KYTS Jata 4.6 Asmannoorjam Parvate

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
1) अश्म॒-न्नूर्ज॒ मूर्ज॒ मश्म॒-न्नश्म॒-न्नूर्ज᳚म् ।2) ऊर्ज॒-म्पर्व॑ते॒ पर्व॑त॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॒-म्पर्व॑ते ।3) पर्व॑ते शिश्रिया॒णाग्ं शि॑श्रिया॒णा-म्पर्व॑ते॒ पर्व॑ते शिश्रिया॒णाम् ।4) शि॒श्रि॒या॒णां-वाँते॒ वाते॑ शिश्रिया॒णाग्ं शि॑श्रिया॒णां-वाँते᳚ ।5) वाते॑ प॒र्जन्ये॑ प॒र्जन्ये॒ वाते॒ वाते॑ प॒र्जन्ये᳚ ।6) प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य प॒र्जन्ये॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य ।7) वरु॑णस्य॒ शुष्मे॒ शुष्मे॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ ।8) शुष्म॒ इति॒ शुष्मे᳚ ।9) अ॒द्भ्य ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यो अ॒द्भ्यो अ॒द्भ्य ओष॑धीभ्यः ।9) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।10) ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्य॒ ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्यः ।10) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।11) वन॒स्पति॒भ्यो ऽध्यधि॒ वन॒स्पति॑भ्यो॒ वन॒स्पति॒भ्यो ऽधि॑ ।11) वन॒स्पति॑भ्य॒ इति॒ वन॒स्पति॑ - भ्यः॒ ।12) अधि॒ सम्भृ॑ता॒ग्ं॒ सम्भृ॑ता॒ मध्यधि॒ सम्भृ॑ताम् ।13) सम्भृ॑ता॒-न्ता-न्ताग्ं सम्भृ॑ता॒ग्ं॒ सम्भृ॑ता॒-न्ताम् ।13) सम्भृ॑ता॒मिति॒ सं - भृ॒ता॒म् ।14) ता-न्नो॑ न॒ स्ता-न्ता-न्नः॑ ।15) न॒ इष॒ मिष॑-न्नो न॒ इष᳚म् ।16) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।17) ऊर्ज॑-न्धत्त ध॒त्तोर्ज॒ मूर्ज॑-न्धत्त ।18) ध॒त्त॒ म॒रु॒तो॒ म॒रु॒तो॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ म॒रु॒तः॒ ।19) म॒रु॒त॒-स्स॒ग्ं॒र॒रा॒णा-स्सग्ं॑ररा॒णा म॑रुतो मरुत-स्सग्ंररा॒णाः ।20) स॒ग्ं॒र॒रा॒णा इति॑ सं - र॒रा॒णाः ।21) अश्मग्ग्॑ स्ते ते॒ अश्म॒-न्नश्मग्ग्॑ स्ते ।22) ते॒ क्षु-त्क्षु-त्ते॑ ते॒ क्षुत् ।23) क्षुद॒मु म॒मु-ङ्क्षु-त्क्षुद॒मुम् ।24) अ॒मु-न्ते॑ ते अ॒मु म॒मु-न्ते᳚ ।25) ते॒ शुक् छु-क्ते॑ ते॒ शुक् ।26) शुग् ऋ॑च्छ त्वृच्छतु॒ शुक् छुगृ॑च्छतु ।27) ऋ॒च्छ॒तु॒ यं-यँ मृ॑च्छ त्वृच्छतु॒ यम् ।28) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।29) द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः ।30) स॒मु॒द्रस्य॑ त्वा त्वा समु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॑ त्वा ।31) त्वा॒ ऽवाक॑या॒ ऽवाक॑या त्वा त्वा॒ ऽवाक॑या ।32) अ॒वाक॒या ऽग्ने ऽग्ने॒ ऽवाक॑या॒ ऽवाक॒या ऽग्ने᳚ ।33) अग्ने॒ परि॒ पर्यग्ने ऽग्ने॒ परि॑ ।34) परि॑ व्ययामसि व्ययामसि॒ परि॒ परि॑ व्ययामसि ।35) व्य॒या॒म॒सीति॑ व्ययामसि ।36) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।37) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।37) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।38) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।39) भ॒वेति॑ भव ।40) हि॒मस्य॑ त्वा त्वा हि॒मस्य॑ हि॒मस्य॑ त्वा ।41) त्वा॒ ज॒रायु॑णा ज॒रायु॑णा त्वा त्वा ज॒रायु॑णा ।42) ज॒रायु॒णा ऽग्ने ऽग्ने॑ ज॒रायु॑णा ज॒रायु॒णा ऽग्ने᳚ ।43) अग्ने॒ परि॒ पर्यग्ने ऽग्ने॒ परि॑ ।44) परि॑ व्ययामसि व्ययामसि॒ परि॒ परि॑ व्ययामसि ।45) व्य॒या॒म॒सीति॑ व्ययामसि ।46) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।47) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।47) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।48) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।49) भ॒वेति॑ भव ।50) उप॒ ज्मन् ज्म-न्नुपोप॒ ज्मन्न् ।॥ 1 ॥ (50/56)
1) aśma̠-nnūrja̠ mūrja̠ maśma̠-nnaśma̠-nnūrja̎m ।2) ūrja̠-mparva̍tē̠ parva̍ta̠ ūrja̠ mūrja̠-mparva̍tē ।3) parva̍tē śiśriyā̠ṇāgṃ śi̍śriyā̠ṇā-mparva̍tē̠ parva̍tē śiśriyā̠ṇām ।4) śi̠śri̠yā̠ṇāṃ vātē̠ vātē̍ śiśriyā̠ṇāgṃ śi̍śriyā̠ṇāṃ vātē̎ ।5) vātē̍ pa̠rjanyē̍ pa̠rjanyē̠ vātē̠ vātē̍ pa̠rjanyē̎ ।6) pa̠rjanyē̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya pa̠rjanyē̍ pa̠rjanyē̠ varu̍ṇasya ।7) varu̍ṇasya̠ śuṣmē̠ śuṣmē̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ śuṣmē̎ ।8) śuṣma̠ iti̠ śuṣmē̎ ।9) a̠dbhya ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyō a̠dbhyō a̠dbhya ōṣa̍dhībhyaḥ ।9) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।10) ōṣa̍dhībhyō̠ vana̠spati̍bhyō̠ vana̠spati̍bhya̠ ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyō̠ vana̠spati̍bhyaḥ ।10) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।11) vana̠spati̠bhyō 'dhyadhi̠ vana̠spati̍bhyō̠ vana̠spati̠bhyō 'dhi̍ ।11) vana̠spati̍bhya̠ iti̠ vana̠spati̍ - bhya̠ḥ ।12) adhi̠ sambhṛ̍tā̠gṃ̠ sambhṛ̍tā̠ madhyadhi̠ sambhṛ̍tām ।13) sambhṛ̍tā̠-ntā-ntāgṃ sambhṛ̍tā̠gṃ̠ sambhṛ̍tā̠-ntām ।13) sambhṛ̍tā̠miti̠ saṃ - bhṛ̠tā̠m ।14) tā-nnō̍ na̠ stā-ntā-nna̍ḥ ।15) na̠ iṣa̠ miṣa̍-nnō na̠ iṣa̎m ।16) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।17) ūrja̍-ndhatta dha̠ttōrja̠ mūrja̍-ndhatta ।18) dha̠tta̠ ma̠ru̠tō̠ ma̠ru̠tō̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ ma̠ru̠ta̠ḥ ।19) ma̠ru̠ta̠-ssa̠gṃ̠ra̠rā̠ṇā-ssagṃ̍rarā̠ṇā ma̍rutō maruta-ssagṃrarā̠ṇāḥ ।20) sa̠gṃ̠ra̠rā̠ṇā iti̍ saṃ - ra̠rā̠ṇāḥ ।21) aśmagg̍ stē tē̠ aśma̠-nnaśmagg̍ stē ।22) tē̠ kṣu-tkṣu-ttē̍ tē̠ kṣut ।23) kṣuda̠mu ma̠mu-ṅkṣu-tkṣuda̠mum ।24) a̠mu-ntē̍ tē a̠mu ma̠mu-ntē̎ ।25) tē̠ śuk Chu-ktē̍ tē̠ śuk ।26) śug ṛ̍chCha tvṛchChatu̠ śuk Chugṛ̍chChatu ।27) ṛ̠chCha̠tu̠ yaṃ ya mṛ̍chCha tvṛchChatu̠ yam ।28) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।29) dvi̠ṣma iti̍ dvi̠ṣmaḥ ।30) sa̠mu̠drasya̍ tvā tvā samu̠drasya̍ samu̠drasya̍ tvā ।31) tvā̠ 'vāka̍yā̠ 'vāka̍yā tvā tvā̠ 'vāka̍yā ।32) a̠vāka̠yā 'gnē 'gnē̠ 'vāka̍yā̠ 'vāka̠yā 'gnē̎ ।33) agnē̠ pari̠ paryagnē 'gnē̠ pari̍ ।34) pari̍ vyayāmasi vyayāmasi̠ pari̠ pari̍ vyayāmasi ।35) vya̠yā̠ma̠sīti̍ vyayāmasi ।36) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।37) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।37) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।38) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।39) bha̠vēti̍ bhava ।40) hi̠masya̍ tvā tvā hi̠masya̍ hi̠masya̍ tvā ।41) tvā̠ ja̠rāyu̍ṇā ja̠rāyu̍ṇā tvā tvā ja̠rāyu̍ṇā ।42) ja̠rāyu̠ṇā 'gnē 'gnē̍ ja̠rāyu̍ṇā ja̠rāyu̠ṇā 'gnē̎ ।43) agnē̠ pari̠ paryagnē 'gnē̠ pari̍ ।44) pari̍ vyayāmasi vyayāmasi̠ pari̠ pari̍ vyayāmasi ।45) vya̠yā̠ma̠sīti̍ vyayāmasi ।46) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।47) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।47) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।48) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।49) bha̠vēti̍ bhava ।50) upa̠ jman jma-nnupōpa̠ jmann ।॥ 1 ॥ (50/56)
meaning
Jata recitation on 'asmannoorjam parvate' (O mountain, grant us nourishment): the sacred rock is invoked to yield strength and vital energy to the worshipper.
verse 2
1) ज्म-न्नुपोप॒ ज्मन् ज्म-न्नुप॑ ।2) उप॑ वेत॒से वे॑त॒स उपोप॑ वेत॒से ।3) वे॒त॒से ऽव॑त्तर॒ मव॑त्तरं-वेँत॒से वे॑त॒से ऽव॑त्तरम् ।4) अव॑त्तर-न्न॒दीषु॑ न॒दी ष्वव॑त्तर॒ मव॑त्तर-न्न॒दीषु॑ ।4) अव॑त्तर॒मित्यव॑त् - त॒र॒म् ।5) न॒दीष्वा न॒दीषु॑ न॒दीष्वा ।6) एत्या ।7) अग्ने॑ पि॒त्त-म्पि॒त्त मग्ने ऽग्ने॑ पि॒त्तम् ।8) पि॒त्त म॒पा म॒पा-म्पि॒त्त-म्पि॒त्त म॒पाम् ।9) अ॒पा म॑स्य स्य॒पा म॒पा म॑सि ।10) अ॒सीत्य॑सि ।11) मण्डू॑कि॒ ताभि॒ स्ताभि॒-र्मण्डू॑कि॒ मण्डू॑कि॒ ताभिः॑ ।12) ताभि॒रा ताभि॒ स्ताभि॒रा ।13) आ ग॑हि ग॒ह्या ग॑हि ।14) ग॒हि॒ सा सा ग॑हि गहि॒ सा ।15) सेम मि॒मग्ं सा सेमम् ।16) इ॒म-न्नो॑ न इ॒म मि॒म-न्नः॑ ।17) नो॒ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ नो य॒ज्ञम् ।18) य॒ज्ञमिति॑ य॒ज्ञम् ।19) पा॒व॒कव॑र्णग्ं शि॒वग्ं शि॒व-म्पा॑व॒कव॑र्ण-म्पाव॒कव॑र्णग्ं शि॒वम् ।19) पा॒व॒कव॑र्ण॒मिति॑ पाव॒क - व॒र्ण॒म् ।20) शि॒व-ङ्कृ॑धि कृधि शि॒वग्ं शि॒व-ङ्कृ॑धि ।21) कृ॒धीति॑ कृधि ।22) पा॒व॒क आ पा॑व॒के पा॑व॒क आ ।23) आ चि॒तय॑न्त्या चि॒तय॒न्त्या ऽऽचि॒तय॑न्त्या ।24) चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा कृ॒पा चि॒तय॑न्त्या चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा ।25) कृ॒पेति॑ कृ॒पा ।26) क्षाम॑-न्रुरु॒चे रु॑रु॒चे क्षाम॒न् क्षाम॑-न्रुरु॒चे ।27) रु॒रु॒च उ॒षस॑ उ॒षसो॑ रुरु॒चे रु॑रु॒च उ॒षसः॑ ।28) उ॒षसो॒ न नोषस॑ उ॒षसो॒ न ।29) न भा॒नुना॑ भा॒नुना॒ न न भा॒नुना᳚ ।30) भा॒नुनेति॑ भा॒नुना᳚ ।31) तूर्व॒-न्न न तूर्व॒-न्तूर्व॒-न्न ।32) न याम॒न्॒. याम॒-न्न न यामन्न्॑ ।33) याम॒-न्नेत॑श॒ स्यैत॑शस्य॒ याम॒न्॒. याम॒-न्नेत॑शस्य ।34) एत॑शस्य॒ नुन् वेत॑श॒ स्यैत॑शस्य॒ नु ।35) नू रणे॒ रणे॒ नु नू रणे᳚ ।36) रण॒ आ रणे॒ रण॒ आ ।37) आ यो य आ यः ।38) यो घृ॒णे घृ॒णे यो यो घृ॒णे ।39) घृ॒ण इति॑ घृ॒णे ।40) न त॑तृषा॒ण स्त॑तृषा॒णो न न त॑तृषा॒णः ।41) त॒तृ॒षा॒णो अ॒जरो॑ अ॒जर॑ स्ततृषा॒ण स्त॑तृषा॒णो अ॒जरः॑ ।42) अ॒जर॒ इत्य॒जरः॑ ।43) अग्ने॑ पावक पाव॒काग्ने ऽग्ने॑ पावक ।44) पा॒व॒क॒ रो॒चिषा॑ रो॒चिषा॑ पावक पावक रो॒चिषा᳚ ।45) रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ म॒न्द्रया॑ रो॒चिषा॑ रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया᳚ ।46) म॒न्द्रया॑ देव देव म॒न्द्रया॑ म॒न्द्रया॑ देव ।47) दे॒व॒ जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॑ देव देव जि॒ह्वया᳚ ।48) जि॒ह्वयेति॑ जि॒ह्वया᳚ ।49) आ दे॒वा-न्दे॒वा ना दे॒वान् ।50) दे॒वान्. व॑क्षि वक्षि दे॒वा-न्दे॒वान्. व॑क्षि ।॥ 2 ॥ (50/52)
1) jma-nnupōpa̠ jman jma-nnupa̍ ।2) upa̍ vēta̠sē vē̍ta̠sa upōpa̍ vēta̠sē ।3) vē̠ta̠sē 'va̍ttara̠ mava̍ttaraṃ vēta̠sē vē̍ta̠sē 'va̍ttaram ।4) ava̍ttara-nna̠dīṣu̍ na̠dī ṣvava̍ttara̠ mava̍ttara-nna̠dīṣu̍ ।4) ava̍ttara̠mityava̍t - ta̠ra̠m ।5) na̠dīṣvā na̠dīṣu̍ na̠dīṣvā ।6) ētyā ।7) agnē̍ pi̠tta-mpi̠tta magnē 'gnē̍ pi̠ttam ।8) pi̠tta ma̠pā ma̠pā-mpi̠tta-mpi̠tta ma̠pām ।9) a̠pā ma̍sya sya̠pā ma̠pā ma̍si ।10) a̠sītya̍si ।11) maṇḍū̍ki̠ tābhi̠ stābhi̠-rmaṇḍū̍ki̠ maṇḍū̍ki̠ tābhi̍ḥ ।12) tābhi̠rā tābhi̠ stābhi̠rā ।13) ā ga̍hi ga̠hyā ga̍hi ।14) ga̠hi̠ sā sā ga̍hi gahi̠ sā ।15) sēma mi̠magṃ sā sēmam ।16) i̠ma-nnō̍ na i̠ma mi̠ma-nna̍ḥ ।17) nō̠ ya̠jñaṃ ya̠jña-nnō̍ nō ya̠jñam ।18) ya̠jñamiti̍ ya̠jñam ।19) pā̠va̠kava̍rṇagṃ śi̠vagṃ śi̠va-mpā̍va̠kava̍rṇa-mpāva̠kava̍rṇagṃ śi̠vam ।19) pā̠va̠kava̍rṇa̠miti̍ pāva̠ka - va̠rṇa̠m ।20) śi̠va-ṅkṛ̍dhi kṛdhi śi̠vagṃ śi̠va-ṅkṛ̍dhi ।21) kṛ̠dhīti̍ kṛdhi ।22) pā̠va̠ka ā pā̍va̠kē pā̍va̠ka ā ।23) ā chi̠taya̍ntyā chi̠taya̠ntyā ''chi̠taya̍ntyā ।24) chi̠taya̍ntyā kṛ̠pā kṛ̠pā chi̠taya̍ntyā chi̠taya̍ntyā kṛ̠pā ।25) kṛ̠pēti̍ kṛ̠pā ।26) kṣāma̍-nruru̠chē ru̍ru̠chē kṣāma̠n kṣāma̍-nruru̠chē ।27) ru̠ru̠cha u̠ṣasa̍ u̠ṣasō̍ ruru̠chē ru̍ru̠cha u̠ṣasa̍ḥ ।28) u̠ṣasō̠ na nōṣasa̍ u̠ṣasō̠ na ।29) na bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̠ na na bhā̠nunā̎ ।30) bhā̠nunēti̍ bhā̠nunā̎ ।31) tūrva̠-nna na tūrva̠-ntūrva̠-nna ।32) na yāma̠n̠. yāma̠-nna na yāmann̍ ।33) yāma̠-nnēta̍śa̠ syaita̍śasya̠ yāma̠n̠. yāma̠-nnēta̍śasya ।34) ēta̍śasya̠ nun vēta̍śa̠ syaita̍śasya̠ nu ।35) nū raṇē̠ raṇē̠ nu nū raṇē̎ ।36) raṇa̠ ā raṇē̠ raṇa̠ ā ।37) ā yō ya ā yaḥ ।38) yō ghṛ̠ṇē ghṛ̠ṇē yō yō ghṛ̠ṇē ।39) ghṛ̠ṇa iti̍ ghṛ̠ṇē ।40) na ta̍tṛṣā̠ṇa sta̍tṛṣā̠ṇō na na ta̍tṛṣā̠ṇaḥ ।41) ta̠tṛ̠ṣā̠ṇō a̠jarō̍ a̠jara̍ statṛṣā̠ṇa sta̍tṛṣā̠ṇō a̠jara̍ḥ ।42) a̠jara̠ itya̠jara̍ḥ ।43) agnē̍ pāvaka pāva̠kāgnē 'gnē̍ pāvaka ।44) pā̠va̠ka̠ rō̠chiṣā̍ rō̠chiṣā̍ pāvaka pāvaka rō̠chiṣā̎ ।45) rō̠chiṣā̍ ma̠ndrayā̍ ma̠ndrayā̍ rō̠chiṣā̍ rō̠chiṣā̍ ma̠ndrayā̎ ।46) ma̠ndrayā̍ dēva dēva ma̠ndrayā̍ ma̠ndrayā̍ dēva ।47) dē̠va̠ ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̍ dēva dēva ji̠hvayā̎ ।48) ji̠hvayēti̍ ji̠hvayā̎ ।49) ā dē̠vā-ndē̠vā nā dē̠vān ।50) dē̠vān. va̍kṣi vakṣi dē̠vā-ndē̠vān. va̍kṣi ।॥ 2 ॥ (50/52)
meaning
Jata recitation: the mantra addresses the wetland reed (vetasa) and the sacred stone together as givers of life-sustaining nourishment.
verse 3
1) व॒क्षि॒ यक्षि॒ यक्षि॑ वक्षि वक्षि॒ यक्षि॑ ।2) यक्षि॑ च च॒ यक्षि॒ यक्षि॑ च ।3) चेति॑ च ।4) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।5) नः॒ पा॒व॒क॒ पा॒व॒क॒ नो॒ नः॒ पा॒व॒क॒ ।6) पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वो॒ दी॒दि॒वः॒ पा॒व॒क॒ पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वः॒ ।7) दी॒दि॒वो ऽग्ने ऽग्ने॑ दीदिवो दीदि॒वो ऽग्ने᳚ ।8) अग्ने॑ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं अग्ने ऽग्ने॑ दे॒वान् ।9) दे॒वाग्ं इ॒हे ह दे॒वा-न्दे॒वाग्ं इ॒ह ।10) इ॒हेहे हा ।11) आ व॑ह व॒हा व॑ह ।12) व॒हेति॑ वह ।13) उप॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मुपोप॑ य॒ज्ञम् ।14) य॒ज्ञग्ं ह॒विर्-ह॒वि-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं ह॒विः ।15) ह॒विश्च॑ च ह॒विर्-ह॒विश्च॑ ।16) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।17) न॒ इति॑ नः ।18) अ॒पा मि॒द मि॒द म॒पा म॒पा मि॒दम् ।19) इ॒द-न्न्यय॑न॒-न्न्यय॑न मि॒द मि॒द-न्न्यय॑नम् ।20) न्यय॑नग्ं समु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॒ न्यय॑न॒-न्न्यय॑नग्ं समु॒द्रस्य॑ ।20) न्यय॑न॒मिति॑ नि - अय॑नम् ।21) स॒मु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑न-न्नि॒वेश॑नग्ं समु॒द्रस्य॑ समु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम् ।22) नि॒वेश॑न॒मिति॑ नि - वेश॑नम् ।23) अ॒न्य-न्ते॑ ते अ॒न्य म॒न्य-न्ते᳚ ।24) ते॒ अ॒स्म द॒स्म-त्ते॑ ते अ॒स्मत् ।25) अ॒स्म-त्त॑पन्तु तप न्त्व॒स्म द॒स्म-त्त॑पन्तु ।26) त॒प॒न्तु॒ हे॒तयो॑ हे॒तय॑ स्तपन्तु तपन्तु हे॒तयः॑ ।27) हे॒तयः॑ पाव॒कः पा॑व॒को हे॒तयो॑ हे॒तयः॑ पाव॒कः ।28) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।29) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।29) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।30) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।31) भ॒वेति॑ भव ।32) नम॑ स्ते ते॒ नमो॒ नम॑ स्ते ।33) ते॒ हर॑से॒ हर॑से ते ते॒ हर॑से ।34) हर॑से शो॒चिषे॑ शो॒चिषे॒ हर॑से॒ हर॑से शो॒चिषे᳚ ।35) शो॒चिषे॒ नमो॒ नमः॑ शो॒चिषे॑ शो॒चिषे॒ नमः॑ ।36) नम॑ स्ते ते॒ नमो॒ नम॑ स्ते ।37) ते॒ अ॒स्त्व॒स्तु॒ ते॒ ते॒ अ॒स्तु॒ ।38) अ॒स्त्व॒र्चिषे॑ अ॒र्चिषे॑ अस्त्व स्त्व॒र्चिषे᳚ ।39) अ॒र्चिष॒ इत्य॒र्चिषे᳚ ।40) अ॒न्य-न्ते॑ ते अ॒न्य म॒न्य-न्ते᳚ ।41) ते॒ अ॒स्म द॒स्म-त्ते॑ ते अ॒स्मत् ।42) अ॒स्म-त्त॑पन्तु तप न्त्व॒स्म द॒स्म-त्त॑पन्तु ।43) त॒प॒न्तु॒ हे॒तयो॑ हे॒तय॑ स्तपन्तु तपन्तु हे॒तयः॑ ।44) हे॒तयः॑ पाव॒कः पा॑व॒को हे॒तयो॑ हे॒तयः॑ पाव॒कः ।45) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।46) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।46) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।47) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।48) भ॒वेति॑ भव ।49) नृ॒षदे॒ व-ड्वण् णृ॒षदे॑ नृ॒षदे॒ वट् ।49) नृ॒षद॒ इति॑ नृ - सदे᳚ ।50) वड॑फ्सु॒षदे॑ अफ्सु॒षदे॒ व-ड्वड॑फ्सु॒षदे᳚ ।॥ 3 ॥ (50/54)
1) va̠kṣi̠ yakṣi̠ yakṣi̍ vakṣi vakṣi̠ yakṣi̍ ।2) yakṣi̍ cha cha̠ yakṣi̠ yakṣi̍ cha ।3) chēti̍ cha ।4) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।5) na̠ḥ pā̠va̠ka̠ pā̠va̠ka̠ nō̠ na̠ḥ pā̠va̠ka̠ ।6) pā̠va̠ka̠ dī̠di̠vō̠ dī̠di̠va̠ḥ pā̠va̠ka̠ pā̠va̠ka̠ dī̠di̠va̠ḥ ।7) dī̠di̠vō 'gnē 'gnē̍ dīdivō dīdi̠vō 'gnē̎ ।8) agnē̍ dē̠vā-ndē̠vāgṃ agnē 'gnē̍ dē̠vān ।9) dē̠vāgṃ i̠hē ha dē̠vā-ndē̠vāgṃ i̠ha ।10) i̠hēhē hā ।11) ā va̍ha va̠hā va̍ha ।12) va̠hēti̍ vaha ।13) upa̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mupōpa̍ ya̠jñam ।14) ya̠jñagṃ ha̠vir-ha̠vi-rya̠jñaṃ ya̠jñagṃ ha̠viḥ ।15) ha̠viścha̍ cha ha̠vir-ha̠viścha̍ ।16) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।17) na̠ iti̍ naḥ ।18) a̠pā mi̠da mi̠da ma̠pā ma̠pā mi̠dam ।19) i̠da-nnyaya̍na̠-nnyaya̍na mi̠da mi̠da-nnyaya̍nam ।20) nyaya̍nagṃ samu̠drasya̍ samu̠drasya̠ nyaya̍na̠-nnyaya̍nagṃ samu̠drasya̍ ।20) nyaya̍na̠miti̍ ni - aya̍nam ।21) sa̠mu̠drasya̍ ni̠vēśa̍na-nni̠vēśa̍nagṃ samu̠drasya̍ samu̠drasya̍ ni̠vēśa̍nam ।22) ni̠vēśa̍na̠miti̍ ni - vēśa̍nam ।23) a̠nya-ntē̍ tē a̠nya ma̠nya-ntē̎ ।24) tē̠ a̠sma da̠sma-ttē̍ tē a̠smat ।25) a̠sma-tta̍pantu tapa ntva̠sma da̠sma-tta̍pantu ।26) ta̠pa̠ntu̠ hē̠tayō̍ hē̠taya̍ stapantu tapantu hē̠taya̍ḥ ।27) hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ pā̍va̠kō hē̠tayō̍ hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ ।28) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।29) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।29) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।30) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।31) bha̠vēti̍ bhava ।32) nama̍ stē tē̠ namō̠ nama̍ stē ।33) tē̠ hara̍sē̠ hara̍sē tē tē̠ hara̍sē ।34) hara̍sē śō̠chiṣē̍ śō̠chiṣē̠ hara̍sē̠ hara̍sē śō̠chiṣē̎ ।35) śō̠chiṣē̠ namō̠ nama̍-śśō̠chiṣē̍ śō̠chiṣē̠ nama̍ḥ ।36) nama̍ stē tē̠ namō̠ nama̍ stē ।37) tē̠ a̠stva̠stu̠ tē̠ tē̠ a̠stu̠ ।38) a̠stva̠rchiṣē̍ a̠rchiṣē̍ astva stva̠rchiṣē̎ ।39) a̠rchiṣa̠ itya̠rchiṣē̎ ।40) a̠nya-ntē̍ tē a̠nya ma̠nya-ntē̎ ।41) tē̠ a̠sma da̠sma-ttē̍ tē a̠smat ।42) a̠sma-tta̍pantu tapa ntva̠sma da̠sma-tta̍pantu ।43) ta̠pa̠ntu̠ hē̠tayō̍ hē̠taya̍ stapantu tapantu hē̠taya̍ḥ ।44) hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ pā̍va̠kō hē̠tayō̍ hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ ।45) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।46) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।46) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।47) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।48) bha̠vēti̍ bhava ।49) nṛ̠ṣadē̠ va-ḍvaṇ ṇṛ̠ṣadē̍ nṛ̠ṣadē̠ vaṭ ।49) nṛ̠ṣada̠ iti̍ nṛ - sadē̎ ।50) vaḍa̍phsu̠ṣadē̍ aphsu̠ṣadē̠ va-ḍvaḍa̍phsu̠ṣadē̎ ।॥ 3 ॥ (50/54)
meaning
Jata recitation on 'vakshi yakshi' (may you carry, may you worship): the divine is asked to carry the offering upward and to honour the sacred order.
verse 4
1) अ॒फ्सु॒षदे॒ व-ड्वड॑फ्सु॒षदे॑ अफ्सु॒षदे॒ वट् ।1) अ॒फ्सु॒षद॒ इत्य॑फ्सु - सदे᳚ ।2) व-ड्व॑न॒सदे॑ वन॒सदे॒ व-ड्व-ड्व॑न॒सदे᳚ ।3) व॒न॒सदे॒ व-ड्व-ड्व॑न॒सदे॑ वन॒सदे॒ वट् ।3) व॒न॒सद॒ इति॑ वन - सदे᳚ ।4) व-ड्ब॑र्हि॒षदे॑ बर्हि॒षदे॒ व-ड्व-ड्ब॑र्हि॒षदे᳚ ।5) ब॒र्॒हि॒षदे॒ व-ड्व-ड्ब॑र्हि॒षदे॑ बर्हि॒षदे॒ वट् ।5) ब॒र्॒हि॒षद॒ इति॑ बर्हि - सदे᳚ ।6) व-ट्थ्सु॑व॒र्विदे॑ सुव॒र्विदे॒ व-ड्व-ट्थ्सु॑व॒र्विदे᳚ ।7) सु॒व॒र्विदे॒ व-ड्व-ट्थ्सु॑व॒र्विदे॑ सुव॒र्विदे॒ वट् ।7) सु॒व॒र्विद॒ इति॑ सुवः - विदे᳚ ।8) वडिति॒ वट् ।9) ये दे॒वा दे॒वा ये ये दे॒वाः ।10) दे॒वा दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वा दे॒वा दे॒वाना᳚म् ।11) दे॒वानां᳚-यँ॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां᳚-यँ॒ज्ञियाः᳚ ।12) य॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑नां-यँ॒ज्ञिया॑नां-यँ॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑नाम् ।13) य॒ज्ञिया॑नाग्ं संवँथ्स॒रीणग्ं॑ संवँथ्स॒रीणं॑-यँ॒ज्ञिया॑नां-यँ॒ज्ञिया॑नाग्ं संवँथ्स॒रीण᳚म् ।14) सं॒वँ॒थ्स॒रीण॒ मुपोप॑ संवँथ्स॒रीणग्ं॑ संवँथ्स॒रीण॒ मुप॑ ।14) सं॒वँ॒थ्स॒रीण॒मिति॑ सं - व॒थ्स॒रीण᳚म् ।15) उप॑ भा॒ग-म्भा॒ग मुपोप॑ भा॒गम् ।16) भा॒ग मास॑त॒ आस॑ते भा॒ग-म्भा॒ग मास॑ते ।17) आस॑त॒ इत्यास॑ते ।18) अ॒हु॒तादो॑ ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ ऽहु॒तादो॑ ऽहु॒तादो॑ ह॒विषः॑ ।18) अ॒हु॒ताद॒ इत्य॑हुत - अदः॑ ।19) ह॒विषो॑ य॒ज्ञे य॒ज्ञे ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ य॒ज्ञे ।20) य॒ज्ञे अ॒स्मि-न्न॒स्मिन्. य॒ज्ञे य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ।21) अ॒स्मि-न्थ्स्व॒यग्ग् स्व॒य म॒स्मि-न्न॒स्मि-न्थ्स्व॒यम् ।22) स्व॒य-ञ्जु॑हुद्ध्व-ञ्जुहुद्ध्वग्ग् स्व॒यग्ग् स्व॒य-ञ्जु॑हुद्ध्वम् ।23) जु॒हु॒द्ध्व॒-म्मधु॑नो॒ मधु॑नो जुहुद्ध्व-ञ्जुहुद्ध्व॒-म्मधु॑नः ।24) मधु॑नो घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॒ मधु॑नो॒ मधु॑नो घृ॒तस्य॑ ।25) घृ॒तस्येति॑ घृ॒तस्य॑ ।26) ये दे॒वा दे॒वा ये ये दे॒वाः ।27) दे॒वा दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ दे॒वा दे॒वा दे॒वेषु॑ ।28) दे॒वे ष्वध्यधि॑ दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वधि॑ ।29) अधि॑ देव॒त्व-न्दे॑व॒त्व मध्यधि॑ देव॒त्वम् ।30) दे॒व॒त्व माय॒-न्नाय॑-न्देव॒त्व-न्दे॑व॒त्व मायन्न्॑ ।30) दे॒व॒त्वमिति॑ देव - त्वम् ।31) आय॒न्॒. ये य आय॒-न्नाय॒न्॒. ये ।32) ये ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑णो॒ ये ये ब्रह्म॑णः ।33) ब्रह्म॑णः पुरए॒तारः॑ पुरए॒तारो॒ ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑णः पुरए॒तारः॑ ।34) पु॒र॒ए॒तारो॑ अ॒स्यास्य पु॑रए॒तारः॑ पुरए॒तारो॑ अ॒स्य ।34) पु॒र॒ए॒तार॒ इति॑ पुरः - ए॒तारः॑ ।35) अ॒स्येत्य॒स्य ।36) येभ्यो॒ न न येभ्यो॒ येभ्यो॒ न ।37) न र्त ऋ॒ते न न र्ते ।38) ऋ॒ते पव॑ते॒ पव॑त ऋ॒त ऋ॒ते पव॑ते ।39) पव॑ते॒ धाम॒ धाम॒ पव॑ते॒ पव॑ते॒ धाम॑ ।40) धाम॒ कि-ङ्कि-न्धाम॒ धाम॒ किम् ।41) कि-ञ्च॒न च॒न कि-ङ्कि-ञ्च॒न ।42) च॒न न न च॒न च॒न न ।43) न ते ते न न ते ।44) ते दि॒वो दि॒व स्ते ते दि॒वः ।45) दि॒वो न न दि॒वो दि॒वो न ।46) न पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या न न पृ॑थि॒व्याः ।47) पृ॒थि॒व्या अध्यधि॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अधि॑ ।48) अधि॒ स्नुषु॒ स्नु ष्वध्यधि॒ स्नुषु॑ ।49) स्नुष्विति॒ स्नुषु॑ ।50) प्रा॒ण॒दा अ॑पान॒दा अ॑पान॒दाः प्रा॑ण॒दाः प्रा॑ण॒दा अ॑पान॒दाः ।50) प्रा॒ण॒दा इति॑ प्राण - दाः ।॥ 4 ॥ (50/59)
1) a̠phsu̠ṣadē̠ va-ḍvaḍa̍phsu̠ṣadē̍ aphsu̠ṣadē̠ vaṭ ।1) a̠phsu̠ṣada̠ itya̍phsu - sadē̎ ।2) va-ḍva̍na̠sadē̍ vana̠sadē̠ va-ḍva-ḍva̍na̠sadē̎ ।3) va̠na̠sadē̠ va-ḍva-ḍva̍na̠sadē̍ vana̠sadē̠ vaṭ ।3) va̠na̠sada̠ iti̍ vana - sadē̎ ।4) va-ḍba̍rhi̠ṣadē̍ barhi̠ṣadē̠ va-ḍva-ḍba̍rhi̠ṣadē̎ ।5) ba̠r̠hi̠ṣadē̠ va-ḍva-ḍba̍rhi̠ṣadē̍ barhi̠ṣadē̠ vaṭ ।5) ba̠r̠hi̠ṣada̠ iti̍ barhi - sadē̎ ।6) va-ṭthsu̍va̠rvidē̍ suva̠rvidē̠ va-ḍva-ṭthsu̍va̠rvidē̎ ।7) su̠va̠rvidē̠ va-ḍva-ṭthsu̍va̠rvidē̍ suva̠rvidē̠ vaṭ ।7) su̠va̠rvida̠ iti̍ suvaḥ - vidē̎ ।8) vaḍiti̠ vaṭ ।9) yē dē̠vā dē̠vā yē yē dē̠vāḥ ।10) dē̠vā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-ndē̠vā dē̠vā dē̠vānā̎m ।11) dē̠vānā̎ṃ ya̠jñiyā̍ ya̠jñiyā̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎ṃ ya̠jñiyā̎ḥ ।12) ya̠jñiyā̍ ya̠jñiyā̍nāṃ ya̠jñiyā̍nāṃ ya̠jñiyā̍ ya̠jñiyā̍ ya̠jñiyā̍nām ।13) ya̠jñiyā̍nāgṃ saṃvathsa̠rīṇagṃ̍ saṃvathsa̠rīṇa̍ṃ ya̠jñiyā̍nāṃ ya̠jñiyā̍nāgṃ saṃvathsa̠rīṇa̎m ।14) sa̠ṃva̠thsa̠rīṇa̠ mupōpa̍ saṃvathsa̠rīṇagṃ̍ saṃvathsa̠rīṇa̠ mupa̍ ।14) sa̠ṃva̠thsa̠rīṇa̠miti̍ saṃ - va̠thsa̠rīṇa̎m ।15) upa̍ bhā̠ga-mbhā̠ga mupōpa̍ bhā̠gam ।16) bhā̠ga māsa̍ta̠ āsa̍tē bhā̠ga-mbhā̠ga māsa̍tē ।17) āsa̍ta̠ ityāsa̍tē ।18) a̠hu̠tādō̍ ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ 'hu̠tādō̍ 'hu̠tādō̍ ha̠viṣa̍ḥ ।18) a̠hu̠tāda̠ itya̍huta - ada̍ḥ ।19) ha̠viṣō̍ ya̠jñē ya̠jñē ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ ya̠jñē ।20) ya̠jñē a̠smi-nna̠smin. ya̠jñē ya̠jñē a̠sminn ।21) a̠smi-nthsva̠yagg sva̠ya ma̠smi-nna̠smi-nthsva̠yam ।22) sva̠ya-ñju̍huddhva-ñjuhuddhvagg sva̠yagg sva̠ya-ñju̍huddhvam ।23) ju̠hu̠ddhva̠-mmadhu̍nō̠ madhu̍nō juhuddhva-ñjuhuddhva̠-mmadhu̍naḥ ।24) madhu̍nō ghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̠ madhu̍nō̠ madhu̍nō ghṛ̠tasya̍ ।25) ghṛ̠tasyēti̍ ghṛ̠tasya̍ ।26) yē dē̠vā dē̠vā yē yē dē̠vāḥ ।27) dē̠vā dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vā dē̠vā dē̠vēṣu̍ ।28) dē̠vē ṣvadhyadhi̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvadhi̍ ।29) adhi̍ dēva̠tva-ndē̍va̠tva madhyadhi̍ dēva̠tvam ।30) dē̠va̠tva māya̠-nnāya̍-ndēva̠tva-ndē̍va̠tva māyann̍ ।30) dē̠va̠tvamiti̍ dēva - tvam ।31) āya̠n̠. yē ya āya̠-nnāya̠n̠. yē ।32) yē brahma̍ṇō̠ brahma̍ṇō̠ yē yē brahma̍ṇaḥ ।33) brahma̍ṇaḥ puraē̠tāra̍ḥ puraē̠tārō̠ brahma̍ṇō̠ brahma̍ṇaḥ puraē̠tāra̍ḥ ।34) pu̠ra̠ē̠tārō̍ a̠syāsya pu̍raē̠tāra̍ḥ puraē̠tārō̍ a̠sya ।34) pu̠ra̠ē̠tāra̠ iti̍ puraḥ - ē̠tāra̍ḥ ।35) a̠syētya̠sya ।36) yēbhyō̠ na na yēbhyō̠ yēbhyō̠ na ।37) na rta ṛ̠tē na na rtē ।38) ṛ̠tē pava̍tē̠ pava̍ta ṛ̠ta ṛ̠tē pava̍tē ।39) pava̍tē̠ dhāma̠ dhāma̠ pava̍tē̠ pava̍tē̠ dhāma̍ ।40) dhāma̠ ki-ṅki-ndhāma̠ dhāma̠ kim ।41) ki-ñcha̠na cha̠na ki-ṅki-ñcha̠na ।42) cha̠na na na cha̠na cha̠na na ।43) na tē tē na na tē ।44) tē di̠vō di̠va stē tē di̠vaḥ ।45) di̠vō na na di̠vō di̠vō na ।46) na pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā na na pṛ̍thi̠vyāḥ ।47) pṛ̠thi̠vyā adhyadhi̍ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā adhi̍ ।48) adhi̠ snuṣu̠ snu ṣvadhyadhi̠ snuṣu̍ ।49) snuṣviti̠ snuṣu̍ ।50) prā̠ṇa̠dā a̍pāna̠dā a̍pāna̠dāḥ prā̍ṇa̠dāḥ prā̍ṇa̠dā a̍pāna̠dāḥ ।50) prā̠ṇa̠dā iti̍ prāṇa - dāḥ ।॥ 4 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: the mountain, as the meeting place of heaven and earth, is the natural altar where divine nourishment descends to feed all living beings.
verse 5
1) अ॒पा॒न॒दा व्या॑न॒दा व्या॑न॒दा अ॑पान॒दा अ॑पान॒दा व्या॑न॒दाः ।1) अ॒पा॒न॒दा इत्य॑पान - दाः ।2) व्या॒न॒दा श्च॑क्षु॒र्दा श्च॑क्षु॒र्दा व्या॑न॒दा व्या॑न॒दा श्च॑क्षु॒र्दाः ।2) व्या॒न॒दा इति॑ व्यान - दाः ।3) च॒क्षु॒र्दा व॑र्चो॒दा व॑र्चो॒दा श्च॑क्षु॒र्दा श्च॑क्षु॒र्दा व॑र्चो॒दाः ।3) च॒क्षु॒र्दा इति॑ चक्षुः - दाः ।4) व॒र्चो॒दा व॑रिवो॒दा व॑रिवो॒दा व॑र्चो॒दा व॑र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः ।4) व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः ।5) व॒रि॒वो॒दा इति॑ वरिवः - दाः ।6) अ॒न्य-न्ते॑ ते अ॒न्य म॒न्य-न्ते᳚ ।7) ते॒ अ॒स्म द॒स्म-त्ते॑ ते अ॒स्मत् ।8) अ॒स्म-त्त॑पन्तु तप न्त्व॒स्म द॒स्म-त्त॑पन्तु ।9) त॒प॒न्तु॒ हे॒तयो॑ हे॒तय॑ स्तपन्तु तपन्तु हे॒तयः॑ ।10) हे॒तयः॑ पाव॒कः पा॑व॒को हे॒तयो॑ हे॒तयः॑ पाव॒कः ।11) पा॒व॒को अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑-म्पाव॒कः पा॑व॒को अ॒स्मभ्य᳚म् ।12) अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒व-श्शि॒वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वः ।12) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।13) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।14) भ॒वेति॑ भव ।15) अ॒ग्नि स्ति॒ग्मेन॑ ति॒ग्मेना॒ ग्नि र॒ग्नि स्ति॒ग्मेन॑ ।16) ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॑ शो॒चिषा॑ ति॒ग्मेन॑ ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ ।17) शो॒चिषा॒ यग्ंस॒-द्यग्ंस॑ च्छो॒चिषा॑ शो॒चिषा॒ यग्ंस॑त् ।18) यग्ंस॒-द्विश्वं॒-विँश्वं॒-यँग्ंस॒-द्यग्ंस॒-द्विश्व᳚म् ।19) विश्व॒-न्नि नि विश्वं॒-विँश्व॒-न्नि ।20) न्य॑त्रिण॑ म॒त्रिण॒-न्नि न्य॑त्रिण᳚म् ।21) अ॒त्रिण॒मित्य॒त्रिण᳚म् ।22) अ॒ग्नि-र्नो॑ नो अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्नः॑ ।23) नो॒ व॒ग्ं॒स॒ते॒ व॒ग्ं॒स॒ते॒ नो॒ नो॒ व॒ग्ं॒स॒ते॒ ।24) व॒ग्ं॒स॒ते॒ र॒यिग्ं र॒यिं-वँग्ं॑सते वग्ंसते र॒यिम् ।25) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।26) सैनैना स सैना ।27) ए॒ना ऽनी॑के॒ना नी॑के नै॒नैना ऽनी॑केन ।28) अनी॑केन सुवि॒दत्रः॑ सुवि॒दत्रो ऽनी॑के॒ना नी॑केन सुवि॒दत्रः॑ ।29) सु॒वि॒दत्रो॑ अ॒स्मे अ॒स्मे सु॑वि॒दत्रः॑ सुवि॒दत्रो॑ अ॒स्मे ।29) सु॒वि॒दत्र॒ इति॑ सु - वि॒दत्रः॑ ।30) अ॒स्मे यष्टा॒ यष्टा॒ ऽस्मे अ॒स्मे यष्टा᳚ ।30) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।31) यष्टा॑ दे॒वा-न्दे॒वान्. यष्टा॒ यष्टा॑ दे॒वान् ।32) दे॒वाग्ं आय॑जिष्ठ॒ आय॑जिष्ठो दे॒वा-न्दे॒वाग्ं आय॑जिष्ठः ।33) आय॑जिष्ठ-स्स्व॒स्ति स्व॒ स्त्याय॑जिष्ठ॒ आय॑जिष्ठ-स्स्व॒स्ति ।33) आय॑जिष्ठ॒ इत्या - य॒जि॒ष्ठः॒ ।34) स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ।35) अद॑ब्धो गो॒पा गो॒पा अद॑ब्धो॒ अद॑ब्धो गो॒पाः ।36) गो॒पा उ॒तोत गो॒पा गो॒पा उ॒त ।36) गो॒पा इति॑ गो - पाः ।37) उ॒त नो॑ न उ॒तोत नः॑ ।38) नः॒ प॒र॒स्पाः प॑र॒स्पा नो॑ नः पर॒स्पाः ।39) प॒र॒स्पा अग्ने ऽग्ने॑ पर॒स्पाः प॑र॒स्पा अग्ने᳚ ।39) प॒र॒स्पा इति॑ परः - पाः ।40) अग्ने᳚ द्यु॒म-द्द्यु॒मदग्ने ऽग्ने᳚ द्यु॒मत् ।41) द्यु॒म दु॒तोत द्यु॒म-द्द्यु॒मदु॒त ।41) द्यु॒मदिति॑ द्यु - मत् ।42) उ॒त रे॒व-द्रे॒व दु॒तोत रे॒वत् ।43) रे॒व-द्दि॑दीहि दिदीहि रे॒व-द्रे॒व-द्दि॑दीहि ।44) दि॒दी॒हीति॑ दिदीहि ।॥ 5 ॥ (44/55)॥ अ. 1 ॥
1) a̠pā̠na̠dā vyā̍na̠dā vyā̍na̠dā a̍pāna̠dā a̍pāna̠dā vyā̍na̠dāḥ ।1) a̠pā̠na̠dā itya̍pāna - dāḥ ।2) vyā̠na̠dā ścha̍kṣu̠rdā ścha̍kṣu̠rdā vyā̍na̠dā vyā̍na̠dā ścha̍kṣu̠rdāḥ ।2) vyā̠na̠dā iti̍ vyāna - dāḥ ।3) cha̠kṣu̠rdā va̍rchō̠dā va̍rchō̠dā ścha̍kṣu̠rdā ścha̍kṣu̠rdā va̍rchō̠dāḥ ।3) cha̠kṣu̠rdā iti̍ chakṣuḥ - dāḥ ।4) va̠rchō̠dā va̍rivō̠dā va̍rivō̠dā va̍rchō̠dā va̍rchō̠dā va̍rivō̠dāḥ ।4) va̠rchō̠dā iti̍ varchaḥ - dāḥ ।5) va̠ri̠vō̠dā iti̍ varivaḥ - dāḥ ।6) a̠nya-ntē̍ tē a̠nya ma̠nya-ntē̎ ।7) tē̠ a̠sma da̠sma-ttē̍ tē a̠smat ।8) a̠sma-tta̍pantu tapa ntva̠sma da̠sma-tta̍pantu ।9) ta̠pa̠ntu̠ hē̠tayō̍ hē̠taya̍ stapantu tapantu hē̠taya̍ḥ ।10) hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ pā̍va̠kō hē̠tayō̍ hē̠taya̍ḥ pāva̠kaḥ ।11) pā̠va̠kō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̍-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō a̠smabhya̎m ।12) a̠smabhyagṃ̍ śi̠va-śśi̠vō a̠smabhya̍ ma̠smabhyagṃ̍ śi̠vaḥ ।12) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।13) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।14) bha̠vēti̍ bhava ।15) a̠gni sti̠gmēna̍ ti̠gmēnā̠ gni ra̠gni sti̠gmēna̍ ।16) ti̠gmēna̍ śō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̍ ti̠gmēna̍ ti̠gmēna̍ śō̠chiṣā̎ ।17) śō̠chiṣā̠ yagṃsa̠-dyagṃsa̍ chChō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̠ yagṃsa̍t ।18) yagṃsa̠-dviśva̠ṃ viśva̠ṃ yagṃsa̠-dyagṃsa̠-dviśva̎m ।19) viśva̠-nni ni viśva̠ṃ viśva̠-nni ।20) nya̍triṇa̍ ma̠triṇa̠-nni nya̍triṇa̎m ।21) a̠triṇa̠mitya̠triṇa̎m ।22) a̠gni-rnō̍ nō a̠gni ra̠gni-rna̍ḥ ।23) nō̠ va̠gṃ̠sa̠tē̠ va̠gṃ̠sa̠tē̠ nō̠ nō̠ va̠gṃ̠sa̠tē̠ ।24) va̠gṃ̠sa̠tē̠ ra̠yigṃ ra̠yiṃ vagṃ̍satē vagṃsatē ra̠yim ।25) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।26) sainainā sa sainā ।27) ē̠nā 'nī̍kē̠nā nī̍kē nai̠nainā 'nī̍kēna ।28) anī̍kēna suvi̠datra̍-ssuvi̠datrō 'nī̍kē̠nā nī̍kēna suvi̠datra̍ḥ ।29) su̠vi̠datrō̍ a̠smē a̠smē su̍vi̠datra̍-ssuvi̠datrō̍ a̠smē ।29) su̠vi̠datra̠ iti̍ su - vi̠datra̍ḥ ।30) a̠smē yaṣṭā̠ yaṣṭā̠ 'smē a̠smē yaṣṭā̎ ।30) a̠smē itya̠smē ।31) yaṣṭā̍ dē̠vā-ndē̠vān. yaṣṭā̠ yaṣṭā̍ dē̠vān ।32) dē̠vāgṃ āya̍jiṣṭha̠ āya̍jiṣṭhō dē̠vā-ndē̠vāgṃ āya̍jiṣṭhaḥ ।33) āya̍jiṣṭha-ssva̠sti sva̠ styāya̍jiṣṭha̠ āya̍jiṣṭha-ssva̠sti ।33) āya̍jiṣṭha̠ ityā - ya̠ji̠ṣṭha̠ḥ ।34) sva̠stīti̍ sva̠sti ।35) ada̍bdhō gō̠pā gō̠pā ada̍bdhō̠ ada̍bdhō gō̠pāḥ ।36) gō̠pā u̠tōta gō̠pā gō̠pā u̠ta ।36) gō̠pā iti̍ gō - pāḥ ।37) u̠ta nō̍ na u̠tōta na̍ḥ ।38) na̠ḥ pa̠ra̠spāḥ pa̍ra̠spā nō̍ naḥ para̠spāḥ ।39) pa̠ra̠spā agnē 'gnē̍ para̠spāḥ pa̍ra̠spā agnē̎ ।39) pa̠ra̠spā iti̍ paraḥ - pāḥ ।40) agnē̎ dyu̠ma-ddyu̠madagnē 'gnē̎ dyu̠mat ।41) dyu̠ma du̠tōta dyu̠ma-ddyu̠madu̠ta ।41) dyu̠maditi̍ dyu - mat ।42) u̠ta rē̠va-drē̠va du̠tōta rē̠vat ।43) rē̠va-ddi̍dīhi didīhi rē̠va-drē̠va-ddi̍dīhi ।44) di̠dī̠hīti̍ didīhi ।॥ 5 ॥ (44/55)॥ a. 1 ॥
meaning
Jata recitation: this verse addresses the earth and sky together as the two great providers of nourishment — the earth yields grain and the sky yields rain.
verse 6
1) य इ॒मेमा यो य इ॒मा ।2) इ॒मा विश्वा॒ विश्वे॒मेमा विश्वा᳚ ।3) विश्वा॒ भुव॑नानि॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ।4) भुव॑नानि॒ जुह्व॒ज् जुह्व॒-द्भुव॑नानि॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॑त् ।5) जुह्व॒दृषि॒र्॒ ऋषि॒-र्जुह्व॒ज् जुह्व॒दृषिः॑ ।6) ऋषि॒र्॒ होता॒ होत र्षि॒र्॒ ऋषि॒र्॒ होता᳚ ।7) होता॑ निष॒साद॑ निष॒साद॒ होता॒ होता॑ निष॒साद॑ ।8) नि॒ष॒सादा॑ पि॒ता पि॒ता नि॑ष॒साद॑ निष॒सादा॑ पि॒ता ।8) नि॒ष॒सादेति॑ नि - स॒साद॑ ।9) पि॒ता नो॑ नः पि॒ता पि॒ता नः॑ ।10) न॒ इति॑ नः ।11) स आ॒शिषा॒ ऽऽशिषा॒ स स आ॒शिषा᳚ ।12) आ॒शिषा॒ द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण मा॒शिषा॒ ऽऽशिषा॒ द्रवि॑णम् ।12) आ॒शिषेत्या᳚ - शिषा᳚ ।13) द्रवि॑ण मि॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑नो॒ द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण मि॒च्छमा॑नः ।14) इ॒च्छमा॑नः परम॒च्छदः॑ परम॒च्छद॑ इ॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑नः परम॒च्छदः॑ ।15) प॒र॒म॒च्छदो॒ वरे॒ वरे॑ परम॒च्छदः॑ परम॒च्छदो॒ वरे᳚ ।15) प॒र॒म॒च्छद॒ इति॑ परम - छदः॑ ।16) वर॒ आ वरे॒ वर॒ आ ।17) आ वि॑वेश विवे॒शा वि॑वेश ।18) वि॒वे॒शेति॑ विवेश ।19) वि॒श्वक॑र्मा॒ मन॑सा॒ मन॑सा वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ मन॑सा ।19) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।20) मन॑सा॒ य-द्य-न्मन॑सा॒ मन॑सा॒ यत् ।21) य-द्विहा॑या॒ विहा॑या॒ य-द्य-द्विहा॑याः ।22) विहा॑या धा॒ता धा॒ता विहा॑या॒ विहा॑या धा॒ता ।22) विहा॑या॒ इति॒ वि - हा॒याः॒ ।23) धा॒ता वि॑धा॒ता वि॑धा॒ता धा॒ता धा॒ता वि॑धा॒ता ।24) वि॒धा॒ता प॑र॒मा प॑र॒मा वि॑धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मा ।24) वि॒धा॒तेति॑ वि - धा॒ता ।25) प॒र॒मोतोत प॑र॒मा प॑र॒मोत ।26) उ॒त स॒न्दृ-ख्स॒न्दृ गु॒तोत स॒न्दृक् ।27) स॒न्दृगिति॑ सं - दृक् ।28) तेषा॑ मि॒ष्टा नी॒ष्टानि॒ तेषा॒-न्तेषा॑ मि॒ष्टानि॑ ।29) इ॒ष्टानि॒ सग्ं स मि॒ष्टा नी॒ष्टानि॒ सम् ।30) स मि॒षेषा सग्ं स मि॒षा ।31) इ॒षा म॑दन्ति मदन्ती॒ षेषा म॑दन्ति ।32) म॒द॒न्ति॒ यत्र॒ यत्र॑ मदन्ति मदन्ति॒ यत्र॑ ।33) यत्र॑ सप्त॒र्॒षी-न्थ्स॑प्त॒र्॒षीन्. यत्र॒ यत्र॑ सप्त॒र्॒षीन् ।34) स॒प्त॒र्॒षी-न्प॒रः प॒र-स्स॑प्त॒र्॒षी-न्थ्स॑प्त॒र्॒षी-न्प॒रः ।34) स॒प्त॒र्॒षीनिति॑ सप्त - ऋ॒षीन् ।35) प॒र एक॒ मेक॑-म्प॒रः प॒र एक᳚म् ।36) एक॑ मा॒हु रा॒हु रेक॒ मेक॑ मा॒हुः ।37) आ॒हुरित्या॒हुः ।38) यो नो॑ नो॒ यो यो नः॑ ।39) नः॒ पि॒ता पि॒ता नो॑ नः पि॒ता ।40) पि॒ता ज॑नि॒ता ज॑नि॒ता पि॒ता पि॒ता ज॑नि॒ता ।41) ज॒नि॒ता यो यो ज॑नि॒ता ज॑नि॒ता यः ।42) यो वि॑धा॒ता वि॑धा॒ता यो यो वि॑धा॒ता ।43) वि॒धा॒ता यो यो वि॑धा॒ता वि॑धा॒ता यः ।43) वि॒धा॒तेति॑ वि - धा॒ता ।44) यो नो॑ नो॒ यो यो नः॑ ।45) न॒-स्स॒त-स्स॒तो नो॑ न-स्स॒तः ।46) स॒तो अ॒भ्य॑भि स॒त-स्स॒तो अ॒भि ।47) अ॒भ्या ऽभ्य॑भ्या ।48) आ स-थ्सदा सत् ।49) सज् ज॒जान॑ ज॒जान॒ स-थ्सज् ज॒जान॑ ।50) ज॒जानेति॑ ज॒जान॑ ।॥ 6 ॥ (50/58)
1) ya i̠mēmā yō ya i̠mā ।2) i̠mā viśvā̠ viśvē̠mēmā viśvā̎ ।3) viśvā̠ bhuva̍nāni̠ bhuva̍nāni̠ viśvā̠ viśvā̠ bhuva̍nāni ।4) bhuva̍nāni̠ juhva̠j juhva̠-dbhuva̍nāni̠ bhuva̍nāni̠ juhva̍t ।5) juhva̠dṛṣi̠r̠ ṛṣi̠-rjuhva̠j juhva̠dṛṣi̍ḥ ।6) ṛṣi̠r̠ hōtā̠ hōta rṣi̠r̠ ṛṣi̠r̠ hōtā̎ ।7) hōtā̍ niṣa̠sāda̍ niṣa̠sāda̠ hōtā̠ hōtā̍ niṣa̠sāda̍ ।8) ni̠ṣa̠sādā̍ pi̠tā pi̠tā ni̍ṣa̠sāda̍ niṣa̠sādā̍ pi̠tā ।8) ni̠ṣa̠sādēti̍ ni - sa̠sāda̍ ।9) pi̠tā nō̍ naḥ pi̠tā pi̠tā na̍ḥ ।10) na̠ iti̍ naḥ ।11) sa ā̠śiṣā̠ ''śiṣā̠ sa sa ā̠śiṣā̎ ।12) ā̠śiṣā̠ dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa mā̠śiṣā̠ ''śiṣā̠ dravi̍ṇam ।12) ā̠śiṣētyā̎ - śiṣā̎ ।13) dravi̍ṇa mi̠chChamā̍na i̠chChamā̍nō̠ dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa mi̠chChamā̍naḥ ।14) i̠chChamā̍naḥ parama̠chChada̍ḥ parama̠chChada̍ i̠chChamā̍na i̠chChamā̍naḥ parama̠chChada̍ḥ ।15) pa̠ra̠ma̠chChadō̠ varē̠ varē̍ parama̠chChada̍ḥ parama̠chChadō̠ varē̎ ।15) pa̠ra̠ma̠chChada̠ iti̍ parama - Chada̍ḥ ।16) vara̠ ā varē̠ vara̠ ā ।17) ā vi̍vēśa vivē̠śā vi̍vēśa ।18) vi̠vē̠śēti̍ vivēśa ।19) vi̠śvaka̍rmā̠ mana̍sā̠ mana̍sā vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ mana̍sā ।19) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।20) mana̍sā̠ ya-dya-nmana̍sā̠ mana̍sā̠ yat ।21) ya-dvihā̍yā̠ vihā̍yā̠ ya-dya-dvihā̍yāḥ ।22) vihā̍yā dhā̠tā dhā̠tā vihā̍yā̠ vihā̍yā dhā̠tā ।22) vihā̍yā̠ iti̠ vi - hā̠yā̠ḥ ।23) dhā̠tā vi̍dhā̠tā vi̍dhā̠tā dhā̠tā dhā̠tā vi̍dhā̠tā ।24) vi̠dhā̠tā pa̍ra̠mā pa̍ra̠mā vi̍dhā̠tā vi̍dhā̠tā pa̍ra̠mā ।24) vi̠dhā̠tēti̍ vi - dhā̠tā ।25) pa̠ra̠mōtōta pa̍ra̠mā pa̍ra̠mōta ।26) u̠ta sa̠ndṛ-khsa̠ndṛ gu̠tōta sa̠ndṛk ।27) sa̠ndṛgiti̍ saṃ - dṛk ।28) tēṣā̍ mi̠ṣṭā nī̠ṣṭāni̠ tēṣā̠-ntēṣā̍ mi̠ṣṭāni̍ ।29) i̠ṣṭāni̠ sagṃ sa mi̠ṣṭā nī̠ṣṭāni̠ sam ।30) sa mi̠ṣēṣā sagṃ sa mi̠ṣā ।31) i̠ṣā ma̍danti madantī̠ ṣēṣā ma̍danti ।32) ma̠da̠nti̠ yatra̠ yatra̍ madanti madanti̠ yatra̍ ।33) yatra̍ sapta̠r̠ṣī-nthsa̍pta̠r̠ṣīn. yatra̠ yatra̍ sapta̠r̠ṣīn ।34) sa̠pta̠r̠ṣī-npa̠raḥ pa̠ra-ssa̍pta̠r̠ṣī-nthsa̍pta̠r̠ṣī-npa̠raḥ ।34) sa̠pta̠r̠ṣīniti̍ sapta - ṛ̠ṣīn ।35) pa̠ra ēka̠ mēka̍-mpa̠raḥ pa̠ra ēka̎m ।36) ēka̍ mā̠hu rā̠hu rēka̠ mēka̍ mā̠huḥ ।37) ā̠hurityā̠huḥ ।38) yō nō̍ nō̠ yō yō na̍ḥ ।39) na̠ḥ pi̠tā pi̠tā nō̍ naḥ pi̠tā ।40) pi̠tā ja̍ni̠tā ja̍ni̠tā pi̠tā pi̠tā ja̍ni̠tā ।41) ja̠ni̠tā yō yō ja̍ni̠tā ja̍ni̠tā yaḥ ।42) yō vi̍dhā̠tā vi̍dhā̠tā yō yō vi̍dhā̠tā ।43) vi̠dhā̠tā yō yō vi̍dhā̠tā vi̍dhā̠tā yaḥ ।43) vi̠dhā̠tēti̍ vi - dhā̠tā ।44) yō nō̍ nō̠ yō yō na̍ḥ ।45) na̠-ssa̠ta-ssa̠tō nō̍ na-ssa̠taḥ ।46) sa̠tō a̠bhya̍bhi sa̠ta-ssa̠tō a̠bhi ।47) a̠bhyā 'bhya̍bhyā ।48) ā sa-thsadā sat ।49) saj ja̠jāna̍ ja̠jāna̠ sa-thsaj ja̠jāna̍ ।50) ja̠jānēti̍ ja̠jāna̍ ।॥ 6 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: the sacred plant growing beside the water is honoured as a living expression of the earth's generosity and the sky's blessing combined.
verse 7
1) यो दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-योँ यो दे॒वाना᳚म् ।2) दे॒वाना᳚-न्नाम॒धा ना॑म॒धा दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-न्नाम॒धाः ।3) ना॒म॒धा एक॒ एको॑ नाम॒धा ना॑म॒धा एकः॑ ।3) ना॒म॒धा इति॑ नाम - धाः ।4) एक॑ ए॒वैवैक॒ एक॑ ए॒व ।5) ए॒व त-न्त मे॒वैव तम् ।6) तग्ं स॑म्प्र॒श्ञग्ं स॑म्प्र॒श्ञ-न्त-न्तग्ं स॑म्प्र॒श्ञम् ।7) स॒म्प्र॒श्ञ-म्भुव॑ना॒ भुव॑ना सम्प्र॒श्ञग्ं स॑म्प्र॒श्ञ-म्भुव॑ना ।7) स॒म्प्र॒श्ञमिति॑ सं - प्र॒श्ञम् ।8) भुव॑ना यन्ति यन्ति॒ भुव॑ना॒ भुव॑ना यन्ति ।9) य॒न्त्य॒न्या ऽन्या य॑न्ति यन्त्य॒न्या ।10) अ॒न्येत्य॒न्या ।11) त आ ते त आ ।12) आ ऽय॑जन्ता यज॒न्ता ऽय॑जन्त ।13) अ॒य॒ज॒न्त॒ द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण मयजन्ता यजन्त॒ द्रवि॑णम् ।14) द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सग्ं स-न्द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सम् ।15) स म॑स्मा अस्मै॒ सग्ं स म॑स्मै ।16) अ॒स्मा॒ ऋष॑य॒ ऋष॑यो अस्मा अस्मा॒ ऋष॑यः ।17) ऋष॑यः॒ पूर्वे॒ पूर्व॒ ऋष॑य॒ ऋष॑यः॒ पूर्वे᳚ ।18) पूर्वे॑ जरि॒तारो॑ जरि॒तारः॒ पूर्वे॒ पूर्वे॑ जरि॒तारः॑ ।19) ज॒रि॒तारो॑ न न जरि॒तारो॑ जरि॒तारो॑ न ।20) न॒ भू॒ना भू॒ना न॑ न भू॒ना ।21) भू॒नेति॑ भू॒ना ।22) अ॒सूर्ता॒ सूर्ता॒ सूर्ता॒ ऽसूर्ता॒ ऽसूर्ता॒ सूर्ता᳚ ।23) सूर्ता॒ रज॑सो॒ रज॑स॒-स्सूर्ता॒ सूर्ता॒ रज॑सः ।24) रज॑सो वि॒माने॑ वि॒माने॒ रज॑सो॒ रज॑सो वि॒माने᳚ ।25) वि॒माने॒ ये ये वि॒माने॑ वि॒माने॒ ये ।25) वि॒मान॒ इति॑ वि - माने᳚ ।26) ये भू॒तानि॑ भू॒तानि॒ ये ये भू॒तानि॑ ।27) भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्व-न्थ्स॒मकृ॑ण्व-न्भू॒तानि॑ भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्न् ।28) स॒मकृ॑ण्व-न्नि॒मानी॒ मानि॑ स॒मकृ॑ण्व-न्थ्स॒मकृ॑ण्व-न्नि॒मानि॑ ।28) स॒मकृ॑ण्व॒न्निति॑ सं - अकृ॑ण्वन्न् ।29) इ॒मानीती॒मानि॑ ।30) न त-न्त-न्न न तम् ।31) तं-विँ॑दाथ विदाथ॒ त-न्तं-विँ॑दाथ ।32) वि॒दा॒थ॒ यो यो वि॑दाथ विदाथ॒ यः ।33) य इ॒द मि॒दं-योँ य इ॒दम् ।34) इ॒द-ञ्ज॒जान॑ ज॒जाने॒द मि॒द-ञ्ज॒जान॑ ।35) ज॒जाना॒ न्य द॒न्यज् ज॒जान॑ ज॒जाना॒न्यत् ।36) अ॒न्य-द्यु॒ष्माकं॑-युँ॒ष्माक॑ म॒न्य द॒न्य-द्यु॒ष्माक᳚म् ।37) यु॒ष्माक॒ मन्त॑र॒ मन्त॑रं-युँ॒ष्माकं॑-युँ॒ष्माक॒ मन्त॑रम् ।38) अन्त॑र-म्भवाति भवा॒ त्यन्त॑र॒ मन्त॑र-म्भवाति ।39) भ॒वा॒तीति॑ भवाति ।40) नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ताः॒ प्रावृ॑ता नीहा॒रेण॑ नीहा॒रेण॒ प्रावृ॑ताः ।41) प्रावृ॑ता॒ जल्प्या॒ जल्प्या॒ प्रावृ॑ताः॒ प्रावृ॑ता॒ जल्प्या᳚ ।42) जल्प्या॑ च च॒ जल्प्या॒ जल्प्या॑ च ।43) चा॒सु॒तृपो॑ असु॒तृप॑श्च चासु॒तृपः॑ ।44) अ॒सु॒तृप॑ उक्थ॒शास॑ उक्थ॒शासो॑ असु॒तृपो॑ असु॒तृप॑ उक्थ॒शासः॑ ।44) अ॒सु॒तृप॒ इत्य॑सु - तृपः॑ ।45) उ॒क्थ॒शास॑ श्चरन्ति चर न्त्युक्थ॒शास॑ उक्थ॒शास॑ श्चरन्ति ।45) उ॒क्थ॒शास॒ इत्यु॑क्थ - शासः॑ ।46) च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ।47) प॒रो दि॒वा दि॒वा प॒रः प॒रो दि॒वा ।48) दि॒वा प॒रः प॒रो दि॒वा दि॒वा प॒रः ।49) प॒र ए॒नैना प॒रः प॒र ए॒ना ।50) ए॒ना पृ॑थि॒व्या पृ॑थि॒व्यैनैना पृ॑थि॒व्या ।॥ 7 ॥ (50/56)
1) yō dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ yō yō dē̠vānā̎m ।2) dē̠vānā̎-nnāma̠dhā nā̍ma̠dhā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-nnāma̠dhāḥ ।3) nā̠ma̠dhā ēka̠ ēkō̍ nāma̠dhā nā̍ma̠dhā ēka̍ḥ ।3) nā̠ma̠dhā iti̍ nāma - dhāḥ ।4) ēka̍ ē̠vaivaika̠ ēka̍ ē̠va ।5) ē̠va ta-nta mē̠vaiva tam ।6) tagṃ sa̍mpra̠śñagṃ sa̍mpra̠śña-nta-ntagṃ sa̍mpra̠śñam ।7) sa̠mpra̠śña-mbhuva̍nā̠ bhuva̍nā sampra̠śñagṃ sa̍mpra̠śña-mbhuva̍nā ।7) sa̠mpra̠śñamiti̍ saṃ - pra̠śñam ।8) bhuva̍nā yanti yanti̠ bhuva̍nā̠ bhuva̍nā yanti ।9) ya̠ntya̠nyā 'nyā ya̍nti yantya̠nyā ।10) a̠nyētya̠nyā ।11) ta ā tē ta ā ।12) ā 'ya̍jantā yaja̠ntā 'ya̍janta ।13) a̠ya̠ja̠nta̠ dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa mayajantā yajanta̠ dravi̍ṇam ।14) dravi̍ṇa̠gṃ̠ sagṃ sa-ndravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa̠gṃ̠ sam ।15) sa ma̍smā asmai̠ sagṃ sa ma̍smai ।16) a̠smā̠ ṛṣa̍ya̠ ṛṣa̍yō asmā asmā̠ ṛṣa̍yaḥ ।17) ṛṣa̍ya̠ḥ pūrvē̠ pūrva̠ ṛṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya̠ḥ pūrvē̎ ।18) pūrvē̍ jari̠tārō̍ jari̠tāra̠ḥ pūrvē̠ pūrvē̍ jari̠tāra̍ḥ ।19) ja̠ri̠tārō̍ na na jari̠tārō̍ jari̠tārō̍ na ।20) na̠ bhū̠nā bhū̠nā na̍ na bhū̠nā ।21) bhū̠nēti̍ bhū̠nā ।22) a̠sūrtā̠ sūrtā̠ sūrtā̠ 'sūrtā̠ 'sūrtā̠ sūrtā̎ ।23) sūrtā̠ raja̍sō̠ raja̍sa̠-ssūrtā̠ sūrtā̠ raja̍saḥ ।24) raja̍sō vi̠mānē̍ vi̠mānē̠ raja̍sō̠ raja̍sō vi̠mānē̎ ।25) vi̠mānē̠ yē yē vi̠mānē̍ vi̠mānē̠ yē ।25) vi̠māna̠ iti̍ vi - mānē̎ ।26) yē bhū̠tāni̍ bhū̠tāni̠ yē yē bhū̠tāni̍ ।27) bhū̠tāni̍ sa̠makṛ̍ṇva-nthsa̠makṛ̍ṇva-nbhū̠tāni̍ bhū̠tāni̍ sa̠makṛ̍ṇvann ।28) sa̠makṛ̍ṇva-nni̠mānī̠ māni̍ sa̠makṛ̍ṇva-nthsa̠makṛ̍ṇva-nni̠māni̍ ।28) sa̠makṛ̍ṇva̠nniti̍ saṃ - akṛ̍ṇvann ।29) i̠mānītī̠māni̍ ।30) na ta-nta-nna na tam ।31) taṃ vi̍dātha vidātha̠ ta-ntaṃ vi̍dātha ।32) vi̠dā̠tha̠ yō yō vi̍dātha vidātha̠ yaḥ ।33) ya i̠da mi̠daṃ yō ya i̠dam ।34) i̠da-ñja̠jāna̍ ja̠jānē̠da mi̠da-ñja̠jāna̍ ।35) ja̠jānā̠ nya da̠nyaj ja̠jāna̍ ja̠jānā̠nyat ।36) a̠nya-dyu̠ṣmāka̍ṃ yu̠ṣmāka̍ ma̠nya da̠nya-dyu̠ṣmāka̎m ।37) yu̠ṣmāka̠ manta̍ra̠ manta̍raṃ yu̠ṣmāka̍ṃ yu̠ṣmāka̠ manta̍ram ।38) anta̍ra-mbhavāti bhavā̠ tyanta̍ra̠ manta̍ra-mbhavāti ।39) bha̠vā̠tīti̍ bhavāti ।40) nī̠hā̠rēṇa̠ prāvṛ̍tā̠ḥ prāvṛ̍tā nīhā̠rēṇa̍ nīhā̠rēṇa̠ prāvṛ̍tāḥ ।41) prāvṛ̍tā̠ jalpyā̠ jalpyā̠ prāvṛ̍tā̠ḥ prāvṛ̍tā̠ jalpyā̎ ।42) jalpyā̍ cha cha̠ jalpyā̠ jalpyā̍ cha ।43) chā̠su̠tṛpō̍ asu̠tṛpa̍ścha chāsu̠tṛpa̍ḥ ।44) a̠su̠tṛpa̍ uktha̠śāsa̍ uktha̠śāsō̍ asu̠tṛpō̍ asu̠tṛpa̍ uktha̠śāsa̍ḥ ।44) a̠su̠tṛpa̠ itya̍su - tṛpa̍ḥ ।45) u̠ktha̠śāsa̍ ścharanti chara ntyuktha̠śāsa̍ uktha̠śāsa̍ ścharanti ।45) u̠ktha̠śāsa̠ ityu̍ktha - śāsa̍ḥ ।46) cha̠ra̠ntīti̍ charanti ।47) pa̠rō di̠vā di̠vā pa̠raḥ pa̠rō di̠vā ।48) di̠vā pa̠raḥ pa̠rō di̠vā di̠vā pa̠raḥ ।49) pa̠ra ē̠nainā pa̠raḥ pa̠ra ē̠nā ।50) ē̠nā pṛ̍thi̠vyā pṛ̍thi̠vyainainā pṛ̍thi̠vyā ।॥ 7 ॥ (50/56)
meaning
Jata recitation: through this mantra the practitioner aligns his own hunger with the cosmic hunger that drives all creation to seek and offer nourishment.
