KYTS Jata 4.2 Vishnoh Kramosyabhimaatihaa

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
1) विष्णोः॒ क्रमः॒ क्रमो॒ विष्णो॒-र्विष्णोः॒ क्रमः॑ ।2) क्रमो᳚ ऽस्यसि॒ क्रमः॒ क्रमो॑ ऽसि ।3) अ॒स्य॒ भि॒मा॒ति॒हा ऽभि॑माति॒हा ऽस्य॑ स्यभिमाति॒हा ।4) अ॒भि॒मा॒ति॒हा गा॑य॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र म॑भिमाति॒हा ऽभि॑माति॒हा गा॑य॒त्रम् ।4) अ॒भि॒मा॒ति॒हेत्य॑भिमाति - हा ।5) गा॒य॒त्र-ञ्छन्द॒ श्छन्दो॑ गाय॒त्र-ङ्गा॑य॒त्र-ञ्छन्दः॑ ।6) छन्द॒ आ-ऽऽ च्छन्द॒ श्छन्द॒ आ ।7) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।8) रो॒ह॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीग्ं रो॑ह रोह पृथि॒वीम् ।9) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।10) अनु॒ वि व्यन् वनु॒ वि ।11) वि क्र॑मस्व क्रमस्व॒ वि वि क्र॑मस्व ।12) क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्तः क्रमस्व क्रमस्व॒ निर्भ॑क्तः ।13) निर्भ॑क्त॒-स्स स निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्त॒-स्सः ।13) निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः - भ॒क्तः॒ ।14) स यं-यँग्ं स स यम् ।15) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।16) द्वि॒ष्मो विष्णो॒-र्विष्णो᳚-र्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ ।17) विष्णोः॒ क्रमः॒ क्रमो॒ विष्णो॒-र्विष्णोः॒ क्रमः॑ ।18) क्रमो᳚ ऽस्यसि॒ क्रमः॒ क्रमो॑ ऽसि ।19) अ॒स्य॒भि॒श॒स्ति॒हा ऽभि॑शस्ति॒हा ऽस्य॑ स्यभिशस्ति॒हा ।20) अ॒भि॒श॒स्ति॒हा त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भ मभिशस्ति॒हा ऽभि॑शस्ति॒हा त्रैष्टु॑भम् ।20) अ॒भि॒श॒स्ति॒हेत्य॑भिशस्ति - हा ।21) त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्द॒ श्छन्द॒ स्त्रैष्टु॑भ॒-न्त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्दः॑ ।22) छन्द॒ आ-ऽऽ च्छन्द॒ श्छन्द॒ आ ।23) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।24) रो॒हा॒ न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षग्ं रोह रोहा॒ न्तरि॑क्षम् ।25) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मन्वन् व॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मनु॑ ।26) अनु॒ वि व्यन् वनु॒ वि ।27) वि क्र॑मस्व क्रमस्व॒ वि वि क्र॑मस्व ।28) क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्तः क्रमस्व क्रमस्व॒ निर्भ॑क्तः ।29) निर्भ॑क्त॒-स्स स निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्त॒-स्सः ।29) निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः - भ॒क्तः॒ ।30) स यं-यँग्ं स स यम् ।31) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।32) द्वि॒ष्मो विष्णो॒-र्विष्णो᳚-र्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ ।33) विष्णोः॒ क्रमः॒ क्रमो॒ विष्णो॒-र्विष्णोः॒ क्रमः॑ ।34) क्रमो᳚ ऽस्यसि॒ क्रमः॒ क्रमो॑ ऽसि ।35) अ॒स्य॒रा॒ती॒य॒तो॑ ऽरातीय॒तो᳚ ऽस्य स्यरातीय॒तः ।36) अ॒रा॒ती॒य॒तो ह॒न्ता ह॒न्ता ऽरा॑तीय॒तो॑ ऽरातीय॒तो ह॒न्ता ।37) ह॒न्ता जाग॑त॒-ञ्जाग॑तग्ं ह॒न्ता ह॒न्ता जाग॑तम् ।38) जाग॑त॒-ञ्छन्द॒ श्छन्दो॒ जाग॑त॒-ञ्जाग॑त॒-ञ्छन्दः॑ ।39) छन्द॒ आ-ऽऽ च्छन्द॒ श्छन्द॒ आ ।40) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।41) रो॒ह॒ दिव॒-न्दिवग्ं॑ रोह रोह॒ दिव᳚म् ।42) दिव॒ मन्वनु॒ दिव॒-न्दिव॒ मनु॑ ।43) अनु॒ वि व्यन् वनु॒ वि ।44) वि क्र॑मस्व क्रमस्व॒ वि वि क्र॑मस्व ।45) क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्तः क्रमस्व क्रमस्व॒ निर्भ॑क्तः ।46) निर्भ॑क्त॒-स्स स निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्त॒-स्सः ।46) निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः - भ॒क्तः॒ ।47) स यं-यँग्ं स स यम् ।48) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।49) द्वि॒ष्मो विष्णो॒-र्विष्णो᳚-र्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो विष्णोः᳚ ।50) विष्णोः॒ क्रमः॒ क्रमो॒ विष्णो॒-र्विष्णोः॒ क्रमः॑ ।॥ 1 ॥ (50/55)
1) viṣṇō̠ḥ krama̠ḥ kramō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠ḥ krama̍ḥ ।2) kramō̎ 'syasi̠ krama̠ḥ kramō̍ 'si ।3) a̠sya̠ bhi̠mā̠ti̠hā 'bhi̍māti̠hā 'sya̍ syabhimāti̠hā ।4) a̠bhi̠mā̠ti̠hā gā̍ya̠tra-ṅgā̍ya̠tra ma̍bhimāti̠hā 'bhi̍māti̠hā gā̍ya̠tram ।4) a̠bhi̠mā̠ti̠hētya̍bhimāti - hā ।5) gā̠ya̠tra-ñChanda̠ śChandō̍ gāya̠tra-ṅgā̍ya̠tra-ñChanda̍ḥ ।6) Chanda̠ ā-'' chChanda̠ śChanda̠ ā ।7) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।8) rō̠ha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīgṃ rō̍ha rōha pṛthi̠vīm ।9) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।10) anu̠ vi vyan vanu̠ vi ।11) vi kra̍masva kramasva̠ vi vi kra̍masva ।12) kra̠ma̠sva̠ nirbha̍ktō̠ nirbha̍ktaḥ kramasva kramasva̠ nirbha̍ktaḥ ।13) nirbha̍kta̠-ssa sa nirbha̍ktō̠ nirbha̍kta̠-ssaḥ ।13) nirbha̍kta̠ iti̠ niḥ - bha̠kta̠ḥ ।14) sa yaṃ yagṃ sa sa yam ।15) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।16) dvi̠ṣmō viṣṇō̠-rviṣṇō̎-rdvi̠ṣmō dvi̠ṣmō viṣṇō̎ḥ ।17) viṣṇō̠ḥ krama̠ḥ kramō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠ḥ krama̍ḥ ।18) kramō̎ 'syasi̠ krama̠ḥ kramō̍ 'si ।19) a̠sya̠bhi̠śa̠sti̠hā 'bhi̍śasti̠hā 'sya̍ syabhiśasti̠hā ।20) a̠bhi̠śa̠sti̠hā traiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bha mabhiśasti̠hā 'bhi̍śasti̠hā traiṣṭu̍bham ।20) a̠bhi̠śa̠sti̠hētya̍bhiśasti - hā ।21) traiṣṭu̍bha̠-ñChanda̠ śChanda̠ straiṣṭu̍bha̠-ntraiṣṭu̍bha̠-ñChanda̍ḥ ।22) Chanda̠ ā-'' chChanda̠ śChanda̠ ā ।23) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।24) rō̠hā̠ ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣagṃ rōha rōhā̠ ntari̍kṣam ।25) a̠ntari̍kṣa̠ manvan va̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ manu̍ ।26) anu̠ vi vyan vanu̠ vi ।27) vi kra̍masva kramasva̠ vi vi kra̍masva ।28) kra̠ma̠sva̠ nirbha̍ktō̠ nirbha̍ktaḥ kramasva kramasva̠ nirbha̍ktaḥ ।29) nirbha̍kta̠-ssa sa nirbha̍ktō̠ nirbha̍kta̠-ssaḥ ।29) nirbha̍kta̠ iti̠ niḥ - bha̠kta̠ḥ ।30) sa yaṃ yagṃ sa sa yam ।31) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।32) dvi̠ṣmō viṣṇō̠-rviṣṇō̎-rdvi̠ṣmō dvi̠ṣmō viṣṇō̎ḥ ।33) viṣṇō̠ḥ krama̠ḥ kramō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠ḥ krama̍ḥ ।34) kramō̎ 'syasi̠ krama̠ḥ kramō̍ 'si ।35) a̠sya̠rā̠tī̠ya̠tō̍ 'rātīya̠tō̎ 'sya syarātīya̠taḥ ।36) a̠rā̠tī̠ya̠tō ha̠ntā ha̠ntā 'rā̍tīya̠tō̍ 'rātīya̠tō ha̠ntā ।37) ha̠ntā jāga̍ta̠-ñjāga̍tagṃ ha̠ntā ha̠ntā jāga̍tam ।38) jāga̍ta̠-ñChanda̠ śChandō̠ jāga̍ta̠-ñjāga̍ta̠-ñChanda̍ḥ ।39) Chanda̠ ā-'' chChanda̠ śChanda̠ ā ।40) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।41) rō̠ha̠ diva̠-ndivagṃ̍ rōha rōha̠ diva̎m ।42) diva̠ manvanu̠ diva̠-ndiva̠ manu̍ ।43) anu̠ vi vyan vanu̠ vi ।44) vi kra̍masva kramasva̠ vi vi kra̍masva ।45) kra̠ma̠sva̠ nirbha̍ktō̠ nirbha̍ktaḥ kramasva kramasva̠ nirbha̍ktaḥ ।46) nirbha̍kta̠-ssa sa nirbha̍ktō̠ nirbha̍kta̠-ssaḥ ।46) nirbha̍kta̠ iti̠ niḥ - bha̠kta̠ḥ ।47) sa yaṃ yagṃ sa sa yam ।48) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।49) dvi̠ṣmō viṣṇō̠-rviṣṇō̎-rdvi̠ṣmō dvi̠ṣmō viṣṇō̎ḥ ।50) viṣṇō̠ḥ krama̠ḥ kramō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠ḥ krama̍ḥ ।॥ 1 ॥ (50/55)
meaning
Vishnu's stride, the stride of Vishnu—his stride you are, the stride you are; this supreme ascent, the ascent is yours—ascend in the Gayatri meter through earth, following in sequence, stride forth unobstructed by obstacle; Vishnu's stride, the stride of Vishnu is this invocation repeated through the triple worlds (earth, sky, heaven) in Gayatri, Tristubh, and Jagati meters, each ascending in...
