'vi̍dvān ।27) avi̍dvā̠ niṣṭa̍kā̠ miṣṭa̍kā̠ mavi̍dvā̠ navi̍dvā̠ niṣṭa̍kām ।28) iṣṭa̍kā mupa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̠tī ṣṭa̍kā̠ miṣṭa̍kā mupa̠dadhā̍ti ।29) u̠pa̠dadhā̍ti̠ trīg​s trī nu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ trīn ।29) u̠pa̠da̠dhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।30) trīn. varā̠n̠. varā̠-ntrīg​ strīn. varān̍ ।31) varā̎-ndadyā-ddadyā̠-dvarā̠n̠. varā̎-ndadyāt ।32) da̠dyā̠-ttraya̠ strayō̍ dadyā-ddadyā̠-ttraya̍ḥ ।33) trayō̠ vai vai traya̠ strayō̠ vai ।34) vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ ।35) prā̠ṇāḥ prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̎-mprā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇānā̎m ।35) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।36) prā̠ṇānā̠g̠ spṛtyai̠ spṛtyai̎ prā̠ṇānā̎-mprā̠ṇānā̠g̠ spṛtyai̎ ।36) prā̠ṇānā̠miti̍ pra - a̠nānā̎m ।37) spṛtyai̠ dvau dvau spṛtyai̠ spṛtyai̠ dvau ।38) dvā vē̠vaiva dvau dvā vē̠va ।39) ē̠va dēyau̠ dēyā̍ vē̠vaiva dēyau̎ ।40) dēyau̠ dvau dvau dēyau̠ dēyau̠ dvau ।41) dvau hi hi dvau dvau hi ।42) hi prā̠ṇau prā̠ṇau hi hi prā̠ṇau ।43) prā̠ṇā vēka̠ ēka̍ḥ prā̠ṇau prā̠ṇā vēka̍ḥ ।43) prā̠ṇāviti̍ pra - a̠nau ।44) ēka̍ ē̠vai vaika̠ ēka̍ ē̠va ।45) ē̠va dēyō̠ dēya̍ ē̠vaiva dēya̍ḥ ।46) dēya̠ ēka̠ ēkō̠ dēyō̠ dēya̠ ēka̍ḥ ।47) ēkō̠ hi hyēka̠ ēkō̠ hi ।48) hi prā̠ṇaḥ prā̠ṇō hi hi prā̠ṇaḥ ।49) prā̠ṇaḥ pa̠śuḥ pa̠śuḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇaḥ pa̠śuḥ ।49) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।50) pa̠śu-rvai vai pa̠śuḥ pa̠śu-rvai ।॥ 42 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠gni-rvai̎śvāna̠rō, vai̎śvāna̠rō̎, gni, ra̠gni-rvai̎śvāna̠raḥ, vai̠śvā̠na̠rō, ya-dya-dvai̎śvāna̠rō, vai̎śvāna̠rō, yat, ya-dbrā̎hma̠ṇō, brā̎hma̠ṇō.

• verse 43

  1) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।2) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।3) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।4) अ॒ग्नि-र्न नाग्नि र॒ग्नि-र्न ।5) न खलु॒ खलु॒ न न खलु॑ ।6) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।7) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।8) प॒शव॒ आय॑वस॒ आय॑वसे प॒शवः॑ प॒शव॒ आय॑वसे ।9) आय॑वसे रमन्ते रमन्त॒ आय॑वस॒ आय॑वसे रमन्ते ।10) र॒म॒न्ते॒ दू॒र्वे॒ष्ट॒का-न्दू᳚र्वेष्ट॒काग्ं र॑मन्ते रमन्ते दूर्वेष्ट॒काम् ।11) दू॒र्वे॒ष्ट॒का मुपोप॑ दूर्वेष्ट॒का-न्दू᳚र्वेष्ट॒का मुप॑ ।11) दू॒र्वे॒ष्ट॒कामिति॑ दूर्वा - इ॒ष्ट॒काम् ।12) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।13) द॒धा॒ति॒ प॒शू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्द॑धाति दधाति पशू॒नाम् ।14) प॒शू॒ना-न्धृत्यै॒ धृत्यै॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्धृत्यै᳚ ।15) धृत्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-न्धृत्यै॒ धृत्यै॒ द्वाभ्या᳚म् ।16) द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।17) प्रति॑ष्ठित्यै॒ काण्डा᳚त्काण्डा॒-त्काण्डा᳚त्काण्डा॒-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ काण्डा᳚त्काण्डात् ।17) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।18) काण्डा᳚त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती प्र॒रोह॑न्ती॒ काण्डा᳚त्काण्डा॒-त्काण्डा᳚त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती ।18) काण्डा᳚त्काण्डा॒दिति॒ काण्डा᳚त् - का॒ण्डा॒त् ।19) प्र॒रोह॒न्तीतीति॑ प्र॒रोह॑न्ती प्र॒रोह॒न्तीति॑ ।19) प्र॒रोह॒न्तीति॑ प्र - रोह॑न्ती ।20) इत्या॑हा॒हेती त्या॑ह ।21) आ॒ह॒ काण्डे॑नकाण्डेन॒ काण्डे॑नकाण्डेना हाह॒ काण्डे॑नकाण्डेन ।22) काण्डे॑नकाण्डेन॒ हि हि काण्डे॑नकाण्डेन॒ काण्डे॑नकाण्डेन॒ हि ।22) काण्डे॑नकाण्डे॒नेति॒ काण्डे॑न - का॒ण्डे॒न॒ ।23) ह्ये॑षैषा हि ह्ये॑षा ।24) ए॒षा प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति प्रति॒तिष्ठ॑ त्ये॒षैषा प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति ।25) प्र॒ति॒तिष्ठ॑ त्ये॒वैवा प्र॑ति॒तिष्ठ॑ति प्रति॒तिष्ठ॑ त्ये॒वा ।25) प्र॒ति॒तिष्ठ॒तीति॑ प्रति - तिष्ठ॑ति ।26) ए॒वा नो॑ न ए॒वैवा नः॑ ।27) नो॒ दू॒र्वे॒ दू॒र्वे॒ नो॒ नो॒ दू॒र्वे॒ ।28) दू॒र्वे॒ प्र प्र दू᳚र्वे दूर्वे॒ प्र ।29) प्र त॑नु तनु॒ प्र प्र त॑नु ।30) त॒नु॒ स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण तनु तनु स॒हस्रे॑ण ।31) स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ श॒तेन॑ स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ ।32) श॒तेन॑ च च श॒तेन॑ श॒तेन॑ च ।33) चेतीति॑ च॒ चेति॑ ।34) इत्या॑ हा॒हेती त्या॑ह ।35) आ॒ह॒ सा॒ह॒स्र-स्सा॑ह॒स्र आ॑हाह साह॒स्रः ।36) सा॒ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्साह॒स्र-स्सा॑ह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः ।37) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तेः ।37) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।38) प्र॒जाप॑त्ये॒ राप्त्या॒ आप्त्यै᳚ प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒ राप्त्यै᳚ ।38) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।39) आप्त्यै॑ देवल॒क्ष्म-न्दे॑वल॒क्ष्म माप्त्या॒ आप्त्यै॑ देवल॒क्ष्मम् ।40) दे॒व॒ल॒क्ष्मं-वैँ वै दे॑वल॒क्ष्म-न्दे॑वल॒क्ष्मं-वैँ ।40) दे॒व॒ल॒क्ष्ममिति॑ देव - ल॒क्ष्मम् ।41) वै त्र्या॑लिखि॒ता त्र्या॑लिखि॒ता वै वै त्र्या॑लिखि॒ता ।42) त्र्या॒लि॒खि॒ता ता-न्ता-न्त्र्या॑लिखि॒ता त्र्या॑लिखि॒ता ताम् ।42) त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि - आ॒लि॒खि॒ता ।43) ता मुत्त॑रलक्ष्माण॒ मुत्त॑रलक्ष्माण॒-न्ता-न्ता मुत्त॑रलक्ष्माणम् ।44) उत्त॑रलक्ष्माण-न्दे॒वा दे॒वा उत्त॑रलक्ष्माण॒ मुत्त॑रलक्ष्माण-न्दे॒वाः ।44) उत्त॑रलक्ष्माण॒मित्युत्त॑र - ल॒क्ष्मा॒ण॒म् ।45) दे॒वा उपोप॑ दे॒वा दे॒वा उप॑ ।46) उपा॑ दधता दध॒ तोपोपा॑ दधत ।47) अ॒द॒ध॒ता ध॑रलक्ष्माण॒ मध॑रलक्ष्माण मदधता दध॒ता ध॑रलक्ष्माणम् ।48) अध॑रलक्ष्माण॒ मसु॑रा॒ असु॑रा॒ अध॑रलक्ष्माण॒ मध॑रलक्ष्माण॒ मसु॑राः ।48) अध॑रलक्ष्माण॒मित्यध॑र - ल॒क्ष्मा॒ण॒म् ।49) असु॑रा॒ यं-यँ मसु॑रा॒ असु॑रा॒ यम् ।50) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।॥ 43 ॥ (50/62)

  ---

  1) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।2) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।3) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।4) a̠gni-rna nāgni ra̠gni-rna ।5) na khalu̠ khalu̠ na na khalu̍ ।6) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।7) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।8) pa̠śava̠ āya̍vasa̠ āya̍vasē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ āya̍vasē ।9) āya̍vasē ramantē ramanta̠ āya̍vasa̠ āya̍vasē ramantē ।10) ra̠ma̠ntē̠ dū̠rvē̠ṣṭa̠kā-ndū̎rvēṣṭa̠kāgṃ ra̍mantē ramantē dūrvēṣṭa̠kām ।11) dū̠rvē̠ṣṭa̠kā mupōpa̍ dūrvēṣṭa̠kā-ndū̎rvēṣṭa̠kā mupa̍ ।11) dū̠rvē̠ṣṭa̠kāmiti̍ dūrvā - i̠ṣṭa̠kām ।12) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।13) da̠dhā̠ti̠ pa̠śū̠nā-mpa̍śū̠nā-nda̍dhāti dadhāti paśū̠nām ।14) pa̠śū̠nā-ndhṛtyai̠ dhṛtyai̍ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ndhṛtyai̎ ।15) dhṛtyai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-ndhṛtyai̠ dhṛtyai̠ dvābhyā̎m ।16) dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai ।17) prati̍ṣṭhityai̠ kāṇḍā̎tkāṇḍā̠-tkāṇḍā̎tkāṇḍā̠-tprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ kāṇḍā̎tkāṇḍāt ।17) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।18) kāṇḍā̎tkāṇḍā-tpra̠rōha̍ntī pra̠rōha̍ntī̠ kāṇḍā̎tkāṇḍā̠-tkāṇḍā̎tkāṇḍā-tpra̠rōha̍ntī ।18) kāṇḍā̎tkāṇḍā̠diti̠ kāṇḍā̎t - kā̠ṇḍā̠t ।19) pra̠rōha̠ntītīti̍ pra̠rōha̍ntī pra̠rōha̠ntīti̍ ।19) pra̠rōha̠ntīti̍ pra - rōha̍ntī ।20) ityā̍hā̠hētī tyā̍ha ।21) ā̠ha̠ kāṇḍē̍nakāṇḍēna̠ kāṇḍē̍nakāṇḍēnā hāha̠ kāṇḍē̍nakāṇḍēna ।22) kāṇḍē̍nakāṇḍēna̠ hi hi kāṇḍē̍nakāṇḍēna̠ kāṇḍē̍nakāṇḍēna̠ hi ।22) kāṇḍē̍nakāṇḍē̠nēti̠ kāṇḍē̍na - kā̠ṇḍē̠na̠ ।23) hyē̍ṣaiṣā hi hyē̍ṣā ।24) ē̠ṣā pra̍ti̠tiṣṭha̍ti prati̠tiṣṭha̍ tyē̠ṣaiṣā pra̍ti̠tiṣṭha̍ti ।25) pra̠ti̠tiṣṭha̍ tyē̠vaivā pra̍ti̠tiṣṭha̍ti prati̠tiṣṭha̍ tyē̠vā ।25) pra̠ti̠tiṣṭha̠tīti̍ prati - tiṣṭha̍ti ।26) ē̠vā nō̍ na ē̠vaivā na̍ḥ ।27) nō̠ dū̠rvē̠ dū̠rvē̠ nō̠ nō̠ dū̠rvē̠ ।28) dū̠rvē̠ pra pra dū̎rvē dūrvē̠ pra ।29) pra ta̍nu tanu̠ pra pra ta̍nu ।30) ta̠nu̠ sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa tanu tanu sa̠hasrē̍ṇa ।31) sa̠hasrē̍ṇa śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa śa̠tēna̍ ।32) śa̠tēna̍ cha cha śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ cha ।33) chētīti̍ cha̠ chēti̍ ।34) ityā̍ hā̠hētī tyā̍ha ।35) ā̠ha̠ sā̠ha̠sra-ssā̍ha̠sra ā̍hāha sāha̠sraḥ ।36) sā̠ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssāha̠sra-ssā̍ha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।37) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tēḥ ।37) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।38) pra̠jāpa̍tyē̠ rāptyā̠ āptyai̎ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠ rāptyai̎ ।38) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।39) āptyai̍ dēvala̠kṣma-ndē̍vala̠kṣma māptyā̠ āptyai̍ dēvala̠kṣmam ।40) dē̠va̠la̠kṣmaṃ vai vai dē̍vala̠kṣma-ndē̍vala̠kṣmaṃ vai ।40) dē̠va̠la̠kṣmamiti̍ dēva - la̠kṣmam ।41) vai tryā̍likhi̠tā tryā̍likhi̠tā vai vai tryā̍likhi̠tā ।42) tryā̠li̠khi̠tā tā-ntā-ntryā̍likhi̠tā tryā̍likhi̠tā tām ।42) tryā̠li̠khi̠tēti̍ tri - ā̠li̠khi̠tā ।43) tā mutta̍ralakṣmāṇa̠ mutta̍ralakṣmāṇa̠-ntā-ntā mutta̍ralakṣmāṇam ।44) utta̍ralakṣmāṇa-ndē̠vā dē̠vā utta̍ralakṣmāṇa̠ mutta̍ralakṣmāṇa-ndē̠vāḥ ।44) utta̍ralakṣmāṇa̠mityutta̍ra - la̠kṣmā̠ṇa̠m ।45) dē̠vā upōpa̍ dē̠vā dē̠vā upa̍ ।46) upā̍ dadhatā dadha̠ tōpōpā̍ dadhata ।47) a̠da̠dha̠tā dha̍ralakṣmāṇa̠ madha̍ralakṣmāṇa madadhatā dadha̠tā dha̍ralakṣmāṇam ।48) adha̍ralakṣmāṇa̠ masu̍rā̠ asu̍rā̠ adha̍ralakṣmāṇa̠ madha̍ralakṣmāṇa̠ masu̍rāḥ ।48) adha̍ralakṣmāṇa̠mityadha̍ra - la̠kṣmā̠ṇa̠m ।49) asu̍rā̠ yaṃ ya masu̍rā̠ asu̍rā̠ yam ।50) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।॥ 43 ॥ (50/62)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vā, ē̠ṣa, ē̠ṣa, vai, vā, ē̠ṣaḥ, ē̠ṣa, ya-dyadē̠ṣa, ē̠ṣa, yat.

• verse 44

  1) का॒मये॑त॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑यान् का॒मये॑त का॒मये॑त॒ वसी॑यान् ।2) वसी॑या-न्थ्स्या-थ्स्या॒-द्वसी॑या॒न्॒. वसी॑या-न्थ्स्यात् ।3) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।4) इत्युत्त॑रलक्ष्माण॒ मुत्त॑रलक्ष्माण॒ मिती त्युत्त॑रलक्ष्माणम् ।5) उत्त॑रलक्ष्माण॒-न्तस्य॒ तस्यो त्त॑रलक्ष्माण॒ मुत्त॑रलक्ष्माण॒-न्तस्य॑ ।5) उत्त॑रलक्ष्माण॒मित्युत्त॑र - ल॒क्ष्मा॒ण॒म् ।6) तस्योपोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।7) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।8) द॒द्ध्या॒-द्वसी॑या॒न्॒. वसी॑या-न्दद्ध्या-द्दद्ध्या॒-द्वसी॑यान् ।9) वसी॑या ने॒वैव वसी॑या॒न्॒. वसी॑या ने॒व ।10) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।11) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।12) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।13) का॒मये॑त॒ पापी॑या॒-न्पापी॑यान् का॒मये॑त का॒मये॑त॒ पापी॑यान् ।14) पापी॑या-न्थ्स्या-थ्स्या॒-त्पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्थ्स्यात् ।15) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।16) इत्यध॑रलक्ष्माण॒ मध॑रलक्ष्माण॒ मिती त्यध॑रलक्ष्माणम् ।17) अध॑रलक्ष्माण॒-न्तस्य॒ तस्या ध॑रलक्ष्माण॒ मध॑रलक्ष्माण॒-न्तस्य॑ ।17) अध॑रलक्ष्माण॒मित्यध॑र - ल॒क्ष्मा॒ण॒म् ।18) तस्योपोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।19) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।20) द॒द्ध्या॒ द॒सु॒र॒यो॒नि म॑सुरयो॒नि-न्द॑द्ध्या-द्दद्ध्या दसुरयो॒निम् ।21) अ॒सु॒र॒यो॒नि मे॒वैवा सु॑रयो॒नि म॑सुरयो॒नि मे॒व ।21) अ॒सु॒र॒यो॒निमित्य॑सुर - यो॒निम् ।22) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।23) ए॒न॒ मन् वन् वे॑न मेन॒ मनु॑ ।24) अनु॒ परा॒ परा ऽन्वनु॒ परा᳚ ।25) परा॑ भावयति भावयति॒ परा॒ परा॑ भावयति ।26) भा॒व॒य॒ति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भावयति भावयति॒ पापी॑यान् ।27) पापी॑या-न्भवति भवति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भवति ।28) भ॒व॒ति॒ त्र्या॒लि॒खि॒ता त्र्या॑लिखि॒ता भ॑वति भवति त्र्यालिखि॒ता ।29) त्र्या॒लि॒खि॒ता भ॑वति भवति त्र्यालिखि॒ता त्र्या॑लिखि॒ता भ॑वति ।29) त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि - आ॒लि॒खि॒ता ।30) भ॒व॒ती॒म इ॒मे भ॑वति भवती॒मे ।31) इ॒मे वै वा इ॒म इ॒मे वै ।32) वै लो॒का लो॒का वै वै लो॒काः ।33) लो॒का स्त्र्या॑लिखि॒ता त्र्या॑लिखि॒ता लो॒का लो॒का स्त्र्या॑लिखि॒ता ।34) त्र्या॒लि॒खि॒ तैभ्य ए॒भ्य स्त्र्या॑लिखि॒ता त्र्या॑लिखि॒ तैभ्यः ।34) त्र्या॒लि॒खि॒तेति॑ त्रि - आ॒लि॒खि॒ता ।35) ए॒भ्य ए॒वै वैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।36) ए॒व लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ ए॒वैव लो॒केभ्यः॑ ।37) लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्यम् ँलो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यम् ।38) भ्रातृ॑व्य म॒न्त र॒न्त-र्भ्रातृ॑व्य॒-म्भ्रातृ॑व्य म॒न्तः ।39) अ॒न्त रे᳚त्ये त्य॒न्त र॒न्त रे॑ति ।40) ए॒त्यङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस एत्ये॒ त्यङ्गि॑रसः ।41) अङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गम् ।42) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।42) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।43) लो॒कं-यँ॒तो य॒तो लो॒कम् ँलो॒कं-यँ॒तः ।44) य॒तः पु॑रो॒डाशः॑ पुरो॒डाशो॑ य॒तो य॒तः पु॑रो॒डाशः॑ ।45) पु॒रो॒डाशः॑ कू॒र्मः कू॒र्मः पु॑रो॒डाशः॑ पुरो॒डाशः॑ कू॒र्मः ।46) कू॒र्मो भू॒त्वा भू॒त्वा कू॒र्मः कू॒र्मो भू॒त्वा ।47) भू॒त्वा ऽन्वनु॑ भू॒त्वा भू॒त्वा ऽनु॑ ।48) अनु॒ प्र प्राण् वनु॒ प्र ।49) प्रास॑र्प दसर्प॒-त्प्र प्रास॑र्पत् ।50) अ॒स॒र्प॒-द्य-द्यद॑सर्प दसर्प॒-द्यत् ।॥ 44 ॥ (50/56)

  ---

  1) kā̠mayē̍ta̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ vasī̍yān ।2) vasī̍yā-nthsyā-thsyā̠-dvasī̍yā̠n̠. vasī̍yā-nthsyāt ।3) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।4) ityutta̍ralakṣmāṇa̠ mutta̍ralakṣmāṇa̠ mitī tyutta̍ralakṣmāṇam ।5) utta̍ralakṣmāṇa̠-ntasya̠ tasyō tta̍ralakṣmāṇa̠ mutta̍ralakṣmāṇa̠-ntasya̍ ।5) utta̍ralakṣmāṇa̠mityutta̍ra - la̠kṣmā̠ṇa̠m ।6) tasyōpōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।7) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।8) da̠ddhyā̠-dvasī̍yā̠n̠. vasī̍yā-ndaddhyā-ddaddhyā̠-dvasī̍yān ।9) vasī̍yā nē̠vaiva vasī̍yā̠n̠. vasī̍yā nē̠va ।10) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।11) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।12) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।13) kā̠mayē̍ta̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ pāpī̍yān ।14) pāpī̍yā-nthsyā-thsyā̠-tpāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nthsyāt ।15) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।16) ityadha̍ralakṣmāṇa̠ madha̍ralakṣmāṇa̠ mitī tyadha̍ralakṣmāṇam ।17) adha̍ralakṣmāṇa̠-ntasya̠ tasyā dha̍ralakṣmāṇa̠ madha̍ralakṣmāṇa̠-ntasya̍ ।17) adha̍ralakṣmāṇa̠mityadha̍ra - la̠kṣmā̠ṇa̠m ।18) tasyōpōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।19) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।20) da̠ddhyā̠ da̠su̠ra̠yō̠ni ma̍surayō̠ni-nda̍ddhyā-ddaddhyā dasurayō̠nim ।21) a̠su̠ra̠yō̠ni mē̠vaivā su̍rayō̠ni ma̍surayō̠ni mē̠va ।21) a̠su̠ra̠yō̠nimitya̍sura - yō̠nim ।22) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।23) ē̠na̠ man van vē̍na mēna̠ manu̍ ।24) anu̠ parā̠ parā 'nvanu̠ parā̎ ।25) parā̍ bhāvayati bhāvayati̠ parā̠ parā̍ bhāvayati ।26) bhā̠va̠ya̠ti̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhāvayati bhāvayati̠ pāpī̍yān ।27) pāpī̍yā-nbhavati bhavati̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhavati ।28) bha̠va̠ti̠ tryā̠li̠khi̠tā tryā̍likhi̠tā bha̍vati bhavati tryālikhi̠tā ।29) tryā̠li̠khi̠tā bha̍vati bhavati tryālikhi̠tā tryā̍likhi̠tā bha̍vati ।29) tryā̠li̠khi̠tēti̍ tri - ā̠li̠khi̠tā ।30) bha̠va̠tī̠ma i̠mē bha̍vati bhavatī̠mē ।31) i̠mē vai vā i̠ma i̠mē vai ।32) vai lō̠kā lō̠kā vai vai lō̠kāḥ ।33) lō̠kā stryā̍likhi̠tā tryā̍likhi̠tā lō̠kā lō̠kā stryā̍likhi̠tā ।34) tryā̠li̠khi̠ taibhya ē̠bhya stryā̍likhi̠tā tryā̍likhi̠ taibhyaḥ ।34) tryā̠li̠khi̠tēti̍ tri - ā̠li̠khi̠tā ।35) ē̠bhya ē̠vai vaibhya ē̠bhya ē̠va ।36) ē̠va lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ē̠vaiva lō̠kēbhya̍ḥ ।37) lō̠kēbhyō̠ bhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vyam ँlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhyō̠ bhrātṛ̍vyam ।38) bhrātṛ̍vya ma̠nta ra̠nta-rbhrātṛ̍vya̠-mbhrātṛ̍vya ma̠ntaḥ ।39) a̠nta rē̎tyē tya̠nta ra̠nta rē̍ti ।40) ē̠tyaṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa ētyē̠ tyaṅgi̍rasaḥ ।41) aṅgi̍rasa-ssuva̠rgagṃ su̍va̠rga maṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa-ssuva̠rgam ।42) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।42) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।43) lō̠kaṃ ya̠tō ya̠tō lō̠kam ँlō̠kaṃ ya̠taḥ ।44) ya̠taḥ pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśō̍ ya̠tō ya̠taḥ pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ ।45) pu̠rō̠ḍāśa̍ḥ kū̠rmaḥ kū̠rmaḥ pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśa̍ḥ kū̠rmaḥ ।46) kū̠rmō bhū̠tvā bhū̠tvā kū̠rmaḥ kū̠rmō bhū̠tvā ।47) bhū̠tvā 'nvanu̍ bhū̠tvā bhū̠tvā 'nu̍ ।48) anu̠ pra prāṇ vanu̠ pra ।49) prāsa̍rpa dasarpa̠-tpra prāsa̍rpat ।50) a̠sa̠rpa̠-dya-dyada̍sarpa dasarpa̠-dyat ।॥ 44 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: kā̠mayē̍ta̠, vasī̍yā̠n̠., vasī̍yān, kā̠mayē̍ta, kā̠mayē̍ta̠, vasī̍yān, vasī̍yā-nthsyā-thsyā̠-dvasī̍yā̠n̠., vasī̍yā-nthsyāt, syā̠, ditīti̍.

• verse 45

  1) य-त्कू॒र्म-ङ्कू॒र्मं-यँ-द्य-त्कू॒र्मम् ।2) कू॒र्म मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति कू॒र्म-ङ्कू॒र्म मु॑प॒दधा॑ति ।3) उ॒प॒दधा॑ति॒ यथा॒ यथो॑ प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ यथा᳚ ।3) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।4) यथा᳚ क्षेत्र॒वि-त्क्षे᳚त्र॒वि-द्यथा॒ यथा᳚ क्षेत्र॒वित् ।5) क्षे॒त्र॒वि दञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा क्षेत्र॒वि-त्क्षे᳚त्र॒वि दञ्ज॑सा ।5) क्षे॒त्र॒विदिति॑ क्षेत्र - वित् ।6) अञ्ज॑सा॒ नय॑ति॒ नय॒ त्यञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा॒ नय॑ति ।7) नय॑ त्ये॒व मे॒व-न्नय॑ति॒ नय॑ त्ये॒वम् ।8) ए॒व मे॒वै वैव मे॒व मे॒व ।9) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।10) ए॒न॒-ङ्कू॒र्मः कू॒र्म ए॑न मेन-ङ्कू॒र्मः ।11) कू॒र्म-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-ङ्कू॒र्मः कू॒र्म-स्सु॑व॒र्गम् ।12) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।12) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।13) लो॒क मञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा लो॒कम् ँलो॒क मञ्ज॑सा ।14) अञ्ज॑सा नयति नय॒ त्यञ्ज॒सा ऽञ्ज॑सा नयति ।15) न॒य॒ति॒ मेधो॒ मेधो॑ नयति नयति॒ मेधः॑ ।16) मेधो॒ वै वै मेधो॒ मेधो॒ वै ।17) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।18) ए॒ष प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मे॒ष ए॒ष प॑शू॒नाम् ।19) प॒शू॒नां-यँ-द्य-त्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँत् ।20) य-त्कू॒र्मः कू॒र्मो य-द्य-त्कू॒र्मः ।21) कू॒र्मो य-द्य-त्कू॒र्मः कू॒र्मो यत् ।22) य-त्कू॒र्म-ङ्कू॒र्मं-यँ-द्य-त्कू॒र्मम् ।23) कू॒र्म मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति कू॒र्म-ङ्कू॒र्म मु॑प॒दधा॑ति ।24) उ॒प॒दधा॑ति॒ स्वग्ग्​ स्व मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ स्वम् ।24) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।25) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।26) ए॒व मेध॒-म्मेध॑ मे॒वैव मेध᳚म् ।27) मेध॒-म्पश्य॑न्तः॒ पश्य॑न्तो॒ मेध॒-म्मेध॒-म्पश्य॑न्तः ।28) पश्य॑न्तः प॒शवः॑ प॒शवः॒ पश्य॑न्तः॒ पश्य॑न्तः प॒शवः॑ ।29) प॒शव॒ उपोप॑ प॒शवः॑ प॒शव॒ उप॑ ।30) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।31) ति॒ष्ठ॒न्ते॒ श्म॒शा॒नग्ग्​ श्म॑शा॒न-न्ति॑ष्ठन्ते तिष्ठन्ते श्मशा॒नम् ।32) श्म॒शा॒नं-वैँ वै श्म॑शा॒नग्ग्​ श्म॑शा॒नं-वैँ ।33) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।34) ए॒त-त्क्रि॑यते क्रियत ए॒त दे॒त-त्क्रि॑यते ।35) क्रि॒य॒ते॒ य-द्य-त्क्रि॑यते क्रियते॒ यत् ।36) य-न्मृ॒ताना᳚-म्मृ॒तानां॒-यँ-द्य-न्मृ॒ताना᳚म् ।37) मृ॒ताना᳚-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्मृ॒ताना᳚-म्मृ॒ताना᳚-म्पशू॒नाम् ।38) प॒शू॒नाग्ं शी॒र्॒षाणि॑ शी॒र्॒षाणि॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं शी॒र्॒षाणि॑ ।39) शी॒र्॒षा ण्यु॑पधी॒यन्त॑ उपधी॒यन्ते॑ शी॒र्॒षाणि॑ शी॒र्॒षा ण्यु॑पधी॒यन्ते᳚ ।40) उ॒प॒धी॒यन्ते॒ य-द्यदु॑पधी॒यन्त॑ उपधी॒यन्ते॒ यत् ।40) उ॒प॒धी॒यन्त॒ इत्यु॑प - धी॒यन्ते᳚ ।41) यज् जीव॑न्त॒-ञ्जीव॑न्तं॒-यँ-द्यज् जीव॑न्तम् ।42) जीव॑न्त-ङ्कू॒र्म-ङ्कू॒र्म-ञ्जीव॑न्त॒-ञ्जीव॑न्त-ङ्कू॒र्मम् ।43) कू॒र्म मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति कू॒र्म-ङ्कू॒र्म मु॑प॒दधा॑ति ।44) उ॒प॒दधा॑ति॒ तेन॒ तेनो॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ तेन॑ ।44) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।45) तेना श्म॑शानचि॒ दश्म॑शानचि॒-त्तेन॒ तेना श्म॑शानचित् ।46) अश्म॑शानचि-द्वास्त॒व्यो॑ वास्त॒व्यो ऽश्म॑शानचि॒ दश्म॑शानचि-द्वास्त॒व्यः॑ ।46) अश्म॑शानचि॒दित्यश्म॑शान - चि॒त् ।47) वा॒स्त॒व्यो॑ वै वै वा᳚स्त॒व्यो॑ वास्त॒व्यो॑ वै ।48) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।49) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।50) य-त्कू॒र्मः कू॒र्मो य-द्य-त्कू॒र्मः ।॥ 45 ॥ (50/57)