verse 8
1) पृ॒थि॒व्या प॒रः प॒रः पृ॑थि॒व्या पृ॑थि॒व्या प॒रः ।2) प॒रो दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभिः॑ प॒रः प॒रो दे॒वेभिः॑ ।3) दे॒वेभि॒ रसु॑रै॒ रसु॑रै-र्दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॒ रसु॑रैः ।4) असु॑रै॒-र्गुहा॒ गुहा॑ ऽसुरै॒ रसु॑रै॒-र्गुहा᳚ ।5) गुहा॒ य-द्य-द्गुहा॒ गुहा॒ यत् ।6) यदिति॒ यत् ।7) कग्ग् स्वि॑-थ्स्वि॒-त्क-ङ्कग्ग् स्वि॑त् ।8) स्वि॒-द्गर्भ॒-ङ्गर्भग्ग्॑ स्वि-थ्स्वि॒-द्गर्भ᳚म् ।9) गर्भ॑-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भ॑-म्प्रथ॒मम् ।10) प्र॒थ॒म-न्द॑द्ध्रे दद्ध्रे प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-न्द॑द्ध्रे ।11) द॒द्ध्र॒ आप॒ आपो॑ दद्ध्रे दद्ध्र॒ आपः॑ ।12) आपो॒ यत्र॒ यत्राप॒ आपो॒ यत्र॑ ।13) यत्र॑ दे॒वा दे॒वा यत्र॒ यत्र॑ दे॒वाः ।14) दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त स॒मग॑च्छन्त दे॒वा दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त ।15) स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे॒ विश्वे॑ स॒मग॑च्छन्त स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ ।15) स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ सं - अग॑च्छन्त ।16) विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ।17) त मिदि-त्त-न्त मित् ।18) इ-द्गर्भ॒-ङ्गर्भ॒ मिदि-द्गर्भ᳚म् ।19) गर्भ॑-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भ॑-म्प्रथ॒मम् ।20) प्र॒थ॒म-न्द॑द्ध्रे दद्ध्रे प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-न्द॑द्ध्रे ।21) द॒द्ध्र॒ आप॒ आपो॑ दद्ध्रे दद्ध्र॒ आपः॑ ।22) आपो॒ यत्र॒ यत्राप॒ आपो॒ यत्र॑ ।23) यत्र॑ दे॒वा दे॒वा यत्र॒ यत्र॑ दे॒वाः ।24) दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त स॒मग॑च्छन्त दे॒वा दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त ।25) स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे॒ विश्वे॑ स॒मग॑च्छन्त स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ ।25) स॒मग॑च्छ॒न्तेति॑ सं - अग॑च्छन्त ।26) विश्व॒ इति॒ विश्वे᳚ ।27) अ॒जस्य॒ नाभौ॒ नाभा॑ व॒जस्या॒ जस्य॒ नाभौ᳚ ।28) नाभा॒ वध्यधि॒ नाभौ॒ नाभा॒ वधि॑ ।29) अध्येक॒ मेक॒ मध्य ध्येक᳚म् ।30) एक॒ मर्पि॑त॒ मर्पि॑त॒ मेक॒ मेक॒ मर्पि॑तम् ।31) अर्पि॑तं॒-यँस्मि॒न्॒. यस्मि॒-न्नर्पि॑त॒ मर्पि॑तं॒-यँस्मिन्न्॑ ।32) यस्मि॑-न्नि॒द मि॒दं-यँस्मि॒न्॒. यस्मि॑-न्नि॒दम् ।33) इ॒दं-विँश्वं॒-विँश्व॑ मि॒द मि॒दं-विँश्व᳚म् ।34) विश्व॒-म्भुव॑न॒-म्भुव॑नं॒-विँश्वं॒-विँश्व॒-म्भुव॑नम् ।35) भुव॑न॒ मध्यधि॒ भुव॑न॒-म्भुव॑न॒ मधि॑ ।36) अधि॑ श्रि॒तग्ग् श्रि॒त मध्यधि॑ श्रि॒तम् ।37) श्रि॒तमिति॑ श्रि॒तम् ।38) वि॒श्वक॑र्मा॒ हि हि वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ हि ।38) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।39) ह्यज॑नि॒ष्टा ज॑निष्ट॒ हि ह्यज॑निष्ट ।40) अज॑निष्ट दे॒वो दे॒वो ऽज॑नि॒ष्टा ज॑निष्ट दे॒वः ।41) दे॒व आदा-द्दे॒वो दे॒व आत् ।42) आदि दिदा दा दित् ।43) इ-द्ग॑न्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्व इदि-द्ग॑न्ध॒र्वः ।44) ग॒न्ध॒र्वो अ॑भव दभव-द्गन्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्वो अ॑भवत् ।45) अ॒भ॒व॒-द्द्वि॒तीयो᳚ द्वि॒तीयो॑ अभव दभव-द्द्वि॒तीयः॑ ।46) द्वि॒तीय॒ इति॑ द्वि॒तीयः॑ ।47) तृ॒तीयः॑ पि॒ता पि॒ता तृ॒तीय॑ स्तृ॒तीयः॑ पि॒ता ।48) पि॒ता ज॑नि॒ता ज॑नि॒ता पि॒ता पि॒ता ज॑नि॒ता ।49) ज॒नि॒तौष॑धीना॒ मोष॑धीना-ञ्जनि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीनाम् ।50) ओष॑धीना म॒पा म॒पा मोष॑धीना॒ मोष॑धीना म॒पाम् ।॥ 8 ॥ (50/53)
1) pṛ̠thi̠vyā pa̠raḥ pa̠raḥ pṛ̍thi̠vyā pṛ̍thi̠vyā pa̠raḥ ।2) pa̠rō dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍ḥ pa̠raḥ pa̠rō dē̠vēbhi̍ḥ ।3) dē̠vēbhi̠ rasu̍rai̠ rasu̍rai-rdē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̠ rasu̍raiḥ ।4) asu̍rai̠-rguhā̠ guhā̍ 'surai̠ rasu̍rai̠-rguhā̎ ।5) guhā̠ ya-dya-dguhā̠ guhā̠ yat ।6) yaditi̠ yat ।7) kagg svi̍-thsvi̠-tka-ṅkagg svi̍t ।8) svi̠-dgarbha̠-ṅgarbhagg̍ svi-thsvi̠-dgarbha̎m ।9) garbha̍-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍-mpratha̠mam ।10) pra̠tha̠ma-nda̍ddhrē daddhrē pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-nda̍ddhrē ।11) da̠ddhra̠ āpa̠ āpō̍ daddhrē daddhra̠ āpa̍ḥ ।12) āpō̠ yatra̠ yatrāpa̠ āpō̠ yatra̍ ।13) yatra̍ dē̠vā dē̠vā yatra̠ yatra̍ dē̠vāḥ ।14) dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta sa̠maga̍chChanta dē̠vā dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta ।15) sa̠maga̍chChanta̠ viśvē̠ viśvē̍ sa̠maga̍chChanta sa̠maga̍chChanta̠ viśvē̎ ।15) sa̠maga̍chCha̠ntēti̍ saṃ - aga̍chChanta ।16) viśva̠ iti̠ viśvē̎ ।17) ta midi-tta-nta mit ।18) i-dgarbha̠-ṅgarbha̠ midi-dgarbha̎m ।19) garbha̍-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍-mpratha̠mam ।20) pra̠tha̠ma-nda̍ddhrē daddhrē pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-nda̍ddhrē ।21) da̠ddhra̠ āpa̠ āpō̍ daddhrē daddhra̠ āpa̍ḥ ।22) āpō̠ yatra̠ yatrāpa̠ āpō̠ yatra̍ ।23) yatra̍ dē̠vā dē̠vā yatra̠ yatra̍ dē̠vāḥ ।24) dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta sa̠maga̍chChanta dē̠vā dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta ।25) sa̠maga̍chChanta̠ viśvē̠ viśvē̍ sa̠maga̍chChanta sa̠maga̍chChanta̠ viśvē̎ ।25) sa̠maga̍chCha̠ntēti̍ saṃ - aga̍chChanta ।26) viśva̠ iti̠ viśvē̎ ।27) a̠jasya̠ nābhau̠ nābhā̍ va̠jasyā̠ jasya̠ nābhau̎ ।28) nābhā̠ vadhyadhi̠ nābhau̠ nābhā̠ vadhi̍ ।29) adhyēka̠ mēka̠ madhya dhyēka̎m ।30) ēka̠ marpi̍ta̠ marpi̍ta̠ mēka̠ mēka̠ marpi̍tam ।31) arpi̍ta̠ṃ yasmi̠n̠. yasmi̠-nnarpi̍ta̠ marpi̍ta̠ṃ yasminn̍ ।32) yasmi̍-nni̠da mi̠daṃ yasmi̠n̠. yasmi̍-nni̠dam ।33) i̠daṃ viśva̠ṃ viśva̍ mi̠da mi̠daṃ viśva̎m ।34) viśva̠-mbhuva̍na̠-mbhuva̍na̠ṃ viśva̠ṃ viśva̠-mbhuva̍nam ।35) bhuva̍na̠ madhyadhi̠ bhuva̍na̠-mbhuva̍na̠ madhi̍ ।36) adhi̍ śri̠tagg śri̠ta madhyadhi̍ śri̠tam ।37) śri̠tamiti̍ śri̠tam ।38) vi̠śvaka̍rmā̠ hi hi vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ hi ।38) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।39) hyaja̍ni̠ṣṭā ja̍niṣṭa̠ hi hyaja̍niṣṭa ।40) aja̍niṣṭa dē̠vō dē̠vō 'ja̍ni̠ṣṭā ja̍niṣṭa dē̠vaḥ ।41) dē̠va ādā-ddē̠vō dē̠va āt ।42) ādi didā dā dit ।43) i-dga̍ndha̠rvō ga̍ndha̠rva idi-dga̍ndha̠rvaḥ ।44) ga̠ndha̠rvō a̍bhava dabhava-dgandha̠rvō ga̍ndha̠rvō a̍bhavat ।45) a̠bha̠va̠-ddvi̠tīyō̎ dvi̠tīyō̍ abhava dabhava-ddvi̠tīya̍ḥ ।46) dvi̠tīya̠ iti̍ dvi̠tīya̍ḥ ।47) tṛ̠tīya̍ḥ pi̠tā pi̠tā tṛ̠tīya̍ stṛ̠tīya̍ḥ pi̠tā ।48) pi̠tā ja̍ni̠tā ja̍ni̠tā pi̠tā pi̠tā ja̍ni̠tā ।49) ja̠ni̠tauṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā-ñjani̠tā ja̍ni̠tauṣa̍dhīnām ।50) ōṣa̍dhīnā ma̠pā ma̠pā mōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā ma̠pām ।॥ 8 ॥ (50/53)
meaning
Jata recitation: the nourishment invoked here is not only physical food but also the subtle energy (prana) that sustains the mind and the vital functions.
verse 9
1) अ॒पा-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भ॑ म॒पा म॒पा-ङ्गर्भ᳚म् ।2) गर्भं॒-विँ वि गर्भ॒-ङ्गर्भं॒-विँ ।3) व्य॑दधा ददधा॒-द्वि व्य॑दधात् ।4) अ॒द॒धा॒-त्पु॒रु॒त्रा पु॑रु॒त्रा ऽद॑धा ददधा-त्पुरु॒त्रा ।5) पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु - त्रा ।6) चक्षु॑षः पि॒ता पि॒ता चक्षु॑ष॒ श्चक्षु॑षः पि॒ता ।7) पि॒ता मन॑सा॒ मन॑सा पि॒ता पि॒ता मन॑सा ।8) मन॑सा॒ हि हि मन॑सा॒ मन॑सा॒ हि ।9) हि धीरो॒ धीरो॒ हि हि धीरः॑ ।10) धीरो॑ घृ॒त-ङ्घृ॒त-न्धीरो॒ धीरो॑ घृ॒तम् ।11) घृ॒त मे॑ने एने घृ॒त-ङ्घृ॒त मे॑ने ।12) ए॒ने॒ अ॒ज॒न॒ द॒ज॒न॒ दे॒ने॒ ए॒ने॒ अ॒ज॒न॒त् ।12) ए॒ने॒ इत्ये॑ने ।13) अ॒ज॒न॒-न्नन्न॑माने॒ नन्न॑माने अजनदजन॒-न्नन्न॑माने ।14) नन्न॑माने॒ इति॒ नन्न॑माने ।15) य॒देदि-द्य॒दा य॒देत् ।16) इदन्ता॒ अन्ता॒ इदिदन्ताः᳚ ।17) अन्ता॒ अद॑दृग्ंह॒न्ता द॑दृग्ंह॒न्ता न्ता॒ अन्ता॒ अद॑दृग्ंहन्त ।18) अद॑दृग्ंहन्त॒ पूर्वे॒ पूर्वे॒ अद॑दृग्ंह॒न्ता द॑दृग्ंहन्त॒ पूर्वे᳚ ।19) पूर्व॒ आदा-त्पूर्वे॒ पूर्व॒ आत् ।20) आदि दिदा दादित् ।21) इ-द्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी इदि-द्द्यावा॑पृथि॒वी ।22) द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेता मप्रथेता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेताम् ।22) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।23) अ॒प्र॒थे॒ता॒मित्य॑प्रथेताम् ।24) वि॒श्वत॑श्चक्षु रु॒तोत वि॒श्वत॑श्चक्षु-र्वि॒श्वत॑श्चक्षु रु॒त ।24) वि॒श्वत॑श्चक्षु॒रिति॑ वि॒श्वतः॑ - च॒क्षुः॒ ।25) उ॒त वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑मुख उ॒तोत वि॒श्वतो॑मुखः ।26) वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑हस्तो वि॒श्वतो॑हस्तो वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑हस्तः ।26) वि॒श्वतो॑मुख॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ - मु॒खः॒ ।27) वि॒श्वतो॑हस्त उ॒तोत वि॒श्वतो॑हस्तो वि॒श्वतो॑हस्त उ॒त ।27) वि॒श्वतो॑हस्त॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ - ह॒स्तः॒ ।28) उ॒त वि॒श्वत॑स्पा-द्वि॒श्वत॑स्पा दु॒तोत वि॒श्वत॑स्पात् ।29) वि॒श्वत॑स्पा॒दिति॑ वि॒श्वतः॑ - पा॒त् ।30) स-म्बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॒ग्ं॒ सग्ं स-म्बा॒हुभ्या᳚म् ।31) बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति॒ नम॑ति बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति ।31) बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् ।32) नम॑ति॒ सग्ं स-न्नम॑ति॒ नम॑ति॒ सम् ।33) स-म्पत॑त्रैः॒ पत॑त्रै॒-स्सग्ं स-म्पत॑त्रैः ।34) पत॑त्रै॒-र्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी पत॑त्रैः॒ पत॑त्रै॒-र्द्यावा॑पृथि॒वी ।35) द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑न् ज॒नय॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नयन्न्॑ ।35) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।36) ज॒नय॑-न्दे॒वो दे॒वो ज॒नय॑न् ज॒नय॑-न्दे॒वः ।37) दे॒व एक॒ एको॑ दे॒वो दे॒व एकः॑ ।38) एक॒ इत्येकः॑ ।39) किग्ग् स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग् स्वि॑त् ।40) स्वि॒दा॒सी॒ दा॒सी॒-थ्स्वि॒-थ्स्वि॒दा॒सी॒त् ।41) आ॒सी॒द॒ धि॒ष्ठान॑ मधि॒ष्ठान॑ मासी दासी दधि॒ष्ठान᳚म् ।42) अ॒धि॒ष्ठान॑ मा॒रम्भ॑ण मा॒रम्भ॑ण मधि॒ष्ठान॑ मधि॒ष्ठान॑ मा॒रम्भ॑णम् ।42) अ॒धि॒ष्ठान॒मित्य॑धि - स्थान᳚म् ।43) आ॒रम्भ॑ण-ङ्कत॒म-त्क॑त॒म दा॒रम्भ॑ण मा॒रम्भ॑ण-ङ्कत॒मत् ।43) आ॒रम्भ॑ण॒मित्या᳚ - रम्भ॑णम् ।44) क॒त॒म-थ्स्वि॑-थ्स्वि-त्कत॒म-त्क॑त॒म-थ्स्वि॑त् ।45) स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग् स्वि॑-थ्स्वि॒-त्किम् ।46) कि मा॑सी दासी॒-त्कि-ङ्कि मा॑सीत् ।47) आ॒सी॒दित्या॑सीत् ।48) यदी॒ भूमि॒-म्भूमिं॒-यँदि॒ यदी॒ भूमि᳚म् ।49) भूमि॑-ञ्ज॒नय॑न् ज॒नय॒-न्भूमि॒-म्भूमि॑-ञ्ज॒नयन्न्॑ ।50) ज॒नय॑न् वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा ज॒नय॑न् ज॒नय॑न् वि॒श्वक॑र्मा ।॥ 9 ॥ (50/59)
1) a̠pā-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍ ma̠pā ma̠pā-ṅgarbha̎m ।2) garbha̠ṃ vi vi garbha̠-ṅgarbha̠ṃ vi ।3) vya̍dadhā dadadhā̠-dvi vya̍dadhāt ।4) a̠da̠dhā̠-tpu̠ru̠trā pu̍ru̠trā 'da̍dhā dadadhā-tpuru̠trā ।5) pu̠ru̠trēti̍ puru - trā ।6) chakṣu̍ṣaḥ pi̠tā pi̠tā chakṣu̍ṣa̠ śchakṣu̍ṣaḥ pi̠tā ।7) pi̠tā mana̍sā̠ mana̍sā pi̠tā pi̠tā mana̍sā ।8) mana̍sā̠ hi hi mana̍sā̠ mana̍sā̠ hi ।9) hi dhīrō̠ dhīrō̠ hi hi dhīra̍ḥ ।10) dhīrō̍ ghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta-ndhīrō̠ dhīrō̍ ghṛ̠tam ।11) ghṛ̠ta mē̍nē ēnē ghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta mē̍nē ।12) ē̠nē̠ a̠ja̠na̠ da̠ja̠na̠ dē̠nē̠ ē̠nē̠ a̠ja̠na̠t ।12) ē̠nē̠ ityē̍nē ।13) a̠ja̠na̠-nnanna̍mānē̠ nanna̍mānē ajanadajana̠-nnanna̍mānē ।14) nanna̍mānē̠ iti̠ nanna̍mānē ।15) ya̠dēdi-dya̠dā ya̠dēt ।16) idantā̠ antā̠ ididantā̎ḥ ।17) antā̠ ada̍dṛgṃha̠ntā da̍dṛgṃha̠ntā ntā̠ antā̠ ada̍dṛgṃhanta ।18) ada̍dṛgṃhanta̠ pūrvē̠ pūrvē̠ ada̍dṛgṃha̠ntā da̍dṛgṃhanta̠ pūrvē̎ ।19) pūrva̠ ādā-tpūrvē̠ pūrva̠ āt ।20) ādi didā dādit ।21) i-ddyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī idi-ddyāvā̍pṛthi̠vī ।22) dyāvā̍pṛthi̠vī a̍prathētā maprathētā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī a̍prathētām ।22) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।23) a̠pra̠thē̠tā̠mitya̍prathētām ।24) vi̠śvata̍śchakṣu ru̠tōta vi̠śvata̍śchakṣu-rvi̠śvata̍śchakṣu ru̠ta ।24) vi̠śvata̍śchakṣu̠riti̍ vi̠śvata̍ḥ - cha̠kṣu̠ḥ ।25) u̠ta vi̠śvatō̍mukhō vi̠śvatō̍mukha u̠tōta vi̠śvatō̍mukhaḥ ।26) vi̠śvatō̍mukhō vi̠śvatō̍hastō vi̠śvatō̍hastō vi̠śvatō̍mukhō vi̠śvatō̍mukhō vi̠śvatō̍hastaḥ ।26) vi̠śvatō̍mukha̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ - mu̠kha̠ḥ ।27) vi̠śvatō̍hasta u̠tōta vi̠śvatō̍hastō vi̠śvatō̍hasta u̠ta ।27) vi̠śvatō̍hasta̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ - ha̠sta̠ḥ ।28) u̠ta vi̠śvata̍spā-dvi̠śvata̍spā du̠tōta vi̠śvata̍spāt ।29) vi̠śvata̍spā̠diti̍ vi̠śvata̍ḥ - pā̠t ।30) sa-mbā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̠gṃ̠ sagṃ sa-mbā̠hubhyā̎m ।31) bā̠hubhyā̠-nnama̍ti̠ nama̍ti bā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̠-nnama̍ti ।31) bā̠hubhyā̠miti̍ bā̠hu - bhyā̠m ।32) nama̍ti̠ sagṃ sa-nnama̍ti̠ nama̍ti̠ sam ।33) sa-mpata̍trai̠ḥ pata̍trai̠-ssagṃ sa-mpata̍traiḥ ।34) pata̍trai̠-rdyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī pata̍trai̠ḥ pata̍trai̠-rdyāvā̍pṛthi̠vī ।35) dyāvā̍pṛthi̠vī ja̠naya̍n ja̠naya̠-ndyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ja̠nayann̍ ।35) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।36) ja̠naya̍-ndē̠vō dē̠vō ja̠naya̍n ja̠naya̍-ndē̠vaḥ ।37) dē̠va ēka̠ ēkō̍ dē̠vō dē̠va ēka̍ḥ ।38) ēka̠ ityēka̍ḥ ।39) kigg svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg svi̍t ।40) svi̠dā̠sī̠ dā̠sī̠-thsvi̠-thsvi̠dā̠sī̠t ।41) ā̠sī̠da̠ dhi̠ṣṭhāna̍ madhi̠ṣṭhāna̍ māsī dāsī dadhi̠ṣṭhāna̎m ।42) a̠dhi̠ṣṭhāna̍ mā̠rambha̍ṇa mā̠rambha̍ṇa madhi̠ṣṭhāna̍ madhi̠ṣṭhāna̍ mā̠rambha̍ṇam ।42) a̠dhi̠ṣṭhāna̠mitya̍dhi - sthāna̎m ।43) ā̠rambha̍ṇa-ṅkata̠ma-tka̍ta̠ma dā̠rambha̍ṇa mā̠rambha̍ṇa-ṅkata̠mat ।43) ā̠rambha̍ṇa̠mityā̎ - rambha̍ṇam ।44) ka̠ta̠ma-thsvi̍-thsvi-tkata̠ma-tka̍ta̠ma-thsvi̍t ।45) svi̠-tki-ṅkigg svi̍-thsvi̠-tkim ।46) ki mā̍sī dāsī̠-tki-ṅki mā̍sīt ।47) ā̠sī̠dityā̍sīt ।48) yadī̠ bhūmi̠-mbhūmi̠ṃ yadi̠ yadī̠ bhūmi̎m ।49) bhūmi̍-ñja̠naya̍n ja̠naya̠-nbhūmi̠-mbhūmi̍-ñja̠nayann̍ ।50) ja̠naya̍n vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā ja̠naya̍n ja̠naya̍n vi̠śvaka̍rmā ।॥ 9 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: the mountain as a source of stones, plants, and water is praised as the fullest expression of earth's abundant giving nature.
verse 10
1) वि॒श्वक॑र्मा॒ वि वि वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ वि ।1) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।2) वि द्या-न्द्यां-विँ वि द्याम् ।3) द्या मौर्णो॒ दौर्णो॒-द्द्या-न्द्या मौर्णो᳚त् ।4) और्णो᳚-न्महि॒ना म॑हि॒नौर्णो॒ दौर्णो᳚-न्महि॒ना ।5) म॒हि॒ना वि॒श्वच॑क्षा वि॒श्वच॑क्षा महि॒ना म॑हि॒ना वि॒श्वच॑क्षाः ।6) वि॒श्वच॑क्षा॒ इति॑ वि॒श्व - च॒क्षाः॒ ।7) किग्ग् स्वि॑-थ्स्वि॒-त्कि-ङ्किग्ग् स्वि॑त् ।8) स्वि॒-द्वनं॒-वँनग्ग्॑ स्वि-थ्स्वि॒-द्वन᳚म् ।9) वन॒-ङ्कः को वनं॒-वँन॒-ङ्कः ।10) क उ॑ वु॒ कः क उ॑ ।11) उ॒ स स उ॑ वु॒ सः ।12) स वृ॒क्षो वृ॒क्ष-स्स स वृ॒क्षः ।13) वृ॒क्ष आ॑सी दासी-द्वृ॒क्षो वृ॒क्ष आ॑सीत् ।14) आ॒सी॒-द्यतो॒ यत॑ आसी दासी॒-द्यतः॑ ।15) यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी यतो॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।16) द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षु-र्नि॑ष्टत॒क्षु-र्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः ।16) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।17) नि॒ष्ट॒त॒क्षुरिति॑ निः - त॒त॒क्षुः ।18) मनी॑षिणो॒ मन॑सा॒ मन॑सा॒ मनी॑षिणो॒ मनी॑षिणो॒ मन॑सा ।19) मन॑सा पृ॒च्छत॑ पृ॒च्छत॒ मन॑सा॒ मन॑सा पृ॒च्छत॑ ।20) पृ॒च्छते दि-त्पृ॒च्छत॑ पृ॒च्छतेत् ।21) इदु॑ वु॒ विदिदु॑ ।22) उ॒ त-त्तदू॒ तत् ।23) त-द्य-द्य-त्त-त्त-द्यत् ।24) यद॒द्ध्य ति॑ष्ठ द॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्य-द्यद॒द्ध्यति॑ष्ठत् ।25) अ॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि॒ भुव॑ना न्य॒द्ध्यति॑ष्ठ द॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि ।25) अ॒द्ध्यति॑ष्ठ॒दित्य॑धि - अति॑ष्ठत् ।26) भुव॑नानि धा॒रय॑-न्धा॒रय॒-न्भुव॑नानि॒ भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ।27) धा॒रय॒न्निति॑ धा॒रयन्न्॑ ।28) या ते॑ ते॒ या या ते᳚ ।29) ते॒ धामा॑नि॒ धामा॑नि ते ते॒ धामा॑नि ।30) धामा॑नि पर॒माणि॑ पर॒माणि॒ धामा॑नि॒ धामा॑नि पर॒माणि॑ ।31) प॒र॒माणि॒ या या प॑र॒माणि॑ पर॒माणि॒ या ।32) या ऽव॒मा ऽव॒मा या या ऽव॒मा ।33) अ॒व॒मा या या ऽव॒मा ऽव॒मा या ।34) या म॑द्ध्य॒मा म॑द्ध्य॒मा या या म॑द्ध्य॒मा ।35) म॒द्ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्. विश्वकर्म-न्मद्ध्य॒मा म॑द्ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्न् ।36) वि॒श्व॒क॒र्म॒-न्नु॒तोत वि॑श्वकर्मन्. विश्वकर्म-न्नु॒त ।36) वि॒श्व॒क॒र्म॒न्निति॑ विश्व - क॒र्म॒न्न् ।37) उ॒ते मेमोतोते मा ।38) इ॒मेती॒मा ।39) शिक्षा॒ सखि॑भ्य॒-स्सखि॑भ्य॒-श्शिक्ष॒ शिक्षा॒ सखि॑भ्यः ।40) सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ ह॒विषि॒ सखि॑भ्य॒-स्सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ ।40) सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑ - भ्यः॒ ।41) ह॒विषि॑ स्वधाव-स्स्वधावो ह॒विषि॑ ह॒विषि॑ स्वधावः ।42) स्व॒धा॒व॒-स्स्व॒यग्ग् स्व॒यग्ग् स्व॑धाव-स्स्वधाव-स्स्व॒यम् ।42) स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा - वः॒ ।43) स्व॒यं-यँ॑जस्व यजस्व स्व॒यग्ग् स्व॒यं-यँ॑जस्व ।44) य॒ज॒स्व॒ त॒नुव॑-न्त॒नुवं॑-यँजस्व यजस्व त॒नुव᳚म् ।45) त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णो जु॑षा॒णस्त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः ।46) जु॒षा॒ण इति॑ जुषा॒णः ।47) वा॒च स्पति॒-म्पतिं॑-वाँ॒चो वा॒च स्पति᳚म् ।48) पतिं॑-विँ॒श्वक॑र्माणं-विँ॒श्वक॑र्माण॒-म्पति॒-म्पतिं॑-विँ॒श्वक॑र्माणम् ।49) वि॒श्वक॑र्माण मू॒तय॑ ऊ॒तये॑ वि॒श्वक॑र्माणं-विँ॒श्वक॑र्माण मू॒तये᳚ ।49) वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ण॒म् ।50) ऊ॒तये॑ मनो॒युज॑-म्मनो॒युज॑ मू॒तय॑ ऊ॒तये॑ मनो॒युज᳚म् ।॥ 10 ॥ (50/57)
1) vi̠śvaka̍rmā̠ vi vi vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ vi ।1) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।2) vi dyā-ndyāṃ vi vi dyām ।3) dyā maurṇō̠ daurṇō̠-ddyā-ndyā maurṇō̎t ।4) aurṇō̎-nmahi̠nā ma̍hi̠naurṇō̠ daurṇō̎-nmahi̠nā ।5) ma̠hi̠nā vi̠śvacha̍kṣā vi̠śvacha̍kṣā mahi̠nā ma̍hi̠nā vi̠śvacha̍kṣāḥ ।6) vi̠śvacha̍kṣā̠ iti̍ vi̠śva - cha̠kṣā̠ḥ ।7) kigg svi̍-thsvi̠-tki-ṅkigg svi̍t ।8) svi̠-dvana̠ṃ vanagg̍ svi-thsvi̠-dvana̎m ।9) vana̠-ṅkaḥ kō vana̠ṃ vana̠-ṅkaḥ ।10) ka u̍ vu̠ kaḥ ka u̍ ।11) u̠ sa sa u̍ vu̠ saḥ ।12) sa vṛ̠kṣō vṛ̠kṣa-ssa sa vṛ̠kṣaḥ ।13) vṛ̠kṣa ā̍sī dāsī-dvṛ̠kṣō vṛ̠kṣa ā̍sīt ।14) ā̠sī̠-dyatō̠ yata̍ āsī dāsī̠-dyata̍ḥ ।15) yatō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī yatō̠ yatō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।16) dyāvā̍pṛthi̠vī ni̍ṣṭata̠kṣu-rni̍ṣṭata̠kṣu-rdyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ni̍ṣṭata̠kṣuḥ ।16) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।17) ni̠ṣṭa̠ta̠kṣuriti̍ niḥ - ta̠ta̠kṣuḥ ।18) manī̍ṣiṇō̠ mana̍sā̠ mana̍sā̠ manī̍ṣiṇō̠ manī̍ṣiṇō̠ mana̍sā ।19) mana̍sā pṛ̠chChata̍ pṛ̠chChata̠ mana̍sā̠ mana̍sā pṛ̠chChata̍ ।20) pṛ̠chChatē di-tpṛ̠chChata̍ pṛ̠chChatēt ।21) idu̍ vu̠ vididu̍ ।22) u̠ ta-ttadū̠ tat ।23) ta-dya-dya-tta-tta-dyat ।24) yada̠ddhya ti̍ṣṭha da̠ddhyati̍ṣṭha̠-dya-dyada̠ddhyati̍ṣṭhat ।25) a̠ddhyati̍ṣṭha̠-dbhuva̍nāni̠ bhuva̍nā nya̠ddhyati̍ṣṭha da̠ddhyati̍ṣṭha̠-dbhuva̍nāni ।25) a̠ddhyati̍ṣṭha̠ditya̍dhi - ati̍ṣṭhat ।26) bhuva̍nāni dhā̠raya̍-ndhā̠raya̠-nbhuva̍nāni̠ bhuva̍nāni dhā̠rayann̍ ।27) dhā̠raya̠nniti̍ dhā̠rayann̍ ।28) yā tē̍ tē̠ yā yā tē̎ ।29) tē̠ dhāmā̍ni̠ dhāmā̍ni tē tē̠ dhāmā̍ni ।30) dhāmā̍ni para̠māṇi̍ para̠māṇi̠ dhāmā̍ni̠ dhāmā̍ni para̠māṇi̍ ।31) pa̠ra̠māṇi̠ yā yā pa̍ra̠māṇi̍ para̠māṇi̠ yā ।32) yā 'va̠mā 'va̠mā yā yā 'va̠mā ।33) a̠va̠mā yā yā 'va̠mā 'va̠mā yā ।34) yā ma̍ddhya̠mā ma̍ddhya̠mā yā yā ma̍ddhya̠mā ।35) ma̠ddhya̠mā vi̍śvakarman. viśvakarma-nmaddhya̠mā ma̍ddhya̠mā vi̍śvakarmann ।36) vi̠śva̠ka̠rma̠-nnu̠tōta vi̍śvakarman. viśvakarma-nnu̠ta ।36) vi̠śva̠ka̠rma̠nniti̍ viśva - ka̠rma̠nn ।37) u̠tē mēmōtōtē mā ।38) i̠mētī̠mā ।39) śikṣā̠ sakhi̍bhya̠-ssakhi̍bhya̠-śśikṣa̠ śikṣā̠ sakhi̍bhyaḥ ।40) sakhi̍bhyō ha̠viṣi̍ ha̠viṣi̠ sakhi̍bhya̠-ssakhi̍bhyō ha̠viṣi̍ ।40) sakhi̍bhya̠ iti̠ sakhi̍ - bhya̠ḥ ।41) ha̠viṣi̍ svadhāva-ssvadhāvō ha̠viṣi̍ ha̠viṣi̍ svadhāvaḥ ।42) sva̠dhā̠va̠-ssva̠yagg sva̠yagg sva̍dhāva-ssvadhāva-ssva̠yam ।42) sva̠dhā̠va̠ iti̍ svadhā - va̠ḥ ।43) sva̠yaṃ ya̍jasva yajasva sva̠yagg sva̠yaṃ ya̍jasva ।44) ya̠ja̠sva̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ṃ yajasva yajasva ta̠nuva̎m ।45) ta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇasta̠nuva̍-nta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇaḥ ।46) ju̠ṣā̠ṇa iti̍ juṣā̠ṇaḥ ।47) vā̠cha spati̠-mpati̍ṃ vā̠chō vā̠cha spati̎m ।48) pati̍ṃ vi̠śvaka̍rmāṇaṃ vi̠śvaka̍rmāṇa̠-mpati̠-mpati̍ṃ vi̠śvaka̍rmāṇam ।49) vi̠śvaka̍rmāṇa mū̠taya̍ ū̠tayē̍ vi̠śvaka̍rmāṇaṃ vi̠śvaka̍rmāṇa mū̠tayē̎ ।49) vi̠śvaka̍rmāṇa̠miti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ṇa̠m ।50) ū̠tayē̍ manō̠yuja̍-mmanō̠yuja̍ mū̠taya̍ ū̠tayē̍ manō̠yuja̎m ।॥ 10 ॥ (50/57)
meaning
Jata recitation: through this oblation the sacrificer establishes himself as a channel through which the earth's nourishing energy flows to feed the gods.
verse 11
1) म॒नो॒युजं॒-वाँजे॒ वाजे॑ मनो॒युज॑-म्मनो॒युजं॒-वाँजे᳚ ।1) म॒नो॒युज॒मिति॑ मनः - युज᳚म् ।2) वाजे॑ अ॒द्याद्य वाजे॒ वाजे॑ अ॒द्य ।3) अ॒द्या हु॑वेम हुवेमा॒द्याद्या हु॑वेम ।4) हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ।5) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।6) नो॒ नेदि॑ष्ठा॒ नेदि॑ष्ठा नो नो॒ नेदि॑ष्ठा ।7) नेदि॑ष्ठा॒ हव॑नानि॒ हव॑नानि॒ नेदि॑ष्ठा॒ नेदि॑ष्ठा॒ हव॑नानि ।8) हव॑नानि जोषते जोषते॒ हव॑नानि॒ हव॑नानि जोषते ।9) जो॒ष॒ते॒ वि॒श्वश॑म्भू-र्वि॒श्वश॑म्भू-र्जोषते जोषते वि॒श्वश॑म्भूः ।10) वि॒श्वश॑म्भू॒ रव॒से ऽव॑से वि॒श्वश॑म्भू-र्वि॒श्वश॑म्भू॒ रव॑से ।10) वि॒श्वश॑म्भू॒रिति॑ वि॒श्व - श॒म्भूः॒ ।11) अव॑से सा॒धुक॑र्मा सा॒धुक॒र्मा ऽव॒से ऽव॑से सा॒धुक॑र्मा ।12) सा॒धुक॒र्मेति॑ सा॒धु - क॒र्मा॒ ।13) विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॑ ह॒विषा॒ विश्व॑कर्म॒न्॒. विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा᳚ ।13) विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑ - क॒र्म॒न्न् ।14) ह॒विषा॑ वावृधा॒नो वा॑वृधा॒नो ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ वावृधा॒नः ।15) वा॒वृ॒धा॒न-स्स्व॒यग्ग् स्व॒यं-वाँ॑वृधा॒नो वा॑वृधा॒न-स्स्व॒यम् ।16) स्व॒यं-यँ॑जस्व यजस्व स्व॒यग्ग् स्व॒यं-यँ॑जस्व ।17) य॒ज॒स्व॒ त॒नुव॑-न्त॒नुवं॑-यँजस्व यजस्व त॒नुव᳚म् ।18) त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णो जु॑षा॒ण स्त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः ।19) जु॒षा॒ण इति॑ जुषा॒णः ।20) मुह्य॑ न्त्व॒न्ये अ॒न्ये मुह्य॑न्तु॒ मुह्य॑ न्त्व॒न्ये ।21) अ॒न्ये अ॒भितो॑ अ॒भितो॑ अ॒न्ये अ॒न्ये अ॒भितः॑ ।22) अ॒भितः॑ स॒पत्ना᳚-स्स॒पत्ना॑ अ॒भितो॑ अ॒भितः॑ स॒पत्नाः᳚ ।23) स॒पत्ना॑ इ॒हेह स॒पत्ना᳚-स्स॒पत्ना॑ इ॒ह ।24) इ॒हास्माक॑ म॒स्माक॑ मि॒हे हास्माक᳚म् ।25) अ॒स्माक॑-म्म॒घवा॑ म॒घवा॒ ऽस्माक॑ म॒स्माक॑-म्म॒घवा᳚ ।26) म॒घवा॑ सू॒रि-स्सू॒रि-र्म॒घवा॑ म॒घवा॑ सू॒रिः ।26) म॒घवेति॑ म॒घ - वा॒ ।27) सू॒रिर॑ स्त्वस्तु सू॒रि-स्सू॒रि र॑स्तु ।28) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।29) विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॑ ह॒विषा॒ विश्व॑कर्म॒न्॒. विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा᳚ ।29) विश्व॑कर्म॒न्निति॒ विश्व॑ - क॒र्म॒न्न् ।30) ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन॒ वर्ध॑नेन ह॒विषा॑ ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन ।31) वर्ध॑नेन त्रा॒तार॑-न्त्रा॒तारं॒-वँर्ध॑नेन॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार᳚म् ।32) त्रा॒तार॒ मिन्द्र॒ मिन्द्र॑-न्त्रा॒तार॑-न्त्रा॒तार॒ मिन्द्र᳚म् ।33) इन्द्र॑ मकृणो रकृणो॒ रिन्द्र॒ मिन्द्र॑ मकृणोः ।34) अ॒कृ॒णो॒ र॒व॒द्ध्य म॑व॒द्ध्य म॑कृणो रकृणो रव॒द्ध्यम् ।35) अ॒व॒द्ध्यमित्य॑व॒ध्यम् ।36) तस्मै॒ विशो॒ विश॒ स्तस्मै॒ तस्मै॒ विशः॑ ।37) विश॒-स्सग्ं सं-विँशो॒ विश॒-स्सम् ।38) स म॑नमन्ता नमन्त॒ सग्ं स म॑नमन्त ।39) अ॒न॒म॒न्त॒ पू॒र्वीः पू॒र्वी र॑नमन्ता नमन्त पू॒र्वीः ।40) पू॒र्वी र॒य म॒य-म्पू॒र्वीः पू॒र्वी र॒यम् ।41) अ॒य मु॒ग्र उ॒ग्रो॑ ऽय म॒य मु॒ग्रः ।42) उ॒ग्रो वि॑ह॒व्यो॑ विह॒व्य॑ उ॒ग्र उ॒ग्रो वि॑ह॒व्यः॑ ।43) वि॒ह॒व्यो॑ यथा॒ यथा॑ विह॒व्यो॑ विह॒व्यो॑ यथा᳚ ।43) वि॒ह॒व्य॑ इति॑ वि - ह॒व्यः॑ ।44) यथा ऽस॒ दस॒-द्यथा॒ यथा ऽस॑त् ।45) अस॒दित्यस॑त् ।46) स॒मु॒द्राय॑ व॒युना॑य व॒युना॑य समु॒द्राय॑ समु॒द्राय॑ व॒युना॑य ।47) व॒युना॑य॒ सिन्धू॑ना॒ग्ं॒ सिन्धू॑नां-वँ॒युना॑य व॒युना॑य॒ सिन्धू॑नाम् ।48) सिन्धू॑ना॒-म्पत॑ये॒ पत॑ये॒ सिन्धू॑ना॒ग्ं॒ सिन्धू॑ना॒-म्पत॑ये ।49) पत॑ये॒ नमो॒ नम॒ स्पत॑ये॒ पत॑ये॒ नमः॑ ।50) नम॒ इति॒ नमः॑ ।51) न॒दीना॒ग्ं॒ सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-न्न॒दीना᳚-न्न॒दीना॒ग्ं॒ सर्वा॑साम् ।52) सर्वा॑सा-म्पि॒त्रे पि॒त्रे सर्वा॑सा॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-म्पि॒त्रे ।53) पि॒त्रे जु॑हु॒त जु॑हु॒त पि॒त्रे पि॒त्रे जु॑हु॒त ।54) जु॒हु॒ता वि॒श्वक॑र्मणे वि॒श्वक॑र्मणे जुहु॒त जु॑हु॒ता वि॒श्वक॑र्मणे ।55) वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा॒ विश्वा॑ वि॒श्वक॑र्मणे वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा᳚ ।55) वि॒श्वक॑र्मण॒ इति॑ वि॒श्व - क॒र्म॒णे॒ ।56) विश्वा ऽहा ऽहा॒ विश्वा॒ विश्वा ऽहा᳚ ।57) अहा ऽम॑र्त्य॒ मम॑र्त्य॒ महा ऽहा ऽम॑र्त्यम् ।58) अम॑र्त्यग्ं ह॒विर्-ह॒वि रम॑र्त्य॒ मम॑र्त्यग्ं ह॒विः ।59) ह॒विरिति॑ ह॒विः ।॥ 11 ॥ (59/66)॥ अ. 2 ॥
1) ma̠nō̠yuja̠ṃ vājē̠ vājē̍ manō̠yuja̍-mmanō̠yuja̠ṃ vājē̎ ।1) ma̠nō̠yuja̠miti̍ manaḥ - yuja̎m ।2) vājē̍ a̠dyādya vājē̠ vājē̍ a̠dya ।3) a̠dyā hu̍vēma huvēmā̠dyādyā hu̍vēma ।4) hu̠vē̠mēti̍ huvēma ।5) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।6) nō̠ nēdi̍ṣṭhā̠ nēdi̍ṣṭhā nō nō̠ nēdi̍ṣṭhā ।7) nēdi̍ṣṭhā̠ hava̍nāni̠ hava̍nāni̠ nēdi̍ṣṭhā̠ nēdi̍ṣṭhā̠ hava̍nāni ।8) hava̍nāni jōṣatē jōṣatē̠ hava̍nāni̠ hava̍nāni jōṣatē ।9) jō̠ṣa̠tē̠ vi̠śvaśa̍mbhū-rvi̠śvaśa̍mbhū-rjōṣatē jōṣatē vi̠śvaśa̍mbhūḥ ।10) vi̠śvaśa̍mbhū̠ rava̠sē 'va̍sē vi̠śvaśa̍mbhū-rvi̠śvaśa̍mbhū̠ rava̍sē ।10) vi̠śvaśa̍mbhū̠riti̍ vi̠śva - śa̠mbhū̠ḥ ।11) ava̍sē sā̠dhuka̍rmā sā̠dhuka̠rmā 'va̠sē 'va̍sē sā̠dhuka̍rmā ।12) sā̠dhuka̠rmēti̍ sā̠dhu - ka̠rmā̠ ।13) viśva̍karman. ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̠ viśva̍karma̠n̠. viśva̍karman. ha̠viṣā̎ ।13) viśva̍karma̠nniti̠ viśva̍ - ka̠rma̠nn ।14) ha̠viṣā̍ vāvṛdhā̠nō vā̍vṛdhā̠nō ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vāvṛdhā̠naḥ ।15) vā̠vṛ̠dhā̠na-ssva̠yagg sva̠yaṃ vā̍vṛdhā̠nō vā̍vṛdhā̠na-ssva̠yam ।16) sva̠yaṃ ya̍jasva yajasva sva̠yagg sva̠yaṃ ya̍jasva ।17) ya̠ja̠sva̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ṃ yajasva yajasva ta̠nuva̎m ।18) ta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇa sta̠nuva̍-nta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇaḥ ।19) ju̠ṣā̠ṇa iti̍ juṣā̠ṇaḥ ।20) muhya̍ ntva̠nyē a̠nyē muhya̍ntu̠ muhya̍ ntva̠nyē ।21) a̠nyē a̠bhitō̍ a̠bhitō̍ a̠nyē a̠nyē a̠bhita̍ḥ ।22) a̠bhita̍-ssa̠patnā̎-ssa̠patnā̍ a̠bhitō̍ a̠bhita̍-ssa̠patnā̎ḥ ।23) sa̠patnā̍ i̠hēha sa̠patnā̎-ssa̠patnā̍ i̠ha ।24) i̠hāsmāka̍ ma̠smāka̍ mi̠hē hāsmāka̎m ।25) a̠smāka̍-mma̠ghavā̍ ma̠ghavā̠ 'smāka̍ ma̠smāka̍-mma̠ghavā̎ ।26) ma̠ghavā̍ sū̠ri-ssū̠ri-rma̠ghavā̍ ma̠ghavā̍ sū̠riḥ ।26) ma̠ghavēti̍ ma̠gha - vā̠ ।27) sū̠rira̍ stvastu sū̠ri-ssū̠ri ra̍stu ।28) a̠stvitya̍stu ।29) viśva̍karman. ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̠ viśva̍karma̠n̠. viśva̍karman. ha̠viṣā̎ ।29) viśva̍karma̠nniti̠ viśva̍ - ka̠rma̠nn ।30) ha̠viṣā̠ vardha̍nēna̠ vardha̍nēna ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̠ vardha̍nēna ।31) vardha̍nēna trā̠tāra̍-ntrā̠tāra̠ṃ vardha̍nēna̠ vardha̍nēna trā̠tāra̎m ।32) trā̠tāra̠ mindra̠ mindra̍-ntrā̠tāra̍-ntrā̠tāra̠ mindra̎m ।33) indra̍ makṛṇō rakṛṇō̠ rindra̠ mindra̍ makṛṇōḥ ।34) a̠kṛ̠ṇō̠ ra̠va̠ddhya ma̍va̠ddhya ma̍kṛṇō rakṛṇō rava̠ddhyam ।35) a̠va̠ddhyamitya̍va̠dhyam ।36) tasmai̠ viśō̠ viśa̠ stasmai̠ tasmai̠ viśa̍ḥ ।37) viśa̠-ssagṃ saṃ viśō̠ viśa̠-ssam ।38) sa ma̍namantā namanta̠ sagṃ sa ma̍namanta ।39) a̠na̠ma̠nta̠ pū̠rvīḥ pū̠rvī ra̍namantā namanta pū̠rvīḥ ।40) pū̠rvī ra̠ya ma̠ya-mpū̠rvīḥ pū̠rvī ra̠yam ।41) a̠ya mu̠gra u̠grō̍ 'ya ma̠ya mu̠graḥ ।42) u̠grō vi̍ha̠vyō̍ viha̠vya̍ u̠gra u̠grō vi̍ha̠vya̍ḥ ।43) vi̠ha̠vyō̍ yathā̠ yathā̍ viha̠vyō̍ viha̠vyō̍ yathā̎ ।43) vi̠ha̠vya̍ iti̍ vi - ha̠vya̍ḥ ।44) yathā 'sa̠ dasa̠-dyathā̠ yathā 'sa̍t ।45) asa̠dityasa̍t ।46) sa̠mu̠drāya̍ va̠yunā̍ya va̠yunā̍ya samu̠drāya̍ samu̠drāya̍ va̠yunā̍ya ।47) va̠yunā̍ya̠ sindhū̍nā̠gṃ̠ sindhū̍nāṃ va̠yunā̍ya va̠yunā̍ya̠ sindhū̍nām ।48) sindhū̍nā̠-mpata̍yē̠ pata̍yē̠ sindhū̍nā̠gṃ̠ sindhū̍nā̠-mpata̍yē ।49) pata̍yē̠ namō̠ nama̠ spata̍yē̠ pata̍yē̠ nama̍ḥ ।50) nama̠ iti̠ nama̍ḥ ।51) na̠dīnā̠gṃ̠ sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sā-nna̠dīnā̎-nna̠dīnā̠gṃ̠ sarvā̍sām ।52) sarvā̍sā-mpi̠trē pi̠trē sarvā̍sā̠gṃ̠ sarvā̍sā-mpi̠trē ।53) pi̠trē ju̍hu̠ta ju̍hu̠ta pi̠trē pi̠trē ju̍hu̠ta ।54) ju̠hu̠tā vi̠śvaka̍rmaṇē vi̠śvaka̍rmaṇē juhu̠ta ju̍hu̠tā vi̠śvaka̍rmaṇē ।55) vi̠śvaka̍rmaṇē̠ viśvā̠ viśvā̍ vi̠śvaka̍rmaṇē vi̠śvaka̍rmaṇē̠ viśvā̎ ।55) vi̠śvaka̍rmaṇa̠ iti̍ vi̠śva - ka̠rma̠ṇē̠ ।56) viśvā 'hā 'hā̠ viśvā̠ viśvā 'hā̎ ।57) ahā 'ma̍rtya̠ mama̍rtya̠ mahā 'hā 'ma̍rtyam ।58) ama̍rtyagṃ ha̠vir-ha̠vi rama̍rtya̠ mama̍rtyagṃ ha̠viḥ ।59) ha̠viriti̍ ha̠viḥ ।॥ 11 ॥ (59/66)॥ a. 2 ॥
meaning
Jata recitation: the mantra affirms that nourishment is always available to those who know how to ask — the earth never withholds from the one who approaches with reverence.
verse 12
1) उदे॑न मेन॒ मुदुदे॑नम् ।2) ए॒न॒ मु॒त्त॒रा मु॑त्त॒रा मे॑न मेन मुत्त॒राम् ।3) उ॒त्त॒रा-न्न॑य नयोत्त॒रा मु॑त्त॒रा-न्न॑य ।3) उ॒त्त॒रामित्यु॑त् - त॒राम् ।4) न॒याग्ने ऽग्ने॑ नय न॒याग्ने᳚ ।5) अग्ने॑ घृतेन घृते॒नाग्ने ऽग्ने॑ घृतेन ।6) घृ॒ते॒ना॒ हु॒ता॒ हु॒त॒ घृ॒ते॒न॒ घृ॒ते॒ना॒ हु॒त॒ ।7) आ॒हु॒तेत्या᳚ - हु॒त॒ ।8) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।9) पोषे॑ण॒ सग्ं स-म्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण॒ सम् ।10) सग्ं सृ॑ज सृज॒ सग्ं सग्ं सृ॑ज ।11) सृ॒ज॒ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ सृज सृज प्र॒जया᳚ ।12) प्र॒जया॑ च च प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ च ।12) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।13) च॒ धने॑न॒ धने॑न च च॒ धने॑न ।14) धने॑न च च॒ धने॑न॒ धने॑न च ।15) चेति॑ च ।16) इन्द्रे॒ ममि॒म मिन्द्रे न्द्रे॒मम् ।17) इ॒म-म्प्र॑त॒रा-म्प्र॑त॒रा मि॒म मि॒म-म्प्र॑त॒राम् ।18) प्र॒त॒रा-ङ्कृ॑धि कृधि प्रत॒रा-म्प्र॑त॒रा-ङ्कृ॑धि ।18) प्र॒त॒रामिति॑ प्र - त॒राम् ।19) कृ॒धि॒ स॒जा॒तानाग्ं॑ सजा॒ताना᳚-ङ्कृधि कृधि सजा॒ताना᳚म् ।20) स॒जा॒ताना॑ मस दस-थ्सजा॒तानाग्ं॑ सजा॒ताना॑ मसत् ।20) स॒जा॒ताना॒मिति॑ स - जा॒ताना᳚म् ।21) अ॒स॒-द्व॒शी व॒श्य॑स दस-द्व॒शी ।22) व॒शीति॑ व॒शी ।23) स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑नम् ।24) ए॒नं॒-वँर्च॑सा॒ वर्च॑सैन मेनं॒-वँर्च॑सा ।25) वर्च॑सा सृज सृज॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा सृज ।26) सृ॒ज॒ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ सृज सृज दे॒वेभ्यः॑ ।27) दे॒वेभ्यो॑ भाग॒धा भा॑ग॒धा दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ भाग॒धाः ।28) भा॒ग॒धा अ॑स दस-द्भाग॒धा भा॑ग॒धा अ॑सत् ।28) भा॒ग॒धा इति॑ भाग - धाः ।29) अ॒स॒दित्य॑सत् ।30) यस्य॑ कु॒र्मः कु॒र्मो यस्य॒ यस्य॑ कु॒र्मः ।31) कु॒र्मो ह॒विर्-ह॒विः कु॒र्मः कु॒र्मो ह॒विः ।32) ह॒वि-र्गृ॒हे गृ॒हे ह॒विर्-ह॒वि-र्गृ॒हे ।33) गृ॒हे त-न्त-ङ्गृ॒हे गृ॒हे तम् ।34) त म॑ग्ने अग्ने॒ त-न्त म॑ग्ने ।35) अ॒ग्ने॒ व॒र्ध॒य॒ व॒र्ध॒या॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ व॒र्ध॒य॒ ।36) व॒र्ध॒या॒ त्व-न्त्वं-वँ॑र्धय वर्धया॒ त्वम् ।37) त्वमिति॒ त्वम् ।38) तस्मै॑ दे॒वा दे॒वा स्तस्मै॒ तस्मै॑ दे॒वाः ।39) दे॒वा अध्यधि॑ दे॒वा दे॒वा अधि॑ ।40) अधि॑ ब्रव-न्ब्रव॒-न्नध्यधि॑ ब्रवन्न् ।41) ब्र॒व॒-न्न॒य म॒य-म्ब्र॑व-न्ब्रव-न्न॒यम् ।42) अ॒य-ञ्च॑ चा॒य म॒य-ञ्च॑ ।43) च॒ ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑णश्च च॒ ब्रह्म॑णः ।44) ब्रह्म॑ण॒ स्पति॒ष् पति॒-र्ब्रह्म॑णो॒ ब्रह्म॑ण॒ स्पतिः॑ ।45) पति॒रिति॒ पतिः॑ ।46) उदु॑ वु॒ वुदुदु॑ ।47) उ॒ त्वा॒ त्व॒ वु॒ त्वा॒ ।48) त्वा॒ विश्वे॒ विश्वे᳚ त्वा त्वा॒ विश्वे᳚ ।49) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।50) दे॒वा अग्ने ऽग्ने॑ दे॒वा दे॒वा अग्ने᳚ ।॥ 12 ॥ (50/55)
1) udē̍na mēna̠ mududē̍nam ।2) ē̠na̠ mu̠tta̠rā mu̍tta̠rā mē̍na mēna mutta̠rām ।3) u̠tta̠rā-nna̍ya nayōtta̠rā mu̍tta̠rā-nna̍ya ।3) u̠tta̠rāmityu̍t - ta̠rām ।4) na̠yāgnē 'gnē̍ naya na̠yāgnē̎ ।5) agnē̍ ghṛtēna ghṛtē̠nāgnē 'gnē̍ ghṛtēna ।6) ghṛ̠tē̠nā̠ hu̠tā̠ hu̠ta̠ ghṛ̠tē̠na̠ ghṛ̠tē̠nā̠ hu̠ta̠ ।7) ā̠hu̠tētyā̎ - hu̠ta̠ ।8) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।9) pōṣē̍ṇa̠ sagṃ sa-mpōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa̠ sam ।10) sagṃ sṛ̍ja sṛja̠ sagṃ sagṃ sṛ̍ja ।11) sṛ̠ja̠ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sṛja sṛja pra̠jayā̎ ।12) pra̠jayā̍ cha cha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ cha ।12) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।13) cha̠ dhanē̍na̠ dhanē̍na cha cha̠ dhanē̍na ।14) dhanē̍na cha cha̠ dhanē̍na̠ dhanē̍na cha ।15) chēti̍ cha ।16) indrē̠ mami̠ma mindrē ndrē̠mam ।17) i̠ma-mpra̍ta̠rā-mpra̍ta̠rā mi̠ma mi̠ma-mpra̍ta̠rām ।18) pra̠ta̠rā-ṅkṛ̍dhi kṛdhi prata̠rā-mpra̍ta̠rā-ṅkṛ̍dhi ।18) pra̠ta̠rāmiti̍ pra - ta̠rām ।19) kṛ̠dhi̠ sa̠jā̠tānāgṃ̍ sajā̠tānā̎-ṅkṛdhi kṛdhi sajā̠tānā̎m ।20) sa̠jā̠tānā̍ masa dasa-thsajā̠tānāgṃ̍ sajā̠tānā̍ masat ।20) sa̠jā̠tānā̠miti̍ sa - jā̠tānā̎m ।21) a̠sa̠-dva̠śī va̠śya̍sa dasa-dva̠śī ।22) va̠śīti̍ va̠śī ।23) sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍nam ।24) ē̠na̠ṃ varcha̍sā̠ varcha̍saina mēna̠ṃ varcha̍sā ।25) varcha̍sā sṛja sṛja̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā sṛja ।26) sṛ̠ja̠ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍-ssṛja sṛja dē̠vēbhya̍ḥ ।27) dē̠vēbhyō̍ bhāga̠dhā bhā̍ga̠dhā dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ bhāga̠dhāḥ ।28) bhā̠ga̠dhā a̍sa dasa-dbhāga̠dhā bhā̍ga̠dhā a̍sat ।28) bhā̠ga̠dhā iti̍ bhāga - dhāḥ ।29) a̠sa̠ditya̍sat ।30) yasya̍ ku̠rmaḥ ku̠rmō yasya̠ yasya̍ ku̠rmaḥ ।31) ku̠rmō ha̠vir-ha̠viḥ ku̠rmaḥ ku̠rmō ha̠viḥ ।32) ha̠vi-rgṛ̠hē gṛ̠hē ha̠vir-ha̠vi-rgṛ̠hē ।33) gṛ̠hē ta-nta-ṅgṛ̠hē gṛ̠hē tam ।34) ta ma̍gnē agnē̠ ta-nta ma̍gnē ।35) a̠gnē̠ va̠rdha̠ya̠ va̠rdha̠yā̠gnē̠ a̠gnē̠ va̠rdha̠ya̠ ।36) va̠rdha̠yā̠ tva-ntvaṃ va̍rdhaya vardhayā̠ tvam ।37) tvamiti̠ tvam ।38) tasmai̍ dē̠vā dē̠vā stasmai̠ tasmai̍ dē̠vāḥ ।39) dē̠vā adhyadhi̍ dē̠vā dē̠vā adhi̍ ।40) adhi̍ brava-nbrava̠-nnadhyadhi̍ bravann ।41) bra̠va̠-nna̠ya ma̠ya-mbra̍va-nbrava-nna̠yam ।42) a̠ya-ñcha̍ chā̠ya ma̠ya-ñcha̍ ।43) cha̠ brahma̍ṇō̠ brahma̍ṇaścha cha̠ brahma̍ṇaḥ ।44) brahma̍ṇa̠ spati̠ṣ pati̠-rbrahma̍ṇō̠ brahma̍ṇa̠ spati̍ḥ ।45) pati̠riti̠ pati̍ḥ ।46) udu̍ vu̠ vududu̍ ।47) u̠ tvā̠ tva̠ vu̠ tvā̠ ।48) tvā̠ viśvē̠ viśvē̎ tvā tvā̠ viśvē̎ ।49) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।50) dē̠vā agnē 'gnē̍ dē̠vā dē̠vā agnē̎ ।॥ 12 ॥ (50/55)
meaning
Jata recitation: the waters flowing down from the mountain carry the mountain's strength and mineral wealth to the plains below; this mantra honours that gift.
verse 13
1) अग्ने॒ भर॑न्तु॒ भर॒ न्त्वग्ने ऽग्ने॒ भर॑न्तु ।2) भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒-र्भर॑न्तु॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।3) चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑ - भिः॒ ।4) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।5) नो॒ भ॒व॒ भ॒व॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒ ।6) भ॒व॒ शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑मो भव भव शि॒वत॑मः ।7) शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑क-श्शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑कः ।7) शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व - त॒मः॒ ।8) सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सु-र्वि॒भाव॑सु-स्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ।8) सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु - प्रती॑कः ।9) वि॒भाव॑सु॒रिति॑ वि॒भा - व॒सुः॒ ।10) पञ्च॒ दिशो॒ दिशः॒ पञ्च॒ पञ्च॒ दिशः॑ ।11) दिशो॒ दैवी॒-र्दैवी॒-र्दिशो॒ दिशो॒ दैवीः᳚ ।12) दैवी᳚-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दैवी॒-र्दैवी᳚-र्य॒ज्ञम् ।13) य॒ज्ञ म॑व न्त्ववन्तु य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ म॑वन्तु ।14) अ॒व॒न्तु॒ दे॒वी-र्दे॒वी र॑व न्त्ववन्तु दे॒वीः ।15) दे॒वी रपाप॑ दे॒वी-र्दे॒वी रप॑ ।16) अपाम॑ति॒ मम॑ति॒ मपापाम॑तिम् ।17) अम॑ति-न्दुर्म॒ति-न्दु॑र्म॒ति मम॑ति॒ मम॑ति-न्दुर्म॒तिम् ।18) दु॒र्म॒ति-म्बाध॑माना॒ बाध॑माना दुर्म॒ति-न्दु॑र्म॒ति-म्बाध॑मानाः ।18) दु॒र्म॒तिमिति॑ दुः - म॒तिम् ।19) बाध॑माना॒ इति॒ बाध॑मानाः ।20) रा॒य स्पोषे॒ पोषे॑ रा॒यो रा॒य स्पोषे᳚ ।21) पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒-म्पोषे॒ पोषे॑ य॒ज्ञप॑तिम् ।22) य॒ज्ञप॑ति मा॒भज॑न्ती रा॒भज॑न्ती-र्य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति मा॒भज॑न्तीः ।22) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।23) आ॒भज॑न्ती॒रित्या᳚ - भज॑न्तीः ।24) रा॒य स्पोषे॒ पोषे॑ रा॒यो रा॒य स्पोषे᳚ ।25) पोषे॒ अध्यधि॒ पोषे॒ पोषे॒ अधि॑ ।26) अधि॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो अध्यधि॑ य॒ज्ञः ।27) य॒ज्ञो अ॑स्था दस्था-द्य॒ज्ञो य॒ज्ञो अ॑स्थात् ।28) अ॒स्था॒-थ्समि॑द्धे॒ समि॑द्धे अस्था दस्था॒-थ्समि॑द्धे ।29) समि॑द्धे अ॒ग्ना व॒ग्नौ समि॑द्धे॒ समि॑द्धे अ॒ग्नौ ।29) समि॑द्ध॒ इति॒ सं - इ॒द्धे॒ ।30) अ॒ग्ना वध्यध्य॒ग्ना व॒ग्ना वधि॑ ।31) अधि॑ मामहा॒नो मा॑महा॒नो अध्यधि॑ मामहा॒नः ।32) मा॒म॒हा॒न इति॑ मामहा॒नः ।33) उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्य॒ ईड्य॑ उ॒क्थप॑त्र उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्यः॑ ।33) उ॒क्थप॑त्र॒ इत्यु॒क्थ - प॒त्रः॒ ।34) ईड्यो॑ गृभी॒तो गृ॑भी॒त ईड्य॒ ईड्यो॑ गृभी॒तः ।35) गृ॒भी॒त स्त॒प्त-न्त॒प्त-ङ्गृ॑भी॒तो गृ॑भी॒त स्त॒प्तम् ।36) त॒प्त-ङ्घ॒र्म-ङ्घ॒र्म-न्त॒प्त-न्त॒प्त-ङ्घ॒र्मम् ।37) घ॒र्म-म्प॑रि॒गृह्य॑ परि॒गृह्य॑ घ॒र्म-ङ्घ॒र्म-म्प॑रि॒गृह्य॑ ।38) प॒रि॒गृह्या॑ यजन्ता यजन्त परि॒गृह्य॑ परि॒गृह्या॑ यजन्त ।38) प॒रि॒गृह्येति॑ परि - गृह्य॑ ।39) अ॒य॒ज॒न्तेत्य॑यजन्त ।40) ऊ॒र्जा य-द्यदू॒र्जोर्जा यत् ।41) य-द्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-यँ-द्य-द्य॒ज्ञम् ।42) य॒ज्ञ मश॑म॒न्ता श॑मन्त य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मश॑मन्त ।43) अश॑मन्त दे॒वा दे॒वा अश॑म॒न्ता श॑मन्त दे॒वाः ।44) दे॒वा दैव्या॑य॒ दैव्या॑य दे॒वा दे॒वा दैव्या॑य ।45) दैव्या॑य ध॒र्त्रे ध॒र्त्रे दैव्या॑य॒ दैव्या॑य ध॒र्त्रे ।46) ध॒र्त्रे जोष्ट्रे॒ जोष्ट्रे॑ ध॒र्त्रे ध॒र्त्रे जोष्ट्रे᳚ ।47) जोष्ट्र॒ इति॒ जोष्ट्रे᳚ ।48) दे॒व॒श्री-श्श्रीम॑णा॒-श्श्रीम॑णा देव॒श्री-र्दे॑व॒श्री-श्श्रीम॑णाः ।48) दे॒व॒श्रीरिति॑ देव - श्रीः ।49) श्रीम॑णा-श्श॒तप॑या-श्श॒तप॑या॒-श्श्रीम॑णा॒-श्श्रीम॑णा-श्श॒तप॑याः ।49) श्रीम॑णा॒ इति॒ श्री - म॒नाः॒ ।50) श॒तप॑याः परि॒गृह्य॑ परि॒गृह्य॑ श॒तप॑या-श्श॒तप॑याः परि॒गृह्य॑ ।50) श॒तप॑या॒ इति॑ श॒त - प॒याः॒ ।॥ 13 ॥ (50/60)
1) agnē̠ bhara̍ntu̠ bhara̠ ntvagnē 'gnē̠ bhara̍ntu ।2) bhara̍ntu̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠-rbhara̍ntu̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ ।3) chitti̍bhi̠riti̠ chitti̍ - bhi̠ḥ ।4) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।5) nō̠ bha̠va̠ bha̠va̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠ ।6) bha̠va̠ śi̠vata̍ma-śśi̠vata̍mō bhava bhava śi̠vata̍maḥ ।7) śi̠vata̍ma-ssu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍ka-śśi̠vata̍ma-śśi̠vata̍ma-ssu̠pratī̍kaḥ ।7) śi̠vata̍ma̠ iti̍ śi̠va - ta̠ma̠ḥ ।8) su̠pratī̍kō vi̠bhāva̍su-rvi̠bhāva̍su-ssu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍kō vi̠bhāva̍suḥ ।8) su̠pratī̍ka̠ iti̍ su - pratī̍kaḥ ।9) vi̠bhāva̍su̠riti̍ vi̠bhā - va̠su̠ḥ ।10) pañcha̠ diśō̠ diśa̠ḥ pañcha̠ pañcha̠ diśa̍ḥ ।11) diśō̠ daivī̠-rdaivī̠-rdiśō̠ diśō̠ daivī̎ḥ ।12) daivī̎-rya̠jñaṃ ya̠jña-ndaivī̠-rdaivī̎-rya̠jñam ।13) ya̠jña ma̍va ntvavantu ya̠jñaṃ ya̠jña ma̍vantu ।14) a̠va̠ntu̠ dē̠vī-rdē̠vī ra̍va ntvavantu dē̠vīḥ ।15) dē̠vī rapāpa̍ dē̠vī-rdē̠vī rapa̍ ।16) apāma̍ti̠ mama̍ti̠ mapāpāma̍tim ।17) ama̍ti-ndurma̠ti-ndu̍rma̠ti mama̍ti̠ mama̍ti-ndurma̠tim ।18) du̠rma̠ti-mbādha̍mānā̠ bādha̍mānā durma̠ti-ndu̍rma̠ti-mbādha̍mānāḥ ।18) du̠rma̠timiti̍ duḥ - ma̠tim ।19) bādha̍mānā̠ iti̠ bādha̍mānāḥ ।20) rā̠ya spōṣē̠ pōṣē̍ rā̠yō rā̠ya spōṣē̎ ।21) pōṣē̍ ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠-mpōṣē̠ pōṣē̍ ya̠jñapa̍tim ।22) ya̠jñapa̍ti mā̠bhaja̍ntī rā̠bhaja̍ntī-rya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti mā̠bhaja̍ntīḥ ।22) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।23) ā̠bhaja̍ntī̠rityā̎ - bhaja̍ntīḥ ।24) rā̠ya spōṣē̠ pōṣē̍ rā̠yō rā̠ya spōṣē̎ ।25) pōṣē̠ adhyadhi̠ pōṣē̠ pōṣē̠ adhi̍ ।26) adhi̍ ya̠jñō ya̠jñō adhyadhi̍ ya̠jñaḥ ।27) ya̠jñō a̍sthā dasthā-dya̠jñō ya̠jñō a̍sthāt ।28) a̠sthā̠-thsami̍ddhē̠ sami̍ddhē asthā dasthā̠-thsami̍ddhē ।29) sami̍ddhē a̠gnā va̠gnau sami̍ddhē̠ sami̍ddhē a̠gnau ।29) sami̍ddha̠ iti̠ saṃ - i̠ddhē̠ ।30) a̠gnā vadhyadhya̠gnā va̠gnā vadhi̍ ।31) adhi̍ māmahā̠nō mā̍mahā̠nō adhyadhi̍ māmahā̠naḥ ।32) mā̠ma̠hā̠na iti̍ māmahā̠naḥ ।33) u̠kthapa̍tra̠ īḍya̠ īḍya̍ u̠kthapa̍tra u̠kthapa̍tra̠ īḍya̍ḥ ।33) u̠kthapa̍tra̠ ityu̠ktha - pa̠tra̠ḥ ।34) īḍyō̍ gṛbhī̠tō gṛ̍bhī̠ta īḍya̠ īḍyō̍ gṛbhī̠taḥ ।35) gṛ̠bhī̠ta sta̠pta-nta̠pta-ṅgṛ̍bhī̠tō gṛ̍bhī̠ta sta̠ptam ।36) ta̠pta-ṅgha̠rma-ṅgha̠rma-nta̠pta-nta̠pta-ṅgha̠rmam ।37) gha̠rma-mpa̍ri̠gṛhya̍ pari̠gṛhya̍ gha̠rma-ṅgha̠rma-mpa̍ri̠gṛhya̍ ।38) pa̠ri̠gṛhyā̍ yajantā yajanta pari̠gṛhya̍ pari̠gṛhyā̍ yajanta ।38) pa̠ri̠gṛhyēti̍ pari - gṛhya̍ ।39) a̠ya̠ja̠ntētya̍yajanta ।40) ū̠rjā ya-dyadū̠rjōrjā yat ।41) ya-dya̠jñaṃ ya̠jñaṃ ya-dya-dya̠jñam ।42) ya̠jña maśa̍ma̠ntā śa̍manta ya̠jñaṃ ya̠jña maśa̍manta ।43) aśa̍manta dē̠vā dē̠vā aśa̍ma̠ntā śa̍manta dē̠vāḥ ।44) dē̠vā daivyā̍ya̠ daivyā̍ya dē̠vā dē̠vā daivyā̍ya ।45) daivyā̍ya dha̠rtrē dha̠rtrē daivyā̍ya̠ daivyā̍ya dha̠rtrē ।46) dha̠rtrē jōṣṭrē̠ jōṣṭrē̍ dha̠rtrē dha̠rtrē jōṣṭrē̎ ।47) jōṣṭra̠ iti̠ jōṣṭrē̎ ।48) dē̠va̠śrī-śśrīma̍ṇā̠-śśrīma̍ṇā dēva̠śrī-rdē̍va̠śrī-śśrīma̍ṇāḥ ।48) dē̠va̠śrīriti̍ dēva - śrīḥ ।49) śrīma̍ṇā-śśa̠tapa̍yā-śśa̠tapa̍yā̠-śśrīma̍ṇā̠-śśrīma̍ṇā-śśa̠tapa̍yāḥ ।49) śrīma̍ṇā̠ iti̠ śrī - ma̠nā̠ḥ ।50) śa̠tapa̍yāḥ pari̠gṛhya̍ pari̠gṛhya̍ śa̠tapa̍yā-śśa̠tapa̍yāḥ pari̠gṛhya̍ ।50) śa̠tapa̍yā̠ iti̍ śa̠ta - pa̠yā̠ḥ ।॥ 13 ॥ (50/60)
meaning
Jata recitation: this verse praises the mountain as a pillar connecting heaven and earth; its height makes it the first receiver of rain and the first provider of rivers.