verse 2
1) क्रमो᳚ ऽस्यसि॒ क्रमः॒ क्रमो॑ ऽसि ।2) अ॒सि॒ श॒त्रू॒य॒त-श्श॑त्रूय॒तो᳚ ऽस्यसि शत्रूय॒तः ।3) श॒त्रू॒य॒तो ह॒न्ता ह॒न्ता श॑त्रूय॒त-श्श॑त्रूय॒तो ह॒न्ता ।3) श॒त्रू॒य॒त इति॑ शत्रु - य॒तः ।4) ह॒न्ता ऽऽनु॑ष्टुभ॒ मानु॑ष्टुभग्ं ह॒न्ता ह॒न्ता ऽऽनु॑ष्टुभम् ।5) आनु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्द॒ श्छन्द॒ आनु॑ष्टुभ॒ मानु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्दः॑ ।5) आनु॑ष्टुभ॒मित्यानु॑ - स्तु॒भ॒म् ।6) छन्द॒ आ-ऽऽ च्छन्द॒ श्छन्द॒ आ ।7) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।8) रो॒ह॒ दिशो॒ दिशो॑ रोह रोह॒ दिशः॑ ।9) दिशो ऽन्वनु॒ दिशो॒ दिशो ऽनु॑ ।10) अनु॒ वि व्यन् वनु॒ वि ।11) वि क्र॑मस्व क्रमस्व॒ वि वि क्र॑मस्व ।12) क्र॒म॒स्व॒ निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्तः क्रमस्व क्रमस्व॒ निर्भ॑क्तः ।13) निर्भ॑क्त॒-स्स स निर्भ॑क्तो॒ निर्भ॑क्त॒-स्सः ।13) निर्भ॑क्त॒ इति॒ निः - भ॒क्तः॒ ।14) स यं-यँग्ं स स यम् ।15) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।16) द्वि॒ष्म इति॑ द्वि॒ष्मः ।17) अक्र॑न्द द॒ग्नि र॒ग्नि रक्र॑न्द॒ दक्र॑न्द द॒ग्निः ।18) अ॒ग्नि-स्स्त॒नयन्᳚ थ्स्त॒नय॑-न्न॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्त॒नयन्न्॑ ।19) स्त॒नय॑-न्निवे व स्त॒नयन्᳚ थ्स्त॒नय॑-न्निव ।20) इ॒व॒ द्यौ-र्द्यौ रि॑वे व॒ द्यौः ।21) द्यौः, क्षाम॒ क्षाम॒ द्यौ-र्द्यौः, क्षाम॑ ।22) क्षामा॒ रेरि॑ह॒-द्रेरि॑ह॒-त्क्षाम॒ क्षामा॒ रेरि॑हत् ।23) रेरि॑ह-द्वी॒रुधो॑ वी॒रुधो॒ रेरि॑ह॒-द्रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ ।24) वी॒रुधः॑ सम॒ञ्ज-न्थ्स॑म॒ञ्जन्. वी॒रुधो॑ वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् ।25) स॒म॒ञ्जन्निति॑ सं - अ॒ञ्जन्न् ।26) स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो ज॑ज्ञा॒न-स्स॒द्य-स्स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नः ।27) ज॒ज्ञा॒नो वि वि ज॑ज्ञा॒नो ज॑ज्ञा॒नो वि ।28) वि हि हि वि वि हि ।29) ही मी॒ग्ं॒ हि हीम् ।30) ई॒ मि॒द्ध इ॒द्ध ई॑ मी मि॒द्धः ।31) इ॒द्धो अख्य॒ दख्य॑ दि॒द्ध इ॒द्धो अख्य॑त् ।32) अख्य॒दा ऽख्य॒ दख्य॒दा ।33) आ रोद॑सी॒ रोद॑सी॒ आ रोद॑सी ।34) रोद॑सी भा॒नुना॑ भा॒नुना॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी भा॒नुना᳚ ।34) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।35) भा॒नुना॑ भाति भाति भा॒नुना॑ भा॒नुना॑ भाति ।36) भा॒त्य॒न्त र॒न्त-र्भा॑ति भात्य॒न्तः ।37) अ॒न्तरित्य॒न्तः ।38) अग्ने᳚ ऽभ्यावर्ति-न्नभ्यावर्ति॒-न्नग्ने ऽग्ने᳚ ऽभ्यावर्तिन्न् ।39) अ॒भ्या॒व॒र्ति॒-न्न॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑भ्यावर्ति-न्नभ्यावर्ति-न्न॒भि ।39) अ॒भ्या॒व॒र्ति॒न्नित्य॑भि - आ॒व॒र्ति॒न्न् ।40) अ॒भि नो॑ नो अ॒भ्य॑भि नः॑ ।41) न॒ आ नो॑ न॒ आ ।42) आ व॑र्तस्व वर्त॒स्वा व॑र्तस्व ।43) व॒र्त॒स्वायु॒षा ऽऽयु॑षा वर्तस्व वर्त॒स्वायु॑षा ।44) आयु॑षा॒ वर्च॑सा॒ वर्च॒सा ऽऽयु॒षा ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा ।45) वर्च॑सा स॒न्या स॒न्या वर्च॑सा॒ वर्च॑सा स॒न्या ।46) स॒न्या मे॒धया॑ मे॒धया॑ स॒न्या स॒न्या मे॒धया᳚ ।47) मे॒धया᳚ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ मे॒धया॑ मे॒धया᳚ प्र॒जया᳚ ।48) प्र॒जया॒ धने॑न॒ धने॑न प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ धने॑न ।48) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।49) धने॒नेति॒ धने॑न ।50) अग्ने॑ अङ्गिरो अङ्गि॒रो ऽग्ने ऽग्ने॑ अङ्गिरः ।॥ 2 ॥ (50/56)
1) kramō̎ 'syasi̠ krama̠ḥ kramō̍ 'si ।2) a̠si̠ śa̠trū̠ya̠ta-śśa̍trūya̠tō̎ 'syasi śatrūya̠taḥ ।3) śa̠trū̠ya̠tō ha̠ntā ha̠ntā śa̍trūya̠ta-śśa̍trūya̠tō ha̠ntā ।3) śa̠trū̠ya̠ta iti̍ śatru - ya̠taḥ ।4) ha̠ntā ''nu̍ṣṭubha̠ mānu̍ṣṭubhagṃ ha̠ntā ha̠ntā ''nu̍ṣṭubham ।5) ānu̍ṣṭubha̠-ñChanda̠ śChanda̠ ānu̍ṣṭubha̠ mānu̍ṣṭubha̠-ñChanda̍ḥ ।5) ānu̍ṣṭubha̠mityānu̍ - stu̠bha̠m ।6) Chanda̠ ā-'' chChanda̠ śChanda̠ ā ।7) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।8) rō̠ha̠ diśō̠ diśō̍ rōha rōha̠ diśa̍ḥ ।9) diśō 'nvanu̠ diśō̠ diśō 'nu̍ ।10) anu̠ vi vyan vanu̠ vi ।11) vi kra̍masva kramasva̠ vi vi kra̍masva ।12) kra̠ma̠sva̠ nirbha̍ktō̠ nirbha̍ktaḥ kramasva kramasva̠ nirbha̍ktaḥ ।13) nirbha̍kta̠-ssa sa nirbha̍ktō̠ nirbha̍kta̠-ssaḥ ।13) nirbha̍kta̠ iti̠ niḥ - bha̠kta̠ḥ ।14) sa yaṃ yagṃ sa sa yam ।15) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।16) dvi̠ṣma iti̍ dvi̠ṣmaḥ ।17) akra̍nda da̠gni ra̠gni rakra̍nda̠ dakra̍nda da̠gniḥ ।18) a̠gni-ssta̠nayan̎ thsta̠naya̍-nna̠gni ra̠gni-ssta̠nayann̍ ।19) sta̠naya̍-nnivē va sta̠nayan̎ thsta̠naya̍-nniva ।20) i̠va̠ dyau-rdyau ri̍vē va̠ dyauḥ ।21) dyauḥ, kṣāma̠ kṣāma̠ dyau-rdyauḥ, kṣāma̍ ।22) kṣāmā̠ rēri̍ha̠-drēri̍ha̠-tkṣāma̠ kṣāmā̠ rēri̍hat ।23) rēri̍ha-dvī̠rudhō̍ vī̠rudhō̠ rēri̍ha̠-drēri̍ha-dvī̠rudha̍ḥ ।24) vī̠rudha̍-ssama̠ñja-nthsa̍ma̠ñjan. vī̠rudhō̍ vī̠rudha̍-ssama̠ñjann ।25) sa̠ma̠ñjanniti̍ saṃ - a̠ñjann ।26) sa̠dyō ja̍jñā̠nō ja̍jñā̠na-ssa̠dya-ssa̠dyō ja̍jñā̠naḥ ।27) ja̠jñā̠nō vi vi ja̍jñā̠nō ja̍jñā̠nō vi ।28) vi hi hi vi vi hi ।29) hī mī̠gṃ̠ hi hīm ।30) ī̠ mi̠ddha i̠ddha ī̍ mī mi̠ddhaḥ ।31) i̠ddhō akhya̠ dakhya̍ di̠ddha i̠ddhō akhya̍t ।32) akhya̠dā 'khya̠ dakhya̠dā ।33) ā rōda̍sī̠ rōda̍sī̠ ā rōda̍sī ।34) rōda̍sī bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī bhā̠nunā̎ ।34) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।35) bhā̠nunā̍ bhāti bhāti bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̍ bhāti ।36) bhā̠tya̠nta ra̠nta-rbhā̍ti bhātya̠ntaḥ ।37) a̠ntaritya̠ntaḥ ।38) agnē̎ 'bhyāvarti-nnabhyāvarti̠-nnagnē 'gnē̎ 'bhyāvartinn ।39) a̠bhyā̠va̠rti̠-nna̠bhyā̎(1̠)bhya̍bhyāvarti-nnabhyāvarti-nna̠bhi ।39) a̠bhyā̠va̠rti̠nnitya̍bhi - ā̠va̠rti̠nn ।40) a̠bhi nō̍ nō a̠bhya̍bhi na̍ḥ ।41) na̠ ā nō̍ na̠ ā ।42) ā va̍rtasva varta̠svā va̍rtasva ।43) va̠rta̠svāyu̠ṣā ''yu̍ṣā vartasva varta̠svāyu̍ṣā ।44) āyu̍ṣā̠ varcha̍sā̠ varcha̠sā ''yu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ varcha̍sā ।45) varcha̍sā sa̠nyā sa̠nyā varcha̍sā̠ varcha̍sā sa̠nyā ।46) sa̠nyā mē̠dhayā̍ mē̠dhayā̍ sa̠nyā sa̠nyā mē̠dhayā̎ ।47) mē̠dhayā̎ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ mē̠dhayā̍ mē̠dhayā̎ pra̠jayā̎ ।48) pra̠jayā̠ dhanē̍na̠ dhanē̍na pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ dhanē̍na ।48) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।49) dhanē̠nēti̠ dhanē̍na ।50) agnē̍ aṅgirō aṅgi̠rō 'gnē 'gnē̍ aṅgiraḥ ।॥ 2 ॥ (50/56)
meaning
You are order-bearing (or: step-taking), you are order itself—O Krishna, be the slayer of enemies who deserve slaying, transcendent and unbroken, moving in all directions with the brilliance of the sun, granting us life-force, strength, wisdom, progeny, and wealth, O Fire-born Angiras.