  ---

  1) ya-tkū̠rma-ṅkū̠rmaṃ ya-dya-tkū̠rmam ।2) kū̠rma mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti kū̠rma-ṅkū̠rma mu̍pa̠dadhā̍ti ।3) u̠pa̠dadhā̍ti̠ yathā̠ yathō̍ pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ yathā̎ ।3) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।4) yathā̎ kṣētra̠vi-tkṣē̎tra̠vi-dyathā̠ yathā̎ kṣētra̠vit ।5) kṣē̠tra̠vi dañja̠sā 'ñja̍sā kṣētra̠vi-tkṣē̎tra̠vi dañja̍sā ।5) kṣē̠tra̠viditi̍ kṣētra - vit ।6) añja̍sā̠ naya̍ti̠ naya̠ tyañja̠sā 'ñja̍sā̠ naya̍ti ।7) naya̍ tyē̠va mē̠va-nnaya̍ti̠ naya̍ tyē̠vam ।8) ē̠va mē̠vai vaiva mē̠va mē̠va ।9) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।10) ē̠na̠-ṅkū̠rmaḥ kū̠rma ē̍na mēna-ṅkū̠rmaḥ ।11) kū̠rma-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ṅkū̠rmaḥ kū̠rma-ssu̍va̠rgam ।12) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।12) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।13) lō̠ka mañja̠sā 'ñja̍sā lō̠kam ँlō̠ka mañja̍sā ।14) añja̍sā nayati naya̠ tyañja̠sā 'ñja̍sā nayati ।15) na̠ya̠ti̠ mēdhō̠ mēdhō̍ nayati nayati̠ mēdha̍ḥ ।16) mēdhō̠ vai vai mēdhō̠ mēdhō̠ vai ।17) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।18) ē̠ṣa pa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mē̠ṣa ē̠ṣa pa̍śū̠nām ।19) pa̠śū̠nāṃ ya-dya-tpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ yat ।20) ya-tkū̠rmaḥ kū̠rmō ya-dya-tkū̠rmaḥ ।21) kū̠rmō ya-dya-tkū̠rmaḥ kū̠rmō yat ।22) ya-tkū̠rma-ṅkū̠rmaṃ ya-dya-tkū̠rmam ।23) kū̠rma mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti kū̠rma-ṅkū̠rma mu̍pa̠dadhā̍ti ।24) u̠pa̠dadhā̍ti̠ svagg​ sva mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ svam ।24) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।25) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।26) ē̠va mēdha̠-mmēdha̍ mē̠vaiva mēdha̎m ।27) mēdha̠-mpaśya̍nta̠ḥ paśya̍ntō̠ mēdha̠-mmēdha̠-mpaśya̍ntaḥ ।28) paśya̍ntaḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ paśya̍nta̠ḥ paśya̍ntaḥ pa̠śava̍ḥ ।29) pa̠śava̠ upōpa̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ upa̍ ।30) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।31) ti̠ṣṭha̠ntē̠ śma̠śā̠nagg​ śma̍śā̠na-nti̍ṣṭhantē tiṣṭhantē śmaśā̠nam ।32) śma̠śā̠naṃ vai vai śma̍śā̠nagg​ śma̍śā̠naṃ vai ।33) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।34) ē̠ta-tkri̍yatē kriyata ē̠ta dē̠ta-tkri̍yatē ।35) kri̠ya̠tē̠ ya-dya-tkri̍yatē kriyatē̠ yat ।36) ya-nmṛ̠tānā̎-mmṛ̠tānā̠ṃ ya-dya-nmṛ̠tānā̎m ।37) mṛ̠tānā̎-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mmṛ̠tānā̎-mmṛ̠tānā̎-mpaśū̠nām ।38) pa̠śū̠nāgṃ śī̠r̠ṣāṇi̍ śī̠r̠ṣāṇi̍ paśū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ śī̠r̠ṣāṇi̍ ।39) śī̠r̠ṣā ṇyu̍padhī̠yanta̍ upadhī̠yantē̍ śī̠r̠ṣāṇi̍ śī̠r̠ṣā ṇyu̍padhī̠yantē̎ ।40) u̠pa̠dhī̠yantē̠ ya-dyadu̍padhī̠yanta̍ upadhī̠yantē̠ yat ।40) u̠pa̠dhī̠yanta̠ ityu̍pa - dhī̠yantē̎ ।41) yaj jīva̍nta̠-ñjīva̍nta̠ṃ ya-dyaj jīva̍ntam ।42) jīva̍nta-ṅkū̠rma-ṅkū̠rma-ñjīva̍nta̠-ñjīva̍nta-ṅkū̠rmam ।43) kū̠rma mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti kū̠rma-ṅkū̠rma mu̍pa̠dadhā̍ti ।44) u̠pa̠dadhā̍ti̠ tēna̠ tēnō̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ tēna̍ ।44) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।45) tēnā śma̍śānachi̠ daśma̍śānachi̠-ttēna̠ tēnā śma̍śānachit ।46) aśma̍śānachi-dvāsta̠vyō̍ vāsta̠vyō 'śma̍śānachi̠ daśma̍śānachi-dvāsta̠vya̍ḥ ।46) aśma̍śānachi̠dityaśma̍śāna - chi̠t ।47) vā̠sta̠vyō̍ vai vai vā̎sta̠vyō̍ vāsta̠vyō̍ vai ।48) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।49) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।50) ya-tkū̠rmaḥ kū̠rmō ya-dya-tkū̠rmaḥ ।॥ 45 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ya-tkū̠rma-ṅkū̠rmaṃ, ya-dya-tkū̠rmam, kū̠rma, mu̍pa̠dadhā̎, tyupa̠dadhā̍ti, kū̠rma-ṅkū̠rma, mu̍pa̠dadhā̍ti, u̠pa̠dadhā̍ti̠, yathā̠, yathō̍.

• verse 46

  1) कू॒र्मो मधु॒ मधु॑ कू॒र्मः कू॒र्मो मधु॑ ।2) मधु॒ वाता॒ वाता॒ मधु॒ मधु॒ वाताः᳚ ।3) वाता॑ ऋताय॒त ऋ॑ताय॒ते वाता॒ वाता॑ ऋताय॒ते ।4) ऋ॒ता॒य॒त इती त्यृ॑ताय॒त ऋ॑ताय॒त इति॑ ।4) ऋ॒ता॒य॒त इत्यृ॑त - य॒ते ।5) इति॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्नेतीति॑ द॒द्ध्ना ।6) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।7) म॒धु॒मि॒श्रेणा॒ भ्य॑भि म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेणा॒भि ।7) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।8) अ॒भ्य॑ नक्त्यन-क्त्य॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑नक्ति ।9) अ॒न॒क्ति॒ स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्यन-क्त्यनक्ति स्व॒दय॑ति ।10) स्व॒दय॑ त्ये॒वैव स्व॒दय॑ति स्व॒दय॑ त्ये॒व ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।12) ए॒न॒-ङ्ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्य मे॑न मेन-ङ्ग्रा॒म्यम् ।13) ग्रा॒म्यं-वैँ वै ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्यं-वैँ ।14) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।15) ए॒त दन्न॒ मन्न॑ मे॒त दे॒त दन्न᳚म् ।16) अन्नं॒-यँ-द्यदन्न॒ मन्नं॒-यँत् ।17) य-द्दधि॒ दधि॒ य-द्य-द्दधि॑ ।18) दध्या॑ र॒ण्य मा॑र॒ण्य-न्दधि॒ दध्या॑ र॒ण्यम् ।19) आ॒र॒ण्य-म्मधु॒ मध्वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-म्मधु॑ ।20) मधु॒ य-द्य-न्मधु॒ मधु॒ यत् ।21) य-द्द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना य-द्य-द्द॒द्ध्ना ।22) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।23) म॒धु॒मि॒श्रेणा᳚ भ्य॒नक्त्य॑ भ्य॒नक्ति॑ मधुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेणा᳚ भ्य॒नक्ति॑ ।23) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।24) अ॒भ्य॒न-क्त्यु॒भय॑स्यो॒ भय॑स्या भ्य॒नक्त्य॑ भ्य॒न-क्त्यु॒भय॑स्य ।24) अ॒भ्य॒नक्तीत्य॑भि - अ॒नक्ति॑ ।25) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑स्यो॒ भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।26) अव॑रुद्ध्यै म॒ही म॒ह्य व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै म॒ही ।26) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।27) म॒ही द्यौ-र्द्यौ-र्म॒ही म॒ही द्यौः ।28) द्यौः पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी द्यौ-र्द्यौः पृ॑थि॒वी ।29) पृ॒थि॒वी च॑ च पृथि॒वी पृ॑थि॒वी च॑ ।30) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।31) न॒ इतीति॑ नो न॒ इति॑ ।32) इत्या॑ हा॒हेती त्या॑ह ।33) आ॒हा॒भ्या मा॒भ्या मा॑हा हा॒भ्याम् ।34) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।35) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।36) ए॒न॒ मु॒भ॒यत॑ उभ॒यत॑ एन मेन मुभ॒यतः॑ ।37) उ॒भ॒यतः॒ परि॒ पर्यु॑भ॒यत॑ उभ॒यतः॒ परि॑ ।38) परि॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ परि॒ परि॑ गृह्णाति ।39) गृ॒ह्णा॒ति॒ प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॑-ङ्गृह्णाति गृह्णाति॒ प्राञ्च᳚म् ।40) प्राञ्च॒ मुपोप॒ प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॒ मुप॑ ।41) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।42) द॒धा॒ति॒ सु॒व॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ दधाति दधाति सुव॒र्गस्य॑ ।43) सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॑ ।43) सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ ।44) लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै लो॒कस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै ।45) सम॑ष्ट्यै पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-थ्सम॑ष्ट्यै॒ सम॑ष्ट्यै पु॒रस्ता᳚त् ।45) सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - अ॒ष्ट्यै॒ ।46) पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॑-म्प्र॒त्यञ्च॑-म्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च᳚म् ।47) प्र॒त्यञ्च॒ मुपोप॑ प्र॒त्यञ्च॑-म्प्र॒त्यञ्च॒ मुप॑ ।48) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।49) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।50) तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚त् ।॥ 46 ॥ (50/57)

  ---

  1) kū̠rmō madhu̠ madhu̍ kū̠rmaḥ kū̠rmō madhu̍ ।2) madhu̠ vātā̠ vātā̠ madhu̠ madhu̠ vātā̎ḥ ।3) vātā̍ ṛtāya̠ta ṛ̍tāya̠tē vātā̠ vātā̍ ṛtāya̠tē ।4) ṛ̠tā̠ya̠ta itī tyṛ̍tāya̠ta ṛ̍tāya̠ta iti̍ ।4) ṛ̠tā̠ya̠ta ityṛ̍ta - ya̠tē ।5) iti̍ da̠ddhnā da̠ddhnētīti̍ da̠ddhnā ।6) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।7) ma̠dhu̠mi̠śrēṇā̠ bhya̍bhi ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇā̠bhi ।7) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।8) a̠bhya̍ naktyana-ktya̠bhyā̎(1̠)bhya̍nakti ।9) a̠na̠kti̠ sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyana-ktyanakti sva̠daya̍ti ।10) sva̠daya̍ tyē̠vaiva sva̠daya̍ti sva̠daya̍ tyē̠va ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।12) ē̠na̠-ṅgrā̠mya-ṅgrā̠mya mē̍na mēna-ṅgrā̠myam ।13) grā̠myaṃ vai vai grā̠mya-ṅgrā̠myaṃ vai ।14) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।15) ē̠ta danna̠ manna̍ mē̠ta dē̠ta danna̎m ।16) anna̠ṃ ya-dyadanna̠ manna̠ṃ yat ।17) ya-ddadhi̠ dadhi̠ ya-dya-ddadhi̍ ।18) dadhyā̍ ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-ndadhi̠ dadhyā̍ ra̠ṇyam ।19) ā̠ra̠ṇya-mmadhu̠ madhvā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-mmadhu̍ ।20) madhu̠ ya-dya-nmadhu̠ madhu̠ yat ।21) ya-dda̠ddhnā da̠ddhnā ya-dya-dda̠ddhnā ।22) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।23) ma̠dhu̠mi̠śrēṇā̎ bhya̠naktya̍ bhya̠nakti̍ madhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇā̎ bhya̠nakti̍ ।23) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।24) a̠bhya̠na-ktyu̠bhaya̍syō̠ bhaya̍syā bhya̠naktya̍ bhya̠na-ktyu̠bhaya̍sya ।24) a̠bhya̠naktītya̍bhi - a̠nakti̍ ।25) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍syō̠ bhaya̠syā va̍ruddhyai ।26) ava̍ruddhyai ma̠hī ma̠hya va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai ma̠hī ।26) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।27) ma̠hī dyau-rdyau-rma̠hī ma̠hī dyauḥ ।28) dyauḥ pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī dyau-rdyauḥ pṛ̍thi̠vī ।29) pṛ̠thi̠vī cha̍ cha pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī cha̍ ।30) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।31) na̠ itīti̍ nō na̠ iti̍ ।32) ityā̍ hā̠hētī tyā̍ha ।33) ā̠hā̠bhyā mā̠bhyā mā̍hā hā̠bhyām ।34) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।35) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।36) ē̠na̠ mu̠bha̠yata̍ ubha̠yata̍ ēna mēna mubha̠yata̍ḥ ।37) u̠bha̠yata̠ḥ pari̠ paryu̍bha̠yata̍ ubha̠yata̠ḥ pari̍ ।38) pari̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ pari̠ pari̍ gṛhṇāti ।39) gṛ̠hṇā̠ti̠ prāñcha̠-mprāñcha̍-ṅgṛhṇāti gṛhṇāti̠ prāñcha̎m ।40) prāñcha̠ mupōpa̠ prāñcha̠-mprāñcha̠ mupa̍ ।41) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।42) da̠dhā̠ti̠ su̠va̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ dadhāti dadhāti suva̠rgasya̍ ।43) su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̍ lō̠kasya̍ suva̠rgasya̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasya̍ ।43) su̠va̠rgasyēti̍ suvaḥ - gasya̍ ।44) lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai lō̠kasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai ।45) sama̍ṣṭyai pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-thsama̍ṣṭyai̠ sama̍ṣṭyai pu̠rastā̎t ।45) sama̍ṣṭyā̠ iti̠ saṃ - a̠ṣṭyai̠ ।46) pu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍-mpra̠tyañcha̍-mpu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̎m ।47) pra̠tyañcha̠ mupōpa̍ pra̠tyañcha̍-mpra̠tyañcha̠ mupa̍ ।48) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।49) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।50) tasmā̎-tpu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-ttasmā̠-ttasmā̎-tpu̠rastā̎t ।॥ 46 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: kū̠rmō, madhu̠, madhu̍, kū̠rmaḥ, kū̠rmō, madhu̍, madhu̠, vātā̠, vātā̠, madhu̠.

• verse 47

  1) पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्चः॑ प्र॒त्यञ्चः॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्चः॑ ।2) प्र॒त्यञ्चः॑ प॒शवः॑ प॒शवः॑ प्र॒त्यञ्चः॑ प्र॒त्यञ्चः॑ प॒शवः॑ ।3) प॒शवो॒ मेध॒-म्मेध॑-म्प॒शवः॑ प॒शवो॒ मेध᳚म् ।4) मेध॒ मुपोप॒ मेध॒-म्मेध॒ मुप॑ ।5) उप॑ तिष्ठन्ते तिष्ठन्त॒ उपोप॑ तिष्ठन्ते ।6) ति॒ष्ठ॒न्ते॒ यो य स्ति॑ष्ठन्ते तिष्ठन्ते॒ यः ।7) यो वै वै यो यो वै ।8) वा अप॑नाभि॒ मप॑नाभिं॒-वैँ वा अप॑नाभिम् ।9) अप॑नाभि म॒ग्नि म॒ग्नि मप॑नाभि॒ मप॑नाभि म॒ग्निम् ।9) अप॑नाभि॒मित्यप॑ - ना॒भि॒म् ।10) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते चि॑नु॒ते᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते ।11) चि॒नु॒ते यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य चिनु॒ते चि॑नु॒ते यज॑मानस्य ।12) यज॑मानस्य॒ नाभि॒-न्नाभिं॒-यँज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ नाभि᳚म् ।13) नाभि॒ मन्वनु॒ नाभि॒-न्नाभि॒ मनु॑ ।14) अनु॒ प्र प्राण् वनु॒ प्र ।15) प्र वि॑शति विशति॒ प्र प्र वि॑शति ।16) वि॒श॒ति॒ स स वि॑शति विशति॒ सः ।17) स ए॑न मेन॒ग्ं॒ स स ए॑नम् ।18) ए॒न॒ मी॒श्व॒र ई᳚श्व॒र ए॑न मेन मीश्व॒रः ।19) ई॒श्व॒रो हिग्ंसि॑तो॒र्॒ हिग्ंसि॑तो रीश्व॒र ई᳚श्व॒रो हिग्ंसि॑तोः ।20) हिग्ंसि॑तो रु॒लूख॑ल मु॒लूख॑ल॒ग्ं॒ हिग्ंसि॑तो॒र्॒ हिग्ंसि॑तो रु॒लूख॑लम् ।21) उ॒लूख॑ल॒ मुपोपो॒ लूख॑ल मु॒लूख॑ल॒ मुप॑ ।22) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।23) द॒धा॒ त्ये॒षैषा द॑धाति दधा त्ये॒षा ।24) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।25) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।26) अ॒ग्ने-र्नाभि॒-र्नाभि॑ र॒ग्ने र॒ग्ने-र्नाभिः॑ ।27) नाभि॒-स्सना॑भि॒ग्ं॒ सना॑भि॒-न्नाभि॒-र्नाभि॒-स्सना॑भिम् ।28) सना॑भि मे॒वैव सना॑भि॒ग्ं॒ सना॑भि मे॒व ।28) सना॑भि॒मिति॒ स - ना॒भि॒म् ।29) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वै वाग्निम् ।30) अ॒ग्नि-ञ्चि॑नुते चिनुते॒ ऽग्नि म॒ग्नि-ञ्चि॑नुते ।31) चि॒नु॒ते ऽहिग्ं॑साया॒ अहिग्ं॑सायै चिनुते चिनु॒ते ऽहिग्ं॑सायै ।32) अहिग्ं॑साया॒ औदु॑म्बर॒ मौदु॑म्बर॒ महिग्ं॑साया॒ अहिग्ं॑साया॒ औदु॑म्बरम् ।33) औदु॑म्बर-म्भवति भव॒ त्यौदु॑म्बर॒ मौदु॑म्बर-म्भवति ।34) भ॒व॒ त्यूर्गूर्ग् भ॑वति भव॒ त्यूर्क् ।35) ऊर्ग् वै वा ऊर्गूर्ग् वै ।36) वा उ॑दु॒म्बर॑ उदु॒म्बरो॒ वै वा उ॑दु॒म्बरः॑ ।37) उ॒दु॒म्बर॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मुदु॒म्बर॑ उदु॒म्बर॒ ऊर्ज᳚म् ।38) ऊर्ज॑ मे॒वै वोर्ज॒ मूर्ज॑ मे॒व ।39) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।40) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।41) रु॒न्धे॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो रु॑न्धे रुन्धे मद्ध्य॒तः ।42) म॒द्ध्य॒त उपोप॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त उप॑ ।43) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।44) द॒धा॒ति॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द॑धाति दधाति मद्ध्य॒तः ।45) म॒द्ध्य॒त ए॒वैव म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त ए॒व ।46) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वैवास्मै᳚ ।47) अ॒स्मा॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑ मस्मा अस्मा॒ ऊर्ज᳚म् ।48) ऊर्ज॑-न्दधाति दधा॒ त्यूर्ज॒ मूर्ज॑-न्दधाति ।49) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।50) तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तः ।51) म॒द्ध्य॒त ऊ॒र्जोर्जा म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त ऊ॒र्जा ।52) ऊ॒र्जा भु॑ञ्जते भुञ्जत ऊ॒र्जोर्जा भु॑ञ्जते ।53) भु॒ञ्ज॒त॒ इय॒ दिय॑-द्भुञ्जते भुञ्जत॒ इय॑त् ।54) इय॑-द्भवति भव॒तीय॒ दिय॑-द्भवति ।55) भ॒व॒ति॒ प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिना भवति भवति प्र॒जाप॑तिना ।56) प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ यज्ञमु॒खेन॑ प्र॒जाप॑तिना प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॑ ।56) प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ ।57) य॒ज्ञ॒मु॒खेन॒ सम्मि॑त॒ग्ं॒ सम्मि॑तं-यँज्ञमु॒खेन॑ यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑तम् ।57) य॒ज्ञ॒मु॒खेनेति॑ यज्ञ - मु॒खेन॑ ।58) सम्मि॑त॒ मवाव॒ सम्मि॑त॒ग्ं॒ सम्मि॑त॒ मव॑ ।58) सम्मि॑त॒मिति॒ सं - मि॒त॒म् ।59) अव॑ हन्ति ह॒-न्त्यवाव॑ हन्ति ।60) ह॒न्त्यन्न॒ मन्नग्ं॑ हन्ति ह॒न्त्यन्न᳚म् ।61) अन्न॑ मे॒वै वान्न॒ मन्न॑ मे॒व ।62) ए॒वाक॑ रक रे॒वै वाकः॑ ।63) अ॒क॒-र्वै॒ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्या ऽक॑ रक-र्वैष्ण॒व्या ।64) वै॒ष्ण॒व्य र्​चर्चा वै᳚ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्य र्​चा ।65) ऋ॒चोपोपा॒ र्​च र्​चोप॑ ।66) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।67) द॒धा॒ति॒ विष्णु॒-र्विष्णु॑-र्दधाति दधाति॒ विष्णुः॑ ।68) विष्णु॒-र्वै वै विष्णु॒-र्विष्णु॒-र्वै ।69) वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञः ।70) य॒ज्ञो वै᳚ष्ण॒वा वै᳚ष्ण॒वा य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै᳚ष्ण॒वाः ।71) वै॒ष्ण॒वा वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो वैष्ण॒वा वै᳚ष्ण॒वा वन॒स्पत॑यः ।72) वन॒स्पत॑यो य॒ज्ञे य॒ज्ञे वन॒स्पत॑यो॒ वन॒स्पत॑यो य॒ज्ञे ।73) य॒ज्ञ ए॒वैव य॒ज्ञे य॒ज्ञ ए॒व ।74) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।75) य॒ज्ञ-म्प्रति॒ प्रति॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प्रति॑ ।76) प्रति॑ ष्ठापयति स्थापयति॒ प्रति॒ प्रति॑ ष्ठापयति ।77) स्था॒प॒य॒तीति॑ स्थापयति ।॥ 47 ॥ (77/82)॥ अ. 8 ॥

  ---

  1) pu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍ḥ pra̠tyañcha̍ḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍ḥ ।2) pra̠tyañcha̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pra̠tyañcha̍ḥ pra̠tyañcha̍ḥ pa̠śava̍ḥ ।3) pa̠śavō̠ mēdha̠-mmēdha̍-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ mēdha̎m ।4) mēdha̠ mupōpa̠ mēdha̠-mmēdha̠ mupa̍ ।5) upa̍ tiṣṭhantē tiṣṭhanta̠ upōpa̍ tiṣṭhantē ।6) ti̠ṣṭha̠ntē̠ yō ya sti̍ṣṭhantē tiṣṭhantē̠ yaḥ ।7) yō vai vai yō yō vai ।8) vā apa̍nābhi̠ mapa̍nābhi̠ṃ vai vā apa̍nābhim ।9) apa̍nābhi ma̠gni ma̠gni mapa̍nābhi̠ mapa̍nābhi ma̠gnim ।9) apa̍nābhi̠mityapa̍ - nā̠bhi̠m ।10) a̠gni-ñchi̍nu̠tē chi̍nu̠tē̎ 'gni ma̠gni-ñchi̍nu̠tē ।11) chi̠nu̠tē yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya chinu̠tē chi̍nu̠tē yaja̍mānasya ।12) yaja̍mānasya̠ nābhi̠-nnābhi̠ṃ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ nābhi̎m ।13) nābhi̠ manvanu̠ nābhi̠-nnābhi̠ manu̍ ।14) anu̠ pra prāṇ vanu̠ pra ।15) pra vi̍śati viśati̠ pra pra vi̍śati ।16) vi̠śa̠ti̠ sa sa vi̍śati viśati̠ saḥ ।17) sa ē̍na mēna̠gṃ̠ sa sa ē̍nam ।18) ē̠na̠ mī̠śva̠ra ī̎śva̠ra ē̍na mēna mīśva̠raḥ ।19) ī̠śva̠rō higṃsi̍tō̠r̠ higṃsi̍tō rīśva̠ra ī̎śva̠rō higṃsi̍tōḥ ।20) higṃsi̍tō ru̠lūkha̍la mu̠lūkha̍la̠gṃ̠ higṃsi̍tō̠r̠ higṃsi̍tō ru̠lūkha̍lam ।21) u̠lūkha̍la̠ mupōpō̠ lūkha̍la mu̠lūkha̍la̠ mupa̍ ।22) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।23) da̠dhā̠ tyē̠ṣaiṣā da̍dhāti dadhā tyē̠ṣā ।24) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।25) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।26) a̠gnē-rnābhi̠-rnābhi̍ ra̠gnē ra̠gnē-rnābhi̍ḥ ।27) nābhi̠-ssanā̍bhi̠gṃ̠ sanā̍bhi̠-nnābhi̠-rnābhi̠-ssanā̍bhim ।28) sanā̍bhi mē̠vaiva sanā̍bhi̠gṃ̠ sanā̍bhi mē̠va ।28) sanā̍bhi̠miti̠ sa - nā̠bhi̠m ।29) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vai vāgnim ।30) a̠gni-ñchi̍nutē chinutē̠ 'gni ma̠gni-ñchi̍nutē ।31) chi̠nu̠tē 'higṃ̍sāyā̠ ahigṃ̍sāyai chinutē chinu̠tē 'higṃ̍sāyai ।32) ahigṃ̍sāyā̠ audu̍mbara̠ maudu̍mbara̠ mahigṃ̍sāyā̠ ahigṃ̍sāyā̠ audu̍mbaram ।33) audu̍mbara-mbhavati bhava̠ tyaudu̍mbara̠ maudu̍mbara-mbhavati ।34) bha̠va̠ tyūrgūrg bha̍vati bhava̠ tyūrk ।35) ūrg vai vā ūrgūrg vai ।36) vā u̍du̠mbara̍ udu̠mbarō̠ vai vā u̍du̠mbara̍ḥ ।37) u̠du̠mbara̠ ūrja̠ mūrja̍ mudu̠mbara̍ udu̠mbara̠ ūrja̎m ।38) ūrja̍ mē̠vai vōrja̠ mūrja̍ mē̠va ।39) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।40) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।41) ru̠ndhē̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō ru̍ndhē rundhē maddhya̠taḥ ।42) ma̠ddhya̠ta upōpa̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠ta upa̍ ।43) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।44) da̠dhā̠ti̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō da̍dhāti dadhāti maddhya̠taḥ ।45) ma̠ddhya̠ta ē̠vaiva ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta ē̠va ।46) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vaivāsmai̎ ।47) a̠smā̠ ūrja̠ mūrja̍ masmā asmā̠ ūrja̎m ।48) ūrja̍-ndadhāti dadhā̠ tyūrja̠ mūrja̍-ndadhāti ।49) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।50) tasmā̎-nmaddhya̠tō ma̍ddhya̠ta stasmā̠-ttasmā̎-nmaddhya̠taḥ ।51) ma̠ddhya̠ta ū̠rjōrjā ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta ū̠rjā ।52) ū̠rjā bhu̍ñjatē bhuñjata ū̠rjōrjā bhu̍ñjatē ।53) bhu̠ñja̠ta̠ iya̠ diya̍-dbhuñjatē bhuñjata̠ iya̍t ।54) iya̍-dbhavati bhava̠tīya̠ diya̍-dbhavati ।55) bha̠va̠ti̠ pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinā bhavati bhavati pra̠jāpa̍tinā ।56) pra̠jāpa̍tinā yajñamu̠khēna̍ yajñamu̠khēna̍ pra̠jāpa̍tinā pra̠jāpa̍tinā yajñamu̠khēna̍ ।56) pra̠jāpa̍ti̠nēti̍ pra̠jā - pa̠ti̠nā̠ ।57) ya̠jña̠mu̠khēna̠ sammi̍ta̠gṃ̠ sammi̍taṃ yajñamu̠khēna̍ yajñamu̠khēna̠ sammi̍tam ।57) ya̠jña̠mu̠khēnēti̍ yajña - mu̠khēna̍ ।58) sammi̍ta̠ mavāva̠ sammi̍ta̠gṃ̠ sammi̍ta̠ mava̍ ।58) sammi̍ta̠miti̠ saṃ - mi̠ta̠m ।59) ava̍ hanti ha̠-ntyavāva̍ hanti ।60) ha̠ntyanna̠ mannagṃ̍ hanti ha̠ntyanna̎m ।61) anna̍ mē̠vai vānna̠ manna̍ mē̠va ।62) ē̠vāka̍ raka rē̠vai vāka̍ḥ ।63) a̠ka̠-rvai̠ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyā 'ka̍ raka-rvaiṣṇa̠vyā ।64) vai̠ṣṇa̠vya r​charchā vai̎ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vya r​chā ।65) ṛ̠chōpōpā̠ r​cha r​chōpa̍ ।66) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।67) da̠dhā̠ti̠ viṣṇu̠-rviṣṇu̍-rdadhāti dadhāti̠ viṣṇu̍ḥ ।68) viṣṇu̠-rvai vai viṣṇu̠-rviṣṇu̠-rvai ।69) vai ya̠jñō ya̠jñō vai vai ya̠jñaḥ ।70) ya̠jñō vai̎ṣṇa̠vā vai̎ṣṇa̠vā ya̠jñō ya̠jñō vai̎ṣṇa̠vāḥ ।71) vai̠ṣṇa̠vā vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō vaiṣṇa̠vā vai̎ṣṇa̠vā vana̠spata̍yaḥ ।72) vana̠spata̍yō ya̠jñē ya̠jñē vana̠spata̍yō̠ vana̠spata̍yō ya̠jñē ।73) ya̠jña ē̠vaiva ya̠jñē ya̠jña ē̠va ।74) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।75) ya̠jña-mprati̠ prati̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-mprati̍ ।76) prati̍ ṣṭhāpayati sthāpayati̠ prati̠ prati̍ ṣṭhāpayati ।77) sthā̠pa̠ya̠tīti̍ sthāpayati ।॥ 47 ॥ (77/82)॥ a. 8 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍ḥ, pra̠tyañcha̍ḥ, pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍ḥ, pra̠tyañcha̍ḥ, pa̠śava̍ḥ, pa̠śava̍ḥ, pra̠tyañcha̍ḥ, pra̠tyañcha̍ḥ, pa̠śava̍ḥ, pa̠śavō̠.