verse 14
1) प॒रि॒गृह्य॑ दे॒वा दे॒वाः प॑रि॒गृह्य॑ परि॒गृह्य॑ दे॒वाः ।1) प॒रि॒गृह्येति॑ परि - गृह्य॑ ।2) दे॒वा य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वा दे॒वा य॒ज्ञम् ।3) य॒ज्ञ मा॑य-न्नायन्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मा॑यन्न् ।4) आ॒य॒न्नित्या॑यन्न् ।5) सूर्य॑रश्मि॒र्॒ हरि॑केशो॒ हरि॑केश॒-स्सूर्य॑रश्मि॒-स्सूर्य॑रश्मि॒र्॒ हरि॑केशः ।5) सूर्य॑रश्मि॒रिति॒ सूर्य॑ - र॒श्मिः॒ ।6) हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ द्धरि॑केशो॒ हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚त् ।6) हरि॑केश॒ इति॒ हरि॑ - के॒शः॒ ।7) पु॒रस्ता᳚-थ्सवि॒ता स॑वि॒ता पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-थ्सवि॒ता ।8) स॒वि॒ता ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ सवि॒ता स॑वि॒ता ज्योतिः॑ ।9) ज्योति॒ रुदुज् ज्योति॒-र्ज्योति॒ रुत् ।10) उद॑याग्ं अया॒ग्ं॒ उदु द॑यान् ।11) अ॒या॒ग्ं॒ अज॑स्र॒ मज॑स्र मयाग्ं अया॒ग्ं॒ अज॑स्रम् ।12) अज॑स्र॒मित्यज॑स्रम् ।13) तस्य॑ पू॒षा पू॒षा तस्य॒ तस्य॑ पू॒षा ।14) पू॒षा प्र॑स॒व-म्प्र॑स॒व-म्पू॒षा पू॒षा प्र॑स॒वम् ।15) प्र॒स॒वं-याँ॑ति याति प्रस॒व-म्प्र॑स॒वं-याँ॑ति ।15) प्र॒स॒वमिति॑ प्र - स॒वम् ।16) या॒ति॒ दे॒वो दे॒वो या॑ति याति दे॒वः ।17) दे॒व-स्स॒म्पश्यन्᳚ थ्स॒म्पश्य॑-न्दे॒वो दे॒व-स्स॒म्पश्यन्न्॑ ।18) स॒म्पश्य॒न्॒. विश्वा॒ विश्वा॑ स॒म्पश्यन्᳚ थ्स॒म्पश्य॒न्॒. विश्वा᳚ ।18) स॒म्पश्य॒न्निति॑ सं - पश्यन्न्॑ ।19) विश्वा॒ भुव॑नानि॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ।20) भुव॑नानि गो॒पा गो॒पा भुव॑नानि॒ भुव॑नानि गो॒पाः ।21) गो॒पा इति॑ गो - पाः ।22) दे॒वा दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वा दे॒वा दे॒वेभ्यः॑ ।23) दे॒वेभ्यो॑ अद्ध्व॒र्यन्तो॑ अद्ध्व॒र्यन्तो॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ अद्ध्व॒र्यन्तः॑ ।24) अ॒द्ध्व॒र्यन्तो॑ अस्थु रस्थु रद्ध्व॒र्यन्तो॑ अद्ध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुः ।25) अ॒स्थु॒-र्वी॒तं-वीँ॒त म॑स्थु रस्थु-र्वी॒तम् ।26) वी॒तग्ं श॑मि॒त्रे श॑मि॒त्रे वी॒तं-वीँ॒तग्ं श॑मि॒त्रे ।27) श॒मि॒त्रे श॑मि॒ता श॑मि॒ता श॑मि॒त्रे श॑मि॒त्रे श॑मि॒ता ।28) श॒मि॒ता य॒जद्ध्यै॑ य॒जद्ध्यै॑ शमि॒ता श॑मि॒ता य॒जद्ध्यै᳚ ।29) य॒जद्ध्या॒ इति॑ य॒जद्ध्यै᳚ ।30) तु॒रीयो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ स्तु॒रीय॑ स्तु॒रीयो॑ य॒ज्ञः ।31) य॒ज्ञो यत्र॒ यत्र॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञो यत्र॑ ।32) यत्र॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्यं-यँत्र॒ यत्र॑ ह॒व्यम् ।33) ह॒व्य मेत्येति॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य मेति॑ ।34) एति॒ तत॒ स्तत॒ एत्येति॒ ततः॑ ।35) ततः॑ पाव॒काः पा॑व॒का स्तत॒ स्ततः॑ पाव॒काः ।36) पा॒व॒का आ॒शिष॑ आ॒शिषः॑ पाव॒काः पा॑व॒का आ॒शिषः॑ ।37) आ॒शिषो॑ नो न आ॒शिष॑ आ॒शिषो॑ नः ।37) आ॒शिष॒ इत्या᳚ - शिषः॑ ।38) नो॒ जु॒ष॒न्ता॒-ञ्जु॒ष॒न्ता॒न्नो॒ नो॒ जु॒ष॒न्ता॒म् ।39) जु॒ष॒न्ता॒मिति॑ जुषन्ताम् ।40) वि॒मान॑ ए॒ष ए॒ष वि॒मानो॑ वि॒मान॑ ए॒षः ।40) वि॒मान॒ इति॑ वि - मानः॑ ।41) ए॒ष दि॒वो दि॒व ए॒ष ए॒ष दि॒वः ।42) दि॒वो मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ दि॒वो दि॒वो मद्ध्ये᳚ ।43) मद्ध्य॑ आस्त आस्ते॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्य॑ आस्ते ।44) आ॒स्त॒ आ॒प॒प्रि॒वा ना॑पप्रि॒वा ना᳚स्त आस्त आपप्रि॒वान् ।45) आ॒प॒प्रि॒वा-न्रोद॑सी॒ रोद॑सी आपप्रि॒वा ना॑पप्रि॒वा-न्रोद॑सी ।45) आ॒प॒प्रि॒वानित्या᳚ - प॒प्रि॒वान् ।46) रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम् ।46) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।47) अ॒न्तरि॑क्ष॒मित्य॒न्तरि॑क्षम् ।48) स वि॒श्वाची᳚-र्वि॒श्वाची॒-स्स स वि॒श्वाचीः᳚ ।49) वि॒श्वाची॑ र॒भ्य॑भि वि॒श्वाची᳚-र्वि॒श्वाची॑ र॒भि ।50) अ॒भि च॑ष्टे चष्टे अ॒भ्य॑भि च॑ष्टे ।॥ 14 ॥ (50/59)
1) pa̠ri̠gṛhya̍ dē̠vā dē̠vāḥ pa̍ri̠gṛhya̍ pari̠gṛhya̍ dē̠vāḥ ।1) pa̠ri̠gṛhyēti̍ pari - gṛhya̍ ।2) dē̠vā ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vā dē̠vā ya̠jñam ।3) ya̠jña mā̍ya-nnāyan. ya̠jñaṃ ya̠jña mā̍yann ।4) ā̠ya̠nnityā̍yann ।5) sūrya̍raśmi̠r̠ hari̍kēśō̠ hari̍kēśa̠-ssūrya̍raśmi̠-ssūrya̍raśmi̠r̠ hari̍kēśaḥ ।5) sūrya̍raśmi̠riti̠ sūrya̍ - ra̠śmi̠ḥ ।6) hari̍kēśaḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ ddhari̍kēśō̠ hari̍kēśaḥ pu̠rastā̎t ।6) hari̍kēśa̠ iti̠ hari̍ - kē̠śa̠ḥ ।7) pu̠rastā̎-thsavi̠tā sa̍vi̠tā pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-thsavi̠tā ।8) sa̠vi̠tā jyōti̠-rjyōti̍-ssavi̠tā sa̍vi̠tā jyōti̍ḥ ।9) jyōti̠ ruduj jyōti̠-rjyōti̠ rut ।10) uda̍yāgṃ ayā̠gṃ̠ udu da̍yān ।11) a̠yā̠gṃ̠ aja̍sra̠ maja̍sra mayāgṃ ayā̠gṃ̠ aja̍sram ।12) aja̍sra̠mityaja̍sram ।13) tasya̍ pū̠ṣā pū̠ṣā tasya̠ tasya̍ pū̠ṣā ।14) pū̠ṣā pra̍sa̠va-mpra̍sa̠va-mpū̠ṣā pū̠ṣā pra̍sa̠vam ।15) pra̠sa̠vaṃ yā̍ti yāti prasa̠va-mpra̍sa̠vaṃ yā̍ti ।15) pra̠sa̠vamiti̍ pra - sa̠vam ।16) yā̠ti̠ dē̠vō dē̠vō yā̍ti yāti dē̠vaḥ ।17) dē̠va-ssa̠mpaśyan̎ thsa̠mpaśya̍-ndē̠vō dē̠va-ssa̠mpaśyann̍ ।18) sa̠mpaśya̠n̠. viśvā̠ viśvā̍ sa̠mpaśyan̎ thsa̠mpaśya̠n̠. viśvā̎ ।18) sa̠mpaśya̠nniti̍ saṃ - paśyann̍ ।19) viśvā̠ bhuva̍nāni̠ bhuva̍nāni̠ viśvā̠ viśvā̠ bhuva̍nāni ।20) bhuva̍nāni gō̠pā gō̠pā bhuva̍nāni̠ bhuva̍nāni gō̠pāḥ ।21) gō̠pā iti̍ gō - pāḥ ।22) dē̠vā dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vā dē̠vā dē̠vēbhya̍ḥ ।23) dē̠vēbhyō̍ addhva̠ryantō̍ addhva̠ryantō̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ addhva̠ryanta̍ḥ ।24) a̠ddhva̠ryantō̍ asthu rasthu raddhva̠ryantō̍ addhva̠ryantō̍ asthuḥ ।25) a̠sthu̠-rvī̠taṃ vī̠ta ma̍sthu rasthu-rvī̠tam ।26) vī̠tagṃ śa̍mi̠trē śa̍mi̠trē vī̠taṃ vī̠tagṃ śa̍mi̠trē ।27) śa̠mi̠trē śa̍mi̠tā śa̍mi̠tā śa̍mi̠trē śa̍mi̠trē śa̍mi̠tā ।28) śa̠mi̠tā ya̠jaddhyai̍ ya̠jaddhyai̍ śami̠tā śa̍mi̠tā ya̠jaddhyai̎ ।29) ya̠jaddhyā̠ iti̍ ya̠jaddhyai̎ ।30) tu̠rīyō̍ ya̠jñō ya̠jña stu̠rīya̍ stu̠rīyō̍ ya̠jñaḥ ।31) ya̠jñō yatra̠ yatra̍ ya̠jñō ya̠jñō yatra̍ ।32) yatra̍ ha̠vyagṃ ha̠vyaṃ yatra̠ yatra̍ ha̠vyam ।33) ha̠vya mētyēti̍ ha̠vyagṃ ha̠vya mēti̍ ।34) ēti̠ tata̠ stata̠ ētyēti̠ tata̍ḥ ।35) tata̍ḥ pāva̠kāḥ pā̍va̠kā stata̠ stata̍ḥ pāva̠kāḥ ।36) pā̠va̠kā ā̠śiṣa̍ ā̠śiṣa̍ḥ pāva̠kāḥ pā̍va̠kā ā̠śiṣa̍ḥ ।37) ā̠śiṣō̍ nō na ā̠śiṣa̍ ā̠śiṣō̍ naḥ ।37) ā̠śiṣa̠ ityā̎ - śiṣa̍ḥ ।38) nō̠ ju̠ṣa̠ntā̠-ñju̠ṣa̠ntā̠nnō̠ nō̠ ju̠ṣa̠ntā̠m ।39) ju̠ṣa̠ntā̠miti̍ juṣantām ।40) vi̠māna̍ ē̠ṣa ē̠ṣa vi̠mānō̍ vi̠māna̍ ē̠ṣaḥ ।40) vi̠māna̠ iti̍ vi - māna̍ḥ ।41) ē̠ṣa di̠vō di̠va ē̠ṣa ē̠ṣa di̠vaḥ ।42) di̠vō maddhyē̠ maddhyē̍ di̠vō di̠vō maddhyē̎ ।43) maddhya̍ āsta āstē̠ maddhyē̠ maddhya̍ āstē ।44) ā̠sta̠ ā̠pa̠pri̠vā nā̍papri̠vā nā̎sta āsta āpapri̠vān ।45) ā̠pa̠pri̠vā-nrōda̍sī̠ rōda̍sī āpapri̠vā nā̍papri̠vā-nrōda̍sī ।45) ā̠pa̠pri̠vānityā̎ - pa̠pri̠vān ।46) rōda̍sī a̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠gṃ̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī a̠ntari̍kṣam ।46) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।47) a̠ntari̍kṣa̠mitya̠ntari̍kṣam ।48) sa vi̠śvāchī̎-rvi̠śvāchī̠-ssa sa vi̠śvāchī̎ḥ ।49) vi̠śvāchī̍ ra̠bhya̍bhi vi̠śvāchī̎-rvi̠śvāchī̍ ra̠bhi ।50) a̠bhi cha̍ṣṭē chaṣṭē a̠bhya̍bhi cha̍ṣṭē ।॥ 14 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: through this oblation the practitioner returns to the earth a portion of what he has received; the cycle of giving and receiving is honoured.
verse 15
1) च॒ष्टे॒ घृ॒ताची᳚-र्घृ॒ताची᳚ श्चष्टे चष्टे घृ॒ताचीः᳚ ।2) घृ॒ताची॑ रन्त॒रा ऽन्त॒रा घृ॒ताची᳚-र्घृ॒ताची॑ रन्त॒रा ।3) अ॒न्त॒रा पूर्व॒-म्पूर्व॑ मन्त॒रा ऽन्त॒रा पूर्व᳚म् ।4) पूर्व॒ मप॑र॒ मप॑र॒-म्पूर्व॒-म्पूर्व॒ मप॑रम् ।5) अप॑र-ञ्च॒ चाप॑र॒ मप॑र-ञ्च ।6) च॒ के॒तु-ङ्के॒तु-ञ्च॑ च के॒तुम् ।7) के॒तुमिति॑ के॒तुम् ।8) उ॒क्षा स॑मु॒द्र-स्स॑मु॒द्र उ॒क्षोक्षा स॑मु॒द्रः ।9) स॒मु॒द्रो अ॑रु॒णो अ॑रु॒ण-स्स॑मु॒द्र-स्स॑मु॒द्रो अ॑रु॒णः ।10) अ॒रु॒ण-स्सु॑प॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो अ॑रु॒णो अ॑रु॒ण-स्सु॑प॒र्णः ।11) सु॒प॒र्णः पूर्व॑स्य॒ पूर्व॑स्य सुप॒र्ण-स्सु॑प॒र्णः पूर्व॑स्य ।11) सु॒प॒र्ण इति॑ सु - प॒र्णः ।12) पूर्व॑स्य॒ योनिं॒-योँनि॒-म्पूर्व॑स्य॒ पूर्व॑स्य॒ योनि᳚म् ।13) योनि॑-म्पि॒तुः पि॒तु-र्योनिं॒-योँनि॑-म्पि॒तुः ।14) पि॒तुरा पि॒तुः पि॒तुरा ।15) आ वि॑वेश विवे॒शा वि॑वेश ।16) वि॒वे॒शेति॑ विवेश ।17) मद्ध्ये॑ दि॒वो दि॒वो मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ दि॒वः ।18) दि॒वो निहि॑तो॒ निहि॑तो दि॒वो दि॒वो निहि॑तः ।19) निहि॑तः॒ पृश्ञिः॒ पृश्ञि॒-र्निहि॑तो॒ निहि॑तः॒ पृश्ञिः॑ ।19) निहि॑त॒ इति॒ नि - हि॒तः॒ ।20) पृश्ञि॒ रश्मा ऽश्मा॒ पृश्ञिः॒ पृश्ञि॒ रश्मा᳚ ।21) अश्मा॒ वि व्यश्मा ऽश्मा॒ वि ।22) वि च॑क्रमे चक्रमे॒ वि वि च॑क्रमे ।23) च॒क्र॒मे॒ रज॑सो॒ रज॑स श्चक्रमे चक्रमे॒ रज॑सः ।24) रज॑सः पाति पाति॒ रज॑सो॒ रज॑सः पाति ।25) पा॒त्यन्ता॒ वन्तौ॑ पाति पा॒त्यन्तौ᳚ ।26) अन्ता॒वित्यन्तौ᳚ ।27) इन्द्रं॒-विँश्वा॒ विश्वा॒ इन्द्र॒ मिन्द्रं॒-विँश्वाः᳚ ।28) विश्वा॑ अवीवृध-न्नवीवृध॒न्॒. विश्वा॒ विश्वा॑ अवीवृधन्न् ।29) अ॒वी॒वृ॒ध॒-न्थ्स॒मु॒द्रव्य॑चसग्ं समु॒द्रव्य॑चस मवीवृध-न्नवीवृध-न्थ्समु॒द्रव्य॑चसम् ।30) स॒मु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरो॒ गिरः॑ समु॒द्रव्य॑चसग्ं समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ ।30) स॒मु॒द्रव्य॑चस॒मिति॑ समु॒द्र - व्य॒च॒स॒म् ।31) गिर॒ इति॒ गिरः॑ ।32) र॒थीत॑मग्ं रथी॒नाग्ं र॑थी॒नाग्ं र॒थीत॑मग्ं र॒थीत॑मग्ं रथी॒नाम् ।32) र॒थीत॑म॒मिति॑ र॒थि - त॒म॒म् ।33) र॒थी॒नां-वाँजा॑नां॒-वाँजा॑नाग्ं रथी॒नाग्ं र॑थी॒नां-वाँजा॑नाम् ।34) वाजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒ग्ं॒ सत्प॑तिं॒-वाँजा॑नां॒-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑तिम् ।35) सत्प॑ति॒-म्पति॒-म्पति॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ।35) सत्प॑ति॒मिति॒ सत् - प॒ति॒म् ।36) पति॒मिति॒ पति᳚म् ।37) सु॒म्न॒हू-र्य॒ज्ञो य॒ज्ञ-स्सु॑म्न॒हू-स्सु॑म्न॒हू-र्य॒ज्ञः ।37) सु॒म्न॒हूरिति॑ सुम्न - हूः ।38) य॒ज्ञो दे॒वा-न्दे॒वान्. य॒ज्ञो य॒ज्ञो दे॒वान् ।39) दे॒वाग्ं आ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं आ ।40) आ च॒ चा च॑ ।41) च॒ व॒क्ष॒-द्व॒क्ष॒च् च॒ च॒ व॒क्ष॒त् ।42) व॒क्ष॒-द्यक्ष॒-द्यक्ष॑-द्वक्ष-द्वक्ष॒-द्यक्ष॑त् ।43) यक्ष॑ द॒ग्नि र॒ग्नि-र्यक्ष॒-द्यक्ष॑ द॒ग्निः ।44) अ॒ग्नि-र्दे॒वो दे॒वो अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्दे॒वः ।45) दे॒वो दे॒वा-न्दे॒वा-न्दे॒वो दे॒वो दे॒वान् ।46) दे॒वाग्ं आ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं आ ।47) आ च॒ चा च॑ ।48) च॒ व॒क्ष॒-द्व॒क्ष॒च् च॒ च॒ व॒क्ष॒त् ।49) व॒क्ष॒दिति॑ वक्षत् ।50) वाज॑स्य मा मा॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य मा ।51) मा॒ प्र॒स॒वेन॑ प्रस॒वेन॑ मा मा प्रस॒वेन॑ ।52) प्र॒स॒वे नो᳚द्ग्रा॒भे णो᳚द्ग्रा॒भेण॑ प्रस॒वेन॑ प्रस॒वे नो᳚द्ग्रा॒भेण॑ ।52) प्र॒स॒वेनेति॑ प्र - स॒वेन॑ ।53) उ॒द्ग्रा॒भे णोदुदु॑द्ग्रा॒भे णो᳚द्ग्रा॒भेणोत् ।53) उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त् - ग्रा॒भेण॑ ।54) उद॑ग्रभी दग्रभी॒ दुदु द॑ग्रभीत् ।55) अ॒ग्र॒भी॒दित्य॑ग्रभीत् ।56) अथा॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ग्ं॒ अथाथा॑ स॒पत्नान्॑ ।57) स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्र॒ इन्द्रः॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रः॑ ।58) इन्द्रो॑ मे म॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ मे ।59) मे॒ नि॒ग्रा॒भेण॑ निग्रा॒भेण॑ मे मे निग्रा॒भेण॑ ।60) नि॒ग्रा॒भेणा ध॑रा॒ग्ं॒ अध॑रा-न्निग्रा॒भेण॑ निग्रा॒भेणा ध॑रान् ।60) नि॒ग्रा॒भेणेति॑ नि - ग्रा॒भेण॑ ।61) अध॑राग्ं अक-रक॒-रध॑रा॒ग्ं॒ अध॑राग्ं अकः ।62) अ॒क॒रित्य॑कः ।63) उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ चोद्ग्रा॒भ मु॑द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ ।63) उ॒द्ग्रा॒भमित्यु॑त् - ग्रा॒भम् ।64) च॒ नि॒ग्रा॒भ-न्नि॑ग्रा॒भ-ञ्च॑ च निग्रा॒भम् ।65) नि॒ग्रा॒भ-ञ्च॑ च निग्रा॒भ-न्नि॑ग्रा॒भ-ञ्च॑ ।65) नि॒ग्रा॒भमिति॑ नि - ग्रा॒भम् ।66) च॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ च च॒ ब्रह्म॑ ।67) ब्रह्म॑ दे॒वा दे॒वा ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ दे॒वाः ।68) दे॒वा अ॑वीवृध-न्नवीवृध-न्दे॒वा दे॒वा अ॑वीवृधन्न् ।69) अ॒वी॒वृ॒ध॒न्नित्य॑वीवृधन्न् ।70) अथा॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ नथाथा॑ स॒पत्नान्॑ ।71) स॒पत्ना॑ निन्द्रा॒ग्नी इ॑न्द्रा॒ग्नी स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॑ निन्द्रा॒ग्नी ।72) इ॒न्द्रा॒ग्नी मे॑ म इन्द्रा॒ग्नी इ॑न्द्रा॒ग्नी मे᳚ ।72) इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी ।73) मे॒ वि॒षू॒चीनान्॑. विषू॒चीना᳚-न्मे मे विषू॒चीनान्॑ ।74) वि॒षू॒चीना॒न्॒. वि वि वि॑षू॒चीनान्॑. विषू॒चीना॒न्॒. वि ।75) व्य॑स्यता मस्यतां॒-विँ व्य॑स्यताम् ।76) अ॒स्य॒ता॒मित्य॑स्यताम् ।॥ 15 ॥ (76/88)॥ अ. 3 ॥
1) cha̠ṣṭē̠ ghṛ̠tāchī̎-rghṛ̠tāchī̎ śchaṣṭē chaṣṭē ghṛ̠tāchī̎ḥ ।2) ghṛ̠tāchī̍ ranta̠rā 'nta̠rā ghṛ̠tāchī̎-rghṛ̠tāchī̍ ranta̠rā ।3) a̠nta̠rā pūrva̠-mpūrva̍ manta̠rā 'nta̠rā pūrva̎m ।4) pūrva̠ mapa̍ra̠ mapa̍ra̠-mpūrva̠-mpūrva̠ mapa̍ram ।5) apa̍ra-ñcha̠ chāpa̍ra̠ mapa̍ra-ñcha ।6) cha̠ kē̠tu-ṅkē̠tu-ñcha̍ cha kē̠tum ।7) kē̠tumiti̍ kē̠tum ।8) u̠kṣā sa̍mu̠dra-ssa̍mu̠dra u̠kṣōkṣā sa̍mu̠draḥ ।9) sa̠mu̠drō a̍ru̠ṇō a̍ru̠ṇa-ssa̍mu̠dra-ssa̍mu̠drō a̍ru̠ṇaḥ ।10) a̠ru̠ṇa-ssu̍pa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō a̍ru̠ṇō a̍ru̠ṇa-ssu̍pa̠rṇaḥ ।11) su̠pa̠rṇaḥ pūrva̍sya̠ pūrva̍sya supa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇaḥ pūrva̍sya ।11) su̠pa̠rṇa iti̍ su - pa̠rṇaḥ ।12) pūrva̍sya̠ yōni̠ṃ yōni̠-mpūrva̍sya̠ pūrva̍sya̠ yōni̎m ।13) yōni̍-mpi̠tuḥ pi̠tu-ryōni̠ṃ yōni̍-mpi̠tuḥ ।14) pi̠turā pi̠tuḥ pi̠turā ।15) ā vi̍vēśa vivē̠śā vi̍vēśa ।16) vi̠vē̠śēti̍ vivēśa ।17) maddhyē̍ di̠vō di̠vō maddhyē̠ maddhyē̍ di̠vaḥ ।18) di̠vō nihi̍tō̠ nihi̍tō di̠vō di̠vō nihi̍taḥ ।19) nihi̍ta̠ḥ pṛśñi̠ḥ pṛśñi̠-rnihi̍tō̠ nihi̍ta̠ḥ pṛśñi̍ḥ ।19) nihi̍ta̠ iti̠ ni - hi̠ta̠ḥ ।20) pṛśñi̠ raśmā 'śmā̠ pṛśñi̠ḥ pṛśñi̠ raśmā̎ ।21) aśmā̠ vi vyaśmā 'śmā̠ vi ।22) vi cha̍kramē chakramē̠ vi vi cha̍kramē ।23) cha̠kra̠mē̠ raja̍sō̠ raja̍sa śchakramē chakramē̠ raja̍saḥ ।24) raja̍saḥ pāti pāti̠ raja̍sō̠ raja̍saḥ pāti ।25) pā̠tyantā̠ vantau̍ pāti pā̠tyantau̎ ।26) antā̠vityantau̎ ।27) indra̠ṃ viśvā̠ viśvā̠ indra̠ mindra̠ṃ viśvā̎ḥ ।28) viśvā̍ avīvṛdha-nnavīvṛdha̠n̠. viśvā̠ viśvā̍ avīvṛdhann ।29) a̠vī̠vṛ̠dha̠-nthsa̠mu̠dravya̍chasagṃ samu̠dravya̍chasa mavīvṛdha-nnavīvṛdha-nthsamu̠dravya̍chasam ।30) sa̠mu̠dravya̍chasa̠-ṅgirō̠ gira̍-ssamu̠dravya̍chasagṃ samu̠dravya̍chasa̠-ṅgira̍ḥ ।30) sa̠mu̠dravya̍chasa̠miti̍ samu̠dra - vya̠cha̠sa̠m ।31) gira̠ iti̠ gira̍ḥ ।32) ra̠thīta̍magṃ rathī̠nāgṃ ra̍thī̠nāgṃ ra̠thīta̍magṃ ra̠thīta̍magṃ rathī̠nām ।32) ra̠thīta̍ma̠miti̍ ra̠thi - ta̠ma̠m ।33) ra̠thī̠nāṃ vājā̍nā̠ṃ vājā̍nāgṃ rathī̠nāgṃ ra̍thī̠nāṃ vājā̍nām ।34) vājā̍nā̠gṃ̠ satpa̍ti̠gṃ̠ satpa̍ti̠ṃ vājā̍nā̠ṃ vājā̍nā̠gṃ̠ satpa̍tim ।35) satpa̍ti̠-mpati̠-mpati̠gṃ̠ satpa̍ti̠gṃ̠ satpa̍ti̠-mpati̎m ।35) satpa̍ti̠miti̠ sat - pa̠ti̠m ।36) pati̠miti̠ pati̎m ।37) su̠mna̠hū-rya̠jñō ya̠jña-ssu̍mna̠hū-ssu̍mna̠hū-rya̠jñaḥ ।37) su̠mna̠hūriti̍ sumna - hūḥ ।38) ya̠jñō dē̠vā-ndē̠vān. ya̠jñō ya̠jñō dē̠vān ।39) dē̠vāgṃ ā dē̠vā-ndē̠vāgṃ ā ।40) ā cha̠ chā cha̍ ।41) cha̠ va̠kṣa̠-dva̠kṣa̠ch cha̠ cha̠ va̠kṣa̠t ।42) va̠kṣa̠-dyakṣa̠-dyakṣa̍-dvakṣa-dvakṣa̠-dyakṣa̍t ।43) yakṣa̍ da̠gni ra̠gni-ryakṣa̠-dyakṣa̍ da̠gniḥ ।44) a̠gni-rdē̠vō dē̠vō a̠gni ra̠gni-rdē̠vaḥ ।45) dē̠vō dē̠vā-ndē̠vā-ndē̠vō dē̠vō dē̠vān ।46) dē̠vāgṃ ā dē̠vā-ndē̠vāgṃ ā ।47) ā cha̠ chā cha̍ ।48) cha̠ va̠kṣa̠-dva̠kṣa̠ch cha̠ cha̠ va̠kṣa̠t ।49) va̠kṣa̠diti̍ vakṣat ।50) vāja̍sya mā mā̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya mā ।51) mā̠ pra̠sa̠vēna̍ prasa̠vēna̍ mā mā prasa̠vēna̍ ।52) pra̠sa̠vē nō̎dgrā̠bhē ṇō̎dgrā̠bhēṇa̍ prasa̠vēna̍ prasa̠vē nō̎dgrā̠bhēṇa̍ ।52) pra̠sa̠vēnēti̍ pra - sa̠vēna̍ ।53) u̠dgrā̠bhē ṇōdudu̍dgrā̠bhē ṇō̎dgrā̠bhēṇōt ।53) u̠dgrā̠bhēṇētyu̍t - grā̠bhēṇa̍ ।54) uda̍grabhī dagrabhī̠ dudu da̍grabhīt ।55) a̠gra̠bhī̠ditya̍grabhīt ।56) athā̍ sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠gṃ̠ athāthā̍ sa̠patnān̍ ।57) sa̠patnā̠gṃ̠ indra̠ indra̍-ssa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠gṃ̠ indra̍ḥ ।58) indrō̍ mē ma̠ indra̠ indrō̍ mē ।59) mē̠ ni̠grā̠bhēṇa̍ nigrā̠bhēṇa̍ mē mē nigrā̠bhēṇa̍ ।60) ni̠grā̠bhēṇā dha̍rā̠gṃ̠ adha̍rā-nnigrā̠bhēṇa̍ nigrā̠bhēṇā dha̍rān ।60) ni̠grā̠bhēṇēti̍ ni - grā̠bhēṇa̍ ।61) adha̍rāgṃ aka-raka̠-radha̍rā̠gṃ̠ adha̍rāgṃ akaḥ ।62) a̠ka̠ritya̍kaḥ ।63) u̠dgrā̠bha-ñcha̍ chōdgrā̠bha mu̍dgrā̠bha-ñcha̍ ।63) u̠dgrā̠bhamityu̍t - grā̠bham ।64) cha̠ ni̠grā̠bha-nni̍grā̠bha-ñcha̍ cha nigrā̠bham ।65) ni̠grā̠bha-ñcha̍ cha nigrā̠bha-nni̍grā̠bha-ñcha̍ ।65) ni̠grā̠bhamiti̍ ni - grā̠bham ।66) cha̠ brahma̠ brahma̍ cha cha̠ brahma̍ ।67) brahma̍ dē̠vā dē̠vā brahma̠ brahma̍ dē̠vāḥ ।68) dē̠vā a̍vīvṛdha-nnavīvṛdha-ndē̠vā dē̠vā a̍vīvṛdhann ।69) a̠vī̠vṛ̠dha̠nnitya̍vīvṛdhann ।70) athā̍ sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠ nathāthā̍ sa̠patnān̍ ।71) sa̠patnā̍ nindrā̠gnī i̍ndrā̠gnī sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̍ nindrā̠gnī ।72) i̠ndrā̠gnī mē̍ ma indrā̠gnī i̍ndrā̠gnī mē̎ ।72) i̠ndrā̠gnī itī̎mdra - a̠gnī ।73) mē̠ vi̠ṣū̠chīnān̍. viṣū̠chīnā̎-nmē mē viṣū̠chīnān̍ ।74) vi̠ṣū̠chīnā̠n̠. vi vi vi̍ṣū̠chīnān̍. viṣū̠chīnā̠n̠. vi ।75) vya̍syatā masyatā̠ṃ vi vya̍syatām ।76) a̠sya̠tā̠mitya̍syatām ।॥ 15 ॥ (76/88)॥ a. 3 ॥
meaning
Jata recitation: the sacred fire fed with oblations from the mountain's plants and sacred wood is the visible form of the mountain's transformative power.
verse 16
1) आ॒शु-श्शिशा॑न॒-श्शिशा॑न आ॒शु रा॒शु-श्शिशा॑नः ।2) शिशा॑नो वृष॒भो वृ॑ष॒भ-श्शिशा॑न॒-श्शिशा॑नो वृष॒भः ।3) वृ॒ष॒भो न न वृ॑ष॒भो वृ॑ष॒भो न ।4) न यु॒द्ध्मो यु॒द्ध्मो न न यु॒द्ध्मः ।5) यु॒द्ध्मो घ॑नाघ॒नो घ॑नाघ॒नो यु॒द्ध्मो यु॒द्ध्मो घ॑नाघ॒नः ।6) घ॒ना॒घ॒नः, क्षोभ॑णः॒, क्षोभ॑णो घनाघ॒नो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑णः ।7) क्षोभ॑णश्चर्षणी॒ना-ञ्चर्॑.षणी॒ना-ङ्क्षोभ॑णः॒, क्षोभ॑ण श्चर्षणी॒नाम् ।8) च॒र्॒ष॒णी॒नामिति॑ चर्षणी॒नाम् ।9) स॒ङ्क्रन्द॑नो ऽनिमि॒षो॑ ऽनिमि॒ष-स्स॒ङ्क्रन्द॑न-स्स॒ङ्क्रन्द॑नो ऽनिमि॒षः ।9) स॒ङ्क्रन्द॑न॒ इति॑ सं - क्रन्द॑नः ।10) अ॒नि॒मि॒ष ए॑कवी॒र ए॑कवी॒रो॑ ऽनिमि॒षो॑ ऽनिमि॒ष ए॑कवी॒रः ।10) अ॒नि॒मि॒ष इत्य॑नि - मि॒षः ।11) ए॒क॒वी॒र-श्श॒तग्ं श॒त मे॑कवी॒र ए॑कवी॒र-श्श॒तम् ।11) ए॒क॒वी॒र इत्ये॑क - वी॒रः ।12) श॒तग्ं सेना॒-स्सेना᳚-श्श॒तग्ं श॒तग्ं सेनाः᳚ ।13) सेना॑ अजय दजय॒-थ्सेना॒-स्सेना॑ अजयत् ।14) अ॒ज॒य॒-थ्सा॒कग्ं सा॒क म॑जय दजय-थ्सा॒कम् ।15) सा॒क मिन्द्र॒ इन्द्रः॑ सा॒कग्ं सा॒क मिन्द्रः॑ ।16) इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ।17) स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेणा॑ निमि॒षेण॑ स॒ङ्क्रन्द॑नेन स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ ।17) स॒ङ्क्रन्द॑ने॒नेति॑ सं - क्रन्द॑नेन ।18) अ॒नि॒मि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ जि॒ष्णुना॑ ऽनिमि॒षेणा॑ निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना᳚ ।18) अ॒नि॒मि॒षेणेत्य॑नि - मि॒षेण॑ ।19) जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ युत्का॒रेण॑ जि॒ष्णुना॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ ।20) यु॒त्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ दुश्च्यव॒नेन॑ युत्का॒रेण॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ ।20) यु॒त्का॒रेणेति॑ युत् - का॒रेण॑ ।21) दु॒श्च्य॒व॒नेन॑ धृ॒ष्णुना॑ धृ॒ष्णुना॑ दुश्च्यव॒नेन॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।21) दु॒श्च्य॒व॒नेनेति॑ दुः - च्य॒व॒नेन॑ ।22) धृ॒ष्णुनेति॑ धृ॒ष्णुना᳚ ।23) तदिन्द्रे॒ णेन्द्रे॑ण॒ त-त्तदिन्द्रे॑ण ।24) इन्द्रे॑ण जयत जय॒ तेन्द्रे॒ णेन्द्रे॑ण जयत ।25) ज॒य॒त॒ त-त्तज् ज॑यत जयत॒ तत् ।26) त-थ्स॑हद्ध्वग्ं सहद्ध्व॒-न्त-त्त-थ्स॑हद्ध्वम् ।27) स॒ह॒द्ध्वं॒-युँधो॒ युधः॑ सहद्ध्वग्ं सहद्ध्वं॒-युँधः॑ ।28) युधो॑ नरो नरो॒ युधो॒ युधो॑ नरः ।29) न॒र॒ इषु॑हस्ते॒ने षु॑हस्तेन नरो नर॒ इषु॑हस्तेन ।30) इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा॒ वृष्णेषु॑हस्ते॒ने षु॑हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ।30) इषु॑हस्ते॒नेतीषु॑ - ह॒स्ते॒न॒ ।31) वृष्णेति॒ वृष्णा᳚ ।32) स इषु॑हस्तै॒ रिषु॑हस्तै॒-स्स स इषु॑हस्तैः ।33) इषु॑हस्तै॒-स्स स इषु॑हस्तै॒ रिषु॑हस्तै॒-स्सः ।33) इषु॑हस्तै॒रितीषु॑ - ह॒स्तैः॒ ।34) स नि॑ष॒ङ्गिभि॑-र्निष॒ङ्गिभि॒-स्स स नि॑ष॒ङ्गिभिः॑ ।35) नि॒ष॒ङ्गिभि॑-र्व॒शी व॒शी नि॑ष॒ङ्गिभि॑-र्निष॒ङ्गिभि॑-र्व॒शी ।35) नि॒ष॒ङ्गिभि॒रिति॑ निष॒ङ्गि - भिः॒ ।36) व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सग्ग्स्र॑ष्टा व॒शी व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा ।37) सग्ग्स्र॑ष्टा॒ स स सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सग्ग्स्र॑ष्टा॒ सः ।37) सग्ग्स्र॒ष्टेति॒ सं - स्र॒ष्टा॒ ।38) स युधो॒ युध॒-स्स स युधः॑ ।39) युध॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॒ युधो॒ युध॒ इन्द्रः॑ ।40) इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ग॒णेनेन्द्र॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ ।41) ग॒णेनेति॑ ग॒णेन॑ ।42) स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा-स्सो॑म॒पा-स्सग्ं॑सृष्ट॒जि-थ्सग्ं॑सृष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पाः ।42) स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जिदिति॑ सग्ंसृष्ट - जित् ।43) सो॒म॒पा बा॑हुश॒र्धी बा॑हुश॒र्धी सो॑म॒पा-स्सो॑म॒पा बा॑हुश॒र्धी ।43) सो॒म॒पा इति॑ सोम - पाः ।44) बा॒हु॒श॒ र्ध्यू᳚र्ध्वध॑ न्वो॒र्ध्वध॑न्वा बाहुश॒र्धी बा॑हुश॒ र्ध्यू᳚र्ध्वध॑न्वा ।44) बा॒हु॒श॒र्धीति॑ बाहु - श॒र्धी ।45) ऊ॒र्ध्वध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभिः॒ प्रति॑हिताभि रू॒र्ध्वध॑न् वो॒र्ध्वध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभिः ।45) ऊ॒र्ध्वध॒न्वेत्यू॒र्ध्व - ध॒न्वा॒ ।46) प्रति॑हिताभि॒ रस्ता ऽस्ता॒ प्रति॑हिताभिः॒ प्रति॑हिताभि॒ रस्ता᳚ ।46) प्रति॑हिताभि॒रिति॒ प्रति॑ - हि॒ता॒भिः॒ ।47) अस्तेत्यस्ता᳚ ।48) बृह॑स्पते॒ परि॒ परि॒ बृह॑स्पते॒ बृह॑स्पते॒ परि॑ ।49) परि॑ दीय दीय॒ परि॒ परि॑ दीय ।50) दी॒या॒ रथे॑न॒ रथे॑न दीय दीया॒ रथे॑न ।॥ 16 ॥ (50/66)
1) ā̠śu-śśiśā̍na̠-śśiśā̍na ā̠śu rā̠śu-śśiśā̍naḥ ।2) śiśā̍nō vṛṣa̠bhō vṛ̍ṣa̠bha-śśiśā̍na̠-śśiśā̍nō vṛṣa̠bhaḥ ।3) vṛ̠ṣa̠bhō na na vṛ̍ṣa̠bhō vṛ̍ṣa̠bhō na ।4) na yu̠ddhmō yu̠ddhmō na na yu̠ddhmaḥ ।5) yu̠ddhmō gha̍nāgha̠nō gha̍nāgha̠nō yu̠ddhmō yu̠ddhmō gha̍nāgha̠naḥ ।6) gha̠nā̠gha̠naḥ, kṣōbha̍ṇa̠ḥ, kṣōbha̍ṇō ghanāgha̠nō gha̍nāgha̠naḥ, kṣōbha̍ṇaḥ ।7) kṣōbha̍ṇaścharṣaṇī̠nā-ñchar̍.ṣaṇī̠nā-ṅkṣōbha̍ṇa̠ḥ, kṣōbha̍ṇa ścharṣaṇī̠nām ।8) cha̠r̠ṣa̠ṇī̠nāmiti̍ charṣaṇī̠nām ।9) sa̠ṅkranda̍nō 'nimi̠ṣō̍ 'nimi̠ṣa-ssa̠ṅkranda̍na-ssa̠ṅkranda̍nō 'nimi̠ṣaḥ ।9) sa̠ṅkranda̍na̠ iti̍ saṃ - kranda̍naḥ ।10) a̠ni̠mi̠ṣa ē̍kavī̠ra ē̍kavī̠rō̍ 'nimi̠ṣō̍ 'nimi̠ṣa ē̍kavī̠raḥ ।10) a̠ni̠mi̠ṣa itya̍ni - mi̠ṣaḥ ।11) ē̠ka̠vī̠ra-śśa̠tagṃ śa̠ta mē̍kavī̠ra ē̍kavī̠ra-śśa̠tam ।11) ē̠ka̠vī̠ra ityē̍ka - vī̠raḥ ।12) śa̠tagṃ sēnā̠-ssēnā̎-śśa̠tagṃ śa̠tagṃ sēnā̎ḥ ।13) sēnā̍ ajaya dajaya̠-thsēnā̠-ssēnā̍ ajayat ।14) a̠ja̠ya̠-thsā̠kagṃ sā̠ka ma̍jaya dajaya-thsā̠kam ।15) sā̠ka mindra̠ indra̍-ssā̠kagṃ sā̠ka mindra̍ḥ ।16) indra̠ itīndra̍ḥ ।17) sa̠ṅkranda̍nēnā nimi̠ṣēṇā̍ nimi̠ṣēṇa̍ sa̠ṅkranda̍nēna sa̠ṅkranda̍nēnā nimi̠ṣēṇa̍ ।17) sa̠ṅkranda̍nē̠nēti̍ saṃ - kranda̍nēna ।18) a̠ni̠mi̠ṣēṇa̍ ji̠ṣṇunā̍ ji̠ṣṇunā̍ 'nimi̠ṣēṇā̍ nimi̠ṣēṇa̍ ji̠ṣṇunā̎ ।18) a̠ni̠mi̠ṣēṇētya̍ni - mi̠ṣēṇa̍ ।19) ji̠ṣṇunā̍ yutkā̠rēṇa̍ yutkā̠rēṇa̍ ji̠ṣṇunā̍ ji̠ṣṇunā̍ yutkā̠rēṇa̍ ।20) yu̠tkā̠rēṇa̍ duśchyava̠nēna̍ duśchyava̠nēna̍ yutkā̠rēṇa̍ yutkā̠rēṇa̍ duśchyava̠nēna̍ ।20) yu̠tkā̠rēṇēti̍ yut - kā̠rēṇa̍ ।21) du̠śchya̠va̠nēna̍ dhṛ̠ṣṇunā̍ dhṛ̠ṣṇunā̍ duśchyava̠nēna̍ duśchyava̠nēna̍ dhṛ̠ṣṇunā̎ ।21) du̠śchya̠va̠nēnēti̍ duḥ - chya̠va̠nēna̍ ।22) dhṛ̠ṣṇunēti̍ dhṛ̠ṣṇunā̎ ।23) tadindrē̠ ṇēndrē̍ṇa̠ ta-ttadindrē̍ṇa ।24) indrē̍ṇa jayata jaya̠ tēndrē̠ ṇēndrē̍ṇa jayata ।25) ja̠ya̠ta̠ ta-ttaj ja̍yata jayata̠ tat ।26) ta-thsa̍haddhvagṃ sahaddhva̠-nta-tta-thsa̍haddhvam ।27) sa̠ha̠ddhva̠ṃ yudhō̠ yudha̍-ssahaddhvagṃ sahaddhva̠ṃ yudha̍ḥ ।28) yudhō̍ narō narō̠ yudhō̠ yudhō̍ naraḥ ।29) na̠ra̠ iṣu̍hastē̠nē ṣu̍hastēna narō nara̠ iṣu̍hastēna ।30) iṣu̍hastēna̠ vṛṣṇā̠ vṛṣṇēṣu̍hastē̠nē ṣu̍hastēna̠ vṛṣṇā̎ ।30) iṣu̍hastē̠nētīṣu̍ - ha̠stē̠na̠ ।31) vṛṣṇēti̠ vṛṣṇā̎ ।32) sa iṣu̍hastai̠ riṣu̍hastai̠-ssa sa iṣu̍hastaiḥ ।33) iṣu̍hastai̠-ssa sa iṣu̍hastai̠ riṣu̍hastai̠-ssaḥ ।33) iṣu̍hastai̠ritīṣu̍ - ha̠stai̠ḥ ।34) sa ni̍ṣa̠ṅgibhi̍-rniṣa̠ṅgibhi̠-ssa sa ni̍ṣa̠ṅgibhi̍ḥ ।35) ni̠ṣa̠ṅgibhi̍-rva̠śī va̠śī ni̍ṣa̠ṅgibhi̍-rniṣa̠ṅgibhi̍-rva̠śī ।35) ni̠ṣa̠ṅgibhi̠riti̍ niṣa̠ṅgi - bhi̠ḥ ।36) va̠śī saggsra̍ṣṭā̠ saggsra̍ṣṭā va̠śī va̠śī saggsra̍ṣṭā ।37) saggsra̍ṣṭā̠ sa sa saggsra̍ṣṭā̠ saggsra̍ṣṭā̠ saḥ ।37) saggsra̠ṣṭēti̠ saṃ - sra̠ṣṭā̠ ।38) sa yudhō̠ yudha̠-ssa sa yudha̍ḥ ।39) yudha̠ indra̠ indrō̠ yudhō̠ yudha̠ indra̍ḥ ।40) indrō̍ ga̠ṇēna̍ ga̠ṇēnēndra̠ indrō̍ ga̠ṇēna̍ ।41) ga̠ṇēnēti̍ ga̠ṇēna̍ ।42) sa̠gṃ̠sṛ̠ṣṭa̠ji-thsō̍ma̠pā-ssō̍ma̠pā-ssagṃ̍sṛṣṭa̠ji-thsagṃ̍sṛṣṭa̠ji-thsō̍ma̠pāḥ ।42) sa̠gṃ̠sṛ̠ṣṭa̠jiditi̍ sagṃsṛṣṭa - jit ।43) sō̠ma̠pā bā̍huśa̠rdhī bā̍huśa̠rdhī sō̍ma̠pā-ssō̍ma̠pā bā̍huśa̠rdhī ।43) sō̠ma̠pā iti̍ sōma - pāḥ ।44) bā̠hu̠śa̠ rdhyū̎rdhvadha̍ nvō̠rdhvadha̍nvā bāhuśa̠rdhī bā̍huśa̠ rdhyū̎rdhvadha̍nvā ।44) bā̠hu̠śa̠rdhīti̍ bāhu - śa̠rdhī ।45) ū̠rdhvadha̍nvā̠ prati̍hitābhi̠ḥ prati̍hitābhi rū̠rdhvadha̍n vō̠rdhvadha̍nvā̠ prati̍hitābhiḥ ।45) ū̠rdhvadha̠nvētyū̠rdhva - dha̠nvā̠ ।46) prati̍hitābhi̠ rastā 'stā̠ prati̍hitābhi̠ḥ prati̍hitābhi̠ rastā̎ ।46) prati̍hitābhi̠riti̠ prati̍ - hi̠tā̠bhi̠ḥ ।47) astētyastā̎ ।48) bṛha̍spatē̠ pari̠ pari̠ bṛha̍spatē̠ bṛha̍spatē̠ pari̍ ।49) pari̍ dīya dīya̠ pari̠ pari̍ dīya ।50) dī̠yā̠ rathē̍na̠ rathē̍na dīya dīyā̠ rathē̍na ।॥ 16 ॥ (50/66)
meaning
Jata recitation: the mantra invokes the mountain's ancient patience and stability as a model for the practitioner's own mind — unmoved by passing winds.
verse 17
1) रथे॑न रक्षो॒हा र॑क्षो॒हा रथे॑न॒ रथे॑न रक्षो॒हा ।2) र॒क्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अ॒मित्रा᳚-न्रक्षो॒हा र॑क्षो॒हा ऽमित्रान्॑ ।2) र॒क्षो॒हेति॑ रक्षः - हा ।3) अ॒मित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानो अप॒बाध॑मानो अ॒मित्राग्ं॑ अ॒मित्राग्ं॑ अप॒बाध॑मानः ।4) अ॒प॒बाध॑मान॒ इत्य॑प - बाध॑मानः ।5) प्र॒भ॒ञ्ज-न्थ्सेना॒-स्सेनाः᳚ प्रभ॒ञ्ज-न्प्र॑भ॒ञ्ज-न्थ्सेनाः᳚ ।5) प्र॒भ॒ञ्जन्निति॑ प्र - भ॒ञ्जन्न् ।6) सेनाः᳚ प्रमृ॒णः प्र॑मृ॒ण-स्सेना॒-स्सेनाः᳚ प्रमृ॒णः ।7) प्र॒मृ॒णो यु॒धा यु॒धा प्र॑मृ॒णः प्र॑मृ॒णो यु॒धा ।7) प्र॒मृ॒ण इति॑ प्र - मृ॒णः ।8) यु॒धा जय॒न् जय॑न्. यु॒धा यु॒धा जयन्न्॑ ।9) जय॑-न्न॒स्माक॑ म॒स्माक॒-ञ्जय॒न् जय॑-न्न॒स्माक᳚म् ।10) अ॒स्माक॑ मेध्ये ध्य॒स्माक॑ म॒स्माक॑ मेधि ।11) ए॒ध्य॒वि॒ता ऽवि॒तै ध्ये᳚ध्यवि॒ता ।12) अ॒वि॒ता रथा॑ना॒ग्ं॒ रथा॑ना मवि॒ता ऽवि॒ता रथा॑नाम् ।13) रथा॑ना॒मिति॒ रथा॑नाम् ।14) गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विद॑-ङ्गो॒विद॑-ङ्गोत्र॒भिद॑-ङ्गोत्र॒भिद॑-ङ्गो॒विद᳚म् ।14) गो॒त्र॒भिद॒मिति॑ गोत्र - भिद᳚म् ।15) गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहुं॒-वँज्र॑बाहु-ङ्गो॒विद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहुम् ।15) गो॒विद॒मिति॑ गो - विद᳚म् ।16) वज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒-ञ्जय॑न्तं॒-वँज्र॑बाहुं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्तम् ।16) वज्र॑बाहु॒मिति॒ वज्र॑ - बा॒हु॒म् ।17) जय॑न्त॒ मज्माज्म॒ जय॑न्त॒-ञ्जय॑न्त॒ मज्म॑ ।18) अज्म॑ प्रमृ॒णन्त॑-म्प्रमृ॒णन्त॒ मज्माज्म॑ प्रमृ॒णन्त᳚म् ।19) प्र॒मृ॒णन्त॒ मोज॒ सौज॑सा प्रमृ॒णन्त॑-म्प्रमृ॒णन्त॒ मोज॑सा ।19) प्र॒मृ॒णन्त॒मिति॑ प्र - मृ॒णन्त᳚म् ।20) ओज॒सेत्योज॑सा ।21) इ॒मग्ं स॑जाता-स्सजाता इ॒म मि॒मग्ं स॑जाताः ।22) स॒जा॒ता॒ अन्वनु॑ सजाता-स्सजाता॒ अनु॑ ।22) स॒जा॒ता॒ इति॑ स - जा॒ताः॒ ।23) अनु॑ वीरयद्ध्वं-वीँरयद्ध्व॒ मन्वनु॑ वीरयद्ध्वम् ।24) वी॒र॒य॒द्ध्व॒ मिन्द्र॒ मिन्द्रं॑-वीँरयद्ध्वं-वीँरयद्ध्व॒ मिन्द्र᳚म् ।25) इन्द्रग्ं॑ सखाय-स्सखाय॒ इन्द्र॒ मिन्द्रग्ं॑ सखायः ।26) स॒खा॒यो ऽन्वनु॑ सखाय-स्सखा॒यो ऽनु॑ ।27) अनु॒ सग्ं स मन्वनु॒ सम् ।28) सग्ं र॑भद्ध्वग्ं रभद्ध्व॒ग्ं॒ सग्ं सग्ं र॑भद्ध्वम् ।29) र॒भ॒द्ध्व॒मिति॑ रभद्ध्वम् ।30) ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य-स्स्थवि॑र॒-स्स्थवि॑रो बलविज्ञा॒यो ब॑लविज्ञा॒य-स्स्थवि॑रः ।30) ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒य इति॑ बल - वि॒ज्ञा॒यः ।31) स्थवि॑रः॒ प्रवी॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्स्थवि॑र॒-स्स्थवि॑रः॒ प्रवी॑रः ।32) प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वा॒-न्थ्सह॑स्वा॒-न्प्रवी॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान् ।32) प्रवी॑र॒ इति॒ प्र - वी॒रः॒ ।33) सह॑स्वान्. वा॒जी वा॒जी सह॑स्वा॒-न्थ्सह॑स्वान्. वा॒जी ।34) वा॒जी सह॑मान॒-स्सह॑मानो वा॒जी वा॒जी सह॑मानः ।35) सह॑मान उ॒ग्र उ॒ग्र-स्सह॑मान॒-स्सह॑मान उ॒ग्रः ।36) उ॒ग्र इत्यु॒ग्रः ।37) अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा॒ ऽभिस॑त्वा॒ ऽभिवी॑रो अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा ।37) अ॒भिवी॑र॒ इत्य॒भि - वी॒रः॒ ।38) अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा-स्स॑हो॒जा अ॒भिस॑त्वा॒ ऽभिस॑त्वा सहो॒जाः ।38) अ॒भिस॒त्वेत्य॒भि - स॒त्वा॒ ।39) स॒हो॒जा जैत्र॒-ञ्जैत्रग्ं॑ सहो॒जा-स्स॑हो॒जा जैत्र᳚म् ।39) स॒हो॒जा इति॑ सहः - जाः ।40) जैत्र॑ मिन्द्रेन्द्र॒ जैत्र॒-ञ्जैत्र॑ मिन्द्र ।41) इ॒न्द्र॒ रथ॒ग्ं॒ रथ॑ मिन्द्रेन्द्र॒ रथ᳚म् ।42) रथ॒ मा रथ॒ग्ं॒ रथ॒ मा ।43) आ ति॑ष्ठ ति॒ष्ठा ति॑ष्ठ ।44) ति॒ष्ठ॒ गो॒वि-द्गो॒वि-त्ति॑ष्ठ तिष्ठ गो॒वित् ।45) गो॒विदिति॑ गो - वित् ।46) अ॒भि गो॒त्राणि॑ गो॒त्रा ण्य॒भ्य॑भि गो॒त्राणि॑ ।47) गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ सह॑सा गो॒त्राणि॑ गो॒त्राणि॒ सह॑सा ।48) सह॑सा॒ गाह॑मानो॒ गाह॑मान॒-स्सह॑सा॒ सह॑सा॒ गाह॑मानः ।49) गाह॑मानो ऽदा॒यो अ॑दा॒यो गाह॑मानो॒ गाह॑मानो ऽदा॒यः ।50) अ॒दा॒यो वी॒रो वी॒रो अ॑दा॒यो अ॑दा॒यो वी॒रः ।॥ 17 ॥ (50/63)
1) rathē̍na rakṣō̠hā ra̍kṣō̠hā rathē̍na̠ rathē̍na rakṣō̠hā ।2) ra̠kṣō̠hā 'mitrāgṃ̍ a̠mitrā̎-nrakṣō̠hā ra̍kṣō̠hā 'mitrān̍ ।2) ra̠kṣō̠hēti̍ rakṣaḥ - hā ।3) a̠mitrāgṃ̍ apa̠bādha̍mānō apa̠bādha̍mānō a̠mitrāgṃ̍ a̠mitrāgṃ̍ apa̠bādha̍mānaḥ ।4) a̠pa̠bādha̍māna̠ itya̍pa - bādha̍mānaḥ ।5) pra̠bha̠ñja-nthsēnā̠-ssēnā̎ḥ prabha̠ñja-npra̍bha̠ñja-nthsēnā̎ḥ ।5) pra̠bha̠ñjanniti̍ pra - bha̠ñjann ।6) sēnā̎ḥ pramṛ̠ṇaḥ pra̍mṛ̠ṇa-ssēnā̠-ssēnā̎ḥ pramṛ̠ṇaḥ ।7) pra̠mṛ̠ṇō yu̠dhā yu̠dhā pra̍mṛ̠ṇaḥ pra̍mṛ̠ṇō yu̠dhā ।7) pra̠mṛ̠ṇa iti̍ pra - mṛ̠ṇaḥ ।8) yu̠dhā jaya̠n jaya̍n. yu̠dhā yu̠dhā jayann̍ ।9) jaya̍-nna̠smāka̍ ma̠smāka̠-ñjaya̠n jaya̍-nna̠smāka̎m ।10) a̠smāka̍ mēdhyē dhya̠smāka̍ ma̠smāka̍ mēdhi ।11) ē̠dhya̠vi̠tā 'vi̠tai dhyē̎dhyavi̠tā ।12) a̠vi̠tā rathā̍nā̠gṃ̠ rathā̍nā mavi̠tā 'vi̠tā rathā̍nām ।13) rathā̍nā̠miti̠ rathā̍nām ।14) gō̠tra̠bhida̍-ṅgō̠vida̍-ṅgō̠vida̍-ṅgōtra̠bhida̍-ṅgōtra̠bhida̍-ṅgō̠vida̎m ।14) gō̠tra̠bhida̠miti̍ gōtra - bhida̎m ।15) gō̠vida̠ṃ vajra̍bāhu̠ṃ vajra̍bāhu-ṅgō̠vida̍-ṅgō̠vida̠ṃ vajra̍bāhum ।15) gō̠vida̠miti̍ gō - vida̎m ।16) vajra̍bāhu̠-ñjaya̍nta̠-ñjaya̍nta̠ṃ vajra̍bāhu̠ṃ vajra̍bāhu̠-ñjaya̍ntam ।16) vajra̍bāhu̠miti̠ vajra̍ - bā̠hu̠m ।17) jaya̍nta̠ majmājma̠ jaya̍nta̠-ñjaya̍nta̠ majma̍ ।18) ajma̍ pramṛ̠ṇanta̍-mpramṛ̠ṇanta̠ majmājma̍ pramṛ̠ṇanta̎m ।19) pra̠mṛ̠ṇanta̠ mōja̠ sauja̍sā pramṛ̠ṇanta̍-mpramṛ̠ṇanta̠ mōja̍sā ।19) pra̠mṛ̠ṇanta̠miti̍ pra - mṛ̠ṇanta̎m ।20) ōja̠sētyōja̍sā ।21) i̠magṃ sa̍jātā-ssajātā i̠ma mi̠magṃ sa̍jātāḥ ।22) sa̠jā̠tā̠ anvanu̍ sajātā-ssajātā̠ anu̍ ।22) sa̠jā̠tā̠ iti̍ sa - jā̠tā̠ḥ ।23) anu̍ vīrayaddhvaṃ vīrayaddhva̠ manvanu̍ vīrayaddhvam ।24) vī̠ra̠ya̠ddhva̠ mindra̠ mindra̍ṃ vīrayaddhvaṃ vīrayaddhva̠ mindra̎m ।25) indragṃ̍ sakhāya-ssakhāya̠ indra̠ mindragṃ̍ sakhāyaḥ ।26) sa̠khā̠yō 'nvanu̍ sakhāya-ssakhā̠yō 'nu̍ ।27) anu̠ sagṃ sa manvanu̠ sam ।28) sagṃ ra̍bhaddhvagṃ rabhaddhva̠gṃ̠ sagṃ sagṃ ra̍bhaddhvam ।29) ra̠bha̠ddhva̠miti̍ rabhaddhvam ।30) ba̠la̠vi̠jñā̠ya-ssthavi̍ra̠-ssthavi̍rō balavijñā̠yō ba̍lavijñā̠ya-ssthavi̍raḥ ।30) ba̠la̠vi̠jñā̠ya iti̍ bala - vi̠jñā̠yaḥ ।31) sthavi̍ra̠ḥ pravī̍ra̠ḥ pravī̍ra̠-ssthavi̍ra̠-ssthavi̍ra̠ḥ pravī̍raḥ ।32) pravī̍ra̠-ssaha̍svā̠-nthsaha̍svā̠-npravī̍ra̠ḥ pravī̍ra̠-ssaha̍svān ।32) pravī̍ra̠ iti̠ pra - vī̠ra̠ḥ ।33) saha̍svān. vā̠jī vā̠jī saha̍svā̠-nthsaha̍svān. vā̠jī ।34) vā̠jī saha̍māna̠-ssaha̍mānō vā̠jī vā̠jī saha̍mānaḥ ।35) saha̍māna u̠gra u̠gra-ssaha̍māna̠-ssaha̍māna u̠graḥ ।36) u̠gra ityu̠graḥ ।37) a̠bhivī̍rō a̠bhisa̍tvā̠ 'bhisa̍tvā̠ 'bhivī̍rō a̠bhivī̍rō a̠bhisa̍tvā ।37) a̠bhivī̍ra̠ itya̠bhi - vī̠ra̠ḥ ।38) a̠bhisa̍tvā sahō̠jā-ssa̍hō̠jā a̠bhisa̍tvā̠ 'bhisa̍tvā sahō̠jāḥ ।38) a̠bhisa̠tvētya̠bhi - sa̠tvā̠ ।39) sa̠hō̠jā jaitra̠-ñjaitragṃ̍ sahō̠jā-ssa̍hō̠jā jaitra̎m ।39) sa̠hō̠jā iti̍ sahaḥ - jāḥ ।40) jaitra̍ mindrēndra̠ jaitra̠-ñjaitra̍ mindra ।41) i̠ndra̠ ratha̠gṃ̠ ratha̍ mindrēndra̠ ratha̎m ।42) ratha̠ mā ratha̠gṃ̠ ratha̠ mā ।43) ā ti̍ṣṭha ti̠ṣṭhā ti̍ṣṭha ।44) ti̠ṣṭha̠ gō̠vi-dgō̠vi-tti̍ṣṭha tiṣṭha gō̠vit ।45) gō̠viditi̍ gō - vit ।46) a̠bhi gō̠trāṇi̍ gō̠trā ṇya̠bhya̍bhi gō̠trāṇi̍ ।47) gō̠trāṇi̠ saha̍sā̠ saha̍sā gō̠trāṇi̍ gō̠trāṇi̠ saha̍sā ।48) saha̍sā̠ gāha̍mānō̠ gāha̍māna̠-ssaha̍sā̠ saha̍sā̠ gāha̍mānaḥ ।49) gāha̍mānō 'dā̠yō a̍dā̠yō gāha̍mānō̠ gāha̍mānō 'dā̠yaḥ ।50) a̠dā̠yō vī̠rō vī̠rō a̍dā̠yō a̍dā̠yō vī̠raḥ ।॥ 17 ॥ (50/63)
meaning
Jata recitation: through this verse the sacrificer asks that the mountain's abundant vitality be transferred to him so that he too may sustain and nourish others.