verse 3
1) अ॒ङ्गि॒र॒-श्श॒तग्ं श॒त म॑ङ्गिरो अङ्गिर-श्श॒तम् ।2) श॒त-न्ते॑ ते श॒तग्ं श॒त-न्ते᳚ ।3) ते॒ स॒न्तु॒ स॒न्तु॒ ते॒ ते॒ स॒न्तु॒ ।4) स॒न्त्वा॒वृत॑ आ॒वृतः॑ सन्तु सन्त्वा॒वृतः॑ ।5) आ॒वृतः॑ स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑ मा॒वृत॑ आ॒वृतः॑ स॒हस्र᳚म् ।5) आ॒वृत॒ इत्या᳚ - वृतः॑ ।6) स॒हस्र॑-न्ते ते स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑-न्ते ।7) त॒ उ॒पा॒वृत॑ उपा॒वृत॑ स्ते त उपा॒वृतः॑ ।8) उ॒पा॒वृत॒ इत्यु॑प - आ॒वृतः॑ ।9) तासा॒-म्पोष॑स्य॒ पोष॑स्य॒ तासा॒-न्तासा॒-म्पोष॑स्य ।10) पोष॑स्य॒ पोषे॑ण॒ पोषे॑ण॒ पोष॑स्य॒ पोष॑स्य॒ पोषे॑ण ।11) पोषे॑ण॒ पुनः॒ पुनः॒ पोषे॑ण॒ पोषे॑ण॒ पुनः॑ ।12) पुन॑-र्नो नः॒ पुनः॒ पुन॑-र्नः ।13) नो॒ न॒ष्ट-न्न॒ष्ट-न्नो॑ नो न॒ष्टम् ।14) न॒ष्ट मा न॒ष्ट-न्न॒ष्ट मा ।15) आ कृ॑धि कृ॒ध्या कृ॑धि ।16) कृ॒धि॒ पुनः॒ पुन॑ स्कृधि कृधि॒ पुनः॑ ।17) पुन॑-र्नो नः॒ पुनः॒ पुन॑-र्नः ।18) नो॒ र॒यिग्ं र॒यि-न्नो॑ नो र॒यिम् ।19) र॒यि मा र॒यिग्ं र॒यि मा ।20) आ कृ॑धि कृ॒ध्या कृ॑धि ।21) कृ॒धीति॑ कृधि ।22) पुन॑ रू॒र्जोर्जा पुनः॒ पुन॑ रू॒र्जा ।23) ऊ॒र्जा नि न्यू᳚र्जोर्जा नि ।24) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।25) व॒र्त॒स्व॒ पुनः॒ पुन॑-र्वर्तस्व वर्तस्व॒ पुनः॑ ।26) पुन॑ रग्ने ऽग्ने॒ पुनः॒ पुन॑ रग्ने ।27) अ॒ग्न॒ इ॒षेषा ऽग्ने᳚ ऽग्न इ॒षा ।28) इ॒षा ऽऽयु॒षा ऽऽयु॑षे॒ षेषा ऽऽयु॑षा ।29) आयु॒षेत्यायु॑षा ।30) पुन॑-र्नो नः॒ पुनः॒ पुन॑-र्नः ।31) नः॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ नो॒ नः॒ पा॒हि॒ ।32) पा॒हि॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॑ स्पाहि पाहि वि॒श्वतः॑ ।33) वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ।34) स॒ह र॒य्या र॒य्या स॒ह स॒ह र॒य्या ।35) र॒य्या नि नि र॒य्या र॒य्या नि ।36) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।37) व॒र्त॒स्वाग्ने ऽग्ने॑ वर्तस्व वर्त॒स्वाग्ने᳚ ।38) अग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॒स्वाग्ने ऽग्ने॒ पिन्व॑स्व ।39) पिन्व॑स्व॒ धार॑या॒ धार॑या॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या ।40) धार॒येति॒ धार॑या ।41) वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ ।41) वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व - फ्स्नि॒या॒ ।42) वि॒श्वत॒ स्परि॒ परि॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॒ स्परि॑ ।43) परीति॒ परि॑ ।44) उदु॑त्त॒म मु॑त्त॒म मुदु दु॑त्त॒मम् ।45) उ॒त्त॒मं-वँ॑रुण वरुणोत्त॒म मु॑त्त॒मं-वँ॑रुण ।45) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।46) व॒रु॒ण॒ पाश॒-म्पाशं॑-वँरुण वरुण॒ पाश᳚म् ।47) पाश॑ म॒स्म द॒स्म-त्पाश॒-म्पाश॑ म॒स्मत् ।48) अ॒स्म दवावा॒ स्म द॒स्म दव॑ ।49) अवा॑ध॒म म॑ध॒म मवावा॑ ध॒मम् ।50) अ॒ध॒मं-विँ व्य॑ध॒म म॑ध॒मं-विँ ।॥ 3 ॥ (50/53)
1) a̠ṅgi̠ra̠-śśa̠tagṃ śa̠ta ma̍ṅgirō aṅgira-śśa̠tam ।2) śa̠ta-ntē̍ tē śa̠tagṃ śa̠ta-ntē̎ ।3) tē̠ sa̠ntu̠ sa̠ntu̠ tē̠ tē̠ sa̠ntu̠ ।4) sa̠ntvā̠vṛta̍ ā̠vṛta̍-ssantu santvā̠vṛta̍ḥ ।5) ā̠vṛta̍-ssa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ mā̠vṛta̍ ā̠vṛta̍-ssa̠hasra̎m ।5) ā̠vṛta̠ ityā̎ - vṛta̍ḥ ।6) sa̠hasra̍-ntē tē sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍-ntē ।7) ta̠ u̠pā̠vṛta̍ upā̠vṛta̍ stē ta upā̠vṛta̍ḥ ।8) u̠pā̠vṛta̠ ityu̍pa - ā̠vṛta̍ḥ ।9) tāsā̠-mpōṣa̍sya̠ pōṣa̍sya̠ tāsā̠-ntāsā̠-mpōṣa̍sya ।10) pōṣa̍sya̠ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa̠ pōṣa̍sya̠ pōṣa̍sya̠ pōṣē̍ṇa ।11) pōṣē̍ṇa̠ puna̠ḥ puna̠ḥ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa̠ puna̍ḥ ।12) puna̍-rnō na̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rnaḥ ।13) nō̠ na̠ṣṭa-nna̠ṣṭa-nnō̍ nō na̠ṣṭam ।14) na̠ṣṭa mā na̠ṣṭa-nna̠ṣṭa mā ।15) ā kṛ̍dhi kṛ̠dhyā kṛ̍dhi ।16) kṛ̠dhi̠ puna̠ḥ puna̍ skṛdhi kṛdhi̠ puna̍ḥ ।17) puna̍-rnō na̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rnaḥ ।18) nō̠ ra̠yigṃ ra̠yi-nnō̍ nō ra̠yim ।19) ra̠yi mā ra̠yigṃ ra̠yi mā ।20) ā kṛ̍dhi kṛ̠dhyā kṛ̍dhi ।21) kṛ̠dhīti̍ kṛdhi ।22) puna̍ rū̠rjōrjā puna̠ḥ puna̍ rū̠rjā ।23) ū̠rjā ni nyū̎rjōrjā ni ।24) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।25) va̠rta̠sva̠ puna̠ḥ puna̍-rvartasva vartasva̠ puna̍ḥ ।26) puna̍ ragnē 'gnē̠ puna̠ḥ puna̍ ragnē ।27) a̠gna̠ i̠ṣēṣā 'gnē̎ 'gna i̠ṣā ।28) i̠ṣā ''yu̠ṣā ''yu̍ṣē̠ ṣēṣā ''yu̍ṣā ।29) āyu̠ṣētyāyu̍ṣā ।30) puna̍-rnō na̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rnaḥ ।31) na̠ḥ pā̠hi̠ pā̠hi̠ nō̠ na̠ḥ pā̠hi̠ ।32) pā̠hi̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍ spāhi pāhi vi̠śvata̍ḥ ।33) vi̠śvata̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ ।34) sa̠ha ra̠yyā ra̠yyā sa̠ha sa̠ha ra̠yyā ।35) ra̠yyā ni ni ra̠yyā ra̠yyā ni ।36) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।37) va̠rta̠svāgnē 'gnē̍ vartasva varta̠svāgnē̎ ।38) agnē̠ pinva̍sva̠ pinva̠svāgnē 'gnē̠ pinva̍sva ।39) pinva̍sva̠ dhāra̍yā̠ dhāra̍yā̠ pinva̍sva̠ pinva̍sva̠ dhāra̍yā ।40) dhāra̠yēti̠ dhāra̍yā ।41) vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvatō̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvata̍ḥ ।41) vi̠śvaphsni̠yēti̍ vi̠śva - phsni̠yā̠ ।42) vi̠śvata̠ spari̠ pari̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̠ spari̍ ।43) parīti̠ pari̍ ।44) udu̍tta̠ma mu̍tta̠ma mudu du̍tta̠mam ।45) u̠tta̠maṃ va̍ruṇa varuṇōtta̠ma mu̍tta̠maṃ va̍ruṇa ।45) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।46) va̠ru̠ṇa̠ pāśa̠-mpāśa̍ṃ varuṇa varuṇa̠ pāśa̎m ।47) pāśa̍ ma̠sma da̠sma-tpāśa̠-mpāśa̍ ma̠smat ।48) a̠sma davāvā̠ sma da̠sma dava̍ ।49) avā̍dha̠ma ma̍dha̠ma mavāvā̍ dha̠mam ।50) a̠dha̠maṃ vi vya̍dha̠ma ma̍dha̠maṃ vi ।॥ 3 ॥ (50/53)
meaning
Let them be protected—the Angiras hundredfold, the nourishment thousandfold—by Fire's vigor, Varuna's bonds released, strength flowing forth on all sides, vigor restored again and again, life extended, wealth increased, and all calamities turned away.