• verse 48

  1) ए॒षां-वैँ वा ए॒षा मे॒षां-वैँ ।2) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।3) ए॒त ल्लो॒काना᳚म् ँलो॒काना॑ मे॒त दे॒त ल्लो॒काना᳚म् ।4) लो॒काना॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒काना᳚म् ँलो॒काना॒-ञ्ज्योतिः॑ ।5) ज्योति॒-स्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ सम्भृ॑त॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सम्भृ॑तम् ।6) सम्भृ॑तं॒-यँ-द्य-थ्सम्भृ॑त॒ग्ं॒ सम्भृ॑तं॒-यँत् ।6) सम्भृ॑त॒मिति॒ सं - भृ॒त॒म् ।7) यदु॒खोखा य-द्यदु॒खा ।8) उ॒खा य-द्यदु॒खोखा यत् ।9) यदु॒खा मु॒खां-यँ-द्यदु॒खाम् ।10) उ॒खा मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्यु॒खा मु॒खा मु॑प॒दधा॑ति ।11) उ॒प॒दधा᳚ त्ये॒भ्य ए॒भ्य उ॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्ये॒भ्यः ।11) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।12) ए॒भ्य ए॒वैवैभ्य ए॒भ्य ए॒व ।13) ए॒व लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्य॑ ए॒वैव लो॒केभ्यः॑ ।14) लो॒केभ्यो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्लो॒केभ्यो॑ लो॒केभ्यो॒ ज्योतिः॑ ।15) ज्योति॒ रवाव॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒ रव॑ ।16) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।17) रु॒न्धे॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो रु॑न्धे रुन्धे मद्ध्य॒तः ।18) म॒द्ध्य॒त उपोप॑ मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त उप॑ ।19) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।20) द॒धा॒ति॒ म॒द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो द॑धाति दधाति मद्ध्य॒तः ।21) म॒द्ध्य॒त ए॒वैव म॑द्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त ए॒व ।22) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।23) अ॒स्मै॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑ रस्मा अस्मै॒ ज्योतिः॑ ।24) ज्योति॑-र्दधाति दधाति॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्दधाति ।25) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।26) तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒त स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒तः ।27) म॒द्ध्य॒तो ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्मद्ध्य॒तो म॑द्ध्य॒तो ज्योतिः॑ ।28) ज्योति॒ रुपोप॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒ रुप॑ ।29) उपा᳚स्मह आस्मह॒ उपोपा᳚ स्महे ।30) आ॒स्म॒हे॒ सिक॑ताभि॒-स्सिक॑ताभि रास्मह आस्महे॒ सिक॑ताभिः ।31) सिक॑ताभिः पूरयति पूरयति॒ सिक॑ताभि॒-स्सिक॑ताभिः पूरयति ।32) पू॒र॒य॒ त्ये॒त दे॒त-त्पू॑रयति पूरय त्ये॒तत् ।33) ए॒त-द्वै वा ए॒त दे॒त-द्वै ।34) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।35) अ॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्या॒ ग्ने र॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ ।36) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पं-वैँ᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ रू॒पम् ।37) रू॒पग्ं रू॒पेण॑ रू॒पेण॑ रू॒पग्ं रू॒पग्ं रू॒पेण॑ ।38) रू॒पे णै॒वैव रू॒पेण॑ रू॒पेणै॒व ।39) ए॒व वै᳚श्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मे॒वैव वै᳚श्वान॒रम् ।40) वै॒श्वा॒न॒र मवाव॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मव॑ ।41) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।42) रु॒न्धे॒ यं-यँग्ं रु॑न्धे रुन्धे॒ यम् ।43) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।44) का॒मये॑त॒ क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑कः का॒मये॑त का॒मये॑त॒ क्षोधु॑कः ।45) क्षोधु॑क-स्स्या-थ्स्या॒-त्क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑क-स्स्यात् ।46) स्या॒दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।47) इत्यू॒ना मू॒ना मिती त्यू॒नाम् ।48) ऊ॒ना-न्तस्य॒ तस्यो॒ना मू॒ना-न्तस्य॑ ।49) तस्योपोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।50) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।॥ 48 ॥ (50/52)

  ---

  1) ē̠ṣāṃ vai vā ē̠ṣā mē̠ṣāṃ vai ।2) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।3) ē̠ta llō̠kānā̎m ँlō̠kānā̍ mē̠ta dē̠ta llō̠kānā̎m ।4) lō̠kānā̠-ñjyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kānā̎m ँlō̠kānā̠-ñjyōti̍ḥ ।5) jyōti̠-ssambhṛ̍ta̠gṃ̠ sambhṛ̍ta̠-ñjyōti̠-rjyōti̠-ssambhṛ̍tam ।6) sambhṛ̍ta̠ṃ ya-dya-thsambhṛ̍ta̠gṃ̠ sambhṛ̍ta̠ṃ yat ।6) sambhṛ̍ta̠miti̠ saṃ - bhṛ̠ta̠m ।7) yadu̠khōkhā ya-dyadu̠khā ।8) u̠khā ya-dyadu̠khōkhā yat ।9) yadu̠khā mu̠khāṃ ya-dyadu̠khām ।10) u̠khā mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tyu̠khā mu̠khā mu̍pa̠dadhā̍ti ।11) u̠pa̠dadhā̎ tyē̠bhya ē̠bhya u̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tyē̠bhyaḥ ।11) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।12) ē̠bhya ē̠vaivaibhya ē̠bhya ē̠va ।13) ē̠va lō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhya̍ ē̠vaiva lō̠kēbhya̍ḥ ।14) lō̠kēbhyō̠ jyōti̠-rjyōti̍-rlō̠kēbhyō̍ lō̠kēbhyō̠ jyōti̍ḥ ।15) jyōti̠ ravāva̠ jyōti̠-rjyōti̠ rava̍ ।16) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।17) ru̠ndhē̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō ru̍ndhē rundhē maddhya̠taḥ ।18) ma̠ddhya̠ta upōpa̍ maddhya̠tō ma̍ddhya̠ta upa̍ ।19) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।20) da̠dhā̠ti̠ ma̠ddhya̠tō ma̍ddhya̠tō da̍dhāti dadhāti maddhya̠taḥ ।21) ma̠ddhya̠ta ē̠vaiva ma̍ddhya̠tō ma̍ddhya̠ta ē̠va ।22) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।23) a̠smai̠ jyōti̠-rjyōti̍ rasmā asmai̠ jyōti̍ḥ ।24) jyōti̍-rdadhāti dadhāti̠ jyōti̠-rjyōti̍-rdadhāti ।25) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।26) tasmā̎-nmaddhya̠tō ma̍ddhya̠ta stasmā̠-ttasmā̎-nmaddhya̠taḥ ।27) ma̠ddhya̠tō jyōti̠-rjyōti̍-rmaddhya̠tō ma̍ddhya̠tō jyōti̍ḥ ।28) jyōti̠ rupōpa̠ jyōti̠-rjyōti̠ rupa̍ ।29) upā̎smaha āsmaha̠ upōpā̎ smahē ।30) ā̠sma̠hē̠ sika̍tābhi̠-ssika̍tābhi rāsmaha āsmahē̠ sika̍tābhiḥ ।31) sika̍tābhiḥ pūrayati pūrayati̠ sika̍tābhi̠-ssika̍tābhiḥ pūrayati ।32) pū̠ra̠ya̠ tyē̠ta dē̠ta-tpū̍rayati pūraya tyē̠tat ।33) ē̠ta-dvai vā ē̠ta dē̠ta-dvai ।34) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।35) a̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasyā̠ gnē ra̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ ।36) vai̠śvā̠na̠rasya̍ rū̠pagṃ rū̠paṃ vai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ rū̠pam ।37) rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇa̍ rū̠pagṃ rū̠pagṃ rū̠pēṇa̍ ।38) rū̠pē ṇai̠vaiva rū̠pēṇa̍ rū̠pēṇai̠va ।39) ē̠va vai̎śvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mē̠vaiva vai̎śvāna̠ram ।40) vai̠śvā̠na̠ra mavāva̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mava̍ ।41) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।42) ru̠ndhē̠ yaṃ yagṃ ru̍ndhē rundhē̠ yam ।43) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।44) kā̠mayē̍ta̠ kṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍kaḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ kṣōdhu̍kaḥ ।45) kṣōdhu̍ka-ssyā-thsyā̠-tkṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍ka-ssyāt ।46) syā̠ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।47) ityū̠nā mū̠nā mitī tyū̠nām ।48) ū̠nā-ntasya̠ tasyō̠nā mū̠nā-ntasya̍ ।49) tasyōpōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।50) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।॥ 48 ॥ (50/52)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ē̠ṣāṃ, vai, vā, ē̠ṣā, mē̠ṣāṃ, vai, vā, ē̠ta, dē̠ta-dvai, vā.

• verse 49

  1) द॒द्ध्या॒-त्क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑को दद्ध्या-द्दद्ध्या॒-त्क्षोधु॑कः ।2) क्षोधु॑क ए॒वैव क्षोधु॑कः॒, क्षोधु॑क ए॒व ।3) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।4) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।5) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।6) का॒मये॒ता नु॑पदस्य॒ दनु॑पदस्य-त्का॒मये॑त का॒मये॒ता नु॑पदस्यत् ।7) अनु॑पदस्य॒ दन्न॒ मन्न॒ मनु॑पदस्य॒ दनु॑पदस्य॒ दन्न᳚म् ।7) अनु॑पदस्य॒दित्यनु॑प - द॒स्य॒त् ।8) अन्न॑ मद्या दद्या॒ दन्न॒ मन्न॑ मद्यात् ।9) अ॒द्या॒दिती त्य॑द्या दद्या॒ दिति॑ ।10) इति॑ पू॒र्णा-म्पू॒र्णा मितीति॑ पू॒र्णाम् ।11) पू॒र्णा-न्तस्य॒ तस्य॑ पू॒र्णा-म्पू॒र्णा-न्तस्य॑ ।12) तस्योपोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।13) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।14) द॒द्ध्या॒ दनु॑पदस्य॒ दनु॑पदस्य-द्दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दनु॑पदस्यत् ।15) अनु॑पदस्य दे॒वैवा नु॑पदस्य॒ दनु॑पदस्य दे॒व ।15) अनु॑पदस्य॒दित्यनु॑प - द॒स्य॒त् ।16) ए॒वान्न॒ मन्न॑ मे॒वै वान्न᳚म् ।17) अन्न॑ मत्त्य॒-त्त्यन्न॒ मन्न॑ मत्ति ।18) अ॒त्ति॒ स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑ मत्त्यत्ति स॒हस्र᳚म् ।19) स॒हस्रं॒-वैँ वै स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्रं॒-वैँ ।20) वै प्रति॒ प्रति॒ वै वै प्रति॑ ।21) प्रति॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑षः॒ प्रति॒ प्रति॒ पुरु॑षः ।22) पुरु॑षः पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्पुरु॑षः॒ पुरु॑षः पशू॒नाम् ।23) प॒शू॒नां-यँ॑च्छति यच्छति पशू॒ना-म्प॑शू॒नां-यँ॑च्छति ।24) य॒च्छ॒ति॒ स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्रं॑-यँच्छति यच्छति स॒हस्र᳚म् ।25) स॒हस्र॑ म॒न्ये᳚ ऽन्ये स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑ म॒न्ये ।26) अ॒न्ये प॒शवः॑ प॒शवो॒ ऽन्ये᳚ ऽन्ये प॒शवः॑ ।27) प॒शवो॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ प॒शवः॑ प॒शवो॒ मद्ध्ये᳚ ।28) मद्ध्ये॑ पुरुषशी॒र्॒ष-म्पु॑रुषशी॒र्॒ष-म्मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ पुरुषशी॒र्॒षम् ।29) पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒ष मुपोप॑ पुरुषशी॒र्॒ष-म्पु॑रुषशी॒र्॒ष मुप॑ ।29) पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒षमिति॑ पुरुष - शी॒र्॒षम् ।30) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।31) द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ सवीर्य॒त्वाय॑ दधाति दधाति सवीर्य॒त्वाय॑ ।32) स॒वी॒र्य॒त्वायो॒ खाया॑ मु॒खायाग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ सवीर्य॒त्वायो॒ खाया᳚म् ।32) स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य - त्वाय॑ ।33) उ॒खाया॒ मप्य प्यु॒खाया॑ मु॒खाया॒ मपि॑ ।34) अपि॑ दधाति दधा॒ त्यप्यपि॑ दधाति ।35) द॒धा॒ति॒ प्र॒ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-न्द॑धाति दधाति प्रति॒ष्ठाम् ।36) प्र॒ति॒ष्ठा मे॒वैव प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मे॒व ।36) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।37) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।38) ए॒न॒-द्ग॒म॒य॒ति॒ ग॒म॒य॒ त्ये॒न॒ दे॒न॒-द्ग॒म॒य॒ति॒ ।39) ग॒म॒य॒ति॒ व्यृ॑द्धं॒-व्यृँ॑द्ध-ङ्गमयति गमयति॒ व्यृ॑द्धम् ।40) व्यृ॑द्धं॒-वैँ वै व्यृ॑द्धं॒-व्यृँ॑द्धं॒-वैँ ।40) व्यृ॑द्ध॒मिति॒ वि - ऋ॒द्ध॒म् ।41) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।42) ए॒त-त्प्रा॒णैः प्रा॒णै रे॒त दे॒त-त्प्रा॒णैः ।43) प्रा॒णै र॑मे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्य-म्प्रा॒णैः प्रा॒णै र॑मे॒द्ध्यम् ।43) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।44) अ॒मे॒द्ध्यं-यँ-द्यद॑मे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्यं-यँत् ।45) य-त्पु॑रुषशी॒र्॒ष-म्पु॑रुषशी॒र्॒षं-यँ-द्य-त्पु॑रुषशी॒र्॒षम् ।46) पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒ष म॒मृत॑ म॒मृत॑-म्पुरुषशी॒र्॒ष-म्पु॑रुषशी॒र्॒ष म॒मृत᳚म् ।46) पु॒रु॒ष॒शी॒र्॒षमिति॑ पुरुष - शी॒र्॒षम् ।47) अ॒मृत॒-ङ्खलु॒ खल्व॒मृत॑ म॒मृत॒-ङ्खलु॑ ।48) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।49) वै प्रा॒णाः प्रा॒णा वै वै प्रा॒णाः ।50) प्रा॒णा अ॒मृत॑ म॒मृत॑-म्प्रा॒णाः प्रा॒णा अ॒मृत᳚म् ।50) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।॥ 49 ॥ (50/59)

  ---

  1) da̠ddhyā̠-tkṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍kō daddhyā-ddaddhyā̠-tkṣōdhu̍kaḥ ।2) kṣōdhu̍ka ē̠vaiva kṣōdhu̍ka̠ḥ, kṣōdhu̍ka ē̠va ।3) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।4) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।5) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।6) kā̠mayē̠tā nu̍padasya̠ danu̍padasya-tkā̠mayē̍ta kā̠mayē̠tā nu̍padasyat ।7) anu̍padasya̠ danna̠ manna̠ manu̍padasya̠ danu̍padasya̠ danna̎m ।7) anu̍padasya̠dityanu̍pa - da̠sya̠t ।8) anna̍ madyā dadyā̠ danna̠ manna̍ madyāt ।9) a̠dyā̠ditī tya̍dyā dadyā̠ diti̍ ।10) iti̍ pū̠rṇā-mpū̠rṇā mitīti̍ pū̠rṇām ।11) pū̠rṇā-ntasya̠ tasya̍ pū̠rṇā-mpū̠rṇā-ntasya̍ ।12) tasyōpōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।13) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।14) da̠ddhyā̠ danu̍padasya̠ danu̍padasya-ddaddhyā-ddaddhyā̠ danu̍padasyat ।15) anu̍padasya dē̠vaivā nu̍padasya̠ danu̍padasya dē̠va ।15) anu̍padasya̠dityanu̍pa - da̠sya̠t ।16) ē̠vānna̠ manna̍ mē̠vai vānna̎m ।17) anna̍ mattya̠-ttyanna̠ manna̍ matti ।18) a̠tti̠ sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ mattyatti sa̠hasra̎m ।19) sa̠hasra̠ṃ vai vai sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̠ṃ vai ।20) vai prati̠ prati̠ vai vai prati̍ ।21) prati̠ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ prati̠ prati̠ puru̍ṣaḥ ।22) puru̍ṣaḥ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣaḥ paśū̠nām ।23) pa̠śū̠nāṃ ya̍chChati yachChati paśū̠nā-mpa̍śū̠nāṃ ya̍chChati ।24) ya̠chCha̠ti̠ sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ṃ yachChati yachChati sa̠hasra̎m ।25) sa̠hasra̍ ma̠nyē̎ 'nyē sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ ma̠nyē ।26) a̠nyē pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ 'nyē̎ 'nyē pa̠śava̍ḥ ।27) pa̠śavō̠ maddhyē̠ maddhyē̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ maddhyē̎ ।28) maddhyē̍ puruṣaśī̠r̠ṣa-mpu̍ruṣaśī̠r̠ṣa-mmaddhyē̠ maddhyē̍ puruṣaśī̠r̠ṣam ।29) pu̠ru̠ṣa̠śī̠r̠ṣa mupōpa̍ puruṣaśī̠r̠ṣa-mpu̍ruṣaśī̠r̠ṣa mupa̍ ।29) pu̠ru̠ṣa̠śī̠r̠ṣamiti̍ puruṣa - śī̠r̠ṣam ।30) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।31) da̠dhā̠ti̠ sa̠vī̠rya̠tvāya̍ savīrya̠tvāya̍ dadhāti dadhāti savīrya̠tvāya̍ ।32) sa̠vī̠rya̠tvāyō̠ khāyā̍ mu̠khāyāgṃ̍ savīrya̠tvāya̍ savīrya̠tvāyō̠ khāyā̎m ।32) sa̠vī̠rya̠tvāyēti̍ savīrya - tvāya̍ ।33) u̠khāyā̠ mapya pyu̠khāyā̍ mu̠khāyā̠ mapi̍ ।34) api̍ dadhāti dadhā̠ tyapyapi̍ dadhāti ।35) da̠dhā̠ti̠ pra̠ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-nda̍dhāti dadhāti prati̠ṣṭhām ।36) pra̠ti̠ṣṭhā mē̠vaiva pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mē̠va ।36) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।37) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।38) ē̠na̠-dga̠ma̠ya̠ti̠ ga̠ma̠ya̠ tyē̠na̠ dē̠na̠-dga̠ma̠ya̠ti̠ ।39) ga̠ma̠ya̠ti̠ vyṛ̍ddha̠ṃ vyṛ̍ddha-ṅgamayati gamayati̠ vyṛ̍ddham ।40) vyṛ̍ddha̠ṃ vai vai vyṛ̍ddha̠ṃ vyṛ̍ddha̠ṃ vai ।40) vyṛ̍ddha̠miti̠ vi - ṛ̠ddha̠m ।41) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।42) ē̠ta-tprā̠ṇaiḥ prā̠ṇai rē̠ta dē̠ta-tprā̠ṇaiḥ ।43) prā̠ṇai ra̍mē̠ddhya ma̍mē̠ddhya-mprā̠ṇaiḥ prā̠ṇai ra̍mē̠ddhyam ।43) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।44) a̠mē̠ddhyaṃ ya-dyada̍mē̠ddhya ma̍mē̠ddhyaṃ yat ।45) ya-tpu̍ruṣaśī̠r̠ṣa-mpu̍ruṣaśī̠r̠ṣaṃ ya-dya-tpu̍ruṣaśī̠r̠ṣam ।46) pu̠ru̠ṣa̠śī̠r̠ṣa ma̠mṛta̍ ma̠mṛta̍-mpuruṣaśī̠r̠ṣa-mpu̍ruṣaśī̠r̠ṣa ma̠mṛta̎m ।46) pu̠ru̠ṣa̠śī̠r̠ṣamiti̍ puruṣa - śī̠r̠ṣam ।47) a̠mṛta̠-ṅkhalu̠ khalva̠mṛta̍ ma̠mṛta̠-ṅkhalu̍ ।48) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।49) vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇā vai vai prā̠ṇāḥ ।50) prā̠ṇā a̠mṛta̍ ma̠mṛta̍-mprā̠ṇāḥ prā̠ṇā a̠mṛta̎m ।50) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।॥ 49 ॥ (50/59)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: da̠ddhyā̠-tkṣōdhu̍ka̠ḥ,, kṣōdhu̍kō, daddhyā-ddaddhyā̠-tkṣōdhu̍kaḥ, kṣōdhu̍ka, ē̠vaiva, kṣōdhu̍ka̠ḥ,, kṣōdhu̍ka, ē̠va, ē̠va, bha̍vati.

• verse 50

  1) अ॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्य म॒मृत॑ म॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्यम् ।2) हिर॑ण्य-म्प्रा॒णेषु॑ प्रा॒णेषु॒ हिर॑ण्य॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-म्प्रा॒णेषु॑ ।3) प्रा॒णेषु॑ हिरण्यश॒ल्कान्. हि॑रण्यश॒ल्का-न्प्रा॒णेषु॑ प्रा॒णेषु॑ हिरण्यश॒ल्कान् ।3) प्रा॒णेष्विति॑ प्र - अ॒नेषु॑ ।4) हि॒र॒ण्य॒श॒ल्का-न्प्रति॒ प्रति॑ हिरण्यश॒ल्कान्. हि॑रण्यश॒ल्का-न्प्रति॑ ।4) हि॒र॒ण्य॒श॒ल्कानिति॑ हिरण्य - श॒ल्कान् ।5) प्रत्य॑स्य त्यस्यति॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्यति ।6) अ॒स्य॒ति॒ प्र॒ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा म॑स्य त्यस्यति प्रति॒ष्ठाम् ।7) प्र॒ति॒ष्ठा मे॒वैव प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मे॒व ।7) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।8) ए॒वैन॑ देन दे॒वै वैन॑त् ।9) ए॒न॒-द्ग॒म॒यि॒त्वा ग॑मयि॒ त्वैन॑ देन-द्गमयि॒त्वा ।10) ग॒म॒यि॒त्वा प्रा॒णैः प्रा॒णै-र्ग॑मयि॒त्वा ग॑मयि॒त्वा प्रा॒णैः ।11) प्रा॒णै-स्सग्ं स-म्प्रा॒णैः प्रा॒णै-स्सम् ।11) प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः ।12) स म॑र्धय त्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।13) अ॒र्ध॒य॒ति॒ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना ऽर्ध॑य त्यर्धयति द॒द्ध्ना ।14) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।15) म॒धु॒मि॒श्रेण॑ पूरयति पूरयति मधुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ पूरयति ।15) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।16) पू॒र॒य॒ति॒ म॒ध॒व्यो॑ मध॒व्यः॑ पूरयति पूरयति मध॒व्यः॑ ।17) म॒ध॒व्यो॑ ऽसा न्यसानि मध॒व्यो॑ मध॒व्यो॑ ऽसानि ।18) अ॒सा॒ नीती त्य॑सा न्यसा॒नीति॑ ।19) इति॑ शृतात॒ङ्क्ये॑न शृतात॒ङ्क्ये॑ नेतीति॑ शृतात॒ङ्क्ये॑न ।20) शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॑ मेद्ध्य॒त्वाय॑ शृतात॒ङ्क्ये॑न शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॑ ।20) शृ॒ता॒त॒ङ्क्ये॑नेति॑ शृत - आ॒त॒ङ्क्ये॑न ।21) मे॒द्ध्य॒त्वाय॑ ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्य-म्मे᳚द्ध्य॒त्वाय॑ मेद्ध्य॒त्वाय॑ ग्रा॒म्यम् ।21) मे॒द्ध्य॒त्वायेति॑ मेद्ध्य - त्वाय॑ ।22) ग्रा॒म्यं-वैँ वै ग्रा॒म्य-ङ्ग्रा॒म्यं-वैँ ।23) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।24) ए॒त दन्न॒ मन्न॑ मे॒त दे॒त दन्न᳚म् ।25) अन्नं॒-यँ-द्यदन्न॒ मन्नं॒-यँत् ।26) य-द्दधि॒ दधि॒ य-द्य-द्दधि॑ ।27) दध्या॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-न्दधि॒ दध्या॑र॒ण्यम् ।28) आ॒र॒ण्य-म्मधु॒ मध्वा॑ र॒ण्य मा॑र॒ण्य-म्मधु॑ ।29) मधु॒ य-द्य-न्मधु॒ मधु॒ यत् ।30) य-द्द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना य-द्य-द्द॒द्ध्ना ।31) द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ द॒द्ध्ना द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ ।32) म॒धु॒मि॒श्रेण॑ पू॒रय॑ति पू॒रय॑ति मधुमि॒श्रेण॑ मधुमि॒श्रेण॑ पू॒रय॑ति ।32) म॒धु॒मि॒श्रेणेति॑ मधु - मि॒श्रेण॑ ।33) पू॒रय॑ त्यु॒भय॑स्यो॒ भय॑स्य पू॒रय॑ति पू॒रय॑ त्यु॒भय॑स्य ।34) उ॒भय॒स्या व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या उ॒भय॑स्यो॒ भय॒स्या व॑रुद्ध्यै ।35) अव॑रुद्ध्यै पशुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षाण्य व॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्यै पशुशी॒र्॒षाणि॑ ।35) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।36) प॒शु॒शी॒र्॒षा ण्युपोप॑ पशुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षा ण्युप॑ ।36) प॒शु॒शी॒र्॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्॒षाणि॑ ।37) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।38) द॒धा॒ति॒ प॒शवः॑ प॒शवो॑ दधाति दधाति प॒शवः॑ ।39) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।40) वै प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षाणि॒ वै वै प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ ।41) प॒शु॒शी॒र्॒षाणि॑ प॒शू-न्प॒शू-न्प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षाणि॑ प॒शून् ।41) प॒शु॒शी॒र्॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्॒षाणि॑ ।42) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।43) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।44) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।45) रु॒न्धे॒ यं-यँग्ं रु॑न्धे रुन्धे॒ यम् ।46) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।47) का॒मये॑ता प॒शु र॑प॒शुः का॒मये॑त का॒मये॑ता प॒शुः ।48) अ॒प॒शु-स्स्या᳚-थ्स्या दप॒शु र॑प॒शु-स्स्या᳚त् ।49) स्या॒दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।50) इति॑ विषू॒चीना॑नि विषू॒चीना॒ नीतीति॑ विषू॒चीना॑नि ।॥ 50 ॥ (50/61)

  ---

  1) a̠mṛta̠gṃ̠ hira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya ma̠mṛta̍ ma̠mṛta̠gṃ̠ hira̍ṇyam ।2) hira̍ṇya-mprā̠ṇēṣu̍ prā̠ṇēṣu̠ hira̍ṇya̠gṃ̠ hira̍ṇya-mprā̠ṇēṣu̍ ।3) prā̠ṇēṣu̍ hiraṇyaśa̠lkān. hi̍raṇyaśa̠lkā-nprā̠ṇēṣu̍ prā̠ṇēṣu̍ hiraṇyaśa̠lkān ।3) prā̠ṇēṣviti̍ pra - a̠nēṣu̍ ।4) hi̠ra̠ṇya̠śa̠lkā-nprati̠ prati̍ hiraṇyaśa̠lkān. hi̍raṇyaśa̠lkā-nprati̍ ।4) hi̠ra̠ṇya̠śa̠lkāniti̍ hiraṇya - śa̠lkān ।5) pratya̍sya tyasyati̠ prati̠ pratya̍syati ।6) a̠sya̠ti̠ pra̠ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā ma̍sya tyasyati prati̠ṣṭhām ।7) pra̠ti̠ṣṭhā mē̠vaiva pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mē̠va ।7) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।8) ē̠vaina̍ dēna dē̠vai vaina̍t ।9) ē̠na̠-dga̠ma̠yi̠tvā ga̍mayi̠ tvaina̍ dēna-dgamayi̠tvā ।10) ga̠ma̠yi̠tvā prā̠ṇaiḥ prā̠ṇai-rga̍mayi̠tvā ga̍mayi̠tvā prā̠ṇaiḥ ।11) prā̠ṇai-ssagṃ sa-mprā̠ṇaiḥ prā̠ṇai-ssam ।11) prā̠ṇairiti̍ pra - a̠naiḥ ।12) sa ma̍rdhaya tyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।13) a̠rdha̠ya̠ti̠ da̠ddhnā da̠ddhnā 'rdha̍ya tyardhayati da̠ddhnā ।14) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।15) ma̠dhu̠mi̠śrēṇa̍ pūrayati pūrayati madhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ pūrayati ।15) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।16) pū̠ra̠ya̠ti̠ ma̠dha̠vyō̍ madha̠vya̍ḥ pūrayati pūrayati madha̠vya̍ḥ ।17) ma̠dha̠vyō̍ 'sā nyasāni madha̠vyō̍ madha̠vyō̍ 'sāni ।18) a̠sā̠ nītī tya̍sā nyasā̠nīti̍ ।19) iti̍ śṛtāta̠ṅkyē̍na śṛtāta̠ṅkyē̍ nētīti̍ śṛtāta̠ṅkyē̍na ।20) śṛ̠tā̠ta̠ṅkyē̍na mēddhya̠tvāya̍ mēddhya̠tvāya̍ śṛtāta̠ṅkyē̍na śṛtāta̠ṅkyē̍na mēddhya̠tvāya̍ ।20) śṛ̠tā̠ta̠ṅkyē̍nēti̍ śṛta - ā̠ta̠ṅkyē̍na ।21) mē̠ddhya̠tvāya̍ grā̠mya-ṅgrā̠mya-mmē̎ddhya̠tvāya̍ mēddhya̠tvāya̍ grā̠myam ।21) mē̠ddhya̠tvāyēti̍ mēddhya - tvāya̍ ।22) grā̠myaṃ vai vai grā̠mya-ṅgrā̠myaṃ vai ।23) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।24) ē̠ta danna̠ manna̍ mē̠ta dē̠ta danna̎m ।25) anna̠ṃ ya-dyadanna̠ manna̠ṃ yat ।26) ya-ddadhi̠ dadhi̠ ya-dya-ddadhi̍ ।27) dadhyā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-ndadhi̠ dadhyā̍ra̠ṇyam ।28) ā̠ra̠ṇya-mmadhu̠ madhvā̍ ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-mmadhu̍ ।29) madhu̠ ya-dya-nmadhu̠ madhu̠ yat ।30) ya-dda̠ddhnā da̠ddhnā ya-dya-dda̠ddhnā ।31) da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ da̠ddhnā da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ ।32) ma̠dhu̠mi̠śrēṇa̍ pū̠raya̍ti pū̠raya̍ti madhumi̠śrēṇa̍ madhumi̠śrēṇa̍ pū̠raya̍ti ।32) ma̠dhu̠mi̠śrēṇēti̍ madhu - mi̠śrēṇa̍ ।33) pū̠raya̍ tyu̠bhaya̍syō̠ bhaya̍sya pū̠raya̍ti pū̠raya̍ tyu̠bhaya̍sya ।34) u̠bhaya̠syā va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā u̠bhaya̍syō̠ bhaya̠syā va̍ruddhyai ।35) ava̍ruddhyai paśuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣāṇya va̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyai paśuśī̠r̠ṣāṇi̍ ।35) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।36) pa̠śu̠śī̠r̠ṣā ṇyupōpa̍ paśuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣā ṇyupa̍ ।36) pa̠śu̠śī̠r̠ṣāṇīti̍ paśu - śī̠r̠ṣāṇi̍ ।37) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।38) da̠dhā̠ti̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ dadhāti dadhāti pa̠śava̍ḥ ।39) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।40) vai pa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣāṇi̠ vai vai pa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ ।41) pa̠śu̠śī̠r̠ṣāṇi̍ pa̠śū-npa̠śū-npa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣāṇi̍ pa̠śūn ।41) pa̠śu̠śī̠r̠ṣāṇīti̍ paśu - śī̠r̠ṣāṇi̍ ।42) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।43) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।44) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।45) ru̠ndhē̠ yaṃ yagṃ ru̍ndhē rundhē̠ yam ।46) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।47) kā̠mayē̍tā pa̠śu ra̍pa̠śuḥ kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍tā pa̠śuḥ ।48) a̠pa̠śu-ssyā̎-thsyā dapa̠śu ra̍pa̠śu-ssyā̎t ।49) syā̠ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।50) iti̍ viṣū̠chīnā̍ni viṣū̠chīnā̠ nītīti̍ viṣū̠chīnā̍ni ।॥ 50 ॥ (50/61)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠mṛta̠gṃ̠, hira̍ṇya̠gṃ̠, hira̍ṇya, ma̠mṛta̍, ma̠mṛta̠gṃ̠, hira̍ṇyam, hira̍ṇya-mprā̠ṇēṣu̍, prā̠ṇēṣu̠, hira̍ṇya̠gṃ̠, hira̍ṇya-mprā̠ṇēṣu̍.