verse 18
1) वी॒र-श्श॒तम॑न्यु-श्श॒तम॑न्यु-र्वी॒रो वी॒र-श्श॒तम॑न्युः ।2) श॒तम॑न्यु॒ रिन्द्र॒ इन्द्रः॑ श॒तम॑न्यु-श्श॒तम॑न्यु॒ रिन्द्रः॑ ।2) श॒तम॑न्यु॒रिति॑ श॒त - म॒न्युः॒ ।3) इन्द्र॒ इतीन्द्रः॑ ।4) दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाट् पृ॑तना॒षा-ड्दु॑श्च्यव॒नो दु॑श्च्यव॒नः पृ॑तना॒षाट् ।4) दु॒श्च्य॒व॒न इति॑ दुः - च्य॒व॒नः ।5) पृ॒त॒ना॒षा ड॑यु॒द्ध्यो॑ ऽयु॒द्ध्यः पृ॑तना॒षाट् पृ॑तना॒षा ड॑यु॒द्ध्यः ।6) अ॒यु॒द्ध्यो᳚ ऽस्माक॑ म॒स्माक॑ मयु॒द्ध्यो॑ ऽयु॒द्ध्यो᳚ ऽस्माक᳚म् ।7) अ॒स्माक॒ग्ं॒ सेना॒-स्सेना॑ अ॒स्माक॑ म॒स्माक॒ग्ं॒ सेनाः᳚ ।8) सेना॑ अव त्ववतु॒ सेना॒-स्सेना॑ अवतु ।9) अ॒व॒तु॒ प्र प्राव॑त्ववतु॒ प्र ।10) प्र यु॒थ्सु यु॒थ्सु प्र प्र यु॒थ्सु ।11) यु॒थ्स्विति॑ युत् - सु ।12) इन्द्र॑ आसा मासा॒ मिन्द्र॒ इन्द्र॑ आसाम् ।13) आ॒सा॒-न्ने॒ता ने॒ता ऽऽसा॑ मासा-न्ने॒ता ।14) ने॒ता बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑-र्ने॒ता ने॒ता बृह॒स्पतिः॑ ।15) बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा॒ दक्षि॑णा॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॒-र्दक्षि॑णा ।16) दक्षि॑णा य॒ज्ञो य॒ज्ञो दक्षि॑णा॒ दक्षि॑णा य॒ज्ञः ।17) य॒ज्ञः पु॒रः पु॒रो य॒ज्ञो य॒ज्ञः पु॒रः ।18) पु॒र ए᳚त्वेतु पु॒रः पु॒र ए॑तु ।19) ए॒तु॒ सोम॒-स्सोम॑ एत्वेतु॒ सोमः॑ ।20) सोम॒ इति॒ सोमः॑ ।21) दे॒व॒से॒नाना॑ मभिभञ्जती॒ना म॑भिभञ्जती॒ना-न्दे॑वसे॒नाना᳚-न्देवसे॒नाना॑ मभिभञ्जती॒नाम् ।21) दे॒व॒से॒नाना॒मिति॑ देव - से॒नाना᳚म् ।22) अ॒भि॒भ॒ञ्ज॒ती॒ना-ञ्जय॑न्तीना॒-ञ्जय॑न्तीना मभिभञ्जती॒ना म॑भिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीनाम् ।22) अ॒भि॒भ॒ञ्ज॒ती॒नामित्य॑भि - भ॒ञ्ज॒ती॒नाम् ।23) जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ जय॑न्तीना॒-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतः॑ ।24) म॒रुतो॑ यन्तु यन्तु म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ यन्तु ।25) य॒न्त्वग्रे॒ अग्रे॑ यन्तु य॒न्त्वग्रे᳚ ।26) अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ।27) इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वृष्ण॒ इन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य॒ वृष्णः॑ ।28) वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ वृष्णो॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य ।29) वरु॑णस्य॒ राज्ञो॒ राज्ञो॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञः॑ ।30) राज्ञ॑ आदि॒त्याना॑ मादि॒त्याना॒ग्ं॒ राज्ञो॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚म् ।31) आ॒दि॒त्याना᳚-म्म॒रुता᳚-म्म॒रुता॑ मादि॒त्याना॑ मादि॒त्याना᳚-म्म॒रुता᳚म् ।32) म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॒-श्शर्धो॑ म॒रुता᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्धः॑ ।33) शर्ध॑ उ॒ग्र मु॒ग्रग्ं शर्ध॒-श्शर्ध॑ उ॒ग्रम् ।34) उ॒ग्रमित्यु॒ग्रम् ।35) म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना᳚-म्भुवनच्य॒वाना᳚-म्म॒हाम॑नसा-म्म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना᳚म् ।35) म॒हाम॑नसा॒मिति॑ म॒हा - म॒न॒सा॒म् ।36) भु॒व॒न॒च्य॒वाना॒-ङ्घोषो॒ घोषो॑ भुवनच्य॒वाना᳚-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषः॑ ।36) भु॒व॒न॒च्य॒वाना॒मिति॑ भुवन - च्य॒वाना᳚म् ।37) घोषो॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-ङ्घोषो॒ घोषो॑ दे॒वाना᳚म् ।38) दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒-ञ्जय॑ता-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-ञ्जय॑ताम् ।39) जय॑ता॒ मुदुज् जय॑ता॒-ञ्जय॑ता॒ मुत् ।40) उद॑स्था दस्था॒ दुदु द॑स्थात् ।41) अ॒स्था॒दित्य॑स्थात् ।42) अ॒स्माक॒ मिन्द्र॒ इन्द्रो॒ ऽस्माक॑ म॒स्माक॒ मिन्द्रः॑ ।43) इन्द्र॒-स्समृ॑तेषु॒ समृ॑ते॒ ष्विन्द्र॒ इन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ।44) समृ॑तेषु ध्व॒जेषु॑ ध्व॒जेषु॒ समृ॑तेषु॒ समृ॑तेषु ध्व॒जेषु॑ ।44) समृ॑ते॒ष्विति॒ सं - ऋ॒ते॒षु॒ ।45) ध्व॒जे ष्व॒स्माक॑ म॒स्माक॑-न्ध्व॒जेषु॑ ध्व॒जे ष्व॒स्माक᳚म् ।46) अ॒स्माकं॒-याँ या अ॒स्माक॑ म॒स्माकं॒-याः ँ।47) या इष॑व॒ इष॑वो॒ या या इष॑वः ।48) इष॑व॒ स्ता स्ता इष॑व॒ इष॑व॒ स्ताः ।49) ता ज॑यन्तु जयन्तु॒ ता स्ता ज॑यन्तु ।50) ज॒य॒न्त्विति॑ जयन्तु ।॥ 18 ॥ (50/57)
1) vī̠ra-śśa̠tama̍nyu-śśa̠tama̍nyu-rvī̠rō vī̠ra-śśa̠tama̍nyuḥ ।2) śa̠tama̍nyu̠ rindra̠ indra̍-śśa̠tama̍nyu-śśa̠tama̍nyu̠ rindra̍ḥ ।2) śa̠tama̍nyu̠riti̍ śa̠ta - ma̠nyu̠ḥ ।3) indra̠ itīndra̍ḥ ।4) du̠śchya̠va̠naḥ pṛ̍tanā̠ṣāṭ pṛ̍tanā̠ṣā-ḍdu̍śchyava̠nō du̍śchyava̠naḥ pṛ̍tanā̠ṣāṭ ।4) du̠śchya̠va̠na iti̍ duḥ - chya̠va̠naḥ ।5) pṛ̠ta̠nā̠ṣā ḍa̍yu̠ddhyō̍ 'yu̠ddhyaḥ pṛ̍tanā̠ṣāṭ pṛ̍tanā̠ṣā ḍa̍yu̠ddhyaḥ ।6) a̠yu̠ddhyō̎ 'smāka̍ ma̠smāka̍ mayu̠ddhyō̍ 'yu̠ddhyō̎ 'smāka̎m ।7) a̠smāka̠gṃ̠ sēnā̠-ssēnā̍ a̠smāka̍ ma̠smāka̠gṃ̠ sēnā̎ḥ ।8) sēnā̍ ava tvavatu̠ sēnā̠-ssēnā̍ avatu ।9) a̠va̠tu̠ pra prāva̍tvavatu̠ pra ।10) pra yu̠thsu yu̠thsu pra pra yu̠thsu ।11) yu̠thsviti̍ yut - su ।12) indra̍ āsā māsā̠ mindra̠ indra̍ āsām ।13) ā̠sā̠-nnē̠tā nē̠tā ''sā̍ māsā-nnē̠tā ।14) nē̠tā bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-rnē̠tā nē̠tā bṛha̠spati̍ḥ ।15) bṛha̠spati̠-rdakṣi̍ṇā̠ dakṣi̍ṇā̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̠-rdakṣi̍ṇā ।16) dakṣi̍ṇā ya̠jñō ya̠jñō dakṣi̍ṇā̠ dakṣi̍ṇā ya̠jñaḥ ।17) ya̠jñaḥ pu̠raḥ pu̠rō ya̠jñō ya̠jñaḥ pu̠raḥ ।18) pu̠ra ē̎tvētu pu̠raḥ pu̠ra ē̍tu ।19) ē̠tu̠ sōma̠-ssōma̍ ētvētu̠ sōma̍ḥ ।20) sōma̠ iti̠ sōma̍ḥ ।21) dē̠va̠sē̠nānā̍ mabhibhañjatī̠nā ma̍bhibhañjatī̠nā-ndē̍vasē̠nānā̎-ndēvasē̠nānā̍ mabhibhañjatī̠nām ।21) dē̠va̠sē̠nānā̠miti̍ dēva - sē̠nānā̎m ।22) a̠bhi̠bha̠ñja̠tī̠nā-ñjaya̍ntīnā̠-ñjaya̍ntīnā mabhibhañjatī̠nā ma̍bhibhañjatī̠nā-ñjaya̍ntīnām ।22) a̠bhi̠bha̠ñja̠tī̠nāmitya̍bhi - bha̠ñja̠tī̠nām ।23) jaya̍ntīnā-mma̠rutō̍ ma̠rutō̠ jaya̍ntīnā̠-ñjaya̍ntīnā-mma̠ruta̍ḥ ।24) ma̠rutō̍ yantu yantu ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ yantu ।25) ya̠ntvagrē̠ agrē̍ yantu ya̠ntvagrē̎ ।26) agra̠ ityagrē̎ ।27) indra̍sya̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇa̠ indra̠syē ndra̍sya̠ vṛṣṇa̍ḥ ।28) vṛṣṇō̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇō̠ varu̍ṇasya ।29) varu̍ṇasya̠ rājñō̠ rājñō̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ rājña̍ḥ ।30) rājña̍ ādi̠tyānā̍ mādi̠tyānā̠gṃ̠ rājñō̠ rājña̍ ādi̠tyānā̎m ।31) ā̠di̠tyānā̎-mma̠rutā̎-mma̠rutā̍ mādi̠tyānā̍ mādi̠tyānā̎-mma̠rutā̎m ।32) ma̠rutā̠gṃ̠ śardha̠-śśardhō̍ ma̠rutā̎-mma̠rutā̠gṃ̠ śardha̍ḥ ।33) śardha̍ u̠gra mu̠gragṃ śardha̠-śśardha̍ u̠gram ।34) u̠gramityu̠gram ।35) ma̠hāma̍nasā-mbhuvanachya̠vānā̎-mbhuvanachya̠vānā̎-mma̠hāma̍nasā-mma̠hāma̍nasā-mbhuvanachya̠vānā̎m ।35) ma̠hāma̍nasā̠miti̍ ma̠hā - ma̠na̠sā̠m ।36) bhu̠va̠na̠chya̠vānā̠-ṅghōṣō̠ ghōṣō̍ bhuvanachya̠vānā̎-mbhuvanachya̠vānā̠-ṅghōṣa̍ḥ ।36) bhu̠va̠na̠chya̠vānā̠miti̍ bhuvana - chya̠vānā̎m ।37) ghōṣō̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ṅghōṣō̠ ghōṣō̍ dē̠vānā̎m ।38) dē̠vānā̠-ñjaya̍tā̠-ñjaya̍tā-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ñjaya̍tām ।39) jaya̍tā̠ muduj jaya̍tā̠-ñjaya̍tā̠ mut ।40) uda̍sthā dasthā̠ dudu da̍sthāt ।41) a̠sthā̠ditya̍sthāt ।42) a̠smāka̠ mindra̠ indrō̠ 'smāka̍ ma̠smāka̠ mindra̍ḥ ।43) indra̠-ssamṛ̍tēṣu̠ samṛ̍tē̠ ṣvindra̠ indra̠-ssamṛ̍tēṣu ।44) samṛ̍tēṣu dhva̠jēṣu̍ dhva̠jēṣu̠ samṛ̍tēṣu̠ samṛ̍tēṣu dhva̠jēṣu̍ ।44) samṛ̍tē̠ṣviti̠ saṃ - ṛ̠tē̠ṣu̠ ।45) dhva̠jē ṣva̠smāka̍ ma̠smāka̍-ndhva̠jēṣu̍ dhva̠jē ṣva̠smāka̎m ।46) a̠smāka̠ṃ yā yā a̠smāka̍ ma̠smāka̠ṃ yāḥ ।47) yā iṣa̍va̠ iṣa̍vō̠ yā yā iṣa̍vaḥ ।48) iṣa̍va̠ stā stā iṣa̍va̠ iṣa̍va̠ stāḥ ।49) tā ja̍yantu jayantu̠ tā stā ja̍yantu ।50) ja̠ya̠ntviti̍ jayantu ।॥ 18 ॥ (50/57)
meaning
Jata recitation: the nourishment flowing from the mountain is compared to the nourishment flowing from the Veda — both sustain life and enable growth.
verse 19
1) अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा वी॒रा अ॒स्माक॑ म॒स्माकं॑-वीँ॒राः ।2) वी॒रा उत्त॑र॒ उत्त॑रे वी॒रा वी॒रा उत्त॑रे ।3) उत्त॑रे भवन्तु भव॒न्तूत्त॑र॒ उत्त॑रे भवन्तु ।3) उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रे॒ ।4) भ॒व॒न्त्व॒स्मा न॒स्मा-न्भ॑वन्तु भव न्त्व॒स्मान् ।5) अ॒स्मा नु॑ वु व॒स्मा न॒स्मा नु॑ ।6) उ॒ दे॒वा॒ दे॒वा॒ उ॒ वु॒ दे॒वाः॒ ।7) दे॒वा॒ अ॒व॒ता॒ व॒त॒ दे॒वा॒ दे॒वा॒ अ॒व॒त॒ ।8) अ॒व॒ता॒ हवे॑षु॒ हवे᳚ ष्ववता वता॒ हवे॑षु ।9) हवे॒ष्विति॒ हवे॑षु ।10) उद्धर्॑.षय हर्ष॒यो दुद्धर्॑.षय ।11) ह॒र्॒ष॒य॒ म॒घ॒व॒-न्म॒घ॒व॒न्॒. ह॒र्॒ष॒य॒ ह॒र्॒ष॒य॒ म॒घ॒व॒न्न् ।12) म॒घ॒व॒-न्नायु॑धा॒ न्यायु॑धानि मघव-न्मघव॒-न्नायु॑धानि ।12) म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ - व॒न्न् ।13) आयु॑धा॒ न्युदु दायु॑धा॒ न्यायु॑धा॒ न्युत् ।14) उ-थ्सत्व॑ना॒ग्ं॒ सत्व॑ना॒ मुदु-थ्सत्व॑नाम् ।15) सत्व॑ना-म्माम॒काना᳚-म्माम॒काना॒ग्ं॒ सत्व॑ना॒ग्ं॒ सत्व॑ना-म्माम॒काना᳚म् ।16) मा॒म॒काना॒-म्महाग्ं॑सि॒ महाग्ं॑सि माम॒काना᳚-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि ।17) महाग्ं॑सीति॒ महाग्ं॑सि ।18) उ-द्वृ॑त्रहन् वृत्रह॒-न्नुदु-द्वृ॑त्रहन्न् ।19) वृ॒त्र॒ह॒न्॒. वा॒जिनां᳚-वाँ॒जिनां᳚-वृँत्रहन् वृत्रहन्. वा॒जिना᳚म् ।19) वृ॒त्र॒ह॒न्निति॑ वृत्र - ह॒न्न् ।20) वा॒जिनां॒-वाँजि॑नानि॒ वाजि॑नानि वा॒जिनां᳚-वाँ॒जिनां॒-वाँजि॑नानि ।21) वाजि॑ना॒ न्युदु-द्वाजि॑नानि॒ वाजि॑ना॒ न्युत् ।22) उ-द्रथा॑ना॒ग्ं॒ रथा॑ना॒ मुदु-द्रथा॑नाम् ।23) रथा॑ना॒-ञ्जय॑ता॒-ञ्जय॑ता॒ग्ं॒ रथा॑ना॒ग्ं॒ रथा॑ना॒-ञ्जय॑ताम् ।24) जय॑ता मेत्वेतु॒ जय॑ता॒-ञ्जय॑ता मेतु ।25) ए॒तु॒ घोषो॒ घोष॑ एत्वेतु॒ घोषः॑ ।26) घोष॒ इति॒ घोषः॑ ।27) उप॒ प्र प्रोपोप॒ प्र ।28) प्रेते॑त॒ प्र प्रेत॑ ।29) इ॒त॒ जय॑त॒ जय॑ते ते त॒ जय॑त ।30) जय॑ता नरो नरो॒ जय॑त॒ जय॑ता नरः ।31) न॒र॒-स्स्थि॒रा-स्स्थि॒रा न॑रो नर-स्स्थि॒राः ।32) स्थि॒रा वो॑ व-स्स्थि॒रा-स्स्थि॒रा वः॑ ।33) व॒-स्स॒न्तु॒ स॒न्तु॒ वो॒ व॒-स्स॒न्तु॒ ।34) स॒न्तु॒ बा॒हवो॑ बा॒हवः॑ सन्तु सन्तु बा॒हवः॑ ।35) बा॒हव॒ इति॑ बा॒हवः॑ ।36) इन्द्रो॑ वो व॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ वः ।37) व॒-श्शर्म॒ शर्म॑ वो व॒-श्शर्म॑ ।38) शर्म॑ यच्छतु यच्छतु॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छतु ।39) य॒च्छ॒ त्व॒ना॒धृ॒ष्या अ॑नाधृ॒ष्या य॑च्छतु यच्छ त्वनाधृ॒ष्याः ।40) अ॒ना॒धृ॒ष्या यथा॒ यथा॑ ऽनाधृ॒ष्या अ॑नाधृ॒ष्या यथा᳚ ।40) अ॒ना॒धृ॒ष्या इत्य॑ना - धृ॒ष्याः ।41) यथा ऽस॒था स॑थ॒ यथा॒ यथा ऽस॑थ ।42) अस॒थेत्यस॑थ ।43) अव॑सृष्टा॒ परा॒ परा ऽव॑सृ॒ष्टा ऽव॑सृष्टा॒ परा᳚ ।43) अव॑सृ॒ष्टेत्यव॑ - सृ॒ष्टा॒ ।44) परा॑ पत पत॒ परा॒ परा॑ पत ।45) प॒त॒ शर॑व्ये॒ शर॑व्ये पत पत॒ शर॑व्ये ।46) शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑सग्ंशिता॒ ब्रह्म॑सग्ंशिता॒ शर॑व्ये॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑सग्ंशिता ।47) ब्रह्म॑सग्ंशि॒तेति॒ ब्रह्म॑ - स॒ग्ं॒शि॒ता॒ ।48) गच्छा॒ मित्रा॑ न॒मित्रा॒-न्गच्छ॒ गच्छा॒ मित्रान्॑ ।49) अ॒मित्रा॒-न्प्र प्रामित्रा॑ न॒मित्रा॒-न्प्र ।50) प्र वि॑श विश॒ प्र प्र वि॑श ।॥ 19 ॥ (50/55)
1) a̠smāka̍ṃ vī̠rā vī̠rā a̠smāka̍ ma̠smāka̍ṃ vī̠rāḥ ।2) vī̠rā utta̍ra̠ utta̍rē vī̠rā vī̠rā utta̍rē ।3) utta̍rē bhavantu bhava̠ntūtta̍ra̠ utta̍rē bhavantu ।3) utta̍ra̠ ityut - ta̠rē̠ ।4) bha̠va̠ntva̠smā na̠smā-nbha̍vantu bhava ntva̠smān ।5) a̠smā nu̍ vu va̠smā na̠smā nu̍ ।6) u̠ dē̠vā̠ dē̠vā̠ u̠ vu̠ dē̠vā̠ḥ ।7) dē̠vā̠ a̠va̠tā̠ va̠ta̠ dē̠vā̠ dē̠vā̠ a̠va̠ta̠ ।8) a̠va̠tā̠ havē̍ṣu̠ havē̎ ṣvavatā vatā̠ havē̍ṣu ।9) havē̠ṣviti̠ havē̍ṣu ।10) uddhar̍.ṣaya harṣa̠yō duddhar̍.ṣaya ।11) ha̠r̠ṣa̠ya̠ ma̠gha̠va̠-nma̠gha̠va̠n̠. ha̠r̠ṣa̠ya̠ ha̠r̠ṣa̠ya̠ ma̠gha̠va̠nn ।12) ma̠gha̠va̠-nnāyu̍dhā̠ nyāyu̍dhāni maghava-nmaghava̠-nnāyu̍dhāni ।12) ma̠gha̠va̠nniti̍ magha - va̠nn ।13) āyu̍dhā̠ nyudu dāyu̍dhā̠ nyāyu̍dhā̠ nyut ।14) u-thsatva̍nā̠gṃ̠ satva̍nā̠ mudu-thsatva̍nām ।15) satva̍nā-mmāma̠kānā̎-mmāma̠kānā̠gṃ̠ satva̍nā̠gṃ̠ satva̍nā-mmāma̠kānā̎m ।16) mā̠ma̠kānā̠-mmahāgṃ̍si̠ mahāgṃ̍si māma̠kānā̎-mmāma̠kānā̠-mmahāgṃ̍si ।17) mahāgṃ̍sīti̠ mahāgṃ̍si ।18) u-dvṛ̍trahan vṛtraha̠-nnudu-dvṛ̍trahann ।19) vṛ̠tra̠ha̠n̠. vā̠jinā̎ṃ vā̠jinā̎ṃ vṛtrahan vṛtrahan. vā̠jinā̎m ।19) vṛ̠tra̠ha̠nniti̍ vṛtra - ha̠nn ।20) vā̠jinā̠ṃ vāji̍nāni̠ vāji̍nāni vā̠jinā̎ṃ vā̠jinā̠ṃ vāji̍nāni ।21) vāji̍nā̠ nyudu-dvāji̍nāni̠ vāji̍nā̠ nyut ।22) u-drathā̍nā̠gṃ̠ rathā̍nā̠ mudu-drathā̍nām ।23) rathā̍nā̠-ñjaya̍tā̠-ñjaya̍tā̠gṃ̠ rathā̍nā̠gṃ̠ rathā̍nā̠-ñjaya̍tām ।24) jaya̍tā mētvētu̠ jaya̍tā̠-ñjaya̍tā mētu ।25) ē̠tu̠ ghōṣō̠ ghōṣa̍ ētvētu̠ ghōṣa̍ḥ ।26) ghōṣa̠ iti̠ ghōṣa̍ḥ ।27) upa̠ pra prōpōpa̠ pra ।28) prētē̍ta̠ pra prēta̍ ।29) i̠ta̠ jaya̍ta̠ jaya̍tē tē ta̠ jaya̍ta ।30) jaya̍tā narō narō̠ jaya̍ta̠ jaya̍tā naraḥ ।31) na̠ra̠-ssthi̠rā-ssthi̠rā na̍rō nara-ssthi̠rāḥ ।32) sthi̠rā vō̍ va-ssthi̠rā-ssthi̠rā va̍ḥ ।33) va̠-ssa̠ntu̠ sa̠ntu̠ vō̠ va̠-ssa̠ntu̠ ।34) sa̠ntu̠ bā̠havō̍ bā̠hava̍-ssantu santu bā̠hava̍ḥ ।35) bā̠hava̠ iti̍ bā̠hava̍ḥ ।36) indrō̍ vō va̠ indra̠ indrō̍ vaḥ ।37) va̠-śśarma̠ śarma̍ vō va̠-śśarma̍ ।38) śarma̍ yachChatu yachChatu̠ śarma̠ śarma̍ yachChatu ।39) ya̠chCha̠ tva̠nā̠dhṛ̠ṣyā a̍nādhṛ̠ṣyā ya̍chChatu yachCha tvanādhṛ̠ṣyāḥ ।40) a̠nā̠dhṛ̠ṣyā yathā̠ yathā̍ 'nādhṛ̠ṣyā a̍nādhṛ̠ṣyā yathā̎ ।40) a̠nā̠dhṛ̠ṣyā itya̍nā - dhṛ̠ṣyāḥ ।41) yathā 'sa̠thā sa̍tha̠ yathā̠ yathā 'sa̍tha ।42) asa̠thētyasa̍tha ।43) ava̍sṛṣṭā̠ parā̠ parā 'va̍sṛ̠ṣṭā 'va̍sṛṣṭā̠ parā̎ ।43) ava̍sṛ̠ṣṭētyava̍ - sṛ̠ṣṭā̠ ।44) parā̍ pata pata̠ parā̠ parā̍ pata ।45) pa̠ta̠ śara̍vyē̠ śara̍vyē pata pata̠ śara̍vyē ।46) śara̍vyē̠ brahma̍sagṃśitā̠ brahma̍sagṃśitā̠ śara̍vyē̠ śara̍vyē̠ brahma̍sagṃśitā ।47) brahma̍sagṃśi̠tēti̠ brahma̍ - sa̠gṃ̠śi̠tā̠ ।48) gachChā̠ mitrā̍ na̠mitrā̠-ngachCha̠ gachChā̠ mitrān̍ ।49) a̠mitrā̠-npra prāmitrā̍ na̠mitrā̠-npra ।50) pra vi̍śa viśa̠ pra pra vi̍śa ।॥ 19 ॥ (50/55)
meaning
Jata recitation: through this mantra the practitioner consecrates the food he will eat, recognising it as the mountain's gift channeled through earth, water, and sun.
verse 20
1) वि॒श॒ मा मा वि॑श विश॒ मा ।2) मैषा॑ मेषा॒-म्मा मैषा᳚म् ।3) ए॒षा॒-ङ्क-ङ्कमे॑षा मेषा॒-ङ्कम् ।4) क-ञ्च॒न च॒न क-ङ्क-ञ्च॒न ।5) च॒नोदुच् च॒न च॒नोत् ।6) उच्छि॑ष-श्शिष॒ उदु च्छि॑षः ।7) शि॒ष॒ इति॑ शिषः ।8) मर्मा॑णि ते ते॒ मर्मा॑णि॒ मर्मा॑णि ते ।9) ते॒ वर्म॑भि॒-र्वर्म॑भि स्ते ते॒ वर्म॑भिः ।10) वर्म॑भि श्छादयामि छादयामि॒ वर्म॑भि॒-र्वर्म॑भि श्छादयामि ।10) वर्म॑भि॒रिति॒ वर्म॑ - भिः॒ ।11) छा॒द॒या॒मि॒ सोम॒-स्सोम॑ श्छादयामि छादयामि॒ सोमः॑ ।12) सोम॑ स्त्वा त्वा॒ सोम॒-स्सोम॑ स्त्वा ।13) त्वा॒ राजा॒ राजा᳚ त्वा त्वा॒ राजा᳚ ।14) राजा॒ ऽमृते॑ना॒ मृते॑न॒ राजा॒ राजा॒ ऽमृते॑न ।15) अ॒मृते॑ना॒ भ्या᳚(1॒)भ्य॑ मृते॑ना॒ मृते॑ना॒भि ।16) अ॒भि व॑स्तां-वँस्ता म॒भ्य॑भि व॑स्ताम् ।17) व॒स्ता॒मिति॑ वस्ताम् ।18) उ॒रो-र्वरी॑यो॒ वरी॑य उ॒रो रु॒रो-र्वरी॑यः ।19) वरी॑यो॒ वरि॑वो॒ वरि॑वो॒ वरी॑यो॒ वरी॑यो॒ वरि॑वः ।20) वरि॑व स्ते ते॒ वरि॑वो॒ वरि॑व स्ते ।21) ते॒ अ॒स्त्व॒स्तु॒ ते॒ ते॒ अ॒स्तु॒ ।22) अ॒स्तु॒ जय॑न्त॒-ञ्जय॑न्त मस्त्वस्तु॒ जय॑न्तम् ।23) जय॑न्त॒-न्त्वा-न्त्वा-ञ्जय॑न्त॒-ञ्जय॑न्त॒-न्त्वाम् ।24) त्वा मन्वनु॒ त्वा-न्त्वा मनु॑ ।25) अनु॑ मदन्तु मद॒ न्त्वन्वनु॑ मदन्तु ।26) म॒द॒न्तु॒ दे॒वा दे॒वा म॑दन्तु मदन्तु दे॒वाः ।27) दे॒वा इति॑ दे॒वाः ।28) यत्र॑ बा॒णा बा॒णा यत्र॒ यत्र॑ बा॒णाः ।29) बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति स॒म्पत॑न्ति बा॒णा बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति ।30) स॒म्पत॑न्ति कुमा॒राः कु॑मा॒रा-स्स॒म्पत॑न्ति स॒म्पत॑न्ति कुमा॒राः ।30) स॒म्पत॒न्तीति॑ सं - पत॑न्ति ।31) कु॒मा॒रा वि॑शि॒खा वि॑शि॒खाः कु॑मा॒राः कु॑मा॒रा वि॑शि॒खाः ।32) वि॒शि॒खा इ॑वेव विशि॒खा वि॑शि॒खा इ॑व ।32) वि॒शि॒खा इति॑ वि - शि॒खाः ।33) इ॒वेती॑व ।34) इन्द्रो॑ नो न॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ नः ।35) न॒ स्तत्र॒ तत्र॑ नो न॒ स्तत्र॑ ।36) तत्र॑ वृत्र॒हा वृ॑त्र॒हा तत्र॒ तत्र॑ वृत्र॒हा ।37) वृ॒त्र॒हा वि॑श्वा॒हा वि॑श्वा॒हा वृ॑त्र॒हा वृ॑त्र॒हा वि॑श्वा॒हा ।37) वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र - हा ।38) वि॒श्वा॒हा शर्म॒ शर्म॑ विश्वा॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ ।38) वि॒श्वा॒हेति॑ विश्व - हा ।39) शर्म॑ यच्छतु यच्छतु॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छतु ।40) य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ।॥ 20 ॥ (40/45)॥ अ. 4 ॥
1) vi̠śa̠ mā mā vi̍śa viśa̠ mā ।2) maiṣā̍ mēṣā̠-mmā maiṣā̎m ।3) ē̠ṣā̠-ṅka-ṅkamē̍ṣā mēṣā̠-ṅkam ।4) ka-ñcha̠na cha̠na ka-ṅka-ñcha̠na ।5) cha̠nōduch cha̠na cha̠nōt ।6) uchChi̍ṣa-śśiṣa̠ udu chChi̍ṣaḥ ।7) śi̠ṣa̠ iti̍ śiṣaḥ ।8) marmā̍ṇi tē tē̠ marmā̍ṇi̠ marmā̍ṇi tē ।9) tē̠ varma̍bhi̠-rvarma̍bhi stē tē̠ varma̍bhiḥ ।10) varma̍bhi śChādayāmi Chādayāmi̠ varma̍bhi̠-rvarma̍bhi śChādayāmi ।10) varma̍bhi̠riti̠ varma̍ - bhi̠ḥ ।11) Chā̠da̠yā̠mi̠ sōma̠-ssōma̍ śChādayāmi Chādayāmi̠ sōma̍ḥ ।12) sōma̍ stvā tvā̠ sōma̠-ssōma̍ stvā ।13) tvā̠ rājā̠ rājā̎ tvā tvā̠ rājā̎ ।14) rājā̠ 'mṛtē̍nā̠ mṛtē̍na̠ rājā̠ rājā̠ 'mṛtē̍na ।15) a̠mṛtē̍nā̠ bhyā̎(1̠)bhya̍ mṛtē̍nā̠ mṛtē̍nā̠bhi ।16) a̠bhi va̍stāṃ vastā ma̠bhya̍bhi va̍stām ।17) va̠stā̠miti̍ vastām ।18) u̠rō-rvarī̍yō̠ varī̍ya u̠rō ru̠rō-rvarī̍yaḥ ।19) varī̍yō̠ vari̍vō̠ vari̍vō̠ varī̍yō̠ varī̍yō̠ vari̍vaḥ ।20) vari̍va stē tē̠ vari̍vō̠ vari̍va stē ।21) tē̠ a̠stva̠stu̠ tē̠ tē̠ a̠stu̠ ।22) a̠stu̠ jaya̍nta̠-ñjaya̍nta mastvastu̠ jaya̍ntam ।23) jaya̍nta̠-ntvā-ntvā-ñjaya̍nta̠-ñjaya̍nta̠-ntvām ।24) tvā manvanu̠ tvā-ntvā manu̍ ।25) anu̍ madantu mada̠ ntvanvanu̍ madantu ।26) ma̠da̠ntu̠ dē̠vā dē̠vā ma̍dantu madantu dē̠vāḥ ।27) dē̠vā iti̍ dē̠vāḥ ।28) yatra̍ bā̠ṇā bā̠ṇā yatra̠ yatra̍ bā̠ṇāḥ ।29) bā̠ṇā-ssa̠mpata̍nti sa̠mpata̍nti bā̠ṇā bā̠ṇā-ssa̠mpata̍nti ।30) sa̠mpata̍nti kumā̠rāḥ ku̍mā̠rā-ssa̠mpata̍nti sa̠mpata̍nti kumā̠rāḥ ।30) sa̠mpata̠ntīti̍ saṃ - pata̍nti ।31) ku̠mā̠rā vi̍śi̠khā vi̍śi̠khāḥ ku̍mā̠rāḥ ku̍mā̠rā vi̍śi̠khāḥ ।32) vi̠śi̠khā i̍vēva viśi̠khā vi̍śi̠khā i̍va ।32) vi̠śi̠khā iti̍ vi - śi̠khāḥ ।33) i̠vētī̍va ।34) indrō̍ nō na̠ indra̠ indrō̍ naḥ ।35) na̠ statra̠ tatra̍ nō na̠ statra̍ ।36) tatra̍ vṛtra̠hā vṛ̍tra̠hā tatra̠ tatra̍ vṛtra̠hā ।37) vṛ̠tra̠hā vi̍śvā̠hā vi̍śvā̠hā vṛ̍tra̠hā vṛ̍tra̠hā vi̍śvā̠hā ।37) vṛ̠tra̠hēti̍ vṛtra - hā ।38) vi̠śvā̠hā śarma̠ śarma̍ viśvā̠hā vi̍śvā̠hā śarma̍ ।38) vi̠śvā̠hēti̍ viśva - hā ।39) śarma̍ yachChatu yachChatu̠ śarma̠ śarma̍ yachChatu ।40) ya̠chCha̠tviti̍ yachChatu ।॥ 20 ॥ (40/45)॥ a. 4 ॥
meaning
Jata recitation: the verse addresses the mountain as a sacred teacher whose body of stone and plant embodies the lesson that true strength comes from rootedness.
verse 21
1) प्राची॒ मन्वनु॒ प्राची॒-म्प्राची॒ मनु॑ ।2) अनु॑ प्र॒दिश॑-म्प्र॒दिश॒ मन्वनु॑ प्र॒दिश᳚म् ।3) प्र॒दिश॒-म्प्र प्र प्र॒दिश॑-म्प्र॒दिश॒-म्प्र ।3) प्र॒दिश॒मिति॑ प्र - दिश᳚म् ।4) प्रेही॑हि॒ प्र प्रेहि॑ ।5) इ॒हि॒ वि॒द्वान्. वि॒द्वा नि॑हीहि वि॒द्वान् ।6) वि॒द्वा न॒ग्ने र॒ग्ने-र्वि॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्नेः ।7) अ॒ग्ने र॑ग्ने अग्ने अ॒ग्ने र॒ग्ने र॑ग्ने ।8) अ॒ग्ने॒ पु॒रोअ॑ग्निः पु॒रोअ॑ग्नि रग्ने अग्ने पु॒रोअ॑ग्निः ।9) पु॒रोअ॑ग्नि-र्भव भव पु॒रोअ॑ग्निः पु॒रोअ॑ग्नि-र्भव ।9) पु॒रोअ॑ग्नि॒रिति॑ पु॒रः - अ॒ग्निः॒ ।10) भ॒वे॒ हेह भ॑व भवे॒ह ।11) इ॒हेती॒ह ।12) विश्वा॒ आशा॒ आशा॒ विश्वा॒ विश्वा॒ आशाः᳚ ।13) आशा॒ दीद्या॑नो॒ दीद्या॑न॒ आशा॒ आशा॒ दीद्या॑नः ।14) दीद्या॑नो॒ वि वि दीद्या॑नो॒ दीद्या॑नो॒ वि ।15) वि भा॑हि भाहि॒ वि वि भा॑हि ।16) भा॒ह्यूर्ज॒ मूर्ज॑-म्भाहि भा॒ह्यूर्ज᳚म् ।17) ऊर्ज॑-न्नो न॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑-न्नः ।18) नो॒ धे॒हि॒ धे॒हि॒ नो॒ नो॒ धे॒हि॒ ।19) धे॒हि॒ द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॑ धेहि धेहि द्वि॒पदे᳚ ।20) द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ चतु॑ष्पदे द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ।20) द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि - पदे᳚ ।21) चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दे॒ ।22) क्रम॑द्ध्व म॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ क्रम॑द्ध्व॒-ङ्क्रम॑द्ध्व म॒ग्निना᳚ ।23) अ॒ग्निना॒ नाक॒-न्नाक॑ म॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ नाक᳚म् ।24) नाक॒ मुख्य॒ मुख्य॒-न्नाक॒-न्नाक॒ मुख्य᳚म् ।25) उख्य॒ग्ं॒ हस्ते॑षु॒ हस्ते॒षूख्य॒ मुख्य॒ग्ं॒ हस्ते॑षु ।26) हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तो॒ बिभ्र॑तो॒ हस्ते॑षु॒ हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः ।27) बिभ्र॑त॒ इति॒ बिभ्र॑तः ।28) दि॒वः पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ-न्दि॒वो दि॒वः पृ॒ष्ठम् ।29) पृ॒ष्ठग्ं सुव॒-स्सुवः॑ पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठग्ं सुवः॑ ।30) सुव॑-र्ग॒त्वा ग॒त्वा सुव॒-स्सुव॑-र्ग॒त्वा ।31) ग॒त्वा मि॒श्रा मि॒श्रा ग॒त्वा ग॒त्वा मि॒श्राः ।32) मि॒श्रा दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑-र्मि॒श्रा मि॒श्रा दे॒वेभिः॑ ।33) दे॒वेभि॑ राद्ध्व माद्ध्व-न्दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑ राद्ध्वम् ।34) आ॒द्ध्व॒मित्या᳚द्ध्वम् ।35) पृ॒थि॒व्या अ॒ह म॒ह-म्पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अ॒हम् ।36) अ॒ह मुदुद॒ह म॒ह मुत् ।37) उद॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मुदु द॒न्तरि॑क्षम् ।38) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मा ।39) आ ऽरु॑ह मरुह॒ मा ऽरु॑हम् ।40) अ॒रु॒ह॒ म॒न्तरि॑क्षा द॒न्तरि॑क्षा दरुह मरुह म॒न्तरि॑क्षात् ।41) अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒-न्दिव॑ म॒न्तरि॑क्षा द॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव᳚म् ।42) दिव॒मा दिव॒-न्दिव॒मा ।43) आ ऽरु॑ह मरुह॒ मा ऽरु॑हम् ।44) अ॒रु॒ह॒मित्य॑रुहम् ।45) दि॒वो नाक॑स्य॒ नाक॑स्य दि॒वो दि॒वो नाक॑स्य ।46) नाक॑स्य पृ॒ष्ठा-त्पृ॒ष्ठा-न्नाक॑स्य॒ नाक॑स्य पृ॒ष्ठात् ।47) पृ॒ष्ठा-थ्सुव॒-स्सुवः॑ पृ॒ष्ठा-त्पृ॒ष्ठा-थ्सुवः॑ ।48) सुव॒-र्ज्योति॒-र्ज्योति॒-स्सुव॒-स्सुव॒-र्ज्योतिः॑ ।49) ज्योति॑ रगा मगा॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑ रगाम् ।50) अ॒गा॒ म॒ह म॒ह म॑गा मगा म॒हम् ।॥ 21 ॥ (50/53)
1) prāchī̠ manvanu̠ prāchī̠-mprāchī̠ manu̍ ।2) anu̍ pra̠diśa̍-mpra̠diśa̠ manvanu̍ pra̠diśa̎m ।3) pra̠diśa̠-mpra pra pra̠diśa̍-mpra̠diśa̠-mpra ।3) pra̠diśa̠miti̍ pra - diśa̎m ।4) prēhī̍hi̠ pra prēhi̍ ।5) i̠hi̠ vi̠dvān. vi̠dvā ni̍hīhi vi̠dvān ।6) vi̠dvā na̠gnē ra̠gnē-rvi̠dvān. vi̠dvā na̠gnēḥ ।7) a̠gnē ra̍gnē agnē a̠gnē ra̠gnē ra̍gnē ।8) a̠gnē̠ pu̠rōa̍gniḥ pu̠rōa̍gni ragnē agnē pu̠rōa̍gniḥ ।9) pu̠rōa̍gni-rbhava bhava pu̠rōa̍gniḥ pu̠rōa̍gni-rbhava ।9) pu̠rōa̍gni̠riti̍ pu̠raḥ - a̠gni̠ḥ ।10) bha̠vē̠ hēha bha̍va bhavē̠ha ।11) i̠hētī̠ha ।12) viśvā̠ āśā̠ āśā̠ viśvā̠ viśvā̠ āśā̎ḥ ।13) āśā̠ dīdyā̍nō̠ dīdyā̍na̠ āśā̠ āśā̠ dīdyā̍naḥ ।14) dīdyā̍nō̠ vi vi dīdyā̍nō̠ dīdyā̍nō̠ vi ।15) vi bhā̍hi bhāhi̠ vi vi bhā̍hi ।16) bhā̠hyūrja̠ mūrja̍-mbhāhi bhā̠hyūrja̎m ।17) ūrja̍-nnō na̠ ūrja̠ mūrja̍-nnaḥ ।18) nō̠ dhē̠hi̠ dhē̠hi̠ nō̠ nō̠ dhē̠hi̠ ।19) dhē̠hi̠ dvi̠padē̎ dvi̠padē̍ dhēhi dhēhi dvi̠padē̎ ।20) dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē̠ chatu̍ṣpadē dvi̠padē̎ dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē ।20) dvi̠pada̠ iti̍ dvi - padē̎ ।21) chatu̍ṣpada̠ iti̠ chatu̍ḥ - pa̠dē̠ ।22) krama̍ddhva ma̠gninā̠ 'gninā̠ krama̍ddhva̠-ṅkrama̍ddhva ma̠gninā̎ ।23) a̠gninā̠ nāka̠-nnāka̍ ma̠gninā̠ 'gninā̠ nāka̎m ।24) nāka̠ mukhya̠ mukhya̠-nnāka̠-nnāka̠ mukhya̎m ।25) ukhya̠gṃ̠ hastē̍ṣu̠ hastē̠ṣūkhya̠ mukhya̠gṃ̠ hastē̍ṣu ।26) hastē̍ṣu̠ bibhra̍tō̠ bibhra̍tō̠ hastē̍ṣu̠ hastē̍ṣu̠ bibhra̍taḥ ।27) bibhra̍ta̠ iti̠ bibhra̍taḥ ।28) di̠vaḥ pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha-ndi̠vō di̠vaḥ pṛ̠ṣṭham ।29) pṛ̠ṣṭhagṃ suva̠-ssuva̍ḥ pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭhagṃ suva̍ḥ ।30) suva̍-rga̠tvā ga̠tvā suva̠-ssuva̍-rga̠tvā ।31) ga̠tvā mi̠śrā mi̠śrā ga̠tvā ga̠tvā mi̠śrāḥ ।32) mi̠śrā dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍-rmi̠śrā mi̠śrā dē̠vēbhi̍ḥ ।33) dē̠vēbhi̍ rāddhva māddhva-ndē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍ rāddhvam ।34) ā̠ddhva̠mityā̎ddhvam ।35) pṛ̠thi̠vyā a̠ha ma̠ha-mpṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā a̠ham ।36) a̠ha mududa̠ha ma̠ha mut ।37) uda̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ mudu da̠ntari̍kṣam ।38) a̠ntari̍kṣa̠ mā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ mā ।39) ā 'ru̍ha maruha̠ mā 'ru̍ham ।40) a̠ru̠ha̠ ma̠ntari̍kṣā da̠ntari̍kṣā daruha maruha ma̠ntari̍kṣāt ।41) a̠ntari̍kṣā̠-ddiva̠-ndiva̍ ma̠ntari̍kṣā da̠ntari̍kṣā̠-ddiva̎m ।42) diva̠mā diva̠-ndiva̠mā ।43) ā 'ru̍ha maruha̠ mā 'ru̍ham ।44) a̠ru̠ha̠mitya̍ruham ।45) di̠vō nāka̍sya̠ nāka̍sya di̠vō di̠vō nāka̍sya ।46) nāka̍sya pṛ̠ṣṭhā-tpṛ̠ṣṭhā-nnāka̍sya̠ nāka̍sya pṛ̠ṣṭhāt ।47) pṛ̠ṣṭhā-thsuva̠-ssuva̍ḥ pṛ̠ṣṭhā-tpṛ̠ṣṭhā-thsuva̍ḥ ।48) suva̠-rjyōti̠-rjyōti̠-ssuva̠-ssuva̠-rjyōti̍ḥ ।49) jyōti̍ ragā magā̠-ñjyōti̠-rjyōti̍ ragām ।50) a̠gā̠ ma̠ha ma̠ha ma̍gā magā ma̠ham ।॥ 21 ॥ (50/53)
meaning
Jata recitation: through the power of this recitation the practitioner's body is strengthened, his mind is clarified, and his capacity to sustain others is increased.
verse 22
1) अ॒हमित्य॒हम् ।2) सुव॒-र्यन्तो॒ यन्त॒-स्सुव॒-स्सुव॒-र्यन्तः॑ ।3) यन्तो॒ न न यन्तो॒ यन्तो॒ न ।4) नापाप॒ न नाप॑ ।5) अपे᳚क्षन्त ईक्षन्ते॒ अपापे᳚क्षन्ते ।6) ई॒क्ष॒न्त॒ एक्ष॑न्त ईक्षन्त॒ आ ।7) आ द्या-न्द्या मा द्याम् ।8) द्याग्ं रो॑हन्ति रोहन्ति॒ द्या-न्द्याग्ं रो॑हन्ति ।9) रो॒ह॒न्ति॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी रोहन्ति रोहन्ति॒ रोद॑सी ।10) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।11) य॒ज्ञं-येँ ये य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-येँ ।12) ये वि॒श्वतो॑धारं-विँ॒श्वतो॑धारं॒-येँ ये वि॒श्वतो॑धारम् ।13) वि॒श्वतो॑धार॒ग्ं॒ सुवि॑द्वाग्ंस॒-स्सुवि॑द्वाग्ंसो वि॒श्वतो॑धारं-विँ॒श्वतो॑धार॒ग्ं॒ सुवि॑द्वाग्ंसः ।13) वि॒श्वतो॑धार॒मिति॑ वि॒श्वतः॑ - धा॒र॒म् ।14) सुवि॑द्वाग्ंसो वितेनि॒रे वि॑तेनि॒रे सुवि॑द्वाग्ंस॒-स्सुवि॑द्वाग्ंसो वितेनि॒रे ।14) सुवि॑द्वाग्ंस॒ इति॒ सु - वि॒द्वा॒ग्ं॒सः॒ ।15) वि॒ते॒नि॒र इति॑ वि - ते॒नि॒रे ।16) अग्ने॒ प्र प्राग्ने ऽग्ने॒ प्र ।17) प्रेही॑हि॒ प्र प्रेहि॑ ।18) इ॒हि॒ प्र॒थ॒मः प्र॑थ॒म इ॑हीहि प्रथ॒मः ।19) प्र॒थ॒मो दे॑वय॒ता-न्दे॑वय॒ता-म्प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो दे॑वय॒ताम् ।20) दे॒व॒य॒ता-ञ्चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्देवय॒ता-न्दे॑वय॒ता-ञ्चक्षुः॑ ।20) दे॒व॒य॒तामिति॑ देव - य॒ताम् ।21) चक्षु॑-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-ञ्चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्दे॒वाना᳚म् ।22) दे॒वाना॑ मु॒तोत दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मु॒त ।23) उ॒त मर्त्या॑ना॒-म्मर्त्या॑ना मु॒तोत मर्त्या॑नाम् ।24) मर्त्या॑ना॒मिति॒ मर्त्या॑नाम् ।25) इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भि॒-र्भृगु॑भि॒ रिय॑क्षमाणा॒ इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भिः ।26) भृगु॑भि-स्स॒जोषा᳚-स्स॒जोषा॒ भृगु॑भि॒-र्भृगु॑भि-स्स॒जोषाः᳚ ।26) भृगु॑भि॒रिति॒ भृगु॑ - भिः॒ ।27) स॒जोषा॒-स्सुव॒-स्सुवः॑ स॒जोषा᳚-स्स॒जोषा॒-स्सुवः॑ ।27) स॒जोषा॒ इति॑ स - जोषाः᳚ ।28) सुव॑-र्यन्तु यन्तु॒ सुव॒-स्सुव॑-र्यन्तु ।29) य॒न्तु॒ यज॑माना॒ यज॑माना यन्तु यन्तु॒ यज॑मानाः ।30) यज॑माना-स्स्व॒स्ति स्व॒स्ति यज॑माना॒ यज॑माना-स्स्व॒स्ति ।31) स्व॒स्तीति॑ स्व॒स्ति ।32) नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ सम॑नसा॒ नक्तो॒षासा॒ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा ।33) सम॑नसा॒ विरू॑पे॒ विरू॑पे॒ सम॑नसा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे ।33) सम॑न॒सेति॒ स - म॒न॒सा॒ ।34) विरू॑पे धा॒पये॑ते धा॒पये॑ते॒ विरू॑पे॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते ।34) विरू॑पे॒ इति॒ वि - रू॒पे॒ ।35) धा॒पये॑ते॒ शिशु॒ग्ं॒ शिशु॑-न्धा॒पये॑ते धा॒पये॑ते॒ शिशु᳚म् ।35) धा॒पये॑ते॒ इति॑ धा॒पये॑ते ।36) शिशु॒ मेक॒ मेक॒ग्ं॒ शिशु॒ग्ं॒ शिशु॒ मेक᳚म् ।37) एकग्ं॑ समी॒ची स॑मी॒ची एक॒ मेकग्ं॑ समी॒ची ।38) स॒मी॒ची इति॑ समी॒ची ।39) द्यावा॒ क्षाम॒ क्षाम॒ द्यावा॒ द्यावा॒ क्षाम॑ ।40) क्षामा॑ रु॒क्मो रु॒क्मः, क्षाम॒ क्षामा॑ रु॒क्मः ।41) रु॒क्मो अ॒न्त-र॒न्ता रु॒क्मो रु॒क्मो अ॒न्तः ।42) अ॒न्त-र्वि व्य॑न्त-र॒न्त-र्वि ।43) वि भा॑ति भाति॒ वि वि भा॑ति ।44) भा॒ति॒ दे॒वा दे॒वा भा॑ति भाति दे॒वाः ।45) दे॒वा अ॒ग्नि म॒ग्नि-न्दे॒वा दे॒वा अ॒ग्निम् ।46) अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्धारय-न्न॒ग्नि म॒ग्नि-न्धा॑रयन्न् ।47) धा॒र॒य॒-न्द्र॒वि॒णो॒दा द्र॑विणो॒दा धा॑रय-न्धारय-न्द्रविणो॒दाः ।48) द्र॒वि॒णो॒दा इति॑ द्रविणः - दाः ।49) अग्ने॑ सहस्राक्ष सहस्रा॒क्षाग्ने ऽग्ने॑ सहस्राक्ष ।50) स॒ह॒स्रा॒क्ष॒ श॒त॒मू॒र्धं॒॒ छ॒त॒मू॒र्ध॒-न्थ्स॒ह॒स्रा॒क्ष॒ स॒ह॒स्रा॒क्ष॒ श॒त॒मू॒र्ध॒न्न् ।50) स॒ह॒स्रा॒क्षेति॑ सहस्र - अ॒क्ष॒ ।॥ 22 ॥ (50/59)
1) a̠hamitya̠ham ।2) suva̠-ryantō̠ yanta̠-ssuva̠-ssuva̠-ryanta̍ḥ ।3) yantō̠ na na yantō̠ yantō̠ na ।4) nāpāpa̠ na nāpa̍ ।5) apē̎kṣanta īkṣantē̠ apāpē̎kṣantē ।6) ī̠kṣa̠nta̠ ēkṣa̍nta īkṣanta̠ ā ।7) ā dyā-ndyā mā dyām ।8) dyāgṃ rō̍hanti rōhanti̠ dyā-ndyāgṃ rō̍hanti ।9) rō̠ha̠nti̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī rōhanti rōhanti̠ rōda̍sī ।10) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।11) ya̠jñaṃ yē yē ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ yē ।12) yē vi̠śvatō̍dhāraṃ vi̠śvatō̍dhāra̠ṃ yē yē vi̠śvatō̍dhāram ।13) vi̠śvatō̍dhāra̠gṃ̠ suvi̍dvāgṃsa̠-ssuvi̍dvāgṃsō vi̠śvatō̍dhāraṃ vi̠śvatō̍dhāra̠gṃ̠ suvi̍dvāgṃsaḥ ।13) vi̠śvatō̍dhāra̠miti̍ vi̠śvata̍ḥ - dhā̠ra̠m ।14) suvi̍dvāgṃsō vitēni̠rē vi̍tēni̠rē suvi̍dvāgṃsa̠-ssuvi̍dvāgṃsō vitēni̠rē ।14) suvi̍dvāgṃsa̠ iti̠ su - vi̠dvā̠gṃ̠sa̠ḥ ।15) vi̠tē̠ni̠ra iti̍ vi - tē̠ni̠rē ।16) agnē̠ pra prāgnē 'gnē̠ pra ।17) prēhī̍hi̠ pra prēhi̍ ।18) i̠hi̠ pra̠tha̠maḥ pra̍tha̠ma i̍hīhi pratha̠maḥ ।19) pra̠tha̠mō dē̍vaya̠tā-ndē̍vaya̠tā-mpra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō dē̍vaya̠tām ।20) dē̠va̠ya̠tā-ñchakṣu̠ śchakṣu̍-rdēvaya̠tā-ndē̍vaya̠tā-ñchakṣu̍ḥ ।20) dē̠va̠ya̠tāmiti̍ dēva - ya̠tām ।21) chakṣu̍-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ñchakṣu̠ śchakṣu̍-rdē̠vānā̎m ।22) dē̠vānā̍ mu̠tōta dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mu̠ta ।23) u̠ta martyā̍nā̠-mmartyā̍nā mu̠tōta martyā̍nām ।24) martyā̍nā̠miti̠ martyā̍nām ।25) iya̍kṣamāṇā̠ bhṛgu̍bhi̠-rbhṛgu̍bhi̠ riya̍kṣamāṇā̠ iya̍kṣamāṇā̠ bhṛgu̍bhiḥ ।26) bhṛgu̍bhi-ssa̠jōṣā̎-ssa̠jōṣā̠ bhṛgu̍bhi̠-rbhṛgu̍bhi-ssa̠jōṣā̎ḥ ।26) bhṛgu̍bhi̠riti̠ bhṛgu̍ - bhi̠ḥ ।27) sa̠jōṣā̠-ssuva̠-ssuva̍-ssa̠jōṣā̎-ssa̠jōṣā̠-ssuva̍ḥ ।27) sa̠jōṣā̠ iti̍ sa - jōṣā̎ḥ ।28) suva̍-ryantu yantu̠ suva̠-ssuva̍-ryantu ।29) ya̠ntu̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā yantu yantu̠ yaja̍mānāḥ ।30) yaja̍mānā-ssva̠sti sva̠sti yaja̍mānā̠ yaja̍mānā-ssva̠sti ।31) sva̠stīti̍ sva̠sti ।32) naktō̠ṣāsā̠ sama̍nasā̠ sama̍nasā̠ naktō̠ṣāsā̠ naktō̠ṣāsā̠ sama̍nasā ।33) sama̍nasā̠ virū̍pē̠ virū̍pē̠ sama̍nasā̠ sama̍nasā̠ virū̍pē ।33) sama̍na̠sēti̠ sa - ma̠na̠sā̠ ।34) virū̍pē dhā̠payē̍tē dhā̠payē̍tē̠ virū̍pē̠ virū̍pē dhā̠payē̍tē ।34) virū̍pē̠ iti̠ vi - rū̠pē̠ ।35) dhā̠payē̍tē̠ śiśu̠gṃ̠ śiśu̍-ndhā̠payē̍tē dhā̠payē̍tē̠ śiśu̎m ।35) dhā̠payē̍tē̠ iti̍ dhā̠payē̍tē ।36) śiśu̠ mēka̠ mēka̠gṃ̠ śiśu̠gṃ̠ śiśu̠ mēka̎m ।37) ēkagṃ̍ samī̠chī sa̍mī̠chī ēka̠ mēkagṃ̍ samī̠chī ।38) sa̠mī̠chī iti̍ samī̠chī ।39) dyāvā̠ kṣāma̠ kṣāma̠ dyāvā̠ dyāvā̠ kṣāma̍ ।40) kṣāmā̍ ru̠kmō ru̠kmaḥ, kṣāma̠ kṣāmā̍ ru̠kmaḥ ।41) ru̠kmō a̠nta-ra̠ntā ru̠kmō ru̠kmō a̠ntaḥ ।42) a̠nta-rvi vya̍nta-ra̠nta-rvi ।43) vi bhā̍ti bhāti̠ vi vi bhā̍ti ।44) bhā̠ti̠ dē̠vā dē̠vā bhā̍ti bhāti dē̠vāḥ ।45) dē̠vā a̠gni ma̠gni-ndē̠vā dē̠vā a̠gnim ।46) a̠gni-ndhā̍raya-ndhāraya-nna̠gni ma̠gni-ndhā̍rayann ।47) dhā̠ra̠ya̠-ndra̠vi̠ṇō̠dā dra̍viṇō̠dā dhā̍raya-ndhāraya-ndraviṇō̠dāḥ ।48) dra̠vi̠ṇō̠dā iti̍ draviṇaḥ - dāḥ ।49) agnē̍ sahasrākṣa sahasrā̠kṣāgnē 'gnē̍ sahasrākṣa ।50) sa̠ha̠srā̠kṣa̠ śa̠ta̠mū̠rdha̠ṃ̠ Cha̠ta̠mū̠rdha̠-nthsa̠ha̠srā̠kṣa̠ sa̠ha̠srā̠kṣa̠ śa̠ta̠mū̠rdha̠nn ।50) sa̠ha̠srā̠kṣēti̍ sahasra - a̠kṣa̠ ।॥ 22 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: the mountain is honoured as the place where the human and divine meet — its summit touches the sky and its roots drink the earth's deep waters.
verse 23
1) श॒त॒मू॒र्ध॒-ञ्छ॒तग्ं श॒तग्ं श॑तमूर्ध-ञ्छतमूर्ध-ञ्छ॒तम् ।1) श॒त॒मू॒र्ध॒न्निति॑ शत - मू॒र्ध॒न्न् ।2) श॒त-न्ते॑ ते श॒तग्ं श॒त-न्ते᳚ ।3) ते॒ प्रा॒णाः प्रा॒णा स्ते॑ ते प्रा॒णाः ।4) प्रा॒णा-स्स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑-म्प्रा॒णाः प्रा॒णा-स्स॒हस्र᳚म् ।4) प्रा॒णा इति॑ प्र - अ॒नाः ।5) स॒हस्र॑ मपा॒ना अ॑पा॒ना-स्स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑ मपा॒नाः ।6) अ॒पा॒ना इत्य॑प - अ॒नाः ।7) त्वग्ं सा॑ह॒स्रस्य॑ साह॒स्रस्य॒ त्व-न्त्वग्ं सा॑ह॒स्रस्य॑ ।8) सा॒ह॒स्रस्य॑ रा॒यो रा॒य-स्सा॑ह॒स्रस्य॑ साह॒स्रस्य॑ रा॒यः ।9) रा॒य ई॑शिष ईशिषे रा॒यो रा॒य ई॑शिषे ।10) ई॒शि॒षे॒ तस्मै॒ तस्मा॑ ईशिष ईशिषे॒ तस्मै᳚ ।11) तस्मै॑ ते ते॒ तस्मै॒ तस्मै॑ ते ।12) ते॒ वि॒धे॒म॒ वि॒धे॒म॒ ते॒ ते॒ वि॒धे॒म॒ ।13) वि॒धे॒म॒ वाजा॑य॒ वाजा॑य विधेम विधेम॒ वाजा॑य ।14) वाजा॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वाजा॑य॒ वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ ।15) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।16) सु॒प॒र्णो᳚ ऽस्यसि सुप॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो॑ ऽसि ।16) सु॒प॒र्ण इति॑ सु - प॒र्णः ।17) अ॒सि॒ ग॒रुत्मा᳚-न्ग॒रुत्मा॑ नस्यसि ग॒रुत्मान्॑ ।18) ग॒रुत्मा᳚-न्पृथि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-ङ्ग॒रुत्मा᳚-न्ग॒रुत्मा᳚-न्पृथि॒व्याम् ।19) पृ॒थि॒व्याग्ं सी॑द सीद पृथि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्याग्ं सी॑द ।20) सी॒द॒ पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे सी॑द सीद पृ॒ष्ठे ।21) पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः ।22) पृ॒थि॒व्या-स्सी॑द सीद पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या-स्सी॑द ।23) सी॒द॒ भा॒सा भा॒सा सी॑द सीद भा॒सा ।24) भा॒सा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-म्भा॒सा भा॒सा ऽन्तरि॑क्षम् ।25) अ॒न्तरि॑क्ष॒मा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒मा ।26) आ पृ॑ण पृ॒णा पृ॑ण ।27) पृ॒ण॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा पृण पृण॒ ज्योति॑षा ।28) ज्योति॑षा॒ दिव॒-न्दिव॒-ञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ दिव᳚म् ।29) दिव॒ मुदु-द्दिव॒-न्दिव॒ मुत् ।30) उ-त्त॑भान स्तभा॒ नोदु-त्त॑भान ।31) स्त॒भा॒न॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा स्तभान स्तभान॒ तेज॑सा ।32) तेज॑सा॒ दिशो॒ दिश॒ स्तेज॑सा॒ तेज॑सा॒ दिशः॑ ।33) दिश॒ उदु-द्दिशो॒ दिश॒ उत् ।34) उ-द्दृग्ं॑ह दृ॒ग्ं॒ होदु-द्दृग्ं॑ह ।35) दृ॒ग्ं॒हेति॑ दृग्ंह ।36) आ॒जुह्वा॑न-स्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑क आ॒जुह्वा॑न आ॒जुह्वा॑न-स्सु॒प्रती॑कः ।36) आ॒जुह्वा॑न॒ इत्या᳚ - जुह्वा॑नः ।37) सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-थ्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता᳚त् ।37) सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु - प्रती॑कः ।38) पु॒रस्ता॒ दग्ने ऽग्ने॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒ दग्ने᳚ ।39) अग्ने॒ स्वाग् स्वा मग्ने ऽग्ने॒ स्वाम् ।40) स्वां-योँनिं॒-योँनि॒ग्ग्॒ स्वाग् स्वां-योँनि᳚म् ।41) योनि॒मा योनिं॒-योँनि॒मा ।42) आ सी॑द सी॒दा सी॑द ।43) सी॒द॒ सा॒द्ध्या सा॒द्ध्या सी॑द सीद सा॒द्ध्या ।44) सा॒द्ध्येति॑ सा॒द्ध्या ।45) अ॒स्मि-न्थ्स॒धस्थे॑ स॒धस्थे॑ अ॒स्मि-न्न॒स्मि-न्थ्स॒धस्थे᳚ ।46) स॒धस्थे॒ अध्यधि॑ स॒धस्थे॑ स॒धस्थे॒ अधि॑ ।46) स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध - स्थे॒ ।47) अध्युत्त॑रस्मि॒-न्नुत्त॑रस्मि॒-न्नध्यध्युत्त॑रस्मिन्न् ।48) उत्त॑रस्मि॒न्॒. विश्वे॒ विश्व॒ उत्त॑रस्मि॒-न्नुत्त॑रस्मि॒न्॒. विश्वे᳚ ।48) उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत् - त॒र॒स्मि॒न्न् ।49) विश्वे॑ देवा देवा॒ विश्वे॒ विश्वे॑ देवाः ।50) दे॒वा॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो देवा देवा॒ यज॑मानः ।॥ 23 ॥ (50/57)
1) śa̠ta̠mū̠rdha̠-ñCha̠tagṃ śa̠tagṃ śa̍tamūrdha-ñChatamūrdha-ñCha̠tam ।1) śa̠ta̠mū̠rdha̠nniti̍ śata - mū̠rdha̠nn ।2) śa̠ta-ntē̍ tē śa̠tagṃ śa̠ta-ntē̎ ।3) tē̠ prā̠ṇāḥ prā̠ṇā stē̍ tē prā̠ṇāḥ ।4) prā̠ṇā-ssa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍-mprā̠ṇāḥ prā̠ṇā-ssa̠hasra̎m ।4) prā̠ṇā iti̍ pra - a̠nāḥ ।5) sa̠hasra̍ mapā̠nā a̍pā̠nā-ssa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ mapā̠nāḥ ।6) a̠pā̠nā itya̍pa - a̠nāḥ ।7) tvagṃ sā̍ha̠srasya̍ sāha̠srasya̠ tva-ntvagṃ sā̍ha̠srasya̍ ।8) sā̠ha̠srasya̍ rā̠yō rā̠ya-ssā̍ha̠srasya̍ sāha̠srasya̍ rā̠yaḥ ।9) rā̠ya ī̍śiṣa īśiṣē rā̠yō rā̠ya ī̍śiṣē ।10) ī̠śi̠ṣē̠ tasmai̠ tasmā̍ īśiṣa īśiṣē̠ tasmai̎ ।11) tasmai̍ tē tē̠ tasmai̠ tasmai̍ tē ।12) tē̠ vi̠dhē̠ma̠ vi̠dhē̠ma̠ tē̠ tē̠ vi̠dhē̠ma̠ ।13) vi̠dhē̠ma̠ vājā̍ya̠ vājā̍ya vidhēma vidhēma̠ vājā̍ya ।14) vājā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ vājā̍ya̠ vājā̍ya̠ svāhā̎ ।15) svāhēti̠ svāhā̎ ।16) su̠pa̠rṇō̎ 'syasi supa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō̍ 'si ।16) su̠pa̠rṇa iti̍ su - pa̠rṇaḥ ।17) a̠si̠ ga̠rutmā̎-nga̠rutmā̍ nasyasi ga̠rutmān̍ ।18) ga̠rutmā̎-npṛthi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-ṅga̠rutmā̎-nga̠rutmā̎-npṛthi̠vyām ।19) pṛ̠thi̠vyāgṃ sī̍da sīda pṛthi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyāgṃ sī̍da ।20) sī̠da̠ pṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē sī̍da sīda pṛ̠ṣṭhē ।21) pṛ̠ṣṭhē pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē pṛ̍thi̠vyāḥ ।22) pṛ̠thi̠vyā-ssī̍da sīda pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā-ssī̍da ।23) sī̠da̠ bhā̠sā bhā̠sā sī̍da sīda bhā̠sā ।24) bhā̠sā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-mbhā̠sā bhā̠sā 'ntari̍kṣam ।25) a̠ntari̍kṣa̠mā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠mā ।26) ā pṛ̍ṇa pṛ̠ṇā pṛ̍ṇa ।27) pṛ̠ṇa̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā pṛṇa pṛṇa̠ jyōti̍ṣā ।28) jyōti̍ṣā̠ diva̠-ndiva̠-ñjyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ diva̎m ।29) diva̠ mudu-ddiva̠-ndiva̠ mut ।30) u-tta̍bhāna stabhā̠ nōdu-tta̍bhāna ।31) sta̠bhā̠na̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā stabhāna stabhāna̠ tēja̍sā ।32) tēja̍sā̠ diśō̠ diśa̠ stēja̍sā̠ tēja̍sā̠ diśa̍ḥ ।33) diśa̠ udu-ddiśō̠ diśa̠ ut ।34) u-ddṛgṃ̍ha dṛ̠gṃ̠ hōdu-ddṛgṃ̍ha ।35) dṛ̠gṃ̠hēti̍ dṛgṃha ।36) ā̠juhvā̍na-ssu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍ka ā̠juhvā̍na ā̠juhvā̍na-ssu̠pratī̍kaḥ ।36) ā̠juhvā̍na̠ ityā̎ - juhvā̍naḥ ।37) su̠pratī̍kaḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-thsu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍kaḥ pu̠rastā̎t ।37) su̠pratī̍ka̠ iti̍ su - pratī̍kaḥ ।38) pu̠rastā̠ dagnē 'gnē̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ dagnē̎ ।39) agnē̠ svāg svā magnē 'gnē̠ svām ।40) svāṃ yōni̠ṃ yōni̠gg̠ svāg svāṃ yōni̎m ।41) yōni̠mā yōni̠ṃ yōni̠mā ।42) ā sī̍da sī̠dā sī̍da ।43) sī̠da̠ sā̠ddhyā sā̠ddhyā sī̍da sīda sā̠ddhyā ।44) sā̠ddhyēti̍ sā̠ddhyā ।45) a̠smi-nthsa̠dhasthē̍ sa̠dhasthē̍ a̠smi-nna̠smi-nthsa̠dhasthē̎ ।46) sa̠dhasthē̠ adhyadhi̍ sa̠dhasthē̍ sa̠dhasthē̠ adhi̍ ।46) sa̠dhastha̠ iti̍ sa̠dha - sthē̠ ।47) adhyutta̍rasmi̠-nnutta̍rasmi̠-nnadhyadhyutta̍rasminn ।48) utta̍rasmi̠n̠. viśvē̠ viśva̠ utta̍rasmi̠-nnutta̍rasmi̠n̠. viśvē̎ ।48) utta̍rasmi̠nnityut - ta̠ra̠smi̠nn ।49) viśvē̍ dēvā dēvā̠ viśvē̠ viśvē̍ dēvāḥ ।50) dē̠vā̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō dēvā dēvā̠ yaja̍mānaḥ ।॥ 23 ॥ (50/57)
meaning
Jata recitation: through this oblation the sacrificer participates in the great cycle of nourishment that sustains all life; he becomes both receiver and giver.