verse 4
1) वि म॑द्ध्य॒म-म्म॑द्ध्य॒मं-विँ वि म॑द्ध्य॒मम् ।2) म॒द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय श्रथाय मद्ध्य॒म-म्म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।3) श्र॒था॒येति॑ श्रथाय ।4) अथा॑ व॒यं-वँ॒य मथाथा॑ व॒यम् ।5) व॒य मा॑दित्या दित्य व॒यं-वँ॒य मा॑दित्य ।6) आ॒दि॒त्य॒ व्र॒ते व्र॒त आ॑दित्या दित्य व्र॒ते ।7) व्र॒ते तव॒ तव॑ व्र॒ते व्र॒ते तव॑ ।8) तवा ना॑ग॒सो ऽना॑गस॒ स्तव॒ तवा ना॑गसः ।9) अना॑गसो॒ अदि॑तये॒ अदि॑त॒ये ऽना॑ग॒सो ऽना॑गसो॒ अदि॑तये ।10) अदि॑तये स्याम स्या॒मा दि॑तये॒ अदि॑तये स्याम ।11) स्या॒मेति॑ स्याम ।12) आ त्वा॒ त्वा ऽऽत्वा᳚ ।13) त्वा॒ ऽहा॒र्॒ष॒ म॒हा॒र्॒ष॒-न्त्वा॒ त्वा॒ ऽहा॒र्॒ष॒म् ।14) अ॒हा॒र्॒ष॒ म॒न्त र॒न्त र॑हार्ष महार्ष म॒न्तः ।15) अ॒न्त र॑भू रभू र॒न्त र॒न्त र॑भूः ।16) अ॒भू॒-र्ध्रु॒वो ध्रु॒वो अ॑भू रभू-र्ध्रु॒वः ।17) ध्रु॒व स्ति॑ष्ठ तिष्ठ ध्रु॒वो ध्रु॒व स्ति॑ष्ठ ।18) ति॒ष्ठा वि॑चाचलि॒ रवि॑चाचलि स्तिष्ठ ति॒ष्ठा वि॑चाचलिः ।19) अवि॑चाचलि॒रित्यवि॑ - चा॒च॒लिः॒ ।20) विश॑ स्त्वा त्वा॒ विशो॒ विश॑ स्त्वा ।21) त्वा॒ सर्वा॒-स्सर्वा᳚ स्त्वा त्वा॒ सर्वाः᳚ ।22) सर्वा॑ वाञ्छन्तु वाञ्छन्तु॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ वाञ्छन्तु ।23) वा॒ञ्छ॒ न्त्व॒स्मि-न्न॒स्मिन्. वा᳚ञ्छन्तु वाञ्छ न्त्व॒स्मिन्न् ।24) अ॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र म॒स्मि-न्न॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रम् ।25) रा॒ष्ट्र मध्यधि॑ रा॒ष्ट्रग्ं रा॒ष्ट्र मधि॑ ।26) अधि॑ श्रय श्र॒या ध्यधि॑ श्रय ।27) श्र॒येति॑ श्रय ।28) अग्रे॑ बृ॒ह-न्बृ॒ह-न्नग्रे॒ अग्रे॑ बृ॒हन्न् ।29) बृ॒ह-न्नु॒षसा॑ मु॒षसा᳚-म्बृ॒ह-न्बृ॒ह-न्नु॒षसा᳚म् ।30) उ॒षसा॑ मू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्व उ॒षसा॑ मु॒षसा॑ मू॒र्ध्वः ।31) ऊ॒र्ध्वो अ॑स्था दस्था दू॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो अ॑स्थात् ।32) अ॒स्था॒-न्नि॒र्ज॒ग्मि॒वा-न्नि॑र्जग्मि॒वा न॑स्था दस्था-न्निर्जग्मि॒वान् ।33) नि॒र्ज॒ग्मि॒वा-न्तम॑स॒ स्तम॑सो निर्जग्मि॒वा-न्नि॑र्जग्मि॒वा-न्तम॑सः ।33) नि॒र्ज॒ग्मि॒वानिति॑ निः - ज॒ग्मि॒वान् ।34) तम॑सो॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ तम॑स॒ स्तम॑सो॒ ज्योति॑षा ।35) ज्योति॒षा ऽऽज्योति॑षा॒ ज्योति॒षा ।36) आ ऽगा॑ दगा॒दा ऽगा᳚त् ।37) अ॒गा॒दित्य॑गात् ।38) अ॒ग्नि-र्भा॒नुना॑ भा॒नुना॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्भा॒नुना᳚ ।39) भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ रुश॑ता भा॒नुना॑ भा॒नुना॒ रुश॑ता ।40) रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒-स्स्वङ्गो॒ रुश॑ता॒ रुश॑ता॒ स्वङ्गः॑ ।41) स्वङ्ग॒ आ स्वङ्ग॒-स्स्वङ्ग॒ आ ।41) स्वङ्ग॒ इति॑ सु - अङ्गः॑ ।42) आ जा॒तो जा॒त आ जा॒तः ।43) जा॒तो विश्वा॒ विश्वा॑ जा॒तो जा॒तो विश्वा᳚ ।44) विश्वा॒ सद्मा॑नि॒ सद्मा॑नि॒ विश्वा॒ विश्वा॒ सद्मा॑नि ।45) सद्मा᳚ न्यप्रा अप्रा॒-स्सद्मा॑नि॒ सद्मा᳚ न्यप्राः ।46) अ॒प्रा॒ इत्य॑प्राः ।47) सीद॒ त्व-न्त्वग्ं सीद॒ सीद॒ त्वम् ।48) त्व-म्मा॒तु-र्मा॒तु स्त्व-न्त्व-म्मा॒तुः ।49) मा॒तु र॒स्या अ॒स्या मा॒तु-र्मा॒तु र॒स्याः ।50) अ॒स्या उ॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॑ अ॒स्या अ॒स्या उ॒पस्थे᳚ ।॥ 4 ॥ (50/52)
1) vi ma̍ddhya̠ma-mma̍ddhya̠maṃ vi vi ma̍ddhya̠mam ।2) ma̠ddhya̠magg śra̍thāya śrathāya maddhya̠ma-mma̍ddhya̠magg śra̍thāya ।3) śra̠thā̠yēti̍ śrathāya ।4) athā̍ va̠yaṃ va̠ya mathāthā̍ va̠yam ।5) va̠ya mā̍dityā ditya va̠yaṃ va̠ya mā̍ditya ।6) ā̠di̠tya̠ vra̠tē vra̠ta ā̍dityā ditya vra̠tē ।7) vra̠tē tava̠ tava̍ vra̠tē vra̠tē tava̍ ।8) tavā nā̍ga̠sō 'nā̍gasa̠ stava̠ tavā nā̍gasaḥ ।9) anā̍gasō̠ adi̍tayē̠ adi̍ta̠yē 'nā̍ga̠sō 'nā̍gasō̠ adi̍tayē ।10) adi̍tayē syāma syā̠mā di̍tayē̠ adi̍tayē syāma ।11) syā̠mēti̍ syāma ।12) ā tvā̠ tvā ''tvā̎ ।13) tvā̠ 'hā̠r̠ṣa̠ ma̠hā̠r̠ṣa̠-ntvā̠ tvā̠ 'hā̠r̠ṣa̠m ।14) a̠hā̠r̠ṣa̠ ma̠nta ra̠nta ra̍hārṣa mahārṣa ma̠ntaḥ ।15) a̠nta ra̍bhū rabhū ra̠nta ra̠nta ra̍bhūḥ ।16) a̠bhū̠-rdhru̠vō dhru̠vō a̍bhū rabhū-rdhru̠vaḥ ।17) dhru̠va sti̍ṣṭha tiṣṭha dhru̠vō dhru̠va sti̍ṣṭha ।18) ti̠ṣṭhā vi̍chāchali̠ ravi̍chāchali stiṣṭha ti̠ṣṭhā vi̍chāchaliḥ ।19) avi̍chāchali̠rityavi̍ - chā̠cha̠li̠ḥ ।20) viśa̍ stvā tvā̠ viśō̠ viśa̍ stvā ।21) tvā̠ sarvā̠-ssarvā̎ stvā tvā̠ sarvā̎ḥ ।22) sarvā̍ vāñChantu vāñChantu̠ sarvā̠-ssarvā̍ vāñChantu ।23) vā̠ñCha̠ ntva̠smi-nna̠smin. vā̎mChantu vāñCha ntva̠sminn ।24) a̠smi-nrā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra ma̠smi-nna̠smi-nrā̠ṣṭram ।25) rā̠ṣṭra madhyadhi̍ rā̠ṣṭragṃ rā̠ṣṭra madhi̍ ।26) adhi̍ śraya śra̠yā dhyadhi̍ śraya ।27) śra̠yēti̍ śraya ।28) agrē̍ bṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnagrē̠ agrē̍ bṛ̠hann ।29) bṛ̠ha-nnu̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̎-mbṛ̠ha-nbṛ̠ha-nnu̠ṣasā̎m ।30) u̠ṣasā̍ mū̠rdhva ū̠rdhva u̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̍ mū̠rdhvaḥ ।31) ū̠rdhvō a̍sthā dasthā dū̠rdhva ū̠rdhvō a̍sthāt ।32) a̠sthā̠-nni̠rja̠gmi̠vā-nni̍rjagmi̠vā na̍sthā dasthā-nnirjagmi̠vān ।33) ni̠rja̠gmi̠vā-ntama̍sa̠ stama̍sō nirjagmi̠vā-nni̍rjagmi̠vā-ntama̍saḥ ।33) ni̠rja̠gmi̠vāniti̍ niḥ - ja̠gmi̠vān ।34) tama̍sō̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ tama̍sa̠ stama̍sō̠ jyōti̍ṣā ।35) jyōti̠ṣā ''jyōti̍ṣā̠ jyōti̠ṣā ।36) ā 'gā̍ dagā̠dā 'gā̎t ।37) a̠gā̠ditya̍gāt ।38) a̠gni-rbhā̠nunā̍ bhā̠nunā̠ 'gni ra̠gni-rbhā̠nunā̎ ।39) bhā̠nunā̠ ruśa̍tā̠ ruśa̍tā bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̠ ruśa̍tā ।40) ruśa̍tā̠ svaṅga̠-ssvaṅgō̠ ruśa̍tā̠ ruśa̍tā̠ svaṅga̍ḥ ।41) svaṅga̠ ā svaṅga̠-ssvaṅga̠ ā ।41) svaṅga̠ iti̍ su - aṅga̍ḥ ।42) ā jā̠tō jā̠ta ā jā̠taḥ ।43) jā̠tō viśvā̠ viśvā̍ jā̠tō jā̠tō viśvā̎ ।44) viśvā̠ sadmā̍ni̠ sadmā̍ni̠ viśvā̠ viśvā̠ sadmā̍ni ।45) sadmā̎ nyaprā aprā̠-ssadmā̍ni̠ sadmā̎ nyaprāḥ ।46) a̠prā̠ itya̍prāḥ ।47) sīda̠ tva-ntvagṃ sīda̠ sīda̠ tvam ।48) tva-mmā̠tu-rmā̠tu stva-ntva-mmā̠tuḥ ।49) mā̠tu ra̠syā a̠syā mā̠tu-rmā̠tu ra̠syāḥ ।50) a̠syā u̠pastha̍ u̠pasthē̍ a̠syā a̠syā u̠pasthē̎ ।॥ 4 ॥ (50/52)
meaning
This verse is a highly repetitive ritual recitation (yajña mantra) with liturgical phonetic patterns and invocations of Vishnu's cosmic order, Aditya, and the deities of light and stability, interwoven with refrains of "may we dwell," "firm," "without sin," and luminous progression from darkness through the upper realms.