• verse 51

  1) वि॒षू॒चीना॑नि॒ तस्य॒ तस्य॑ विषू॒चीना॑नि विषू॒चीना॑नि॒ तस्य॑ ।2) तस्यो पोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।3) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।4) द॒द्ध्या॒-द्विषू॑चो॒ विषू॑चो दद्ध्या-द्दद्ध्या॒-द्विषू॑चः ।5) विषू॑च ए॒वैव विषू॑चो॒ विषू॑च ए॒व ।6) ए॒वास्मा॑ दस्मा दे॒वै वास्मा᳚त् ।7) अ॒स्मा॒-त्प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा दस्मा-त्प॒शून् ।8) प॒शू-न्द॑धाति दधाति प॒शू-न्प॒शू-न्द॑धाति ।9) द॒धा॒ त्य॒प॒शु र॑प॒शु-र्द॑धाति दधा त्यप॒शुः ।10) अ॒प॒शु रे॒वैवा प॒शु र॑प॒शु रे॒व ।11) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।12) भ॒व॒ति॒ यं-यँ-म्भ॑वति भवति॒ यम् ।13) य-ङ्का॒मये॑त का॒मये॑त॒ यं-यँ-ङ्का॒मये॑त ।14) का॒मये॑त पशु॒मा-न्प॑शु॒मान् का॒मये॑त का॒मये॑त पशु॒मान् ।15) प॒शु॒मा-न्थ्स्या᳚-थ्स्या-त्पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्थ्स्या᳚त् ।15) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।16) स्या॒ दितीति॑ स्या-थ्स्या॒दिति॑ ।17) इति॑ समी॒चीना॑नि समी॒चीना॒ नीतीति॑ समी॒चीना॑नि ।18) स॒मी॒चीना॑नि॒ तस्य॒ तस्य॑ समी॒चीना॑नि समी॒चीना॑नि॒ तस्य॑ ।19) तस्यो पोप॒ तस्य॒ तस्योप॑ ।20) उप॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या॒ दुपोप॑ दद्ध्यात् ।21) द॒द्ध्या॒-थ्स॒मीचः॑ स॒मीचो॑ दद्ध्या-द्दद्ध्या-थ्स॒मीचः॑ ।22) स॒मीच॑ ए॒वैव स॒मीचः॑ स॒मीच॑ ए॒व ।23) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।24) अ॒स्मै॒ प॒शू-न्प॒शू न॑स्मा अस्मै प॒शून् ।25) प॒शू-न्द॑धाति दधाति प॒शू-न्प॒शू-न्द॑धाति ।26) द॒धा॒ति॒ प॒शु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्द॑धाति दधाति पशु॒मान् ।27) प॒शु॒मा ने॒वैव प॑शु॒मा-न्प॑शु॒मा ने॒व ।27) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।28) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।29) भ॒व॒ति॒ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्भवति भवति पु॒रस्ता᳚त् ।30) पु॒रस्ता᳚-त्प्रती॒चीन॑-म्प्रती॒चीन॑-म्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्रती॒चीन᳚म् ।31) प्र॒ती॒चीन॒ मश्व॒स्या श्व॑स्य प्रती॒चीन॑-म्प्रती॒चीन॒ मश्व॑स्य ।32) अश्व॒स्यो पोपा श्व॒स्या श्व॒स्योप॑ ।33) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।34) द॒धा॒ति॒ प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्द॑धाति दधाति प॒श्चात् ।35) प॒श्चा-त्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॑-म्प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्प्रा॒चीन᳚म् ।36) प्रा॒चीन॑ मृष॒भस्य॑ र्​ष॒भस्य॑ प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॑ मृष॒भस्य॑ ।37) ऋ॒ष॒भस्या प॑श॒वो ऽप॑शव ऋष॒भस्य॑ र्​ष॒भस्या प॑शवः ।38) अप॑शवो॒ वै वा अप॑श॒वो ऽप॑शवो॒ वै ।39) वा अ॒न्ये᳚ ऽन्ये वै वा अ॒न्ये ।40) अ॒न्ये गो॑अ॒श्वेभ्यो॑ गोअ॒श्वेभ्यो॒ ऽन्ये᳚ ऽन्ये गो॑अ॒श्वेभ्यः॑ ।41) गो॒अ॒श्वेभ्यः॑ प॒शवः॑ प॒शवो॑ गोअ॒श्वेभ्यो॑ गोअ॒श्वेभ्यः॑ प॒शवः॑ ।41) गो॒अ॒श्वेभ्य॒ इति॑ गो - अ॒श्वेभ्यः॑ ।42) प॒शवो॑ गोअ॒श्वा-न्गो॑अ॒श्वा-न्प॒शवः॑ प॒शवो॑ गोअ॒श्वान् ।43) गो॒अ॒श्वा ने॒वैव गो॑अ॒श्वा-न्गो॑अ॒श्वा ने॒व ।43) गो॒अ॒श्वानिति॑ गो - अ॒श्वान् ।44) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।45) अ॒स्मै॒ स॒मीचः॑ स॒मीचो᳚ ऽस्मा अस्मै स॒मीचः॑ ।46) स॒मीचो॑ दधाति दधाति स॒मीचः॑ स॒मीचो॑ दधाति ।47) द॒धा॒ त्ये॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्तो दधाति दधा त्ये॒ताव॑न्तः ।48) ए॒ताव॑न्तो॒ वै वा ए॒ताव॑न्त ए॒ताव॑न्तो॒ वै ।49) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।50) प॒शवो᳚ द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पादः॑ प॒शवः॑ प॒शवो᳚ द्वि॒पादः॑ ।॥ 51 ॥ (50/54)

  ---

  1) vi̠ṣū̠chīnā̍ni̠ tasya̠ tasya̍ viṣū̠chīnā̍ni viṣū̠chīnā̍ni̠ tasya̍ ।2) tasyō pōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।3) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।4) da̠ddhyā̠-dviṣū̍chō̠ viṣū̍chō daddhyā-ddaddhyā̠-dviṣū̍chaḥ ।5) viṣū̍cha ē̠vaiva viṣū̍chō̠ viṣū̍cha ē̠va ।6) ē̠vāsmā̍ dasmā dē̠vai vāsmā̎t ।7) a̠smā̠-tpa̠śū-npa̠śū na̍smā dasmā-tpa̠śūn ।8) pa̠śū-nda̍dhāti dadhāti pa̠śū-npa̠śū-nda̍dhāti ।9) da̠dhā̠ tya̠pa̠śu ra̍pa̠śu-rda̍dhāti dadhā tyapa̠śuḥ ।10) a̠pa̠śu rē̠vaivā pa̠śu ra̍pa̠śu rē̠va ।11) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।12) bha̠va̠ti̠ yaṃ ya-mbha̍vati bhavati̠ yam ।13) ya-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ yaṃ ya-ṅkā̠mayē̍ta ।14) kā̠mayē̍ta paśu̠mā-npa̍śu̠mān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta paśu̠mān ।15) pa̠śu̠mā-nthsyā̎-thsyā-tpaśu̠mā-npa̍śu̠mā-nthsyā̎t ।15) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।16) syā̠ ditīti̍ syā-thsyā̠diti̍ ।17) iti̍ samī̠chīnā̍ni samī̠chīnā̠ nītīti̍ samī̠chīnā̍ni ।18) sa̠mī̠chīnā̍ni̠ tasya̠ tasya̍ samī̠chīnā̍ni samī̠chīnā̍ni̠ tasya̍ ।19) tasyō pōpa̠ tasya̠ tasyōpa̍ ।20) upa̍ daddhyā-ddaddhyā̠ dupōpa̍ daddhyāt ।21) da̠ddhyā̠-thsa̠mīcha̍-ssa̠mīchō̍ daddhyā-ddaddhyā-thsa̠mīcha̍ḥ ।22) sa̠mīcha̍ ē̠vaiva sa̠mīcha̍-ssa̠mīcha̍ ē̠va ।23) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।24) a̠smai̠ pa̠śū-npa̠śū na̍smā asmai pa̠śūn ।25) pa̠śū-nda̍dhāti dadhāti pa̠śū-npa̠śū-nda̍dhāti ।26) da̠dhā̠ti̠ pa̠śu̠mā-npa̍śu̠mā-nda̍dhāti dadhāti paśu̠mān ।27) pa̠śu̠mā nē̠vaiva pa̍śu̠mā-npa̍śu̠mā nē̠va ।27) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।28) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।29) bha̠va̠ti̠ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-dbhavati bhavati pu̠rastā̎t ।30) pu̠rastā̎-tpratī̠chīna̍-mpratī̠chīna̍-mpu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpratī̠chīna̎m ।31) pra̠tī̠chīna̠ maśva̠syā śva̍sya pratī̠chīna̍-mpratī̠chīna̠ maśva̍sya ।32) aśva̠syō pōpā śva̠syā śva̠syōpa̍ ।33) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।34) da̠dhā̠ti̠ pa̠śchā-tpa̠śchā-dda̍dhāti dadhāti pa̠śchāt ।35) pa̠śchā-tprā̠chīna̍-mprā̠chīna̍-mpa̠śchā-tpa̠śchā-tprā̠chīna̎m ।36) prā̠chīna̍ mṛṣa̠bhasya̍ r​ṣa̠bhasya̍ prā̠chīna̍-mprā̠chīna̍ mṛṣa̠bhasya̍ ।37) ṛ̠ṣa̠bhasyā pa̍śa̠vō 'pa̍śava ṛṣa̠bhasya̍ r​ṣa̠bhasyā pa̍śavaḥ ।38) apa̍śavō̠ vai vā apa̍śa̠vō 'pa̍śavō̠ vai ।39) vā a̠nyē̎ 'nyē vai vā a̠nyē ।40) a̠nyē gō̍a̠śvēbhyō̍ gōa̠śvēbhyō̠ 'nyē̎ 'nyē gō̍a̠śvēbhya̍ḥ ।41) gō̠a̠śvēbhya̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ gōa̠śvēbhyō̍ gōa̠śvēbhya̍ḥ pa̠śava̍ḥ ।41) gō̠a̠śvēbhya̠ iti̍ gō - a̠śvēbhya̍ḥ ।42) pa̠śavō̍ gōa̠śvā-ngō̍a̠śvā-npa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ gōa̠śvān ।43) gō̠a̠śvā nē̠vaiva gō̍a̠śvā-ngō̍a̠śvā nē̠va ।43) gō̠a̠śvāniti̍ gō - a̠śvān ।44) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।45) a̠smai̠ sa̠mīcha̍-ssa̠mīchō̎ 'smā asmai sa̠mīcha̍ḥ ।46) sa̠mīchō̍ dadhāti dadhāti sa̠mīcha̍-ssa̠mīchō̍ dadhāti ।47) da̠dhā̠ tyē̠tāva̍nta ē̠tāva̍ntō dadhāti dadhā tyē̠tāva̍ntaḥ ।48) ē̠tāva̍ntō̠ vai vā ē̠tāva̍nta ē̠tāva̍ntō̠ vai ।49) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।50) pa̠śavō̎ dvi̠pādō̎ dvi̠pāda̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ dvi̠pāda̍ḥ ।॥ 51 ॥ (50/54)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: vi̠ṣū̠chīnā̍ni̠, tasya̠, tasya̍, viṣū̠chīnā̍ni, viṣū̠chīnā̍ni̠, tasya̍, tasyō, pōpa̠, tasya̠, tasyōpa̍.

• verse 52

  1) द्वि॒पाद॑श्च च द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पाद॑श्च ।1) द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि - पादः॑ ।2) च॒ चतु॑ष्पाद॒ श्चतु॑ष्पादश्च च॒ चतु॑ष्पादः ।3) चतु॑ष्पाद श्च च॒ चतु॑ष्पाद॒ श्चतु॑ष्पाद श्च ।3) चतु॑ष्पाद॒ इति॒ चतुः॑ - पा॒दः॒ ।4) च॒ ताग्​ स्ताग्​ श्च॑ च॒ तान् ।5) तान्. वै वै ताग्​ स्तान्. वै ।6) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।7) ए॒त द॒ग्ना व॒ग्ना वे॒त दे॒त द॒ग्नौ ।8) अ॒ग्नौ प्र प्राग्ना व॒ग्नौ प्र ।9) प्र द॑धाति दधाति॒ प्र प्र द॑धाति ।10) द॒धा॒ति॒ य-द्य-द्द॑धाति दधाति॒ यत् ।11) य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षाणि॒ य-द्य-त्प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ ।12) प॒शु॒शी॒र्॒षाण्यु॑ प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति पशुशी॒र्॒षाणि॑ पशुशी॒र्॒षाण्यु॑ प॒दधा॑ति ।12) प॒शु॒शी॒र्॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्॒षाणि॑ ।13) उ॒प॒दधा᳚ त्य॒मु म॒मु मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्य॒मुम् ।13) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।14) अ॒मु मा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य म॒मु म॒मु मा॑र॒ण्यम् ।15) आ॒र॒ण्य मन्वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।16) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।17) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।18) दि॒शा॒ मीतीति॑ दिशामि दिशा॒मीति॑ ।19) इत्या॑ हा॒हेती त्या॑ह ।20) आ॒ह॒ ग्रा॒म्येभ्यो᳚ ग्रा॒म्येभ्य॑ आहाह ग्रा॒म्येभ्यः॑ ।21) ग्रा॒म्येभ्य॑ ए॒वैव ग्रा॒म्येभ्यो᳚ ग्रा॒म्येभ्य॑ ए॒व ।22) ए॒व प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्य॑ ए॒वैव प॒शुभ्यः॑ ।23) प॒शुभ्य॑ आर॒ण्या ना॑र॒ण्या-न्प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्य॑ आर॒ण्यान् ।23) प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु - भ्यः॒ ।24) आ॒र॒ण्या-न्प॒शू-न्प॒शू ना॑र॒ण्या ना॑र॒ण्या-न्प॒शून् ।25) प॒शू-ञ्छुच॒ग्ं॒ शुच॑-म्प॒शू-न्प॒शू-ञ्छुच᳚म् ।26) शुच॒ मन्वनु॒ शुच॒ग्ं॒ शुच॒ मनु॑ ।27) अनू दु दन्व नूत् ।28) उ-थ्सृ॑जति सृज॒ त्युदु-थ्सृ॑जति ।29) सृ॒ज॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्सृजति सृजति॒ तस्मा᳚त् ।30) तस्मा᳚-थ्स॒माव॑-थ्स॒माव॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्स॒माव॑त् ।31) स॒माव॑-त्पशू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं स॒माव॑-थ्स॒माव॑-त्पशू॒नाम् ।32) प॒शू॒ना-म्प्र॒जाय॑मानाना-म्प्र॒जाय॑मानाना-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प्र॒जाय॑मानानाम् ।33) प्र॒जाय॑मानाना मार॒ण्या आ॑र॒ण्याः प्र॒जाय॑मानाना-म्प्र॒जाय॑मानाना मार॒ण्याः ।33) प्र॒जाय॑मानाना॒मिति॑ प्र - जाय॑मानानाम् ।34) आ॒र॒ण्याः प॒शवः॑ प॒शव॑ आर॒ण्या आ॑र॒ण्याः प॒शवः॑ ।35) प॒शवः॒ कनी॑याग्ंसः॒ कनी॑याग्ंसः प॒शवः॑ प॒शवः॒ कनी॑याग्ंसः ।36) कनी॑याग्ंस-श्शु॒चा शु॒चा कनी॑याग्ंसः॒ कनी॑याग्ंस-श्शु॒चा ।37) शु॒चा हि हि शु॒चा शु॒चा हि ।38) ह्यृ॑ता ऋ॒ता हि ह्यृ॑ताः ।39) ऋ॒ता-स्स॑र्पशी॒र्॒षग्ं स॑र्पशी॒र्॒ष मृ॒ता ऋ॒ता-स्स॑र्पशी॒र्॒षम् ।40) स॒र्प॒शी॒र्॒ष मुपोप॑ सर्पशी॒र्॒षग्ं स॑र्पशी॒र्॒ष मुप॑ ।40) स॒र्प॒शी॒र्॒षमिति॑ सर्प - शी॒र्॒षम् ।41) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।42) द॒धा॒ति॒ या या द॑धाति दधाति॒ या ।43) यै वैव या यैव ।44) ए॒व स॒र्पे स॒र्प ए॒वैव स॒र्पे ।45) स॒र्पे त्विषि॒ स्त्विषिः॑ स॒र्पे स॒र्पे त्विषिः॑ ।46) त्विषि॒ स्ता-न्ता-न्त्विषि॒ स्त्विषि॒ स्ताम् ।47) ता मे॒वैव ता-न्ता मे॒व ।48) ए॒वावा वै॒वै वाव॑ ।49) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।50) रु॒न्धे॒ य-द्य-द्रु॑न्धे रुन्धे॒ यत् ।॥ 52 ॥ (50/57)

  ---

  1) dvi̠pāda̍ścha cha dvi̠pādō̎ dvi̠pāda̍ścha ।1) dvi̠pāda̠ iti̍ dvi - pāda̍ḥ ।2) cha̠ chatu̍ṣpāda̠ śchatu̍ṣpādaścha cha̠ chatu̍ṣpādaḥ ।3) chatu̍ṣpāda ścha cha̠ chatu̍ṣpāda̠ śchatu̍ṣpāda ścha ।3) chatu̍ṣpāda̠ iti̠ chatu̍ḥ - pā̠da̠ḥ ।4) cha̠ tāg​ stāg​ ścha̍ cha̠ tān ।5) tān. vai vai tāg​ stān. vai ।6) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।7) ē̠ta da̠gnā va̠gnā vē̠ta dē̠ta da̠gnau ।8) a̠gnau pra prāgnā va̠gnau pra ।9) pra da̍dhāti dadhāti̠ pra pra da̍dhāti ।10) da̠dhā̠ti̠ ya-dya-dda̍dhāti dadhāti̠ yat ।11) ya-tpa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣāṇi̠ ya-dya-tpa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ ।12) pa̠śu̠śī̠r̠ṣāṇyu̍ pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti paśuśī̠r̠ṣāṇi̍ paśuśī̠r̠ṣāṇyu̍ pa̠dadhā̍ti ।12) pa̠śu̠śī̠r̠ṣāṇīti̍ paśu - śī̠r̠ṣāṇi̍ ।13) u̠pa̠dadhā̎ tya̠mu ma̠mu mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tya̠mum ।13) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।14) a̠mu mā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya ma̠mu ma̠mu mā̍ra̠ṇyam ।15) ā̠ra̠ṇya manvan vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।16) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।17) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।18) di̠śā̠ mītīti̍ diśāmi diśā̠mīti̍ ।19) ityā̍ hā̠hētī tyā̍ha ।20) ā̠ha̠ grā̠myēbhyō̎ grā̠myēbhya̍ āhāha grā̠myēbhya̍ḥ ।21) grā̠myēbhya̍ ē̠vaiva grā̠myēbhyō̎ grā̠myēbhya̍ ē̠va ।22) ē̠va pa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍ ē̠vaiva pa̠śubhya̍ḥ ।23) pa̠śubhya̍ āra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā-npa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍ āra̠ṇyān ।23) pa̠śubhya̠ iti̍ pa̠śu - bhya̠ḥ ।24) ā̠ra̠ṇyā-npa̠śū-npa̠śū nā̍ra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā-npa̠śūn ।25) pa̠śū-ñChucha̠gṃ̠ śucha̍-mpa̠śū-npa̠śū-ñChucha̎m ।26) śucha̠ manvanu̠ śucha̠gṃ̠ śucha̠ manu̍ ।27) anū du danva nūt ।28) u-thsṛ̍jati sṛja̠ tyudu-thsṛ̍jati ।29) sṛ̠ja̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-thsṛjati sṛjati̠ tasmā̎t ।30) tasmā̎-thsa̠māva̍-thsa̠māva̠-ttasmā̠-ttasmā̎-thsa̠māva̍t ।31) sa̠māva̍-tpaśū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ sa̠māva̍-thsa̠māva̍-tpaśū̠nām ।32) pa̠śū̠nā-mpra̠jāya̍mānānā-mpra̠jāya̍mānānā-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpra̠jāya̍mānānām ।33) pra̠jāya̍mānānā māra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyāḥ pra̠jāya̍mānānā-mpra̠jāya̍mānānā māra̠ṇyāḥ ।33) pra̠jāya̍mānānā̠miti̍ pra - jāya̍mānānām ।34) ā̠ra̠ṇyāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyāḥ pa̠śava̍ḥ ।35) pa̠śava̠ḥ kanī̍yāgṃsa̠ḥ kanī̍yāgṃsaḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ kanī̍yāgṃsaḥ ।36) kanī̍yāgṃsa-śśu̠chā śu̠chā kanī̍yāgṃsa̠ḥ kanī̍yāgṃsa-śśu̠chā ।37) śu̠chā hi hi śu̠chā śu̠chā hi ।38) hyṛ̍tā ṛ̠tā hi hyṛ̍tāḥ ।39) ṛ̠tā-ssa̍rpaśī̠r̠ṣagṃ sa̍rpaśī̠r̠ṣa mṛ̠tā ṛ̠tā-ssa̍rpaśī̠r̠ṣam ।40) sa̠rpa̠śī̠r̠ṣa mupōpa̍ sarpaśī̠r̠ṣagṃ sa̍rpaśī̠r̠ṣa mupa̍ ।40) sa̠rpa̠śī̠r̠ṣamiti̍ sarpa - śī̠r̠ṣam ।41) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।42) da̠dhā̠ti̠ yā yā da̍dhāti dadhāti̠ yā ।43) yai vaiva yā yaiva ।44) ē̠va sa̠rpē sa̠rpa ē̠vaiva sa̠rpē ।45) sa̠rpē tviṣi̠ stviṣi̍-ssa̠rpē sa̠rpē tviṣi̍ḥ ।46) tviṣi̠ stā-ntā-ntviṣi̠ stviṣi̠ stām ।47) tā mē̠vaiva tā-ntā mē̠va ।48) ē̠vāvā vai̠vai vāva̍ ।49) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।50) ru̠ndhē̠ ya-dya-dru̍ndhē rundhē̠ yat ।॥ 52 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: dvi̠pāda̍ścha, cha, dvi̠pādō̎, dvi̠pāda̍ścha, dvi̠pāda̠, dvi, pāda̍ḥ, cha̠, chatu̍ṣpāda̠, śchatu̍ṣpādaścha.