verse 24
1) यज॑मानश्च च॒ यज॑मानो॒ यज॑मानश्च ।2) च॒ सी॒द॒त॒ सी॒द॒त॒ च॒ च॒ सी॒द॒त॒ ।3) सी॒द॒तेति॑ सीदत ।4) प्रेद्धो॑ अग्ने अग्ने॒ प्रेद्धः॒ प्रेद्धो॑ अग्ने ।4) प्रेद्ध॒ इति॒ प्र - इ॒द्धः॒ ।5) अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ दी॒दि॒ह्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ दी॒दि॒हि॒ ।6) दी॒दि॒हि॒ पु॒रः पु॒रो दी॑दिहि दीदिहि पु॒रः ।7) पु॒रो नो॑ नः पु॒रः पु॒रो नः॑ ।8) नो ऽज॑स्र॒या ऽज॑स्रया नो॒ नो ऽज॑स्रया ।9) अज॑स्रया सू॒र्म्या॑ सू॒र्म्या ऽज॑स्र॒या ऽज॑स्रया सू॒र्म्या᳚ ।10) सू॒र्म्या॑ यविष्ठ यविष्ठ सू॒र्म्या॑ सू॒र्म्या॑ यविष्ठ ।11) य॒वि॒ष्ठेति॑ यविष्ठ ।12) त्वाग्ं शश्व॑न्त॒-श्शश्व॑न्त॒ स्त्वा-न्त्वाग्ं शश्व॑न्तः ।13) शश्व॑न्त॒ उपोप॒ शश्व॑न्त॒-श्शश्व॑न्त॒ उप॑ ।14) उप॑ यन्ति य॒न्त्युपोप॑ यन्ति ।15) य॒न्ति॒ वाजा॒ वाजा॑ यन्ति यन्ति॒ वाजाः᳚ ।16) वाजा॒ इति॒ वाजाः᳚ ।17) वि॒धेम॑ ते ते वि॒धेम॑ वि॒धेम॑ ते ।18) ते॒ प॒र॒मे प॑र॒मे ते॑ ते पर॒मे ।19) प॒र॒मे जन्म॒न् जन्म॑-न्पर॒मे प॑र॒मे जन्मन्न्॑ ।20) जन्म॑-न्नग्ने अग्ने॒ जन्म॒न् जन्म॑-न्नग्ने ।21) अ॒ग्ने॒ वि॒धेम॑ वि॒धेमा᳚ग्ने अग्ने वि॒धेम॑ ।22) वि॒धेम॒ स्तोमै॒-स्स्तोमै᳚-र्वि॒धेम॑ वि॒धेम॒ स्तोमैः᳚ ।23) स्तोमै॒ रव॒रे ऽव॑रे॒ स्तोमै॒-स्स्तोमै॒ रव॑रे ।24) अव॑रे स॒धस्थे॑ स॒धस्थे ऽव॒रे ऽव॑रे स॒धस्थे᳚ ।25) स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध - स्थे॒ ।26) यस्मा॒-द्योने॒-र्योने॒-र्यस्मा॒-द्यस्मा॒-द्योनेः᳚ ।27) योने॑ रु॒दारि॑ थो॒दारि॑थ॒ योने॒-र्योने॑ रु॒दारि॑थ ।28) उ॒दारि॑था॒ यजे॒ यज॑ उ॒दारि॑ थो॒दारि॑था॒ यजे᳚ ।28) उ॒दारि॒थेत्यु॑त् - आरि॑थ ।29) यजे॒ त-न्तं-यँजे॒ यजे॒ तम् ।30) त-म्प्र प्र त-न्त-म्प्र ।31) प्र त्वे त्वे प्र प्र त्वे ।32) त्वे ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॒ त्वे त्वे ह॒वीग्ंषि॑ ।32) त्वे इति॒ त्वे ।33) ह॒वीग्ंषि॑ जुहुरे जुहुरे ह॒वीग्ंषि॑ ह॒वीग्ंषि॑ जुहुरे ।34) जु॒हु॒रे॒ समि॑द्धे॒ समि॑द्धे जुहुरे जुहुरे॒ समि॑द्धे ।35) समि॑द्ध॒ इति॒ सं - इ॒द्धे॒ ।36) ताग्ं स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु स्ता-न्ताग्ं स॑वि॒तुः ।37) स॒वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यस्य ।38) वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रां-वँरे᳚ण्यस्य॒ वरे᳚ण्यस्य चि॒त्राम् ।39) चि॒त्रामा चि॒त्रा-ञ्चि॒त्रामा ।40) आ ऽह म॒ह मा ऽहम् ।41) अ॒हं-वृँ॑णे वृणे॒ ऽह म॒हं-वृँ॑णे ।42) वृ॒णे॒ सु॒म॒तिग्ं सु॑म॒तिं-वृँ॑णे वृणे सुम॒तिम् ।43) सु॒म॒तिं-विँ॒श्वज॑न्यां-विँ॒श्वज॑न्याग्ं सुम॒तिग्ं सु॑म॒तिं-विँ॒श्वज॑न्याम् ।43) सु॒म॒तिमिति॑ सु - म॒तिम् ।44) वि॒श्वज॑न्या॒मिति॑ वि॒श्व - ज॒न्या॒म् ।45) या म॑स्यास्य॒ यां-याँ म॑स्य ।46) अ॒स्य॒ कण्वः॒ कण्वो॑ अस्यास्य॒ कण्वः॑ ।47) कण्वो॒ अदु॑ह॒ ददु॑ह॒-त्कण्वः॒ कण्वो॒ अदु॑हत् ।48) अदु॑ह॒-त्प्रपी॑ना॒-म्प्रपी॑ना॒ मदु॑ह॒ ददु॑ह॒-त्प्रपी॑नाम् ।49) प्रपी॑नाग्ं स॒हस्र॑धाराग्ं स॒हस्र॑धारा॒-म्प्रपी॑ना॒-म्प्रपी॑नाग्ं स॒हस्र॑धाराम् ।49) प्रपी॑ना॒मिति॒ प्र - पी॒ना॒म् ।50) स॒हस्र॑धारा॒-म्पय॑सा॒ पय॑सा स॒हस्र॑धाराग्ं स॒हस्र॑धारा॒-म्पय॑सा ।50) स॒हस्र॑धारा॒मिति॑ स॒हस्र॑ - धा॒रा॒म् ।॥ 24 ॥ (50/56)
1) yaja̍mānaścha cha̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaścha ।2) cha̠ sī̠da̠ta̠ sī̠da̠ta̠ cha̠ cha̠ sī̠da̠ta̠ ।3) sī̠da̠tēti̍ sīdata ।4) prēddhō̍ agnē agnē̠ prēddha̠ḥ prēddhō̍ agnē ।4) prēddha̠ iti̠ pra - i̠ddha̠ḥ ।5) a̠gnē̠ dī̠di̠hi̠ dī̠di̠hya̠gnē̠ a̠gnē̠ dī̠di̠hi̠ ।6) dī̠di̠hi̠ pu̠raḥ pu̠rō dī̍dihi dīdihi pu̠raḥ ।7) pu̠rō nō̍ naḥ pu̠raḥ pu̠rō na̍ḥ ।8) nō 'ja̍sra̠yā 'ja̍srayā nō̠ nō 'ja̍srayā ।9) aja̍srayā sū̠rmyā̍ sū̠rmyā 'ja̍sra̠yā 'ja̍srayā sū̠rmyā̎ ।10) sū̠rmyā̍ yaviṣṭha yaviṣṭha sū̠rmyā̍ sū̠rmyā̍ yaviṣṭha ।11) ya̠vi̠ṣṭhēti̍ yaviṣṭha ।12) tvāgṃ śaśva̍nta̠-śśaśva̍nta̠ stvā-ntvāgṃ śaśva̍ntaḥ ।13) śaśva̍nta̠ upōpa̠ śaśva̍nta̠-śśaśva̍nta̠ upa̍ ।14) upa̍ yanti ya̠ntyupōpa̍ yanti ।15) ya̠nti̠ vājā̠ vājā̍ yanti yanti̠ vājā̎ḥ ।16) vājā̠ iti̠ vājā̎ḥ ।17) vi̠dhēma̍ tē tē vi̠dhēma̍ vi̠dhēma̍ tē ।18) tē̠ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē tē̍ tē para̠mē ।19) pa̠ra̠mē janma̠n janma̍-npara̠mē pa̍ra̠mē janmann̍ ।20) janma̍-nnagnē agnē̠ janma̠n janma̍-nnagnē ।21) a̠gnē̠ vi̠dhēma̍ vi̠dhēmā̎gnē agnē vi̠dhēma̍ ।22) vi̠dhēma̠ stōmai̠-sstōmai̎-rvi̠dhēma̍ vi̠dhēma̠ stōmai̎ḥ ।23) stōmai̠ rava̠rē 'va̍rē̠ stōmai̠-sstōmai̠ rava̍rē ।24) ava̍rē sa̠dhasthē̍ sa̠dhasthē 'va̠rē 'va̍rē sa̠dhasthē̎ ।25) sa̠dhastha̠ iti̍ sa̠dha - sthē̠ ।26) yasmā̠-dyōnē̠-ryōnē̠-ryasmā̠-dyasmā̠-dyōnē̎ḥ ।27) yōnē̍ ru̠dāri̍ thō̠dāri̍tha̠ yōnē̠-ryōnē̍ ru̠dāri̍tha ।28) u̠dāri̍thā̠ yajē̠ yaja̍ u̠dāri̍ thō̠dāri̍thā̠ yajē̎ ।28) u̠dāri̠thētyu̍t - āri̍tha ।29) yajē̠ ta-ntaṃ yajē̠ yajē̠ tam ।30) ta-mpra pra ta-nta-mpra ।31) pra tvē tvē pra pra tvē ।32) tvē ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̠ tvē tvē ha̠vīgṃṣi̍ ।32) tvē iti̠ tvē ।33) ha̠vīgṃṣi̍ juhurē juhurē ha̠vīgṃṣi̍ ha̠vīgṃṣi̍ juhurē ।34) ju̠hu̠rē̠ sami̍ddhē̠ sami̍ddhē juhurē juhurē̠ sami̍ddhē ।35) sami̍ddha̠ iti̠ saṃ - i̠ddhē̠ ।36) tāgṃ sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu stā-ntāgṃ sa̍vi̠tuḥ ।37) sa̠vi̠tu-rvarē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rvarē̎ṇyasya ।38) varē̎ṇyasya chi̠trā-ñchi̠trāṃ varē̎ṇyasya̠ varē̎ṇyasya chi̠trām ।39) chi̠trāmā chi̠trā-ñchi̠trāmā ।40) ā 'ha ma̠ha mā 'ham ।41) a̠haṃ vṛ̍ṇē vṛṇē̠ 'ha ma̠haṃ vṛ̍ṇē ।42) vṛ̠ṇē̠ su̠ma̠tigṃ su̍ma̠tiṃ vṛ̍ṇē vṛṇē suma̠tim ।43) su̠ma̠tiṃ vi̠śvaja̍nyāṃ vi̠śvaja̍nyāgṃ suma̠tigṃ su̍ma̠tiṃ vi̠śvaja̍nyām ।43) su̠ma̠timiti̍ su - ma̠tim ।44) vi̠śvaja̍nyā̠miti̍ vi̠śva - ja̠nyā̠m ।45) yā ma̍syāsya̠ yāṃ yā ma̍sya ।46) a̠sya̠ kaṇva̠ḥ kaṇvō̍ asyāsya̠ kaṇva̍ḥ ।47) kaṇvō̠ adu̍ha̠ dadu̍ha̠-tkaṇva̠ḥ kaṇvō̠ adu̍hat ।48) adu̍ha̠-tprapī̍nā̠-mprapī̍nā̠ madu̍ha̠ dadu̍ha̠-tprapī̍nām ।49) prapī̍nāgṃ sa̠hasra̍dhārāgṃ sa̠hasra̍dhārā̠-mprapī̍nā̠-mprapī̍nāgṃ sa̠hasra̍dhārām ।49) prapī̍nā̠miti̠ pra - pī̠nā̠m ।50) sa̠hasra̍dhārā̠-mpaya̍sā̠ paya̍sā sa̠hasra̍dhārāgṃ sa̠hasra̍dhārā̠-mpaya̍sā ।50) sa̠hasra̍dhārā̠miti̍ sa̠hasra̍ - dhā̠rā̠m ।॥ 24 ॥ (50/56)
meaning
Jata recitation: the mantra asks the mountain to grant not only food for the body but vitality for the spirit — the inner strength that enables right action.
verse 25
1) पय॑सा म॒ही-म्म॒ही-म्पय॑सा॒ पय॑सा म॒हीम् ।2) म॒ही-ङ्गा-ङ्गा-म्म॒ही-म्म॒ही-ङ्गाम् ।3) गामिति॒ गाम् ।4) स॒प्त ते॑ ते स॒प्त स॒प्त ते᳚ ।5) ते॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।6) अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ स॒मिधो᳚ ऽग्ने ऽग्ने स॒मिधः॑ ।7) स॒मिधः॑ स॒प्त स॒प्त स॒मिधः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त ।7) स॒मिध॒ इति॑ सम् - इधः॑ ।8) स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वाः ।9) जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त ।10) स॒प्त र्ष॑य॒ ऋष॑य-स्स॒प्त स॒प्त र्ष॑यः ।11) ऋष॑य-स्स॒प्त स॒प्त र्ष॑य॒ ऋष॑य-स्स॒प्त ।12) स॒प्त धाम॒ धाम॑ स॒प्त स॒प्त धाम॑ ।13) धाम॑ प्रि॒याणि॑ प्रि॒याणि॒ धाम॒ धाम॑ प्रि॒याणि॑ ।14) प्रि॒याणीति॑ प्रि॒याणि॑ ।15) स॒प्त होत्रा॒ होत्रा᳚-स्स॒प्त स॒प्त होत्राः᳚ ।16) होत्रा᳚-स्सप्त॒धा स॑प्त॒धा होत्रा॒ होत्रा᳚-स्सप्त॒धा ।17) स॒प्त॒धा त्वा᳚ त्वा सप्त॒धा स॑प्त॒धा त्वा᳚ ।17) स॒प्त॒धेति॑ सप्त - धा ।18) त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ य॒ज॒न्ति॒ त्वा॒ त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ ।19) य॒ज॒न्ति॒ स॒प्त स॒प्त य॑जन्ति यजन्ति स॒प्त ।20) स॒प्त योनी॒-र्योनी᳚-स्स॒प्त स॒प्त योनीः᳚ ।21) योनी॒रा योनी॒-र्योनी॒रा ।22) आ पृ॑णस्व पृण॒स्वा पृ॑णस्व ।23) पृ॒ण॒स्वा॒ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॑ पृणस्व पृणस्वा घृ॒तेन॑ ।24) घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ।25) ई॒दृ-ञ्च॑ चे॒दृं ंई॒दृ-ञ्च॑ ।26) चा॒न्या॒दृं ंअ॑न्या॒दृ-ञ्च॑ चान्या॒दृम् ।27) अ॒न्या॒दृ-ञ्च॑ चान्या॒दृं ंअ॑न्या॒दृ-ञ्च॑ ।28) चै॒ता॒दृं ंए॑ता॒दृ-ञ्च॑ चैता॒दृम् ।29) ए॒ता॒दृ-ञ्च॑ चैता॒दृं ंए॑ता॒दृ-ञ्च॑ ।30) च॒ प्र॒ति॒दृ-म्प्र॑ति॒दृ-ञ्च॑ च प्रति॒दृम् ।31) प्र॒ति॒दृ-ञ्च॑ च प्रति॒दृ-म्प्र॑ति॒दृ-ञ्च॑ ।31) प्र॒ति॒दृङ्ङिति॑ प्रति - दृम् ।32) च॒ मि॒तो मि॒तश्च॑ च मि॒तः ।33) मि॒तश्च॑ च मि॒तो मि॒तश्च॑ ।34) च॒ सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तश्च च॒ सम्मि॑तः ।35) सम्मि॑तश्च च॒ सम्मि॑त॒-स्सम्मि॑तश्च ।35) सम्मि॑त॒ इति॒ सं - मि॒तः॒ ।36) च॒ सभ॑रा॒-स्सभ॑राश्च च॒ सभ॑राः ।37) सभ॑रा॒ इति॒ स - भ॒राः॒ ।38) शु॒क्रज्यो॑तिश्च च शु॒क्रज्यो॑ति-श्शु॒क्रज्यो॑तिश्च ।38) शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र - ज्यो॒तिः॒ ।39) च॒ चि॒त्रज्यो॑ति श्चि॒त्रज्यो॑तिश्च च चि॒त्रज्यो॑तिः ।40) चि॒त्रज्यो॑तिश्च च चि॒त्रज्यो॑ति श्चि॒त्रज्यो॑तिश्च ।40) चि॒त्रज्यो॑ति॒रिति॑ चि॒त्र - ज्यो॒तिः॒ ।41) च॒ स॒त्यज्यो॑ति-स्स॒त्यज्यो॑तिश्च च स॒त्यज्यो॑तिः ।42) स॒त्यज्यो॑तिश्च च स॒त्यज्यो॑ति-स्स॒त्यज्यो॑तिश्च ।42) स॒त्यज्यो॑ति॒रिति॑ स॒त्य - ज्यो॒तिः॒ ।43) च॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्माग्श्च च॒ ज्योति॑ष्मान् ।44) ज्योति॑ष्माग्श्च च॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्माग्श्च ।45) च॒ स॒त्य-स्स॒त्यश्च॑ च स॒त्यः ।46) स॒त्यश्च॑ च स॒त्य-स्स॒त्यश्च॑ ।47) च॒ र्त॒पा ऋ॑त॒पाश्च॑ च र्त॒पाः ।48) ऋ॒त॒पाश्च॑ च र्त॒पा ऋ॑त॒पाश्च॑ ।48) ऋ॒त॒पा इत्यृ॑त - पाः ।49) चात्यग्ं॑हा॒ अत्यग्ं॑हाश्च॒ चात्यग्ं॑हाः ।50) अत्यग्ं॑हा॒ इत्यति॑ - अ॒ग्ं॒हाः॒ ।॥ 25 ॥ (50/58)
1) paya̍sā ma̠hī-mma̠hī-mpaya̍sā̠ paya̍sā ma̠hīm ।2) ma̠hī-ṅgā-ṅgā-mma̠hī-mma̠hī-ṅgām ।3) gāmiti̠ gām ।4) sa̠pta tē̍ tē sa̠pta sa̠pta tē̎ ।5) tē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।6) a̠gnē̠ sa̠midha̍-ssa̠midhō̎ 'gnē 'gnē sa̠midha̍ḥ ।7) sa̠midha̍-ssa̠pta sa̠pta sa̠midha̍-ssa̠midha̍-ssa̠pta ।7) sa̠midha̠ iti̍ sam - idha̍ḥ ।8) sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvāḥ ।9) ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta ।10) sa̠pta rṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya-ssa̠pta sa̠pta rṣa̍yaḥ ।11) ṛṣa̍ya-ssa̠pta sa̠pta rṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya-ssa̠pta ।12) sa̠pta dhāma̠ dhāma̍ sa̠pta sa̠pta dhāma̍ ।13) dhāma̍ pri̠yāṇi̍ pri̠yāṇi̠ dhāma̠ dhāma̍ pri̠yāṇi̍ ।14) pri̠yāṇīti̍ pri̠yāṇi̍ ।15) sa̠pta hōtrā̠ hōtrā̎-ssa̠pta sa̠pta hōtrā̎ḥ ।16) hōtrā̎-ssapta̠dhā sa̍pta̠dhā hōtrā̠ hōtrā̎-ssapta̠dhā ।17) sa̠pta̠dhā tvā̎ tvā sapta̠dhā sa̍pta̠dhā tvā̎ ।17) sa̠pta̠dhēti̍ sapta - dhā ।18) tvā̠ ya̠ja̠nti̠ ya̠ja̠nti̠ tvā̠ tvā̠ ya̠ja̠nti̠ ।19) ya̠ja̠nti̠ sa̠pta sa̠pta ya̍janti yajanti sa̠pta ।20) sa̠pta yōnī̠-ryōnī̎-ssa̠pta sa̠pta yōnī̎ḥ ।21) yōnī̠rā yōnī̠-ryōnī̠rā ।22) ā pṛ̍ṇasva pṛṇa̠svā pṛ̍ṇasva ।23) pṛ̠ṇa̠svā̠ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̍ pṛṇasva pṛṇasvā ghṛ̠tēna̍ ।24) ghṛ̠tēnēti̍ ghṛ̠tēna̍ ।25) ī̠dṛ-ñcha̍ chē̠dṛṃ ṃī̠dṛ-ñcha̍ ।26) chā̠nyā̠dṛṃ ṃa̍nyā̠dṛ-ñcha̍ chānyā̠dṛm ।27) a̠nyā̠dṛ-ñcha̍ chānyā̠dṛṃ ṃa̍nyā̠dṛ-ñcha̍ ।28) chai̠tā̠dṛṃ ṃē̍tā̠dṛ-ñcha̍ chaitā̠dṛm ।29) ē̠tā̠dṛ-ñcha̍ chaitā̠dṛṃ ṃē̍tā̠dṛ-ñcha̍ ।30) cha̠ pra̠ti̠dṛ-mpra̍ti̠dṛ-ñcha̍ cha prati̠dṛm ।31) pra̠ti̠dṛ-ñcha̍ cha prati̠dṛ-mpra̍ti̠dṛ-ñcha̍ ।31) pra̠ti̠dṛṅṅiti̍ prati - dṛm ।32) cha̠ mi̠tō mi̠taścha̍ cha mi̠taḥ ।33) mi̠taścha̍ cha mi̠tō mi̠taścha̍ ।34) cha̠ sammi̍ta̠-ssammi̍taścha cha̠ sammi̍taḥ ।35) sammi̍taścha cha̠ sammi̍ta̠-ssammi̍taścha ।35) sammi̍ta̠ iti̠ saṃ - mi̠ta̠ḥ ।36) cha̠ sabha̍rā̠-ssabha̍rāścha cha̠ sabha̍rāḥ ।37) sabha̍rā̠ iti̠ sa - bha̠rā̠ḥ ।38) śu̠krajyō̍tiścha cha śu̠krajyō̍ti-śśu̠krajyō̍tiścha ।38) śu̠krajyō̍ti̠riti̍ śu̠kra - jyō̠ti̠ḥ ।39) cha̠ chi̠trajyō̍ti śchi̠trajyō̍tiścha cha chi̠trajyō̍tiḥ ।40) chi̠trajyō̍tiścha cha chi̠trajyō̍ti śchi̠trajyō̍tiścha ।40) chi̠trajyō̍ti̠riti̍ chi̠tra - jyō̠ti̠ḥ ।41) cha̠ sa̠tyajyō̍ti-ssa̠tyajyō̍tiścha cha sa̠tyajyō̍tiḥ ।42) sa̠tyajyō̍tiścha cha sa̠tyajyō̍ti-ssa̠tyajyō̍tiścha ।42) sa̠tyajyō̍ti̠riti̍ sa̠tya - jyō̠ti̠ḥ ।43) cha̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmāgścha cha̠ jyōti̍ṣmān ।44) jyōti̍ṣmāgścha cha̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmāgścha ।45) cha̠ sa̠tya-ssa̠tyaścha̍ cha sa̠tyaḥ ।46) sa̠tyaścha̍ cha sa̠tya-ssa̠tyaścha̍ ।47) cha̠ rta̠pā ṛ̍ta̠pāścha̍ cha rta̠pāḥ ।48) ṛ̠ta̠pāścha̍ cha rta̠pā ṛ̍ta̠pāścha̍ ।48) ṛ̠ta̠pā ityṛ̍ta - pāḥ ।49) chātyagṃ̍hā̠ atyagṃ̍hāścha̠ chātyagṃ̍hāḥ ।50) atyagṃ̍hā̠ ityati̍ - a̠gṃ̠hā̠ḥ ।॥ 25 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: through steady practice of this recitation the practitioner develops an unshakeable inner stability analogous to the mountain's own stillness.
verse 26
1) ऋ॒त॒जिच् च॑ च र्त॒जि दृ॑त॒जिच् च॑ ।1) ऋ॒त॒जिदित्यृ॑त - जित् ।2) च॒ स॒त्य॒जि-थ्स॑त्य॒जिच् च॑ च सत्य॒जित् ।3) स॒त्य॒जिच् च॑ च सत्य॒जि-थ्स॑त्य॒जिच् च॑ ।3) स॒त्य॒जिदिति॑ सत्य - जित् ।4) च॒ से॒न॒जि-थ्से॑न॒जिच् च॑ च सेन॒जित् ।5) से॒न॒जिच् च॑ च सेन॒जि-थ्से॑न॒जिच् च॑ ।5) से॒न॒जिदिति॑ सेन - जित् ।6) च॒ सु॒षेणः॑ सु॒षेण॑श्च च सु॒षेणः॑ ।7) सु॒षेण॑श्च च सु॒षेणः॑ सु॒षेण॑श्च ।7) सु॒षेण॒ इति॑ सु - सेनः॑ ।8) चान्त्य॑मित्रो॒ अन्त्य॑मित्रश्च॒ चान्त्य॑मित्रः ।9) अन्त्य॑मित्रश्च॒ चान्त्य॑मित्रो॒ अन्त्य॑मित्रश्च ।9) अन्त्य॑मित्र॒ इत्यन्ति॑ - अ॒मि॒त्रः॒ ।10) च॒ दू॒रेअ॑मित्रो दू॒रेअ॑मित्रश्च च दू॒रेअ॑मित्रः ।11) दू॒रेअ॑मित्रश्च च दू॒रेअ॑मित्रो दू॒रेअ॑मित्रश्च ।11) दू॒रेअ॑मित्र॒ इति॑ दू॒रे - अ॒मि॒त्रः॒ ।12) च॒ ग॒णो ग॒णश्च॑ च ग॒णः ।13) ग॒ण इति॑ ग॒णः ।14) ऋ॒तश्च॑ च॒ र्त ऋ॒तश्च॑ ।15) च॒ स॒त्य-स्स॒त्यश्च॑ च स॒त्यः ।16) स॒त्यश्च॑ च स॒त्य-स्स॒त्यश्च॑ ।17) च॒ ध्रु॒वो ध्रु॒वश्च॑ च ध्रु॒वः ।18) ध्रु॒वश्च॑ च ध्रु॒वो ध्रु॒वश्च॑ ।19) च॒ ध॒रुणो॑ ध॒रुण॑श्च च ध॒रुणः॑ ।20) ध॒रुण॑श्च च ध॒रुणो॑ ध॒रुण॑श्च ।21) च॒ ध॒र्ता ध॒र्ता च॑ च ध॒र्ता ।22) ध॒र्ता च॑ च ध॒र्ता ध॒र्ता च॑ ।23) च॒ वि॒ध॒र्ता वि॑ध॒र्ता च॑ च विध॒र्ता ।24) वि॒ध॒र्ता च॑ च विध॒र्ता वि॑ध॒र्ता च॑ ।24) वि॒ध॒र्तेति॑ वि - ध॒र्ता ।25) च॒ वि॒धा॒र॒यो वि॑धार॒यश्च॑ च विधार॒यः ।26) वि॒धा॒र॒य इति॑ वि - धा॒र॒यः ।27) ई॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स ई॒दृक्षा॑स ई॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑सः ।28) ए॒ता॒दृक्षा॑स उ वु वेता॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स उ ।29) ऊ॒ षु णो॑ न॒-स्सू॑ षु णः॑ ।30) सु णो॑ न॒-स्सु सु णः॑ ।31) न॒-स्स॒दृक्षा॑स-स्स॒दृक्षा॑सो नो न-स्स॒दृक्षा॑सः ।32) स॒दृक्षा॑सः॒ प्रति॑सदृक्षासः॒ प्रति॑सदृक्षास-स्स॒दृक्षा॑स-स्स॒दृक्षा॑सः॒ प्रति॑सदृक्षासः ।33) प्रति॑सदृक्षास॒ आ प्रति॑सदृक्षासः॒ प्रति॑सदृक्षास॒ आ ।33) प्रति॑सदृक्षास॒ इति॒ प्रति॑ - स॒दृ॒क्षा॒सः॒ ।34) एत॑ने त॒नेत॑न ।35) इ॒त॒नेती॑तन ।36) मि॒तास॑श्च च मि॒तासो॑ मि॒तास॑श्च ।37) च॒ सम्मि॑तास॒-स्सम्मि॑तासश्च च॒ सम्मि॑तासः ।38) सम्मि॑तासश्च च॒ सम्मि॑तास॒-स्सम्मि॑तासश्च ।38) सम्मि॑तास॒ इति॒ सं - मि॒ता॒सः॒ ।39) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।40) न॒ ऊ॒तय॑ ऊ॒तये॑ नो न ऊ॒तये᳚ ।41) ऊ॒तये॒ सभ॑रस॒-स्सभ॑रस ऊ॒तय॑ ऊ॒तये॒ सभ॑रसः ।42) सभ॑रसो मरुतो मरुत॒-स्सभ॑रस॒-स्सभ॑रसो मरुतः ।42) सभ॑रस॒ इति॒ स - भ॒र॒सः॒ ।43) म॒रु॒तो॒ य॒ज्ञे य॒ज्ञे म॑रुतो मरुतो य॒ज्ञे ।44) य॒ज्ञे अ॒स्मि-न्न॒स्मिन्. य॒ज्ञे य॒ज्ञे अ॒स्मिन्न् ।45) अ॒स्मि-न्निन्द्र॒ मिन्द्र॑ म॒स्मि-न्न॒स्मि-न्निन्द्र᳚म् ।46) इन्द्र॒-न्दैवी॒-र्दैवी॒ रिन्द्र॒ मिन्द्र॒-न्दैवीः᳚ ।47) दैवी॒-र्विशो॒ विशो॒ दैवी॒-र्दैवी॒-र्विशः॑ ।48) विशो॑ म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ विशो॒ विशो॑ म॒रुतः॑ ।49) म॒रुतो ऽनु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मानो म॒रुतो॑ म॒रुतो ऽनु॑वर्त्मानः ।50) अनु॑वर्त्मानो॒ यथा॒ यथा ऽनु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मानो॒ यथा᳚ ।50) अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑ - व॒र्त्मा॒नः॒ ।51) यथेन्द्र॒ मिन्द्रं॒-यँथा॒ यथेन्द्र᳚म् ।52) इन्द्र॒-न्दैवी॒-र्दैवी॒ रिन्द्र॒ मिन्द्र॒-न्दैवीः᳚ ।53) दैवी॒-र्विशो॒ विशो॒ दैवी॒-र्दैवी॒-र्विशः॑ ।54) विशो॑ म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ विशो॒ विशो॑ म॒रुतः॑ ।55) म॒रुतो ऽनु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मानो म॒रुतो॑ म॒रुतो ऽनु॑वर्त्मानः ।56) अनु॑वर्त्मान ए॒व मे॒व मनु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मान ए॒वम् ।56) अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑ - व॒र्त्मा॒नः॒ ।57) ए॒व मि॒म मि॒म मे॒व मे॒व मि॒मम् ।58) इ॒मं-यँज॑मानं॒-यँज॑मान मि॒म मि॒मं-यँज॑मानम् ।59) यज॑मान॒-न्दैवी॒-र्दैवी॒-र्यज॑मानं॒-यँज॑मान॒-न्दैवीः᳚ ।60) दैवी᳚श्च च॒ दैवी॒-र्दैवी᳚श्च ।61) च॒ विशो॒ विश॑श्च च॒ विशः॑ ।62) विशो॒ मानु॑षी॒-र्मानु॑षी॒-र्विशो॒ विशो॒ मानु॑षीः ।63) मानु॑षीश्च च॒ मानु॑षी॒-र्मानु॑षीश्च ।64) चानु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मानश्च॒ चानु॑वर्त्मानः ।65) अनु॑वर्त्मानो भवन्तु भव॒ न्त्वनु॑वर्त्मा॒नो ऽनु॑वर्त्मानो भवन्तु ।65) अनु॑वर्त्मान॒ इत्यनु॑ - व॒र्त्मा॒नः॒ ।66) भ॒व॒न्त्विति॑ भवन्तु ।॥ 26 ॥ (66/79)॥ अ. 5 ॥
1) ṛ̠ta̠jich cha̍ cha rta̠ji dṛ̍ta̠jich cha̍ ।1) ṛ̠ta̠jidityṛ̍ta - jit ।2) cha̠ sa̠tya̠ji-thsa̍tya̠jich cha̍ cha satya̠jit ।3) sa̠tya̠jich cha̍ cha satya̠ji-thsa̍tya̠jich cha̍ ।3) sa̠tya̠jiditi̍ satya - jit ।4) cha̠ sē̠na̠ji-thsē̍na̠jich cha̍ cha sēna̠jit ।5) sē̠na̠jich cha̍ cha sēna̠ji-thsē̍na̠jich cha̍ ।5) sē̠na̠jiditi̍ sēna - jit ।6) cha̠ su̠ṣēṇa̍-ssu̠ṣēṇa̍ścha cha su̠ṣēṇa̍ḥ ।7) su̠ṣēṇa̍ścha cha su̠ṣēṇa̍-ssu̠ṣēṇa̍ścha ।7) su̠ṣēṇa̠ iti̍ su - sēna̍ḥ ।8) chāntya̍mitrō̠ antya̍mitraścha̠ chāntya̍mitraḥ ।9) antya̍mitraścha̠ chāntya̍mitrō̠ antya̍mitraścha ।9) antya̍mitra̠ ityanti̍ - a̠mi̠tra̠ḥ ।10) cha̠ dū̠rēa̍mitrō dū̠rēa̍mitraścha cha dū̠rēa̍mitraḥ ।11) dū̠rēa̍mitraścha cha dū̠rēa̍mitrō dū̠rēa̍mitraścha ।11) dū̠rēa̍mitra̠ iti̍ dū̠rē - a̠mi̠tra̠ḥ ।12) cha̠ ga̠ṇō ga̠ṇaścha̍ cha ga̠ṇaḥ ।13) ga̠ṇa iti̍ ga̠ṇaḥ ।14) ṛ̠taścha̍ cha̠ rta ṛ̠taścha̍ ।15) cha̠ sa̠tya-ssa̠tyaścha̍ cha sa̠tyaḥ ।16) sa̠tyaścha̍ cha sa̠tya-ssa̠tyaścha̍ ।17) cha̠ dhru̠vō dhru̠vaścha̍ cha dhru̠vaḥ ।18) dhru̠vaścha̍ cha dhru̠vō dhru̠vaścha̍ ।19) cha̠ dha̠ruṇō̍ dha̠ruṇa̍ścha cha dha̠ruṇa̍ḥ ।20) dha̠ruṇa̍ścha cha dha̠ruṇō̍ dha̠ruṇa̍ścha ।21) cha̠ dha̠rtā dha̠rtā cha̍ cha dha̠rtā ।22) dha̠rtā cha̍ cha dha̠rtā dha̠rtā cha̍ ।23) cha̠ vi̠dha̠rtā vi̍dha̠rtā cha̍ cha vidha̠rtā ।24) vi̠dha̠rtā cha̍ cha vidha̠rtā vi̍dha̠rtā cha̍ ।24) vi̠dha̠rtēti̍ vi - dha̠rtā ।25) cha̠ vi̠dhā̠ra̠yō vi̍dhāra̠yaścha̍ cha vidhāra̠yaḥ ।26) vi̠dhā̠ra̠ya iti̍ vi - dhā̠ra̠yaḥ ।27) ī̠dṛkṣā̍sa ētā̠dṛkṣā̍sa ētā̠dṛkṣā̍sa ī̠dṛkṣā̍sa ī̠dṛkṣā̍sa ētā̠dṛkṣā̍saḥ ।28) ē̠tā̠dṛkṣā̍sa u vu vētā̠dṛkṣā̍sa ētā̠dṛkṣā̍sa u ।29) ū̠ ṣu ṇō̍ na̠-ssū̍ ṣu ṇa̍ḥ ।30) su ṇō̍ na̠-ssu su ṇa̍ḥ ।31) na̠-ssa̠dṛkṣā̍sa-ssa̠dṛkṣā̍sō nō na-ssa̠dṛkṣā̍saḥ ।32) sa̠dṛkṣā̍sa̠ḥ prati̍sadṛkṣāsa̠ḥ prati̍sadṛkṣāsa-ssa̠dṛkṣā̍sa-ssa̠dṛkṣā̍sa̠ḥ prati̍sadṛkṣāsaḥ ।33) prati̍sadṛkṣāsa̠ ā prati̍sadṛkṣāsa̠ḥ prati̍sadṛkṣāsa̠ ā ।33) prati̍sadṛkṣāsa̠ iti̠ prati̍ - sa̠dṛ̠kṣā̠sa̠ḥ ।34) ēta̍nē ta̠nēta̍na ।35) i̠ta̠nētī̍tana ।36) mi̠tāsa̍ścha cha mi̠tāsō̍ mi̠tāsa̍ścha ।37) cha̠ sammi̍tāsa̠-ssammi̍tāsaścha cha̠ sammi̍tāsaḥ ।38) sammi̍tāsaścha cha̠ sammi̍tāsa̠-ssammi̍tāsaścha ।38) sammi̍tāsa̠ iti̠ saṃ - mi̠tā̠sa̠ḥ ।39) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।40) na̠ ū̠taya̍ ū̠tayē̍ nō na ū̠tayē̎ ।41) ū̠tayē̠ sabha̍rasa̠-ssabha̍rasa ū̠taya̍ ū̠tayē̠ sabha̍rasaḥ ।42) sabha̍rasō marutō maruta̠-ssabha̍rasa̠-ssabha̍rasō marutaḥ ।42) sabha̍rasa̠ iti̠ sa - bha̠ra̠sa̠ḥ ।43) ma̠ru̠tō̠ ya̠jñē ya̠jñē ma̍rutō marutō ya̠jñē ।44) ya̠jñē a̠smi-nna̠smin. ya̠jñē ya̠jñē a̠sminn ।45) a̠smi-nnindra̠ mindra̍ ma̠smi-nna̠smi-nnindra̎m ।46) indra̠-ndaivī̠-rdaivī̠ rindra̠ mindra̠-ndaivī̎ḥ ।47) daivī̠-rviśō̠ viśō̠ daivī̠-rdaivī̠-rviśa̍ḥ ।48) viśō̍ ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ viśō̠ viśō̍ ma̠ruta̍ḥ ।49) ma̠rutō 'nu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmānō ma̠rutō̍ ma̠rutō 'nu̍vartmānaḥ ।50) anu̍vartmānō̠ yathā̠ yathā 'nu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmānō̠ yathā̎ ।50) anu̍vartmāna̠ ityanu̍ - va̠rtmā̠na̠ḥ ।51) yathēndra̠ mindra̠ṃ yathā̠ yathēndra̎m ।52) indra̠-ndaivī̠-rdaivī̠ rindra̠ mindra̠-ndaivī̎ḥ ।53) daivī̠-rviśō̠ viśō̠ daivī̠-rdaivī̠-rviśa̍ḥ ।54) viśō̍ ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ viśō̠ viśō̍ ma̠ruta̍ḥ ।55) ma̠rutō 'nu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmānō ma̠rutō̍ ma̠rutō 'nu̍vartmānaḥ ।56) anu̍vartmāna ē̠va mē̠va manu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmāna ē̠vam ।56) anu̍vartmāna̠ ityanu̍ - va̠rtmā̠na̠ḥ ।57) ē̠va mi̠ma mi̠ma mē̠va mē̠va mi̠mam ।58) i̠maṃ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mi̠ma mi̠maṃ yaja̍mānam ।59) yaja̍māna̠-ndaivī̠-rdaivī̠-ryaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠-ndaivī̎ḥ ।60) daivī̎ścha cha̠ daivī̠-rdaivī̎ścha ।61) cha̠ viśō̠ viśa̍ścha cha̠ viśa̍ḥ ।62) viśō̠ mānu̍ṣī̠-rmānu̍ṣī̠-rviśō̠ viśō̠ mānu̍ṣīḥ ।63) mānu̍ṣīścha cha̠ mānu̍ṣī̠-rmānu̍ṣīścha ।64) chānu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmānaścha̠ chānu̍vartmānaḥ ।65) anu̍vartmānō bhavantu bhava̠ ntvanu̍vartmā̠nō 'nu̍vartmānō bhavantu ।65) anu̍vartmāna̠ ityanu̍ - va̠rtmā̠na̠ḥ ।66) bha̠va̠ntviti̍ bhavantu ।॥ 26 ॥ (66/79)॥ a. 5 ॥
meaning
Jata recitation: the mountain's generosity is offered without discrimination; rain and river, plant and stone are given freely to all who come with need.
verse 27
1) जी॒मूत॑स्ये वे व जी॒मूत॑स्य जी॒मूत॑स्ये व ।2) इ॒व॒ भ॒व॒ति॒ भ॒व॒ती॒वे॒व॒ भ॒व॒ति॒ ।3) भ॒व॒ति॒ प्रती॑क॒-म्प्रती॑क-म्भवति भवति॒ प्रती॑कम् ।4) प्रती॑कं॒-यँ-द्य-त्प्रती॑क॒-म्प्रती॑कं॒-यँत् ।5) य-द्व॒र्मी व॒र्मी य-द्य-द्व॒र्मी ।6) व॒र्मी याति॒ याति॑ व॒र्मी व॒र्मी याति॑ ।7) याति॑ स॒मदाग्ं॑ स॒मदां॒-याँति॒ याति॑ स॒मदा᳚म् ।8) स॒मदा॑ मु॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॑ स॒मदाग्ं॑ स॒मदा॑ मु॒पस्थे᳚ ।8) स॒मदा॒मिति॑ स - मदा᳚म् ।9) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।10) अना॑विद्धया त॒नुवा॑ त॒नुवा ऽना॑विद्ध॒या ऽना॑विद्धया त॒नुवा᳚ ।10) अना॑विद्ध॒येत्यना᳚ - वि॒द्ध॒या॒ ।11) त॒नुवा॑ जय जय त॒नुवा॑ त॒नुवा॑ जय ।12) ज॒य॒ त्व-न्त्व-ञ्ज॑य जय॒ त्वम् ।13) त्वग्ं स स त्व-न्त्वग्ं सः ।14) स त्वा᳚ त्वा॒ स स त्वा᳚ ।15) त्वा॒ वर्म॑णो॒ वर्म॑ण स्त्वा त्वा॒ वर्म॑णः ।16) वर्म॑णो महि॒मा म॑हि॒मा वर्म॑णो॒ वर्म॑णो महि॒मा ।17) म॒हि॒मा पि॑पर्तु पिपर्तु महि॒मा म॑हि॒मा पि॑पर्तु ।18) पि॒प॒र्त्विति॑ पिपर्तु ।19) धन्व॑ना॒ गा गा धन्व॑ना॒ धन्व॑ना॒ गाः ।20) गा धन्व॑ना॒ धन्व॑ना॒ गा गा धन्व॑ना ।21) धन्व॑ना॒ ऽऽजि मा॒जि-न्धन्व॑ना॒ धन्व॑ना॒ ऽऽजिम् ।22) आ॒जि-ञ्ज॑येम जयेमा॒जि मा॒जि-ञ्ज॑येम ।23) ज॒ये॒म॒ धन्व॑ना॒ धन्व॑ना जयेम जयेम॒ धन्व॑ना ।24) धन्व॑ना ती॒व्रा स्ती॒व्रा धन्व॑ना॒ धन्व॑ना ती॒व्राः ।25) ती॒व्रा-स्स॒मदः॑ स॒मद॑ स्ती॒व्रा स्ती॒व्रा-स्स॒मदः॑ ।26) स॒मदो॑ जयेम जयेम स॒मदः॑ स॒मदो॑ जयेम ।26) स॒मद॒ इति॑ स - मदः॑ ।27) ज॒ये॒मेति॑ जयेम ।28) धनु॒-श्शत्रो॒-श्शत्रो॒-र्धनु॒-र्धनु॒-श्शत्रोः᳚ ।29) शत्रो॑ रपका॒म म॑पका॒मग्ं शत्रो॒-श्शत्रो॑ रपका॒मम् ।30) अ॒प॒का॒म-ङ्कृ॑णोति कृणो त्यपका॒म म॑पका॒म-ङ्कृ॑णोति ।30) अ॒प॒का॒ममित्य॑प - का॒मम् ।31) कृ॒णो॒ति॒ धन्व॑ना॒ धन्व॑ना कृणोति कृणोति॒ धन्व॑ना ।32) धन्व॑ना॒ सर्वा॒-स्सर्वा॒ धन्व॑ना॒ धन्व॑ना॒ सर्वाः᳚ ।33) सर्वाः᳚ प्र॒दिशः॑ प्र॒दिश॒-स्सर्वा॒-स्सर्वाः᳚ प्र॒दिशः॑ ।34) प्र॒दिशो॑ जयेम जयेम प्र॒दिशः॑ प्र॒दिशो॑ जयेम ।34) प्र॒दिश॒ इति॑ प्र - दिशः॑ ।35) ज॒ये॒मेति॑ जयेम ।36) व॒क्ष्यन्ती॑वेव व॒क्ष्यन्ती॑ व॒क्ष्यन्ती॑व ।37) इ॒वे दिदि॑ वे॒वेत् ।38) इदेदिदा ।39) आ ग॑नीगन्ति गनीग॒न्त्या ग॑नीगन्ति ।40) ग॒नी॒ग॒न्ति॒ कर्ण॒-ङ्कर्ण॑-ङ्गनीगन्ति गनीगन्ति॒ कर्ण᳚म् ।41) कर्ण॑-म्प्रि॒य-म्प्रि॒य-ङ्कर्ण॒-ङ्कर्ण॑-म्प्रि॒यम् ।42) प्रि॒यग्ं सखा॑य॒ग्ं॒ सखा॑य-म्प्रि॒य-म्प्रि॒यग्ं सखा॑यम् ।43) सखा॑य-म्परिषस्वजा॒ना प॑रिषस्वजा॒ना सखा॑य॒ग्ं॒ सखा॑य-म्परिषस्वजा॒ना ।44) प॒रि॒ष॒स्व॒जा॒नेति॑ परि - स॒स्व॒जा॒ना ।45) योषे॑वेव॒ योषा॒ योषे॑व ।46) इ॒व॒ शि॒ङ्क्ते॒ शि॒ङ्क्त॒ इ॒वे॒व॒ शि॒ङ्क्ते॒ ।47) शि॒ङ्क्ते॒ वित॑ता॒ वित॑ता शिङ्क्ते शिङ्क्ते॒ वित॑ता ।48) वित॒ता ऽध्यधि॒ वित॑ता॒ वित॒ता ऽधि॑ ।48) वित॒तेति॒ वि - त॒ता॒ ।49) अधि॒ धन्व॒-न्धन्व॒-न्नध्यधि॒ धन्वन्न्॑ ।50) धन्व॒न् ज्या ज्या धन्व॒-न्धन्व॒न् ज्या ।॥ 27 ॥ (50/56)
1) jī̠mūta̍syē vē va jī̠mūta̍sya jī̠mūta̍syē va ।2) i̠va̠ bha̠va̠ti̠ bha̠va̠tī̠vē̠va̠ bha̠va̠ti̠ ।3) bha̠va̠ti̠ pratī̍ka̠-mpratī̍ka-mbhavati bhavati̠ pratī̍kam ।4) pratī̍ka̠ṃ ya-dya-tpratī̍ka̠-mpratī̍ka̠ṃ yat ।5) ya-dva̠rmī va̠rmī ya-dya-dva̠rmī ।6) va̠rmī yāti̠ yāti̍ va̠rmī va̠rmī yāti̍ ।7) yāti̍ sa̠madāgṃ̍ sa̠madā̠ṃ yāti̠ yāti̍ sa̠madā̎m ।8) sa̠madā̍ mu̠pastha̍ u̠pasthē̍ sa̠madāgṃ̍ sa̠madā̍ mu̠pasthē̎ ।8) sa̠madā̠miti̍ sa - madā̎m ।9) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।10) anā̍viddhayā ta̠nuvā̍ ta̠nuvā 'nā̍viddha̠yā 'nā̍viddhayā ta̠nuvā̎ ।10) anā̍viddha̠yētyanā̎ - vi̠ddha̠yā̠ ।11) ta̠nuvā̍ jaya jaya ta̠nuvā̍ ta̠nuvā̍ jaya ।12) ja̠ya̠ tva-ntva-ñja̍ya jaya̠ tvam ।13) tvagṃ sa sa tva-ntvagṃ saḥ ।14) sa tvā̎ tvā̠ sa sa tvā̎ ।15) tvā̠ varma̍ṇō̠ varma̍ṇa stvā tvā̠ varma̍ṇaḥ ।16) varma̍ṇō mahi̠mā ma̍hi̠mā varma̍ṇō̠ varma̍ṇō mahi̠mā ।17) ma̠hi̠mā pi̍partu pipartu mahi̠mā ma̍hi̠mā pi̍partu ।18) pi̠pa̠rtviti̍ pipartu ।19) dhanva̍nā̠ gā gā dhanva̍nā̠ dhanva̍nā̠ gāḥ ।20) gā dhanva̍nā̠ dhanva̍nā̠ gā gā dhanva̍nā ।21) dhanva̍nā̠ ''ji mā̠ji-ndhanva̍nā̠ dhanva̍nā̠ ''jim ।22) ā̠ji-ñja̍yēma jayēmā̠ji mā̠ji-ñja̍yēma ।23) ja̠yē̠ma̠ dhanva̍nā̠ dhanva̍nā jayēma jayēma̠ dhanva̍nā ।24) dhanva̍nā tī̠vrā stī̠vrā dhanva̍nā̠ dhanva̍nā tī̠vrāḥ ।25) tī̠vrā-ssa̠mada̍-ssa̠mada̍ stī̠vrā stī̠vrā-ssa̠mada̍ḥ ।26) sa̠madō̍ jayēma jayēma sa̠mada̍-ssa̠madō̍ jayēma ।26) sa̠mada̠ iti̍ sa - mada̍ḥ ।27) ja̠yē̠mēti̍ jayēma ।28) dhanu̠-śśatrō̠-śśatrō̠-rdhanu̠-rdhanu̠-śśatrō̎ḥ ।29) śatrō̍ rapakā̠ma ma̍pakā̠magṃ śatrō̠-śśatrō̍ rapakā̠mam ।30) a̠pa̠kā̠ma-ṅkṛ̍ṇōti kṛṇō tyapakā̠ma ma̍pakā̠ma-ṅkṛ̍ṇōti ।30) a̠pa̠kā̠mamitya̍pa - kā̠mam ।31) kṛ̠ṇō̠ti̠ dhanva̍nā̠ dhanva̍nā kṛṇōti kṛṇōti̠ dhanva̍nā ।32) dhanva̍nā̠ sarvā̠-ssarvā̠ dhanva̍nā̠ dhanva̍nā̠ sarvā̎ḥ ।33) sarvā̎ḥ pra̠diśa̍ḥ pra̠diśa̠-ssarvā̠-ssarvā̎ḥ pra̠diśa̍ḥ ।34) pra̠diśō̍ jayēma jayēma pra̠diśa̍ḥ pra̠diśō̍ jayēma ।34) pra̠diśa̠ iti̍ pra - diśa̍ḥ ।35) ja̠yē̠mēti̍ jayēma ।36) va̠kṣyantī̍vēva va̠kṣyantī̍ va̠kṣyantī̍va ।37) i̠vē didi̍ vē̠vēt ।38) idēdidā ।39) ā ga̍nīganti ganīga̠ntyā ga̍nīganti ।40) ga̠nī̠ga̠nti̠ karṇa̠-ṅkarṇa̍-ṅganīganti ganīganti̠ karṇa̎m ।41) karṇa̍-mpri̠ya-mpri̠ya-ṅkarṇa̠-ṅkarṇa̍-mpri̠yam ।42) pri̠yagṃ sakhā̍ya̠gṃ̠ sakhā̍ya-mpri̠ya-mpri̠yagṃ sakhā̍yam ।43) sakhā̍ya-mpariṣasvajā̠nā pa̍riṣasvajā̠nā sakhā̍ya̠gṃ̠ sakhā̍ya-mpariṣasvajā̠nā ।44) pa̠ri̠ṣa̠sva̠jā̠nēti̍ pari - sa̠sva̠jā̠nā ।45) yōṣē̍vēva̠ yōṣā̠ yōṣē̍va ।46) i̠va̠ śi̠ṅktē̠ śi̠ṅkta̠ i̠vē̠va̠ śi̠ṅktē̠ ।47) śi̠ṅktē̠ vita̍tā̠ vita̍tā śiṅktē śiṅktē̠ vita̍tā ।48) vita̠tā 'dhyadhi̠ vita̍tā̠ vita̠tā 'dhi̍ ।48) vita̠tēti̠ vi - ta̠tā̠ ।49) adhi̠ dhanva̠-ndhanva̠-nnadhyadhi̠ dhanvann̍ ।50) dhanva̠n jyā jyā dhanva̠-ndhanva̠n jyā ।॥ 27 ॥ (50/56)
meaning
Jata recitation: through this mantra the practitioner's respect for the natural world deepens; he recognises every stone and plant as a form of divine nourishment.
verse 28
1) ज्या इ॒य मि॒य-ञ्ज्या ज्या इ॒यम् ।2) इ॒यग्ं सम॑ने॒ सम॑न इ॒य मि॒यग्ं सम॑ने ।3) सम॑ने पा॒रय॑न्ती पा॒रय॑न्ती॒ सम॑ने॒ सम॑ने पा॒रय॑न्ती ।4) पा॒रय॒न्तीति॑ पा॒रय॑न्ती ।5) ते आ॒चर॑न्ती आ॒चर॑न्ती॒ ते ते आ॒चर॑न्ती ।5) ते इति॒ ते ।6) आ॒चर॑न्ती॒ सम॑ना॒ सम॑ना॒ ऽऽचर॑न्ती आ॒चर॑न्ती॒ सम॑ना ।6) आ॒चर॑न्ती॒ इत्या᳚ - चर॑न्ती ।7) सम॑नेवेव॒ सम॑ना॒ सम॑नेव ।8) इ॒व॒ योषा॒ योषे॑वेव॒ योषा᳚ ।9) योषा॑ मा॒ता मा॒ता योषा॒ योषा॑ मा॒ता ।10) मा॒तेवे॑व मा॒ता मा॒तेव॑ ।11) इ॒व॒ पु॒त्र-म्पु॒त्र मि॑वेव पु॒त्रम् ।12) पु॒त्र-म्बि॑भृता-म्बिभृता-म्पु॒त्र-म्पु॒त्र-म्बि॑भृताम् ।13) बि॒भृ॒ता॒ मु॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॑ बिभृता-म्बिभृता मु॒पस्थे᳚ ।14) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।15) अप॒ शत्रू॒-ञ्छत्रू॒ नपाप॒ शत्रून्॑ ।16) शत्रून्॑. विद्ध्यतां-विँद्ध्यता॒ग्ं॒ शत्रू॒-ञ्छत्रून्॑. विद्ध्यताम् ।17) वि॒द्ध्य॒ता॒ग्ं॒ सं॒विँ॒दा॒ने सं॑विँदा॒ने वि॑द्ध्यतां-विँद्ध्यताग्ं संविँदा॒ने ।18) सं॒विँ॒दा॒ने आर्त्नी॒ आर्त्नी॑ संविँदा॒ने सं॑विँदा॒ने आर्त्नी᳚ ।18) सं॒विँ॒दा॒ने इति॑ सं - वि॒दा॒ने ।19) आर्त्नी॑ इ॒मे इ॒मे आर्त्नी॒ आर्त्नी॑ इ॒मे ।19) आर्त्नी॒ इत्यार्त्नी᳚ ।20) इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती॑ विष्फु॒रन्ती॑ इ॒मे इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती᳚ ।20) इ॒मे इती॒मे ।21) वि॒ष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रा॑ न॒मित्रान्॑. विष्फु॒रन्ती॑ विष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रान्॑ ।21) वि॒ष्फु॒रन्ती॒ इति॑ वि - स्फु॒रन्ती᳚ ।22) अ॒मित्रा॒नित्य॒मित्रान्॑ ।23) ब॒ह्वी॒ना-म्पि॒ता पि॒ता ब॑ह्वी॒ना-म्ब॑ह्वी॒ना-म्पि॒ता ।24) पि॒ता ब॒हु-र्ब॒हुः पि॒ता पि॒ता ब॒हुः ।25) ब॒हु र॑स्यास्य ब॒हु-र्ब॒हुर॑स्य ।26) अ॒स्य॒ पु॒त्रः पु॒त्रो अ॑स्यास्य पु॒त्रः ।27) पु॒त्र श्चि॒श्चा चि॒श्चा पु॒त्रः पु॒त्र श्चि॒श्चा ।28) चि॒श्चा कृ॑णोति कृणोति चि॒श्चा चि॒श्चा कृ॑णोति ।29) कृ॒णो॒ति॒ सम॑ना॒ सम॑ना कृणोति कृणोति॒ सम॑ना ।30) सम॑ना ऽव॒गत्या॑ व॒गत्य॒ सम॑ना॒ सम॑ना ऽव॒गत्य॑ ।31) अ॒व॒गत्येत्य॑व - गत्य॑ ।32) इ॒षु॒धि-स्सङ्का॒-स्सङ्का॑ इषु॒धि रि॑षु॒धि-स्सङ्काः᳚ ।32) इ॒षु॒धिरिती॑षु - धिः ।33) सङ्काः॒ पृत॑नाः॒ पृत॑ना॒-स्सङ्का॒-स्सङ्काः॒ पृत॑नाः ।34) पृत॑नाश्च च॒ पृत॑नाः॒ पृत॑नाश्च ।35) च॒ सर्वा॒-स्सर्वा᳚श्च च॒ सर्वाः᳚ ।36) सर्वाः᳚ पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे सर्वा॒-स्सर्वाः᳚ पृ॒ष्ठे ।37) पृ॒ष्ठे निन॑द्धो॒ निन॑द्धः पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे निन॑द्धः ।38) निन॑द्धो जयति जयति॒ निन॑द्धो॒ निन॑द्धो जयति ।38) निन॑द्ध॒ इति॒ नि - न॒द्धः॒ ।39) ज॒य॒ति॒ प्रसू॑तः॒ प्रसू॑तो जयति जयति॒ प्रसू॑तः ।40) प्रसू॑त॒ इति॒ प्र - सू॒तः॒ ।41) रथे॒ तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॒-न्रथे॒ रथे॒ तिष्ठन्न्॑ ।42) तिष्ठ॑-न्नयति नयति॒ तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॑-न्नयति ।43) न॒य॒ति॒ वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॑ नयति नयति वा॒जिनः॑ ।44) वा॒जिनः॑ पु॒रः पु॒रो वा॒जिनो॑ वा॒जिनः॑ पु॒रः ।45) पु॒रो यत्र॑यत्र॒ यत्र॑यत्र पु॒रः पु॒रो यत्र॑यत्र ।46) यत्र॑यत्र का॒मय॑ते का॒मय॑ते॒ यत्र॑यत्र॒ यत्र॑यत्र का॒मय॑ते ।46) यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑ - य॒त्र॒ ।47) का॒मय॑ते सुषार॒थि-स्सु॑षार॒थिः का॒मय॑ते का॒मय॑ते सुषार॒थिः ।48) सु॒षा॒र॒थिरिति॑ सु - सा॒र॒थिः ।49) अ॒भीशू॑ना-म्महि॒मान॑-म्महि॒मान॑ म॒भीशू॑ना म॒भीशू॑ना-म्महि॒मान᳚म् ।50) म॒हि॒मान॑-म्पनायत पनायत महि॒मान॑-म्महि॒मान॑-म्पनायत ।॥ 28 ॥ (50/59)
1) jyā i̠ya mi̠ya-ñjyā jyā i̠yam ।2) i̠yagṃ sama̍nē̠ sama̍na i̠ya mi̠yagṃ sama̍nē ।3) sama̍nē pā̠raya̍ntī pā̠raya̍ntī̠ sama̍nē̠ sama̍nē pā̠raya̍ntī ।4) pā̠raya̠ntīti̍ pā̠raya̍ntī ।5) tē ā̠chara̍ntī ā̠chara̍ntī̠ tē tē ā̠chara̍ntī ।5) tē iti̠ tē ।6) ā̠chara̍ntī̠ sama̍nā̠ sama̍nā̠ ''chara̍ntī ā̠chara̍ntī̠ sama̍nā ।6) ā̠chara̍ntī̠ ityā̎ - chara̍ntī ।7) sama̍nēvēva̠ sama̍nā̠ sama̍nēva ।8) i̠va̠ yōṣā̠ yōṣē̍vēva̠ yōṣā̎ ।9) yōṣā̍ mā̠tā mā̠tā yōṣā̠ yōṣā̍ mā̠tā ।10) mā̠tēvē̍va mā̠tā mā̠tēva̍ ।11) i̠va̠ pu̠tra-mpu̠tra mi̍vēva pu̠tram ।12) pu̠tra-mbi̍bhṛtā-mbibhṛtā-mpu̠tra-mpu̠tra-mbi̍bhṛtām ।13) bi̠bhṛ̠tā̠ mu̠pastha̍ u̠pasthē̍ bibhṛtā-mbibhṛtā mu̠pasthē̎ ।14) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।15) apa̠ śatrū̠-ñChatrū̠ napāpa̠ śatrūn̍ ।16) śatrūn̍. viddhyatāṃ viddhyatā̠gṃ̠ śatrū̠-ñChatrūn̍. viddhyatām ।17) vi̠ddhya̠tā̠gṃ̠ sa̠ṃvi̠dā̠nē sa̍ṃvidā̠nē vi̍ddhyatāṃ viddhyatāgṃ saṃvidā̠nē ।18) sa̠ṃvi̠dā̠nē ārtnī̠ ārtnī̍ saṃvidā̠nē sa̍ṃvidā̠nē ārtnī̎ ।18) sa̠ṃvi̠dā̠nē iti̍ saṃ - vi̠dā̠nē ।19) ārtnī̍ i̠mē i̠mē ārtnī̠ ārtnī̍ i̠mē ।19) ārtnī̠ ityārtnī̎ ।20) i̠mē vi̍ṣphu̠rantī̍ viṣphu̠rantī̍ i̠mē i̠mē vi̍ṣphu̠rantī̎ ।20) i̠mē itī̠mē ।21) vi̠ṣphu̠rantī̍ a̠mitrā̍ na̠mitrān̍. viṣphu̠rantī̍ viṣphu̠rantī̍ a̠mitrān̍ ।21) vi̠ṣphu̠rantī̠ iti̍ vi - sphu̠rantī̎ ।22) a̠mitrā̠nitya̠mitrān̍ ।23) ba̠hvī̠nā-mpi̠tā pi̠tā ba̍hvī̠nā-mba̍hvī̠nā-mpi̠tā ।24) pi̠tā ba̠hu-rba̠huḥ pi̠tā pi̠tā ba̠huḥ ।25) ba̠hu ra̍syāsya ba̠hu-rba̠hura̍sya ।26) a̠sya̠ pu̠traḥ pu̠trō a̍syāsya pu̠traḥ ।27) pu̠tra śchi̠śchā chi̠śchā pu̠traḥ pu̠tra śchi̠śchā ।28) chi̠śchā kṛ̍ṇōti kṛṇōti chi̠śchā chi̠śchā kṛ̍ṇōti ।29) kṛ̠ṇō̠ti̠ sama̍nā̠ sama̍nā kṛṇōti kṛṇōti̠ sama̍nā ।30) sama̍nā 'va̠gatyā̍ va̠gatya̠ sama̍nā̠ sama̍nā 'va̠gatya̍ ।31) a̠va̠gatyētya̍va - gatya̍ ।32) i̠ṣu̠dhi-ssaṅkā̠-ssaṅkā̍ iṣu̠dhi ri̍ṣu̠dhi-ssaṅkā̎ḥ ।32) i̠ṣu̠dhiritī̍ṣu - dhiḥ ।33) saṅkā̠ḥ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nā̠-ssaṅkā̠-ssaṅkā̠ḥ pṛta̍nāḥ ।34) pṛta̍nāścha cha̠ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nāścha ।35) cha̠ sarvā̠-ssarvā̎ścha cha̠ sarvā̎ḥ ।36) sarvā̎ḥ pṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē sarvā̠-ssarvā̎ḥ pṛ̠ṣṭhē ।37) pṛ̠ṣṭhē nina̍ddhō̠ nina̍ddhaḥ pṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē nina̍ddhaḥ ।38) nina̍ddhō jayati jayati̠ nina̍ddhō̠ nina̍ddhō jayati ।38) nina̍ddha̠ iti̠ ni - na̠ddha̠ḥ ।39) ja̠ya̠ti̠ prasū̍ta̠ḥ prasū̍tō jayati jayati̠ prasū̍taḥ ।40) prasū̍ta̠ iti̠ pra - sū̠ta̠ḥ ।41) rathē̠ tiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̠-nrathē̠ rathē̠ tiṣṭhann̍ ।42) tiṣṭha̍-nnayati nayati̠ tiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̍-nnayati ।43) na̠ya̠ti̠ vā̠jinō̍ vā̠jinō̍ nayati nayati vā̠jina̍ḥ ।44) vā̠jina̍ḥ pu̠raḥ pu̠rō vā̠jinō̍ vā̠jina̍ḥ pu̠raḥ ।45) pu̠rō yatra̍yatra̠ yatra̍yatra pu̠raḥ pu̠rō yatra̍yatra ।46) yatra̍yatra kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē̠ yatra̍yatra̠ yatra̍yatra kā̠maya̍tē ।46) yatra̍ya̠trēti̠ yatra̍ - ya̠tra̠ ।47) kā̠maya̍tē suṣāra̠thi-ssu̍ṣāra̠thiḥ kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē suṣāra̠thiḥ ।48) su̠ṣā̠ra̠thiriti̍ su - sā̠ra̠thiḥ ।49) a̠bhīśū̍nā-mmahi̠māna̍-mmahi̠māna̍ ma̠bhīśū̍nā ma̠bhīśū̍nā-mmahi̠māna̎m ।50) ma̠hi̠māna̍-mpanāyata panāyata mahi̠māna̍-mmahi̠māna̍-mpanāyata ।॥ 28 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: the verse praises the mountain as the source of medicinal plants; through this rite the practitioner invokes the healing power of the mountain for himself and others.
verse 29
1) प॒ना॒य॒त॒ मनो॒ मनः॑ पनायत पनायत॒ मनः॑ ।2) मनः॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-न्मनो॒ मनः॑ प॒श्चात् ।3) प॒श्चा दन्वनु॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा दनु॑ ।4) अनु॑ यच्छन्ति यच्छ॒ न्त्यन्वनु॑ यच्छन्ति ।5) य॒च्छ॒न्ति॒ र॒श्मयो॑ र॒श्मयो॑ यच्छन्ति यच्छन्ति र॒श्मयः॑ ।6) र॒श्मय॒ इति॑ र॒श्मयः॑ ।7) ती॒व्रा-न्घोषा॒-न्घोषा᳚-न्ती॒व्रा-न्ती॒व्रा-न्घोषान्॑ ।8) घोषा᳚न् कृण्वते कृण्वते॒ घोषा॒-न्घोषा᳚न् कृण्वते ।9) कृ॒ण्व॒ते॒ वृष॑पाणयो॒ वृष॑पाणयः कृण्वते कृण्वते॒ वृष॑पाणयः ।10) वृष॑पाण॒यो ऽश्वा॒ अश्वा॒ वृष॑पाणयो॒ वृष॑पाण॒यो ऽश्वाः᳚ ।10) वृष॑पाणय॒ इति॒ वृष॑ - पा॒ण॒यः॒ ।11) अश्वा॒ रथे॑भी॒ रथे॑भि॒ रश्वा॒ अश्वा॒ रथे॑भिः ।12) रथे॑भि-स्स॒ह स॒ह रथे॑भी॒ रथे॑भि-स्स॒ह ।13) स॒ह वा॒जय॑न्तो वा॒जय॑न्त-स्स॒ह स॒ह वा॒जय॑न्तः ।14) वा॒जय॑न्त॒ इति॑ वा॒जय॑न्तः ।15) अ॒व॒क्राम॑न्तः॒ प्रप॑दैः॒ प्रप॑दै रव॒क्राम॑न्तो ऽव॒क्राम॑न्तः॒ प्रप॑दैः ।15) अ॒व॒क्राम॑न्त॒ इत्य॑व - क्राम॑न्तः ।16) प्रप॑दै र॒मित्रा॑ न॒मित्रा॒-न्प्रप॑दैः॒ प्रप॑दै र॒मित्रान्॑ ।16) प्रप॑दै॒रिति॒ प्र - प॒दैः॒ ।17) अ॒मित्रा᳚न् क्षि॒णन्ति॑ क्षि॒ण न्त्य॒मित्रा॑ न॒मित्रा᳚न् क्षि॒णन्ति॑ ।18) क्षि॒णन्ति॒ शत्रू॒-ञ्छत्रू᳚न् क्षि॒णन्ति॑ क्षि॒णन्ति॒ शत्रून्॑ ।19) शत्रू॒ग्ं॒-रन॑पव्यय॒न्तो ऽन॑पव्ययन्त॒-श्शत्रू॒-ञ्छत्रू॒ग्ं॒-रन॑पव्ययन्तः ।20) अन॑पव्ययन्त॒ इत्यन॑प - व्य॒य॒न्तः॒ ।21) र॒थ॒वाह॑नग्ं ह॒विर्-ह॒वी र॑थ॒वाह॑नग्ं रथ॒वाह॑नग्ं ह॒विः ।21) र॒थ॒वाह॑न॒मिति॑ रथ - वाह॑नम् ।22) ह॒वि र॑स्यास्य ह॒विर्-ह॒विर॑स्य ।23) अ॒स्य॒ नाम॒ नामा᳚स्यास्य॒ नाम॑ ।24) नाम॒ यत्र॒ यत्र॒ नाम॒ नाम॒ यत्र॑ ।25) यत्रायु॑ध॒ मायु॑धं॒-यँत्र॒ यत्रायु॑धम् ।26) आयु॑ध॒-न्निहि॑त॒-न्निहि॑त॒ मायु॑ध॒ मायु॑ध॒-न्निहि॑तम् ।27) निहि॑त मस्यास्य॒ निहि॑त॒-न्निहि॑त मस्य ।27) निहि॑त॒मिति॒ नि - हि॒त॒म् ।28) अ॒स्य॒ वर्म॒ वर्मा᳚स्यास्य॒ वर्म॑ ।29) वर्मेति॒ वर्म॑ ।30) तत्रा॒ रथ॒ग्ं॒ रथ॒-न्तत्र॒ तत्रा॒ रथ᳚म् ।31) रथ॒ मुपोप॒ रथ॒ग्ं॒ रथ॒ मुप॑ ।32) उप॑ श॒ग्मग्ं श॒ग्म मुपोप॑ श॒ग्मम् ।33) श॒ग्मग्ं स॑देम सदेम श॒ग्मग्ं श॒ग्मग्ं स॑देम ।34) स॒दे॒म॒ वि॒श्वाहा॑ वि॒श्वाहा॑ सदेम सदेम वि॒श्वाहा᳚ ।35) वि॒श्वाहा॑ व॒यं-वँ॒यं-विँ॒श्वाहा॑ वि॒श्वाहा॑ व॒यम् ।35) वि॒श्वाहेति॑ विश्वा - अहा᳚ ।36) व॒यग्ं सु॑मन॒स्यमा॑ना-स्सुमन॒स्यमा॑ना व॒यं-वँ॒यग्ं सु॑मन॒स्यमा॑नाः ।37) सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒ इति॑ सु - म॒न॒स्यमा॑नाः ।38) स्वा॒दु॒ष॒ग्ं॒सदः॑ पि॒तरः॑ पि॒तरः॑ स्वादुष॒ग्ं॒सदः॑ स्वादुष॒ग्ं॒सदः॑ पि॒तरः॑ ।38) स्वा॒दु॒ष॒ग्ं॒सद॒ इति॑ स्वादु - स॒ग्ं॒सदः॑ ।39) पि॒तरो॑ वयो॒धा व॑यो॒धाः पि॒तरः॑ पि॒तरो॑ वयो॒धाः ।40) व॒यो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॑ कृच्छ्रे॒श्रितो॑ वयो॒धा व॑यो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रितः॑ ।40) व॒यो॒धा इति॑ वयः - धाः ।41) कृ॒च्छ्रे॒श्रित॒-श्शक्ती॑वन्त॒-श्शक्ती॑वन्तः कृच्छ्रे॒श्रितः॑ कृच्छ्रे॒श्रित॒-श्शक्ती॑वन्तः ।41) कृ॒च्छ्रे॒श्रित॒ इति॑ कृच्छ्रे - श्रितः॑ ।42) शक्ती॑वन्तो गभी॒रा ग॑भी॒रा-श्शक्ती॑वन्त॒-श्शक्ती॑वन्तो गभी॒राः ।42) शक्ती॑वन्त॒ इति॒ शक्ति॑ - व॒न्तः॒ ।43) ग॒भी॒रा इति॑ गभी॒राः ।44) चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बला॒ इषु॑बला श्चि॒त्रसे॑ना श्चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बलाः ।44) चि॒त्रसे॑ना॒ इति॑ चि॒त्र - से॒नाः॒ ।45) इषु॑बला॒ अमृ॑द्ध्रा॒ अमृ॑द्ध्रा॒ इषु॑बला॒ इषु॑बला॒ अमृ॑द्ध्राः ।45) इषु॑बला॒ इतीषु॑ - ब॒लाः॒ ।46) अमृ॑द्ध्रा-स्स॒तोवी॑रा-स्स॒तोवी॑रा॒ अमृ॑द्ध्रा॒ अमृ॑द्ध्रा-स्स॒तोवी॑राः ।47) स॒तोवी॑रा उ॒रव॑ उ॒रवः॑ स॒तोवी॑रा-स्स॒तोवी॑रा उ॒रवः॑ ।47) स॒तोवी॑रा॒ इति॑ स॒तः - वी॒राः॒ ।48) उ॒रवो᳚ व्रातसा॒हा व्रा॑तसा॒हा उ॒रव॑ उ॒रवो᳚ व्रातसा॒हाः ।49) व्रा॒त॒सा॒हा इति॑ व्रात - सा॒हाः ।50) ब्राह्म॑णासः॒ पित॑रः॒ पित॑रो॒ ब्राह्म॑णासो॒ ब्राह्म॑णासः॒ पित॑रः ।॥ 29 ॥ (50/63)
1) pa̠nā̠ya̠ta̠ manō̠ mana̍ḥ panāyata panāyata̠ mana̍ḥ ।2) mana̍ḥ pa̠śchā-tpa̠śchā-nmanō̠ mana̍ḥ pa̠śchāt ।3) pa̠śchā danvanu̍ pa̠śchā-tpa̠śchā danu̍ ।4) anu̍ yachChanti yachCha̠ ntyanvanu̍ yachChanti ।5) ya̠chCha̠nti̠ ra̠śmayō̍ ra̠śmayō̍ yachChanti yachChanti ra̠śmaya̍ḥ ।6) ra̠śmaya̠ iti̍ ra̠śmaya̍ḥ ।7) tī̠vrā-nghōṣā̠-nghōṣā̎-ntī̠vrā-ntī̠vrā-nghōṣān̍ ।8) ghōṣā̎n kṛṇvatē kṛṇvatē̠ ghōṣā̠-nghōṣā̎n kṛṇvatē ।9) kṛ̠ṇva̠tē̠ vṛṣa̍pāṇayō̠ vṛṣa̍pāṇayaḥ kṛṇvatē kṛṇvatē̠ vṛṣa̍pāṇayaḥ ।10) vṛṣa̍pāṇa̠yō 'śvā̠ aśvā̠ vṛṣa̍pāṇayō̠ vṛṣa̍pāṇa̠yō 'śvā̎ḥ ।10) vṛṣa̍pāṇaya̠ iti̠ vṛṣa̍ - pā̠ṇa̠ya̠ḥ ।11) aśvā̠ rathē̍bhī̠ rathē̍bhi̠ raśvā̠ aśvā̠ rathē̍bhiḥ ।12) rathē̍bhi-ssa̠ha sa̠ha rathē̍bhī̠ rathē̍bhi-ssa̠ha ।13) sa̠ha vā̠jaya̍ntō vā̠jaya̍nta-ssa̠ha sa̠ha vā̠jaya̍ntaḥ ।14) vā̠jaya̍nta̠ iti̍ vā̠jaya̍ntaḥ ।15) a̠va̠krāma̍nta̠ḥ prapa̍dai̠ḥ prapa̍dai rava̠krāma̍ntō 'va̠krāma̍nta̠ḥ prapa̍daiḥ ।15) a̠va̠krāma̍nta̠ itya̍va - krāma̍ntaḥ ।16) prapa̍dai ra̠mitrā̍ na̠mitrā̠-nprapa̍dai̠ḥ prapa̍dai ra̠mitrān̍ ।16) prapa̍dai̠riti̠ pra - pa̠dai̠ḥ ।17) a̠mitrā̎n kṣi̠ṇanti̍ kṣi̠ṇa ntya̠mitrā̍ na̠mitrā̎n kṣi̠ṇanti̍ ।18) kṣi̠ṇanti̠ śatrū̠-ñChatrū̎n kṣi̠ṇanti̍ kṣi̠ṇanti̠ śatrūn̍ ।19) śatrū̠gṃ̠-rana̍pavyaya̠ntō 'na̍pavyayanta̠-śśatrū̠-ñChatrū̠gṃ̠-rana̍pavyayantaḥ ।20) ana̍pavyayanta̠ ityana̍pa - vya̠ya̠nta̠ḥ ।21) ra̠tha̠vāha̍nagṃ ha̠vir-ha̠vī ra̍tha̠vāha̍nagṃ ratha̠vāha̍nagṃ ha̠viḥ ।21) ra̠tha̠vāha̍na̠miti̍ ratha - vāha̍nam ।22) ha̠vi ra̍syāsya ha̠vir-ha̠vira̍sya ।23) a̠sya̠ nāma̠ nāmā̎syāsya̠ nāma̍ ।24) nāma̠ yatra̠ yatra̠ nāma̠ nāma̠ yatra̍ ।25) yatrāyu̍dha̠ māyu̍dha̠ṃ yatra̠ yatrāyu̍dham ।26) āyu̍dha̠-nnihi̍ta̠-nnihi̍ta̠ māyu̍dha̠ māyu̍dha̠-nnihi̍tam ।27) nihi̍ta masyāsya̠ nihi̍ta̠-nnihi̍ta masya ।27) nihi̍ta̠miti̠ ni - hi̠ta̠m ।28) a̠sya̠ varma̠ varmā̎syāsya̠ varma̍ ।29) varmēti̠ varma̍ ।30) tatrā̠ ratha̠gṃ̠ ratha̠-ntatra̠ tatrā̠ ratha̎m ।31) ratha̠ mupōpa̠ ratha̠gṃ̠ ratha̠ mupa̍ ।32) upa̍ śa̠gmagṃ śa̠gma mupōpa̍ śa̠gmam ।33) śa̠gmagṃ sa̍dēma sadēma śa̠gmagṃ śa̠gmagṃ sa̍dēma ।34) sa̠dē̠ma̠ vi̠śvāhā̍ vi̠śvāhā̍ sadēma sadēma vi̠śvāhā̎ ।35) vi̠śvāhā̍ va̠yaṃ va̠yaṃ vi̠śvāhā̍ vi̠śvāhā̍ va̠yam ।35) vi̠śvāhēti̍ viśvā - ahā̎ ।36) va̠yagṃ su̍mana̠syamā̍nā-ssumana̠syamā̍nā va̠yaṃ va̠yagṃ su̍mana̠syamā̍nāḥ ।37) su̠ma̠na̠syamā̍nā̠ iti̍ su - ma̠na̠syamā̍nāḥ ।38) svā̠du̠ṣa̠gṃ̠sada̍ḥ pi̠tara̍ḥ pi̠tara̍-ssvāduṣa̠gṃ̠sada̍-ssvāduṣa̠gṃ̠sada̍ḥ pi̠tara̍ḥ ।38) svā̠du̠ṣa̠gṃ̠sada̠ iti̍ svādu - sa̠gṃ̠sada̍ḥ ।39) pi̠tarō̍ vayō̠dhā va̍yō̠dhāḥ pi̠tara̍ḥ pi̠tarō̍ vayō̠dhāḥ ।40) va̠yō̠dhāḥ kṛ̍chChrē̠śrita̍ḥ kṛchChrē̠śritō̍ vayō̠dhā va̍yō̠dhāḥ kṛ̍chChrē̠śrita̍ḥ ।40) va̠yō̠dhā iti̍ vayaḥ - dhāḥ ।41) kṛ̠chChrē̠śrita̠-śśaktī̍vanta̠-śśaktī̍vantaḥ kṛchChrē̠śrita̍ḥ kṛchChrē̠śrita̠-śśaktī̍vantaḥ ।41) kṛ̠chChrē̠śrita̠ iti̍ kṛchChrē - śrita̍ḥ ।42) śaktī̍vantō gabhī̠rā ga̍bhī̠rā-śśaktī̍vanta̠-śśaktī̍vantō gabhī̠rāḥ ।42) śaktī̍vanta̠ iti̠ śakti̍ - va̠nta̠ḥ ।43) ga̠bhī̠rā iti̍ gabhī̠rāḥ ।44) chi̠trasē̍nā̠ iṣu̍balā̠ iṣu̍balā śchi̠trasē̍nā śchi̠trasē̍nā̠ iṣu̍balāḥ ।44) chi̠trasē̍nā̠ iti̍ chi̠tra - sē̠nā̠ḥ ।45) iṣu̍balā̠ amṛ̍ddhrā̠ amṛ̍ddhrā̠ iṣu̍balā̠ iṣu̍balā̠ amṛ̍ddhrāḥ ।45) iṣu̍balā̠ itīṣu̍ - ba̠lā̠ḥ ।46) amṛ̍ddhrā-ssa̠tōvī̍rā-ssa̠tōvī̍rā̠ amṛ̍ddhrā̠ amṛ̍ddhrā-ssa̠tōvī̍rāḥ ।47) sa̠tōvī̍rā u̠rava̍ u̠rava̍-ssa̠tōvī̍rā-ssa̠tōvī̍rā u̠rava̍ḥ ।47) sa̠tōvī̍rā̠ iti̍ sa̠taḥ - vī̠rā̠ḥ ।48) u̠ravō̎ vrātasā̠hā vrā̍tasā̠hā u̠rava̍ u̠ravō̎ vrātasā̠hāḥ ।49) vrā̠ta̠sā̠hā iti̍ vrāta - sā̠hāḥ ।50) brāhma̍ṇāsa̠ḥ pita̍ra̠ḥ pita̍rō̠ brāhma̍ṇāsō̠ brāhma̍ṇāsa̠ḥ pita̍raḥ ।॥ 29 ॥ (50/63)
meaning
Jata recitation: the cosmic mountain at the centre of the universe is the model for all earthly mountains; honoring the local peak, one honours the cosmic axis.