verse 5
1) उ॒पस्थे॒ विश्वा॑नि॒ विश्वा᳚ न्यु॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॒ विश्वा॑नि ।1) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।2) विश्वा᳚ न्यग्ने अग्ने॒ विश्वा॑नि॒ विश्वा᳚ न्यग्ने ।3) अ॒ग्ने॒ व॒युना॑नि व॒युना᳚ न्यग्ने अग्ने व॒युना॑नि ।4) व॒युना॑नि वि॒द्वान्. वि॒द्वान्. व॒युना॑नि व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।5) वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ।6) मैना॑ मेना॒-म्मा मैना᳚म् ।7) ए॒ना॒ म॒र्चिषा॒ ऽर्चिषै॑ना मेना म॒र्चिषा᳚ ।8) अ॒र्चिषा॒ मा मा ऽर्चिषा॒ ऽर्चिषा॒ मा ।9) मा तप॑सा॒ तप॑सा॒ मा मा तप॑सा ।10) तप॑सा॒ ऽभ्य॑भि तप॑सा॒ तप॑सा॒ ऽभि ।11) अ॒भि शू॑शुच-श्शूशुचो अ॒भ्य॑भि शू॑शुचः ।12) शू॒शु॒चो॒ ऽन्त र॒न्त-श्शू॑शुच-श्शूशुचो॒ ऽन्तः ।13) अ॒न्त र॑स्या मस्या म॒न्त र॒न्त र॑स्याम् ।14) अ॒स्या॒ग्ं॒ शु॒क्रज्यो॑ति-श्शु॒क्रज्यो॑ति रस्या मस्याग्ं शु॒क्रज्यो॑तिः ।15) शु॒क्रज्यो॑ति॒-र्वि वि शु॒क्रज्यो॑ति-श्शु॒क्रज्यो॑ति॒-र्वि ।15) शु॒क्रज्यो॑ति॒रिति॑ शु॒क्र - ज्यो॒तिः॒ ।16) वि भा॑हि भाहि॒ वि वि भा॑हि ।17) भा॒हीति॑ भाहि ।18) अ॒न्त र॑ग्ने अग्ने अ॒न्त र॒न्त र॑ग्ने ।19) अ॒ग्ने॒ रु॒चा रु॒चा ऽग्ने॑ अग्ने रु॒चा ।20) रु॒चा त्व-न्त्वग्ं रु॒चा रु॒चा त्वम् ।21) त्व मु॒खाया॑ उ॒खायै॒ त्व-न्त्व मु॒खायै᳚ ।22) उ॒खायै॒ सद॑ने॒ सद॑न उ॒खाया॑ उ॒खायै॒ सद॑ने ।23) सद॑ने॒ स्वे स्वे सद॑ने॒ सद॑ने॒ स्वे ।24) स्व इति॒ स्वे ।25) तस्या॒ स्त्व-न्त्व-न्तस्या॒ स्तस्या॒ स्त्वम् ।26) त्वग्ं हर॑सा॒ हर॑सा॒ त्व-न्त्वग्ं हर॑सा ।27) हर॑सा॒ तप॒-न्तप॒न्॒. हर॑सा॒ हर॑सा॒ तपन्न्॑ ।28) तप॒न् जात॑वेदो॒ जात॑वेद॒ स्तप॒-न्तप॒न् जात॑वेदः ।29) जात॑वेद-श्शि॒व-श्शि॒वो जात॑वेदो॒ जात॑वेद-श्शि॒वः ।29) जात॑वेद॒ इति॒ जात॑ - वे॒दः॒ ।30) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।31) भ॒वेति॑ भव ।32) शि॒वो भू॒त्वा भू॒त्वा शि॒व-श्शि॒वो भू॒त्वा ।33) भू॒त्वा मह्य॒-म्मह्य॑-म्भू॒त्वा भू॒त्वा मह्य᳚म् ।34) मह्य॑ मग्ने अग्ने॒ मह्य॒-म्मह्य॑ मग्ने ।35) अ॒ग्ने ऽथो॒ अथो॑ अग्ने अ॒ग्ने ऽथो᳚ ।36) अथो॑ सीद सी॒दाथो॒ अथो॑ सीद ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) सी॒द॒ शि॒व-श्शि॒व-स्सी॑द सीद शि॒वः ।38) शि॒व स्त्व-न्त्वग्ं शि॒व-श्शि॒व स्त्वम् ।39) त्वमिति॒ त्वम् ।40) शि॒वाः कृ॒त्वा कृ॒त्वा शि॒वा-श्शि॒वाः कृ॒त्वा ।41) कृ॒त्वा दिशो॒ दिशः॑ कृ॒त्वा कृ॒त्वा दिशः॑ ।42) दिश॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ दिशो॒ दिश॒-स्सर्वाः᳚ ।43) सर्वा॒-स्स्वाग् स्वाग्ं सर्वा॒-स्सर्वा॒-स्स्वाम् ।44) स्वां-योँनिं॒-योँनि॒ग्ग्॒ स्वाग् स्वां-योँनि᳚म् ।45) योनि॑ मि॒हेह योनिं॒-योँनि॑ मि॒ह ।46) इ॒हे हेहा ।47) आ ऽस॑दो असद॒ आ ऽस॑दः ।48) अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ।49) ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष च्छु॑चि॒ष द्ध॒ग्ं॒सो ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒षत् ।50) शु॒चि॒ष-द्वसु॒-र्वसुः॑ शुचि॒ष च्छु॑चि॒ष-द्वसुः॑ ।50) शु॒चि॒षदिति॑ शुचि - सत् ।51) वसु॑ रन्तरिक्ष॒स द॑न्तरिक्ष॒स-द्वसु॒-र्वसु॑ रन्तरिक्ष॒सत् ।52) अ॒न्त॒रि॒क्ष॒स द्धोता॒ होता᳚ ऽन्तरिक्ष॒स द॑न्तरिक्ष॒स द्धोता᳚ ।52) अ॒न्त॒रि॒क्ष॒सदित्य॑न्तरिक्ष - सत् ।53) होता॑ वेदि॒ष-द्वे॑दि॒ष द्धोता॒ होता॑ वेदि॒षत् ।54) वे॒दि॒ष दति॑थि॒ रति॑थि-र्वेदि॒ष-द्वे॑दि॒ष दति॑थिः ।54) वे॒दि॒षदिति॑ वेदि - सत् ।55) अति॑थि-र्दुरोण॒स-द्दु॑रोण॒स दति॑थि॒ रति॑थि-र्दुरोण॒सत् ।56) दु॒रो॒ण॒सदिति॑ दुरोण - सत् ।57) नृ॒ष-द्व॑र॒स-द्व॑र॒स-न्नृ॒ष-न्नृ॒ष-द्व॑र॒सत् ।57) नृ॒षदिति॑ नृ - सत् ।58) व॒र॒स दृ॑त॒स दृ॑त॒स-द्व॑र॒स-द्व॑र॒स दृ॑त॒सत् ।58) व॒र॒सदिति॑ वर - सत् ।59) ऋ॒त॒स-द्व्यो॑म॒स-द्व्यो॑म॒स दृ॑त॒स दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒सत् ।59) ऋ॒त॒सदित्यृ॑त - सत् ।60) व्यो॒म॒स द॒ब्जा अ॒ब्जा व्यो॑म॒स-द्व्यो॑म॒स द॒ब्जाः ।60) व्यो॒म॒सदिति॑ व्योम - सत् ।61) अ॒ब्जा गो॒जा गो॒जा अ॒ब्जा अ॒ब्जा गो॒जाः ।61) अ॒ब्जा इत्य॑प् - जाः ।62) गो॒जा ऋ॑त॒जा ऋ॑त॒जा गो॒जा गो॒जा ऋ॑त॒जाः ।62) गो॒जा इति॑ गो - जाः ।63) ऋ॒त॒जा अ॑द्रि॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॑त॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जाः ।63) ऋ॒त॒जा इत्यृ॑त - जाः ।64) अ॒द्रि॒जा ऋ॒त मृ॒त म॑द्रि॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒तम् ।64) अ॒द्रि॒जा इत्य॑द्रि - जाः ।65) ऋ॒त-म्बृ॒ह-द्बृ॒हदृ॒त मृ॒त-म्बृ॒हत् ।66) बृ॒हदिति॑ बृ॒हत् ।॥ 5 ॥ (66/81)॥ अ. 1 ॥
1) u̠pasthē̠ viśvā̍ni̠ viśvā̎ nyu̠pastha̍ u̠pasthē̠ viśvā̍ni ।1) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।2) viśvā̎ nyagnē agnē̠ viśvā̍ni̠ viśvā̎ nyagnē ।3) a̠gnē̠ va̠yunā̍ni va̠yunā̎ nyagnē agnē va̠yunā̍ni ।4) va̠yunā̍ni vi̠dvān. vi̠dvān. va̠yunā̍ni va̠yunā̍ni vi̠dvān ।5) vi̠dvāniti̍ vi̠dvān ।6) mainā̍ mēnā̠-mmā mainā̎m ।7) ē̠nā̠ ma̠rchiṣā̠ 'rchiṣai̍nā mēnā ma̠rchiṣā̎ ।8) a̠rchiṣā̠ mā mā 'rchiṣā̠ 'rchiṣā̠ mā ।9) mā tapa̍sā̠ tapa̍sā̠ mā mā tapa̍sā ।10) tapa̍sā̠ 'bhya̍bhi tapa̍sā̠ tapa̍sā̠ 'bhi ।11) a̠bhi śū̍śucha-śśūśuchō a̠bhya̍bhi śū̍śuchaḥ ।12) śū̠śu̠chō̠ 'nta ra̠nta-śśū̍śucha-śśūśuchō̠ 'ntaḥ ।13) a̠nta ra̍syā masyā ma̠nta ra̠nta ra̍syām ।14) a̠syā̠gṃ̠ śu̠krajyō̍ti-śśu̠krajyō̍ti rasyā masyāgṃ śu̠krajyō̍tiḥ ।15) śu̠krajyō̍ti̠-rvi vi śu̠krajyō̍ti-śśu̠krajyō̍ti̠-rvi ।15) śu̠krajyō̍ti̠riti̍ śu̠kra - jyō̠ti̠ḥ ।16) vi bhā̍hi bhāhi̠ vi vi bhā̍hi ।17) bhā̠hīti̍ bhāhi ।18) a̠nta ra̍gnē agnē a̠nta ra̠nta ra̍gnē ।19) a̠gnē̠ ru̠chā ru̠chā 'gnē̍ agnē ru̠chā ।20) ru̠chā tva-ntvagṃ ru̠chā ru̠chā tvam ।21) tva mu̠khāyā̍ u̠khāyai̠ tva-ntva mu̠khāyai̎ ।22) u̠khāyai̠ sada̍nē̠ sada̍na u̠khāyā̍ u̠khāyai̠ sada̍nē ।23) sada̍nē̠ svē svē sada̍nē̠ sada̍nē̠ svē ।24) sva iti̠ svē ।25) tasyā̠ stva-ntva-ntasyā̠ stasyā̠ stvam ।26) tvagṃ hara̍sā̠ hara̍sā̠ tva-ntvagṃ hara̍sā ।27) hara̍sā̠ tapa̠-ntapa̠n̠. hara̍sā̠ hara̍sā̠ tapann̍ ।28) tapa̠n jāta̍vēdō̠ jāta̍vēda̠ stapa̠-ntapa̠n jāta̍vēdaḥ ।29) jāta̍vēda-śśi̠va-śśi̠vō jāta̍vēdō̠ jāta̍vēda-śśi̠vaḥ ।29) jāta̍vēda̠ iti̠ jāta̍ - vē̠da̠ḥ ।30) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।31) bha̠vēti̍ bhava ।32) śi̠vō bhū̠tvā bhū̠tvā śi̠va-śśi̠vō bhū̠tvā ।33) bhū̠tvā mahya̠-mmahya̍-mbhū̠tvā bhū̠tvā mahya̎m ।34) mahya̍ magnē agnē̠ mahya̠-mmahya̍ magnē ।35) a̠gnē 'thō̠ athō̍ agnē a̠gnē 'thō̎ ।36) athō̍ sīda sī̠dāthō̠ athō̍ sīda ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) sī̠da̠ śi̠va-śśi̠va-ssī̍da sīda śi̠vaḥ ।38) śi̠va stva-ntvagṃ śi̠va-śśi̠va stvam ।39) tvamiti̠ tvam ।40) śi̠vāḥ kṛ̠tvā kṛ̠tvā śi̠vā-śśi̠vāḥ kṛ̠tvā ।41) kṛ̠tvā diśō̠ diśa̍ḥ kṛ̠tvā kṛ̠tvā diśa̍ḥ ।42) diśa̠-ssarvā̠-ssarvā̠ diśō̠ diśa̠-ssarvā̎ḥ ।43) sarvā̠-ssvāg svāgṃ sarvā̠-ssarvā̠-ssvām ।44) svāṃ yōni̠ṃ yōni̠gg̠ svāg svāṃ yōni̎m ।45) yōni̍ mi̠hēha yōni̠ṃ yōni̍ mi̠ha ।46) i̠hē hēhā ।47) ā 'sa̍dō asada̠ ā 'sa̍daḥ ।48) a̠sa̠da̠ itya̍sadaḥ ।49) ha̠gṃ̠sa-śśu̍chi̠ṣa chChu̍chi̠ṣa ddha̠gṃ̠sō ha̠gṃ̠sa-śśu̍chi̠ṣat ।50) śu̠chi̠ṣa-dvasu̠-rvasu̍-śśuchi̠ṣa chChu̍chi̠ṣa-dvasu̍ḥ ।50) śu̠chi̠ṣaditi̍ śuchi - sat ।51) vasu̍ rantarikṣa̠sa da̍ntarikṣa̠sa-dvasu̠-rvasu̍ rantarikṣa̠sat ।52) a̠nta̠ri̠kṣa̠sa ddhōtā̠ hōtā̎ 'ntarikṣa̠sa da̍ntarikṣa̠sa ddhōtā̎ ।52) a̠nta̠ri̠kṣa̠saditya̍ntarikṣa - sat ।53) hōtā̍ vēdi̠ṣa-dvē̍di̠ṣa ddhōtā̠ hōtā̍ vēdi̠ṣat ।54) vē̠di̠ṣa dati̍thi̠ rati̍thi-rvēdi̠ṣa-dvē̍di̠ṣa dati̍thiḥ ।54) vē̠di̠ṣaditi̍ vēdi - sat ।55) ati̍thi-rdurōṇa̠sa-ddu̍rōṇa̠sa dati̍thi̠ rati̍thi-rdurōṇa̠sat ।56) du̠rō̠ṇa̠saditi̍ durōṇa - sat ।57) nṛ̠ṣa-dva̍ra̠sa-dva̍ra̠sa-nnṛ̠ṣa-nnṛ̠ṣa-dva̍ra̠sat ।57) nṛ̠ṣaditi̍ nṛ - sat ।58) va̠ra̠sa dṛ̍ta̠sa dṛ̍ta̠sa-dva̍ra̠sa-dva̍ra̠sa dṛ̍ta̠sat ।58) va̠ra̠saditi̍ vara - sat ।59) ṛ̠ta̠sa-dvyō̍ma̠sa-dvyō̍ma̠sa dṛ̍ta̠sa dṛ̍ta̠sa-dvyō̍ma̠sat ।59) ṛ̠ta̠sadityṛ̍ta - sat ।60) vyō̠ma̠sa da̠bjā a̠bjā vyō̍ma̠sa-dvyō̍ma̠sa da̠bjāḥ ।60) vyō̠ma̠saditi̍ vyōma - sat ।61) a̠bjā gō̠jā gō̠jā a̠bjā a̠bjā gō̠jāḥ ।61) a̠bjā itya̍p - jāḥ ।62) gō̠jā ṛ̍ta̠jā ṛ̍ta̠jā gō̠jā gō̠jā ṛ̍ta̠jāḥ ।62) gō̠jā iti̍ gō - jāḥ ।63) ṛ̠ta̠jā a̍dri̠jā a̍dri̠jā ṛ̍ta̠jā ṛ̍ta̠jā a̍dri̠jāḥ ।63) ṛ̠ta̠jā ityṛ̍ta - jāḥ ।64) a̠dri̠jā ṛ̠ta mṛ̠ta ma̍dri̠jā a̍dri̠jā ṛ̠tam ।64) a̠dri̠jā itya̍dri - jāḥ ।65) ṛ̠ta-mbṛ̠ha-dbṛ̠hadṛ̠ta mṛ̠ta-mbṛ̠hat ।66) bṛ̠haditi̍ bṛ̠hat ।॥ 5 ॥ (66/81)॥ a. 1 ॥
meaning
In the lap of Vishnu dwell all beings; in the lap the universal forms rest; O Fire, all things are established in you; by knowledge the winds are known; the wise one knows the winds; mine are the measurements, the radiant rays, the heat, the burning flames, the great light, the shining radiance within the intermediate space, the Hotar priest at the altar, the guest among mortals, the orderer of...