• verse 53

  1) य-थ्स॑मी॒चीनग्ं॑ समी॒चीनं॒-यँ-द्य-थ्स॑मी॒चीन᳚म् ।2) स॒मी॒चीन॑-म्पशुशी॒र्॒षैः प॑शुशी॒र्॒षै-स्स॑मी॒चीनग्ं॑ समी॒चीन॑-म्पशुशी॒र्॒षैः ।3) प॒शु॒शी॒र्॒षै रु॑पद॒द्ध्या दु॑पद॒द्ध्या-त्प॑शुशी॒र्॒षैः प॑शुशी॒र्॒षै रु॑पद॒द्ध्यात् ।3) प॒शु॒शी॒र्॒षैरिति॑ पशु - शी॒र्॒षैः ।4) उ॒प॒द॒द्ध्या-द्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या नु॑पद॒द्ध्या दु॑पद॒द्ध्या-द्ग्रा॒म्यान् ।4) उ॒प॒द॒द्ध्यादित्यु॑प - द॒द्ध्यात् ।5) ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्प॒शू-न्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्प॒शून् ।6) प॒शू-न्दग्ंशु॑का॒ दग्ंशु॑काः प॒शू-न्प॒शू-न्दग्ंशु॑काः ।7) दग्ंशु॑का-स्स्यु-स्स्यु॒-र्दग्ंशु॑का॒ दग्ंशु॑का-स्स्युः ।8) स्यु॒-र्य-द्य-थ्स्युः॑ स्यु॒-र्यत् ।9) य-द्वि॑षू॒चीनं॑-विँषू॒चीनं॒-यँ-द्य-द्वि॑षू॒चीन᳚म् ।10) वि॒षू॒चीन॑ मार॒ण्या ना॑र॒ण्यान्. वि॑षू॒चीनं॑-विँषू॒चीन॑ मार॒ण्यान् ।11) आ॒र॒ण्यान्. यजु॒-र्यजु॑रार॒ण्या ना॑र॒ण्यान्. यजुः॑ ।12) यजु॑ रे॒वैव यजु॒-र्यजु॑ रे॒व ।13) ए॒व व॑दे-द्वदे दे॒वैव व॑देत् ।14) व॒दे॒ दवाव॑ वदे-द्वदे॒ दव॑ ।15) अव॒ ता-न्ता मवाव॒ ताम् ।16) ता-न्त्विषि॒-न्त्विषि॒-न्ता-न्ता-न्त्विषि᳚म् ।17) त्विषिग्ं॑ रुन्धे रुन्धे॒ त्विषि॒-न्त्विषिग्ं॑ रुन्धे ।18) रु॒न्धे॒ या या रु॑न्धे रुन्धे॒ या ।19) या स॒र्पे स॒र्पे या या स॒र्पे ।20) स॒र्पे न न स॒र्पे स॒र्पे न ।21) न ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्न न ग्रा॒म्यान् ।22) ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्प॒शू-न्ग्रा॒म्या-न्ग्रा॒म्या-न्प॒शून् ।23) प॒शून्. हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॑ प॒शू-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॑ ।24) हि॒नस्ति॒ न न हि॒नस्ति॑ हि॒नस्ति॒ न ।25) नार॒ण्या ना॑र॒ण्या-न्न नार॒ण्यान् ।26) आ॒र॒ण्या नथो॒ अथो॑ आर॒ण्या ना॑र॒ण्या नथो᳚ ।27) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।27) अथो॒ इत्यथो᳚ ।28) खलू॑प॒धेय॑ मुप॒धेय॒-ङ्खलु॒ खलू॑ प॒धेय᳚म् ।29) उ॒प॒धेय॑ मे॒वैवो प॒धेय॑ मुप॒धेय॑ मे॒व ।29) उ॒प॒धेय॒मित्यु॑प - धेय᳚म् ।30) ए॒व य-द्यदे॒ वैव यत् ।31) यदु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ य-द्यदु॑प॒दधा॑ति ।32) उ॒प॒दधा॑ति॒ तेन॒ तेनो॑ प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ तेन॑ ।32) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।33) तेन॒ ता-न्ता-न्तेन॒ तेन॒ ताम् ।34) ता-न्त्विषि॒-न्त्विषि॒-न्ता-न्ता-न्त्विषि᳚म् ।35) त्विषि॒ मवाव॒ त्विषि॒-न्त्विषि॒ मव॑ ।36) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।37) रु॒न्धे॒ या या रु॑न्धे रुन्धे॒ या ।38) या स॒र्पे स॒र्पे या या स॒र्पे ।39) स॒र्पे य-द्य-थ्स॒र्पे स॒र्पे यत् ।40) य-द्यजु॒-र्यजु॒-र्य-द्य-द्यजुः॑ ।41) यजु॒-र्वद॑ति॒ वद॑ति॒ यजु॒-र्यजु॒-र्वद॑ति ।42) वद॑ति॒ तेन॒ तेन॒ वद॑ति॒ वद॑ति॒ तेन॑ ।43) तेन॑ शा॒न्तग्ं शा॒न्त-न्तेन॒ तेन॑ शा॒न्तम् ।44) शा॒न्तमिति॑ शा॒न्तम् ।॥ 53 ॥ (44/49)॥ अ. 9 ॥

  ---

  1) ya-thsa̍mī̠chīnagṃ̍ samī̠chīna̠ṃ ya-dya-thsa̍mī̠chīna̎m ।2) sa̠mī̠chīna̍-mpaśuśī̠r̠ṣaiḥ pa̍śuśī̠r̠ṣai-ssa̍mī̠chīnagṃ̍ samī̠chīna̍-mpaśuśī̠r̠ṣaiḥ ।3) pa̠śu̠śī̠r̠ṣai ru̍pada̠ddhyā du̍pada̠ddhyā-tpa̍śuśī̠r̠ṣaiḥ pa̍śuśī̠r̠ṣai ru̍pada̠ddhyāt ।3) pa̠śu̠śī̠r̠ṣairiti̍ paśu - śī̠r̠ṣaiḥ ।4) u̠pa̠da̠ddhyā-dgrā̠myā-ngrā̠myā nu̍pada̠ddhyā du̍pada̠ddhyā-dgrā̠myān ।4) u̠pa̠da̠ddhyādityu̍pa - da̠ddhyāt ।5) grā̠myā-npa̠śū-npa̠śū-ngrā̠myā-ngrā̠myā-npa̠śūn ।6) pa̠śū-ndagṃśu̍kā̠ dagṃśu̍kāḥ pa̠śū-npa̠śū-ndagṃśu̍kāḥ ।7) dagṃśu̍kā-ssyu-ssyu̠-rdagṃśu̍kā̠ dagṃśu̍kā-ssyuḥ ।8) syu̠-rya-dya-thsyu̍-ssyu̠-ryat ।9) ya-dvi̍ṣū̠chīna̍ṃ viṣū̠chīna̠ṃ ya-dya-dvi̍ṣū̠chīna̎m ।10) vi̠ṣū̠chīna̍ māra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyān. vi̍ṣū̠chīna̍ṃ viṣū̠chīna̍ māra̠ṇyān ।11) ā̠ra̠ṇyān. yaju̠-ryaju̍rāra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyān. yaju̍ḥ ।12) yaju̍ rē̠vaiva yaju̠-ryaju̍ rē̠va ।13) ē̠va va̍dē-dvadē dē̠vaiva va̍dēt ।14) va̠dē̠ davāva̍ vadē-dvadē̠ dava̍ ।15) ava̠ tā-ntā mavāva̠ tām ।16) tā-ntviṣi̠-ntviṣi̠-ntā-ntā-ntviṣi̎m ।17) tviṣigṃ̍ rundhē rundhē̠ tviṣi̠-ntviṣigṃ̍ rundhē ।18) ru̠ndhē̠ yā yā ru̍ndhē rundhē̠ yā ।19) yā sa̠rpē sa̠rpē yā yā sa̠rpē ।20) sa̠rpē na na sa̠rpē sa̠rpē na ।21) na grā̠myā-ngrā̠myā-nna na grā̠myān ।22) grā̠myā-npa̠śū-npa̠śū-ngrā̠myā-ngrā̠myā-npa̠śūn ।23) pa̠śūn. hi̠nasti̍ hi̠nasti̍ pa̠śū-npa̠śūn. hi̠nasti̍ ।24) hi̠nasti̠ na na hi̠nasti̍ hi̠nasti̠ na ।25) nāra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā-nna nāra̠ṇyān ।26) ā̠ra̠ṇyā nathō̠ athō̍ āra̠ṇyā nā̍ra̠ṇyā nathō̎ ।27) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।27) athō̠ ityathō̎ ।28) khalū̍pa̠dhēya̍ mupa̠dhēya̠-ṅkhalu̠ khalū̍ pa̠dhēya̎m ।29) u̠pa̠dhēya̍ mē̠vaivō pa̠dhēya̍ mupa̠dhēya̍ mē̠va ।29) u̠pa̠dhēya̠mityu̍pa - dhēya̎m ।30) ē̠va ya-dyadē̠ vaiva yat ।31) yadu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ ya-dyadu̍pa̠dadhā̍ti ।32) u̠pa̠dadhā̍ti̠ tēna̠ tēnō̍ pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ tēna̍ ।32) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।33) tēna̠ tā-ntā-ntēna̠ tēna̠ tām ।34) tā-ntviṣi̠-ntviṣi̠-ntā-ntā-ntviṣi̎m ।35) tviṣi̠ mavāva̠ tviṣi̠-ntviṣi̠ mava̍ ।36) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।37) ru̠ndhē̠ yā yā ru̍ndhē rundhē̠ yā ।38) yā sa̠rpē sa̠rpē yā yā sa̠rpē ।39) sa̠rpē ya-dya-thsa̠rpē sa̠rpē yat ।40) ya-dyaju̠-ryaju̠-rya-dya-dyaju̍ḥ ।41) yaju̠-rvada̍ti̠ vada̍ti̠ yaju̠-ryaju̠-rvada̍ti ।42) vada̍ti̠ tēna̠ tēna̠ vada̍ti̠ vada̍ti̠ tēna̍ ।43) tēna̍ śā̠ntagṃ śā̠nta-ntēna̠ tēna̍ śā̠ntam ।44) śā̠ntamiti̍ śā̠ntam ।॥ 53 ॥ (44/49)॥ a. 9 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ya-thsa̍mī̠chīnagṃ̍, samī̠chīna̠ṃ, ya-dya-thsa̍mī̠chīna̎m, sa̠mī̠chīna̍-mpaśuśī̠r̠ṣaiḥ, pa̍śuśī̠r̠ṣai-ssa̍mī̠chīnagṃ̍, samī̠chīna̍-mpaśuśī̠r̠ṣaiḥ, pa̠śu̠śī̠r̠ṣai, ru̍pada̠ddhyā, du̍pada̠ddhyā-tpa̍śuśī̠r̠ṣaiḥ, pa̍śuśī̠r̠ṣai.

• verse 54

  1) प॒शु-र्वै वै प॒शुः प॒शु-र्वै ।2) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।3) ए॒ष य-द्यदे॒ष ए॒ष यत् ।4) यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्निः ।5) अ॒ग्नि-र्योनि॒-र्योनि॑ र॒ग्नि र॒ग्नि-र्योनिः॑ ।6) योनिः॒ खलु॒ खलु॒ योनि॒-र्योनिः॒ खलु॑ ।7) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।8) वा ए॒षैषा वै वा ए॒षा ।9) ए॒षा प॒शोः प॒शो रे॒षैषा प॒शोः ।10) प॒शो-र्वि वि प॒शोः प॒शो-र्वि ।11) वि क्रि॑यते क्रियते॒ वि वि क्रि॑यते ।12) क्रि॒य॒ते॒ य-द्य-त्क्रि॑यते क्रियते॒ यत् ।13) य-त्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीनं॒-यँ-द्य-त्प्रा॒चीन᳚म् ।14) प्रा॒चीन॑ मैष्ट॒का दै᳚ष्ट॒का-त्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॑ मैष्ट॒कात् ।15) ऐ॒ष्ट॒का-द्यजु॒-र्यजु॑ रैष्ट॒का दै᳚ष्ट॒का-द्यजुः॑ ।16) यजुः॑ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ यजु॒-र्यजुः॑ क्रि॒यते᳚ ।17) क्रि॒यते॒ रेतो॒ रेतः॑ क्रि॒यते᳚ क्रि॒यते॒ रेतः॑ ।18) रेतो॑ ऽप॒स्या॑ अप॒स्या॑ रेतो॒ रेतो॑ ऽप॒स्याः᳚ ।19) अ॒प॒स्या॑ अप॒स्याः᳚ ।20) अ॒प॒स्या॑ उपोपा॑ प॒स्या॑ अप॒स्या॑ उप॑ ।21) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।22) द॒धा॒ति॒ योनौ॒ योनौ॑ दधाति दधाति॒ योनौ᳚ ।23) योना॑ वे॒वैव योनौ॒ योना॑ वे॒व ।24) ए॒व रेतो॒ रेत॑ ए॒वैव रेतः॑ ।25) रेतो॑ दधाति दधाति॒ रेतो॒ रेतो॑ दधाति ।26) द॒धा॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ दधाति दधाति॒ पञ्च॑ ।27) पञ्चोपोप॒ पञ्च॒ पञ्चोप॑ ।28) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।29) द॒धा॒ति॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ता॑ दधाति दधाति॒ पाङ्क्ताः᳚ ।30) पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शवः॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ ।31) प॒शवः॑ प॒शू-न्प॒शू-न्प॒शवः॑ प॒शवः॑ प॒शून् ।32) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।33) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।34) अ॒स्मै॒ प्र प्रास्मा॑ अस्मै॒ प्र ।35) प्र ज॑नयति जनयति॒ प्र प्र ज॑नयति ।36) ज॒न॒य॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ जनयति जनयति॒ पञ्च॑ ।37) पञ्च॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तः पञ्च॒ पञ्च॑ दक्षिण॒तः ।38) द॒क्षि॒ण॒तो वज्रो॒ वज्रो॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो वज्रः॑ ।39) वज्रो॒ वै वै वज्रो॒ वज्रो॒ वै ।40) वा अ॑प॒स्या॑ अप॒स्या॑ वै वा अ॑प॒स्याः᳚ ।41) अ॒प॒स्या॑ वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णा प॒स्या॑ अप॒स्या॑ वज्रे॑ण ।42) वज्रे॑ णै॒वैव वज्रे॑ण॒ वज्रे॑णै॒व ।43) ए॒व य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒वैव य॒ज्ञस्य॑ ।44) य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तः ।45) द॒क्षि॒ण॒तो रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो रक्षाग्ं॑सि ।46) रक्षा॒ग्॒ स्यपाप॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षा॒ग्॒ स्यप॑ ।47) अप॑ हन्ति ह॒न्त्य पाप॑ हन्ति ।48) ह॒न्ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ हन्ति हन्ति॒ पञ्च॑ ।49) पञ्च॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्पञ्च॒ पञ्च॑ प॒श्चात् ।50) प॒श्चा-त्प्राचीः॒ प्राचीः᳚ प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्प्राचीः᳚ ।॥ 54 ॥ (50/50)

  ---

  1) pa̠śu-rvai vai pa̠śuḥ pa̠śu-rvai ।2) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।3) ē̠ṣa ya-dyadē̠ṣa ē̠ṣa yat ।4) yada̠gni ra̠gni-rya-dyada̠gniḥ ।5) a̠gni-ryōni̠-ryōni̍ ra̠gni ra̠gni-ryōni̍ḥ ।6) yōni̠ḥ khalu̠ khalu̠ yōni̠-ryōni̠ḥ khalu̍ ।7) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।8) vā ē̠ṣaiṣā vai vā ē̠ṣā ।9) ē̠ṣā pa̠śōḥ pa̠śō rē̠ṣaiṣā pa̠śōḥ ।10) pa̠śō-rvi vi pa̠śōḥ pa̠śō-rvi ।11) vi kri̍yatē kriyatē̠ vi vi kri̍yatē ।12) kri̠ya̠tē̠ ya-dya-tkri̍yatē kriyatē̠ yat ।13) ya-tprā̠chīna̍-mprā̠chīna̠ṃ ya-dya-tprā̠chīna̎m ।14) prā̠chīna̍ maiṣṭa̠kā dai̎ṣṭa̠kā-tprā̠chīna̍-mprā̠chīna̍ maiṣṭa̠kāt ।15) ai̠ṣṭa̠kā-dyaju̠-ryaju̍ raiṣṭa̠kā dai̎ṣṭa̠kā-dyaju̍ḥ ।16) yaju̍ḥ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ yaju̠-ryaju̍ḥ kri̠yatē̎ ।17) kri̠yatē̠ rētō̠ rēta̍ḥ kri̠yatē̎ kri̠yatē̠ rēta̍ḥ ।18) rētō̍ 'pa̠syā̍ apa̠syā̍ rētō̠ rētō̍ 'pa̠syā̎ḥ ।19) a̠pa̠syā̍ apa̠syā̎ḥ ।20) a̠pa̠syā̍ upōpā̍ pa̠syā̍ apa̠syā̍ upa̍ ।21) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।22) da̠dhā̠ti̠ yōnau̠ yōnau̍ dadhāti dadhāti̠ yōnau̎ ।23) yōnā̍ vē̠vaiva yōnau̠ yōnā̍ vē̠va ।24) ē̠va rētō̠ rēta̍ ē̠vaiva rēta̍ḥ ।25) rētō̍ dadhāti dadhāti̠ rētō̠ rētō̍ dadhāti ।26) da̠dhā̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ dadhāti dadhāti̠ pañcha̍ ।27) pañchōpōpa̠ pañcha̠ pañchōpa̍ ।28) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।29) da̠dhā̠ti̠ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̍ dadhāti dadhāti̠ pāṅktā̎ḥ ।30) pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ ।31) pa̠śava̍ḥ pa̠śū-npa̠śū-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śūn ।32) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।33) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।34) a̠smai̠ pra prāsmā̍ asmai̠ pra ।35) pra ja̍nayati janayati̠ pra pra ja̍nayati ।36) ja̠na̠ya̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ janayati janayati̠ pañcha̍ ।37) pañcha̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠taḥ pañcha̠ pañcha̍ dakṣiṇa̠taḥ ।38) da̠kṣi̠ṇa̠tō vajrō̠ vajrō̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō vajra̍ḥ ।39) vajrō̠ vai vai vajrō̠ vajrō̠ vai ।40) vā a̍pa̠syā̍ apa̠syā̍ vai vā a̍pa̠syā̎ḥ ।41) a̠pa̠syā̍ vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇā pa̠syā̍ apa̠syā̍ vajrē̍ṇa ।42) vajrē̍ ṇai̠vaiva vajrē̍ṇa̠ vajrē̍ṇai̠va ।43) ē̠va ya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠vaiva ya̠jñasya̍ ।44) ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠taḥ ।45) da̠kṣi̠ṇa̠tō rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō rakṣāgṃ̍si ।46) rakṣā̠g̠ syapāpa̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣā̠g̠ syapa̍ ।47) apa̍ hanti ha̠ntya pāpa̍ hanti ।48) ha̠nti̠ pañcha̠ pañcha̍ hanti hanti̠ pañcha̍ ।49) pañcha̍ pa̠śchā-tpa̠śchā-tpañcha̠ pañcha̍ pa̠śchāt ।50) pa̠śchā-tprāchī̠ḥ prāchī̎ḥ pa̠śchā-tpa̠śchā-tprāchī̎ḥ ।॥ 54 ॥ (50/50)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: pa̠śu-rvai, vai, pa̠śuḥ, pa̠śu-rvai, vā, ē̠ṣa, ē̠ṣa, vai, vā, ē̠ṣaḥ.

• verse 55

  1) प्राची॒ रुपोप॒ प्राचीः॒ प्राची॒ रुप॑ ।2) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।3) द॒धा॒ति॒ प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्द॑धाति दधाति प॒श्चात् ।4) प॒श्चा-द्वै वै प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्वै ।5) वै प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीनं॒-वैँ वै प्रा॒चीन᳚म् ।6) प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॒ रेतः॑ प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ ।7) रेतो॑ धीयते धीयते॒ रेतो॒ रेतो॑ धीयते ।8) धी॒य॒ते॒ प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्धी॑यते धीयते प॒श्चात् ।9) प॒श्चा दे॒वैव प॒श्चा-त्प॒श्चा दे॒व ।10) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वै वास्मै᳚ ।11) अ॒स्मै॒ प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॑ मस्मा अस्मै प्रा॒चीन᳚म् ।12) प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॒ रेतः॑ प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ ।13) रेतो॑ दधाति दधाति॒ रेतो॒ रेतो॑ दधाति ।14) द॒धा॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ दधाति दधाति॒ पञ्च॑ ।15) पञ्च॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-त्पञ्च॒ पञ्च॑ पु॒रस्ता᳚त् ।16) पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीचीः᳚ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒तीचीः᳚ ।17) प्र॒तीची॒ रुपोप॑ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒ रुप॑ ।18) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।19) द॒धा॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ दधाति दधाति॒ पञ्च॑ ।20) पञ्च॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्पञ्च॒ पञ्च॑ प॒श्चात् ।21) प॒श्चा-त्प्राचीः॒ प्राचीः᳚ प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्प्राचीः᳚ ।22) प्राची॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒-त्प्राचीः॒ प्राची॒ स्तस्मा᳚त् ।23) तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन᳚म् ।24) प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॒ रेतः॑ प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ ।25) रेतो॑ धीयते धीयते॒ रेतो॒ रेतो॑ धीयते ।26) धी॒य॒ते॒ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची᳚-र्धीयते धीयते प्र॒तीचीः᳚ ।27) प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जाः ।28) प्र॒जा जा॑यन्ते जायन्ते प्र॒जाः प्र॒जा जा॑यन्ते ।28) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।29) जा॒य॒न्ते॒ पञ्च॒ पञ्च॑ जायन्ते जायन्ते॒ पञ्च॑ ।30) पञ्चो᳚त्तर॒त उ॑त्तर॒तः पञ्च॒ पञ्चो᳚त्तर॒तः ।31) उ॒त्त॒र॒त श्छ॑न्द॒स्या᳚ श्छन्द॒स्या॑ उत्तर॒त उ॑त्तर॒त श्छ॑न्द॒स्याः᳚ ।31) उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त् - त॒र॒तः ।32) छ॒न्द॒स्याः᳚ प॒शवः॑ प॒शव॑ श्छन्द॒स्या᳚ श्छन्द॒स्याः᳚ प॒शवः॑ ।33) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।34) वै छ॑न्द॒स्या᳚ श्छन्द॒स्या॑ वै वै छ॑न्द॒स्याः᳚ ।35) छ॒न्द॒स्याः᳚ प॒शू-न्प॒शून् छ॑न्द॒स्या᳚ श्छन्द॒स्याः᳚ प॒शून् ।36) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।37) ए॒व प्रजा॑ता॒-न्प्रजा॑ता ने॒वैव प्रजा॑तान् ।38) प्रजा॑ता॒-न्थ्स्वग्ग्​ स्व-म्प्रजा॑ता॒-न्प्रजा॑ता॒-न्थ्स्वम् ।38) प्रजा॑ता॒निति॒ प्र - जा॒ता॒न् ।39) स्व मा॒यत॑न मा॒यत॑न॒ग्ग्॒ स्वग्ग्​ स्व मा॒यत॑नम् ।40) आ॒यत॑न म॒भ्या᳚(1॒)भ्या॑यत॑न मा॒यत॑न म॒भि ।40) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।41) अ॒भि परि॒ पर्य॒ भ्य॑भि परि॑ ।42) पर्यू॑हत ऊहते॒ परि॒ पर्यू॑हते ।43) ऊ॒ह॒त॒ इ॒य मि॒य मू॑हत ऊहत इ॒यम् ।44) इ॒यं-वैँ वा इ॒य मि॒यं-वैँ ।45) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।46) अ॒ग्ने र॑तिदा॒हा द॑तिदा॒हा द॒ग्ने र॒ग्ने र॑तिदा॒हात् ।47) अ॒ति॒दा॒हा द॑बिभे दबिभे दतिदा॒हा द॑तिदा॒हा द॑बिभेत् ।47) अ॒ति॒दा॒हादित्य॑ति - दा॒हात् ।48) अ॒बि॒भे॒-थ्सा सा ऽबि॑भे दबिभे॒-थ्सा ।49) सैता ए॒ता-स्सा सैताः ।50) ए॒ता अ॑प॒स्या॑ अप॒स्या॑ ए॒ता ए॒ता अ॑प॒स्याः᳚ ।॥ 55 ॥ (50/55)

  ---

  1) prāchī̠ rupōpa̠ prāchī̠ḥ prāchī̠ rupa̍ ।2) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।3) da̠dhā̠ti̠ pa̠śchā-tpa̠śchā-dda̍dhāti dadhāti pa̠śchāt ।4) pa̠śchā-dvai vai pa̠śchā-tpa̠śchā-dvai ।5) vai prā̠chīna̍-mprā̠chīna̠ṃ vai vai prā̠chīna̎m ।6) prā̠chīna̠gṃ̠ rētō̠ rēta̍ḥ prā̠chīna̍-mprā̠chīna̠gṃ̠ rēta̍ḥ ।7) rētō̍ dhīyatē dhīyatē̠ rētō̠ rētō̍ dhīyatē ।8) dhī̠ya̠tē̠ pa̠śchā-tpa̠śchā-ddhī̍yatē dhīyatē pa̠śchāt ।9) pa̠śchā dē̠vaiva pa̠śchā-tpa̠śchā dē̠va ।10) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vai vāsmai̎ ।11) a̠smai̠ prā̠chīna̍-mprā̠chīna̍ masmā asmai prā̠chīna̎m ।12) prā̠chīna̠gṃ̠ rētō̠ rēta̍ḥ prā̠chīna̍-mprā̠chīna̠gṃ̠ rēta̍ḥ ।13) rētō̍ dadhāti dadhāti̠ rētō̠ rētō̍ dadhāti ।14) da̠dhā̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ dadhāti dadhāti̠ pañcha̍ ।15) pañcha̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-tpañcha̠ pañcha̍ pu̠rastā̎t ।16) pu̠rastā̎-tpra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̎ḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpra̠tīchī̎ḥ ।17) pra̠tīchī̠ rupōpa̍ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠ rupa̍ ।18) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।19) da̠dhā̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ dadhāti dadhāti̠ pañcha̍ ।20) pañcha̍ pa̠śchā-tpa̠śchā-tpañcha̠ pañcha̍ pa̠śchāt ।21) pa̠śchā-tprāchī̠ḥ prāchī̎ḥ pa̠śchā-tpa̠śchā-tprāchī̎ḥ ।22) prāchī̠ stasmā̠-ttasmā̠-tprāchī̠ḥ prāchī̠ stasmā̎t ।23) tasmā̎-tprā̠chīna̍-mprā̠chīna̠-ntasmā̠-ttasmā̎-tprā̠chīna̎m ।24) prā̠chīna̠gṃ̠ rētō̠ rēta̍ḥ prā̠chīna̍-mprā̠chīna̠gṃ̠ rēta̍ḥ ।25) rētō̍ dhīyatē dhīyatē̠ rētō̠ rētō̍ dhīyatē ।26) dhī̠ya̠tē̠ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̎-rdhīyatē dhīyatē pra̠tīchī̎ḥ ।27) pra̠tīchī̎ḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠jāḥ ।28) pra̠jā jā̍yantē jāyantē pra̠jāḥ pra̠jā jā̍yantē ।28) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।29) jā̠ya̠ntē̠ pañcha̠ pañcha̍ jāyantē jāyantē̠ pañcha̍ ।30) pañchō̎ttara̠ta u̍ttara̠taḥ pañcha̠ pañchō̎ttara̠taḥ ।31) u̠tta̠ra̠ta śCha̍nda̠syā̎ śChanda̠syā̍ uttara̠ta u̍ttara̠ta śCha̍nda̠syā̎ḥ ।31) u̠tta̠ra̠ta ityu̍t - ta̠ra̠taḥ ।32) Cha̠nda̠syā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ śChanda̠syā̎ śChanda̠syā̎ḥ pa̠śava̍ḥ ।33) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।34) vai Cha̍nda̠syā̎ śChanda̠syā̍ vai vai Cha̍nda̠syā̎ḥ ।35) Cha̠nda̠syā̎ḥ pa̠śū-npa̠śūn Cha̍nda̠syā̎ śChanda̠syā̎ḥ pa̠śūn ।36) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।37) ē̠va prajā̍tā̠-nprajā̍tā nē̠vaiva prajā̍tān ।38) prajā̍tā̠-nthsvagg​ sva-mprajā̍tā̠-nprajā̍tā̠-nthsvam ।38) prajā̍tā̠niti̠ pra - jā̠tā̠n ।39) sva mā̠yata̍na mā̠yata̍na̠gg̠ svagg​ sva mā̠yata̍nam ।40) ā̠yata̍na ma̠bhyā̎(1̠)bhyā̍yata̍na mā̠yata̍na ma̠bhi ।40) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।41) a̠bhi pari̠ parya̠ bhya̍bhi pari̍ ।42) paryū̍hata ūhatē̠ pari̠ paryū̍hatē ।43) ū̠ha̠ta̠ i̠ya mi̠ya mū̍hata ūhata i̠yam ।44) i̠yaṃ vai vā i̠ya mi̠yaṃ vai ।45) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।46) a̠gnē ra̍tidā̠hā da̍tidā̠hā da̠gnē ra̠gnē ra̍tidā̠hāt ।47) a̠ti̠dā̠hā da̍bibhē dabibhē datidā̠hā da̍tidā̠hā da̍bibhēt ।47) a̠ti̠dā̠hāditya̍ti - dā̠hāt ।48) a̠bi̠bhē̠-thsā sā 'bi̍bhē dabibhē̠-thsā ।49) saitā ē̠tā-ssā saitāḥ ।50) ē̠tā a̍pa̠syā̍ apa̠syā̍ ē̠tā ē̠tā a̍pa̠syā̎ḥ ।॥ 55 ॥ (50/55)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: prāchī̠, rupōpa̠, prāchī̠ḥ, prāchī̠, rupa̍, upa̍, dadhāti, dadhā̠, tyupōpa̍, dadhāti.