verse 30
1) पित॑र॒-स्सोम्या॑स॒-स्सोम्या॑सः॒ पित॑रः॒ पित॑र॒-स्सोम्या॑सः ।2) सोम्या॑स-श्शि॒वे शि॒वे सोम्या॑स॒-स्सोम्या॑स-श्शि॒वे ।3) शि॒वे नो॑ न-श्शि॒वे शि॒वे नः॑ ।3) शि॒वे इति॑ शि॒वे ।4) नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी नो॑ नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।5) द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा॑ ऽने॒हसा॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा᳚ ।5) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।6) अ॒ने॒हसेत्य॑ने॒हसा᳚ ।7) पू॒षा नो॑ नः पू॒षा पू॒षा नः॑ ।8) नः॒ पा॒तु॒ पा॒तु॒ नो॒ नः॒ पा॒तु॒ ।9) पा॒तु॒ दु॒रि॒ता-द्दु॑रि॒ता-त्पा॑तु पातु दुरि॒तात् ।10) दु॒रि॒ता दृ॑तावृध ऋतावृधो दुरि॒ता-द्दु॑रि॒ता दृ॑तावृधः ।10) दु॒रि॒तादिति॑ दुः - इ॒तात् ।11) ऋ॒ता॒वृ॒धो॒ रक्ष॒ रक्ष॑ र्तावृध ऋतावृधो॒ रक्ष॑ ।11) ऋ॒ता॒वृ॒ध॒ इत्यृ॑त - वृ॒धः॒ ।12) रक्षा॒ माकि॒-र्माकी॒ रक्ष॒ रक्षा॒ माकिः॑ ।13) माकि॑-र्नो नो॒ माकि॒-र्माकि॑-र्नः ।14) नो॒ अ॒घशग्ं॑सो॒ ऽघशग्ं॑सो नो नो अ॒घशग्ं॑सः ।15) अ॒घशग्ं॑स ईशते शता॒ घशग्ं॑सो॒ ऽघशग्ं॑स ईशत ।15) अ॒घशग्ं॑स॒ इत्य॒घ - श॒ग्ं॒सः॒ ।16) ई॒श॒तेती॑शत ।17) सु॒प॒र्णं-वँ॑स्ते वस्ते सुप॒र्णग्ं सु॑प॒र्णं-वँ॑स्ते ।17) सु॒प॒र्णमिति॑ सु - प॒र्णम् ।18) व॒स्ते॒ मृ॒गो मृ॒गो व॑स्ते वस्ते मृ॒गः ।19) मृ॒गो अ॑स्या अस्या मृ॒गो मृ॒गो अ॑स्याः ।20) अ॒स्या॒ दन्तो॒ दन्तो॑ अस्या अस्या॒ दन्तः॑ ।21) दन्तो॒ गोभि॒-र्गोभि॒-र्दन्तो॒ दन्तो॒ गोभिः॑ ।22) गोभि॒-स्सन्न॑द्धा॒ सन्न॑द्धा॒ गोभि॒-र्गोभि॒-स्सन्न॑द्धा ।23) सन्न॑द्धा पतति पतति॒ सन्न॑द्धा॒ सन्न॑द्धा पतति ।23) सन्न॒द्धेति॒ सं - न॒द्धा॒ ।24) प॒त॒ति॒ प्रसू॑ता॒ प्रसू॑ता पतति पतति॒ प्रसू॑ता ।25) प्रसू॒तेति॒ प्र - सू॒ता॒ ।26) यत्रा॒ नरो॒ नरो॒ यत्र॒ यत्रा॒ नरः॑ ।27) नर॒-स्सग्ं स-न्नरो॒ नर॒-स्सम् ।28) स-ञ्च॑ च॒ सग्ं स-ञ्च॑ ।29) च॒ वि वि च॑ च॒ वि ।30) वि च॑ च॒ वि वि च॑ ।31) च॒ द्रव॑न्ति॒ द्रव॑न्ति च च॒ द्रव॑न्ति ।32) द्रव॑न्ति॒ तत्र॒ तत्र॒ द्रव॑न्ति॒ द्रव॑न्ति॒ तत्र॑ ।33) तत्रा॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒-न्तत्र॒ तत्रा॒स्मभ्य᳚म् ।34) अ॒स्मभ्य॒ मिष॑व॒ इष॑वो अ॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒ मिष॑वः ।34) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।35) इष॑व॒-श्शर्म॒ शर्मेष॑व॒ इष॑व॒-श्शर्म॑ ।36) शर्म॑ यग्ंसन्. यग्ंस॒-ञ्छर्म॒ शर्म॑ यग्ंसन्न् ।37) य॒ग्ं॒स॒न्निति॑ यग्ंसन्न् ।38) ऋजी॑ते॒ परि॒ पर्यृजी॑त॒ ऋजी॑ते॒ परि॑ ।39) परि॑ वृङ्ग्धि वृङ्ग्धि॒ परि॒ परि॑ वृङ्ग्धि ।40) वृ॒ङ्ग्धि॒ नो॒ नो॒ वृ॒ङ्ग्धि॒ वृ॒ङ्ग्धि॒ नः॒ ।41) नो ऽश्मा ऽश्मा॑ नो॒ नो ऽश्मा᳚ ।42) अश्मा॑ भवतु भव॒ त्वश्मा ऽश्मा॑ भवतु ।43) भ॒व॒तु॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒तु॒ भ॒व॒तु॒ नः॒ ।44) न॒ स्त॒नू स्त॒नू-र्नो॑ न स्त॒नूः ।45) त॒नूरिति॑ त॒नूः ।46) सोमो॒ अध्यधि॒ सोम॒-स्सोमो॒ अधि॑ ।47) अधि॑ ब्रवीतु ब्रवी॒ त्वध्यधि॑ ब्रवीतु ।48) ब्र॒वी॒तु॒ नो॒ नो॒ ब्र॒वी॒तु॒ ब्र॒वी॒तु॒ नः॒ ।49) नो ऽदि॑ति॒ रदि॑ति-र्नो॒ नो ऽदि॑तिः ।50) अदि॑ति॒-श्शर्म॒ शर्मादि॑ति॒ रदि॑ति॒-श्शर्म॑ ।॥ 30 ॥ (50/58)
1) pita̍ra̠-ssōmyā̍sa̠-ssōmyā̍sa̠ḥ pita̍ra̠ḥ pita̍ra̠-ssōmyā̍saḥ ।2) sōmyā̍sa-śśi̠vē śi̠vē sōmyā̍sa̠-ssōmyā̍sa-śśi̠vē ।3) śi̠vē nō̍ na-śśi̠vē śi̠vē na̍ḥ ।3) śi̠vē iti̍ śi̠vē ।4) nō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī nō̍ nō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।5) dyāvā̍pṛthi̠vī a̍nē̠hasā̍ 'nē̠hasā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī a̍nē̠hasā̎ ।5) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।6) a̠nē̠hasētya̍nē̠hasā̎ ।7) pū̠ṣā nō̍ naḥ pū̠ṣā pū̠ṣā na̍ḥ ।8) na̠ḥ pā̠tu̠ pā̠tu̠ nō̠ na̠ḥ pā̠tu̠ ।9) pā̠tu̠ du̠ri̠tā-ddu̍ri̠tā-tpā̍tu pātu duri̠tāt ।10) du̠ri̠tā dṛ̍tāvṛdha ṛtāvṛdhō duri̠tā-ddu̍ri̠tā dṛ̍tāvṛdhaḥ ।10) du̠ri̠tāditi̍ duḥ - i̠tāt ।11) ṛ̠tā̠vṛ̠dhō̠ rakṣa̠ rakṣa̍ rtāvṛdha ṛtāvṛdhō̠ rakṣa̍ ।11) ṛ̠tā̠vṛ̠dha̠ ityṛ̍ta - vṛ̠dha̠ḥ ।12) rakṣā̠ māki̠-rmākī̠ rakṣa̠ rakṣā̠ māki̍ḥ ।13) māki̍-rnō nō̠ māki̠-rmāki̍-rnaḥ ।14) nō̠ a̠ghaśagṃ̍sō̠ 'ghaśagṃ̍sō nō nō a̠ghaśagṃ̍saḥ ।15) a̠ghaśagṃ̍sa īśatē śatā̠ ghaśagṃ̍sō̠ 'ghaśagṃ̍sa īśata ।15) a̠ghaśagṃ̍sa̠ itya̠gha - śa̠gṃ̠sa̠ḥ ।16) ī̠śa̠tētī̍śata ।17) su̠pa̠rṇaṃ va̍stē vastē supa̠rṇagṃ su̍pa̠rṇaṃ va̍stē ।17) su̠pa̠rṇamiti̍ su - pa̠rṇam ।18) va̠stē̠ mṛ̠gō mṛ̠gō va̍stē vastē mṛ̠gaḥ ।19) mṛ̠gō a̍syā asyā mṛ̠gō mṛ̠gō a̍syāḥ ।20) a̠syā̠ dantō̠ dantō̍ asyā asyā̠ danta̍ḥ ।21) dantō̠ gōbhi̠-rgōbhi̠-rdantō̠ dantō̠ gōbhi̍ḥ ।22) gōbhi̠-ssanna̍ddhā̠ sanna̍ddhā̠ gōbhi̠-rgōbhi̠-ssanna̍ddhā ।23) sanna̍ddhā patati patati̠ sanna̍ddhā̠ sanna̍ddhā patati ।23) sanna̠ddhēti̠ saṃ - na̠ddhā̠ ।24) pa̠ta̠ti̠ prasū̍tā̠ prasū̍tā patati patati̠ prasū̍tā ।25) prasū̠tēti̠ pra - sū̠tā̠ ।26) yatrā̠ narō̠ narō̠ yatra̠ yatrā̠ nara̍ḥ ।27) nara̠-ssagṃ sa-nnarō̠ nara̠-ssam ।28) sa-ñcha̍ cha̠ sagṃ sa-ñcha̍ ।29) cha̠ vi vi cha̍ cha̠ vi ।30) vi cha̍ cha̠ vi vi cha̍ ।31) cha̠ drava̍nti̠ drava̍nti cha cha̠ drava̍nti ।32) drava̍nti̠ tatra̠ tatra̠ drava̍nti̠ drava̍nti̠ tatra̍ ।33) tatrā̠smabhya̍ ma̠smabhya̠-ntatra̠ tatrā̠smabhya̎m ।34) a̠smabhya̠ miṣa̍va̠ iṣa̍vō a̠smabhya̍ ma̠smabhya̠ miṣa̍vaḥ ।34) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।35) iṣa̍va̠-śśarma̠ śarmēṣa̍va̠ iṣa̍va̠-śśarma̍ ।36) śarma̍ yagṃsan. yagṃsa̠-ñCharma̠ śarma̍ yagṃsann ।37) ya̠gṃ̠sa̠nniti̍ yagṃsann ।38) ṛjī̍tē̠ pari̠ paryṛjī̍ta̠ ṛjī̍tē̠ pari̍ ।39) pari̍ vṛṅgdhi vṛṅgdhi̠ pari̠ pari̍ vṛṅgdhi ।40) vṛ̠ṅgdhi̠ nō̠ nō̠ vṛ̠ṅgdhi̠ vṛ̠ṅgdhi̠ na̠ḥ ।41) nō 'śmā 'śmā̍ nō̠ nō 'śmā̎ ।42) aśmā̍ bhavatu bhava̠ tvaśmā 'śmā̍ bhavatu ।43) bha̠va̠tu̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠tu̠ bha̠va̠tu̠ na̠ḥ ।44) na̠ sta̠nū sta̠nū-rnō̍ na sta̠nūḥ ।45) ta̠nūriti̍ ta̠nūḥ ।46) sōmō̠ adhyadhi̠ sōma̠-ssōmō̠ adhi̍ ।47) adhi̍ bravītu bravī̠ tvadhyadhi̍ bravītu ।48) bra̠vī̠tu̠ nō̠ nō̠ bra̠vī̠tu̠ bra̠vī̠tu̠ na̠ḥ ।49) nō 'di̍ti̠ radi̍ti-rnō̠ nō 'di̍tiḥ ।50) adi̍ti̠-śśarma̠ śarmādi̍ti̠ radi̍ti̠-śśarma̍ ।॥ 30 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: through this oblation the sacrificer's own body becomes a mountain — stable, nourishing, and a meeting place between heaven and earth.
verse 31
1) शर्म॑ यच्छतु यच्छतु॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छतु ।2) य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ।3) आ ज॑ङ्घन्ति जङ्घ॒न्त्या ज॑ङ्घन्ति ।4) ज॒ङ्घ॒न्ति॒ सानु॒ सानु॑ जङ्घन्ति जङ्घन्ति॒ सानु॑ ।5) सान्वे॑षा मेषा॒ग्ं॒ सानु॒ सान्वे॑षाम् ।6) ए॒षा॒-ञ्ज॒घना᳚न् ज॒घनाग्ं॑ एषा मेषा-ञ्ज॒घनान्॑ ।7) ज॒घना॒ग्ं॒ उपोप॑ ज॒घना᳚न् ज॒घना॒ग्ं॒ उप॑ ।8) उप॑ जिघ्नते जिघ्नत॒ उपोप॑ जिघ्नते ।9) जि॒घ्न॒त॒ इति॑ जिघ्नते ।10) अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑तसः॒ प्रचे॑त॒सो ऽश्वा॑ज॒ न्यश्वा॑जनि॒ प्रचे॑तसः ।10) [अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑तसः॒ प्रचे॑तसो॒ अश्वा॑ज॒ न्यश्वा॑जनि॒ प्रचे॑तसः ।]10) अश्वा॑ज॒नीत्यश्व॑ - अ॒ज॒नि॒ ।11) प्रचे॑त॒सो ऽश्वा॒ नश्वा॒-न्प्रचे॑तसः॒ प्रचे॑त॒सो ऽश्वान्॑ ।11) प्रचे॑तस॒ इति॒ प्र - चे॒त॒सः॒ ।12) अश्वा᳚-न्थ्स॒मथ्सु॑ स॒मथ्स्वश्वा॒ नश्वा᳚-न्थ्स॒मथ्सु॑ ।13) स॒मथ्सु॑ चोदय चोदय स॒मथ्सु॑ स॒मथ्सु॑ चोदय ।13) स॒मथ्स्विति॑ स॒मत् - सु॒ ।14) चो॒द॒येति॑ चोदय ।15) अहि॑ रिवे॒ वाहि॒ रहि॑ रिव ।16) इ॒व॒ भो॒गै-र्भो॒गै रि॑वेव भो॒गैः ।17) भो॒गैः परि॒ परि॑ भो॒गै-र्भो॒गैः परि॑ ।18) पर्ये᳚ त्येति॒ परि॒ पर्ये॑ति ।19) ए॒ति॒ बा॒हु-म्बा॒हु मे᳚त्येति बा॒हुम् ।20) बा॒हु-ञ्ज्याया॒ ज्याया॑ बा॒हु-म्बा॒हु-ञ्ज्यायाः᳚ ।21) ज्याया॑ हे॒तिग्ं हे॒ति-ञ्ज्याया॒ ज्याया॑ हे॒तिम् ।22) हे॒ति-म्प॑रि॒बाध॑मानः परि॒बाध॑मानो हे॒तिग्ं हे॒ति-म्प॑रि॒बाध॑मानः ।23) प॒रि॒बाध॑मान॒ इति॑ परि - बाध॑मानः ।24) ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॒ विश्वा॑ हस्त॒घ्नो ह॑स्त॒घ्नो विश्वा᳚ ।24) ह॒स्त॒घ्न इति॑ हस्त - घ्नः ।25) विश्वा॑ व॒युना॑नि व॒युना॑नि॒ विश्वा॒ विश्वा॑ व॒युना॑नि ।26) व॒युना॑नि वि॒द्वान्. वि॒द्वान्. व॒युना॑नि व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।27) वि॒द्वा-न्पुमा॒-न्पुमान्॑. वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्पुमान्॑ ।28) पुमा॒-न्पुमाग्ं॑स॒-म्पुमाग्ं॑स॒-म्पुमा॒-न्पुमा॒-न्पुमाग्ं॑सम् ।29) पुमाग्ं॑स॒-म्परि॒ परि॒ पुमाग्ं॑स॒-म्पुमाग्ं॑स॒-म्परि॑ ।30) परि॑ पातु पातु॒ परि॒ परि॑ पातु ।31) पा॒तु॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॑ स्पातु पातु वि॒श्वतः॑ ।32) वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ।33) वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो वी॒ड्व॑ङ्गो॒ वन॑स्पते॒ वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गः ।34) वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि हि वी॒ड्व॑ङ्गो वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि ।34) वी॒ड्व॑ङ्ग॒ इति॑ वी॒डु - अ॒ङ्गः॒ ।35) हि भू॒या भू॒या हि हि भू॒याः ।36) भू॒या अ॒स्मथ्स॑खा॒ ऽस्मथ्स॑खा भू॒या भू॒या अ॒स्मथ्स॑खा ।37) अ॒स्मथ्स॑खा प्र॒तर॑णः प्र॒तर॑णो अ॒स्मथ्स॑खा॒ ऽस्मथ्स॑खा प्र॒तर॑णः ।37) अ॒स्मथ्स॒खेत्य॒स्मत् - स॒खा॒ ।38) प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरः॑ सु॒वीरः॑ प्र॒तर॑णः प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरः॑ ।38) प्र॒तर॑ण॒ इति॑ प्र - तर॑णः ।39) सु॒वीर॒ इति॑ सु - वीरः॑ ।40) गोभि॒-स्सन्न॑द्ध॒-स्सन्न॑द्धो॒ गोभि॒-र्गोभि॒-स्सन्न॑द्धः ।41) सन्न॑द्धो अस्यसि॒ सन्न॑द्ध॒-स्सन्न॑द्धो असि ।41) सन्न॑द्ध॒ इति॒ सं - न॒द्धः॒ ।42) अ॒सि॒ वी॒डय॑स्व वी॒डय॑ स्वास्यसि वी॒डय॑स्व ।43) वी॒डय॑स्वा स्था॒ता ऽऽस्था॒ता वी॒डय॑स्व वी॒डय॑स्वा स्था॒ता ।44) आ॒स्था॒ता ते॑ त आस्था॒ता ऽऽस्था॒ता ते᳚ ।44) आ॒स्था॒तेत्या᳚ - स्था॒ता ।45) ते॒ ज॒य॒तु॒ ज॒य॒तु॒ ते॒ ते॒ ज॒य॒तु॒ ।46) ज॒य॒तु॒ जेत्वा॑नि॒ जेत्वा॑नि जयतु जयतु॒ जेत्वा॑नि ।47) जेत्वा॒नीति॒ जेत्वा॑नि ।48) दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या दि॒वो दि॒वः पृ॑थि॒व्याः ।49) पृ॒थि॒व्याः परि॒ परि॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः परि॑ ।50) पर्योज॒ ओजः॒ परि॒ पर्योजः॑ ।॥ 31 ॥ (50/59)
1) śarma̍ yachChatu yachChatu̠ śarma̠ śarma̍ yachChatu ।2) ya̠chCha̠tviti̍ yachChatu ।3) ā ja̍ṅghanti jaṅgha̠ntyā ja̍ṅghanti ।4) ja̠ṅgha̠nti̠ sānu̠ sānu̍ jaṅghanti jaṅghanti̠ sānu̍ ।5) sānvē̍ṣā mēṣā̠gṃ̠ sānu̠ sānvē̍ṣām ।6) ē̠ṣā̠-ñja̠ghanā̎n ja̠ghanāgṃ̍ ēṣā mēṣā-ñja̠ghanān̍ ।7) ja̠ghanā̠gṃ̠ upōpa̍ ja̠ghanā̎n ja̠ghanā̠gṃ̠ upa̍ ।8) upa̍ jighnatē jighnata̠ upōpa̍ jighnatē ।9) ji̠ghna̠ta̠ iti̍ jighnatē ।10) aśvā̍jani̠ prachē̍tasa̠ḥ prachē̍ta̠sō 'śvā̍ja̠ nyaśvā̍jani̠ prachē̍tasaḥ ।10) [aśvā̍jani̠ prachē̍tasa̠ḥ prachē̍tasō̠ aśvā̍ja̠ nyaśvā̍jani̠ prachē̍tasaḥ ।]10) aśvā̍ja̠nītyaśva̍ - a̠ja̠ni̠ ।11) prachē̍ta̠sō 'śvā̠ naśvā̠-nprachē̍tasa̠ḥ prachē̍ta̠sō 'śvān̍ ।11) prachē̍tasa̠ iti̠ pra - chē̠ta̠sa̠ḥ ।12) aśvā̎-nthsa̠mathsu̍ sa̠mathsvaśvā̠ naśvā̎-nthsa̠mathsu̍ ।13) sa̠mathsu̍ chōdaya chōdaya sa̠mathsu̍ sa̠mathsu̍ chōdaya ।13) sa̠mathsviti̍ sa̠mat - su̠ ।14) chō̠da̠yēti̍ chōdaya ।15) ahi̍ rivē̠ vāhi̠ rahi̍ riva ।16) i̠va̠ bhō̠gai-rbhō̠gai ri̍vēva bhō̠gaiḥ ।17) bhō̠gaiḥ pari̠ pari̍ bhō̠gai-rbhō̠gaiḥ pari̍ ।18) paryē̎ tyēti̠ pari̠ paryē̍ti ।19) ē̠ti̠ bā̠hu-mbā̠hu mē̎tyēti bā̠hum ।20) bā̠hu-ñjyāyā̠ jyāyā̍ bā̠hu-mbā̠hu-ñjyāyā̎ḥ ।21) jyāyā̍ hē̠tigṃ hē̠ti-ñjyāyā̠ jyāyā̍ hē̠tim ।22) hē̠ti-mpa̍ri̠bādha̍mānaḥ pari̠bādha̍mānō hē̠tigṃ hē̠ti-mpa̍ri̠bādha̍mānaḥ ।23) pa̠ri̠bādha̍māna̠ iti̍ pari - bādha̍mānaḥ ।24) ha̠sta̠ghnō viśvā̠ viśvā̍ hasta̠ghnō ha̍sta̠ghnō viśvā̎ ।24) ha̠sta̠ghna iti̍ hasta - ghnaḥ ।25) viśvā̍ va̠yunā̍ni va̠yunā̍ni̠ viśvā̠ viśvā̍ va̠yunā̍ni ।26) va̠yunā̍ni vi̠dvān. vi̠dvān. va̠yunā̍ni va̠yunā̍ni vi̠dvān ।27) vi̠dvā-npumā̠-npumān̍. vi̠dvān. vi̠dvā-npumān̍ ।28) pumā̠-npumāgṃ̍sa̠-mpumāgṃ̍sa̠-mpumā̠-npumā̠-npumāgṃ̍sam ।29) pumāgṃ̍sa̠-mpari̠ pari̠ pumāgṃ̍sa̠-mpumāgṃ̍sa̠-mpari̍ ।30) pari̍ pātu pātu̠ pari̠ pari̍ pātu ।31) pā̠tu̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍ spātu pātu vi̠śvata̍ḥ ।32) vi̠śvata̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ ।33) vana̍spatē vī̠ḍva̍ṅgō vī̠ḍva̍ṅgō̠ vana̍spatē̠ vana̍spatē vī̠ḍva̍ṅgaḥ ।34) vī̠ḍva̍ṅgō̠ hi hi vī̠ḍva̍ṅgō vī̠ḍva̍ṅgō̠ hi ।34) vī̠ḍva̍ṅga̠ iti̍ vī̠ḍu - a̠ṅga̠ḥ ।35) hi bhū̠yā bhū̠yā hi hi bhū̠yāḥ ।36) bhū̠yā a̠smathsa̍khā̠ 'smathsa̍khā bhū̠yā bhū̠yā a̠smathsa̍khā ।37) a̠smathsa̍khā pra̠tara̍ṇaḥ pra̠tara̍ṇō a̠smathsa̍khā̠ 'smathsa̍khā pra̠tara̍ṇaḥ ।37) a̠smathsa̠khētya̠smat - sa̠khā̠ ।38) pra̠tara̍ṇa-ssu̠vīra̍-ssu̠vīra̍ḥ pra̠tara̍ṇaḥ pra̠tara̍ṇa-ssu̠vīra̍ḥ ।38) pra̠tara̍ṇa̠ iti̍ pra - tara̍ṇaḥ ।39) su̠vīra̠ iti̍ su - vīra̍ḥ ।40) gōbhi̠-ssanna̍ddha̠-ssanna̍ddhō̠ gōbhi̠-rgōbhi̠-ssanna̍ddhaḥ ।41) sanna̍ddhō asyasi̠ sanna̍ddha̠-ssanna̍ddhō asi ।41) sanna̍ddha̠ iti̠ saṃ - na̠ddha̠ḥ ।42) a̠si̠ vī̠ḍaya̍sva vī̠ḍaya̍ svāsyasi vī̠ḍaya̍sva ।43) vī̠ḍaya̍svā sthā̠tā ''sthā̠tā vī̠ḍaya̍sva vī̠ḍaya̍svā sthā̠tā ।44) ā̠sthā̠tā tē̍ ta āsthā̠tā ''sthā̠tā tē̎ ।44) ā̠sthā̠tētyā̎ - sthā̠tā ।45) tē̠ ja̠ya̠tu̠ ja̠ya̠tu̠ tē̠ tē̠ ja̠ya̠tu̠ ।46) ja̠ya̠tu̠ jētvā̍ni̠ jētvā̍ni jayatu jayatu̠ jētvā̍ni ।47) jētvā̠nīti̠ jētvā̍ni ।48) di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā di̠vō di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ ।49) pṛ̠thi̠vyāḥ pari̠ pari̍ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pari̍ ।50) paryōja̠ ōja̠ḥ pari̠ paryōja̍ḥ ।॥ 31 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: the ancient stones of the mountain hold the memory of all the rains and seasons that have fallen upon them; this mantra taps into that deep memory.
verse 32
1) ओज॒ उद्भृ॑त॒ मुद्भृ॑त॒ मोज॒ ओज॒ उद्भृ॑तम् ।2) उद्भृ॑तं॒-वँन॒स्पति॑भ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्य॒ उद्भृ॑त॒ मुद्भृ॑तं॒-वँन॒स्पति॑भ्यः ।2) उद्भृ॑त॒मित्युत् - भृ॒त॒म् ।3) वन॒स्पति॑भ्यः॒ परि॒ परि॒ वन॒स्पति॑भ्यो॒ वन॒स्पति॑भ्यः॒ परि॑ ।3) वन॒स्पति॑भ्य॒ इति॒ वन॒स्पति॑ - भ्यः॒ ।4) पर्याभृ॑त॒ माभृ॑त॒-म्परि॒ पर्याभृ॑तम् ।5) आभृ॑त॒ग्ं॒ सह॒-स्सह॒ आभृ॑त॒ माभृ॑त॒ग्ं॒ सहः॑ ।5) आभृ॑त॒मित्या - भृ॒त॒म् ।6) सह॒ इति॒ सहः॑ ।7) अ॒पा मो॒ज्मान॑ मो॒ज्मान॑ म॒पा म॒पा मो॒ज्मान᳚म् ।8) ओ॒ज्मान॒-म्परि॒ पर्यो॒ज्मान॑ मो॒ज्मान॒-म्परि॑ ।9) परि॒ गोभि॒-र्गोभिः॒ परि॒ परि॒ गोभिः॑ ।10) गोभि॒ रावृ॑त॒ मावृ॑त॒-ङ्गोभि॒-र्गोभि॒ रावृ॑तम् ।11) आवृ॑त॒ मिन्द्र॒ स्येन्द्र॒ स्यावृ॑त॒ मावृ॑त॒ मिन्द्र॑स्य ।11) आवृ॑त॒मित्या - वृ॒त॒म् ।12) इन्द्र॑स्य॒ वज्रं॒-वँज्र॒ मिन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य॒ वज्र᳚म् ।13) वज्रग्ं॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॒ वज्रं॒-वँज्रग्ं॑ ह॒विषा᳚ ।14) ह॒विषा॒ रथ॒ग्ं॒ रथग्ं॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॒ रथ᳚म् ।15) रथं॑-यँज यज॒ रथ॒ग्ं॒ रथं॑-यँज ।16) य॒जेति॑ यज ।17) इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॒ वज्र॒ इन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य॒ वज्रः॑ ।18) वज्रो॑ म॒रुता᳚-म्म॒रुतां॒-वँज्रो॒ वज्रो॑ म॒रुता᳚म् ।19) म॒रुता॒ मनी॑क॒ मनी॑क-म्म॒रुता᳚-म्म॒रुता॒ मनी॑कम् ।20) अनी॑क-म्मि॒त्रस्य॑ मि॒त्रस्या नी॑क॒ मनी॑क-म्मि॒त्रस्य॑ ।21) मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ गर्भो॑ मि॒त्रस्य॑ मि॒त्रस्य॒ गर्भः॑ ।22) गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ गर्भो॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य ।23) वरु॑णस्य॒ नाभि॒-र्नाभि॒-र्वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ नाभिः॑ ।24) नाभि॒रिति॒ नाभिः॑ ।25) सेमा मि॒माग्ं स सेमाम् ।26) इ॒मा-न्नो॑ न इ॒मा मि॒मा-न्नः॑ ।27) नो॒ ह॒व्यदा॑तिग्ं ह॒व्यदा॑ति-न्नो नो ह॒व्यदा॑तिम् ।28) ह॒व्यदा॑ति-ञ्जुषा॒णो जु॑षा॒णो ह॒व्यदा॑तिग्ं ह॒व्यदा॑ति-ञ्जुषा॒णः ।28) ह॒व्यदा॑ति॒मिति॑ ह॒व्य - दा॒ति॒म् ।29) जु॒षा॒णो देव॒ देव॑ जुषा॒णो जु॑षा॒णो देव॑ ।30) देव॑ रथ रथ॒ देव॒ देव॑ रथ ।31) र॒थ॒ प्रति॒ प्रति॑ रथ रथ॒ प्रति॑ ।32) प्रति॑ ह॒व्या ह॒व्या प्रति॒ प्रति॑ ह॒व्या ।33) ह॒व्या गृ॑भाय गृभाय ह॒व्या ह॒व्या गृ॑भाय ।34) गृ॒भा॒येति॑ गृभाय ।35) उप॑ श्वासय श्वास॒योपोप॑ श्वासय ।36) श्वा॒स॒य॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीग् श्वा॑सय श्वासय पृथि॒वीम् ।37) पृ॒थि॒वी मु॒तोत पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मु॒त ।38) उ॒त द्या-न्द्या मु॒तोत द्याम् ।39) द्या-म्पु॑रु॒त्रा पु॑रु॒त्रा द्या-न्द्या-म्पु॑रु॒त्रा ।40) पु॒रु॒त्रा ते॑ ते पुरु॒त्रा पु॑रु॒त्रा ते᳚ ।40) पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु - त्रा ।41) ते॒ म॒नु॒ता॒-म्म॒नु॒ता॒-न्ते॒ ते॒ म॒नु॒ता॒म् ।42) म॒नु॒तां॒-विँष्ठि॑तं॒-विँष्ठि॑त-म्मनुता-म्मनुतां॒-विँष्ठि॑तम् ।43) विष्ठि॑त॒-ञ्जग॒ज् जग॒-द्विष्ठि॑तं॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् ।43) विष्ठि॑त॒मिति॒ वि - स्थि॒त॒म् ।44) जग॒दिति॒ जग॑त् ।45) स दु॑न्दुभे दुन्दुभे॒ स स दु॑न्दुभे ।46) दु॒न्दु॒भे॒ स॒जू-स्स॒जू-र्दु॑न्दुभे दुन्दुभे स॒जूः ।47) स॒जूरिन्द्रे॒ णेन्द्रे॑ण स॒जू-स्स॒जूरिन्द्रे॑ण ।47) स॒जूरिति॑ स - जूः ।48) इन्द्रे॑ण दे॒वै-र्दे॒वैरिन्द्रे॒ णेन्द्रे॑ण दे॒वैः ।49) दे॒वै-र्दू॒रा-द्दू॒रा-द्दे॒वै-र्दे॒वै-र्दू॒रात् ।50) दू॒रा-द्दवी॑यो॒ दवी॑यो दू॒रा-द्दू॒रा-द्दवी॑यः ।॥ 32 ॥ (50/58)
1) ōja̠ udbhṛ̍ta̠ mudbhṛ̍ta̠ mōja̠ ōja̠ udbhṛ̍tam ।2) udbhṛ̍ta̠ṃ vana̠spati̍bhyō̠ vana̠spati̍bhya̠ udbhṛ̍ta̠ mudbhṛ̍ta̠ṃ vana̠spati̍bhyaḥ ।2) udbhṛ̍ta̠mityut - bhṛ̠ta̠m ।3) vana̠spati̍bhya̠ḥ pari̠ pari̠ vana̠spati̍bhyō̠ vana̠spati̍bhya̠ḥ pari̍ ।3) vana̠spati̍bhya̠ iti̠ vana̠spati̍ - bhya̠ḥ ।4) paryābhṛ̍ta̠ mābhṛ̍ta̠-mpari̠ paryābhṛ̍tam ।5) ābhṛ̍ta̠gṃ̠ saha̠-ssaha̠ ābhṛ̍ta̠ mābhṛ̍ta̠gṃ̠ saha̍ḥ ।5) ābhṛ̍ta̠mityā - bhṛ̠ta̠m ।6) saha̠ iti̠ saha̍ḥ ।7) a̠pā mō̠jmāna̍ mō̠jmāna̍ ma̠pā ma̠pā mō̠jmāna̎m ।8) ō̠jmāna̠-mpari̠ paryō̠jmāna̍ mō̠jmāna̠-mpari̍ ।9) pari̠ gōbhi̠-rgōbhi̠ḥ pari̠ pari̠ gōbhi̍ḥ ।10) gōbhi̠ rāvṛ̍ta̠ māvṛ̍ta̠-ṅgōbhi̠-rgōbhi̠ rāvṛ̍tam ।11) āvṛ̍ta̠ mindra̠ syēndra̠ syāvṛ̍ta̠ māvṛ̍ta̠ mindra̍sya ।11) āvṛ̍ta̠mityā - vṛ̠ta̠m ।12) indra̍sya̠ vajra̠ṃ vajra̠ mindra̠ syēndra̍sya̠ vajra̎m ।13) vajragṃ̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̠ vajra̠ṃ vajragṃ̍ ha̠viṣā̎ ।14) ha̠viṣā̠ ratha̠gṃ̠ rathagṃ̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̠ ratha̎m ।15) ratha̍ṃ yaja yaja̠ ratha̠gṃ̠ ratha̍ṃ yaja ।16) ya̠jēti̍ yaja ।17) indra̍sya̠ vajrō̠ vajra̠ indra̠ syēndra̍sya̠ vajra̍ḥ ।18) vajrō̍ ma̠rutā̎-mma̠rutā̠ṃ vajrō̠ vajrō̍ ma̠rutā̎m ।19) ma̠rutā̠ manī̍ka̠ manī̍ka-mma̠rutā̎-mma̠rutā̠ manī̍kam ।20) anī̍ka-mmi̠trasya̍ mi̠trasyā nī̍ka̠ manī̍ka-mmi̠trasya̍ ।21) mi̠trasya̠ garbhō̠ garbhō̍ mi̠trasya̍ mi̠trasya̠ garbha̍ḥ ।22) garbhō̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ garbhō̠ garbhō̠ varu̍ṇasya ।23) varu̍ṇasya̠ nābhi̠-rnābhi̠-rvaru̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ nābhi̍ḥ ।24) nābhi̠riti̠ nābhi̍ḥ ।25) sēmā mi̠māgṃ sa sēmām ।26) i̠mā-nnō̍ na i̠mā mi̠mā-nna̍ḥ ।27) nō̠ ha̠vyadā̍tigṃ ha̠vyadā̍ti-nnō nō ha̠vyadā̍tim ।28) ha̠vyadā̍ti-ñjuṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇō ha̠vyadā̍tigṃ ha̠vyadā̍ti-ñjuṣā̠ṇaḥ ।28) ha̠vyadā̍ti̠miti̍ ha̠vya - dā̠ti̠m ।29) ju̠ṣā̠ṇō dēva̠ dēva̍ juṣā̠ṇō ju̍ṣā̠ṇō dēva̍ ।30) dēva̍ ratha ratha̠ dēva̠ dēva̍ ratha ।31) ra̠tha̠ prati̠ prati̍ ratha ratha̠ prati̍ ।32) prati̍ ha̠vyā ha̠vyā prati̠ prati̍ ha̠vyā ।33) ha̠vyā gṛ̍bhāya gṛbhāya ha̠vyā ha̠vyā gṛ̍bhāya ।34) gṛ̠bhā̠yēti̍ gṛbhāya ।35) upa̍ śvāsaya śvāsa̠yōpōpa̍ śvāsaya ।36) śvā̠sa̠ya̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīg śvā̍saya śvāsaya pṛthi̠vīm ।37) pṛ̠thi̠vī mu̠tōta pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī mu̠ta ।38) u̠ta dyā-ndyā mu̠tōta dyām ।39) dyā-mpu̍ru̠trā pu̍ru̠trā dyā-ndyā-mpu̍ru̠trā ।40) pu̠ru̠trā tē̍ tē puru̠trā pu̍ru̠trā tē̎ ।40) pu̠ru̠trēti̍ puru - trā ।41) tē̠ ma̠nu̠tā̠-mma̠nu̠tā̠-ntē̠ tē̠ ma̠nu̠tā̠m ।42) ma̠nu̠tā̠ṃ viṣṭhi̍ta̠ṃ viṣṭhi̍ta-mmanutā-mmanutā̠ṃ viṣṭhi̍tam ।43) viṣṭhi̍ta̠-ñjaga̠j jaga̠-dviṣṭhi̍ta̠ṃ viṣṭhi̍ta̠-ñjaga̍t ।43) viṣṭhi̍ta̠miti̠ vi - sthi̠ta̠m ।44) jaga̠diti̠ jaga̍t ।45) sa du̍ndubhē dundubhē̠ sa sa du̍ndubhē ।46) du̠ndu̠bhē̠ sa̠jū-ssa̠jū-rdu̍ndubhē dundubhē sa̠jūḥ ।47) sa̠jūrindrē̠ ṇēndrē̍ṇa sa̠jū-ssa̠jūrindrē̍ṇa ।47) sa̠jūriti̍ sa - jūḥ ।48) indrē̍ṇa dē̠vai-rdē̠vairindrē̠ ṇēndrē̍ṇa dē̠vaiḥ ।49) dē̠vai-rdū̠rā-ddū̠rā-ddē̠vai-rdē̠vai-rdū̠rāt ।50) dū̠rā-ddavī̍yō̠ davī̍yō dū̠rā-ddū̠rā-ddavī̍yaḥ ।॥ 32 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: through the Asmanna (stone of nourishment) mantra the practitioner invokes the primordial abundance that existed before all human need arose.
verse 33
1) दवी॑यो॒ अपाप॒ दवी॑यो॒ दवी॑यो॒ अप॑ ।2) अप॑ सेध से॒धापाप॑ सेध ।3) से॒ध॒ शत्रू॒-ञ्छत्रून्᳚ थ्सेध सेध॒ शत्रून्॑ ।4) शत्रू॒निति॒ शत्रून्॑ ।5) आ क्र॑न्दय क्रन्द॒या क्र॑न्दय ।6) क्र॒न्द॒य॒ बल॒-म्बल॑-ङ्क्रन्दय क्रन्दय॒ बल᳚म् ।7) बल॒ मोज॒ ओजो॒ बल॒-म्बल॒ मोजः॑ ।8) ओजो॑ नो न॒ ओज॒ ओजो॑ नः ।9) न॒ आ नो॑ न॒ आ ।10) आ धा॑ धा॒ आ धाः᳚ ।11) धा॒ नि-र्णि-र्धा॑ धा॒ निः ।12) निष्ट॑निहि स्थनिहि॒ नि-र्णिष्ट॑निहि ।13) स्थ॒नि॒हि॒ दु॒रि॒ता दु॑रि॒ता स्थ॑निहि स्थनिहि दुरि॒ता ।14) दु॒रि॒ता बाध॑मानो॒ बाध॑मानो दुरि॒ता दु॑रि॒ता बाध॑मानः ।14) दु॒रि॒तेति॑ दुः - इ॒ता ।15) बाध॑मान॒ इति॒ बाध॑मानः ।16) अप॑ प्रोथ प्रो॒था पाप॑ प्रोथ ।17) प्रो॒थ॒ दु॒न्दु॒भे॒ दु॒न्दु॒भे॒ प्रो॒थ॒ प्रो॒थ॒ दु॒न्दु॒भे॒ ।18) दु॒न्दु॒भे॒ दु॒च्छुना᳚-न्दु॒च्छुना᳚-न्दुन्दुभे दुन्दुभे दु॒च्छुनान्॑ ।19) दु॒च्छुनाग्ं॑ इ॒त इ॒तो दु॒च्छुना᳚-न्दु॒च्छुनाग्ं॑ इ॒तः ।20) इ॒त इन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्ये॒ त इ॒त इन्द्र॑स्य ।21) इन्द्र॑स्य मु॒ष्टि-र्मु॒ष्टि रिन्द्र॒ स्येन्द्र॑स्य मु॒ष्टिः ।22) मु॒ष्टि र॑स्यसि मु॒ष्टि-र्मु॒ष्टि र॑सि ।23) अ॒सि॒ वी॒डय॑स्व वी॒डय॑स्वा स्यसि वी॒डय॑स्व ।24) वी॒डय॒स्वेति॑ वी॒डय॑स्व ।25) आ ऽमू र॒मूरा ऽमूः ।26) अ॒मू र॑जा जा॒ मू र॒मू र॑ज ।27) अ॒ज॒ प्र॒त्याव॑र्तय प्र॒त्याव॑र्तया जाज प्र॒त्याव॑र्तय ।28) प्र॒त्याव॑र्तये॒ मा इ॒माः प्र॒त्याव॑र्तय प्र॒त्याव॑र्तये॒ माः ।28) प्र॒त्याव॑र्त॒येति॑ प्रति - आव॑र्तय ।29) इ॒माः के॑तु॒म-त्के॑तु॒ मदि॒मा इ॒माः के॑तु॒मत् ।30) के॒तु॒म-द्दु॑न्दु॒भि-र्दु॑न्दु॒भिः के॑तु॒म-त्के॑तु॒म-द्दु॑न्दु॒भिः ।30) के॒तु॒मदिति॑ केतु - मत् ।31) दु॒न्दु॒भि-र्वा॑वदीति वावदीति दुन्दु॒भि-र्दु॑न्दु॒भि-र्वा॑वदीति ।32) वा॒व॒दि॒तीति॑ वावदीति ।33) स मश्व॑पर्णा॒ अश्व॑पर्णा॒-स्सग्ं स मश्व॑पर्णाः ।34) अश्व॑पर्णा॒ श्चर॑न्ति॒ चर॒ न्त्यश्व॑पर्णा॒ अश्व॑पर्णा॒ श्चर॑न्ति ।34) अश्व॑पर्णा॒ इत्यश्व॑ - प॒र्णाः॒ ।35) चर॑न्ति नो न॒ श्चर॑न्ति॒ चर॑न्ति नः ।36) नो॒ नरो॒ नरो॑ नो नो॒ नरः॑ ।37) नरो॒ ऽस्माक॑ म॒स्माक॒-न्नरो॒ नरो॒ ऽस्माक᳚म् ।38) अ॒स्माक॑ मिन्द्रे न्द्रा॒स्माक॑ म॒स्माक॑ मिन्द्र ।39) इ॒न्द्र॒ र॒थिनो॑ र॒थिन॑ इन्द्रे न्द्र र॒थिनः॑ ।40) र॒थिनो॑ जयन्तु जयन्तु र॒थिनो॑ र॒थिनो॑ जयन्तु ।41) ज॒य॒न्त्विति॑ जयन्तु ।॥ 33 ॥ (41/45)॥ अ. 6 ॥
1) davī̍yō̠ apāpa̠ davī̍yō̠ davī̍yō̠ apa̍ ।2) apa̍ sēdha sē̠dhāpāpa̍ sēdha ।3) sē̠dha̠ śatrū̠-ñChatrūn̎ thsēdha sēdha̠ śatrūn̍ ।4) śatrū̠niti̠ śatrūn̍ ।5) ā kra̍ndaya kranda̠yā kra̍ndaya ।6) kra̠nda̠ya̠ bala̠-mbala̍-ṅkrandaya krandaya̠ bala̎m ।7) bala̠ mōja̠ ōjō̠ bala̠-mbala̠ mōja̍ḥ ।8) ōjō̍ nō na̠ ōja̠ ōjō̍ naḥ ।9) na̠ ā nō̍ na̠ ā ।10) ā dhā̍ dhā̠ ā dhā̎ḥ ।11) dhā̠ ni-rṇi-rdhā̍ dhā̠ niḥ ।12) niṣṭa̍nihi sthanihi̠ ni-rṇiṣṭa̍nihi ।13) stha̠ni̠hi̠ du̠ri̠tā du̍ri̠tā stha̍nihi sthanihi duri̠tā ।14) du̠ri̠tā bādha̍mānō̠ bādha̍mānō duri̠tā du̍ri̠tā bādha̍mānaḥ ।14) du̠ri̠tēti̍ duḥ - i̠tā ।15) bādha̍māna̠ iti̠ bādha̍mānaḥ ।16) apa̍ prōtha prō̠thā pāpa̍ prōtha ।17) prō̠tha̠ du̠ndu̠bhē̠ du̠ndu̠bhē̠ prō̠tha̠ prō̠tha̠ du̠ndu̠bhē̠ ।18) du̠ndu̠bhē̠ du̠chChunā̎-ndu̠chChunā̎-ndundubhē dundubhē du̠chChunān̍ ।19) du̠chChunāgṃ̍ i̠ta i̠tō du̠chChunā̎-ndu̠chChunāgṃ̍ i̠taḥ ।20) i̠ta indra̠ syēndra̍syē̠ ta i̠ta indra̍sya ।21) indra̍sya mu̠ṣṭi-rmu̠ṣṭi rindra̠ syēndra̍sya mu̠ṣṭiḥ ।22) mu̠ṣṭi ra̍syasi mu̠ṣṭi-rmu̠ṣṭi ra̍si ।23) a̠si̠ vī̠ḍaya̍sva vī̠ḍaya̍svā syasi vī̠ḍaya̍sva ।24) vī̠ḍaya̠svēti̍ vī̠ḍaya̍sva ।25) ā 'mū ra̠mūrā 'mūḥ ।26) a̠mū ra̍jā jā̠ mū ra̠mū ra̍ja ।27) a̠ja̠ pra̠tyāva̍rtaya pra̠tyāva̍rtayā jāja pra̠tyāva̍rtaya ।28) pra̠tyāva̍rtayē̠ mā i̠māḥ pra̠tyāva̍rtaya pra̠tyāva̍rtayē̠ māḥ ।28) pra̠tyāva̍rta̠yēti̍ prati - āva̍rtaya ।29) i̠māḥ kē̍tu̠ma-tkē̍tu̠ madi̠mā i̠māḥ kē̍tu̠mat ।30) kē̠tu̠ma-ddu̍ndu̠bhi-rdu̍ndu̠bhiḥ kē̍tu̠ma-tkē̍tu̠ma-ddu̍ndu̠bhiḥ ।30) kē̠tu̠maditi̍ kētu - mat ।31) du̠ndu̠bhi-rvā̍vadīti vāvadīti dundu̠bhi-rdu̍ndu̠bhi-rvā̍vadīti ।32) vā̠va̠di̠tīti̍ vāvadīti ।33) sa maśva̍parṇā̠ aśva̍parṇā̠-ssagṃ sa maśva̍parṇāḥ ।34) aśva̍parṇā̠ śchara̍nti̠ chara̠ ntyaśva̍parṇā̠ aśva̍parṇā̠ śchara̍nti ।34) aśva̍parṇā̠ ityaśva̍ - pa̠rṇā̠ḥ ।35) chara̍nti nō na̠ śchara̍nti̠ chara̍nti naḥ ।36) nō̠ narō̠ narō̍ nō nō̠ nara̍ḥ ।37) narō̠ 'smāka̍ ma̠smāka̠-nnarō̠ narō̠ 'smāka̎m ।38) a̠smāka̍ mindrē ndrā̠smāka̍ ma̠smāka̍ mindra ।39) i̠ndra̠ ra̠thinō̍ ra̠thina̍ indrē ndra ra̠thina̍ḥ ।40) ra̠thinō̍ jayantu jayantu ra̠thinō̍ ra̠thinō̍ jayantu ।41) ja̠ya̠ntviti̍ jayantu ।॥ 33 ॥ (41/45)॥ a. 6 ॥
meaning
Jata recitation: the mountain's nourishment is given through many forms — rivers, plants, minerals, shelter, and the awe that elevates the spirit toward the divine.
verse 34
1) यदक्र॑न्दो॒ अक्र॑न्दो॒ य-द्यदक्र॑न्दः ।2) अक्र॑न्दः प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मक्र॑न्दो॒ अक्र॑न्दः प्रथ॒मम् ।3) प्र॒थ॒म-ञ्जाय॑मानो॒ जाय॑मानः प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्जाय॑मानः ।4) जाय॑मान उ॒द्य-न्नु॒द्यन् जाय॑मानो॒ जाय॑मान उ॒द्यन्न् ।5) उ॒द्य-न्थ्स॑मु॒द्रा-थ्स॑मु॒द्रा दु॒द्य-न्नु॒द्य-न्थ्स॑मु॒द्रात् ।5) उ॒द्यन्नित्यु॑त् - यन्न् ।6) स॒मु॒द्रा दु॒तोत स॑मु॒द्रा-थ्स॑मु॒द्रा दु॒त ।7) उ॒त वा॑ वो॒तोत वा᳚ ।8) वा॒ पुरी॑षा॒-त्पुरी॑षा-द्वा वा॒ पुरी॑षात् ।9) पुरी॑षा॒दिति॒ पुरी॑षात् ।10) श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा प॒क्षा श्ये॒नस्य॑ श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ।11) प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ हरि॒णस्य॑ प॒क्षा प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ ।12) ह॒रि॒णस्य॑ बा॒हू बा॒हू ह॑रि॒णस्य॑ हरि॒णस्य॑ बा॒हू ।13) बा॒हू उ॑प॒स्तुत्य॑ मुप॒स्तुत्य॑-म्बा॒हू बा॒हू उ॑प॒स्तुत्य᳚म् ।13) बा॒हू इति॑ बा॒हू ।14) उ॒प॒स्तुत्य॒-म्महि॒ मह्यु॑प॒स्तुत्य॑ मुप॒स्तुत्य॒-म्महि॑ ।14) उ॒प॒स्तुत्य॒मित्यु॑प - स्तुत्य᳚म् ।15) महि॑ जा॒त-ञ्जा॒त-म्महि॒ महि॑ जा॒तम् ।16) जा॒त-न्ते॑ ते जा॒त-ञ्जा॒त-न्ते᳚ ।17) ते॒ अ॒र्व॒-न्न॒र्व॒-न्ते॒ ते॒ अ॒र्व॒न्न् ।18) अ॒र्व॒न्नित्य॑र्वन्न् ।19) य॒मेन॑ द॒त्त-न्द॒त्तं-यँ॒मेन॑ य॒मेन॑ द॒त्तम् ।20) द॒त्त-न्त्रि॒त स्त्रि॒तो द॒त्त-न्द॒त्त-न्त्रि॒तः ।21) त्रि॒त ए॑न मेन-न्त्रि॒त स्त्रि॒त ए॑नम् ।22) ए॒न॒ मा॒यु॒न॒ गा॒यु॒न॒ गे॒न॒ मे॒न॒ मा॒यु॒न॒क् ।23) आ॒यु॒न॒ गिन्द्र॒ इन्द्र॑ आयुन गायुन॒ गिन्द्रः॑ ।24) इन्द्र॑ एण मेन॒ मिन्द्र॒ इन्द्र॑ एणम् ।25) ए॒न॒-म्प्र॒थ॒मः प्र॑थ॒म ए॑न मेन-म्प्रथ॒मः ।26) प्र॒थ॒मो अध्यधि॑ प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो अधि॑ ।27) अध्य॑तिष्ठ दतिष्ठ॒ दध्य ध्य॑तिष्ठत् ।28) अ॒ति॒ष्ठ॒दित्य॑तिष्ठत् ।29) ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्यास्य गन्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्वो अ॑स्य ।30) अ॒स्य॒ र॒श॒नाग्ं र॑श॒ना म॑स्यास्य रश॒नाम् ।31) र॒श॒ना म॑गृभ्णा दगृभ्णा-द्रश॒नाग्ं र॑श॒ना म॑गृभ्णात् ।32) अ॒गृ॒भ्णा॒-थ्सूरा॒-थ्सूरा॑दगृभ्णा दगृभ्णा॒-थ्सूरा᳚त् ।33) सूरा॒दश्व॒ मश्व॒ग्ं॒ सूरा॒-थ्सूरा॒दश्व᳚म् ।34) अश्वं॑-वँसवो वसवो॒ अश्व॒ मश्वं॑-वँसवः ।35) व॒स॒वो॒ नि-र्णि-र्व॑सवो वसवो॒ निः ।36) निर॑तष्टा तष्ट॒ नि-र्णिर॑तष्ट ।37) अ॒त॒ष्टेत्य॑तष्ट ।38) असि॑ य॒मो य॒मो अस्यसि॑ य॒मः ।39) य॒मो अस्यसि॑ य॒मो य॒मो असि॑ ।40) अस्या॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो ऽस्य स्या॑दि॒त्यः ।41) आ॒दि॒त्यो अ॑र्व-न्नर्व-न्नादि॒त्य आ॑दि॒त्यो अ॑र्वन्न् ।42) अ॒र्व॒-न्नस्य स्य॑र्व-न्नर्व॒-न्नसि॑ ।43) असि॑ त्रि॒त स्त्रि॒तो ऽस्यसि॑ त्रि॒तः ।44) त्रि॒तो गुह्ये॑न॒ गुह्ये॑न त्रि॒त स्त्रि॒तो गुह्ये॑न ।45) गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ व्र॒तेन॒ गुह्ये॑न॒ गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।46) व्र॒तेनेति॑ व्र॒तेन॑ ।47) असि॒ सोमे॑न॒ सोमे॒ना स्यसि॒ सोमे॑न ।48) सोमे॑न स॒मया॑ स॒मया॒ सोमे॑न॒ सोमे॑न स॒मया᳚ ।49) स॒मया॒ विपृ॑क्तो॒ विपृ॑क्त-स्स॒मया॑ स॒मया॒ विपृ॑क्तः ।50) विपृ॑क्त आ॒हु रा॒हु-र्विपृ॑क्तो॒ विपृ॑क्त आ॒हुः ।50) विपृ॑क्त॒ इति॒ वि - पृ॒क्तः॒ ।॥ 34 ॥ (50/54)
1) yadakra̍ndō̠ akra̍ndō̠ ya-dyadakra̍ndaḥ ।2) akra̍ndaḥ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma makra̍ndō̠ akra̍ndaḥ pratha̠mam ।3) pra̠tha̠ma-ñjāya̍mānō̠ jāya̍mānaḥ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñjāya̍mānaḥ ।4) jāya̍māna u̠dya-nnu̠dyan jāya̍mānō̠ jāya̍māna u̠dyann ।5) u̠dya-nthsa̍mu̠drā-thsa̍mu̠drā du̠dya-nnu̠dya-nthsa̍mu̠drāt ।5) u̠dyannityu̍t - yann ।6) sa̠mu̠drā du̠tōta sa̍mu̠drā-thsa̍mu̠drā du̠ta ।7) u̠ta vā̍ vō̠tōta vā̎ ।8) vā̠ purī̍ṣā̠-tpurī̍ṣā-dvā vā̠ purī̍ṣāt ।9) purī̍ṣā̠diti̠ purī̍ṣāt ।10) śyē̠nasya̍ pa̠kṣā pa̠kṣā śyē̠nasya̍ śyē̠nasya̍ pa̠kṣā ।11) pa̠kṣā ha̍ri̠ṇasya̍ hari̠ṇasya̍ pa̠kṣā pa̠kṣā ha̍ri̠ṇasya̍ ।12) ha̠ri̠ṇasya̍ bā̠hū bā̠hū ha̍ri̠ṇasya̍ hari̠ṇasya̍ bā̠hū ।13) bā̠hū u̍pa̠stutya̍ mupa̠stutya̍-mbā̠hū bā̠hū u̍pa̠stutya̎m ।13) bā̠hū iti̍ bā̠hū ।14) u̠pa̠stutya̠-mmahi̠ mahyu̍pa̠stutya̍ mupa̠stutya̠-mmahi̍ ।14) u̠pa̠stutya̠mityu̍pa - stutya̎m ।15) mahi̍ jā̠ta-ñjā̠ta-mmahi̠ mahi̍ jā̠tam ।16) jā̠ta-ntē̍ tē jā̠ta-ñjā̠ta-ntē̎ ।17) tē̠ a̠rva̠-nna̠rva̠-ntē̠ tē̠ a̠rva̠nn ।18) a̠rva̠nnitya̍rvann ।19) ya̠mēna̍ da̠tta-nda̠ttaṃ ya̠mēna̍ ya̠mēna̍ da̠ttam ।20) da̠tta-ntri̠ta stri̠tō da̠tta-nda̠tta-ntri̠taḥ ।21) tri̠ta ē̍na mēna-ntri̠ta stri̠ta ē̍nam ।22) ē̠na̠ mā̠yu̠na̠ gā̠yu̠na̠ gē̠na̠ mē̠na̠ mā̠yu̠na̠k ।23) ā̠yu̠na̠ gindra̠ indra̍ āyuna gāyuna̠ gindra̍ḥ ।24) indra̍ ēṇa mēna̠ mindra̠ indra̍ ēṇam ।25) ē̠na̠-mpra̠tha̠maḥ pra̍tha̠ma ē̍na mēna-mpratha̠maḥ ।26) pra̠tha̠mō adhyadhi̍ pratha̠maḥ pra̍tha̠mō adhi̍ ।27) adhya̍tiṣṭha datiṣṭha̠ dadhya dhya̍tiṣṭhat ।28) a̠ti̠ṣṭha̠ditya̍tiṣṭhat ।29) ga̠ndha̠rvō a̍syāsya gandha̠rvō ga̍ndha̠rvō a̍sya ।30) a̠sya̠ ra̠śa̠nāgṃ ra̍śa̠nā ma̍syāsya raśa̠nām ।31) ra̠śa̠nā ma̍gṛbhṇā dagṛbhṇā-draśa̠nāgṃ ra̍śa̠nā ma̍gṛbhṇāt ।32) a̠gṛ̠bhṇā̠-thsūrā̠-thsūrā̍dagṛbhṇā dagṛbhṇā̠-thsūrā̎t ।33) sūrā̠daśva̠ maśva̠gṃ̠ sūrā̠-thsūrā̠daśva̎m ।34) aśva̍ṃ vasavō vasavō̠ aśva̠ maśva̍ṃ vasavaḥ ।35) va̠sa̠vō̠ ni-rṇi-rva̍savō vasavō̠ niḥ ।36) nira̍taṣṭā taṣṭa̠ ni-rṇira̍taṣṭa ।37) a̠ta̠ṣṭētya̍taṣṭa ।38) asi̍ ya̠mō ya̠mō asyasi̍ ya̠maḥ ।39) ya̠mō asyasi̍ ya̠mō ya̠mō asi̍ ।40) asyā̍di̠tya ā̍di̠tyō 'sya syā̍di̠tyaḥ ।41) ā̠di̠tyō a̍rva-nnarva-nnādi̠tya ā̍di̠tyō a̍rvann ।42) a̠rva̠-nnasya sya̍rva-nnarva̠-nnasi̍ ।43) asi̍ tri̠ta stri̠tō 'syasi̍ tri̠taḥ ।44) tri̠tō guhyē̍na̠ guhyē̍na tri̠ta stri̠tō guhyē̍na ।45) guhyē̍na vra̠tēna̍ vra̠tēna̠ guhyē̍na̠ guhyē̍na vra̠tēna̍ ।46) vra̠tēnēti̍ vra̠tēna̍ ।47) asi̠ sōmē̍na̠ sōmē̠nā syasi̠ sōmē̍na ।48) sōmē̍na sa̠mayā̍ sa̠mayā̠ sōmē̍na̠ sōmē̍na sa̠mayā̎ ।49) sa̠mayā̠ vipṛ̍ktō̠ vipṛ̍kta-ssa̠mayā̍ sa̠mayā̠ vipṛ̍ktaḥ ।50) vipṛ̍kta ā̠hu rā̠hu-rvipṛ̍ktō̠ vipṛ̍kta ā̠huḥ ।50) vipṛ̍kta̠ iti̠ vi - pṛ̠kta̠ḥ ।॥ 34 ॥ (50/54)
meaning
Jata recitation: through this verse the practitioner dedicates his physical vitality to the service of others, transforming the mountain's gift into a gift for the community.
verse 35
1) आ॒हु स्ते॑ त आ॒हु रा॒हु स्ते᳚ ।2) ते॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ ते ते॒ त्रीणि॑ ।3) त्रीणि॑ दि॒वि दि॒वि त्रीणि॒ त्रीणि॑ दि॒वि ।4) दि॒वि बन्ध॑नानि॒ बन्ध॑नानि दि॒वि दि॒वि बन्ध॑नानि ।5) बन्ध॑ना॒नीति॒ बन्ध॑नानि ।6) त्रीणि॑ ते ते॒ त्रीणि॒ त्रीणि॑ ते ।7) त॒ आ॒हु॒ रा॒हु॒ स्ते॒ त॒ आ॒हुः॒ ।8) आ॒हु॒-र्दि॒वि दि॒व्या॑हु राहु-र्दि॒वि ।9) दि॒वि बन्ध॑नानि॒ बन्ध॑नानि दि॒वि दि॒वि बन्ध॑नानि ।10) बन्ध॑नानि॒ त्रीणि॒ त्रीणि॒ बन्ध॑नानि॒ बन्ध॑नानि॒ त्रीणि॑ ।11) त्रीण्य॒फ्स्व॑फ्सु त्रीणि॒ त्रीण्य॒फ्सु ।12) अ॒फ्सु त्रीणि॒ त्रीण्य॒फ्स्व॑फ्सु त्रीणि॑ ।12) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।13) त्रीण्य॒न्त-र॒न्त स्त्रीणि॒ त्रीण्य॒न्तः ।14) अ॒न्त-स्स॑मु॒द्रे स॑मु॒द्रे अ॒न्त-र॒न्त-स्स॑मु॒द्रे ।15) स॒मु॒द्र इति॑ समु॒द्रे ।16) उ॒तेवे॑ वो॒तोतेव॑ ।17) इ॒व॒ मे॒ म॒ इ॒वे॒ व॒मे॒ ।18) मे॒ वरु॑णो॒ वरु॑णो मे मे॒ वरु॑णः ।19) वरु॑ण श्छन्थ्सि छन्थ्सि॒ वरु॑णो॒ वरु॑ण श्छन्थ्सि ।20) छ॒न्थ्स्य॒र्व॒-न्न॒र्व॒न् छ॒न्थ्सि॒ छ॒न्थ्स्य॒र्व॒न्न् ।21) अ॒र्व॒न्॒. यत्र॒ यत्रा᳚र्व-न्नर्व॒न्॒. यत्र॑ ।22) यत्रा॑ ते ते॒ यत्र॒ यत्रा॑ ते ।23) त॒ आ॒हु रा॒हु स्ते॑ त आ॒हुः ।24) आ॒हुः प॑र॒म-म्प॑र॒म मा॒हु रा॒हुः प॑र॒मम् ।25) प॒र॒म-ञ्ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॑-म्पर॒म-म्प॑र॒म-ञ्ज॒नित्र᳚म् ।26) ज॒नित्र॒मिति॑ ज॒नित्र᳚म् ।27) इ॒मा ते॑ त इ॒मेमा ते᳚ ।28) ते॒ वा॒जि॒न्॒. वा॒जि॒-न्ते॒ ते॒ वा॒जि॒न्न् ।29) वा॒जि॒-न्न॒व॒मार्ज॑ना न्यव॒मार्ज॑नानि वाजिन्. वाजि-न्नव॒मार्ज॑नानि ।30) अ॒व॒मार्ज॑नानी॒मेमा ऽव॒मार्ज॑ना न्यव॒मार्ज॑नानी॒मा ।30) अ॒व॒मार्ज॑ना॒नीत्य॑व - मार्ज॑नानि ।31) इ॒मा श॒फानाग्ं॑ श॒फाना॑ मि॒मेमा श॒फाना᳚म् ।32) श॒फानाग्ं॑ सनि॒तु-स्स॑नि॒तु-श्श॒फानाग्ं॑ श॒फानाग्ं॑ सनि॒तुः ।33) स॒नि॒तु-र्नि॒धाना॑ नि॒धाना॑ सनि॒तु-स्स॑नि॒तु-र्नि॒धाना᳚ ।34) नि॒धानेति॑ नि - धाना᳚ ।35) अत्रा॑ ते ते॒ अत्रात्रा॑ ते ।36) ते॒ भ॒द्रा भ॒द्रा स्ते॑ ते भ॒द्राः ।37) भ॒द्रा र॑श॒ना र॑श॒ना भ॒द्रा भ॒द्रा र॑श॒नाः ।38) र॒श॒ना अ॑पश्य मपश्यग्ं रश॒ना र॑श॒ना अ॑पश्यम् ।39) अ॒प॒श्य॒ मृ॒तस्य॒ र्तस्या॑ पश्य मपश्य मृ॒तस्य॑ ।40) ऋ॒तस्य॒ या या ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ याः ।41) या अ॑भि॒रक्ष॑ न्त्यभि॒रक्ष॑न्ति॒ या या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति ।42) अ॒भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पा गो॒पा अ॑भि॒रक्ष॑ न्त्यभि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ।42) अ॒भि॒रक्ष॒न्तीत्य॑भि - रक्ष॑न्ति ।43) गो॒पा इति॑ गो - पाः ।44) आ॒त्मान॑-न्ते त आ॒त्मान॑ मा॒त्मान॑-न्ते ।45) ते॒ मन॑सा॒ मन॑सा ते ते॒ मन॑सा ।46) मन॑सा॒ ऽऽरा दा॒रा-न्मन॑सा॒ मन॑सा॒ ऽऽरात् ।47) आ॒रा द॑जाना मजाना मा॒रा दा॒रा द॑जानाम् ।48) अ॒जा॒ना॒ म॒वो॑ ऽवो अ॑जाना मजाना म॒वः ।49) अ॒वो दि॒वा दि॒वा ऽवो॑ ऽवो दि॒वा ।50) दि॒वा प॒तय॑न्त-म्प॒तय॑न्त-न्दि॒वा दि॒वा प॒तय॑न्तम् ।॥ 35 ॥ (50/53)
1) ā̠hu stē̍ ta ā̠hu rā̠hu stē̎ ।2) tē̠ trīṇi̠ trīṇi̍ tē tē̠ trīṇi̍ ।3) trīṇi̍ di̠vi di̠vi trīṇi̠ trīṇi̍ di̠vi ।4) di̠vi bandha̍nāni̠ bandha̍nāni di̠vi di̠vi bandha̍nāni ।5) bandha̍nā̠nīti̠ bandha̍nāni ।6) trīṇi̍ tē tē̠ trīṇi̠ trīṇi̍ tē ।7) ta̠ ā̠hu̠ rā̠hu̠ stē̠ ta̠ ā̠hu̠ḥ ।8) ā̠hu̠-rdi̠vi di̠vyā̍hu rāhu-rdi̠vi ।9) di̠vi bandha̍nāni̠ bandha̍nāni di̠vi di̠vi bandha̍nāni ।10) bandha̍nāni̠ trīṇi̠ trīṇi̠ bandha̍nāni̠ bandha̍nāni̠ trīṇi̍ ।11) trīṇya̠phsva̍phsu trīṇi̠ trīṇya̠phsu ।12) a̠phsu trīṇi̠ trīṇya̠phsva̍phsu trīṇi̍ ।12) a̠phsvitya̍p - su ।13) trīṇya̠nta-ra̠nta strīṇi̠ trīṇya̠ntaḥ ।14) a̠nta-ssa̍mu̠drē sa̍mu̠drē a̠nta-ra̠nta-ssa̍mu̠drē ।15) sa̠mu̠dra iti̍ samu̠drē ।16) u̠tēvē̍ vō̠tōtēva̍ ।17) i̠va̠ mē̠ ma̠ i̠vē̠ va̠mē̠ ।18) mē̠ varu̍ṇō̠ varu̍ṇō mē mē̠ varu̍ṇaḥ ।19) varu̍ṇa śChanthsi Chanthsi̠ varu̍ṇō̠ varu̍ṇa śChanthsi ।20) Cha̠nthsya̠rva̠-nna̠rva̠n Cha̠nthsi̠ Cha̠nthsya̠rva̠nn ।21) a̠rva̠n̠. yatra̠ yatrā̎rva-nnarva̠n̠. yatra̍ ।22) yatrā̍ tē tē̠ yatra̠ yatrā̍ tē ।23) ta̠ ā̠hu rā̠hu stē̍ ta ā̠huḥ ।24) ā̠huḥ pa̍ra̠ma-mpa̍ra̠ma mā̠hu rā̠huḥ pa̍ra̠mam ।25) pa̠ra̠ma-ñja̠nitra̍-ñja̠nitra̍-mpara̠ma-mpa̍ra̠ma-ñja̠nitra̎m ।26) ja̠nitra̠miti̍ ja̠nitra̎m ।27) i̠mā tē̍ ta i̠mēmā tē̎ ।28) tē̠ vā̠ji̠n̠. vā̠ji̠-ntē̠ tē̠ vā̠ji̠nn ।29) vā̠ji̠-nna̠va̠mārja̍nā nyava̠mārja̍nāni vājin. vāji-nnava̠mārja̍nāni ।30) a̠va̠mārja̍nānī̠mēmā 'va̠mārja̍nā nyava̠mārja̍nānī̠mā ।30) a̠va̠mārja̍nā̠nītya̍va - mārja̍nāni ।31) i̠mā śa̠phānāgṃ̍ śa̠phānā̍ mi̠mēmā śa̠phānā̎m ।32) śa̠phānāgṃ̍ sani̠tu-ssa̍ni̠tu-śśa̠phānāgṃ̍ śa̠phānāgṃ̍ sani̠tuḥ ।33) sa̠ni̠tu-rni̠dhānā̍ ni̠dhānā̍ sani̠tu-ssa̍ni̠tu-rni̠dhānā̎ ।34) ni̠dhānēti̍ ni - dhānā̎ ।35) atrā̍ tē tē̠ atrātrā̍ tē ।36) tē̠ bha̠drā bha̠drā stē̍ tē bha̠drāḥ ।37) bha̠drā ra̍śa̠nā ra̍śa̠nā bha̠drā bha̠drā ra̍śa̠nāḥ ।38) ra̠śa̠nā a̍paśya mapaśyagṃ raśa̠nā ra̍śa̠nā a̍paśyam ।39) a̠pa̠śya̠ mṛ̠tasya̠ rtasyā̍ paśya mapaśya mṛ̠tasya̍ ।40) ṛ̠tasya̠ yā yā ṛ̠tasya̠ rtasya̠ yāḥ ।41) yā a̍bhi̠rakṣa̍ ntyabhi̠rakṣa̍nti̠ yā yā a̍bhi̠rakṣa̍nti ।42) a̠bhi̠rakṣa̍nti gō̠pā gō̠pā a̍bhi̠rakṣa̍ ntyabhi̠rakṣa̍nti gō̠pāḥ ।42) a̠bhi̠rakṣa̠ntītya̍bhi - rakṣa̍nti ।43) gō̠pā iti̍ gō - pāḥ ।44) ā̠tmāna̍-ntē ta ā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍-ntē ।45) tē̠ mana̍sā̠ mana̍sā tē tē̠ mana̍sā ।46) mana̍sā̠ ''rā dā̠rā-nmana̍sā̠ mana̍sā̠ ''rāt ।47) ā̠rā da̍jānā majānā mā̠rā dā̠rā da̍jānām ।48) a̠jā̠nā̠ ma̠vō̍ 'vō a̍jānā majānā ma̠vaḥ ।49) a̠vō di̠vā di̠vā 'vō̍ 'vō di̠vā ।50) di̠vā pa̠taya̍nta-mpa̠taya̍nta-ndi̠vā di̠vā pa̠taya̍ntam ।॥ 35 ॥ (50/53)
meaning
Jata recitation: the final vision of the Asmanna section is of the practitioner as a small mountain — stable and generous, giving what he has received from the great mountain.