verse 6
1) दि॒व स्परि॒ परि॑ दि॒वो दि॒व स्परि॑ ।2) परि॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-म्परि॒ परि॑ प्रथ॒मम् ।3) प्र॒थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे जज्ञे प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञे ।4) ज॒ज्ञे॒ अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्ज॑ज्ञे जज्ञे अ॒ग्निः ।5) अ॒ग्नि र॒स्म द॒स्म द॒ग्नि र॒ग्नि र॒स्मत् ।6) अ॒स्म-द्द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॑ म॒स्म द॒स्म-द्द्वि॒तीय᳚म् ।7) द्वि॒तीय॒-म्परि॒ परि॑ द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ ।8) परि॑ जा॒तवे॑दा जा॒तवे॑दाः॒ परि॒ परि॑ जा॒तवे॑दाः ।9) जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त - वे॒दाः॒ ।10) तृ॒तीय॑ म॒फ्स्व॑फ्सु तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑ म॒फ्सु ।11) अ॒फ्सु नृ॒मणा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑फ्सु नृ॒मणाः᳚ ।11) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।12) नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒ मज॑स्र-न्नृ॒मणा॑ नृ॒मणा॒ अज॑स्रम् ।12) नृ॒मणा॒ इति॑ नृ - मनाः᳚ ।13) अज॑स्र॒ मिन्धा॑न॒ इन्धा॒नो ऽज॑स्र॒ मज॑स्र॒ मिन्धा॑नः ।14) इन्धा॑न एन मेन॒ मिन्धा॑न॒ इन्धा॑न एनम् ।15) ए॒न॒-ञ्ज॒र॒ते॒ ज॒र॒त॒ ए॒न॒ मे॒न॒-ञ्ज॒र॒ते॒ ।16) ज॒र॒ते॒ स्वा॒धी-स्स्वा॒धी-र्ज॑रते जरते स्वा॒धीः ।17) स्वा॒धीरिति॑ स्व - धीः ।18) वि॒द्मा ते॑ ते वि॒द्म वि॒द्मा ते᳚ ।19) ते॒ अ॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।20) अ॒ग्ने॒ त्रे॒धा त्रे॒धा ऽग्ने॑ अग्ने त्रे॒धा ।21) त्रे॒धा त्र॒याणि॑ त्र॒याणि॑ त्रे॒धा त्रे॒धा त्र॒याणि॑ ।22) त्र॒याणि॑ वि॒द्म वि॒द्म त्र॒याणि॑ त्र॒याणि॑ वि॒द्म ।23) वि॒द्मा ते॑ ते वि॒द्म वि॒द्मा ते᳚ ।24) ते॒ सद्म॒ सद्म॑ ते ते॒ सद्म॑ ।25) सद्म॒ विभृ॑तं॒-विँभृ॑त॒ग्ं॒ सद्म॒ सद्म॒ विभृ॑तम् ।26) विभृ॑त-म्पुरु॒त्रा पु॑रु॒त्रा विभृ॑तं॒-विँभृ॑त-म्पुरु॒त्रा ।26) विभृ॑त॒मिति॒ वि - भृ॒त॒म् ।27) पु॒रु॒त्रेति॑ पुरु - त्रा ।28) वि॒द्मा ते॑ ते वि॒द्म वि॒द्मा ते᳚ ।29) ते॒ नाम॒ नाम॑ ते ते॒ नाम॑ ।30) नाम॑ पर॒म-म्प॑र॒म-न्नाम॒ नाम॑ पर॒मम् ।31) प॒र॒म-ङ्गुहा॒ गुहा॑ पर॒म-म्प॑र॒म-ङ्गुहा᳚ ।32) गुहा॒ य-द्य-द्गुहा॒ गुहा॒ यत् ।33) य-द्वि॒द्म वि॒द्म य-द्य-द्वि॒द्म ।34) वि॒द्मा त-न्तं-विँ॒द्म वि॒द्मा तम् ।35) त मुथ्स॒ मुथ्स॒-न्त-न्त मुथ्स᳚म् ।36) उथ्सं॒-यँतो॒ यत॒ उथ्स॒ मुथ्सं॒-यँतः॑ ।37) यत॑ आज॒गन्था॑ ज॒गन्थ॒ यतो॒ यत॑ आज॒गन्थ॑ ।38) आ॒ज॒गन्थेत्या᳚ - ज॒गन्थ॑ ।39) स॒मु॒द्रे त्वा᳚ त्वा समु॒द्रे स॑मु॒द्रे त्वा᳚ ।40) त्वा॒ नृ॒मणा॑ नृ॒मणा᳚ स्त्वा त्वा नृ॒मणाः᳚ ।41) नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑फ्सु नृ॒मणा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्सु ।41) नृ॒मणा॒ इति॑ नृ - मनाः᳚ ।42) अ॒फ्स्व॑न्त र॒न्त र॒फ्स्वा᳚(1॒)फ्स्व॑न्तः ।42) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।43) अ॒न्त-र्नृ॒चक्षा॑ नृ॒चक्षा॑ अ॒न्त र॒न्त-र्नृ॒चक्षाः᳚ ।44) नृ॒चक्षा॑ ईध ईधे नृ॒चक्षा॑ नृ॒चक्षा॑ ईधे ।44) नृ॒चक्षा॒ इति॑ नृ - चक्षाः᳚ ।45) ई॒धे॒ दि॒वो दि॒व ई॑ध ईधे दि॒वः ।46) दि॒वो अ॑ग्ने अग्ने दि॒वो दि॒वो अ॑ग्ने ।47) अ॒ग्न॒ ऊध॒-न्नूध॑-न्नग्ने अग्न॒ ऊधन्न्॑ ।48) ऊध॒न्नित्यूधन्न्॑ ।49) तृ॒तीये᳚ त्वा त्वा तृ॒तीये॑ तृ॒तीये᳚ त्वा ।50) त्वा॒ रज॑सि॒ रज॑सि त्वा त्वा॒ रज॑सि ।॥ 6 ॥ (50/56)
1) di̠va spari̠ pari̍ di̠vō di̠va spari̍ ।2) pari̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-mpari̠ pari̍ pratha̠mam ।3) pra̠tha̠ma-ñja̍jñē jajñē pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñja̍jñē ।4) ja̠jñē̠ a̠gni ra̠gni-rja̍jñē jajñē a̠gniḥ ।5) a̠gni ra̠sma da̠sma da̠gni ra̠gni ra̠smat ।6) a̠sma-ddvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̍ ma̠sma da̠sma-ddvi̠tīya̎m ।7) dvi̠tīya̠-mpari̠ pari̍ dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠-mpari̍ ।8) pari̍ jā̠tavē̍dā jā̠tavē̍dā̠ḥ pari̠ pari̍ jā̠tavē̍dāḥ ।9) jā̠tavē̍dā̠ iti̍ jā̠ta - vē̠dā̠ḥ ।10) tṛ̠tīya̍ ma̠phsva̍phsu tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍ ma̠phsu ।11) a̠phsu nṛ̠maṇā̍ nṛ̠maṇā̍ a̠phsva̍phsu nṛ̠maṇā̎ḥ ।11) a̠phsvitya̍p - su ।12) nṛ̠maṇā̠ aja̍sra̠ maja̍sra-nnṛ̠maṇā̍ nṛ̠maṇā̠ aja̍sram ।12) nṛ̠maṇā̠ iti̍ nṛ - manā̎ḥ ।13) aja̍sra̠ mindhā̍na̠ indhā̠nō 'ja̍sra̠ maja̍sra̠ mindhā̍naḥ ।14) indhā̍na ēna mēna̠ mindhā̍na̠ indhā̍na ēnam ।15) ē̠na̠-ñja̠ra̠tē̠ ja̠ra̠ta̠ ē̠na̠ mē̠na̠-ñja̠ra̠tē̠ ।16) ja̠ra̠tē̠ svā̠dhī-ssvā̠dhī-rja̍ratē jaratē svā̠dhīḥ ।17) svā̠dhīriti̍ sva - dhīḥ ।18) vi̠dmā tē̍ tē vi̠dma vi̠dmā tē̎ ।19) tē̠ a̠gnē̠ a̠gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।20) a̠gnē̠ trē̠dhā trē̠dhā 'gnē̍ agnē trē̠dhā ।21) trē̠dhā tra̠yāṇi̍ tra̠yāṇi̍ trē̠dhā trē̠dhā tra̠yāṇi̍ ।22) tra̠yāṇi̍ vi̠dma vi̠dma tra̠yāṇi̍ tra̠yāṇi̍ vi̠dma ।23) vi̠dmā tē̍ tē vi̠dma vi̠dmā tē̎ ।24) tē̠ sadma̠ sadma̍ tē tē̠ sadma̍ ।25) sadma̠ vibhṛ̍ta̠ṃ vibhṛ̍ta̠gṃ̠ sadma̠ sadma̠ vibhṛ̍tam ।26) vibhṛ̍ta-mpuru̠trā pu̍ru̠trā vibhṛ̍ta̠ṃ vibhṛ̍ta-mpuru̠trā ।26) vibhṛ̍ta̠miti̠ vi - bhṛ̠ta̠m ।27) pu̠ru̠trēti̍ puru - trā ।28) vi̠dmā tē̍ tē vi̠dma vi̠dmā tē̎ ।29) tē̠ nāma̠ nāma̍ tē tē̠ nāma̍ ।30) nāma̍ para̠ma-mpa̍ra̠ma-nnāma̠ nāma̍ para̠mam ।31) pa̠ra̠ma-ṅguhā̠ guhā̍ para̠ma-mpa̍ra̠ma-ṅguhā̎ ।32) guhā̠ ya-dya-dguhā̠ guhā̠ yat ।33) ya-dvi̠dma vi̠dma ya-dya-dvi̠dma ।34) vi̠dmā ta-ntaṃ vi̠dma vi̠dmā tam ।35) ta muthsa̠ muthsa̠-nta-nta muthsa̎m ।36) uthsa̠ṃ yatō̠ yata̠ uthsa̠ muthsa̠ṃ yata̍ḥ ।37) yata̍ āja̠ganthā̍ ja̠gantha̠ yatō̠ yata̍ āja̠gantha̍ ।38) ā̠ja̠ganthētyā̎ - ja̠gantha̍ ।39) sa̠mu̠drē tvā̎ tvā samu̠drē sa̍mu̠drē tvā̎ ।40) tvā̠ nṛ̠maṇā̍ nṛ̠maṇā̎ stvā tvā nṛ̠maṇā̎ḥ ।41) nṛ̠maṇā̍ a̠phsva̍phsu nṛ̠maṇā̍ nṛ̠maṇā̍ a̠phsu ।41) nṛ̠maṇā̠ iti̍ nṛ - manā̎ḥ ।42) a̠phsva̍nta ra̠nta ra̠phsvā̎(1̠)phsva̍ntaḥ ।42) a̠phsvitya̍p - su ।43) a̠nta-rnṛ̠chakṣā̍ nṛ̠chakṣā̍ a̠nta ra̠nta-rnṛ̠chakṣā̎ḥ ।44) nṛ̠chakṣā̍ īdha īdhē nṛ̠chakṣā̍ nṛ̠chakṣā̍ īdhē ।44) nṛ̠chakṣā̠ iti̍ nṛ - chakṣā̎ḥ ।45) ī̠dhē̠ di̠vō di̠va ī̍dha īdhē di̠vaḥ ।46) di̠vō a̍gnē agnē di̠vō di̠vō a̍gnē ।47) a̠gna̠ ūdha̠-nnūdha̍-nnagnē agna̠ ūdhann̍ ।48) ūdha̠nnityūdhann̍ ।49) tṛ̠tīyē̎ tvā tvā tṛ̠tīyē̍ tṛ̠tīyē̎ tvā ।50) tvā̠ raja̍si̠ raja̍si tvā tvā̠ raja̍si ।॥ 6 ॥ (50/56)
meaning
We know thee in heaven, in the first birth, born as Agni; we know thee in the second birth as Jatavedas; we know thy dwelling, supported and manifold; we know thy name, the supreme hidden [principle]; in the third realm, thou art established in the waters—we know thee, O Agni, threefold as the three realms.