• verse 56

  1) अ॒प॒स्या॑ अपश्यद पश्य दप॒स्या॑ अप॒स्या॑ अपश्यत् ।2) अ॒प॒श्य॒-त्ता स्ता अ॑पश्य दपश्य॒-त्ताः ।3) ता उपोप॒ ता स्ता उप॑ ।4) उपा॑ धत्ता ध॒त्तो पोपा॑ धत्त ।5) अ॒ध॒त्त॒ तत॒ स्ततो॑ ऽधत्ता धत्त॒ ततः॑ ।6) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।7) वा इ॒मा मि॒मां-वैँ वा इ॒माम् ।8) इ॒मा-न्न ने मा मि॒मा-न्न ।9) नात्यति॒ न नाति॑ ।10) अत्य॑दह ददह॒ दत्य त्य॑दहत् ।11) अ॒द॒ह॒-द्य-द्यद॑दह ददह॒-द्यत् ।12) यद॑प॒स्या॑ अप॒स्या॑ य-द्यद॑प॒स्याः᳚ ।13) अ॒प॒स्या॑ उप॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्यप॒स्या॑ अप॒स्या॑ उप॒दधा॑ति ।14) उ॒प॒दधा᳚ त्य॒स्या अ॒स्या उ॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा᳚ त्य॒स्याः ।14) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।15) अ॒स्या अन॑तिदाहा॒या न॑तिदाहा या॒स्या अ॒स्या अन॑तिदाहाय ।16) अन॑तिदाहायो॒ वाचो॒वाचा न॑तिदाहा॒या न॑तिदाहा यो॒वाच॑ ।16) अन॑तिदाहा॒येत्यन॑ति - दा॒हा॒य॒ ।17) उ॒वाच॑ ह हो॒वाचो॒ वाच॑ ह ।18) हे॒य मि॒यग्ं ह॑ हे॒यम् ।19) इ॒य मद॒ दद॑ दि॒य मि॒य मद॑त् ।20) अद॒ दिदिद द॒द द॒दित् ।21) इ-थ्स सेति-थ्सः ।22) स ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ स स ब्रह्म॑णा ।23) ब्रह्म॒णा ऽन्न॒ मन्न॒-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॒णा ऽन्न᳚म् ।24) अन्नं॒-यँस्य॒ यस्या न्न॒ मन्नं॒-यँस्य॑ ।25) यस्यै॒ता ए॒ता यस्य॒ यस्यै॒ताः ।26) ए॒ता उ॑पधी॒यान्ता॑ उपधी॒यान्ता॑ ए॒ता ए॒ता उ॑पधी॒यान्तै᳚ ।27) उ॒प॒धी॒यान्तै॒ यो य उ॑पधी॒यान्ता॑ उपधी॒यान्तै॒ यः ।27) उ॒प॒धी॒यान्ता॒ इत्यु॑प - धी॒यान्तै᳚ ।28) य उ॑ वु॒ यो य उ॑ ।29) उ॒ च॒ चो॒ वु॒ च॒ ।30) चै॒ना॒ ए॒ना॒श्च॒ चै॒नाः॒ ।31) ए॒ना॒ ए॒व मे॒व मे॑ना एना ए॒वम् ।32) ए॒वं-वेँद॒-द्वेद॑ दे॒व मे॒वं-वेँद॑त् ।33) वेद॒ दितीति॒ वेद॒-द्वेद॒ दिति॑ ।34) इति॑ प्राण॒भृतः॑ प्राण॒भृत॒ इतीति॑ प्राण॒भृतः॑ ।35) प्रा॒ण॒भृत॒ उपोप॑ प्राण॒भृतः॑ प्राण॒भृत॒ उप॑ ।35) प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण - भृतः॑ ।36) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।37) द॒धा॒ति॒ रेत॑सि॒ रेत॑सि दधाति दधाति॒ रेत॑सि ।38) रेत॑ स्ये॒वैव रेत॑सि॒ रेत॑ स्ये॒व ।39) ए॒व प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णान् ।40) प्रा॒णा-न्द॑धाति दधाति प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्द॑धाति ।40) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।41) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।42) तस्मा॒-द्वद॒न्॒. वद॒-न्तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्वदन्न्॑ ।43) वद॑-न्प्रा॒ण-न्प्रा॒णन्. वद॒न्॒. वद॑-न्प्रा॒णन्न् ।44) प्रा॒ण-न्पश्य॒-न्पश्य॑-न्प्रा॒ण-न्प्रा॒ण-न्पश्यन्न्॑ ।44) प्रा॒णन्निति॑ प्र - अ॒नन्न् ।45) पश्य॑-ञ्छृ॒ण्व-ञ्छृ॒ण्व-न्पश्य॒-न्पश्य॑-ञ्छृ॒ण्वन्न् ।46) शृ॒ण्व-न्प॒शुः प॒शु-श्शृ॒ण्व-ञ्छृ॒ण्व-न्प॒शुः ।47) प॒शु-र्जा॑यते जायते प॒शुः प॒शु-र्जा॑यते ।48) जा॒य॒ते॒ ऽय म॒य-ञ्जा॑यते जायते॒ ऽयम् ।49) अ॒य-म्पु॒रः पु॒रो॑ ऽय म॒य-म्पु॒रः ।50) पु॒रो भुवो॒ भुवः॑ पु॒रः पु॒रो भुवः॑ ।॥ 56 ॥ (50/56)

  ---

  1) a̠pa̠syā̍ apaśyada paśya dapa̠syā̍ apa̠syā̍ apaśyat ।2) a̠pa̠śya̠-ttā stā a̍paśya dapaśya̠-ttāḥ ।3) tā upōpa̠ tā stā upa̍ ।4) upā̍ dhattā dha̠ttō pōpā̍ dhatta ।5) a̠dha̠tta̠ tata̠ statō̍ 'dhattā dhatta̠ tata̍ḥ ।6) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।7) vā i̠mā mi̠māṃ vai vā i̠mām ।8) i̠mā-nna nē mā mi̠mā-nna ।9) nātyati̠ na nāti̍ ।10) atya̍daha dadaha̠ datya tya̍dahat ।11) a̠da̠ha̠-dya-dyada̍daha dadaha̠-dyat ।12) yada̍pa̠syā̍ apa̠syā̍ ya-dyada̍pa̠syā̎ḥ ।13) a̠pa̠syā̍ upa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tyapa̠syā̍ apa̠syā̍ upa̠dadhā̍ti ।14) u̠pa̠dadhā̎ tya̠syā a̠syā u̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̎ tya̠syāḥ ।14) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।15) a̠syā ana̍tidāhā̠yā na̍tidāhā yā̠syā a̠syā ana̍tidāhāya ।16) ana̍tidāhāyō̠ vāchō̠vāchā na̍tidāhā̠yā na̍tidāhā yō̠vācha̍ ।16) ana̍tidāhā̠yētyana̍ti - dā̠hā̠ya̠ ।17) u̠vācha̍ ha hō̠vāchō̠ vācha̍ ha ।18) hē̠ya mi̠yagṃ ha̍ hē̠yam ।19) i̠ya mada̠ dada̍ di̠ya mi̠ya mada̍t ।20) ada̠ didida da̠da da̠dit ।21) i-thsa sēti-thsaḥ ।22) sa brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ sa sa brahma̍ṇā ।23) brahma̠ṇā 'nna̠ manna̠-mbrahma̍ṇā̠ brahma̠ṇā 'nna̎m ।24) anna̠ṃ yasya̠ yasyā nna̠ manna̠ṃ yasya̍ ।25) yasyai̠tā ē̠tā yasya̠ yasyai̠tāḥ ।26) ē̠tā u̍padhī̠yāntā̍ upadhī̠yāntā̍ ē̠tā ē̠tā u̍padhī̠yāntai̎ ।27) u̠pa̠dhī̠yāntai̠ yō ya u̍padhī̠yāntā̍ upadhī̠yāntai̠ yaḥ ।27) u̠pa̠dhī̠yāntā̠ ityu̍pa - dhī̠yāntai̎ ।28) ya u̍ vu̠ yō ya u̍ ।29) u̠ cha̠ chō̠ vu̠ cha̠ ।30) chai̠nā̠ ē̠nā̠ścha̠ chai̠nā̠ḥ ।31) ē̠nā̠ ē̠va mē̠va mē̍nā ēnā ē̠vam ।32) ē̠vaṃ vēda̠-dvēda̍ dē̠va mē̠vaṃ vēda̍t ।33) vēda̠ ditīti̠ vēda̠-dvēda̠ diti̍ ।34) iti̍ prāṇa̠bhṛta̍ḥ prāṇa̠bhṛta̠ itīti̍ prāṇa̠bhṛta̍ḥ ।35) prā̠ṇa̠bhṛta̠ upōpa̍ prāṇa̠bhṛta̍ḥ prāṇa̠bhṛta̠ upa̍ ।35) prā̠ṇa̠bhṛta̠ iti̍ prāṇa - bhṛta̍ḥ ।36) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।37) da̠dhā̠ti̠ rēta̍si̠ rēta̍si dadhāti dadhāti̠ rēta̍si ।38) rēta̍ syē̠vaiva rēta̍si̠ rēta̍ syē̠va ।39) ē̠va prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇān ।40) prā̠ṇā-nda̍dhāti dadhāti prā̠ṇā-nprā̠ṇā-nda̍dhāti ।40) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।41) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।42) tasmā̠-dvada̠n̠. vada̠-ntasmā̠-ttasmā̠-dvadann̍ ।43) vada̍-nprā̠ṇa-nprā̠ṇan. vada̠n̠. vada̍-nprā̠ṇann ।44) prā̠ṇa-npaśya̠-npaśya̍-nprā̠ṇa-nprā̠ṇa-npaśyann̍ ।44) prā̠ṇanniti̍ pra - a̠nann ।45) paśya̍-ñChṛ̠ṇva-ñChṛ̠ṇva-npaśya̠-npaśya̍-ñChṛ̠ṇvann ।46) śṛ̠ṇva-npa̠śuḥ pa̠śu-śśṛ̠ṇva-ñChṛ̠ṇva-npa̠śuḥ ।47) pa̠śu-rjā̍yatē jāyatē pa̠śuḥ pa̠śu-rjā̍yatē ।48) jā̠ya̠tē̠ 'ya ma̠ya-ñjā̍yatē jāyatē̠ 'yam ।49) a̠ya-mpu̠raḥ pu̠rō̍ 'ya ma̠ya-mpu̠raḥ ।50) pu̠rō bhuvō̠ bhuva̍ḥ pu̠raḥ pu̠rō bhuva̍ḥ ।॥ 56 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠pa̠syā̍, apaśyada, paśya, dapa̠syā̍, apa̠syā̍, apaśyat, a̠pa̠śya̠-ttā, stā, a̍paśya, dapaśya̠-ttāḥ.

• verse 57

  1) भुव॒ इतीति॒ भुवो॒ भुव॒ इति॑ ।2) इति॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दितीति॑ पु॒रस्ता᳚त् ।3) पु॒रस्ता॒ दुपोप॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दुप॑ ।4) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।5) द॒धा॒ति॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्द॑धाति दधाति प्रा॒णम् ।6) प्रा॒ण मे॒वैव प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मे॒व ।6) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।7) ए॒वै ताभि॑ रे॒ताभि॑ रे॒वै वैताभिः॑ ।8) ए॒ताभि॑-र्दाधार दाधारै॒ ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दाधार ।9) दा॒धा॒ रा॒य म॒य-न्दा॑धार दाधा रा॒यम् ।10) अ॒य-न्द॑क्षि॒णा द॑क्षि॒णा ऽय म॒य-न्द॑क्षि॒णा ।11) द॒क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॑र्मा ।12) वि॒श्वक॒-र्मेतीति॑ वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॒-र्मेति॑ ।12) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।13) इति॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒त इतीति॑ दक्षिण॒तः ।14) द॒क्षि॒ण॒तो मनो॒ मनो॑ दक्षिण॒तो द॑क्षिण॒तो मनः॑ ।15) मन॑ ए॒वैव मनो॒ मन॑ ए॒व ।16) ए॒वैताभि॑ रे॒ताभि॑ रे॒वै वैताभिः॑ ।17) ए॒ताभि॑-र्दाधार दाधा रै॒ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दाधार ।18) दा॒धा॒ रा॒य म॒य-न्दा॑धार दाधा रा॒यम् ।19) अ॒य-म्प॒श्चा-त्प॒श्चा द॒य म॒य-म्प॒श्चात् ।20) प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चा वि॒श्वव्य॑चाः प॒श्चा-त्प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चाः ।21) वि॒श्वव्य॑चा॒ इतीति॑ वि॒श्वव्य॑चा वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ ।21) वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व - व्य॒चाः॒ ।22) इति॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा दितीति॑ प॒श्चात् ।23) प॒श्चाच् चक्षु॒ श्चक्षुः॑ प॒श्चा-त्प॒श्चाच् चक्षुः॑ ।24) चक्षु॑ रे॒वैव चक्षु॒ श्चक्षु॑ रे॒व ।25) ए॒वै ताभि॑ रे॒ताभि॑ रे॒वै वैताभिः॑ ।26) ए॒ताभि॑-र्दाधार दाधारै॒ ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दाधार ।27) दा॒धा॒रे॒द मि॒द-न्दा॑धार दाधारे॒दम् ।28) इ॒द मु॑त्त॒रा दु॑त्त॒रा दि॒द मि॒द मु॑त्त॒रात् ।29) उ॒त्त॒रा-थ्सुव॒-स्सुव॑ रुत्त॒रा दु॑त्त॒रा-थ्सुवः॑ ।29) उ॒त्त॒रादित्यु॑त् - त॒रात् ।30) सुव॒ रितीति॒ सुव॒-स्सुव॒ रिति॑ ।31) इत्यु॑त्तर॒त उ॑त्तर॒त इती त्यु॑त्तर॒तः ।32) उ॒त्त॒र॒त-श्श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑ मुत्तर॒त उ॑त्तर॒त-श्श्रोत्र᳚म् ।32) उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त् - त॒र॒तः ।33) श्रोत्र॑ मे॒वैव श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑ मे॒व ।34) ए॒वै ताभि॑ रे॒ताभि॑ रे॒वै वैताभिः॑ ।35) ए॒ताभि॑-र्दाधार दाधारै॒ ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दाधार ।36) दा॒धा॒रे॒य मि॒य-न्दा॑धार दाधारे॒यम् ।37) इ॒य मु॒पर्यु॒ परी॒य मि॒य मु॒परि॑ ।38) उ॒परि॑ म॒ति-र्म॒ति रु॒पर्यु॒ परि॑ म॒तिः ।39) म॒ति रितीति॑ म॒ति-र्म॒ति रिति॑ ।40) इत्यु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒ दिती त्यु॒परि॑ष्टात् ।41) उ॒परि॑ष्टा॒-द्वाचं॒-वाँच॑ मु॒परि॑ष्टा दु॒परि॑ष्टा॒-द्वाच᳚म् ।42) वाच॑ मे॒वैव वाचं॒-वाँच॑ मे॒व ।43) ए॒वै ताभि॑ रे॒ताभि॑ रे॒वै वैताभिः॑ ।44) ए॒ताभि॑-र्दाधार दाधारै॒ ताभि॑ रे॒ताभि॑-र्दाधार ।45) दा॒धा॒र॒ दश॑दश॒ दश॑दश दाधार दाधार॒ दश॑दश ।46) दश॑द॒शो पोप॒ दश॑दश॒ दश॑द॒ शोप॑ ।46) दश॑द॒शेति॒ दश॑ - द॒श॒ ।47) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।48) द॒धा॒ति॒ स॒वी॒र्य॒त्वाय॑ सवीर्य॒त्वाय॑ दधाति दधाति सवीर्य॒त्वाय॑ ।49) स॒वी॒र्य॒त्वाया᳚ क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या स॑वीर्य॒त्वाय॑ सवीर्य॒त्वाया᳚ क्ष्ण॒या ।49) स॒वी॒र्य॒त्वायेति॑ सवीर्य - त्वाय॑ ।50) अ॒क्ष्ण॒यो पोपा᳚ क्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒ योप॑ ।॥ 57 ॥ (50/57)

  ---

  1) bhuva̠ itīti̠ bhuvō̠ bhuva̠ iti̍ ।2) iti̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ ditīti̍ pu̠rastā̎t ।3) pu̠rastā̠ dupōpa̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ dupa̍ ।4) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।5) da̠dhā̠ti̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-nda̍dhāti dadhāti prā̠ṇam ।6) prā̠ṇa mē̠vaiva prā̠ṇa-mprā̠ṇa mē̠va ।6) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।7) ē̠vai tābhi̍ rē̠tābhi̍ rē̠vai vaitābhi̍ḥ ।8) ē̠tābhi̍-rdādhāra dādhārai̠ tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdādhāra ।9) dā̠dhā̠ rā̠ya ma̠ya-ndā̍dhāra dādhā rā̠yam ।10) a̠ya-nda̍kṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā 'ya ma̠ya-nda̍kṣi̠ṇā ।11) da̠kṣi̠ṇā vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā dakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā vi̠śvaka̍rmā ।12) vi̠śvaka̠-rmētīti̍ vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̠-rmēti̍ ।12) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।13) iti̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠ta itīti̍ dakṣiṇa̠taḥ ।14) da̠kṣi̠ṇa̠tō manō̠ manō̍ dakṣiṇa̠tō da̍kṣiṇa̠tō mana̍ḥ ।15) mana̍ ē̠vaiva manō̠ mana̍ ē̠va ।16) ē̠vaitābhi̍ rē̠tābhi̍ rē̠vai vaitābhi̍ḥ ।17) ē̠tābhi̍-rdādhāra dādhā rai̠tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdādhāra ।18) dā̠dhā̠ rā̠ya ma̠ya-ndā̍dhāra dādhā rā̠yam ।19) a̠ya-mpa̠śchā-tpa̠śchā da̠ya ma̠ya-mpa̠śchāt ।20) pa̠śchā-dvi̠śvavya̍chā vi̠śvavya̍chāḥ pa̠śchā-tpa̠śchā-dvi̠śvavya̍chāḥ ।21) vi̠śvavya̍chā̠ itīti̍ vi̠śvavya̍chā vi̠śvavya̍chā̠ iti̍ ।21) vi̠śvavya̍chā̠ iti̍ vi̠śva - vya̠chā̠ḥ ।22) iti̍ pa̠śchā-tpa̠śchā ditīti̍ pa̠śchāt ।23) pa̠śchāch chakṣu̠ śchakṣu̍ḥ pa̠śchā-tpa̠śchāch chakṣu̍ḥ ।24) chakṣu̍ rē̠vaiva chakṣu̠ śchakṣu̍ rē̠va ।25) ē̠vai tābhi̍ rē̠tābhi̍ rē̠vai vaitābhi̍ḥ ।26) ē̠tābhi̍-rdādhāra dādhārai̠ tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdādhāra ।27) dā̠dhā̠rē̠da mi̠da-ndā̍dhāra dādhārē̠dam ।28) i̠da mu̍tta̠rā du̍tta̠rā di̠da mi̠da mu̍tta̠rāt ।29) u̠tta̠rā-thsuva̠-ssuva̍ rutta̠rā du̍tta̠rā-thsuva̍ḥ ।29) u̠tta̠rādityu̍t - ta̠rāt ।30) suva̠ ritīti̠ suva̠-ssuva̠ riti̍ ।31) ityu̍ttara̠ta u̍ttara̠ta itī tyu̍ttara̠taḥ ।32) u̠tta̠ra̠ta-śśrōtra̠gg̠ śrōtra̍ muttara̠ta u̍ttara̠ta-śśrōtra̎m ।32) u̠tta̠ra̠ta ityu̍t - ta̠ra̠taḥ ।33) śrōtra̍ mē̠vaiva śrōtra̠gg̠ śrōtra̍ mē̠va ।34) ē̠vai tābhi̍ rē̠tābhi̍ rē̠vai vaitābhi̍ḥ ।35) ē̠tābhi̍-rdādhāra dādhārai̠ tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdādhāra ।36) dā̠dhā̠rē̠ya mi̠ya-ndā̍dhāra dādhārē̠yam ।37) i̠ya mu̠paryu̠ parī̠ya mi̠ya mu̠pari̍ ।38) u̠pari̍ ma̠ti-rma̠ti ru̠paryu̠ pari̍ ma̠tiḥ ।39) ma̠ti ritīti̍ ma̠ti-rma̠ti riti̍ ।40) ityu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠ ditī tyu̠pari̍ṣṭāt ।41) u̠pari̍ṣṭā̠-dvācha̠ṃ vācha̍ mu̠pari̍ṣṭā du̠pari̍ṣṭā̠-dvācha̎m ।42) vācha̍ mē̠vaiva vācha̠ṃ vācha̍ mē̠va ।43) ē̠vai tābhi̍ rē̠tābhi̍ rē̠vai vaitābhi̍ḥ ।44) ē̠tābhi̍-rdādhāra dādhārai̠ tābhi̍ rē̠tābhi̍-rdādhāra ।45) dā̠dhā̠ra̠ daśa̍daśa̠ daśa̍daśa dādhāra dādhāra̠ daśa̍daśa ।46) daśa̍da̠śō pōpa̠ daśa̍daśa̠ daśa̍da̠ śōpa̍ ।46) daśa̍da̠śēti̠ daśa̍ - da̠śa̠ ।47) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।48) da̠dhā̠ti̠ sa̠vī̠rya̠tvāya̍ savīrya̠tvāya̍ dadhāti dadhāti savīrya̠tvāya̍ ।49) sa̠vī̠rya̠tvāyā̎ kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā sa̍vīrya̠tvāya̍ savīrya̠tvāyā̎ kṣṇa̠yā ।49) sa̠vī̠rya̠tvāyēti̍ savīrya - tvāya̍ ।50) a̠kṣṇa̠yō pōpā̎ kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠ yōpa̍ ।॥ 57 ॥ (50/57)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: bhuva̠, itīti̠, bhuvō̠, bhuva̠, pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠, ditīti̍, pu̠rastā̎t, pu̠rastā̠, dupōpa̍, pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠.

• verse 58

  1) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।2) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।3) तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या तस्मा॒-त्तस्मा॑ दक्ष्ण॒या ।4) अ॒क्ष्ण॒या प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ऽक्ष्ण॒या ऽक्ष्ण॒या प॒शवः॑ ।5) प॒शवो ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि प॒शवः॑ प॒शवो ऽङ्गा॑नि ।6) अङ्गा॑नि॒ प्र प्राङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि॒ प्र ।7) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।8) ह॒र॒न्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै हरन्ति हरन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।9) प्रति॑ष्ठित्यै॒ या याः प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ याः ।9) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।10) याः प्राचीः॒ प्राची॒-र्या याः प्राचीः᳚ ।11) प्राची॒ स्ताभि॒ स्ताभिः॒ प्राचीः॒ प्राची॒ स्ताभिः॑ ।12) ताभि॒-र्वसि॑ष्ठो॒ वसि॑ष्ठ॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒-र्वसि॑ष्ठः ।13) वसि॑ष्ठ आर्ध्नो दार्ध्नो॒-द्वसि॑ष्ठो॒ वसि॑ष्ठ आर्ध्नोत् ।14) आ॒र्ध्नो॒-द्या या आ᳚र्ध्नो दार्ध्नो॒-द्याः ।15) या द॑क्षि॒णा द॑क्षि॒णा या या द॑क्षि॒णा ।16) द॒क्षि॒णा ताभि॒ स्ताभि॑-र्दक्षि॒णा द॑क्षि॒णा ताभिः॑ ।17) ताभि॑-र्भ॒रद्वा॑जो भ॒रद्वा॑ज॒ स्ताभि॒ स्ताभि॑-र्भ॒रद्वा॑जः ।18) भ॒रद्वा॑जो॒ या या भ॒रद्वा॑जो भ॒रद्वा॑जो॒ याः ।19) याः प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒-र्या याः प्र॒तीचीः᳚ ।20) प्र॒तीची॒ स्ताभि॒ स्ताभिः॑ प्र॒तीचीः᳚ प्र॒तीची॒ स्ताभिः॑ ।21) ताभि॑-र्वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॑त्र॒ स्ताभि॒ स्ताभि॑-र्वि॒श्वामि॑त्रः ।22) वि॒श्वामि॑त्रो॒ या या वि॒श्वामि॑त्रो वि॒श्वामि॑त्रो॒ याः ।22) वि॒श्वामि॑त्र॒ इति॑ वि॒श्व - मि॒त्रः॒ ।23) या उदी॑ची॒ रुदी॑ची॒-र्या या उदी॑चीः ।24) उदी॑ची॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒ रुदी॑ची॒ रुदी॑ची॒ स्ताभिः॑ ।25) ताभि॑-र्ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि॒ स्ताभि॒ स्ताभि॑-र्ज॒मद॑ग्निः ।26) ज॒मद॑ग्नि॒-र्या या ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि॒-र्याः ।27) या ऊ॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वा या या ऊ॒र्ध्वाः ।28) ऊ॒र्ध्वा स्ताभि॒ स्ताभि॑ रू॒र्ध्वा ऊ॒र्ध्वा स्ताभिः॑ ।29) ताभि॑-र्वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ ताभि॒ स्ताभि॑-र्वि॒श्वक॑र्मा ।30) वि॒श्वक॑र्मा॒ यो यो वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ यः ।30) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।31) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।32) ए॒व मे॒तासा॑ मे॒तासा॑ मे॒व मे॒व मे॒तासा᳚म् ।33) ए॒तासा॒ मृद्धि॒ मृद्धि॑ मे॒तासा॑ मे॒तासा॒ मृद्धि᳚म् ।34) ऋद्धिं॒-वेँद॒ वेद र्धि॒ मृद्धिं॒-वेँद॑ ।35) वेद॒ र्​द्ध्नोत्यृ॒ द्ध्नोति॒ वेद॒ वेद॒ र्​द्ध्नोति॑ ।36) ऋ॒द्ध्नो त्ये॒वैव र्​द्ध्नोत्यृ॒ द्ध्नो त्ये॒व ।37) ए॒व यो य ए॒वैव यः ।38) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।39) आ॒सा॒ मे॒व मे॒व मा॑सा मासा मे॒वम् ।40) ए॒व-म्ब॒न्धुता᳚-म्ब॒न्धुता॑ मे॒व मे॒व-म्ब॒न्धुता᳚म् ।41) ब॒न्धुतां॒-वेँद॒ वेद॑ ब॒न्धुता᳚-म्ब॒न्धुतां॒-वेँद॑ ।42) वेद॒ बन्धु॑मा॒-न्बन्धु॑मा॒न्॒. वेद॒ वेद॒ बन्धु॑मान् ।43) बन्धु॑मा-न्भवति भवति॒ बन्धु॑मा॒-न्बन्धु॑मा-न्भवति ।43) बन्धु॑मा॒निति॒ बन्धु॑ - मा॒न् ।44) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।45) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।46) आ॒सा॒ मे॒व मे॒व मा॑सा मासा मे॒वम् ।47) ए॒व-ङ्क्लृप्ति॒-ङ्क्लृप्ति॑ मे॒व मे॒व-ङ्क्लृप्ति᳚म् ।48) क्लृप्तिं॒-वेँद॒ वेद॒ क्लृप्ति॒-ङ्क्लृप्तिं॒-वेँद॑ ।49) वेद॒ कल्प॑ते॒ कल्प॑ते॒ वेद॒ वेद॒ कल्प॑ते ।50) कल्प॑ते ऽस्मा अस्मै॒ कल्प॑ते॒ कल्प॑ते ऽस्मै ।॥ 58 ॥ (50/54)

  ---

  1) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।2) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।3) tasmā̍ dakṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā tasmā̠-ttasmā̍ dakṣṇa̠yā ।4) a̠kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ 'kṣṇa̠yā 'kṣṇa̠yā pa̠śava̍ḥ ।5) pa̠śavō 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'ṅgā̍ni ।6) aṅgā̍ni̠ pra prāṅgā̠ nyaṅgā̍ni̠ pra ।7) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।8) ha̠ra̠nti̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai haranti haranti̠ prati̍ṣṭhityai ।9) prati̍ṣṭhityai̠ yā yāḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yāḥ ।9) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।10) yāḥ prāchī̠ḥ prāchī̠-ryā yāḥ prāchī̎ḥ ।11) prāchī̠ stābhi̠ stābhi̠ḥ prāchī̠ḥ prāchī̠ stābhi̍ḥ ।12) tābhi̠-rvasi̍ṣṭhō̠ vasi̍ṣṭha̠ stābhi̠ stābhi̠-rvasi̍ṣṭhaḥ ।13) vasi̍ṣṭha ārdhnō dārdhnō̠-dvasi̍ṣṭhō̠ vasi̍ṣṭha ārdhnōt ।14) ā̠rdhnō̠-dyā yā ā̎rdhnō dārdhnō̠-dyāḥ ।15) yā da̍kṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā yā yā da̍kṣi̠ṇā ।16) da̠kṣi̠ṇā tābhi̠ stābhi̍-rdakṣi̠ṇā da̍kṣi̠ṇā tābhi̍ḥ ।17) tābhi̍-rbha̠radvā̍jō bha̠radvā̍ja̠ stābhi̠ stābhi̍-rbha̠radvā̍jaḥ ।18) bha̠radvā̍jō̠ yā yā bha̠radvā̍jō bha̠radvā̍jō̠ yāḥ ।19) yāḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠-ryā yāḥ pra̠tīchī̎ḥ ।20) pra̠tīchī̠ stābhi̠ stābhi̍ḥ pra̠tīchī̎ḥ pra̠tīchī̠ stābhi̍ḥ ।21) tābhi̍-rvi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̍tra̠ stābhi̠ stābhi̍-rvi̠śvāmi̍traḥ ।22) vi̠śvāmi̍trō̠ yā yā vi̠śvāmi̍trō vi̠śvāmi̍trō̠ yāḥ ।22) vi̠śvāmi̍tra̠ iti̍ vi̠śva - mi̠tra̠ḥ ।23) yā udī̍chī̠ rudī̍chī̠-ryā yā udī̍chīḥ ।24) udī̍chī̠ stābhi̠ stābhi̠ rudī̍chī̠ rudī̍chī̠ stābhi̍ḥ ।25) tābhi̍-rja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni̠ stābhi̠ stābhi̍-rja̠mada̍gniḥ ।26) ja̠mada̍gni̠-ryā yā ja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni̠-ryāḥ ।27) yā ū̠rdhvā ū̠rdhvā yā yā ū̠rdhvāḥ ।28) ū̠rdhvā stābhi̠ stābhi̍ rū̠rdhvā ū̠rdhvā stābhi̍ḥ ।29) tābhi̍-rvi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ tābhi̠ stābhi̍-rvi̠śvaka̍rmā ।30) vi̠śvaka̍rmā̠ yō yō vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ yaḥ ।30) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।31) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।32) ē̠va mē̠tāsā̍ mē̠tāsā̍ mē̠va mē̠va mē̠tāsā̎m ।33) ē̠tāsā̠ mṛddhi̠ mṛddhi̍ mē̠tāsā̍ mē̠tāsā̠ mṛddhi̎m ।34) ṛddhi̠ṃ vēda̠ vēda rdhi̠ mṛddhi̠ṃ vēda̍ ।35) vēda̠ r​ddhnōtyṛ̠ ddhnōti̠ vēda̠ vēda̠ r​ddhnōti̍ ।36) ṛ̠ddhnō tyē̠vaiva r​ddhnōtyṛ̠ ddhnō tyē̠va ।37) ē̠va yō ya ē̠vaiva yaḥ ।38) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।39) ā̠sā̠ mē̠va mē̠va mā̍sā māsā mē̠vam ।40) ē̠va-mba̠ndhutā̎-mba̠ndhutā̍ mē̠va mē̠va-mba̠ndhutā̎m ।41) ba̠ndhutā̠ṃ vēda̠ vēda̍ ba̠ndhutā̎-mba̠ndhutā̠ṃ vēda̍ ।42) vēda̠ bandhu̍mā̠-nbandhu̍mā̠n̠. vēda̠ vēda̠ bandhu̍mān ।43) bandhu̍mā-nbhavati bhavati̠ bandhu̍mā̠-nbandhu̍mā-nbhavati ।43) bandhu̍mā̠niti̠ bandhu̍ - mā̠n ।44) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।45) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।46) ā̠sā̠ mē̠va mē̠va mā̍sā māsā mē̠vam ।47) ē̠va-ṅklṛpti̠-ṅklṛpti̍ mē̠va mē̠va-ṅklṛpti̎m ।48) klṛpti̠ṃ vēda̠ vēda̠ klṛpti̠-ṅklṛpti̠ṃ vēda̍ ।49) vēda̠ kalpa̍tē̠ kalpa̍tē̠ vēda̠ vēda̠ kalpa̍tē ।50) kalpa̍tē 'smā asmai̠ kalpa̍tē̠ kalpa̍tē 'smai ।॥ 58 ॥ (50/54)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: upa̍, dadhāti, dadhā̠, tyupōpa̍, dadhāti, da̠dhā̠ti̠, tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti, dadhāti̠, tasmā̎t, tasmā̍.