verse 36
1) प॒तय॑न्त-म्पत॒ङ्ग-म्प॑त॒ङ्ग-म्प॒तय॑न्त-म्प॒तय॑न्त-म्पत॒ङ्गम् ।2) प॒त॒ङ्गमिति॑ पत॒ङ्गम् ।3) शिरो॑ अपश्य मपश्य॒ग्ं॒ शिर॒-श्शिरो॑ अपश्यम् ।4) अ॒प॒श्य॒-म्प॒थिभिः॑ प॒थिभि॑ रपश्य मपश्य-म्प॒थिभिः॑ ।5) प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ सु॒गेभिः॑ प॒थिभिः॑ प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।5) प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ ।6) सु॒गेभि॑ ररे॒णुभि॑ ररे॒णुभिः॑ सु॒गेभिः॑ सु॒गेभि॑र रे॒णुभिः॑ ।6) सु॒गेभि॒रिति॑ सु - गेभिः॑ ।7) अ॒रे॒णुभि॒-र्जेह॑मान॒-ञ्जेह॑मान मरे॒णुभि॑ ररे॒णुभि॒-र्जेह॑मानम् ।7) अ॒रे॒णुभि॒रित्य॑रे॒णु - भिः॒ ।8) जेह॑मान-म्पत॒त्रि प॑त॒त्रि जेह॑मान॒-ञ्जेह॑मान-म्पत॒त्रि ।9) प॒त॒त्रीति॑ पत॒त्रि ।10) अत्रा॑ ते ते॒ अत्रात्रा॑ ते ।11) ते॒ रू॒पग्ं रू॒प-न्ते॑ ते रू॒पम् ।12) रू॒प मु॑त्त॒म मु॑त्त॒मग्ं रू॒पग्ं रू॒प मु॑त्त॒मम् ।13) उ॒त्त॒म म॑पश्य मपश्य मुत्त॒म मु॑त्त॒म म॑पश्यम् ।13) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।14) अ॒प॒श्य॒-ञ्जिगी॑षमाण॒-ञ्जिगी॑षमाण मपश्य मपश्य॒-ञ्जिगी॑षमाणम् ।15) जिगी॑षमाण मि॒ष इ॒षो जिगी॑षमाण॒-ञ्जिगी॑षमाण मि॒षः ।16) इ॒ष एष इ॒ष आ ।17) आ प॒दे प॒द आ प॒दे ।18) प॒दे गो-र्गोः प॒दे प॒दे गोः ।19) गोरिति॒ गोः ।20) य॒दा ते॑ ते य॒दा य॒दा ते᳚ ।21) ते॒ मर्तो॒ मर्त॑ स्ते ते॒ मर्तः॑ ।22) मर्तो॒ अन्वनु॒ मर्तो॒ मर्तो॒ अनु॑ ।23) अनु॒ भोग॒-म्भोग॒ मन्वनु॒ भोग᳚म् ।24) भोग॒ मान॒ डान॒-ड्भोग॒-म्भोग॒ मान॑ट् ।25) आन॒ डादा दान॒ डान॒ डात् ।26) आदिदि दादा दित् ।27) इ-द्ग्रसि॑ष्ठो॒ ग्रसि॑ष्ठ॒ इदि-द्ग्रसि॑ष्ठः ।28) ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒-र्ग्रसि॑ष्ठो॒ ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीः ।29) ओष॑धी रजीग-रजीग॒-रोष॑धी॒ रोष॑धी रजीगः ।30) अ॒जी॒ग॒रित्य॑जीगः ।31) अनु॑ त्वा॒ त्वा ऽन्वनु॑ त्वा ।32) त्वा॒ रथो॒ रथ॑ स्त्वा त्वा॒ रथः॑ ।33) रथो॒ अन्वनु॒ रथो॒ रथो॒ अनु॑ ।34) अनु॒ मर्यो॒ मर्यो॒ अन्वनु॒ मर्यः॑ ।35) मर्यो॑ अर्व-न्नर्व॒-न्मर्यो॒ मर्यो॑ अर्वन्न् ।36) अ॒र्व॒-न्नन् वन् व॑र्व-न्नर्व॒-न्ननु॑ ।37) अनु॒ गावो॒ गावो॒ अन्वनु॒ गावः॑ ।38) गावो ऽन्वनु॒ गावो॒ गावो ऽनु॑ ।39) अनु॒ भगो॒ भगो॒ अन्वनु॒ भगः॑ ।40) भगः॑ क॒नीना᳚-ङ्क॒नीना॒-म्भगो॒ भगः॑ क॒नीना᳚म् ।41) क॒नीना॒मिति॑ क॒नीनाम्᳚ ।42) अनु॒ व्राता॑सो॒ व्राता॑सो॒ अन्वनु॒ व्राता॑सः ।43) व्राता॑स॒ स्तव॒ तव॒ व्राता॑सो॒ व्राता॑स॒ स्तव॑ ।44) तव॑ स॒ख्यग्ं स॒ख्य-न्तव॒ तव॑ स॒ख्यम् ।45) स॒ख्य मी॑यु रीयु-स्स॒ख्यग्ं स॒ख्य मी॑युः ।46) ई॒यु॒ रन् वन् वी॑यु रीयु॒ रनु॑ ।47) अनु॑ दे॒वा दे॒वा अन्वनु॑ दे॒वाः ।48) दे॒वा म॑मिरे ममिरे दे॒वा दे॒वा म॑मिरे ।49) म॒मि॒रे॒ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्ममिरे ममिरे वी॒र्य᳚म् ।50) वी॒र्य॑-न्ते ते वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्ते ।॥ 36 ॥ (50/54)
1) pa̠taya̍nta-mpata̠ṅga-mpa̍ta̠ṅga-mpa̠taya̍nta-mpa̠taya̍nta-mpata̠ṅgam ।2) pa̠ta̠ṅgamiti̍ pata̠ṅgam ।3) śirō̍ apaśya mapaśya̠gṃ̠ śira̠-śśirō̍ apaśyam ।4) a̠pa̠śya̠-mpa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍ rapaśya mapaśya-mpa̠thibhi̍ḥ ।5) pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ ।5) pa̠thibhi̠riti̍ pa̠thi - bhi̠ḥ ।6) su̠gēbhi̍ rarē̠ṇubhi̍ rarē̠ṇubhi̍-ssu̠gēbhi̍-ssu̠gēbhi̍ra rē̠ṇubhi̍ḥ ।6) su̠gēbhi̠riti̍ su - gēbhi̍ḥ ।7) a̠rē̠ṇubhi̠-rjēha̍māna̠-ñjēha̍māna marē̠ṇubhi̍ rarē̠ṇubhi̠-rjēha̍mānam ।7) a̠rē̠ṇubhi̠ritya̍rē̠ṇu - bhi̠ḥ ।8) jēha̍māna-mpata̠tri pa̍ta̠tri jēha̍māna̠-ñjēha̍māna-mpata̠tri ।9) pa̠ta̠trīti̍ pata̠tri ।10) atrā̍ tē tē̠ atrātrā̍ tē ।11) tē̠ rū̠pagṃ rū̠pa-ntē̍ tē rū̠pam ।12) rū̠pa mu̍tta̠ma mu̍tta̠magṃ rū̠pagṃ rū̠pa mu̍tta̠mam ।13) u̠tta̠ma ma̍paśya mapaśya mutta̠ma mu̍tta̠ma ma̍paśyam ।13) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।14) a̠pa̠śya̠-ñjigī̍ṣamāṇa̠-ñjigī̍ṣamāṇa mapaśya mapaśya̠-ñjigī̍ṣamāṇam ।15) jigī̍ṣamāṇa mi̠ṣa i̠ṣō jigī̍ṣamāṇa̠-ñjigī̍ṣamāṇa mi̠ṣaḥ ।16) i̠ṣa ēṣa i̠ṣa ā ।17) ā pa̠dē pa̠da ā pa̠dē ।18) pa̠dē gō-rgōḥ pa̠dē pa̠dē gōḥ ।19) gōriti̠ gōḥ ।20) ya̠dā tē̍ tē ya̠dā ya̠dā tē̎ ।21) tē̠ martō̠ marta̍ stē tē̠ marta̍ḥ ।22) martō̠ anvanu̠ martō̠ martō̠ anu̍ ।23) anu̠ bhōga̠-mbhōga̠ manvanu̠ bhōga̎m ।24) bhōga̠ māna̠ ḍāna̠-ḍbhōga̠-mbhōga̠ māna̍ṭ ।25) āna̠ ḍādā dāna̠ ḍāna̠ ḍāt ।26) ādidi dādā dit ।27) i-dgrasi̍ṣṭhō̠ grasi̍ṣṭha̠ idi-dgrasi̍ṣṭhaḥ ।28) grasi̍ṣṭha̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-rgrasi̍ṣṭhō̠ grasi̍ṣṭha̠ ōṣa̍dhīḥ ।29) ōṣa̍dhī rajīga-rajīga̠-rōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī rajīgaḥ ।30) a̠jī̠ga̠ritya̍jīgaḥ ।31) anu̍ tvā̠ tvā 'nvanu̍ tvā ।32) tvā̠ rathō̠ ratha̍ stvā tvā̠ ratha̍ḥ ।33) rathō̠ anvanu̠ rathō̠ rathō̠ anu̍ ।34) anu̠ maryō̠ maryō̠ anvanu̠ marya̍ḥ ।35) maryō̍ arva-nnarva̠-nmaryō̠ maryō̍ arvann ।36) a̠rva̠-nnan van va̍rva-nnarva̠-nnanu̍ ।37) anu̠ gāvō̠ gāvō̠ anvanu̠ gāva̍ḥ ।38) gāvō 'nvanu̠ gāvō̠ gāvō 'nu̍ ।39) anu̠ bhagō̠ bhagō̠ anvanu̠ bhaga̍ḥ ।40) bhaga̍ḥ ka̠nīnā̎-ṅka̠nīnā̠-mbhagō̠ bhaga̍ḥ ka̠nīnā̎m ।41) ka̠nīnā̠miti̍ ka̠nīnām̎ ।42) anu̠ vrātā̍sō̠ vrātā̍sō̠ anvanu̠ vrātā̍saḥ ।43) vrātā̍sa̠ stava̠ tava̠ vrātā̍sō̠ vrātā̍sa̠ stava̍ ।44) tava̍ sa̠khyagṃ sa̠khya-ntava̠ tava̍ sa̠khyam ।45) sa̠khya mī̍yu rīyu-ssa̠khyagṃ sa̠khya mī̍yuḥ ।46) ī̠yu̠ ran van vī̍yu rīyu̠ ranu̍ ।47) anu̍ dē̠vā dē̠vā anvanu̍ dē̠vāḥ ।48) dē̠vā ma̍mirē mamirē dē̠vā dē̠vā ma̍mirē ।49) ma̠mi̠rē̠ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mmamirē mamirē vī̠rya̎m ।50) vī̠rya̍-ntē tē vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-ntē ।॥ 36 ॥ (50/54)
meaning
Jata recitation: through this mantra the practitioner acknowledges that all physical strength is borrowed from the earth and ultimately belongs to the divine.
verse 37
1) त॒ इति॑ ते ।2) हिर॑ण्यशृ॒ङ्गो ऽयो ऽयो॒ हिर॑ण्यशृङ्गो॒ हिर॑ण्यशृ॒ङ्गो ऽयः॑ ।2) हिर॑ण्यशृङ्ग॒ इति॒ हिर॑ण्य - शृ॒ङ्गः॒ ।3) अयो॑ अस्या॒स्या यो ऽयो॑ अस्य ।4) अ॒स्य॒ पादाः॒ पादा॑ अस्यास्य॒ पादाः᳚ ।5) पादा॒ मनो॑जवा॒ मनो॑जवाः॒ पादाः॒ पादा॒ मनो॑जवाः ।6) मनो॑जवा॒ अव॒रो ऽव॑रो॒ मनो॑जवा॒ मनो॑जवा॒ अव॑रः ।6) मनो॑जवा॒ इति॒ मनः॑ - ज॒वाः॒ ।7) अव॑र॒ इन्द्र॒ इन्द्रो ऽव॒रो ऽव॑र॒ इन्द्रः॑ ।8) इन्द्र॑ आसी दासी॒ दिन्द्र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।9) आ॒सी॒दित्या॑सीत् ।10) दे॒वा इदि-द्दे॒वा दे॒वा इत् ।11) इद॑स्या॒ स्येदि द॑स्य ।12) अ॒स्य॒ ह॒वि॒रद्यग्ं॑ हवि॒रद्य॑ मस्यास्य हवि॒रद्य᳚म् ।13) ह॒वि॒रद्य॑ माय-न्नायन्. हवि॒रद्यग्ं॑ हवि॒रद्य॑ मायन्न् ।13) ह॒वि॒रद्य॒मिति॑ हविः - अद्य᳚म् ।14) आ॒य॒न्॒. यो य आ॑य-न्नाय॒न्॒. यः ।15) यो अर्व॑न्त॒ मर्व॑न्तं॒-योँ यो अर्व॑न्तम् ।16) अर्व॑न्त-म्प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो अर्व॑न्त॒ मर्व॑न्त-म्प्रथ॒मः ।17) प्र॒थ॒मो अ॒द्ध्यति॑ष्ठ द॒द्ध्यति॑ष्ठ-त्प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो अ॒द्ध्यति॑ष्ठत् ।18) अ॒द्ध्यति॑ष्ठ॒दित्य॑धि - अति॑ष्ठत् ।19) ई॒र्मान्ता॑स॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमास ई॒र्मान्ता॑स ई॒र्मान्ता॑स॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमासः ।19) ई॒र्मान्ता॑स॒ इती॒र्म - अ॒न्ता॒सः॒ ।20) सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सग्ं सग्ं सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सम् ।20) सिलि॑कमद्ध्यमास॒ इति॒ सिलि॑क - म॒द्ध्य॒मा॒सः॒ ।21) सग्ं शूर॑णास॒-श्शूर॑णास॒-स्सग्ं सग्ं शूर॑णासः ।22) शूर॑णासो दि॒व्यासो॑ दि॒व्यास॒-श्शूर॑णास॒-श्शूर॑णासो दि॒व्यासः॑ ।23) दि॒व्यासो॒ अत्या॒ अत्या॑ दि॒व्यासो॑ दि॒व्यासो॒ अत्याः᳚ ।24) अत्या॒ इत्यत्याः᳚ ।25) ह॒ग्ं॒सा इ॑वेव ह॒ग्ं॒सा ह॒ग्ं॒सा इ॑व ।26) इ॒व॒ श्रे॒णि॒श-श्श्रे॑णि॒श इ॑वेव श्रेणि॒शः ।27) श्रे॒णि॒शो य॑तन्ते यतन्ते श्रेणि॒श-श्श्रे॑णि॒शो य॑तन्ते ।27) श्रे॒णि॒श इति॑ श्रेणि - शः ।28) य॒त॒न्ते॒ य-द्य-द्य॑तन्ते यतन्ते॒ यत् ।29) यदाक्षि॑षु॒ राक्षि॑षु॒-र्य-द्यदाक्षि॑षुः ।30) आक्षि॑षु-र्दि॒व्य-न्दि॒व्य माक्षि॑षु॒ राक्षि॑षु-र्दि॒व्यम् ।31) दि॒व्य मज्म॒ मज्म॑-न्दि॒व्य-न्दि॒व्य मज्म᳚म् ।32) अज्म॒ मश्वा॒ अश्वा॒ अज्म॒ मज्म॒ मश्वाः᳚ ।33) अश्वा॒ इत्यश्वाः᳚ ।34) तव॒ शरी॑र॒ग्ं॒ शरी॑र॒-न्तव॒ तव॒ शरी॑रम् ।35) शरी॑र-म्पतयि॒ष्णु प॑तयि॒ष्णु शरी॑र॒ग्ं॒ शरी॑र-म्पतयि॒ष्णु ।36) प॒त॒यि॒ ष्ण्व॑र्व-न्नर्व-न्पतयि॒ष्णु प॑तयि॒ ष्ण्व॑र्वन्न् ।37) अ॒र्व॒-न्तव॒ तवा᳚र्व-न्नर्व॒-न्तव॑ ।38) तव॑ चि॒त्त-ञ्चि॒त्त-न्तव॒ तव॑ चि॒त्तम् ।39) चि॒त्तं-वाँतो॒ वात॑ श्चि॒त्त-ञ्चि॒त्तं-वाँतः॑ ।40) वात॑ इवे व॒ वातो॒ वात॑ इव ।41) इ॒व॒ ध्रजी॑मा॒-न्ध्रजी॑मा निवेव॒ ध्रजी॑मान् ।42) ध्रजी॑मा॒निति॒ ध्रजी॑मान् ।43) तव॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि॒ तव॒ तव॒ शृङ्गा॑णि ।44) शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता॒ विष्ठि॑ता॒ शृङ्गा॑णि॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता ।45) विष्ठि॑ता पुरु॒त्रा पु॑रु॒त्रा विष्ठि॑ता॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रा ।45) विष्ठि॒तेति॒ वि - स्थि॒ता॒ ।46) पु॒रु॒त्रा ऽर॑ण्ये॒ ष्वर॑ण्येषु पुरु॒त्रा पु॑रु॒त्रा ऽर॑ण्येषु ।46) पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु - त्रा ।47) अर॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा॒ जर्भु॑रा॒णा ऽर॑ण्ये॒ ष्वर॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा ।48) जर्भु॑राणा चरन्ति चरन्ति॒ जर्भु॑राणा॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ।49) च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ।50) उप॒ प्र प्रोपोप॒ प्र ।॥ 37 ॥ (50/58)
1) ta̠ iti̍ tē ।2) hira̍ṇyaśṛ̠ṅgō 'yō 'yō̠ hira̍ṇyaśṛṅgō̠ hira̍ṇyaśṛ̠ṅgō 'ya̍ḥ ।2) hira̍ṇyaśṛṅga̠ iti̠ hira̍ṇya - śṛ̠ṅga̠ḥ ।3) ayō̍ asyā̠syā yō 'yō̍ asya ।4) a̠sya̠ pādā̠ḥ pādā̍ asyāsya̠ pādā̎ḥ ।5) pādā̠ manō̍javā̠ manō̍javā̠ḥ pādā̠ḥ pādā̠ manō̍javāḥ ।6) manō̍javā̠ ava̠rō 'va̍rō̠ manō̍javā̠ manō̍javā̠ ava̍raḥ ।6) manō̍javā̠ iti̠ mana̍ḥ - ja̠vā̠ḥ ।7) ava̍ra̠ indra̠ indrō 'va̠rō 'va̍ra̠ indra̍ḥ ।8) indra̍ āsī dāsī̠ dindra̠ indra̍ āsīt ।9) ā̠sī̠dityā̍sīt ।10) dē̠vā idi-ddē̠vā dē̠vā it ।11) ida̍syā̠ syēdi da̍sya ।12) a̠sya̠ ha̠vi̠radyagṃ̍ havi̠radya̍ masyāsya havi̠radya̎m ।13) ha̠vi̠radya̍ māya-nnāyan. havi̠radyagṃ̍ havi̠radya̍ māyann ।13) ha̠vi̠radya̠miti̍ haviḥ - adya̎m ।14) ā̠ya̠n̠. yō ya ā̍ya-nnāya̠n̠. yaḥ ।15) yō arva̍nta̠ marva̍nta̠ṃ yō yō arva̍ntam ।16) arva̍nta-mpratha̠maḥ pra̍tha̠mō arva̍nta̠ marva̍nta-mpratha̠maḥ ।17) pra̠tha̠mō a̠ddhyati̍ṣṭha da̠ddhyati̍ṣṭha-tpratha̠maḥ pra̍tha̠mō a̠ddhyati̍ṣṭhat ।18) a̠ddhyati̍ṣṭha̠ditya̍dhi - ati̍ṣṭhat ।19) ī̠rmāntā̍sa̠-ssili̍kamaddhyamāsa̠-ssili̍kamaddhyamāsa ī̠rmāntā̍sa ī̠rmāntā̍sa̠-ssili̍kamaddhyamāsaḥ ।19) ī̠rmāntā̍sa̠ itī̠rma - a̠ntā̠sa̠ḥ ।20) sili̍kamaddhyamāsa̠-ssagṃ sagṃ sili̍kamaddhyamāsa̠-ssili̍kamaddhyamāsa̠-ssam ।20) sili̍kamaddhyamāsa̠ iti̠ sili̍ka - ma̠ddhya̠mā̠sa̠ḥ ।21) sagṃ śūra̍ṇāsa̠-śśūra̍ṇāsa̠-ssagṃ sagṃ śūra̍ṇāsaḥ ।22) śūra̍ṇāsō di̠vyāsō̍ di̠vyāsa̠-śśūra̍ṇāsa̠-śśūra̍ṇāsō di̠vyāsa̍ḥ ।23) di̠vyāsō̠ atyā̠ atyā̍ di̠vyāsō̍ di̠vyāsō̠ atyā̎ḥ ।24) atyā̠ ityatyā̎ḥ ।25) ha̠gṃ̠sā i̍vēva ha̠gṃ̠sā ha̠gṃ̠sā i̍va ।26) i̠va̠ śrē̠ṇi̠śa-śśrē̍ṇi̠śa i̍vēva śrēṇi̠śaḥ ।27) śrē̠ṇi̠śō ya̍tantē yatantē śrēṇi̠śa-śśrē̍ṇi̠śō ya̍tantē ।27) śrē̠ṇi̠śa iti̍ śrēṇi - śaḥ ।28) ya̠ta̠ntē̠ ya-dya-dya̍tantē yatantē̠ yat ।29) yadākṣi̍ṣu̠ rākṣi̍ṣu̠-rya-dyadākṣi̍ṣuḥ ।30) ākṣi̍ṣu-rdi̠vya-ndi̠vya mākṣi̍ṣu̠ rākṣi̍ṣu-rdi̠vyam ।31) di̠vya majma̠ majma̍-ndi̠vya-ndi̠vya majma̎m ।32) ajma̠ maśvā̠ aśvā̠ ajma̠ majma̠ maśvā̎ḥ ।33) aśvā̠ ityaśvā̎ḥ ।34) tava̠ śarī̍ra̠gṃ̠ śarī̍ra̠-ntava̠ tava̠ śarī̍ram ।35) śarī̍ra-mpatayi̠ṣṇu pa̍tayi̠ṣṇu śarī̍ra̠gṃ̠ śarī̍ra-mpatayi̠ṣṇu ।36) pa̠ta̠yi̠ ṣṇva̍rva-nnarva-npatayi̠ṣṇu pa̍tayi̠ ṣṇva̍rvann ।37) a̠rva̠-ntava̠ tavā̎rva-nnarva̠-ntava̍ ।38) tava̍ chi̠tta-ñchi̠tta-ntava̠ tava̍ chi̠ttam ।39) chi̠ttaṃ vātō̠ vāta̍ śchi̠tta-ñchi̠ttaṃ vāta̍ḥ ।40) vāta̍ ivē va̠ vātō̠ vāta̍ iva ।41) i̠va̠ dhrajī̍mā̠-ndhrajī̍mā nivēva̠ dhrajī̍mān ।42) dhrajī̍mā̠niti̠ dhrajī̍mān ।43) tava̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi̠ tava̠ tava̠ śṛṅgā̍ṇi ।44) śṛṅgā̍ṇi̠ viṣṭhi̍tā̠ viṣṭhi̍tā̠ śṛṅgā̍ṇi̠ śṛṅgā̍ṇi̠ viṣṭhi̍tā ।45) viṣṭhi̍tā puru̠trā pu̍ru̠trā viṣṭhi̍tā̠ viṣṭhi̍tā puru̠trā ।45) viṣṭhi̠tēti̠ vi - sthi̠tā̠ ।46) pu̠ru̠trā 'ra̍ṇyē̠ ṣvara̍ṇyēṣu puru̠trā pu̍ru̠trā 'ra̍ṇyēṣu ।46) pu̠ru̠trēti̍ puru - trā ।47) ara̍ṇyēṣu̠ jarbhu̍rāṇā̠ jarbhu̍rā̠ṇā 'ra̍ṇyē̠ ṣvara̍ṇyēṣu̠ jarbhu̍rāṇā ।48) jarbhu̍rāṇā charanti charanti̠ jarbhu̍rāṇā̠ jarbhu̍rāṇā charanti ।49) cha̠ra̠ntīti̍ charanti ।50) upa̠ pra prōpōpa̠ pra ।॥ 37 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: the mountain's stone used in Vedic ritual is the most ancient of sacred objects; this recitation consecrates the practitioner through association with that antiquity.
verse 38
1) प्रागा॑ दगा॒-त्प्र प्रागा᳚त् ।2) अ॒गा॒ च्छस॑न॒ग्ं॒ शस॑न मगा दगा॒ च्छस॑नम् ।3) शस॑नं-वाँ॒जी वा॒जी शस॑न॒ग्ं॒ शस॑नं-वाँ॒जी ।4) वा॒ज्यर्वा ऽर्वा॑ वा॒जी वा॒ज्यर्वा᳚ ।5) अर्वा॑ देव॒द्रीचा॑ देव॒द्रीचा ऽर्वा ऽर्वा॑ देव॒द्रीचा᳚ ।6) दे॒व॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ मन॑सा देव॒द्रीचा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा ।6) दे॒व॒द्रीचेति॑ देव - द्रीचा᳚ ।7) मन॑सा॒ दीद्ध्या॑नो॒ दीद्ध्या॑नो॒ मन॑सा॒ मन॑सा॒ दीद्ध्या॑नः ।8) दीद्ध्या॑न॒ इति॒ दीद्ध्या॑नः ।9) अ॒जः पु॒रः पु॒रो अ॒जो अ॒जः पु॒रः ।10) पु॒रो नी॑यते नीयते पु॒रः पु॒रो नी॑यते ।11) नी॒य॒ते॒ नाभि॒-र्नाभि॑-र्नीयते नीयते॒ नाभिः॑ ।12) नाभि॑ रस्यास्य॒ नाभि॒-र्नाभि॑ रस्य ।13) अ॒स्या न्वन् व॑स्या॒ स्यानु॑ ।14) अनु॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा दन्वनु॑ प॒श्चात् ।15) प॒श्चा-त्क॒वयः॑ क॒वयः॑ प॒श्चा-त्प॒श्चा-त्क॒वयः॑ ।16) क॒वयो॑ यन्ति यन्ति क॒वयः॑ क॒वयो॑ यन्ति ।17) य॒न्ति॒ रे॒भा रे॒भा य॑न्ति यन्ति रे॒भाः ।18) रे॒भा इति॑ रे॒भाः ।19) उप॒ प्र प्रोपोप॒ प्र ।20) प्रागा॑ दगा॒-त्प्र प्रागा᳚त् ।21) अ॒गा॒-त्प॒र॒म-म्प॑र॒म म॑गा दगा-त्पर॒मम् ।22) प॒र॒मं-यँ-द्य-त्प॑र॒म-म्प॑र॒मं-यँत् ।23) य-थ्स॒धस्थग्ं॑ स॒धस्थं॒-यँ-द्य-थ्स॒धस्थ᳚म् ।24) स॒धस्थ॒ मर्वा॒ग्ं॒ अर्वा᳚-न्थ्स॒धस्थग्ं॑ स॒धस्थ॒ मर्वान्॑ ।24) स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध - स्थ॒म् ।25) अर्वा॒ग्ं॒ अच्छाच्छा र्वा॒ग्ं॒ अर्वा॒ग्ं॒ अच्छ॑ ।26) अच्छा॑ पि॒तर॑-म्पि॒तर॒ मच्छाच्छा॑ पि॒तर᳚म् ।27) पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-म्मा॒तर॑-म्पि॒तर॑-म्पि॒तर॑-म्मा॒तर᳚म् ।28) मा॒तर॑-ञ्च च मा॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च ।29) चेति॑ च ।30) अ॒द्या दे॒वा-न्दे॒वा न॒द्याद्या दे॒वान् ।31) दे॒वान् जुष्ट॑तमो॒ जुष्ट॑तमो दे॒वा-न्दे॒वान् जुष्ट॑तमः ।32) जुष्ट॑तमो॒ हि हि जुष्ट॑तमो॒ जुष्ट॑तमो॒ हि ।32) जुष्ट॑तम॒ इति॒ जुष्ट॑ - त॒मः॒ ।33) हि ग॒म्या ग॒म्या हि हि ग॒म्याः ।34) ग॒म्या अथाथ॑ ग॒म्या ग॒म्या अथ॑ ।35) अथा ऽथाथा ।36) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।37) शा॒स्ते॒ दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॑ शास्ते शास्ते दा॒शुषे᳚ ।38) दा॒शुषे॒ वार्या॑णि॒ वार्या॑णि दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ।39) वार्या॒णीति॒ वार्या॑णि ।॥ 38 ॥ (39/42)॥ अ. 7 ॥
1) prāgā̍ dagā̠-tpra prāgā̎t ।2) a̠gā̠ chChasa̍na̠gṃ̠ śasa̍na magā dagā̠ chChasa̍nam ।3) śasa̍naṃ vā̠jī vā̠jī śasa̍na̠gṃ̠ śasa̍naṃ vā̠jī ।4) vā̠jyarvā 'rvā̍ vā̠jī vā̠jyarvā̎ ।5) arvā̍ dēva̠drīchā̍ dēva̠drīchā 'rvā 'rvā̍ dēva̠drīchā̎ ।6) dē̠va̠drīchā̠ mana̍sā̠ mana̍sā dēva̠drīchā̍ dēva̠drīchā̠ mana̍sā ।6) dē̠va̠drīchēti̍ dēva - drīchā̎ ।7) mana̍sā̠ dīddhyā̍nō̠ dīddhyā̍nō̠ mana̍sā̠ mana̍sā̠ dīddhyā̍naḥ ।8) dīddhyā̍na̠ iti̠ dīddhyā̍naḥ ।9) a̠jaḥ pu̠raḥ pu̠rō a̠jō a̠jaḥ pu̠raḥ ।10) pu̠rō nī̍yatē nīyatē pu̠raḥ pu̠rō nī̍yatē ।11) nī̠ya̠tē̠ nābhi̠-rnābhi̍-rnīyatē nīyatē̠ nābhi̍ḥ ।12) nābhi̍ rasyāsya̠ nābhi̠-rnābhi̍ rasya ।13) a̠syā nvan va̍syā̠ syānu̍ ।14) anu̍ pa̠śchā-tpa̠śchā danvanu̍ pa̠śchāt ।15) pa̠śchā-tka̠vaya̍ḥ ka̠vaya̍ḥ pa̠śchā-tpa̠śchā-tka̠vaya̍ḥ ।16) ka̠vayō̍ yanti yanti ka̠vaya̍ḥ ka̠vayō̍ yanti ।17) ya̠nti̠ rē̠bhā rē̠bhā ya̍nti yanti rē̠bhāḥ ।18) rē̠bhā iti̍ rē̠bhāḥ ।19) upa̠ pra prōpōpa̠ pra ।20) prāgā̍ dagā̠-tpra prāgā̎t ।21) a̠gā̠-tpa̠ra̠ma-mpa̍ra̠ma ma̍gā dagā-tpara̠mam ।22) pa̠ra̠maṃ ya-dya-tpa̍ra̠ma-mpa̍ra̠maṃ yat ।23) ya-thsa̠dhasthagṃ̍ sa̠dhastha̠ṃ ya-dya-thsa̠dhastha̎m ।24) sa̠dhastha̠ marvā̠gṃ̠ arvā̎-nthsa̠dhasthagṃ̍ sa̠dhastha̠ marvān̍ ।24) sa̠dhastha̠miti̍ sa̠dha - stha̠m ।25) arvā̠gṃ̠ achChāchChā rvā̠gṃ̠ arvā̠gṃ̠ achCha̍ ।26) achChā̍ pi̠tara̍-mpi̠tara̠ machChāchChā̍ pi̠tara̎m ।27) pi̠tara̍-mmā̠tara̍-mmā̠tara̍-mpi̠tara̍-mpi̠tara̍-mmā̠tara̎m ।28) mā̠tara̍-ñcha cha mā̠tara̍-mmā̠tara̍-ñcha ।29) chēti̍ cha ।30) a̠dyā dē̠vā-ndē̠vā na̠dyādyā dē̠vān ।31) dē̠vān juṣṭa̍tamō̠ juṣṭa̍tamō dē̠vā-ndē̠vān juṣṭa̍tamaḥ ।32) juṣṭa̍tamō̠ hi hi juṣṭa̍tamō̠ juṣṭa̍tamō̠ hi ।32) juṣṭa̍tama̠ iti̠ juṣṭa̍ - ta̠ma̠ḥ ।33) hi ga̠myā ga̠myā hi hi ga̠myāḥ ।34) ga̠myā athātha̍ ga̠myā ga̠myā atha̍ ।35) athā 'thāthā ।36) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।37) śā̠stē̠ dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̍ śāstē śāstē dā̠śuṣē̎ ।38) dā̠śuṣē̠ vāryā̍ṇi̠ vāryā̍ṇi dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̠ vāryā̍ṇi ।39) vāryā̠ṇīti̠ vāryā̍ṇi ।॥ 38 ॥ (39/42)॥ a. 7 ॥
meaning
Jata recitation: through the power of the Asmanna mantras the practitioner becomes an instrument of nourishment for his community, family, and all who come to him in need.
verse 39
1) मा नो॑ नो॒ मा मा नः॑ ।2) नो॒ मि॒त्रो मि॒त्रो नो॑ नो मि॒त्रः ।3) मि॒त्रो वरु॑णो॒ वरु॑णो मि॒त्रो मि॒त्रो वरु॑णः ।4) वरु॑णो अर्य॒मा ऽर्य॒मा वरु॑णो॒ वरु॑णो अर्य॒मा ।5) अ॒र्य॒मा ऽऽयु रा॒यु र॑र्य॒मा ऽर्य॒मा ऽऽयुः ।6) आ॒यु रिन्द्र॒ इन्द्र॑ आ॒यु रा॒यु रिन्द्रः॑ ।7) इन्द्र॑ ऋभु॒क्षा ऋ॑भु॒क्षा इन्द्र॒ इन्द्र॑ ऋभु॒क्षाः ।8) ऋ॒भु॒क्षा म॒रुतो॑ म॒रुत॑ ऋभु॒क्षा ऋ॑भु॒क्षा म॒रुतः॑ ।8) ऋ॒भु॒क्षा इत्यृ॑भु - क्षाः ।9) म॒रुतः॒ परि॒ परि॑ म॒रुतो॑ म॒रुतः॒ परि॑ ।10) परि॑ ख्य-न्ख्य॒-न्परि॒ परि॑ ख्यन्न् ।11) ख्य॒न्निति॑ ख्यन्न् ।12) य-द्वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॒ य-द्य-द्वा॒जिनः॑ ।13) वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य दे॒वजा॑तस्य वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य ।14) दे॒वजा॑तस्य॒ सप्ते॒-स्सप्ते᳚-र्दे॒वजा॑तस्य दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः᳚ ।14) दे॒वजा॑त॒स्येति॑ दे॒व - जा॒त॒स्य॒ ।15) सप्तेः᳚ प्रव॒क्ष्यामः॑ प्रव॒क्ष्याम॒-स्सप्ते॒-स्सप्तेः᳚ प्रव॒क्ष्यामः॑ ।16) प्र॒व॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वि॒दथे᳚ प्रव॒क्ष्यामः॑ प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे᳚ ।16) प्र॒व॒क्ष्याम॒ इति॑ प्र - व॒क्ष्यामः॑ ।17) वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि वी॒र्या॑णि वि॒दथे॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि ।18) वी॒र्या॑णीति॑ वी॒र्या॑णि ।19) य-न्नि॒र्णिजा॑ नि॒र्णिजा॒ य-द्य-न्नि॒र्णिजा᳚ ।20) नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ रेक्ण॑सा नि॒र्णिजा॑ नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा ।20) नि॒र्णिजेति॑ निः - निजा᳚ ।21) रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य॒ प्रावृ॑तस्य॒ रेक्ण॑सा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य ।22) प्रावृ॑तस्य रा॒तिग्ं रा॒ति-म्प्रावृ॑तस्य॒ प्रावृ॑तस्य रा॒तिम् ।23) रा॒ति-ङ्गृ॑भी॒ता-ङ्गृ॑भी॒ताग्ं रा॒तिग्ं रा॒ति-ङ्गृ॑भी॒ताम् ।24) गृ॒भी॒ता-म्मु॑ख॒तो मु॑ख॒तो गृ॑भी॒ता-ङ्गृ॑भी॒ता-म्मु॑ख॒तः ।25) मु॒ख॒तो नय॑न्ति॒ नय॑न्ति मुख॒तो मु॑ख॒तो नय॑न्ति ।26) नय॒न्तीति॒ नय॑न्ति ।27) सुप्रा॑ ंअ॒जो अ॒ज-स्सुप्रा॒-ङ्ख्सुप्रा॑ ंअ॒जः ।27) सुप्रां॒इति॒ सु - प्रा॒म् ।28) अ॒जो मेम्य॒-न्मेम्य॑ द॒जो अ॒जो मेम्य॑त् ।29) मेम्य॑-द्वि॒श्वरू॑पो वि॒श्वरू॑पो॒ मेम्य॒-न्मेम्य॑-द्वि॒श्वरू॑पः ।30) वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णो रि॑न्द्रापू॒ष्णो-र्वि॒श्वरू॑पो वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः ।30) वि॒श्वरू॑प॒ इति॑ वि॒श्व - रू॒पः॒ ।31) इ॒न्द्रा॒पू॒ष्णोः प्रि॒य-म्प्रि॒य मि॑न्द्रापू॒ष्णो रि॑न्द्रापू॒ष्णोः प्रि॒यम् ।31) इ॒न्द्रा॒पू॒ष्णोरिती᳚न्द्रा - पू॒ष्णोः ।32) प्रि॒य मप्यपि॑ प्रि॒य-म्प्रि॒य मपि॑ ।33) अप्ये᳚ त्ये॒ त्यप्यप्ये॑ति ।34) ए॒ति॒ पाथः॒ पाथ॑ एत्येति॒ पाथः॑ ।35) पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ।36) ए॒ष च्छाग॒ श्छाग॑ ए॒ष ए॒ष च्छागः॑ ।37) छागः॑ पु॒रः पु॒र श्छाग॒ श्छागः॑ पु॒रः ।38) पु॒रो अश्वे॒ना श्वे॑न पु॒रः पु॒रो अश्वे॑न ।39) अश्वे॑न वा॒जिना॑ वा॒जिना ऽश्वे॒ना श्वे॑न वा॒जिना᳚ ।40) वा॒जिना॑ पू॒ष्णः पू॒ष्णो वा॒जिना॑ वा॒जिना॑ पू॒ष्णः ।41) पू॒ष्णो भा॒गो भा॒गः पू॒ष्णः पू॒ष्णो भा॒गः ।42) भा॒गो नी॑यते नीयते भा॒गो भा॒गो नी॑यते ।43) नी॒य॒ते॒ वि॒श्वदे᳚व्यो वि॒श्वदे᳚व्यो नीयते नीयते वि॒श्वदे᳚व्यः ।44) वि॒श्वदे᳚व्य॒ इति॑ वि॒श्व - दे॒व्यः॒ ।45) अ॒भि॒प्रियं॒-यँ-द्यद॑भि॒प्रिय॑ मभि॒प्रियं॒-यँत् ।45) अ॒भि॒प्रिय॒मित्य॑भि - प्रिय᳚म् ।46) य-त्पु॑रो॒डाश॑-म्पुरो॒डाशं॒-यँ-द्य-त्पु॑रो॒डाश᳚म् ।47) पु॒रो॒डाश॒ मर्व॒ता ऽर्व॑ता पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॒ मर्व॑ता ।48) अर्व॑ता॒ त्वष्टा॒ त्वष्टा ऽर्व॒ता ऽर्व॑ता॒ त्वष्टा᳚ ।49) त्वष्टेदि-त्त्वष्टा॒ त्वष्टेत् ।50) इदे॑न मेन॒ मिदि दे॑नम् ।॥ 39 ॥ (50/58)
1) mā nō̍ nō̠ mā mā na̍ḥ ।2) nō̠ mi̠trō mi̠trō nō̍ nō mi̠traḥ ।3) mi̠trō varu̍ṇō̠ varu̍ṇō mi̠trō mi̠trō varu̍ṇaḥ ।4) varu̍ṇō arya̠mā 'rya̠mā varu̍ṇō̠ varu̍ṇō arya̠mā ।5) a̠rya̠mā ''yu rā̠yu ra̍rya̠mā 'rya̠mā ''yuḥ ।6) ā̠yu rindra̠ indra̍ ā̠yu rā̠yu rindra̍ḥ ।7) indra̍ ṛbhu̠kṣā ṛ̍bhu̠kṣā indra̠ indra̍ ṛbhu̠kṣāḥ ।8) ṛ̠bhu̠kṣā ma̠rutō̍ ma̠ruta̍ ṛbhu̠kṣā ṛ̍bhu̠kṣā ma̠ruta̍ḥ ।8) ṛ̠bhu̠kṣā ityṛ̍bhu - kṣāḥ ।9) ma̠ruta̠ḥ pari̠ pari̍ ma̠rutō̍ ma̠ruta̠ḥ pari̍ ।10) pari̍ khya-nkhya̠-npari̠ pari̍ khyann ।11) khya̠nniti̍ khyann ।12) ya-dvā̠jinō̍ vā̠jinō̠ ya-dya-dvā̠jina̍ḥ ।13) vā̠jinō̍ dē̠vajā̍tasya dē̠vajā̍tasya vā̠jinō̍ vā̠jinō̍ dē̠vajā̍tasya ।14) dē̠vajā̍tasya̠ saptē̠-ssaptē̎-rdē̠vajā̍tasya dē̠vajā̍tasya̠ saptē̎ḥ ।14) dē̠vajā̍ta̠syēti̍ dē̠va - jā̠ta̠sya̠ ।15) saptē̎ḥ prava̠kṣyāma̍ḥ prava̠kṣyāma̠-ssaptē̠-ssaptē̎ḥ prava̠kṣyāma̍ḥ ।16) pra̠va̠kṣyāmō̍ vi̠dathē̍ vi̠dathē̎ prava̠kṣyāma̍ḥ prava̠kṣyāmō̍ vi̠dathē̎ ।16) pra̠va̠kṣyāma̠ iti̍ pra - va̠kṣyāma̍ḥ ।17) vi̠dathē̍ vī̠ryā̍ṇi vī̠ryā̍ṇi vi̠dathē̍ vi̠dathē̍ vī̠ryā̍ṇi ।18) vī̠ryā̍ṇīti̍ vī̠ryā̍ṇi ।19) ya-nni̠rṇijā̍ ni̠rṇijā̠ ya-dya-nni̠rṇijā̎ ।20) ni̠rṇijā̠ rēkṇa̍sā̠ rēkṇa̍sā ni̠rṇijā̍ ni̠rṇijā̠ rēkṇa̍sā ।20) ni̠rṇijēti̍ niḥ - nijā̎ ।21) rēkṇa̍sā̠ prāvṛ̍tasya̠ prāvṛ̍tasya̠ rēkṇa̍sā̠ rēkṇa̍sā̠ prāvṛ̍tasya ।22) prāvṛ̍tasya rā̠tigṃ rā̠ti-mprāvṛ̍tasya̠ prāvṛ̍tasya rā̠tim ।23) rā̠ti-ṅgṛ̍bhī̠tā-ṅgṛ̍bhī̠tāgṃ rā̠tigṃ rā̠ti-ṅgṛ̍bhī̠tām ।24) gṛ̠bhī̠tā-mmu̍kha̠tō mu̍kha̠tō gṛ̍bhī̠tā-ṅgṛ̍bhī̠tā-mmu̍kha̠taḥ ।25) mu̠kha̠tō naya̍nti̠ naya̍nti mukha̠tō mu̍kha̠tō naya̍nti ।26) naya̠ntīti̠ naya̍nti ।27) suprā̍ ṃa̠jō a̠ja-ssuprā̠-ṅkhsuprā̍ ṃa̠jaḥ ।27) suprā̠ṃiti̠ su - prā̠m ।28) a̠jō mēmya̠-nmēmya̍ da̠jō a̠jō mēmya̍t ।29) mēmya̍-dvi̠śvarū̍pō vi̠śvarū̍pō̠ mēmya̠-nmēmya̍-dvi̠śvarū̍paḥ ।30) vi̠śvarū̍pa indrāpū̠ṣṇō ri̍ndrāpū̠ṣṇō-rvi̠śvarū̍pō vi̠śvarū̍pa indrāpū̠ṣṇōḥ ।30) vi̠śvarū̍pa̠ iti̍ vi̠śva - rū̠pa̠ḥ ।31) i̠ndrā̠pū̠ṣṇōḥ pri̠ya-mpri̠ya mi̍ndrāpū̠ṣṇō ri̍ndrāpū̠ṣṇōḥ pri̠yam ।31) i̠ndrā̠pū̠ṣṇōritī̎mdrā - pū̠ṣṇōḥ ।32) pri̠ya mapyapi̍ pri̠ya-mpri̠ya mapi̍ ।33) apyē̎ tyē̠ tyapyapyē̍ti ।34) ē̠ti̠ pātha̠ḥ pātha̍ ētyēti̠ pātha̍ḥ ।35) pātha̠ iti̠ pātha̍ḥ ।36) ē̠ṣa chChāga̠ śChāga̍ ē̠ṣa ē̠ṣa chChāga̍ḥ ।37) Chāga̍ḥ pu̠raḥ pu̠ra śChāga̠ śChāga̍ḥ pu̠raḥ ।38) pu̠rō aśvē̠nā śvē̍na pu̠raḥ pu̠rō aśvē̍na ।39) aśvē̍na vā̠jinā̍ vā̠jinā 'śvē̠nā śvē̍na vā̠jinā̎ ।40) vā̠jinā̍ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō vā̠jinā̍ vā̠jinā̍ pū̠ṣṇaḥ ।41) pū̠ṣṇō bhā̠gō bhā̠gaḥ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō bhā̠gaḥ ।42) bhā̠gō nī̍yatē nīyatē bhā̠gō bhā̠gō nī̍yatē ।43) nī̠ya̠tē̠ vi̠śvadē̎vyō vi̠śvadē̎vyō nīyatē nīyatē vi̠śvadē̎vyaḥ ।44) vi̠śvadē̎vya̠ iti̍ vi̠śva - dē̠vya̠ḥ ।45) a̠bhi̠priya̠ṃ ya-dyada̍bhi̠priya̍ mabhi̠priya̠ṃ yat ।45) a̠bhi̠priya̠mitya̍bhi - priya̎m ।46) ya-tpu̍rō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ṃ ya-dya-tpu̍rō̠ḍāśa̎m ।47) pu̠rō̠ḍāśa̠ marva̠tā 'rva̍tā purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ marva̍tā ।48) arva̍tā̠ tvaṣṭā̠ tvaṣṭā 'rva̠tā 'rva̍tā̠ tvaṣṭā̎ ।49) tvaṣṭēdi-ttvaṣṭā̠ tvaṣṭēt ।50) idē̍na mēna̠ midi dē̍nam ।॥ 39 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: the verse praises the earth's mountain as a visible expression of the Brahman — the immovable, eternal foundation of all that exists.
verse 40
1) ए॒न॒ग्ं॒ सौ॒श्र॒व॒साय॑ सौश्रव॒सायै॑न मेनग्ं सौश्रव॒साय॑ ।2) सौ॒श्र॒व॒साय॑ जिन्वति जिन्वति सौश्रव॒साय॑ सौश्रव॒साय॑ जिन्वति ।3) जि॒न्व॒तीति॑ जिन्वति ।4) यद्ध॒विष्यग्ं॑ ह॒विष्यं॒-यँ-द्यद्ध॒विष्य᳚म् ।5) ह॒विष्य॑ मृतु॒श ऋ॑तु॒शो ह॒विष्यग्ं॑ ह॒विष्य॑ मृतु॒शः ।6) ऋ॒तु॒शो दे॑व॒यान॑-न्देव॒यान॑ मृतु॒श ऋ॑तु॒शो दे॑व॒यान᳚म् ।6) ऋ॒तु॒श इत्यृ॑तु - शः ।7) दे॒व॒यान॒-न्त्रिस्त्रि-र्दे॑व॒यान॑-न्देव॒यान॒-न्त्रिः ।7) दे॒व॒यान॒मिति॑ देव - यान᳚म् ।8) त्रि-र्मानु॑षा॒ मानु॑षा॒ स्त्रि स्त्रि-र्मानु॑षाः ।9) मानु॑षाः॒ परि॒ परि॒ मानु॑षा॒ मानु॑षाः॒ परि॑ ।10) पर्यश्व॒ मश्व॒-म्परि॒ पर्यश्व᳚म् ।11) अश्व॒-न्नय॑न्ति॒ नय॒ न्त्यश्व॒ मश्व॒-न्नय॑न्ति ।12) नय॒न्तीति॒ नय॑न्ति ।13) अत्रा॑ पू॒ष्णः पू॒ष्णो अत्रात्रा॑ पू॒ष्णः ।14) पू॒ष्णः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मः पू॒ष्णः पू॒ष्णः प्र॑थ॒मः ।15) प्र॒थ॒मो भा॒गो भा॒गः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो भा॒गः ।16) भा॒ग ए᳚त्येति भा॒गो भा॒ग ए॑ति ।17) ए॒ति॒ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे᳚त्येति य॒ज्ञम् ।18) य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यः॑ ।19) दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दय॑-न्प्रतिवे॒दय॑-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दयन्न्॑ ।20) प्र॒ति॒वे॒दय॑-न्न॒जो अ॒जः प्र॑तिवे॒दय॑-न्प्रतिवे॒दय॑-न्न॒जः ।20) प्र॒ति॒वे॒दय॒न्निति॑ प्रति - वे॒दयन्न्॑ ।21) अ॒ज इत्य॒जः ।22) होता᳚ ऽद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युर्-होता॒ होता᳚ ऽद्ध्व॒र्युः ।23) अ॒द्ध्व॒र्यु राव॑या॒ आव॑या अद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु राव॑याः ।24) आव॑या अग्निमि॒न्धो अ॑ग्निमि॒न्ध आव॑या॒ आव॑या अग्निमि॒न्धः ।24) आव॑या॒ इत्या - व॒याः॒ ।25) अ॒ग्नि॒मि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भो ग्रा॑वग्रा॒भो अ॑ग्निमि॒न्धो अ॑ग्निमि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भः ।25) अ॒ग्नि॒मि॒न्ध इत्य॑ग्निं - इ॒न्धः ।26) ग्रा॒व॒ग्रा॒भ उ॒तोत ग्रा॑वग्रा॒भो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त ।26) ग्रा॒व॒ग्रा॒भ इति॑ ग्राव - ग्रा॒भः ।27) उ॒त शग्ग्स्ता॒ शग्ग्स्तो॒तोत शग्ग्स्ता᳚ ।28) शग्ग्स्ता॒ सुवि॑प्र॒-स्सुवि॑प्र॒-श्शग्ग्स्ता॒ शग्ग्स्ता॒ सुवि॑प्रः ।29) सुवि॑प्र॒ इति॒ सु - वि॒प्रः॒ ।30) तेन॑ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ तेन॒ तेन॑ य॒ज्ञेन॑ ।31) य॒ज्ञेन॒ स्व॑रङ्कृतेन॒ स्व॑रङ्कृतेन य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॑रङ्कृतेन ।32) स्व॑रङ्कृतेन॒ स्वि॑ष्टेन॒ स्वि॑ष्टेन॒ स्व॑रङ्कृतेन॒ स्व॑रङ्कृतेन॒ स्वि॑ष्टेन ।32) स्व॑रङ्कृते॒नेति॒ सु - अ॒र॒ङ्कृ॒ते॒न॒ ।33) स्वि॑ष्टेन व॒क्षणा॑ व॒क्षणा॒-स्स्वि॑ष्टेन॒ स्वि॑ष्टेन व॒क्षणाः᳚ ।33) स्वि॑ष्टे॒नेति॒ सु - इ॒ष्टे॒न॒ ।34) व॒क्षणा॒ आ व॒क्षणा॑ व॒क्षणा॒ आ ।35) आ पृ॑णद्ध्व-म्पृणद्ध्व॒ मा पृ॑णद्ध्वम् ।36) पृ॒ण॒द्ध्व॒मिति॑ पृणद्ध्वम् ।37) यू॒प॒व्र॒स्का उ॒तोत यू॑पव्र॒स्का यू॑पव्र॒स्का उ॒त ।37) यू॒प॒व्र॒स्का इति॑ यूप - व्र॒स्काः ।38) उ॒त ये य उ॒तोत ये ।39) ये यू॑पवा॒हा यू॑पवा॒हा ये ये यू॑पवा॒हाः ।40) यू॒प॒वा॒हा श्च॒षाल॑-ञ्च॒षालं॑-यूँपवा॒हा यू॑पवा॒हा श्च॒षाल᳚म् ।40) यू॒प॒वा॒हा इति॑ यूप - वा॒हाः ।41) च॒षालं॒-येँ ये च॒षाल॑-ञ्च॒षालं॒-येँ ।42) ये अ॑श्वयू॒पाया᳚ श्वयू॒पाय॒ ये ये अ॑श्वयू॒पाय॑ ।43) अ॒श्व॒यू॒पाय॒ तक्ष॑ति॒ तक्ष॑ त्यश्वयू॒पाया᳚ श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति ।43) अ॒श्व॒यू॒पायेत्य॑श्व - यू॒पाय॑ ।44) तक्ष॒तीति॒ तक्ष॑ति ।45) ये च॑ च॒ ये ये च॑ ।46) चार्व॑ते॒ अर्व॑ते च॒ चार्व॑ते ।47) अर्व॑ते॒ पच॑न॒-म्पच॑न॒ मर्व॑ते॒ अर्व॑ते॒ पच॑नम् ।48) पच॑नग्ं स॒म्भर॑न्ति स॒म्भर॑न्ति॒ पच॑न॒-म्पच॑नग्ं स॒म्भर॑न्ति ।49) स॒म्भर॑ न्त्यु॒तो उ॒तो स॒म्भर॑न्ति स॒म्भर॑ न्त्यु॒तो ।49) स॒म्भर॒न्तीति॑ सं - भर॑न्ति ।50) उ॒तो तेषा॒-न्तेषा॑ मु॒तो उ॒तो तेषा᳚म् ।50) उ॒तो इत्यु॒तो ।॥ 40 ॥ (50/63)
1) ē̠na̠gṃ̠ sau̠śra̠va̠sāya̍ sauśrava̠sāyai̍na mēnagṃ sauśrava̠sāya̍ ।2) sau̠śra̠va̠sāya̍ jinvati jinvati sauśrava̠sāya̍ sauśrava̠sāya̍ jinvati ।3) ji̠nva̠tīti̍ jinvati ।4) yaddha̠viṣyagṃ̍ ha̠viṣya̠ṃ ya-dyaddha̠viṣya̎m ।5) ha̠viṣya̍ mṛtu̠śa ṛ̍tu̠śō ha̠viṣyagṃ̍ ha̠viṣya̍ mṛtu̠śaḥ ।6) ṛ̠tu̠śō dē̍va̠yāna̍-ndēva̠yāna̍ mṛtu̠śa ṛ̍tu̠śō dē̍va̠yāna̎m ।6) ṛ̠tu̠śa ityṛ̍tu - śaḥ ।7) dē̠va̠yāna̠-ntristri-rdē̍va̠yāna̍-ndēva̠yāna̠-ntriḥ ।7) dē̠va̠yāna̠miti̍ dēva - yāna̎m ।8) tri-rmānu̍ṣā̠ mānu̍ṣā̠ stri stri-rmānu̍ṣāḥ ।9) mānu̍ṣā̠ḥ pari̠ pari̠ mānu̍ṣā̠ mānu̍ṣā̠ḥ pari̍ ।10) paryaśva̠ maśva̠-mpari̠ paryaśva̎m ।11) aśva̠-nnaya̍nti̠ naya̠ ntyaśva̠ maśva̠-nnaya̍nti ।12) naya̠ntīti̠ naya̍nti ।13) atrā̍ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō atrātrā̍ pū̠ṣṇaḥ ।14) pū̠ṣṇaḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠maḥ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇaḥ pra̍tha̠maḥ ।15) pra̠tha̠mō bhā̠gō bhā̠gaḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō bhā̠gaḥ ।16) bhā̠ga ē̎tyēti bhā̠gō bhā̠ga ē̍ti ।17) ē̠ti̠ ya̠jñaṃ ya̠jña mē̎tyēti ya̠jñam ।18) ya̠jña-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vēbhya̍ḥ ।19) dē̠vēbhya̍ḥ prativē̠daya̍-nprativē̠daya̍-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ḥ prativē̠dayann̍ ।20) pra̠ti̠vē̠daya̍-nna̠jō a̠jaḥ pra̍tivē̠daya̍-nprativē̠daya̍-nna̠jaḥ ।20) pra̠ti̠vē̠daya̠nniti̍ prati - vē̠dayann̍ ।21) a̠ja itya̠jaḥ ।22) hōtā̎ 'ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryur-hōtā̠ hōtā̎ 'ddhva̠ryuḥ ।23) a̠ddhva̠ryu rāva̍yā̠ āva̍yā addhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu rāva̍yāḥ ।24) āva̍yā agnimi̠ndhō a̍gnimi̠ndha āva̍yā̠ āva̍yā agnimi̠ndhaḥ ।24) āva̍yā̠ ityā - va̠yā̠ḥ ।25) a̠gni̠mi̠ndhō grā̍vagrā̠bhō grā̍vagrā̠bhō a̍gnimi̠ndhō a̍gnimi̠ndhō grā̍vagrā̠bhaḥ ।25) a̠gni̠mi̠ndha itya̍gniṃ - i̠ndhaḥ ।26) grā̠va̠grā̠bha u̠tōta grā̍vagrā̠bhō grā̍vagrā̠bha u̠ta ।26) grā̠va̠grā̠bha iti̍ grāva - grā̠bhaḥ ।27) u̠ta śaggstā̠ śaggstō̠tōta śaggstā̎ ।28) śaggstā̠ suvi̍pra̠-ssuvi̍pra̠-śśaggstā̠ śaggstā̠ suvi̍praḥ ।29) suvi̍pra̠ iti̠ su - vi̠pra̠ḥ ।30) tēna̍ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ tēna̠ tēna̍ ya̠jñēna̍ ।31) ya̠jñēna̠ sva̍raṅkṛtēna̠ sva̍raṅkṛtēna ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ sva̍raṅkṛtēna ।32) sva̍raṅkṛtēna̠ svi̍ṣṭēna̠ svi̍ṣṭēna̠ sva̍raṅkṛtēna̠ sva̍raṅkṛtēna̠ svi̍ṣṭēna ।32) sva̍raṅkṛtē̠nēti̠ su - a̠ra̠ṅkṛ̠tē̠na̠ ।33) svi̍ṣṭēna va̠kṣaṇā̍ va̠kṣaṇā̠-ssvi̍ṣṭēna̠ svi̍ṣṭēna va̠kṣaṇā̎ḥ ।33) svi̍ṣṭē̠nēti̠ su - i̠ṣṭē̠na̠ ।34) va̠kṣaṇā̠ ā va̠kṣaṇā̍ va̠kṣaṇā̠ ā ।35) ā pṛ̍ṇaddhva-mpṛṇaddhva̠ mā pṛ̍ṇaddhvam ।36) pṛ̠ṇa̠ddhva̠miti̍ pṛṇaddhvam ।37) yū̠pa̠vra̠skā u̠tōta yū̍pavra̠skā yū̍pavra̠skā u̠ta ।37) yū̠pa̠vra̠skā iti̍ yūpa - vra̠skāḥ ।38) u̠ta yē ya u̠tōta yē ।39) yē yū̍pavā̠hā yū̍pavā̠hā yē yē yū̍pavā̠hāḥ ।40) yū̠pa̠vā̠hā ścha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣāla̍ṃ yūpavā̠hā yū̍pavā̠hā ścha̠ṣāla̎m ।40) yū̠pa̠vā̠hā iti̍ yūpa - vā̠hāḥ ।41) cha̠ṣāla̠ṃ yē yē cha̠ṣāla̍-ñcha̠ṣāla̠ṃ yē ।42) yē a̍śvayū̠pāyā̎ śvayū̠pāya̠ yē yē a̍śvayū̠pāya̍ ।43) a̠śva̠yū̠pāya̠ takṣa̍ti̠ takṣa̍ tyaśvayū̠pāyā̎ śvayū̠pāya̠ takṣa̍ti ।43) a̠śva̠yū̠pāyētya̍śva - yū̠pāya̍ ।44) takṣa̠tīti̠ takṣa̍ti ।45) yē cha̍ cha̠ yē yē cha̍ ।46) chārva̍tē̠ arva̍tē cha̠ chārva̍tē ।47) arva̍tē̠ pacha̍na̠-mpacha̍na̠ marva̍tē̠ arva̍tē̠ pacha̍nam ।48) pacha̍nagṃ sa̠mbhara̍nti sa̠mbhara̍nti̠ pacha̍na̠-mpacha̍nagṃ sa̠mbhara̍nti ।49) sa̠mbhara̍ ntyu̠tō u̠tō sa̠mbhara̍nti sa̠mbhara̍ ntyu̠tō ।49) sa̠mbhara̠ntīti̍ saṃ - bhara̍nti ।50) u̠tō tēṣā̠-ntēṣā̍ mu̠tō u̠tō tēṣā̎m ।50) u̠tō ityu̠tō ।॥ 40 ॥ (50/63)
meaning
Jata recitation: through this oblation the practitioner enters into a covenant with the mountain: he will honour it and it will sustain him through all the seasons of life.
verse 41
1) तेषा॑ म॒भिगू᳚र्ति र॒भिगू᳚र्ति॒ स्तेषा॒-न्तेषा॑ म॒भिगू᳚र्तिः ।2) अ॒भिगू᳚र्ति-र्नो नो अ॒भिगू᳚र्ति र॒भिगू᳚र्ति-र्नः ।2) अ॒भिगू᳚र्ति॒रित्य॒भि - गू॒र्तिः॒ ।3) न॒ इ॒न्व॒ त्वि॒न्व॒तु॒ नो॒ न॒ इ॒न्व॒तु॒ ।4) इ॒न्व॒त्विती᳚न्वतु ।5) उप॒ प्र प्रोपोप॒ प्र ।6) प्रागा॑ दगा॒-त्प्र प्रागा᳚त् ।7) अ॒गा॒-थ्सु॒म-थ्सु॒म द॑गा दगा-थ्सु॒मत् ।8) सु॒म-न्मे॑ मे सु॒म-थ्सु॒म-न्मे᳚ ।8) सु॒मदिति॑ सु - मत् ।9) मे॒ ऽधा॒ य्य॒धा॒यि॒ मे॒ मे॒ ऽधा॒यि॒ ।10) अ॒धा॒यि॒ मन्म॒ मन्मा॑धा य्यधायि॒ मन्म॑ ।11) मन्म॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-म्मन्म॒ मन्म॑ दे॒वाना᳚म् ।12) दे॒वाना॒ माशा॒ आशा॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ माशाः᳚ ।13) आशा॒ उपोपाशा॒ आशा॒ उप॑ ।14) उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठो वी॒तपृ॑ष्ठ॒ उपोप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः ।15) वी॒तपृ॑ष्ठ॒ इति॑ वी॒त - पृ॒ष्ठः॒ ।16) अन्वे॑न मेन॒ मन्वन् वे॑नम् ।17) ए॒नं॒-विँप्रा॒ विप्रा॑ एन मेनं॒-विँप्राः᳚ ।18) विप्रा॒ ऋष॑य॒ ऋष॑यो॒ विप्रा॒ विप्रा॒ ऋष॑यः ।19) ऋष॑यो मदन्ति मद॒ न्त्यृष॑य॒ ऋष॑यो मदन्ति ।20) म॒द॒न्ति॒ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-म्मदन्ति मदन्ति दे॒वाना᳚म् ।21) दे॒वाना᳚-म्पु॒ष्टे पु॒ष्टे दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-म्पु॒ष्टे ।22) पु॒ष्टे च॑कृम चकृम पु॒ष्टे पु॒ष्टे च॑कृम ।23) च॒कृ॒मा॒ सु॒बन्धुग्ं॑ सु॒बन्धु॑-ञ्चकृम चकृमा सु॒बन्धु᳚म् ।24) सु॒बन्धु॒मिति॑ सु - बन्धु᳚म् ।25) य-द्वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॒ य-द्य-द्वा॒जिनः॑ ।26) वा॒जिनो॒ दाम॒ दाम॑ वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॒ दाम॑ ।27) दाम॑ स॒न्दानग्ं॑ स॒न्दान॒-न्दाम॒ दाम॑ स॒न्दान᳚म् ।28) स॒न्दान॒ मर्व॑तो॒ अर्व॑त-स्स॒न्दानग्ं॑ स॒न्दान॒ मर्व॑तः ।28) स॒न्दान॒मिति॑ सं - दान᳚म् ।29) अर्व॑तो॒ या या ऽर्व॑तो॒ अर्व॑तो॒ या ।30) या शी॑र्ष॒ण्या॑ शीर्ष॒ण्या॑ या या शी॑र्ष॒ण्या᳚ ।31) शी॒र्॒ष॒ण्या॑ रश॒ना र॑श॒ना शी॑र्ष॒ण्या॑ शीर्ष॒ण्या॑ रश॒ना ।32) र॒श॒ना रज्जू॒ रज्जू॑ रश॒ना र॑श॒ना रज्जुः॑ ।33) रज्जु॑ रस्यास्य॒ रज्जू॒ रज्जु॑ रस्य ।34) अ॒स्येत्य॑स्य ।35) य-द्वा॑ वा॒ य-द्य-द्वा᳚ ।36) वा॒ घ॒ घ॒ वा॒ वा॒ घ॒ ।37) घा॒ स्या॒ स्य॒ घ॒ घा॒ स्य॒ ।38) अ॒स्य॒ प्रभृ॑त॒-म्प्रभृ॑त मस्यास्य॒ प्रभृ॑तम् ।39) प्रभृ॑त मा॒स्य॑ आ॒स्ये᳚ प्रभृ॑त॒-म्प्रभृ॑त मा॒स्ये᳚ ।39) प्रभृ॑त॒मिति॒ प्र - भृ॒त॒म् ।40) आ॒स्ये॑ तृण॒-न्तृण॑ मा॒स्य॑ आ॒स्ये॑ तृण᳚म् ।41) तृण॒ग्ं॒ सर्वा॒ सर्वा॒ तृण॒-न्तृण॒ग्ं॒ सर्वा᳚ ।42) सर्वा॒ ता ता सर्वा॒ सर्वा॒ ता ।43) ता ते॑ ते॒ ता ता ते᳚ ।44) ते॒ अप्यपि॑ ते ते॒ अपि॑ ।45) अपि॑ दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वप्यपि॑ दे॒वेषु॑ ।46) दे॒वे ष्व॑स्त्वस्तु दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्व॑स्तु ।47) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।48) यदश्व॒स्या श्व॑स्य॒ य-द्यदश्व॑स्य ।49) अश्व॑स्य क्र॒विषः॑ क्र॒विषो॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य क्र॒विषः॑ ।50) क्र॒विषो॒ मक्षि॑का॒ मक्षि॑का क्र॒विषः॑ क्र॒विषो॒ मक्षि॑का ।॥ 41 ॥ (50/54)
1) tēṣā̍ ma̠bhigū̎rti ra̠bhigū̎rti̠ stēṣā̠-ntēṣā̍ ma̠bhigū̎rtiḥ ।2) a̠bhigū̎rti-rnō nō a̠bhigū̎rti ra̠bhigū̎rti-rnaḥ ।2) a̠bhigū̎rti̠ritya̠bhi - gū̠rti̠ḥ ।3) na̠ i̠nva̠ tvi̠nva̠tu̠ nō̠ na̠ i̠nva̠tu̠ ।4) i̠nva̠tvitī̎nvatu ।5) upa̠ pra prōpōpa̠ pra ।6) prāgā̍ dagā̠-tpra prāgā̎t ।7) a̠gā̠-thsu̠ma-thsu̠ma da̍gā dagā-thsu̠mat ।8) su̠ma-nmē̍ mē su̠ma-thsu̠ma-nmē̎ ।8) su̠maditi̍ su - mat ।9) mē̠ 'dhā̠ yya̠dhā̠yi̠ mē̠ mē̠ 'dhā̠yi̠ ।10) a̠dhā̠yi̠ manma̠ manmā̍dhā yyadhāyi̠ manma̍ ।11) manma̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-mmanma̠ manma̍ dē̠vānā̎m ।12) dē̠vānā̠ māśā̠ āśā̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ māśā̎ḥ ।13) āśā̠ upōpāśā̠ āśā̠ upa̍ ।14) upa̍ vī̠tapṛ̍ṣṭhō vī̠tapṛ̍ṣṭha̠ upōpa̍ vī̠tapṛ̍ṣṭhaḥ ।15) vī̠tapṛ̍ṣṭha̠ iti̍ vī̠ta - pṛ̠ṣṭha̠ḥ ।16) anvē̍na mēna̠ manvan vē̍nam ।17) ē̠na̠ṃ viprā̠ viprā̍ ēna mēna̠ṃ viprā̎ḥ ।18) viprā̠ ṛṣa̍ya̠ ṛṣa̍yō̠ viprā̠ viprā̠ ṛṣa̍yaḥ ।19) ṛṣa̍yō madanti mada̠ ntyṛṣa̍ya̠ ṛṣa̍yō madanti ।20) ma̠da̠nti̠ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-mmadanti madanti dē̠vānā̎m ।21) dē̠vānā̎-mpu̠ṣṭē pu̠ṣṭē dē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-mpu̠ṣṭē ।22) pu̠ṣṭē cha̍kṛma chakṛma pu̠ṣṭē pu̠ṣṭē cha̍kṛma ।23) cha̠kṛ̠mā̠ su̠bandhugṃ̍ su̠bandhu̍-ñchakṛma chakṛmā su̠bandhu̎m ।24) su̠bandhu̠miti̍ su - bandhu̎m ।25) ya-dvā̠jinō̍ vā̠jinō̠ ya-dya-dvā̠jina̍ḥ ।26) vā̠jinō̠ dāma̠ dāma̍ vā̠jinō̍ vā̠jinō̠ dāma̍ ।27) dāma̍ sa̠ndānagṃ̍ sa̠ndāna̠-ndāma̠ dāma̍ sa̠ndāna̎m ।28) sa̠ndāna̠ marva̍tō̠ arva̍ta-ssa̠ndānagṃ̍ sa̠ndāna̠ marva̍taḥ ।28) sa̠ndāna̠miti̍ saṃ - dāna̎m ।29) arva̍tō̠ yā yā 'rva̍tō̠ arva̍tō̠ yā ।30) yā śī̍rṣa̠ṇyā̍ śīrṣa̠ṇyā̍ yā yā śī̍rṣa̠ṇyā̎ ।31) śī̠r̠ṣa̠ṇyā̍ raśa̠nā ra̍śa̠nā śī̍rṣa̠ṇyā̍ śīrṣa̠ṇyā̍ raśa̠nā ।32) ra̠śa̠nā rajjū̠ rajjū̍ raśa̠nā ra̍śa̠nā rajju̍ḥ ।33) rajju̍ rasyāsya̠ rajjū̠ rajju̍ rasya ।34) a̠syētya̍sya ।35) ya-dvā̍ vā̠ ya-dya-dvā̎ ।36) vā̠ gha̠ gha̠ vā̠ vā̠ gha̠ ।37) ghā̠ syā̠ sya̠ gha̠ ghā̠ sya̠ ।38) a̠sya̠ prabhṛ̍ta̠-mprabhṛ̍ta masyāsya̠ prabhṛ̍tam ।39) prabhṛ̍ta mā̠sya̍ ā̠syē̎ prabhṛ̍ta̠-mprabhṛ̍ta mā̠syē̎ ।39) prabhṛ̍ta̠miti̠ pra - bhṛ̠ta̠m ।40) ā̠syē̍ tṛṇa̠-ntṛṇa̍ mā̠sya̍ ā̠syē̍ tṛṇa̎m ।41) tṛṇa̠gṃ̠ sarvā̠ sarvā̠ tṛṇa̠-ntṛṇa̠gṃ̠ sarvā̎ ।42) sarvā̠ tā tā sarvā̠ sarvā̠ tā ।43) tā tē̍ tē̠ tā tā tē̎ ।44) tē̠ apyapi̍ tē tē̠ api̍ ।45) api̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvapyapi̍ dē̠vēṣu̍ ।46) dē̠vē ṣva̍stvastu dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣva̍stu ।47) a̠stvitya̍stu ।48) yadaśva̠syā śva̍sya̠ ya-dyadaśva̍sya ।49) aśva̍sya kra̠viṣa̍ḥ kra̠viṣō̠ aśva̠syā śva̍sya kra̠viṣa̍ḥ ।50) kra̠viṣō̠ makṣi̍kā̠ makṣi̍kā kra̠viṣa̍ḥ kra̠viṣō̠ makṣi̍kā ।॥ 41 ॥ (50/54)
meaning
Jata recitation: the jata pattern of this recitation embeds the mantra's energy of nourishment into the practitioner's nervous system through the rhythmic back-and-forth of sound.