verse 7
1) रज॑सि तस्थि॒वाग्ंस॑-न्तस्थि॒वाग्ंस॒ग्ं॒ रज॑सि॒ रज॑सि तस्थि॒वाग्ंस᳚म् ।2) त॒स्थि॒वाग्ंस॑ मृ॒तस्य॒ र्तस्य॑ तस्थि॒वाग्ंस॑-न्तस्थि॒वाग्ंस॑ मृ॒तस्य॑ ।3) ऋ॒तस्य॒ योनौ॒ योना॑ वृ॒तस्य॒ र्तस्य॒ योनौ᳚ ।4) योनौ॑ महि॒षा म॑हि॒षा योनौ॒ योनौ॑ महि॒षाः ।5) म॒हि॒षा अ॑हिन्व-न्नहिन्व-न्महि॒षा म॑हि॒षा अ॑हिन्वन्न् ।6) अ॒हि॒न्व॒न्नित्य॑हिन्वन्न् ।7) अक्र॑न्द द॒ग्नि र॒ग्नि रक्र॑न्द॒ दक्र॑न्द द॒ग्निः ।8) अ॒ग्नि-स्स्त॒नयन्᳚ थ्स्त॒नय॑-न्न॒ग्नि र॒ग्नि-स्स्त॒नयन्न्॑ ।9) स्त॒नय॑-न्निवे व स्त॒नयन्᳚ थ्स्त॒नय॑-न्निव ।10) इ॒व॒ द्यौ-र्द्यौ रि॑वेव॒ द्यौः ।11) द्यौः, क्षाम॒ क्षाम॒ द्यौ-र्द्यौः, क्षाम॑ ।12) क्षामा॒ रेरि॑ह॒-द्रेरि॑ह॒-त्क्षाम॒ क्षामा॒ रेरि॑हत् ।13) रेरि॑ह-द्वी॒रुधो॑ वी॒रुधो॒ रेरि॑ह॒-द्रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ ।14) वी॒रुधः॑ सम॒ञ्ज-न्थ्स॑म॒ञ्जन्. वी॒रुधो॑ वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् ।15) स॒म॒ञ्जन्निति॑ सं - अ॒ञ्जन्न् ।16) स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो ज॑ज्ञा॒न-स्स॒द्य-स्स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नः ।17) ज॒ज्ञा॒नो वि वि ज॑ज्ञा॒नो ज॑ज्ञा॒नो वि ।18) वि हि हि वि वि हि ।19) ही मी॒ग्ं॒ हि हीम् ।20) ई॒ मि॒द्ध इ॒द्ध ई॑मी मि॒द्धः ।21) इ॒द्धो अख्य॒ दख्य॑ दि॒द्ध इ॒द्धो अख्य॑त् ।22) अख्य॒दा ऽख्य॒ दख्य॒दा ।23) आ रोद॑सी॒ रोद॑सी॒ आ रोद॑सी ।24) रोद॑सी भा॒नुना॑ भा॒नुना॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी भा॒नुना᳚ ।24) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।25) भा॒नुना॑ भाति भाति भा॒नुना॑ भा॒नुना॑ भाति ।26) भा॒त्य॒न्त र॒न्त-र्भा॑ति भात्य॒न्तः ।27) अ॒न्तरित्य॒न्तः ।28) उ॒शि-क्पा॑व॒कः पा॑व॒क उ॒शि गु॒शि-क्पा॑व॒कः ।29) पा॒व॒को अ॑र॒ति र॑र॒तिः पा॑व॒कः पा॑व॒को अ॑र॒तिः ।30) अ॒र॒ति-स्सु॑मे॒धा-स्सु॑मे॒धा अ॑र॒ति र॑र॒ति-स्सु॑मे॒धाः ।31) सु॒मे॒धा मर्ते॑षु॒ मर्ते॑षु सुमे॒धा-स्सु॑मे॒धा मर्ते॑षु ।31) सु॒मे॒धा इति॑ सु - मे॒धाः ।32) मर्ते᳚ष्व॒ग्नि र॒ग्नि-र्मर्ते॑षु॒ मर्ते᳚ष्व॒ग्निः ।33) अ॒ग्नि र॒मृतो॑ अ॒मृतो॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि र॒मृतः॑ ।34) अ॒मृतो॒ नि न्य॑मृतो॑ अ॒मृतो॒ नि ।35) नि धा॑यि धायि॒ नि नि धा॑यि ।36) धा॒यीति॑ धायि ।37) इय॑र्ति धू॒म-न्धू॒म मिय॒र्ती य॑र्ति धू॒मम् ।38) धू॒म म॑रु॒ष म॑रु॒ष-न्धू॒म-न्धू॒म म॑रु॒षम् ।39) अ॒रु॒ष-म्भरि॑भ्र॒-द्भरि॑भ्र दरु॒ष म॑रु॒ष-म्भरि॑भ्रत् ।40) भरि॑भ्र॒ दुदु-द्भरि॑भ्र॒-द्भरि॑भ्र॒ दुत् ।41) उच्छु॒क्रेण॑ शु॒क्रेणोदु च्छु॒क्रेण॑ ।42) शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑ शो॒चिषा॑ शु॒क्रेण॑ शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा᳚ ।43) शो॒चिषा॒ द्या-न्द्याग्ं शो॒चिषा॑ शो॒चिषा॒ द्याम् ।44) द्या मिन॑क्ष॒ दिन॑क्ष॒-द्द्या-न्द्या मिन॑क्षत् ।45) इन॑क्ष॒दितीन॑क्षत् ।46) विश्व॑स्य के॒तुः के॒तु-र्विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य के॒तुः ।47) के॒तु-र्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य के॒तुः के॒तु-र्भुव॑नस्य ।48) भुव॑नस्य॒ गर्भो॒ गर्भो॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ गर्भः॑ ।49) गर्भ॒ आ गर्भो॒ गर्भ॒ आ ।50) आ रोद॑सी॒ रोद॑सी॒ आ रोद॑सी ।॥ 7 ॥ (50/52)
1) raja̍si tasthi̠vāgṃsa̍-ntasthi̠vāgṃsa̠gṃ̠ raja̍si̠ raja̍si tasthi̠vāgṃsa̎m ।2) ta̠sthi̠vāgṃsa̍ mṛ̠tasya̠ rtasya̍ tasthi̠vāgṃsa̍-ntasthi̠vāgṃsa̍ mṛ̠tasya̍ ।3) ṛ̠tasya̠ yōnau̠ yōnā̍ vṛ̠tasya̠ rtasya̠ yōnau̎ ।4) yōnau̍ mahi̠ṣā ma̍hi̠ṣā yōnau̠ yōnau̍ mahi̠ṣāḥ ।5) ma̠hi̠ṣā a̍hinva-nnahinva-nmahi̠ṣā ma̍hi̠ṣā a̍hinvann ।6) a̠hi̠nva̠nnitya̍hinvann ।7) akra̍nda da̠gni ra̠gni rakra̍nda̠ dakra̍nda da̠gniḥ ।8) a̠gni-ssta̠nayan̎ thsta̠naya̍-nna̠gni ra̠gni-ssta̠nayann̍ ।9) sta̠naya̍-nnivē va sta̠nayan̎ thsta̠naya̍-nniva ।10) i̠va̠ dyau-rdyau ri̍vēva̠ dyauḥ ।11) dyauḥ, kṣāma̠ kṣāma̠ dyau-rdyauḥ, kṣāma̍ ।12) kṣāmā̠ rēri̍ha̠-drēri̍ha̠-tkṣāma̠ kṣāmā̠ rēri̍hat ।13) rēri̍ha-dvī̠rudhō̍ vī̠rudhō̠ rēri̍ha̠-drēri̍ha-dvī̠rudha̍ḥ ।14) vī̠rudha̍-ssama̠ñja-nthsa̍ma̠ñjan. vī̠rudhō̍ vī̠rudha̍-ssama̠ñjann ।15) sa̠ma̠ñjanniti̍ saṃ - a̠ñjann ।16) sa̠dyō ja̍jñā̠nō ja̍jñā̠na-ssa̠dya-ssa̠dyō ja̍jñā̠naḥ ।17) ja̠jñā̠nō vi vi ja̍jñā̠nō ja̍jñā̠nō vi ।18) vi hi hi vi vi hi ।19) hī mī̠gṃ̠ hi hīm ।20) ī̠ mi̠ddha i̠ddha ī̍mī mi̠ddhaḥ ।21) i̠ddhō akhya̠ dakhya̍ di̠ddha i̠ddhō akhya̍t ।22) akhya̠dā 'khya̠ dakhya̠dā ।23) ā rōda̍sī̠ rōda̍sī̠ ā rōda̍sī ।24) rōda̍sī bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī bhā̠nunā̎ ।24) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।25) bhā̠nunā̍ bhāti bhāti bhā̠nunā̍ bhā̠nunā̍ bhāti ।26) bhā̠tya̠nta ra̠nta-rbhā̍ti bhātya̠ntaḥ ।27) a̠ntaritya̠ntaḥ ।28) u̠śi-kpā̍va̠kaḥ pā̍va̠ka u̠śi gu̠śi-kpā̍va̠kaḥ ।29) pā̠va̠kō a̍ra̠ti ra̍ra̠tiḥ pā̍va̠kaḥ pā̍va̠kō a̍ra̠tiḥ ।30) a̠ra̠ti-ssu̍mē̠dhā-ssu̍mē̠dhā a̍ra̠ti ra̍ra̠ti-ssu̍mē̠dhāḥ ।31) su̠mē̠dhā martē̍ṣu̠ martē̍ṣu sumē̠dhā-ssu̍mē̠dhā martē̍ṣu ।31) su̠mē̠dhā iti̍ su - mē̠dhāḥ ।32) martē̎ṣva̠gni ra̠gni-rmartē̍ṣu̠ martē̎ṣva̠gniḥ ।33) a̠gni ra̠mṛtō̍ a̠mṛtō̍ a̠gni ra̠gni ra̠mṛta̍ḥ ।34) a̠mṛtō̠ ni nya̍mṛtō̍ a̠mṛtō̠ ni ।35) ni dhā̍yi dhāyi̠ ni ni dhā̍yi ।36) dhā̠yīti̍ dhāyi ।37) iya̍rti dhū̠ma-ndhū̠ma miya̠rtī ya̍rti dhū̠mam ।38) dhū̠ma ma̍ru̠ṣa ma̍ru̠ṣa-ndhū̠ma-ndhū̠ma ma̍ru̠ṣam ।39) a̠ru̠ṣa-mbhari̍bhra̠-dbhari̍bhra daru̠ṣa ma̍ru̠ṣa-mbhari̍bhrat ।40) bhari̍bhra̠ dudu-dbhari̍bhra̠-dbhari̍bhra̠ dut ।41) uchChu̠krēṇa̍ śu̠krēṇōdu chChu̠krēṇa̍ ।42) śu̠krēṇa̍ śō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̍ śu̠krēṇa̍ śu̠krēṇa̍ śō̠chiṣā̎ ।43) śō̠chiṣā̠ dyā-ndyāgṃ śō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̠ dyām ।44) dyā mina̍kṣa̠ dina̍kṣa̠-ddyā-ndyā mina̍kṣat ।45) ina̍kṣa̠ditīna̍kṣat ।46) viśva̍sya kē̠tuḥ kē̠tu-rviśva̍sya̠ viśva̍sya kē̠tuḥ ।47) kē̠tu-rbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya kē̠tuḥ kē̠tu-rbhuva̍nasya ।48) bhuva̍nasya̠ garbhō̠ garbhō̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ garbha̍ḥ ।49) garbha̠ ā garbhō̠ garbha̠ ā ।50) ā rōda̍sī̠ rōda̍sī̠ ā rōda̍sī ।॥ 7 ॥ (50/52)
meaning
This verse is a highly technical Vedic ritual incantation (Jata chant) with repetitive phonetic patterns and minimal semantic content—a structured vocal exercise establishing connections between cosmic principles (sky, earth, fire, immortality, plants) through sound formulas rather than narrative meaning.