• verse 59

  1) अ॒स्मै॒ यो यो᳚ ऽस्मा अस्मै॒ यः ।2) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।3) आ॒सा॒ मे॒व मे॒व मा॑सा मासा मे॒वम् ।4) ए॒व मा॒यत॑न मा॒यत॑न मे॒व मे॒व मा॒यत॑नम् ।5) आ॒यत॑नं॒-वेँद॒ वेदा॒ यत॑न मा॒यत॑नं॒-वेँद॑ ।5) आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् ।6) वेदा॒ यत॑नवा ना॒यत॑नवा॒न्॒. वेद॒ वेदा॒ यत॑नवान् ।7) आ॒यत॑नवा-न्भवति भवत्या॒ यत॑नवा ना॒यत॑नवा-न्भवति ।7) आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न - वा॒न् ।8) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।9) य आ॑सा मासां॒-योँ य आ॑साम् ।10) आ॒सा॒ मे॒व मे॒व मा॑सा मासा मे॒वम् ।11) ए॒व-म्प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा मे॒व मे॒व-म्प्र॑ति॒ष्ठाम् ।12) प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒ वेद॑ प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठां-वेँद॑ ।12) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।13) वेद॒ प्रति॒ प्रति॒ वेद॒ वेद॒ प्रति॑ ।14) प्रत्ये॒ वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।15) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।16) ति॒ष्ठ॒ति॒ प्रा॒ण॒भृतः॑ प्राण॒भृत॑ स्तिष्ठति तिष्ठति प्राण॒भृतः॑ ।17) प्रा॒ण॒भृत॑ उप॒धायो॑ प॒धाय॑ प्राण॒भृतः॑ प्राण॒भृत॑ उप॒धाय॑ ।17) प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण - भृतः॑ ।18) उ॒प॒धाय॑ सं॒​यँतः॑ सं॒​यँत॑ उप॒धायो॑ प॒धाय॑ सं॒​यँतः॑ ।18) उ॒प॒धायेत्यु॑प - धाय॑ ।19) सं॒​यँत॒ उपोप॑ सं॒​यँतः॑ सं॒​यँत॒ उप॑ ।19) सं॒​यँत॒ इति॑ सं - यतः॑ ।20) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।21) द॒धा॒ति॒ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्द॑धाति दधाति प्रा॒णान् ।22) प्रा॒णा ने॒वैव प्रा॒णा-न्प्रा॒णा ने॒व ।22) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।23) ए॒वास्मि॑-न्नस्मि-न्ने॒वै वास्मिन्न्॑ ।24) अ॒स्मि॒-न्धि॒त्वा धि॒त्वा ऽस्मि॑-न्नस्मि-न्धि॒त्वा ।25) धि॒त्वा सं॒​यँद्भिः॑ सं॒​यँद्भि॑-र्धि॒त्वा धि॒त्वा सं॒​यँद्भिः॑ ।26) सं॒​यँद्भि॒-स्सग्ं सग्ं सं॒​यँद्भिः॑ सं॒​यँद्भि॒-स्सम् ।26) सं॒​यँद्भि॒रिति॑ सं॒​यँत् - भिः॒ ।27) सं-यँ॑च्छति यच्छति॒ सग्ं सं-यँ॑च्छति ।28) य॒च्छ॒ति॒ त-त्त-द्य॑च्छति यच्छति॒ तत् ।29) त-थ्सं॒​यँताग्ं॑ सं॒​यँता॒-न्त-त्त-थ्सं॒​यँता᳚म् ।30) सं॒​यँताग्ं॑ सं​यँ॒त्त्वग्ं सं॑​यँ॒त्त्वग्ं सं॒​यँताग्ं॑ सं॒​यँताग्ं॑ सं​यँ॒त्त्वम् ।30) सं॒​यँता॒मिति॑ सं - यता᳚म् ।31) सं॒​यँ॒त्त्व मथो॒ अथो॑ सं​यँ॒त्त्वग्ं सं॑​यँ॒त्त्व मथो᳚ ।31) सं॒​यँ॒त्त्वमिति॑ सं​यँत् - त्वम् ।32) अथो᳚ प्रा॒णे प्रा॒णे ऽथो॒ अथो᳚ प्रा॒णे ।32) अथो॒ इत्यथो᳚ ।33) प्रा॒ण ए॒वैव प्रा॒णे प्रा॒ण ए॒व ।33) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒ने ।34) ए॒वा पा॒न म॑पा॒न मे॒वैवा पा॒नम् ।35) अ॒पा॒न-न्द॑धाति दधा त्यपा॒न म॑पा॒न-न्द॑धाति ।35) अ॒पा॒नमित्य॑प - अ॒नम् ।36) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।37) तस्मा᳚-त्प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्प्राणापा॒नौ ।38) प्रा॒णा॒पा॒नौ सग्ं स-म्प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ सम् ।38) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।39) स-ञ्च॑रत श्चरत॒-स्सग्ं स-ञ्च॑रतः ।40) च॒र॒तो॒ विषू॑ची॒-र्विषू॑ची श्चरत श्चरतो॒ विषू॑चीः ।41) विषू॑ची॒ रुपोप॒ विषू॑ची॒-र्विषू॑ची॒ रुप॑ ।42) उप॑ दधाति दधा॒ त्युपोप॑ दधाति ।43) द॒धा॒ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्दधाति दधाति॒ तस्मा᳚त् ।44) तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ॒ विष्व॑ञ्चौ॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ ।45) विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ विष्व॑ञ्चौ॒ विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ ।46) प्रा॒णा॒पा॒नौ य-द्य-त्प्रा॑णापा॒नौ प्रा॑णापा॒नौ यत् ।46) प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ ।47) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।48) वा अ॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै वा अ॒ग्नेः ।49) अ॒ग्ने रसं॑​यँत॒ मसं॑​यँत म॒ग्ने र॒ग्ने रसं॑​यँतम् ।50) असं॑​यँत॒ मसु॑वर्ग्य॒ मसु॑वर्ग्य॒ मसं॑​यँत॒ मसं॑​यँत॒ मसु॑वर्ग्यम् ।50) असं॑​यँत॒मित्यसं᳚ - य॒त॒म् ।॥ 59 ॥ (50/66)

  ---

  1) a̠smai̠ yō yō̎ 'smā asmai̠ yaḥ ।2) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।3) ā̠sā̠ mē̠va mē̠va mā̍sā māsā mē̠vam ।4) ē̠va mā̠yata̍na mā̠yata̍na mē̠va mē̠va mā̠yata̍nam ।5) ā̠yata̍na̠ṃ vēda̠ vēdā̠ yata̍na mā̠yata̍na̠ṃ vēda̍ ।5) ā̠yata̍na̠mityā̎ - yata̍nam ।6) vēdā̠ yata̍navā nā̠yata̍navā̠n̠. vēda̠ vēdā̠ yata̍navān ।7) ā̠yata̍navā-nbhavati bhavatyā̠ yata̍navā nā̠yata̍navā-nbhavati ।7) ā̠yata̍navā̠nityā̠yata̍na - vā̠n ।8) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।9) ya ā̍sā māsā̠ṃ yō ya ā̍sām ।10) ā̠sā̠ mē̠va mē̠va mā̍sā māsā mē̠vam ।11) ē̠va-mpra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā mē̠va mē̠va-mpra̍ti̠ṣṭhām ।12) pra̠ti̠ṣṭhāṃ vēda̠ vēda̍ prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhāṃ vēda̍ ।12) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।13) vēda̠ prati̠ prati̠ vēda̠ vēda̠ prati̍ ।14) pratyē̠ vaiva prati̠ pratyē̠va ।15) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।16) ti̠ṣṭha̠ti̠ prā̠ṇa̠bhṛta̍ḥ prāṇa̠bhṛta̍ stiṣṭhati tiṣṭhati prāṇa̠bhṛta̍ḥ ।17) prā̠ṇa̠bhṛta̍ upa̠dhāyō̍ pa̠dhāya̍ prāṇa̠bhṛta̍ḥ prāṇa̠bhṛta̍ upa̠dhāya̍ ।17) prā̠ṇa̠bhṛta̠ iti̍ prāṇa - bhṛta̍ḥ ।18) u̠pa̠dhāya̍ sa̠ṃyata̍-ssa̠ṃyata̍ upa̠dhāyō̍ pa̠dhāya̍ sa̠ṃyata̍ḥ ।18) u̠pa̠dhāyētyu̍pa - dhāya̍ ।19) sa̠ṃyata̠ upōpa̍ sa̠ṃyata̍-ssa̠ṃyata̠ upa̍ ।19) sa̠ṃyata̠ iti̍ saṃ - yata̍ḥ ।20) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।21) da̠dhā̠ti̠ prā̠ṇā-nprā̠ṇā-nda̍dhāti dadhāti prā̠ṇān ।22) prā̠ṇā nē̠vaiva prā̠ṇā-nprā̠ṇā nē̠va ।22) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।23) ē̠vāsmi̍-nnasmi-nnē̠vai vāsminn̍ ।24) a̠smi̠-ndhi̠tvā dhi̠tvā 'smi̍-nnasmi-ndhi̠tvā ।25) dhi̠tvā sa̠ṃyadbhi̍-ssa̠ṃyadbhi̍-rdhi̠tvā dhi̠tvā sa̠ṃyadbhi̍ḥ ।26) sa̠ṃyadbhi̠-ssagṃ sagṃ sa̠ṃyadbhi̍-ssa̠ṃyadbhi̠-ssam ।26) sa̠ṃyadbhi̠riti̍ sa̠ṃyat - bhi̠ḥ ।27) saṃ ya̍chChati yachChati̠ sagṃ saṃ ya̍chChati ।28) ya̠chCha̠ti̠ ta-tta-dya̍chChati yachChati̠ tat ।29) ta-thsa̠ṃyatāgṃ̍ sa̠ṃyatā̠-nta-tta-thsa̠ṃyatā̎m ।30) sa̠ṃyatāgṃ̍ saṃya̠ttvagṃ sa̍ṃya̠ttvagṃ sa̠ṃyatāgṃ̍ sa̠ṃyatāgṃ̍ saṃya̠ttvam ।30) sa̠ṃyatā̠miti̍ saṃ - yatā̎m ।31) sa̠ṃya̠ttva mathō̠ athō̍ saṃya̠ttvagṃ sa̍ṃya̠ttva mathō̎ ।31) sa̠ṃya̠ttvamiti̍ saṃyat - tvam ।32) athō̎ prā̠ṇē prā̠ṇē 'thō̠ athō̎ prā̠ṇē ।32) athō̠ ityathō̎ ।33) prā̠ṇa ē̠vaiva prā̠ṇē prā̠ṇa ē̠va ।33) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠nē ।34) ē̠vā pā̠na ma̍pā̠na mē̠vaivā pā̠nam ।35) a̠pā̠na-nda̍dhāti dadhā tyapā̠na ma̍pā̠na-nda̍dhāti ।35) a̠pā̠namitya̍pa - a̠nam ।36) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।37) tasmā̎-tprāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau tasmā̠-ttasmā̎-tprāṇāpā̠nau ।38) prā̠ṇā̠pā̠nau sagṃ sa-mprā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau sam ।38) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।39) sa-ñcha̍rata ścharata̠-ssagṃ sa-ñcha̍rataḥ ।40) cha̠ra̠tō̠ viṣū̍chī̠-rviṣū̍chī ścharata ścharatō̠ viṣū̍chīḥ ।41) viṣū̍chī̠ rupōpa̠ viṣū̍chī̠-rviṣū̍chī̠ rupa̍ ।42) upa̍ dadhāti dadhā̠ tyupōpa̍ dadhāti ।43) da̠dhā̠ti̠ tasmā̠-ttasmā̎-ddadhāti dadhāti̠ tasmā̎t ।44) tasmā̠-dviṣva̍ñchau̠ viṣva̍ñchau̠ tasmā̠-ttasmā̠-dviṣva̍ñchau ।45) viṣva̍ñchau prāṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau viṣva̍ñchau̠ viṣva̍ñchau prāṇāpā̠nau ।46) prā̠ṇā̠pā̠nau ya-dya-tprā̍ṇāpā̠nau prā̍ṇāpā̠nau yat ।46) prā̠ṇā̠pā̠nāviti̍ prāṇa - a̠pā̠nau ।47) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।48) vā a̠gnē ra̠gnē-rvai vā a̠gnēḥ ।49) a̠gnē rasa̍ṃyata̠ masa̍ṃyata ma̠gnē ra̠gnē rasa̍ṃyatam ।50) asa̍ṃyata̠ masu̍vargya̠ masu̍vargya̠ masa̍ṃyata̠ masa̍ṃyata̠ masu̍vargyam ।50) asa̍ṃyata̠mityasa̎m - ya̠ta̠m ।॥ 59 ॥ (50/66)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a̠smai̠, yō, yō̎, smā, asmai̠, yaḥ, ya, ā̍sā, māsā̠ṃ, yō.

• verse 60

  1) असु॑वर्ग्य मस्या॒स्या सु॑वर्ग्य॒ मसु॑वर्ग्य मस्य ।1) असु॑वर्ग्य॒मित्यसु॑वः - ग्य॒म् ।2) अ॒स्य॒ त-त्तद॑स्या स्य॒ तत् ।3) त-थ्सु॑व॒र्ग्यः॑ सुव॒र्ग्य॑ स्त-त्त-थ्सु॑व॒र्ग्यः॑ ।4) सु॒व॒र्ग्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्नि-स्सु॑व॒र्ग्यः॑ सुव॒र्ग्यो᳚ ऽग्निः ।4) सु॒व॒र्ग्य॑ इति॑ सुवः - ग्यः॑ ।5) अ॒ग्नि-र्य-द्यद॒ग्नि र॒ग्नि-र्यत् ।6) य-थ्सं॒​यँतः॑ सं॒​यँतो॒ य-द्य-थ्सं॒​यँतः॑ ।7) सं॒​यँत॑ उप॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति सं॒​यँतः॑ सं॒​यँत॑ उप॒दधा॑ति ।7) सं॒​यँत॒ इति॑ सं - यतः॑ ।8) उ॒प॒दधा॑ति॒ सग्ं स मु॑प॒दधा᳚ त्युप॒दधा॑ति॒ सम् ।8) उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति ।9) स मे॒वैव सग्ं स मे॒व ।10) ए॒वैन॑ मेन मे॒वै वैन᳚म् ।11) ए॒नं॒-यँ॒च्छ॒ति॒ य॒च्छ॒ त्ये॒न॒ मे॒नं॒-यँ॒च्छ॒ति॒ ।12) य॒च्छ॒ति॒ सु॒व॒र्ग्यग्ं॑ सुव॒र्ग्यं॑-यँच्छति यच्छति सुव॒र्ग्य᳚म् ।13) सु॒व॒र्ग्य॑ मे॒वैव सु॑व॒र्ग्यग्ं॑ सुव॒र्ग्य॑ मे॒व ।13) सु॒व॒र्ग्य॑मिति॑ सुवः - ग्य᳚म् ।14) ए॒वाक॑ रक रे॒वै वाकः॑ ।15) अ॒क॒ स्त्र्यवि॒ स्त्र्यवि॑ रक रक॒ स्त्र्यविः॑ ।16) त्र्यवि॒-र्वयो॒ वय॒ स्त्र्यवि॒ स्त्र्यवि॒-र्वयः॑ ।16) त्र्यवि॒रिति॑ त्रि - अविः॑ ।17) वयः॑ कृ॒त-ङ्कृ॒तं-वँयो॒ वयः॑ कृ॒तम् ।18) कृ॒त मया॑ना॒ मया॑ना-ङ्कृ॒त-ङ्कृ॒त मया॑नाम् ।19) अया॑ना॒ मिती त्यया॑ना॒ मया॑ना॒ मिति॑ ।20) इत्या॑हा॒ हेती त्या॑ह ।21) आ॒ह॒ वयो॑भि॒-र्वयो॑भि राहाह॒ वयो॑भिः ।22) वयो॑भि रे॒वैव वयो॑भि॒-र्वयो॑भि रे॒व ।22) वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑ - भिः॒ ।23) ए॒वाया॒ नया॑ ने॒वैवायान्॑ ।24) अया॒ नवा वाया॒ नया॒ नव॑ ।25) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।26) रु॒न्धे ऽयै॒ रयै॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽयैः᳚ ।27) अयै॒-र्वयाग्ं॑सि॒ वया॒ग्॒स्य यै॒ रयै॒-र्वयाग्ं॑सि ।28) वयाग्ं॑सि स॒र्वतः॑ स॒र्वतो॒ वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि स॒र्वतः॑ ।29) स॒र्वतो॑ वायु॒मती᳚-र्वायु॒मती᳚-स्स॒र्वतः॑ स॒र्वतो॑ वायु॒मतीः᳚ ।30) वा॒यु॒मती᳚-र्भवन्ति भवन्ति वायु॒मती᳚-र्वायु॒मती᳚-र्भवन्ति ।30) वा॒यु॒मती॒रिति॑ वायु - मतीः᳚ ।31) भ॒व॒न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्भवन्ति भवन्ति॒ तस्मा᳚त् ।32) तस्मा॑ द॒य म॒य-न्तस्मा॒-त्तस्मा॑ द॒यम् ।33) अ॒यग्ं स॒र्वतः॑ स॒र्वतो॒ ऽय म॒यग्ं स॒र्वतः॑ ।34) स॒र्वतः॑ पवते पवते स॒र्वतः॑ स॒र्वतः॑ पवते ।35) प॒व॒त॒ इति॑ पवते ।॥ 60 ॥ (35/43)॥ अ. 10 ॥

  ---

  1) asu̍vargya masyā̠syā su̍vargya̠ masu̍vargya masya ।1) asu̍vargya̠mityasu̍vaḥ - gya̠m ।2) a̠sya̠ ta-ttada̍syā sya̠ tat ।3) ta-thsu̍va̠rgya̍-ssuva̠rgya̍ sta-tta-thsu̍va̠rgya̍ḥ ।4) su̠va̠rgyō̎ 'gni ra̠gni-ssu̍va̠rgya̍-ssuva̠rgyō̎ 'gniḥ ।4) su̠va̠rgya̍ iti̍ suvaḥ - gya̍ḥ ।5) a̠gni-rya-dyada̠gni ra̠gni-ryat ।6) ya-thsa̠ṃyata̍-ssa̠ṃyatō̠ ya-dya-thsa̠ṃyata̍ḥ ।7) sa̠ṃyata̍ upa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti sa̠ṃyata̍-ssa̠ṃyata̍ upa̠dadhā̍ti ।7) sa̠ṃyata̠ iti̍ saṃ - yata̍ḥ ।8) u̠pa̠dadhā̍ti̠ sagṃ sa mu̍pa̠dadhā̎ tyupa̠dadhā̍ti̠ sam ।8) u̠pa̠dadhā̠tītyu̍pa - dadhā̍ti ।9) sa mē̠vaiva sagṃ sa mē̠va ।10) ē̠vaina̍ mēna mē̠vai vaina̎m ।11) ē̠na̠ṃ ya̠chCha̠ti̠ ya̠chCha̠ tyē̠na̠ mē̠na̠ṃ ya̠chCha̠ti̠ ।12) ya̠chCha̠ti̠ su̠va̠rgyagṃ̍ suva̠rgya̍ṃ yachChati yachChati suva̠rgya̎m ।13) su̠va̠rgya̍ mē̠vaiva su̍va̠rgyagṃ̍ suva̠rgya̍ mē̠va ।13) su̠va̠rgya̍miti̍ suvaḥ - gya̎m ।14) ē̠vāka̍ raka rē̠vai vāka̍ḥ ।15) a̠ka̠ stryavi̠ stryavi̍ raka raka̠ stryavi̍ḥ ।16) tryavi̠-rvayō̠ vaya̠ stryavi̠ stryavi̠-rvaya̍ḥ ।16) tryavi̠riti̍ tri - avi̍ḥ ।17) vaya̍ḥ kṛ̠ta-ṅkṛ̠taṃ vayō̠ vaya̍ḥ kṛ̠tam ।18) kṛ̠ta mayā̍nā̠ mayā̍nā-ṅkṛ̠ta-ṅkṛ̠ta mayā̍nām ।19) ayā̍nā̠ mitī tyayā̍nā̠ mayā̍nā̠ miti̍ ।20) ityā̍hā̠ hētī tyā̍ha ।21) ā̠ha̠ vayō̍bhi̠-rvayō̍bhi rāhāha̠ vayō̍bhiḥ ।22) vayō̍bhi rē̠vaiva vayō̍bhi̠-rvayō̍bhi rē̠va ।22) vayō̍bhi̠riti̠ vaya̍ḥ - bhi̠ḥ ।23) ē̠vāyā̠ nayā̍ nē̠vaivāyān̍ ।24) ayā̠ navā vāyā̠ nayā̠ nava̍ ।25) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।26) ru̠ndhē 'yai̠ rayai̍ rundhē ru̠ndhē 'yai̎ḥ ।27) ayai̠-rvayāgṃ̍si̠ vayā̠g̠sya yai̠ rayai̠-rvayāgṃ̍si ।28) vayāgṃ̍si sa̠rvata̍-ssa̠rvatō̠ vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si sa̠rvata̍ḥ ।29) sa̠rvatō̍ vāyu̠matī̎-rvāyu̠matī̎-ssa̠rvata̍-ssa̠rvatō̍ vāyu̠matī̎ḥ ।30) vā̠yu̠matī̎-rbhavanti bhavanti vāyu̠matī̎-rvāyu̠matī̎-rbhavanti ।30) vā̠yu̠matī̠riti̍ vāyu - matī̎ḥ ।31) bha̠va̠nti̠ tasmā̠-ttasmā̎-dbhavanti bhavanti̠ tasmā̎t ।32) tasmā̍ da̠ya ma̠ya-ntasmā̠-ttasmā̍ da̠yam ।33) a̠yagṃ sa̠rvata̍-ssa̠rvatō̠ 'ya ma̠yagṃ sa̠rvata̍ḥ ।34) sa̠rvata̍ḥ pavatē pavatē sa̠rvata̍-ssa̠rvata̍ḥ pavatē ।35) pa̠va̠ta̠ iti̍ pavatē ।॥ 60 ॥ (35/43)॥ a. 10 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: asu̍vargya, masyā̠syā, su̍vargya̠, masu̍vargya, masya, asu̍vargya̠mityasu̍vaḥ, gya̠m, a̠sya̠, ta-ttada̍syā, sya̠.

• verse 61

  1) गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुब् गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री त्रि॒ष्टुप् ।2) त्रि॒ष्टु-ब्जग॑ती॒ जग॑ती त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टु-ब्जग॑ती ।3) जग॑त्य नु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टुग् जग॑ती॒ जग॑त्य नु॒ष्टुक् ।4) अ॒नु॒ष्टु-क्प॒ङ्क्त्या॑ प॒ङ्क्त्या॑ ऽनु॒ष्टु ग॑नु॒ष्टु-क्प॒ङ्क्त्या᳚ ।4) अ॒नु॒ष्टुगित्य॑नु - स्तुक् ।5) प॒ङ्क्त्या॑ स॒ह स॒ह प॒ङ्क्त्या॑ प॒ङ्क्त्या॑ स॒ह ।6) स॒हेति॑ स॒ह ।7) बृ॒ह॒ त्यु॑ष्णिहो॒ ष्णिहा॑ बृह॒ती बृ॑ह॒ त्यु॑ष्णिहा᳚ ।8) उ॒ष्णिहा॑ क॒कु-त्क॒कु दु॒ष्णिहो॒ ष्णिहा॑ क॒कुत् ।9) क॒कु-थ्सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ क॒कु-त्क॒कु-थ्सू॒चीभिः॑ ।10) सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु शिम्यन्तु सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु ।11) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।12) त्वेति॑ त्वा ।13) द्वि॒पदा॒ या या द्वि॒पदा᳚ द्वि॒पदा॒ या ।13) द्वि॒पदेति॑ द्वि - पदा᳚ ।14) या चतु॑ष्पदा॒ चतु॑ष्पदा॒ या या चतु॑ष्पदा ।15) चतु॑ष्पदा त्रि॒पदा᳚ त्रि॒पदा॒ चतु॑ष्पदा॒ चतु॑ष्पदा त्रि॒पदा᳚ ।15) चतु॑ष्प॒देति॒ चतुः॑ - प॒दा॒ ।16) त्रि॒पदा॒ या या त्रि॒पदा᳚ त्रि॒पदा॒ या ।16) त्रि॒पदेति॑ त्रि - पदा᳚ ।17) या च॑ च॒ या या च॑ ।18) च॒ षट्प॑दा॒ षट्प॑दा च च॒ षट्प॑दा ।19) षट्प॒देति॒ षट् - प॒दा॒ ।20) सछ॑न्दा॒ या या सछ॑न्दा॒-स्सछ॑न्दा॒ या ।20) सछ॑न्दा॒ इति॒ स - छ॒न्दाः॒ ।21) या च॑ च॒ या या च॑ ।22) च॒ विच्छ॑न्दा॒ विच्छ॑न्दाश्च च॒ विच्छ॑न्दाः ।23) विच्छ॑न्दा-स्सू॒चीभिः॑ सू॒चीभि॒-र्विच्छ॑न्दा॒ विच्छ॑न्दा-स्सू॒चीभिः॑ ।23) विच्छ॑न्दा॒ इति॒ वि - छ॒न्दाः॒ ।24) सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु शिम्यन्तु सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु ।25) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।26) त्वेति॑ त्वा ।27) म॒हाना᳚म्नी रे॒वत॑यो रे॒वत॑यो म॒हाना᳚म्नी-र्म॒हाना᳚म्नी रे॒वत॑यः ।27) म॒हाना᳚म्नी॒रिति॑ म॒हा - ना॒म्नीः॒ ।28) रे॒वत॑यो॒ विश्वा॒ विश्वा॑ रे॒वत॑यो रे॒वत॑यो॒ विश्वाः᳚ ।29) विश्वा॒ आशा॒ आशा॒ विश्वा॒ विश्वा॒ आशाः᳚ ।30) आशाः᳚ प्र॒सूव॑रीः प्र॒सूव॑री॒ राशा॒ आशाः᳚ प्र॒सूव॑रीः ।31) प्र॒सूव॑री॒रिति॑ प्र - सूव॑रीः ।32) मेघ्या॑ वि॒द्युतो॑ वि॒द्युतो॒ मेघ्या॒ मेघ्या॑ वि॒द्युतः॑ ।33) वि॒द्युतो॒ वाचो॒ वाचो॑ वि॒द्युतो॑ वि॒द्युतो॒ वाचः॑ ।33) वि॒द्युत॒ इति॑ वि - द्युतः॑ ।34) वाचः॑ सू॒चीभिः॑ सू॒चीभि॒-र्वाचो॒ वाचः॑ सू॒चीभिः॑ ।35) सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु शिम्यन्तु सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु ।36) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।37) त्वेति॑ त्वा ।38) र॒ज॒ता हरि॑णी॒र्॒ हरि॑णी रज॒ता र॑ज॒ता हरि॑णीः ।39) हरि॑णी॒-स्सीसा॒-स्सीसा॒ हरि॑णी॒र्॒ हरि॑णी॒-स्सीसाः᳚ ।40) सीसा॒ युजो॒ युज॒-स्सीसा॒-स्सीसा॒ युजः॑ ।41) युजो॑ युज्यन्ते युज्यन्ते॒ युजो॒ युजो॑ युज्यन्ते ।42) यु॒ज्य॒न्ते॒ कर्म॑भिः॒ कर्म॑भि-र्युज्यन्ते युज्यन्ते॒ कर्म॑भिः ।43) कर्म॑भि॒रिति॒ कर्म॑ - भिः॒ ।44) अश्व॑स्य वा॒जिनो॑ वा॒जिनो ऽश्व॒स्या श्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।45) वा॒जिन॑ स्त्व॒चि त्व॒चि वा॒जिनो॑ वा॒जिन॑ स्त्व॒चि ।46) त्व॒चि सू॒चीभिः॑ सू॒चीभि॑ स्त्व॒चि त्व॒चि सू॒चीभिः॑ ।47) सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु शिम्यन्तु सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु ।48) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।49) त्वेति॑ त्वा ।50) नारी᳚ स्ते ते॒ नारी॒-र्नारी᳚ स्ते ।॥ 61 ॥ (50/58)

  ---

  1) gā̠ya̠trī tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭub gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī tri̠ṣṭup ।2) tri̠ṣṭu-bjaga̍tī̠ jaga̍tī tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu-bjaga̍tī ।3) jaga̍tya nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭug jaga̍tī̠ jaga̍tya nu̠ṣṭuk ।4) a̠nu̠ṣṭu-kpa̠ṅktyā̍ pa̠ṅktyā̍ 'nu̠ṣṭu ga̍nu̠ṣṭu-kpa̠ṅktyā̎ ।4) a̠nu̠ṣṭugitya̍nu - stuk ।5) pa̠ṅktyā̍ sa̠ha sa̠ha pa̠ṅktyā̍ pa̠ṅktyā̍ sa̠ha ।6) sa̠hēti̍ sa̠ha ।7) bṛ̠ha̠ tyu̍ṣṇihō̠ ṣṇihā̍ bṛha̠tī bṛ̍ha̠ tyu̍ṣṇihā̎ ।8) u̠ṣṇihā̍ ka̠ku-tka̠ku du̠ṣṇihō̠ ṣṇihā̍ ka̠kut ।9) ka̠ku-thsū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍ḥ ka̠ku-tka̠ku-thsū̠chībhi̍ḥ ।10) sū̠chībhi̍-śśimyantu śimyantu sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu ।11) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।12) tvēti̍ tvā ।13) dvi̠padā̠ yā yā dvi̠padā̎ dvi̠padā̠ yā ।13) dvi̠padēti̍ dvi - padā̎ ।14) yā chatu̍ṣpadā̠ chatu̍ṣpadā̠ yā yā chatu̍ṣpadā ।15) chatu̍ṣpadā tri̠padā̎ tri̠padā̠ chatu̍ṣpadā̠ chatu̍ṣpadā tri̠padā̎ ।15) chatu̍ṣpa̠dēti̠ chatu̍ḥ - pa̠dā̠ ।16) tri̠padā̠ yā yā tri̠padā̎ tri̠padā̠ yā ।16) tri̠padēti̍ tri - padā̎ ।17) yā cha̍ cha̠ yā yā cha̍ ।18) cha̠ ṣaṭpa̍dā̠ ṣaṭpa̍dā cha cha̠ ṣaṭpa̍dā ।19) ṣaṭpa̠dēti̠ ṣaṭ - pa̠dā̠ ।20) saCha̍ndā̠ yā yā saCha̍ndā̠-ssaCha̍ndā̠ yā ।20) saCha̍ndā̠ iti̠ sa - Cha̠ndā̠ḥ ।21) yā cha̍ cha̠ yā yā cha̍ ।22) cha̠ vichCha̍ndā̠ vichCha̍ndāścha cha̠ vichCha̍ndāḥ ।23) vichCha̍ndā-ssū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̠-rvichCha̍ndā̠ vichCha̍ndā-ssū̠chībhi̍ḥ ।23) vichCha̍ndā̠ iti̠ vi - Cha̠ndā̠ḥ ।24) sū̠chībhi̍-śśimyantu śimyantu sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu ।25) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।26) tvēti̍ tvā ।27) ma̠hānā̎mnī rē̠vata̍yō rē̠vata̍yō ma̠hānā̎mnī-rma̠hānā̎mnī rē̠vata̍yaḥ ।27) ma̠hānā̎mnī̠riti̍ ma̠hā - nā̠mnī̠ḥ ।28) rē̠vata̍yō̠ viśvā̠ viśvā̍ rē̠vata̍yō rē̠vata̍yō̠ viśvā̎ḥ ।29) viśvā̠ āśā̠ āśā̠ viśvā̠ viśvā̠ āśā̎ḥ ।30) āśā̎ḥ pra̠sūva̍rīḥ pra̠sūva̍rī̠ rāśā̠ āśā̎ḥ pra̠sūva̍rīḥ ।31) pra̠sūva̍rī̠riti̍ pra - sūva̍rīḥ ।32) mēghyā̍ vi̠dyutō̍ vi̠dyutō̠ mēghyā̠ mēghyā̍ vi̠dyuta̍ḥ ।33) vi̠dyutō̠ vāchō̠ vāchō̍ vi̠dyutō̍ vi̠dyutō̠ vācha̍ḥ ।33) vi̠dyuta̠ iti̍ vi - dyuta̍ḥ ।34) vācha̍-ssū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̠-rvāchō̠ vācha̍-ssū̠chībhi̍ḥ ।35) sū̠chībhi̍-śśimyantu śimyantu sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu ।36) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।37) tvēti̍ tvā ।38) ra̠ja̠tā hari̍ṇī̠r̠ hari̍ṇī raja̠tā ra̍ja̠tā hari̍ṇīḥ ।39) hari̍ṇī̠-ssīsā̠-ssīsā̠ hari̍ṇī̠r̠ hari̍ṇī̠-ssīsā̎ḥ ।40) sīsā̠ yujō̠ yuja̠-ssīsā̠-ssīsā̠ yuja̍ḥ ।41) yujō̍ yujyantē yujyantē̠ yujō̠ yujō̍ yujyantē ।42) yu̠jya̠ntē̠ karma̍bhi̠ḥ karma̍bhi-ryujyantē yujyantē̠ karma̍bhiḥ ।43) karma̍bhi̠riti̠ karma̍ - bhi̠ḥ ।44) aśva̍sya vā̠jinō̍ vā̠jinō 'śva̠syā śva̍sya vā̠jina̍ḥ ।45) vā̠jina̍ stva̠chi tva̠chi vā̠jinō̍ vā̠jina̍ stva̠chi ।46) tva̠chi sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍ stva̠chi tva̠chi sū̠chībhi̍ḥ ।47) sū̠chībhi̍-śśimyantu śimyantu sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu ।48) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।49) tvēti̍ tvā ।50) nārī̎ stē tē̠ nārī̠-rnārī̎ stē ।॥ 61 ॥ (50/58)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: gā̠ya̠trī, tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭub, gā̍ya̠trī, gā̍ya̠trī, tri̠ṣṭup, tri̠ṣṭu-bjaga̍tī̠, jaga̍tī, tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu-bjaga̍tī, jaga̍tya, nu̠ṣṭu.