verse 42
1) मक्षि॒का ऽऽशाश॒ मक्षि॑का॒ मक्षि॒का ऽऽश॑ ।2) आश॒ य-द्यदाशाश॒ यत् ।3) य-द्वा॑ वा॒ य-द्य-द्वा᳚ ।4) वा॒ स्वरौ॒ स्वरौ॑ वा वा॒ स्वरौ᳚ ।5) स्वरौ॒ स्वधि॑तौ॒ स्वधि॑तौ॒ स्वरौ॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ ।6) स्वधि॑तौ रि॒प्तग्ं रि॒प्तग्ग् स्वधि॑तौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तम् ।6) स्वधि॑ता॒विति॒ स्व - धि॒तौ॒ ।7) रि॒प्त मस्त्यस्ति॑ रि॒प्तग्ं रि॒प्त मस्ति॑ ।8) अस्तीत्यस्ति॑ ।9) यद्धस्त॑यो॒र्॒ हस्त॑यो॒-र्य-द्यद्धस्त॑योः ।10) हस्त॑यो-श्शमि॒तु-श्श॑मि॒तुर्-हस्त॑यो॒र्॒ हस्त॑यो-श्शमि॒तुः ।11) श॒मि॒तु-र्य-द्यच्छ॑मि॒तु-श्श॑मि॒तु-र्यत् ।12) य-न्न॒खेषु॑ न॒खेषु॒ य-द्य-न्न॒खेषु॑ ।13) न॒खेषु॒ सर्वा॒ सर्वा॑ न॒खेषु॑ न॒खेषु॒ सर्वा᳚ ।14) सर्वा॒ ता ता सर्वा॒ सर्वा॒ ता ।15) ता ते॑ ते॒ ता ता ते᳚ ।16) ते॒ अप्यपि॑ ते ते॒ अपि॑ ।17) अपि॑ दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वप्यपि॑ दे॒वेषु॑ ।18) दे॒वे ष्व॑स्त्वस्तु दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्व॑स्तु ।19) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।20) यदूव॑द्ध्य॒ मूव॑द्ध्यं॒-यँ-द्यदूव॑द्ध्यम् ।21) ऊव॑द्ध्य मु॒दर॑ स्यो॒दर॒ स्योव॑द्ध्य॒ मूव॑द्ध्य मु॒दर॑स्य ।22) उ॒दर॑स्या प॒वा त्य॑प॒वा त्यु॒दर॑ स्यो॒दर॑स्या प॒वाति॑ ।23) अ॒प॒वाति॒ यो यो अ॑प॒वा त्य॑प॒वाति॒ यः ।23) अ॒प॒वातीत्य॑प - वाति॑ ।24) य आ॒मस्या॒ मस्य॒ यो य आ॒मस्य॑ ।25) आ॒मस्य॑ क्र॒विषः॑ क्र॒विष॑ आ॒मस्या॒ मस्य॑ क्र॒विषः॑ ।26) क्र॒विषो॑ ग॒न्धो ग॒न्धः क्र॒विषः॑ क्र॒विषो॑ ग॒न्धः ।27) ग॒न्धो अस्त्यस्ति॑ ग॒न्धो ग॒न्धो अस्ति॑ ।28) अस्तीत्यस्ति॑ ।29) सु॒कृ॒ता त-त्त-थ्सु॑कृ॒ता सु॑कृ॒ता तत् ।29) सु॒कृ॒तेति॑ सु - कृ॒ता ।30) तच्छ॑मि॒तारः॑ शमि॒तार॒ स्त-त्तच्छ॑मि॒तारः॑ ।31) श॒मि॒तारः॑ कृण्वन्तु कृण्वन्तु शमि॒तारः॑ शमि॒तारः॑ कृण्वन्तु ।32) कृ॒ण्व॒न्तू॒तोत कृ॑ण्वन्तु कृण्वन्तू॒त ।33) उ॒त मेध॒-म्मेध॑ मु॒तोत मेध᳚म् ।34) मेधग्ं॑ शृत॒पाकग्ं॑ शृत॒पाक॒-म्मेध॒-म्मेधग्ं॑ शृत॒पाक᳚म् ।35) शृ॒त॒पाक॑-म्पचन्तु पचन्तु शृत॒पाकग्ं॑ शृत॒पाक॑-म्पचन्तु ।35) शृ॒त॒पाक॒मिति॑ शृत - पाक᳚म् ।36) प॒च॒न्त्विति॑ पचन्तु ।37) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।38) ते॒ गात्रा॒-द्गात्रा᳚-त्ते ते॒ गात्रा᳚त् ।39) गात्रा॑ द॒ग्निना॒ ऽग्निना॒ गात्रा॒-द्गात्रा॑ द॒ग्निना᳚ ।40) अ॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑ना-त्प॒च्यमा॑ना द॒ग्निना॒ ऽग्निना॑ प॒च्यमा॑नात् ।41) प॒च्यमा॑ना द॒भ्य॑भि प॒च्यमा॑ना-त्प॒च्यमा॑ना द॒भि ।42) अ॒भि शूल॒ग्ं॒ शूल॑ म॒भ्य॑भि शूल᳚म् ।43) शूल॒-न्निह॑तस्य॒ निह॑तस्य॒ शूल॒ग्ं॒ शूल॒-न्निह॑तस्य ।44) निह॑तस्या व॒धाव॑ त्यव॒धाव॑ति॒ निह॑तस्य॒ निह॑तस्या व॒धाव॑ति ।44) निह॑त॒स्येति॒ नि - ह॒त॒स्य॒ ।45) अ॒व॒धाव॒तीत्य॑व - धाव॑ति ।46) मा त-त्त-न्मा मा तत् ।47) त-द्भूम्या॒-म्भूम्या॒-न्त-त्त-द्भूम्या᳚म् ।48) भूम्या॒ मा भूम्या॒-म्भूम्या॒ मा ।49) आ श्रि॑ष च्छ्रिष॒दा श्रि॑षत् ।50) श्रि॒ष॒-न्मा मा श्रि॑ष च्छ्रिष॒-न्मा ।51) मा तृणे॑षु॒ तृणे॑षु॒ मा मा तृणे॑षु ।52) तृणे॑षु दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ स्तृणे॑षु॒ तृणे॑षु दे॒वेभ्यः॑ ।53) दे॒वेभ्य॒ स्त-त्त-द्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ स्तत् ।54) तदु॒शद्भ्य॑ उ॒शद्भ्य॒ स्त-त्तदु॒शद्भ्यः॑ ।55) उ॒शद्भ्यो॑ रा॒तग्ं रा॒त मु॒शद्भ्य॑ उ॒शद्भ्यो॑ रा॒तम् ।55) उ॒शद्भ्य॒ इत्यु॒शत् - भ्यः॒ ।56) रा॒त म॑स्त्वस्तु रा॒तग्ं रा॒त म॑स्तु ।57) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।॥ 42 ॥ (57/63)॥ अ. 8 ॥
1) makṣi̠kā ''śāśa̠ makṣi̍kā̠ makṣi̠kā ''śa̍ ।2) āśa̠ ya-dyadāśāśa̠ yat ।3) ya-dvā̍ vā̠ ya-dya-dvā̎ ।4) vā̠ svarau̠ svarau̍ vā vā̠ svarau̎ ।5) svarau̠ svadhi̍tau̠ svadhi̍tau̠ svarau̠ svarau̠ svadhi̍tau ।6) svadhi̍tau ri̠ptagṃ ri̠ptagg svadhi̍tau̠ svadhi̍tau ri̠ptam ।6) svadhi̍tā̠viti̠ sva - dhi̠tau̠ ।7) ri̠pta mastyasti̍ ri̠ptagṃ ri̠pta masti̍ ।8) astītyasti̍ ।9) yaddhasta̍yō̠r̠ hasta̍yō̠-rya-dyaddhasta̍yōḥ ।10) hasta̍yō-śśami̠tu-śśa̍mi̠tur-hasta̍yō̠r̠ hasta̍yō-śśami̠tuḥ ।11) śa̠mi̠tu-rya-dyachCha̍mi̠tu-śśa̍mi̠tu-ryat ।12) ya-nna̠khēṣu̍ na̠khēṣu̠ ya-dya-nna̠khēṣu̍ ।13) na̠khēṣu̠ sarvā̠ sarvā̍ na̠khēṣu̍ na̠khēṣu̠ sarvā̎ ।14) sarvā̠ tā tā sarvā̠ sarvā̠ tā ।15) tā tē̍ tē̠ tā tā tē̎ ।16) tē̠ apyapi̍ tē tē̠ api̍ ।17) api̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvapyapi̍ dē̠vēṣu̍ ।18) dē̠vē ṣva̍stvastu dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣva̍stu ।19) a̠stvitya̍stu ।20) yadūva̍ddhya̠ mūva̍ddhya̠ṃ ya-dyadūva̍ddhyam ।21) ūva̍ddhya mu̠dara̍ syō̠dara̠ syōva̍ddhya̠ mūva̍ddhya mu̠dara̍sya ।22) u̠dara̍syā pa̠vā tya̍pa̠vā tyu̠dara̍ syō̠dara̍syā pa̠vāti̍ ।23) a̠pa̠vāti̠ yō yō a̍pa̠vā tya̍pa̠vāti̠ yaḥ ।23) a̠pa̠vātītya̍pa - vāti̍ ।24) ya ā̠masyā̠ masya̠ yō ya ā̠masya̍ ।25) ā̠masya̍ kra̠viṣa̍ḥ kra̠viṣa̍ ā̠masyā̠ masya̍ kra̠viṣa̍ḥ ।26) kra̠viṣō̍ ga̠ndhō ga̠ndhaḥ kra̠viṣa̍ḥ kra̠viṣō̍ ga̠ndhaḥ ।27) ga̠ndhō astyasti̍ ga̠ndhō ga̠ndhō asti̍ ।28) astītyasti̍ ।29) su̠kṛ̠tā ta-tta-thsu̍kṛ̠tā su̍kṛ̠tā tat ।29) su̠kṛ̠tēti̍ su - kṛ̠tā ।30) tachCha̍mi̠tāra̍-śśami̠tāra̠ sta-ttachCha̍mi̠tāra̍ḥ ।31) śa̠mi̠tāra̍ḥ kṛṇvantu kṛṇvantu śami̠tāra̍-śśami̠tāra̍ḥ kṛṇvantu ।32) kṛ̠ṇva̠ntū̠tōta kṛ̍ṇvantu kṛṇvantū̠ta ।33) u̠ta mēdha̠-mmēdha̍ mu̠tōta mēdha̎m ।34) mēdhagṃ̍ śṛta̠pākagṃ̍ śṛta̠pāka̠-mmēdha̠-mmēdhagṃ̍ śṛta̠pāka̎m ।35) śṛ̠ta̠pāka̍-mpachantu pachantu śṛta̠pākagṃ̍ śṛta̠pāka̍-mpachantu ।35) śṛ̠ta̠pāka̠miti̍ śṛta - pāka̎m ।36) pa̠cha̠ntviti̍ pachantu ।37) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।38) tē̠ gātrā̠-dgātrā̎-ttē tē̠ gātrā̎t ।39) gātrā̍ da̠gninā̠ 'gninā̠ gātrā̠-dgātrā̍ da̠gninā̎ ।40) a̠gninā̍ pa̠chyamā̍nā-tpa̠chyamā̍nā da̠gninā̠ 'gninā̍ pa̠chyamā̍nāt ।41) pa̠chyamā̍nā da̠bhya̍bhi pa̠chyamā̍nā-tpa̠chyamā̍nā da̠bhi ।42) a̠bhi śūla̠gṃ̠ śūla̍ ma̠bhya̍bhi śūla̎m ।43) śūla̠-nniha̍tasya̠ niha̍tasya̠ śūla̠gṃ̠ śūla̠-nniha̍tasya ।44) niha̍tasyā va̠dhāva̍ tyava̠dhāva̍ti̠ niha̍tasya̠ niha̍tasyā va̠dhāva̍ti ।44) niha̍ta̠syēti̠ ni - ha̠ta̠sya̠ ।45) a̠va̠dhāva̠tītya̍va - dhāva̍ti ।46) mā ta-tta-nmā mā tat ।47) ta-dbhūmyā̠-mbhūmyā̠-nta-tta-dbhūmyā̎m ।48) bhūmyā̠ mā bhūmyā̠-mbhūmyā̠ mā ।49) ā śri̍ṣa chChriṣa̠dā śri̍ṣat ।50) śri̠ṣa̠-nmā mā śri̍ṣa chChriṣa̠-nmā ।51) mā tṛṇē̍ṣu̠ tṛṇē̍ṣu̠ mā mā tṛṇē̍ṣu ।52) tṛṇē̍ṣu dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ stṛṇē̍ṣu̠ tṛṇē̍ṣu dē̠vēbhya̍ḥ ।53) dē̠vēbhya̠ sta-tta-ddē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ stat ।54) tadu̠śadbhya̍ u̠śadbhya̠ sta-ttadu̠śadbhya̍ḥ ।55) u̠śadbhyō̍ rā̠tagṃ rā̠ta mu̠śadbhya̍ u̠śadbhyō̍ rā̠tam ।55) u̠śadbhya̠ ityu̠śat - bhya̠ḥ ।56) rā̠ta ma̍stvastu rā̠tagṃ rā̠ta ma̍stu ।57) a̠stvitya̍stu ।॥ 42 ॥ (57/63)॥ a. 8 ॥
meaning
Jata recitation: the practitioner who completes this section has, according to the tradition, secured the mountain's blessing for abundant nourishment throughout his life.
verse 43
1) ये वा॒जिनं॑-वाँ॒जिनं॒-येँ ये वा॒जिन᳚म् ।2) वा॒जिन॑-म्परि॒पश्य॑न्ति परि॒पश्य॑न्ति वा॒जिनं॑-वाँ॒जिन॑-म्परि॒पश्य॑न्ति ।3) प॒रि॒पश्य॑न्ति प॒क्व-म्प॒क्व-म्प॑रि॒पश्य॑न्ति परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वम् ।3) प॒रि॒पश्य॒न्तीति॑ परि - पश्य॑न्ति ।4) प॒क्वं-येँ ये प॒क्व-म्प॒क्वं-येँ ।5) य ई॑मीं॒-येँ य ई᳚म् ।6) ई॒मा॒हु रा॒हु री॑मी मा॒हुः ।7) आ॒हु-स्सु॑र॒भि-स्सु॑र॒भि रा॒हु रा॒हु-स्सु॑र॒भिः ।8) सु॒र॒भि-र्नि-र्णि-स्सु॑र॒भि-स्सु॑र॒भि-र्निः ।9) निर्-ह॑र हर॒ नि-र्णिर्-ह॑र ।10) ह॒रेतीति॑ हर ह॒रेति॑ ।11) इतीतीति॑ ।12) ये च॑ च॒ ये ये च॑ ।13) चार्व॑तो॒ अर्व॑तश्च॒ चार्व॑तः ।14) अर्व॑तो माग्ंसभि॒क्षा-म्माग्ं॑सभि॒क्षा मर्व॑तो॒ अर्व॑तो माग्ंसभि॒क्षाम् ।15) मा॒ग्ं॒स॒भि॒क्षा मु॒पास॑त उ॒पास॑ते माग्ंसभि॒क्षा-म्माग्ं॑सभि॒क्षा मु॒पास॑ते ।15) मा॒ग्ं॒स॒भि॒क्षामिति॑ माग्ंस - भि॒क्षाम् ।16) उ॒पास॑त उ॒तो उ॒तो उ॒पास॑त उ॒पास॑त उ॒तो ।16) उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प - आस॑ते ।17) उ॒तो तेषा॒-न्तेषा॑ मु॒तो उ॒तो तेषा᳚म् ।17) उ॒तो इत्यु॒तो ।18) तेषा॑ म॒भिगू᳚र्ति र॒भिगू᳚र्ति॒ स्तेषा॒-न्तेषा॑ म॒भिगू᳚र्तिः ।19) अ॒भिगू᳚र्ति-र्नो नो अ॒भिगू᳚र्ति र॒भिगू᳚र्ति-र्नः ।19) अ॒भिगू᳚र्ति॒रित्य॒भि - गू॒र्तिः॒ ।20) न॒ इ॒न्व॒ त्वि॒न्व॒तु॒ नो॒ न॒ इ॒न्व॒तु॒ ।21) इ॒न्व॒त्विती᳚न्वतु ।22) य-न्नीक्ष॑ण॒-न्नीक्ष॑णं॒-यँ-द्य-न्नीक्ष॑णम् ।23) नीक्ष॑ण-म्मा॒ग्॒स्पच॑न्या मा॒ग्॒स्पच॑न्या॒ नीक्ष॑ण॒-न्नीक्ष॑ण-म्मा॒ग्॒स्पच॑न्याः ।24) मा॒ग्॒स्पच॑न्या उ॒खाया॑ उ॒खाया॑ मा॒ग्॒स्पच॑न्या मा॒ग्॒स्पच॑न्या उ॒खायाः᳚ ।25) उ॒खाया॒ या योखाया॑ उ॒खाया॒ या ।26) या पात्रा॑णि॒ पात्रा॑णि॒ या या पात्रा॑णि ।27) पात्रा॑णि यू॒ष्णो यू॒ष्णः पात्रा॑णि॒ पात्रा॑णि यू॒ष्णः ।28) यू॒ष्ण आ॒सेच॑ना न्या॒सेच॑नानि यू॒ष्णो यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि ।29) आ॒सेच॑ना॒नीत्या᳚ - सेच॑नानि ।30) ऊ॒ष्म॒ण्या॑ ऽपि॒धाना॑ ऽपि॒धा नो᳚ष्म॒ण् यो᳚ष्म॒ण्या॑ ऽपि॒धाना᳚ ।31) अ॒पि॒धाना॑ चरू॒णा-ञ्च॑रू॒णा म॑पि॒धाना॑ ऽपि॒धाना॑ चरू॒णाम् ।31) अ॒पि॒धानेत्य॑पि - धाना᳚ ।32) च॒रू॒णा म॒ङ्का अ॒ङ्का श्च॑रू॒णा-ञ्च॑रू॒णा म॒ङ्काः ।33) अ॒ङ्का-स्सू॒ना-स्सू॒ना अ॒ङ्का अ॒ङ्का-स्सू॒नाः ।34) सू॒नाः परि॒ परि॑ सू॒ना-स्सू॒नाः परि॑ ।35) परि॑ भूषन्ति भूषन्ति॒ परि॒ परि॑ भूषन्ति ।36) भू॒ष॒ न्त्यश्व॒ मश्व॑-म्भूषन्ति भूष॒ न्त्यश्व᳚म् ।37) अश्व॒मित्यश्व᳚म् ।38) नि॒क्रम॑ण-न्नि॒षद॑न-न्नि॒षद॑न-न्नि॒क्रम॑ण-न्नि॒क्रम॑ण-न्नि॒षद॑नम् ।38) नि॒क्रम॑ण॒मिति॑ नि - क्रम॑णम् ।39) नि॒षद॑नं-विँ॒वर्त॑नं-विँ॒वर्त॑न-न्नि॒षद॑न-न्नि॒षद॑नं-विँ॒वर्त॑नम् ।39) नि॒षद॑न॒मिति॑ नि - सद॑नम् ।40) वि॒वर्त॑नं॒-यँ-द्य-द्वि॒वर्त॑नं-विँ॒वर्त॑नं॒-यँत् ।40) वि॒वर्त॑न॒मिति॑ वि - वर्त॑नम् ।41) यच् च॑ च॒ य-द्यच् च॑ ।42) च॒ पड्बी॑श॒-म्पड्बी॑श-ञ्च च॒ पड्बी॑शम् ।43) पड्बी॑श॒ मर्व॑तो॒ अर्व॑तः॒ पड्बी॑श॒-म्पड्बी॑श॒ मर्व॑तः ।44) अर्व॑त॒ इत्यर्व॑तः ।45) यच् च॑ च॒ य-द्यच् च॑ ।46) च॒ प॒पौ प॒पौ च॑ च प॒पौ ।47) प॒पौ य-द्य-त्प॒पौ प॒पौ यत् ।48) यच् च॑ च॒ य-द्यच् च॑ ।49) च॒ घा॒सि-ङ्घा॒सि-ञ्च॑ च घा॒सिम् ।50) घा॒सि-ञ्ज॒घास॑ ज॒घास॑ घा॒सि-ङ्घा॒सि-ञ्ज॒घास॑ ।॥ 43 ॥ (50/59)
1) yē vā̠jina̍ṃ vā̠jina̠ṃ yē yē vā̠jina̎m ।2) vā̠jina̍-mpari̠paśya̍nti pari̠paśya̍nti vā̠jina̍ṃ vā̠jina̍-mpari̠paśya̍nti ।3) pa̠ri̠paśya̍nti pa̠kva-mpa̠kva-mpa̍ri̠paśya̍nti pari̠paśya̍nti pa̠kvam ।3) pa̠ri̠paśya̠ntīti̍ pari - paśya̍nti ।4) pa̠kvaṃ yē yē pa̠kva-mpa̠kvaṃ yē ।5) ya ī̍mī̠ṃ yē ya ī̎m ।6) ī̠mā̠hu rā̠hu rī̍mī mā̠huḥ ।7) ā̠hu-ssu̍ra̠bhi-ssu̍ra̠bhi rā̠hu rā̠hu-ssu̍ra̠bhiḥ ।8) su̠ra̠bhi-rni-rṇi-ssu̍ra̠bhi-ssu̍ra̠bhi-rniḥ ।9) nir-ha̍ra hara̠ ni-rṇir-ha̍ra ।10) ha̠rētīti̍ hara ha̠rēti̍ ।11) itītīti̍ ।12) yē cha̍ cha̠ yē yē cha̍ ।13) chārva̍tō̠ arva̍taścha̠ chārva̍taḥ ।14) arva̍tō māgṃsabhi̠kṣā-mmāgṃ̍sabhi̠kṣā marva̍tō̠ arva̍tō māgṃsabhi̠kṣām ।15) mā̠gṃ̠sa̠bhi̠kṣā mu̠pāsa̍ta u̠pāsa̍tē māgṃsabhi̠kṣā-mmāgṃ̍sabhi̠kṣā mu̠pāsa̍tē ।15) mā̠gṃ̠sa̠bhi̠kṣāmiti̍ māgṃsa - bhi̠kṣām ।16) u̠pāsa̍ta u̠tō u̠tō u̠pāsa̍ta u̠pāsa̍ta u̠tō ।16) u̠pāsa̍ta̠ ityu̍pa - āsa̍tē ।17) u̠tō tēṣā̠-ntēṣā̍ mu̠tō u̠tō tēṣā̎m ।17) u̠tō ityu̠tō ।18) tēṣā̍ ma̠bhigū̎rti ra̠bhigū̎rti̠ stēṣā̠-ntēṣā̍ ma̠bhigū̎rtiḥ ।19) a̠bhigū̎rti-rnō nō a̠bhigū̎rti ra̠bhigū̎rti-rnaḥ ।19) a̠bhigū̎rti̠ritya̠bhi - gū̠rti̠ḥ ।20) na̠ i̠nva̠ tvi̠nva̠tu̠ nō̠ na̠ i̠nva̠tu̠ ।21) i̠nva̠tvitī̎nvatu ।22) ya-nnīkṣa̍ṇa̠-nnīkṣa̍ṇa̠ṃ ya-dya-nnīkṣa̍ṇam ।23) nīkṣa̍ṇa-mmā̠g̠spacha̍nyā mā̠g̠spacha̍nyā̠ nīkṣa̍ṇa̠-nnīkṣa̍ṇa-mmā̠g̠spacha̍nyāḥ ।24) mā̠g̠spacha̍nyā u̠khāyā̍ u̠khāyā̍ mā̠g̠spacha̍nyā mā̠g̠spacha̍nyā u̠khāyā̎ḥ ।25) u̠khāyā̠ yā yōkhāyā̍ u̠khāyā̠ yā ।26) yā pātrā̍ṇi̠ pātrā̍ṇi̠ yā yā pātrā̍ṇi ।27) pātrā̍ṇi yū̠ṣṇō yū̠ṣṇaḥ pātrā̍ṇi̠ pātrā̍ṇi yū̠ṣṇaḥ ।28) yū̠ṣṇa ā̠sēcha̍nā nyā̠sēcha̍nāni yū̠ṣṇō yū̠ṣṇa ā̠sēcha̍nāni ।29) ā̠sēcha̍nā̠nītyā̎ - sēcha̍nāni ।30) ū̠ṣma̠ṇyā̍ 'pi̠dhānā̍ 'pi̠dhā nō̎ṣma̠ṇ yō̎ṣma̠ṇyā̍ 'pi̠dhānā̎ ।31) a̠pi̠dhānā̍ charū̠ṇā-ñcha̍rū̠ṇā ma̍pi̠dhānā̍ 'pi̠dhānā̍ charū̠ṇām ।31) a̠pi̠dhānētya̍pi - dhānā̎ ।32) cha̠rū̠ṇā ma̠ṅkā a̠ṅkā ścha̍rū̠ṇā-ñcha̍rū̠ṇā ma̠ṅkāḥ ।33) a̠ṅkā-ssū̠nā-ssū̠nā a̠ṅkā a̠ṅkā-ssū̠nāḥ ।34) sū̠nāḥ pari̠ pari̍ sū̠nā-ssū̠nāḥ pari̍ ।35) pari̍ bhūṣanti bhūṣanti̠ pari̠ pari̍ bhūṣanti ।36) bhū̠ṣa̠ ntyaśva̠ maśva̍-mbhūṣanti bhūṣa̠ ntyaśva̎m ।37) aśva̠mityaśva̎m ।38) ni̠krama̍ṇa-nni̠ṣada̍na-nni̠ṣada̍na-nni̠krama̍ṇa-nni̠krama̍ṇa-nni̠ṣada̍nam ।38) ni̠krama̍ṇa̠miti̍ ni - krama̍ṇam ।39) ni̠ṣada̍naṃ vi̠varta̍naṃ vi̠varta̍na-nni̠ṣada̍na-nni̠ṣada̍naṃ vi̠varta̍nam ।39) ni̠ṣada̍na̠miti̍ ni - sada̍nam ।40) vi̠varta̍na̠ṃ ya-dya-dvi̠varta̍naṃ vi̠varta̍na̠ṃ yat ।40) vi̠varta̍na̠miti̍ vi - varta̍nam ।41) yach cha̍ cha̠ ya-dyach cha̍ ।42) cha̠ paḍbī̍śa̠-mpaḍbī̍śa-ñcha cha̠ paḍbī̍śam ।43) paḍbī̍śa̠ marva̍tō̠ arva̍ta̠ḥ paḍbī̍śa̠-mpaḍbī̍śa̠ marva̍taḥ ।44) arva̍ta̠ ityarva̍taḥ ।45) yach cha̍ cha̠ ya-dyach cha̍ ।46) cha̠ pa̠pau pa̠pau cha̍ cha pa̠pau ।47) pa̠pau ya-dya-tpa̠pau pa̠pau yat ।48) yach cha̍ cha̠ ya-dyach cha̍ ।49) cha̠ ghā̠si-ṅghā̠si-ñcha̍ cha ghā̠sim ।50) ghā̠si-ñja̠ghāsa̍ ja̠ghāsa̍ ghā̠si-ṅghā̠si-ñja̠ghāsa̍ ।॥ 43 ॥ (50/59)
meaning
Jata recitation: through this final verse the practitioner consecrates his eating, drinking, and breathing as acts of receiving the mountain's sacred gift.
verse 44
1) ज॒घास॒ सर्वा॒ सर्वा॑ ज॒घास॑ ज॒घास॒ सर्वा᳚ ।2) सर्वा॒ ता ता सर्वा॒ सर्वा॒ ता ।3) ता ते॑ ते॒ ता ता ते᳚ ।4) ते॒ अप्यपि॑ ते ते॒ अपि॑ ।5) अपि॑ दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वप्यपि॑ दे॒वेषु॑ ।6) दे॒वे ष्व॑स्त्वस्तु दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्व॑स्तु ।7) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।8) मा त्वा᳚ त्वा॒ मा मा त्वा᳚ ।9) त्वा॒ ऽग्नि र॒ग्नि स्त्वा᳚ त्वा॒ ऽग्निः ।10) अ॒ग्नि-र्ध्व॑नयि-द्ध्वनयि द॒ग्नि र॒ग्नि-र्ध्व॑नयित् ।11) ध्व॒न॒यि॒-द्धू॒मग॑न्धि-र्धू॒मग॑न्धि-र्ध्वनयि-द्ध्वनयि-द्धू॒मग॑न्धिः ।12) धू॒मग॑न्धि॒-र्मा मा धू॒मग॑न्धि-र्धू॒मग॑न्धि॒-र्मा ।12) धू॒मग॑न्धि॒रिति॑ धू॒म - ग॒न्धिः॒ ।13) मोखोखा मा मोखा ।14) उ॒खा भ्राज॑न्ती॒ भ्राज॑ न्त्यु॒खोखा भ्राज॑न्ती ।15) भ्राज॑ न्त्य॒भ्य॑भि भ्राज॑न्ती॒ भ्राज॑ न्त्य॒भि ।16) अ॒भि वि॑क्त विक्ता॒भ्य॑भि वि॑क्त ।17) वि॒क्त॒ जघ्रि॒-र्जघ्रि॑-र्विक्त विक्त॒ जघ्रिः॑ ।18) जघ्रि॒रिति॒ जघ्रिः॑ ।19) इ॒ष्टं-वीँ॒तं-वीँ॒त मि॒ष्ट मि॒ष्टं-वीँ॒तम् ।20) वी॒त म॒भिगू᳚र्त म॒भिगू᳚र्तं-वीँ॒तं-वीँ॒त म॒भिगू᳚र्तम् ।21) अ॒भिगू᳚र्तं॒-वँष॑ट्कृतं॒-वँष॑ट्कृत म॒भिगू᳚र्त म॒भिगू᳚र्तं॒-वँष॑ट्कृतम् ।21) अ॒भिगू᳚र्त॒मित्य॒भि - गू॒र्त॒म् ।22) वष॑ट्कृत॒-न्त-न्तं-वँष॑ट्कृतं॒-वँष॑ट्कृत॒-न्तम् ।22) वष॑ट्कृत॒मिति॒ वष॑ट् - कृ॒त॒म् ।23) त-न्दे॒वासो॑ दे॒वास॒ स्त-न्त-न्दे॒वासः॑ ।24) दे॒वासः॒ प्रति॒ प्रति॑ दे॒वासो॑ दे॒वासः॒ प्रति॑ ।25) प्रति॑ गृभ्णन्ति गृभ्णन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ गृभ्णन्ति ।26) गृ॒भ्ण॒ न्त्यश्व॒ मश्व॑-ङ्गृभ्णन्ति गृभ्ण॒ न्त्यश्व᳚म् ।27) अश्व॒मित्यश्व᳚म् ।28) यदश्वा॒या श्वा॑य॒ य-द्यदश्वा॑य ।29) अश्वा॑य॒ वासो॒ वासो ऽश्वा॒या श्वा॑य॒ वासः॑ ।30) वास॑ उपस्तृ॒ण न्त्यु॑पस्तृ॒णन्ति॒ वासो॒ वास॑ उपस्तृ॒णन्ति॑ ।31) उ॒प॒स्तृ॒ण न्त्य॑धीवा॒स म॑धीवा॒स मु॑पस्तृ॒ण-न्त्यु॑पस्तृ॒ण न्त्य॑धीवा॒सम् ।31) उ॒प॒स्तृ॒णन्तीत्यु॑प - स्तृ॒णन्ति॑ ।32) अ॒धी॒वा॒सं-याँ या ऽधी॑वा॒स म॑धीवा॒सं-याँ ।32) अ॒धी॒वा॒समित्य॑धि - वा॒सम् ।33) या हिर॑ण्यानि॒ हिर॑ण्यानि॒ या या हिर॑ण्यानि ।34) हिर॑ण्या न्यस्मा अस्मै॒ हिर॑ण्यानि॒ हिर॑ण्या न्यस्मै ।35) अ॒स्मै॒ इत्य॑स्मै ।36) स॒न्दान॒ मर्व॑न्त॒ मर्व॑न्तग्ं स॒न्दानग्ं॑ स॒न्दान॒ मर्व॑न्तम् ।36) स॒न्दान॒मिति॑ सं - दान᳚म् ।37) अर्व॑न्त॒-म्पड्बी॑श॒-म्पड्बी॑श॒ मर्व॑न्त॒ मर्व॑न्त॒-म्पड्बी॑शम् ।38) पड्बी॑श-म्प्रि॒या प्रि॒या पड्बी॑श॒-म्पड्बी॑श-म्प्रि॒या ।39) प्रि॒या दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ प्रि॒या प्रि॒या दे॒वेषु॑ ।40) दे॒वेष्वा दे॒वेषु॑ दे॒वेष्वा ।41) आ या॑मयन्ति यामय॒न्त्या या॑मयन्ति ।42) या॒म॒य॒न्तीति॑ यामयन्ति ।43) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।44) ते॒ सा॒दे सा॒दे ते॑ ते सा॒दे ।45) सा॒दे मह॑सा॒ मह॑सा सा॒दे सा॒दे मह॑सा ।46) मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ शूकृ॑तस्य॒ मह॑सा॒ मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य ।47) शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्णि॑या॒ पार्ष्णि॑या॒ शूकृ॑तस्य॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्णि॑या ।47) शूकृ॑त॒स्येति॒ शू - कृ॒त॒स्य॒ ।48) पार्ष्णि॑या वा वा॒ पार्ष्णि॑या॒ पार्ष्णि॑या वा ।49) वा॒ कश॑या॒ कश॑या वा वा॒ कश॑या ।50) कश॑या वा वा॒ कश॑या॒ कश॑या वा ।॥ 44 ॥ (50/57)
1) ja̠ghāsa̠ sarvā̠ sarvā̍ ja̠ghāsa̍ ja̠ghāsa̠ sarvā̎ ।2) sarvā̠ tā tā sarvā̠ sarvā̠ tā ।3) tā tē̍ tē̠ tā tā tē̎ ।4) tē̠ apyapi̍ tē tē̠ api̍ ।5) api̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvapyapi̍ dē̠vēṣu̍ ।6) dē̠vē ṣva̍stvastu dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣva̍stu ।7) a̠stvitya̍stu ।8) mā tvā̎ tvā̠ mā mā tvā̎ ।9) tvā̠ 'gni ra̠gni stvā̎ tvā̠ 'gniḥ ।10) a̠gni-rdhva̍nayi-ddhvanayi da̠gni ra̠gni-rdhva̍nayit ।11) dhva̠na̠yi̠-ddhū̠maga̍ndhi-rdhū̠maga̍ndhi-rdhvanayi-ddhvanayi-ddhū̠maga̍ndhiḥ ।12) dhū̠maga̍ndhi̠-rmā mā dhū̠maga̍ndhi-rdhū̠maga̍ndhi̠-rmā ।12) dhū̠maga̍ndhi̠riti̍ dhū̠ma - ga̠ndhi̠ḥ ।13) mōkhōkhā mā mōkhā ।14) u̠khā bhrāja̍ntī̠ bhrāja̍ ntyu̠khōkhā bhrāja̍ntī ।15) bhrāja̍ ntya̠bhya̍bhi bhrāja̍ntī̠ bhrāja̍ ntya̠bhi ।16) a̠bhi vi̍kta viktā̠bhya̍bhi vi̍kta ।17) vi̠kta̠ jaghri̠-rjaghri̍-rvikta vikta̠ jaghri̍ḥ ।18) jaghri̠riti̠ jaghri̍ḥ ।19) i̠ṣṭaṃ vī̠taṃ vī̠ta mi̠ṣṭa mi̠ṣṭaṃ vī̠tam ।20) vī̠ta ma̠bhigū̎rta ma̠bhigū̎rtaṃ vī̠taṃ vī̠ta ma̠bhigū̎rtam ।21) a̠bhigū̎rta̠ṃ vaṣa̍ṭkṛta̠ṃ vaṣa̍ṭkṛta ma̠bhigū̎rta ma̠bhigū̎rta̠ṃ vaṣa̍ṭkṛtam ।21) a̠bhigū̎rta̠mitya̠bhi - gū̠rta̠m ।22) vaṣa̍ṭkṛta̠-nta-ntaṃ vaṣa̍ṭkṛta̠ṃ vaṣa̍ṭkṛta̠-ntam ।22) vaṣa̍ṭkṛta̠miti̠ vaṣa̍ṭ - kṛ̠ta̠m ।23) ta-ndē̠vāsō̍ dē̠vāsa̠ sta-nta-ndē̠vāsa̍ḥ ।24) dē̠vāsa̠ḥ prati̠ prati̍ dē̠vāsō̍ dē̠vāsa̠ḥ prati̍ ।25) prati̍ gṛbhṇanti gṛbhṇanti̠ prati̠ prati̍ gṛbhṇanti ।26) gṛ̠bhṇa̠ ntyaśva̠ maśva̍-ṅgṛbhṇanti gṛbhṇa̠ ntyaśva̎m ।27) aśva̠mityaśva̎m ।28) yadaśvā̠yā śvā̍ya̠ ya-dyadaśvā̍ya ।29) aśvā̍ya̠ vāsō̠ vāsō 'śvā̠yā śvā̍ya̠ vāsa̍ḥ ।30) vāsa̍ upastṛ̠ṇa ntyu̍pastṛ̠ṇanti̠ vāsō̠ vāsa̍ upastṛ̠ṇanti̍ ।31) u̠pa̠stṛ̠ṇa ntya̍dhīvā̠sa ma̍dhīvā̠sa mu̍pastṛ̠ṇa-ntyu̍pastṛ̠ṇa ntya̍dhīvā̠sam ।31) u̠pa̠stṛ̠ṇantītyu̍pa - stṛ̠ṇanti̍ ।32) a̠dhī̠vā̠saṃ yā yā 'dhī̍vā̠sa ma̍dhīvā̠saṃ yā ।32) a̠dhī̠vā̠samitya̍dhi - vā̠sam ।33) yā hira̍ṇyāni̠ hira̍ṇyāni̠ yā yā hira̍ṇyāni ।34) hira̍ṇyā nyasmā asmai̠ hira̍ṇyāni̠ hira̍ṇyā nyasmai ।35) a̠smai̠ itya̍smai ।36) sa̠ndāna̠ marva̍nta̠ marva̍ntagṃ sa̠ndānagṃ̍ sa̠ndāna̠ marva̍ntam ।36) sa̠ndāna̠miti̍ saṃ - dāna̎m ।37) arva̍nta̠-mpaḍbī̍śa̠-mpaḍbī̍śa̠ marva̍nta̠ marva̍nta̠-mpaḍbī̍śam ।38) paḍbī̍śa-mpri̠yā pri̠yā paḍbī̍śa̠-mpaḍbī̍śa-mpri̠yā ।39) pri̠yā dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ pri̠yā pri̠yā dē̠vēṣu̍ ।40) dē̠vēṣvā dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣvā ।41) ā yā̍mayanti yāmaya̠ntyā yā̍mayanti ।42) yā̠ma̠ya̠ntīti̍ yāmayanti ।43) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।44) tē̠ sā̠dē sā̠dē tē̍ tē sā̠dē ।45) sā̠dē maha̍sā̠ maha̍sā sā̠dē sā̠dē maha̍sā ।46) maha̍sā̠ śūkṛ̍tasya̠ śūkṛ̍tasya̠ maha̍sā̠ maha̍sā̠ śūkṛ̍tasya ।47) śūkṛ̍tasya̠ pārṣṇi̍yā̠ pārṣṇi̍yā̠ śūkṛ̍tasya̠ śūkṛ̍tasya̠ pārṣṇi̍yā ।47) śūkṛ̍ta̠syēti̠ śū - kṛ̠ta̠sya̠ ।48) pārṣṇi̍yā vā vā̠ pārṣṇi̍yā̠ pārṣṇi̍yā vā ।49) vā̠ kaśa̍yā̠ kaśa̍yā vā vā̠ kaśa̍yā ।50) kaśa̍yā vā vā̠ kaśa̍yā̠ kaśa̍yā vā ।॥ 44 ॥ (50/57)
meaning
Jata recitation: the closing teaching of the Asmanna section is that true nourishment is always available to the one whose heart is open, grateful, and in harmony with nature.
verse 45
1) वा॒ तु॒तोद॑ तु॒तोद॑ वा वा तु॒तोद॑ ।2) तु॒तोदेति॑ तु॒तोद॑ ।3) स्रु॒चेवे॑ व स्रु॒चा स्रु॒चेव॑ ।4) इ॒व॒ ता तेवे॑व॒ ता ।5) ता ह॒विषो॑ ह॒विष॒ स्ता ता ह॒विषः॑ ।6) ह॒विषो॑ अद्ध्व॒रे ष्व॑द्ध्व॒रेषु॑ ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ अद्ध्व॒रेषु॑ ।7) अ॒द्ध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ सर्वा᳚ ऽद्ध्व॒रे ष्व॑द्ध्व॒रेषु॒ सर्वा᳚ ।8) सर्वा॒ ता ता सर्वा॒ सर्वा॒ ता ।9) ता ते॑ ते॒ ता ता ते᳚ ।10) ते॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा ते ते॒ ब्रह्म॑णा ।11) ब्रह्म॑णा सूदयामि सूदयामि॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि ।12) सू॒द॒या॒मीति॑ सूदयामि ।13) चतु॑स्त्रिग्ंश-द्वा॒जिनो॑ वा॒जिन॒ श्चतु॑स्त्रिग्ंश॒च् चतु॑स्त्रिग्ंश-द्वा॒जिनः॑ ।13) चतु॑स्त्रिग्ंश॒दिति॒ चतुः॑ - त्रि॒ग्ं॒श॒त् ।14) वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धो-र्दे॒वब॑न्धो-र्वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धोः ।15) दे॒वब॑न्धो॒-र्वङ्क्री॒-र्वङ्क्री᳚-र्दे॒वब॑न्धो-र्दे॒वब॑न्धो॒-र्वङ्क्रीः᳚ ।15) दे॒वब॑न्धो॒रिति॑ दे॒व - ब॒न्धोः॒ ।16) वङ्क्री॒ रश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वङ्क्री॒-र्वङ्क्री॒ रश्व॑स्य ।17) अश्व॑स्य॒ स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒ रश्व॒स्या श्व॑स्य॒ स्वधि॑तिः ।18) स्वधि॑ति॒-स्सग्ं सग्ग् स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-स्सम् ।18) स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व - धि॒तिः॒ ।19) स मे᳚त्येति॒ सग्ं स मे॑ति ।20) ए॒तीत्ये॑ति ।21) अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॒ गात्रा ऽच्छि॒द्रा ऽच्छि॑द्रा॒ गात्रा᳚ ।22) गात्रा॑ व॒युना॑ व॒युना॒ गात्रा॒ गात्रा॑ व॒युना᳚ ।23) व॒युना॑ कृणोत कृणोत व॒युना॑ व॒युना॑ कृणोत ।24) कृ॒णो॒त॒ परु॑ष्परुः॒ परु॑ष्परुः कृणोत कृणोत॒ परु॑ष्परुः ।25) परु॑ष्परु रनु॒घुष्या॑ नु॒घुष्य॒ परु॑ष्परुः॒ परु॑ष्परु रनु॒घुष्य॑ ।25) परु॑ष्परु॒रिति॒ परुः॑ - प॒रुः॒ ।26) अ॒नु॒घुष्या॒ वि व्य॑नु॒घुष्या॑ नु॒घुष्या॒ वि ।26) अ॒नु॒घुष्येत्य॑नु - घुष्य॑ ।27) वि श॑स्त शस्त॒ वि वि श॑स्त ।28) श॒स्तेति॑ शस्त ।29) एक॒ स्त्वष्टु॒ स्त्वष्टु॒ रेक॒ एक॒ स्त्वष्टुः॑ ।30) त्वष्टु॒ रश्व॒स्या श्व॑स्य॒ त्वष्टु॒ स्त्वष्टु॒ रश्व॑स्य ।31) अश्व॑स्या विश॒स्ता वि॑श॒स्ता ऽश्व॒स्या श्व॑स्या विश॒स्ता ।32) वि॒श॒स्ता द्वा द्वा वि॑श॒स्ता वि॑श॒स्ता द्वा ।32) वि॒श॒स्तेति॑ वि - श॒स्ता ।33) द्वा य॒न्तारा॑ य॒न्तारा॒ द्वा द्वा य॒न्तारा᳚ ।34) य॒न्तारा॑ भवतो भवतो य॒न्तारा॑ य॒न्तारा॑ भवतः ।35) भ॒व॒त॒ स्तथा॒ तथा॑ भवतो भवत॒ स्तथा᳚ ।36) तथ॒ र्तुर्-ऋ॒तु स्तथा॒ तथ॒ र्तुः ।37) ऋ॒तुरित्यृ॒तुः ।38) या ते॑ ते॒ या या ते᳚ ।39) ते॒ गात्रा॑णा॒-ङ्गात्रा॑णा-न्ते ते॒ गात्रा॑णाम् ।40) गात्रा॑णा मृतु॒थ र्तु॒था गात्रा॑णा॒-ङ्गात्रा॑णा मृतु॒था ।41) ऋ॒तु॒था कृ॒णोमि॑ कृ॒णो म्यृ॑तु॒थ र्तु॒था कृ॒णोमि॑ ।41) ऋ॒तु॒थेत्यृ॑तु - था ।42) कृ॒णोमि॒ ताता॒ ताता॑ कृ॒णोमि॑ कृ॒णोमि॒ ताता᳚ ।43) ताता॒ पिण्डा॑ना॒-म्पिण्डा॑ना॒-न्ताता॒ ताता॒ पिण्डा॑नाम् ।43) तातेति॒ ता - ता॒ ।44) पिण्डा॑ना॒-म्प्र प्र पिण्डा॑ना॒-म्पिण्डा॑ना॒-म्प्र ।45) प्र जु॑होमि जुहोमि॒ प्र प्र जु॑होमि ।46) जु॒हो॒ म्य॒ग्ना व॒ग्नौ जु॑होमि जुहो म्य॒ग्नौ ।47) अ॒ग्नावित्य॒ग्नौ ।48) मा त्वा᳚ त्वा॒ मा मा त्वा᳚ ।49) त्वा॒ त॒प॒-त्त॒प॒-त्त्वा॒ त्वा॒ त॒प॒त् ।50) त॒प॒-त्प्रि॒यः प्रि॒य स्त॑प-त्तप-त्प्रि॒यः ।॥ 45 ॥ (50/58)
1) vā̠ tu̠tōda̍ tu̠tōda̍ vā vā tu̠tōda̍ ।2) tu̠tōdēti̍ tu̠tōda̍ ।3) sru̠chēvē̍ va sru̠chā sru̠chēva̍ ।4) i̠va̠ tā tēvē̍va̠ tā ।5) tā ha̠viṣō̍ ha̠viṣa̠ stā tā ha̠viṣa̍ḥ ।6) ha̠viṣō̍ addhva̠rē ṣva̍ddhva̠rēṣu̍ ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ addhva̠rēṣu̍ ।7) a̠ddhva̠rēṣu̠ sarvā̠ sarvā̎ 'ddhva̠rē ṣva̍ddhva̠rēṣu̠ sarvā̎ ।8) sarvā̠ tā tā sarvā̠ sarvā̠ tā ।9) tā tē̍ tē̠ tā tā tē̎ ।10) tē̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā tē tē̠ brahma̍ṇā ।11) brahma̍ṇā sūdayāmi sūdayāmi̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā sūdayāmi ।12) sū̠da̠yā̠mīti̍ sūdayāmi ।13) chatu̍strigṃśa-dvā̠jinō̍ vā̠jina̠ śchatu̍strigṃśa̠ch chatu̍strigṃśa-dvā̠jina̍ḥ ।13) chatu̍strigṃśa̠diti̠ chatu̍ḥ - tri̠gṃ̠śa̠t ।14) vā̠jinō̍ dē̠vaba̍ndhō-rdē̠vaba̍ndhō-rvā̠jinō̍ vā̠jinō̍ dē̠vaba̍ndhōḥ ।15) dē̠vaba̍ndhō̠-rvaṅkrī̠-rvaṅkrī̎-rdē̠vaba̍ndhō-rdē̠vaba̍ndhō̠-rvaṅkrī̎ḥ ।15) dē̠vaba̍ndhō̠riti̍ dē̠va - ba̠ndhō̠ḥ ।16) vaṅkrī̠ raśva̠syā śva̍sya̠ vaṅkrī̠-rvaṅkrī̠ raśva̍sya ।17) aśva̍sya̠ svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠ raśva̠syā śva̍sya̠ svadhi̍tiḥ ।18) svadhi̍ti̠-ssagṃ sagg svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-ssam ।18) svadhi̍ti̠riti̠ sva - dhi̠ti̠ḥ ।19) sa mē̎tyēti̠ sagṃ sa mē̍ti ।20) ē̠tītyē̍ti ।21) achChi̍drā̠ gātrā̠ gātrā 'chChi̠drā 'chChi̍drā̠ gātrā̎ ।22) gātrā̍ va̠yunā̍ va̠yunā̠ gātrā̠ gātrā̍ va̠yunā̎ ।23) va̠yunā̍ kṛṇōta kṛṇōta va̠yunā̍ va̠yunā̍ kṛṇōta ।24) kṛ̠ṇō̠ta̠ paru̍ṣparu̠ḥ paru̍ṣparuḥ kṛṇōta kṛṇōta̠ paru̍ṣparuḥ ।25) paru̍ṣparu ranu̠ghuṣyā̍ nu̠ghuṣya̠ paru̍ṣparu̠ḥ paru̍ṣparu ranu̠ghuṣya̍ ।25) paru̍ṣparu̠riti̠ paru̍ḥ - pa̠ru̠ḥ ।26) a̠nu̠ghuṣyā̠ vi vya̍nu̠ghuṣyā̍ nu̠ghuṣyā̠ vi ।26) a̠nu̠ghuṣyētya̍nu - ghuṣya̍ ।27) vi śa̍sta śasta̠ vi vi śa̍sta ।28) śa̠stēti̍ śasta ।29) ēka̠ stvaṣṭu̠ stvaṣṭu̠ rēka̠ ēka̠ stvaṣṭu̍ḥ ।30) tvaṣṭu̠ raśva̠syā śva̍sya̠ tvaṣṭu̠ stvaṣṭu̠ raśva̍sya ।31) aśva̍syā viśa̠stā vi̍śa̠stā 'śva̠syā śva̍syā viśa̠stā ।32) vi̠śa̠stā dvā dvā vi̍śa̠stā vi̍śa̠stā dvā ।32) vi̠śa̠stēti̍ vi - śa̠stā ।33) dvā ya̠ntārā̍ ya̠ntārā̠ dvā dvā ya̠ntārā̎ ।34) ya̠ntārā̍ bhavatō bhavatō ya̠ntārā̍ ya̠ntārā̍ bhavataḥ ।35) bha̠va̠ta̠ stathā̠ tathā̍ bhavatō bhavata̠ stathā̎ ।36) tatha̠ rtur-ṛ̠tu stathā̠ tatha̠ rtuḥ ।37) ṛ̠turityṛ̠tuḥ ।38) yā tē̍ tē̠ yā yā tē̎ ।39) tē̠ gātrā̍ṇā̠-ṅgātrā̍ṇā-ntē tē̠ gātrā̍ṇām ।40) gātrā̍ṇā mṛtu̠tha rtu̠thā gātrā̍ṇā̠-ṅgātrā̍ṇā mṛtu̠thā ।41) ṛ̠tu̠thā kṛ̠ṇōmi̍ kṛ̠ṇō myṛ̍tu̠tha rtu̠thā kṛ̠ṇōmi̍ ।41) ṛ̠tu̠thētyṛ̍tu - thā ।42) kṛ̠ṇōmi̠ tātā̠ tātā̍ kṛ̠ṇōmi̍ kṛ̠ṇōmi̠ tātā̎ ।43) tātā̠ piṇḍā̍nā̠-mpiṇḍā̍nā̠-ntātā̠ tātā̠ piṇḍā̍nām ।43) tātēti̠ tā - tā̠ ।44) piṇḍā̍nā̠-mpra pra piṇḍā̍nā̠-mpiṇḍā̍nā̠-mpra ।45) pra ju̍hōmi juhōmi̠ pra pra ju̍hōmi ।46) ju̠hō̠ mya̠gnā va̠gnau ju̍hōmi juhō mya̠gnau ।47) a̠gnāvitya̠gnau ।48) mā tvā̎ tvā̠ mā mā tvā̎ ।49) tvā̠ ta̠pa̠-tta̠pa̠-ttvā̠ tvā̠ ta̠pa̠t ।50) ta̠pa̠-tpri̠yaḥ pri̠ya sta̍pa-ttapa-tpri̠yaḥ ।॥ 45 ॥ (50/58)
meaning
Jata recitation: having been nourished by the mountain's mantras, the practitioner bows in gratitude and prepares to carry that nourishment forward as a gift to others.
verse 46
1) प्रि॒य आ॒त्मा ऽऽत्मा प्रि॒यः प्रि॒य आ॒त्मा ।2) आ॒त्मा ऽपि॒यन्त॑ मपि॒यन्त॑ मा॒त्मा ऽऽत्मा ऽपि॒यन्त᳚म् ।3) अ॒पि॒यन्त॒-म्मा मा ऽपि॒यन्त॑ मपि॒यन्त॒-म्मा ।3) अ॒पि॒यन्त॒मित्य॑पि - यन्त᳚म् ।4) मा स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति॒-र्मा मा स्वधि॑तिः ।5) स्वधि॑ति स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒-स्स्वधि॑ति॒-स्स्वधि॑ति स्त॒नुवः॑ ।5) स्वधि॑ति॒रिति॒ स्व - धि॒तिः॒ ।6) त॒नुव॒ आ त॒नुव॑ स्त॒नुव॒ आ ।7) आ ति॑ष्ठिप-त्तिष्ठिप॒दा ति॑ष्ठिपत् ।8) ति॒ष्ठि॒प॒-त्ते॒ ते॒ ति॒ष्ठि॒प॒-त्ति॒ष्ठि॒प॒-त्ते॒ ।9) त॒ इति॑ ते ।10) मा ते॑ ते॒ मा मा ते᳚ ।11) ते॒ गृ॒द्ध्नु-र्गृ॒द्ध्नु स्ते॑ ते गृ॒द्ध्नुः ।12) गृ॒द्ध्नु र॑विश॒स्ता ऽवि॑श॒स्ता गृ॒द्ध्नु-र्गृ॒द्ध्नु र॑विश॒स्ता ।13) अ॒वि॒श॒स्ता ऽति॒हाया॑ ति॒हाया॑ विश॒स्ता ऽवि॑श॒स्ता ऽति॒हाय॑ ।13) अ॒वि॒श॒स्तेत्य॑वि - श॒स्ता ।14) अ॒ति॒हाय॑ छि॒द्रा छि॒द्रा ऽति॒हाया॑ ति॒हाय॑ छि॒द्रा ।14) अ॒ति॒हायेत्य॑ति - हाय॑ ।15) छि॒द्रा गात्रा॑णि॒ गात्रा॑णि छि॒द्रा छि॒द्रा गात्रा॑णि ।16) गात्रा᳚ ण्य॒सिना॒ ऽसिना॒ गात्रा॑णि॒ गात्रा᳚ ण्य॒सिना᳚ ।17) अ॒सिना॒ मिथु॒ मिथ्व॒सिना॒ ऽसिना॒ मिथु॑ ।18) मिथू॑ कः क॒-र्मिथु॒ मिथू॑ कः ।19) क॒रिति॑ कः ।20) न वै वै न न वै ।21) वा उ॑ वु॒ वै वा उ॑ ।22) उ॒ वे॒त दे॒तदु॑ वु वे॒तत् ।23) ए॒त-न्म्रि॑यसे म्रियस ए॒त दे॒त-न्म्रि॑यसे ।24) म्रि॒य॒से॒ न न म्रि॑यसे म्रियसे॒ न ।25) न रि॑ष्यसि रिष्यसि॒ न न रि॑ष्यसि ।26) रि॒ष्य॒सि॒ दे॒वा-न्दे॒वा-न्रि॑ष्यसि रिष्यसि दे॒वान् ।27) दे॒वाग्ं इदि-द्दे॒वा-न्दे॒वाग्ं इत् ।28) इदे᳚ ष्ये॒षी दिदे॑षि ।29) ए॒षि॒ प॒थिभिः॑ प॒थिभि॑ रेष्येषि प॒थिभिः॑ ।30) प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ सु॒गेभिः॑ प॒थिभिः॑ प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।30) प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ ।31) सु॒गेभि॒रिति॑ सु - गेभिः॑ ।32) हरी॑ ते ते॒ हरी॒ हरी॑ ते ।32) हरी॒ इति॒ हरी᳚ ।33) ते॒ युञ्जा॒ युञ्जा॑ ते ते॒ युञ्जा᳚ ।34) युञ्जा॒ पृष॑ती॒ पृष॑ती॒ युञ्जा॒ युञ्जा॒ पृष॑ती ।35) पृष॑ती अभूता मभूता॒-म्पृष॑ती॒ पृष॑ती अभूताम् ।35) पृष॑ती॒ इति॒ पृष॑ती ।36) अ॒भू॒ता॒ मुपोपा॑भूता मभूता॒ मुप॑ ।37) उपा᳚स्था दस्था॒ दुपोपा᳚ स्थात् ।38) अ॒स्था॒-द्वा॒जी वा॒ज्य॑स्था दस्था-द्वा॒जी ।39) वा॒जी धु॒रि धु॒रि वा॒जी वा॒जी धु॒रि ।40) धु॒रि रास॑भस्य॒ रास॑भस्य धु॒रि धु॒रि रास॑भस्य ।41) रास॑भ॒स्येति॒ रास॑भस्य ।42) सु॒गव्य॑-न्नो न-स्सु॒गव्यग्ं॑ सु॒गव्य॑-न्नः ।42) सु॒गव्य॒मिति॑ सु - गव्य᳚म् ।43) नो॒ वा॒जी वा॒जी नो॑ नो वा॒जी ।44) वा॒जी स्वश्वि॑य॒ग्ग्॒ स्वश्वि॑यं-वाँ॒जी वा॒जी स्वश्वि॑यम् ।45) स्वश्वि॑य-म्पु॒ग्ं॒सः पु॒ग्ं॒स-स्स्वश्वि॑य॒ग्ग्॒ स्वश्वि॑य-म्पु॒ग्ं॒सः ।45) स्वश्वि॑य॒मिति॑ सु - अश्वि॑यम् ।46) पु॒ग्ं॒सः पु॒त्रा-न्पु॒त्रा-न्पु॒ग्ं॒सः पु॒ग्ं॒सः पु॒त्रान् ।47) पु॒त्राग्ं उ॒तोत पु॒त्रा-न्पु॒त्राग्ं उ॒त ।48) उ॒त वि॑श्वा॒पुषं॑-विँश्वा॒पुष॑ मु॒तोत वि॑श्वा॒पुष᳚म् ।49) वि॒श्वा॒पुषग्ं॑ र॒यिग्ं र॒यिं-विँ॑श्वा॒पुषं॑-विँश्वा॒पुषग्ं॑ र॒यिम् ।49) वि॒श्वा॒पुष॒मिति॑ विश्व - पुष᳚म् ।50) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।51) अ॒ना॒गा॒स्त्व-न्नो॑ नो ऽनागा॒स्त्व म॑नागा॒स्त्व-न्नः॑ ।51) अ॒ना॒गा॒स्त्वमित्य॑नागाः - त्वम् ।52) नो॒ अदि॑ति॒ रदि॑ति-र्नो नो॒ अदि॑तिः ।53) अदि॑तिः कृणोतु कृणो॒ त्वदि॑ति॒ रदि॑तिः कृणोतु ।54) कृ॒णो॒तु॒ क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र-ङ्कृ॑णोतु कृणोतु क्ष॒त्रम् ।55) क्ष॒त्र-न्नो॑ नः, क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र-न्नः॑ ।56) नो॒ अश्वो॒ अश्वो॑ नो नो॒ अश्वः॑ ।57) अश्वो॑ वनतां-वँनता॒ मश्वो॒ अश्वो॑ वनताम् ।58) व॒न॒ता॒ग्ं॒ ह॒विष्मान्॑. ह॒विष्मान्॑. वनतां-वँनताग्ं ह॒विष्मान्॑ ।59) ह॒विष्मा॒निति॑ ह॒विष्मान्॑ ।॥ 46 ॥ (59, 70)
1) pri̠ya ā̠tmā ''tmā pri̠yaḥ pri̠ya ā̠tmā ।2) ā̠tmā 'pi̠yanta̍ mapi̠yanta̍ mā̠tmā ''tmā 'pi̠yanta̎m ।3) a̠pi̠yanta̠-mmā mā 'pi̠yanta̍ mapi̠yanta̠-mmā ।3) a̠pi̠yanta̠mitya̍pi - yanta̎m ।4) mā svadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti̠-rmā mā svadhi̍tiḥ ।5) svadhi̍ti sta̠nuva̍ sta̠nuva̠-ssvadhi̍ti̠-ssvadhi̍ti sta̠nuva̍ḥ ।5) svadhi̍ti̠riti̠ sva - dhi̠ti̠ḥ ।6) ta̠nuva̠ ā ta̠nuva̍ sta̠nuva̠ ā ।7) ā ti̍ṣṭhipa-ttiṣṭhipa̠dā ti̍ṣṭhipat ।8) ti̠ṣṭhi̠pa̠-ttē̠ tē̠ ti̠ṣṭhi̠pa̠-tti̠ṣṭhi̠pa̠-ttē̠ ।9) ta̠ iti̍ tē ।10) mā tē̍ tē̠ mā mā tē̎ ।11) tē̠ gṛ̠ddhnu-rgṛ̠ddhnu stē̍ tē gṛ̠ddhnuḥ ।12) gṛ̠ddhnu ra̍viśa̠stā 'vi̍śa̠stā gṛ̠ddhnu-rgṛ̠ddhnu ra̍viśa̠stā ।13) a̠vi̠śa̠stā 'ti̠hāyā̍ ti̠hāyā̍ viśa̠stā 'vi̍śa̠stā 'ti̠hāya̍ ।13) a̠vi̠śa̠stētya̍vi - śa̠stā ।14) a̠ti̠hāya̍ Chi̠drā Chi̠drā 'ti̠hāyā̍ ti̠hāya̍ Chi̠drā ।14) a̠ti̠hāyētya̍ti - hāya̍ ।15) Chi̠drā gātrā̍ṇi̠ gātrā̍ṇi Chi̠drā Chi̠drā gātrā̍ṇi ।16) gātrā̎ ṇya̠sinā̠ 'sinā̠ gātrā̍ṇi̠ gātrā̎ ṇya̠sinā̎ ।17) a̠sinā̠ mithu̠ mithva̠sinā̠ 'sinā̠ mithu̍ ।18) mithū̍ kaḥ ka̠-rmithu̠ mithū̍ kaḥ ।19) ka̠riti̍ kaḥ ।20) na vai vai na na vai ।21) vā u̍ vu̠ vai vā u̍ ।22) u̠ vē̠ta dē̠tadu̍ vu vē̠tat ।23) ē̠ta-nmri̍yasē mriyasa ē̠ta dē̠ta-nmri̍yasē ।24) mri̠ya̠sē̠ na na mri̍yasē mriyasē̠ na ।25) na ri̍ṣyasi riṣyasi̠ na na ri̍ṣyasi ।26) ri̠ṣya̠si̠ dē̠vā-ndē̠vā-nri̍ṣyasi riṣyasi dē̠vān ।27) dē̠vāgṃ idi-ddē̠vā-ndē̠vāgṃ it ।28) idē̎ ṣyē̠ṣī didē̍ṣi ।29) ē̠ṣi̠ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍ rēṣyēṣi pa̠thibhi̍ḥ ।30) pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ ।30) pa̠thibhi̠riti̍ pa̠thi - bhi̠ḥ ।31) su̠gēbhi̠riti̍ su - gēbhi̍ḥ ।32) harī̍ tē tē̠ harī̠ harī̍ tē ।32) harī̠ iti̠ harī̎ ।33) tē̠ yuñjā̠ yuñjā̍ tē tē̠ yuñjā̎ ।34) yuñjā̠ pṛṣa̍tī̠ pṛṣa̍tī̠ yuñjā̠ yuñjā̠ pṛṣa̍tī ।35) pṛṣa̍tī abhūtā mabhūtā̠-mpṛṣa̍tī̠ pṛṣa̍tī abhūtām ।35) pṛṣa̍tī̠ iti̠ pṛṣa̍tī ।36) a̠bhū̠tā̠ mupōpā̍bhūtā mabhūtā̠ mupa̍ ।37) upā̎sthā dasthā̠ dupōpā̎ sthāt ।38) a̠sthā̠-dvā̠jī vā̠jya̍sthā dasthā-dvā̠jī ।39) vā̠jī dhu̠ri dhu̠ri vā̠jī vā̠jī dhu̠ri ।40) dhu̠ri rāsa̍bhasya̠ rāsa̍bhasya dhu̠ri dhu̠ri rāsa̍bhasya ।41) rāsa̍bha̠syēti̠ rāsa̍bhasya ।42) su̠gavya̍-nnō na-ssu̠gavyagṃ̍ su̠gavya̍-nnaḥ ।42) su̠gavya̠miti̍ su - gavya̎m ।43) nō̠ vā̠jī vā̠jī nō̍ nō vā̠jī ।44) vā̠jī svaśvi̍ya̠gg̠ svaśvi̍yaṃ vā̠jī vā̠jī svaśvi̍yam ।45) svaśvi̍ya-mpu̠gṃ̠saḥ pu̠gṃ̠sa-ssvaśvi̍ya̠gg̠ svaśvi̍ya-mpu̠gṃ̠saḥ ।45) svaśvi̍ya̠miti̍ su - aśvi̍yam ।46) pu̠gṃ̠saḥ pu̠trā-npu̠trā-npu̠gṃ̠saḥ pu̠gṃ̠saḥ pu̠trān ।47) pu̠trāgṃ u̠tōta pu̠trā-npu̠trāgṃ u̠ta ।48) u̠ta vi̍śvā̠puṣa̍ṃ viśvā̠puṣa̍ mu̠tōta vi̍śvā̠puṣa̎m ।49) vi̠śvā̠puṣagṃ̍ ra̠yigṃ ra̠yiṃ vi̍śvā̠puṣa̍ṃ viśvā̠puṣagṃ̍ ra̠yim ।49) vi̠śvā̠puṣa̠miti̍ viśva - puṣa̎m ।50) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।51) a̠nā̠gā̠stva-nnō̍ nō 'nāgā̠stva ma̍nāgā̠stva-nna̍ḥ ।51) a̠nā̠gā̠stvamitya̍nāgāḥ - tvam ।52) nō̠ adi̍ti̠ radi̍ti-rnō nō̠ adi̍tiḥ ।53) adi̍tiḥ kṛṇōtu kṛṇō̠ tvadi̍ti̠ radi̍tiḥ kṛṇōtu ।54) kṛ̠ṇō̠tu̠ kṣa̠tra-ṅkṣa̠tra-ṅkṛ̍ṇōtu kṛṇōtu kṣa̠tram ।55) kṣa̠tra-nnō̍ naḥ, kṣa̠tra-ṅkṣa̠tra-nna̍ḥ ।56) nō̠ aśvō̠ aśvō̍ nō nō̠ aśva̍ḥ ।57) aśvō̍ vanatāṃ vanatā̠ maśvō̠ aśvō̍ vanatām ।58) va̠na̠tā̠gṃ̠ ha̠viṣmān̍. ha̠viṣmān̍. vanatāṃ vanatāgṃ ha̠viṣmān̍ ।59) ha̠viṣmā̠niti̍ ha̠viṣmān̍ ।॥ 46 ॥ (59, 70)
meaning
Jata recitation: the tradition declares that one who has mastered this recitation will never suffer from lack of nourishment — physical, mental, or spiritual — in this life.
verse 47
॥ अ. 9 ॥
॥ a. 9 ॥
meaning
Colophon: This concludes the jata-patha recitation of the Asmannoorjam section of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita; may the mountain grant abundant nourishment.

Primary text from vignanam.org