• verse 62

  1) ते॒ पत्न॑यः॒ पत्न॑य स्ते ते॒ पत्न॑यः ।2) पत्न॑यो॒ लोम॒ लोम॒ पत्न॑यः॒ पत्न॑यो॒ लोम॑ ।3) लोम॒ वि वि लोम॒ लोम॒ वि ।4) वि चि॑न्वन्तु चिन्वन्तु॒ वि वि चि॑न्वन्तु ।5) चि॒न्व॒न्तु॒ म॒नी॒षया॑ मनी॒षया॑ चिन्वन्तु चिन्वन्तु मनी॒षया᳚ ।6) म॒नी॒षयेति॑ मनी॒षया᳚ ।7) दे॒वाना॒-म्पत्नीः॒ पत्नी᳚-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-म्पत्नीः᳚ ।8) पत्नी॒-र्दिशो॒ दिशः॒ पत्नीः॒ पत्नी॒-र्दिशः॑ ।9) दिशः॑ सू॒चीभिः॑ सू॒चीभि॒-र्दिशो॒ दिशः॑ सू॒चीभिः॑ ।10) सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु शिम्यन्तु सू॒चीभिः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु ।11) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।12) त्वेति॑ त्वा ।13) कु॒वि द॒ङ्गा ङ्ग कु॒वि-त्कु॒वि द॒ङ्ग ।14) अ॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑मन्तो॒ ऽङ्गा ङ्ग यव॑मन्तः ।15) यव॑मन्तो॒ यवं॒-यँवं॒-यँव॑मन्तो॒ यव॑मन्तो॒ यव᳚म् ।15) यव॑मन्त॒ इति॒ यव॑ - म॒न्तः॒ ।16) यव॑-ञ्चिच् चि॒-द्यवं॒-यँव॑-ञ्चित् ।17) चि॒-द्यथा॒ यथा॑ चिच् चि॒-द्यथा᳚ ।18) यथा॒ दान्ति॒ दान्ति॒ यथा॒ यथा॒ दान्ति॑ ।19) दान्त्य॑ नुपू॒र्व म॑नुपू॒र्व-न्दान्ति॒ दान्त्य॑ नुपू॒र्वम् ।20) अ॒नु॒पू॒र्वं-विँ॒यूय॑ वि॒यूया॑ नुपू॒र्व म॑नुपू॒र्वं-विँ॒यूय॑ ।20) अ॒नु॒पू॒र्वमित्य॑नु - पू॒र्वम् ।21) वि॒यूयेति॑ वि - यूय॑ ।22) इ॒हेहै॑षा मेषा मि॒हेहे॒ हेहै॑षाम् ।22) इ॒हेहेती॒ह - इ॒ह॒ ।23) ए॒षा॒-ङ्कृ॒णु॒त॒ कृ॒णु॒ तै॒षा॒ मे॒षा॒-ङ्कृ॒णु॒त॒ ।24) कृ॒णु॒त॒ भोज॑नानि॒ भोज॑नानि कृणुत कृणुत॒ भोज॑नानि ।25) भोज॑नानि॒ ये ये भोज॑नानि॒ भोज॑नानि॒ ये ।26) ये ब॒र्॒हिषो॑ ब॒र्॒हिषो॒ ये ये ब॒र्॒हिषः॑ ।27) ब॒र्॒हिषो॒ नमो॑वृक्ति॒-न्नमो॑वृक्ति-म्ब॒र्॒हिषो॑ ब॒र्॒हिषो॒ नमो॑वृक्तिम् ।28) नमो॑वृक्ति॒-न्न न नमो॑वृक्ति॒-न्नमो॑वृक्ति॒-न्न ।28) नमो॑वृक्ति॒मिति॒ नमः॑ - वृ॒क्ति॒म् ।29) न ज॒ग्मु-र्ज॒ग्मु-र्न न ज॒ग्मुः ।30) ज॒ग्मुरिति॑ ज॒ग्मुः ।॥ 62 ॥ (30/34)॥ अ. 11 ॥

  ---

  1) tē̠ patna̍ya̠ḥ patna̍ya stē tē̠ patna̍yaḥ ।2) patna̍yō̠ lōma̠ lōma̠ patna̍ya̠ḥ patna̍yō̠ lōma̍ ।3) lōma̠ vi vi lōma̠ lōma̠ vi ।4) vi chi̍nvantu chinvantu̠ vi vi chi̍nvantu ।5) chi̠nva̠ntu̠ ma̠nī̠ṣayā̍ manī̠ṣayā̍ chinvantu chinvantu manī̠ṣayā̎ ।6) ma̠nī̠ṣayēti̍ manī̠ṣayā̎ ।7) dē̠vānā̠-mpatnī̠ḥ patnī̎-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-mpatnī̎ḥ ।8) patnī̠-rdiśō̠ diśa̠ḥ patnī̠ḥ patnī̠-rdiśa̍ḥ ।9) diśa̍-ssū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̠-rdiśō̠ diśa̍-ssū̠chībhi̍ḥ ।10) sū̠chībhi̍-śśimyantu śimyantu sū̠chībhi̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu ।11) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।12) tvēti̍ tvā ।13) ku̠vi da̠ṅgā ṅga ku̠vi-tku̠vi da̠ṅga ।14) a̠ṅga yava̍mantō̠ yava̍mantō̠ 'ṅgā ṅga yava̍mantaḥ ।15) yava̍mantō̠ yava̠ṃ yava̠ṃ yava̍mantō̠ yava̍mantō̠ yava̎m ।15) yava̍manta̠ iti̠ yava̍ - ma̠nta̠ḥ ।16) yava̍-ñchich chi̠-dyava̠ṃ yava̍-ñchit ।17) chi̠-dyathā̠ yathā̍ chich chi̠-dyathā̎ ।18) yathā̠ dānti̠ dānti̠ yathā̠ yathā̠ dānti̍ ।19) dāntya̍ nupū̠rva ma̍nupū̠rva-ndānti̠ dāntya̍ nupū̠rvam ।20) a̠nu̠pū̠rvaṃ vi̠yūya̍ vi̠yūyā̍ nupū̠rva ma̍nupū̠rvaṃ vi̠yūya̍ ।20) a̠nu̠pū̠rvamitya̍nu - pū̠rvam ।21) vi̠yūyēti̍ vi - yūya̍ ।22) i̠hēhai̍ṣā mēṣā mi̠hēhē̠ hēhai̍ṣām ।22) i̠hēhētī̠ha - i̠ha̠ ।23) ē̠ṣā̠-ṅkṛ̠ṇu̠ta̠ kṛ̠ṇu̠ tai̠ṣā̠ mē̠ṣā̠-ṅkṛ̠ṇu̠ta̠ ।24) kṛ̠ṇu̠ta̠ bhōja̍nāni̠ bhōja̍nāni kṛṇuta kṛṇuta̠ bhōja̍nāni ।25) bhōja̍nāni̠ yē yē bhōja̍nāni̠ bhōja̍nāni̠ yē ।26) yē ba̠r̠hiṣō̍ ba̠r̠hiṣō̠ yē yē ba̠r̠hiṣa̍ḥ ।27) ba̠r̠hiṣō̠ namō̍vṛkti̠-nnamō̍vṛkti-mba̠r̠hiṣō̍ ba̠r̠hiṣō̠ namō̍vṛktim ।28) namō̍vṛkti̠-nna na namō̍vṛkti̠-nnamō̍vṛkti̠-nna ।28) namō̍vṛkti̠miti̠ nama̍ḥ - vṛ̠kti̠m ।29) na ja̠gmu-rja̠gmu-rna na ja̠gmuḥ ।30) ja̠gmuriti̍ ja̠gmuḥ ।॥ 62 ॥ (30/34)॥ a. 11 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: tē̠, patna̍ya̠ḥ, patna̍ya, stē, tē̠, patna̍yaḥ, patna̍yō̠, lōma̠, lōma̠, patna̍ya̠ḥ.

• verse 63

  1) क स्त्वा᳚ त्वा॒ कः क स्त्वा᳚ ।2) त्वा॒ छ्य॒ति॒ छ्य॒ति॒ त्वा॒ त्वा॒ छ्य॒ति॒ ।3) छ्य॒ति॒ कः क श्छ्य॑ति छ्यति॒ कः ।4) क स्त्वा᳚ त्वा॒ कः क स्त्वा᳚ ।5) त्वा॒ वि वि त्वा᳚ त्वा॒ वि ।6) वि शा᳚स्ति शास्ति॒ वि वि शा᳚स्ति ।7) शा॒स्ति॒ कः क-श्शा᳚स्ति शास्ति॒ कः ।8) क स्ते॑ ते॒ कः क स्ते᳚ ।9) ते॒ गात्रा॑णि॒ गात्रा॑णि ते ते॒ गात्रा॑णि ।10) गात्रा॑णि शिम्यति शिम्यति॒ गात्रा॑णि॒ गात्रा॑णि शिम्यति ।11) शि॒म्य॒तीति॑ शिम्यति ।12) क उ॑ वु॒ कः क उ॑ ।13) उ॒ ते॒ त॒ उ॒ वु॒ ते॒ ।14) ते॒ श॒मि॒ता श॑मि॒ता ते॑ ते शमि॒ता ।15) श॒मि॒ता क॒विः क॒वि-श्श॑मि॒ता श॑मि॒ता क॒विः ।16) क॒विरिति॑ क॒विः ।17) ऋ॒तव॑ स्ते त ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ स्ते ।18) त॒ ऋ॒तु॒ध र्​तु॒धा ते॑ त ऋतु॒धा ।19) ऋ॒तु॒धा परुः॒ परुर्॑. ऋतु॒ध र्​तु॒धा परुः॑ ।19) ऋ॒तु॒धेत्यृ॑तु - धा ।20) परुः॑ शमि॒तारः॑ शमि॒तारः॒ परुः॒ परुः॑ शमि॒तारः॑ ।21) श॒मि॒तारो॒ वि वि श॑मि॒तारः॑ शमि॒तारो॒ वि ।22) वि शा॑सतु शासतु॒ वि वि शा॑सतु ।23) शा॒स॒त्विति॑ शासतु ।24) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ धाय॑सा॒ धाय॑सा सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॒ धाय॑सा ।24) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।25) धाय॑सा॒ शिमी॑भि॒-श्शिमी॑भि॒-र्धाय॑सा॒ धाय॑सा॒ शिमी॑भिः ।26) शिमी॑भि-श्शिम्यन्तु शिम्यन्तु॒ शिमी॑भि॒-श्शिमी॑भि-श्शिम्यन्तु ।27) शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ शि॒म्य॒न्तु॒ शि॒म्य॒न्तु॒ त्वा॒ ।28) त्वेति॑ त्वा ।29) दैव्या॑ अद्ध्व॒र्यवो᳚ ऽद्ध्व॒र्यवो॒ दैव्या॒ दैव्या॑ अद्ध्व॒र्यवः॑ ।30) अ॒द्ध्व॒र्यव॑ स्त्वा त्वा ऽद्ध्व॒र्यवो᳚ ऽद्ध्व॒र्यव॑ स्त्वा ।31) त्वा॒ च्छ्यन्तु॒ छ्यन्तु॑ त्वा त्वा॒ च्छ्यन्तु॑ ।32) छ्यन्तु॒ वि वि च्छ्यन्तु॒ छ्यन्तु॒ वि ।33) वि च॑ च॒ वि वि च॑ ।34) च॒ शा॒स॒तु॒ शा॒स॒तु॒ च॒ च॒ शा॒स॒तु॒ ।35) शा॒स॒त्विति॑ शासतु ।36) गात्रा॑णि पर्व॒शः प॑र्व॒शो गात्रा॑णि॒ गात्रा॑णि पर्व॒शः ।37) प॒र्व॒श स्ते॑ ते पर्व॒शः प॑र्व॒श स्ते᳚ ।37) प॒र्व॒श इति॑ पर्व - शः ।38) ते॒ शिमा॒-श्शिमा᳚ स्ते ते॒ शिमाः᳚ ।39) शिमाः᳚ कृण्वन्तु कृण्वन्तु॒ शिमा॒-श्शिमाः᳚ कृण्वन्तु ।40) कृ॒ण्व॒न्तु॒ शिम्य॑न्त॒-श्शिम्य॑न्तः कृण्वन्तु कृण्वन्तु॒ शिम्य॑न्तः ।41) शिम्य॑न्त॒ इति॒ शिम्य॑न्तः ।42) अ॒र्ध॒मा॒साः परूग्ं॑षि॒ परूग्॑ष्य र्धमा॒सा अ॑र्धमा॒साः परूग्ं॑षि ।42) अ॒र्ध॒मा॒सा इत्य॑र्ध - मा॒साः ।43) परूग्ं॑षि ते ते॒ परूग्ं॑षि॒ परूग्ं॑षि ते ।44) ते॒ मासा॒ मासा᳚ स्ते ते॒ मासाः᳚ ।45) मासा᳚ श्छ्यन्तु छ्यन्तु॒ मासा॒ मासा᳚ श्छ्यन्तु ।46) छ्य॒न्तु॒ शिम्य॑न्त॒-श्शिम्य॑न्त श्छ्यन्तु छ्यन्तु॒ शिम्य॑न्तः ।47) शिम्य॑न्त॒ इति॒ शिम्य॑न्तः ।48) अ॒हो॒रा॒त्राणि॑ म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ ऽहोरा॒त्राण्य॑ होरा॒त्राणि॑ म॒रुतः॑ ।48) अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः - रा॒त्राणि॑ ।49) म॒रुतो॒ विलि॑ष्टं॒-विँलि॑ष्ट-म्म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ विलि॑ष्टम् ।50) विलि॑ष्टग्ं सूदयन्तु सूदयन्तु॒ विलि॑ष्टं॒-विँलि॑ष्टग्ं सूदयन्तु ।50) विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि - लि॒ष्ट॒म् ।॥ 63 ॥ (50/56)

  ---

  1) ka stvā̎ tvā̠ kaḥ ka stvā̎ ।2) tvā̠ Chya̠ti̠ Chya̠ti̠ tvā̠ tvā̠ Chya̠ti̠ ।3) Chya̠ti̠ kaḥ ka śChya̍ti Chyati̠ kaḥ ।4) ka stvā̎ tvā̠ kaḥ ka stvā̎ ।5) tvā̠ vi vi tvā̎ tvā̠ vi ।6) vi śā̎sti śāsti̠ vi vi śā̎sti ।7) śā̠sti̠ kaḥ ka-śśā̎sti śāsti̠ kaḥ ।8) ka stē̍ tē̠ kaḥ ka stē̎ ।9) tē̠ gātrā̍ṇi̠ gātrā̍ṇi tē tē̠ gātrā̍ṇi ।10) gātrā̍ṇi śimyati śimyati̠ gātrā̍ṇi̠ gātrā̍ṇi śimyati ।11) śi̠mya̠tīti̍ śimyati ।12) ka u̍ vu̠ kaḥ ka u̍ ।13) u̠ tē̠ ta̠ u̠ vu̠ tē̠ ।14) tē̠ śa̠mi̠tā śa̍mi̠tā tē̍ tē śami̠tā ।15) śa̠mi̠tā ka̠viḥ ka̠vi-śśa̍mi̠tā śa̍mi̠tā ka̠viḥ ।16) ka̠viriti̍ ka̠viḥ ।17) ṛ̠tava̍ stē ta ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ stē ।18) ta̠ ṛ̠tu̠dha r​tu̠dhā tē̍ ta ṛtu̠dhā ।19) ṛ̠tu̠dhā paru̠ḥ parur̍. ṛtu̠dha r​tu̠dhā paru̍ḥ ।19) ṛ̠tu̠dhētyṛ̍tu - dhā ।20) paru̍-śśami̠tāra̍-śśami̠tāra̠ḥ paru̠ḥ paru̍-śśami̠tāra̍ḥ ।21) śa̠mi̠tārō̠ vi vi śa̍mi̠tāra̍-śśami̠tārō̠ vi ।22) vi śā̍satu śāsatu̠ vi vi śā̍satu ।23) śā̠sa̠tviti̍ śāsatu ।24) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ dhāya̍sā̠ dhāya̍sā saṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̠ dhāya̍sā ।24) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।25) dhāya̍sā̠ śimī̍bhi̠-śśimī̍bhi̠-rdhāya̍sā̠ dhāya̍sā̠ śimī̍bhiḥ ।26) śimī̍bhi-śśimyantu śimyantu̠ śimī̍bhi̠-śśimī̍bhi-śśimyantu ।27) śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ tvā̠ śi̠mya̠ntu̠ śi̠mya̠ntu̠ tvā̠ ।28) tvēti̍ tvā ।29) daivyā̍ addhva̠ryavō̎ 'ddhva̠ryavō̠ daivyā̠ daivyā̍ addhva̠ryava̍ḥ ।30) a̠ddhva̠ryava̍ stvā tvā 'ddhva̠ryavō̎ 'ddhva̠ryava̍ stvā ।31) tvā̠ chChyantu̠ Chyantu̍ tvā tvā̠ chChyantu̍ ।32) Chyantu̠ vi vi chChyantu̠ Chyantu̠ vi ।33) vi cha̍ cha̠ vi vi cha̍ ।34) cha̠ śā̠sa̠tu̠ śā̠sa̠tu̠ cha̠ cha̠ śā̠sa̠tu̠ ।35) śā̠sa̠tviti̍ śāsatu ।36) gātrā̍ṇi parva̠śaḥ pa̍rva̠śō gātrā̍ṇi̠ gātrā̍ṇi parva̠śaḥ ।37) pa̠rva̠śa stē̍ tē parva̠śaḥ pa̍rva̠śa stē̎ ।37) pa̠rva̠śa iti̍ parva - śaḥ ।38) tē̠ śimā̠-śśimā̎ stē tē̠ śimā̎ḥ ।39) śimā̎ḥ kṛṇvantu kṛṇvantu̠ śimā̠-śśimā̎ḥ kṛṇvantu ।40) kṛ̠ṇva̠ntu̠ śimya̍nta̠-śśimya̍ntaḥ kṛṇvantu kṛṇvantu̠ śimya̍ntaḥ ।41) śimya̍nta̠ iti̠ śimya̍ntaḥ ।42) a̠rdha̠mā̠sāḥ parūgṃ̍ṣi̠ parūg̍ṣya rdhamā̠sā a̍rdhamā̠sāḥ parūgṃ̍ṣi ।42) a̠rdha̠mā̠sā itya̍rdha - mā̠sāḥ ।43) parūgṃ̍ṣi tē tē̠ parūgṃ̍ṣi̠ parūgṃ̍ṣi tē ।44) tē̠ māsā̠ māsā̎ stē tē̠ māsā̎ḥ ।45) māsā̎ śChyantu Chyantu̠ māsā̠ māsā̎ śChyantu ।46) Chya̠ntu̠ śimya̍nta̠-śśimya̍nta śChyantu Chyantu̠ śimya̍ntaḥ ।47) śimya̍nta̠ iti̠ śimya̍ntaḥ ।48) a̠hō̠rā̠trāṇi̍ ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ 'hōrā̠trāṇya̍ hōrā̠trāṇi̍ ma̠ruta̍ḥ ।48) a̠hō̠rā̠trāṇītya̍haḥ - rā̠trāṇi̍ ।49) ma̠rutō̠ vili̍ṣṭa̠ṃ vili̍ṣṭa-mma̠rutō̍ ma̠rutō̠ vili̍ṣṭam ।50) vili̍ṣṭagṃ sūdayantu sūdayantu̠ vili̍ṣṭa̠ṃ vili̍ṣṭagṃ sūdayantu ।50) vili̍ṣṭa̠miti̠ vi - li̠ṣṭa̠m ।॥ 63 ॥ (50/56)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: ka, stvā̎, tvā̠, kaḥ, ka, stvā̎, tvā̠, Chya̠ti̠, Chya̠ti̠, tvā̠.

• verse 64

  1) सू॒द॒य॒न्तु॒ ते॒ ते॒ सू॒द॒य॒न्तु॒ सू॒द॒य॒न्तु॒ ते॒ ।2) त॒ इति॑ ते ।3) पृ॒थि॒वी ते॑ ते पृथि॒वी पृ॑थि॒वी ते᳚ ।4) ते॒ ऽन्तरि॑क्षेणा॒ न्तरि॑क्षेण ते ते॒ ऽन्तरि॑क्षेण ।5) अ॒न्तरि॑क्षेण वा॒यु-र्वा॒यु र॒न्तरि॑क्षेणा॒ न्तरि॑क्षेण वा॒युः ।6) वा॒यु श्छि॒द्र-ञ्छि॒द्रं-वाँ॒यु-र्वा॒यु श्छि॒द्रम् ।7) छि॒द्र-म्भि॑षज्यतु भिषज्यतु छि॒द्र-ञ्छि॒द्र-म्भि॑षज्यतु ।8) भि॒ष॒ज्य॒त्विति॑ भिषज्यतु ।9) द्यौ स्ते॑ ते॒ द्यौ-र्द्यौ स्ते᳚ ।10) ते॒ नक्ष॑त्रै॒-र्नक्ष॑त्रै स्ते ते॒ नक्ष॑त्रैः ।11) नक्ष॑त्रै-स्स॒ह स॒ह नक्ष॑त्रै॒-र्नक्ष॑त्रै-स्स॒ह ।12) स॒ह रू॒पग्ं रू॒पग्ं स॒ह स॒ह रू॒पम् ।13) रू॒प-ङ्कृ॑णोतु कृणोतु रू॒पग्ं रू॒प-ङ्कृ॑णोतु ।14) कृ॒णो॒तु॒ सा॒धु॒या सा॑धु॒या कृ॑णोतु कृणोतु साधु॒या ।15) सा॒धु॒येति॑ साधु॒या ।16) श-न्ते॑ ते॒ शग्ं श-न्ते᳚ ।17) ते॒ परे᳚भ्यः॒ परे᳚भ्य स्ते ते॒ परे᳚भ्यः ।18) परे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्यः॒ परे᳚भ्यः॒ परे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्यः ।19) गात्रे᳚भ्य॒-श्शग्ं श-ङ्गात्रे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्य॒-श्शम् ।20) श म॑स्त्वस्तु॒ शग्ं श म॑स्तु ।21) अ॒स्त्व व॑रे॒भ्यो ऽव॑रेभ्यो अस्त्व॒स्त्व व॑रेभ्यः ।22) अव॑रेभ्य॒ इत्यव॑रेभ्यः ।23) श म॒स्थभ्यो॒ ऽस्थभ्य॒-श्शग्ं श म॒स्थभ्यः॑ ।24) अ॒स्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्यो॑ म॒ज्जभ्यो॒ ऽस्थभ्यो॒ ऽस्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्यः॑ ।24) अ॒स्थभ्य॒ इत्य॒स्थ - भ्यः॒ ।25) म॒ज्जभ्य॒-श्शग्ं श-म्म॒ज्जभ्यो॑ म॒ज्जभ्य॒-श्शम् ।25) म॒ज्जभ्य॒ इति॑ म॒ज्ज - भ्यः॒ ।26) श मु॑ वु॒ शग्ं श मु॑ ।27) उ॒ ते॒ त॒ उ॒ वु॒ ते॒ ।28) ते॒ त॒नुवे॑ त॒नुवे॑ ते ते त॒नुवे᳚ ।29) त॒नुवे॑ भुव-द्भुव-त्त॒नुवे॑ त॒नुवे॑ भुवत् ।30) भु॒व॒दिति॑ भुवत् ।॥ 64 ॥ (30, 32)

  ---

  1) sū̠da̠ya̠ntu̠ tē̠ tē̠ sū̠da̠ya̠ntu̠ sū̠da̠ya̠ntu̠ tē̠ ।2) ta̠ iti̍ tē ।3) pṛ̠thi̠vī tē̍ tē pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī tē̎ ।4) tē̠ 'ntari̍kṣēṇā̠ ntari̍kṣēṇa tē tē̠ 'ntari̍kṣēṇa ।5) a̠ntari̍kṣēṇa vā̠yu-rvā̠yu ra̠ntari̍kṣēṇā̠ ntari̍kṣēṇa vā̠yuḥ ।6) vā̠yu śChi̠dra-ñChi̠draṃ vā̠yu-rvā̠yu śChi̠dram ।7) Chi̠dra-mbhi̍ṣajyatu bhiṣajyatu Chi̠dra-ñChi̠dra-mbhi̍ṣajyatu ।8) bhi̠ṣa̠jya̠tviti̍ bhiṣajyatu ।9) dyau stē̍ tē̠ dyau-rdyau stē̎ ।10) tē̠ nakṣa̍trai̠-rnakṣa̍trai stē tē̠ nakṣa̍traiḥ ।11) nakṣa̍trai-ssa̠ha sa̠ha nakṣa̍trai̠-rnakṣa̍trai-ssa̠ha ।12) sa̠ha rū̠pagṃ rū̠pagṃ sa̠ha sa̠ha rū̠pam ।13) rū̠pa-ṅkṛ̍ṇōtu kṛṇōtu rū̠pagṃ rū̠pa-ṅkṛ̍ṇōtu ।14) kṛ̠ṇō̠tu̠ sā̠dhu̠yā sā̍dhu̠yā kṛ̍ṇōtu kṛṇōtu sādhu̠yā ।15) sā̠dhu̠yēti̍ sādhu̠yā ।16) śa-ntē̍ tē̠ śagṃ śa-ntē̎ ।17) tē̠ parē̎bhya̠ḥ parē̎bhya stē tē̠ parē̎bhyaḥ ।18) parē̎bhyō̠ gātrē̎bhyō̠ gātrē̎bhya̠ḥ parē̎bhya̠ḥ parē̎bhyō̠ gātrē̎bhyaḥ ।19) gātrē̎bhya̠-śśagṃ śa-ṅgātrē̎bhyō̠ gātrē̎bhya̠-śśam ।20) śa ma̍stvastu̠ śagṃ śa ma̍stu ।21) a̠stva va̍rē̠bhyō 'va̍rēbhyō astva̠stva va̍rēbhyaḥ ।22) ava̍rēbhya̠ ityava̍rēbhyaḥ ।23) śa ma̠sthabhyō̠ 'sthabhya̠-śśagṃ śa ma̠sthabhya̍ḥ ।24) a̠sthabhyō̍ ma̠jjabhyō̍ ma̠jjabhyō̠ 'sthabhyō̠ 'sthabhyō̍ ma̠jjabhya̍ḥ ।24) a̠sthabhya̠ itya̠stha - bhya̠ḥ ।25) ma̠jjabhya̠-śśagṃ śa-mma̠jjabhyō̍ ma̠jjabhya̠-śśam ।25) ma̠jjabhya̠ iti̍ ma̠jja - bhya̠ḥ ।26) śa mu̍ vu̠ śagṃ śa mu̍ ।27) u̠ tē̠ ta̠ u̠ vu̠ tē̠ ।28) tē̠ ta̠nuvē̍ ta̠nuvē̍ tē tē ta̠nuvē̎ ।29) ta̠nuvē̍ bhuva-dbhuva-tta̠nuvē̍ ta̠nuvē̍ bhuvat ।30) bhu̠va̠diti̍ bhuvat ।॥ 64 ॥ (30, 32)

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: sū̠da̠ya̠ntu̠, tē̠, tē̠, sū̠da̠ya̠ntu̠, sū̠da̠ya̠ntu̠, tē̠, ta̠, tē, pṛ̠thi̠vī, tē̍.

• verse 65

  ॥ अ. 12 ॥

  ---

  ॥ a. 12 ॥

  meaning

  Salutations to the Vedic sacrificial liturgy, here invoked as: a..