verse 8
1) रोद॑सी अपृणा दपृणा॒-द्रोद॑सी॒ रोद॑सी अपृणात् ।1) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।2) अ॒पृ॒णा॒ज् जाय॑मानो॒ जाय॑मानो ऽपृणा दपृणा॒ज् जाय॑मानः ।3) जाय॑मान॒ इति॒ जाय॑मानः ।4) वी॒डु-ञ्चि॑च् चि-द्वी॒डुं-वीँ॒डु-ञ्चि॑त् ।5) चि॒दद्रि॒ मद्रि॑-ञ्चिच् चि॒दद्रि᳚म् ।6) अद्रि॑ मभिन दभिन॒ दद्रि॒ मद्रि॑ मभिनत् ।7) अ॒भि॒न॒-त्प॒रा॒य-न्प॑रा॒य-न्न॑भिन दभिन-त्परा॒यन्न् ।8) प॒रा॒यन् जना॒ जनाः᳚ परा॒य-न्प॑रा॒यन् जनाः᳚ ।8) प॒रा॒यन्निति॑ परा - यन्न् ।9) जना॒ य-द्यज् जना॒ जना॒ यत् ।10) यद॒ग्नि म॒ग्निं-यँ-द्यद॒ग्निम् ।11) अ॒ग्नि मय॑ज॒न्ता य॑जन्ता॒ग्नि म॒ग्नि मय॑जन्त ।12) अय॑जन्त॒ पञ्च॒ पञ्चा य॑ज॒न्ता य॑जन्त॒ पञ्च॑ ।13) पञ्चेति॒ पञ्च॑ ।14) श्री॒णा मु॑दा॒र उ॑दा॒र-श्श्री॒णाग् श्री॒णा मु॑दा॒रः ।15) उ॒दा॒रो ध॒रुणो॑ ध॒रुण॑ उदा॒र उ॑दा॒रो ध॒रुणः॑ ।16) ध॒रुणो॑ रयी॒णाग्ं र॑यी॒णा-न्ध॒रुणो॑ ध॒रुणो॑ रयी॒णाम् ।17) र॒यी॒णा-म्म॑नी॒षाणा᳚-म्मनी॒षाणाग्ं॑ रयी॒णाग्ं र॑यी॒णा-म्म॑नी॒षाणा᳚म् ।18) म॒नी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑णः॒ प्रार्प॑णो मनी॒षाणा᳚-म्मनी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑णः ।19) प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपा॒-स्सोम॑गोपाः॒ प्रार्प॑णः॒ प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपाः ।19) प्रार्प॑ण॒ इति॑ प्र - अर्प॑णः ।20) सोम॑गोपा॒ इति॒ सोम॑ - गो॒पाः॒ ।21) वसो᳚-स्सू॒नु-स्सू॒नु-र्वसो॒-र्वसो᳚-स्सू॒नुः ।22) सू॒नु-स्सह॑स॒-स्सह॑स-स्सू॒नु-स्सू॒नु-स्सह॑सः ।23) सह॑सो अ॒फ्स्व॑फ्सु सह॑स॒-स्सह॑सो अ॒फ्सु ।24) अ॒फ्सु राजा॒ राजा॒ ऽफ्स्व॑फ्सु राजा᳚ ।24) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।25) राजा॒ वि वि राजा॒ राजा॒ वि ।26) वि भा॑ति भाति॒ वि वि भा॑ति ।27) भा॒त्यग्रे॒ अग्रे॑ भाति भा॒त्यग्रे᳚ ।28) अग्र॑ उ॒षसा॑ मु॒षसा॒ मग्रे॒ अग्र॑ उ॒षसा᳚म् ।29) उ॒षसा॑ मिधा॒न इ॑धा॒न उ॒षसा॑ मु॒षसा॑ मिधा॒नः ।30) इ॒धा॒न इती॑धा॒नः ।31) य स्ते॑ ते॒ यो य स्ते᳚ ।32) ते॒ अ॒द्याद्य ते॑ ते अ॒द्य ।33) अ॒द्य कृ॒णव॑-त्कृ॒णव॑ द॒द्याद्य कृ॒णव॑त् ।34) कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे भद्रशोचे कृ॒णव॑-त्कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे ।35) भ॒द्र॒शो॒चे॒ ऽपू॒प म॑पू॒प-म्भ॑द्रशोचे भद्रशोचे ऽपू॒पम् ।35) भ॒द्र॒शो॒च॒ इति॑ भद्र - शो॒चे॒ ।36) अ॒पू॒प-न्दे॑व देवापू॒प म॑पू॒प-न्दे॑व ।37) दे॒व॒ घृ॒तव॑न्त-ङ्घृ॒तव॑न्त-न्देव देव घृ॒तव॑न्तम् ।38) घृ॒तव॑न्त मग्ने अग्ने घृ॒तव॑न्त-ङ्घृ॒तव॑न्त मग्ने ।38) घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त - व॒न्त॒म् ।39) अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ।40) प्र त-न्त-म्प्र प्र तम् ।41) त-न्न॑य नय॒ त-न्त-न्न॑य ।42) न॒य॒ प्र॒त॒रा-म्प्र॑त॒रा-न्न॑य नय प्रत॒राम् ।43) प्र॒त॒रां-वँस्यो॒ वस्यः॑ प्रत॒रा-म्प्र॑त॒रां-वँस्यः॑ ।43) प्र॒त॒रामिति॑ प्र - त॒राम् ।44) वस्यो॒ अच्छाच्छ॒ वस्यो॒ वस्यो॒ अच्छ॑ ।45) अच्छा॒ भ्य॑भ्यच्छा च्छा॒भि ।46) अ॒भि द्यु॒म्न-न्द्यु॒म्न म॒भ्य॑भि द्यु॒म्नम् ।47) द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्त-न्दे॒वभ॑क्त-न्द्यु॒म्न-न्द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्तम् ।48) दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ यविष्ठ दे॒वभ॑क्त-न्दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ ।48) दे॒वभ॑क्त॒मिति॑ दे॒व - भ॒क्त॒म् ।49) य॒वि॒ष्ठेति॑ यविष्ठ ।50) आ त-न्त मा तम् ।॥ 8 ॥ (50/58)
1) rōda̍sī apṛṇā dapṛṇā̠-drōda̍sī̠ rōda̍sī apṛṇāt ।1) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।2) a̠pṛ̠ṇā̠j jāya̍mānō̠ jāya̍mānō 'pṛṇā dapṛṇā̠j jāya̍mānaḥ ।3) jāya̍māna̠ iti̠ jāya̍mānaḥ ।4) vī̠ḍu-ñchi̍ch chi-dvī̠ḍuṃ vī̠ḍu-ñchi̍t ।5) chi̠dadri̠ madri̍-ñchich chi̠dadri̎m ।6) adri̍ mabhina dabhina̠ dadri̠ madri̍ mabhinat ।7) a̠bhi̠na̠-tpa̠rā̠ya-npa̍rā̠ya-nna̍bhina dabhina-tparā̠yann ।8) pa̠rā̠yan janā̠ janā̎ḥ parā̠ya-npa̍rā̠yan janā̎ḥ ।8) pa̠rā̠yanniti̍ parā - yann ।9) janā̠ ya-dyaj janā̠ janā̠ yat ।10) yada̠gni ma̠gniṃ ya-dyada̠gnim ।11) a̠gni maya̍ja̠ntā ya̍jantā̠gni ma̠gni maya̍janta ।12) aya̍janta̠ pañcha̠ pañchā ya̍ja̠ntā ya̍janta̠ pañcha̍ ।13) pañchēti̠ pañcha̍ ।14) śrī̠ṇā mu̍dā̠ra u̍dā̠ra-śśrī̠ṇāg śrī̠ṇā mu̍dā̠raḥ ।15) u̠dā̠rō dha̠ruṇō̍ dha̠ruṇa̍ udā̠ra u̍dā̠rō dha̠ruṇa̍ḥ ।16) dha̠ruṇō̍ rayī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā-ndha̠ruṇō̍ dha̠ruṇō̍ rayī̠ṇām ।17) ra̠yī̠ṇā-mma̍nī̠ṣāṇā̎-mmanī̠ṣāṇāgṃ̍ rayī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā-mma̍nī̠ṣāṇā̎m ।18) ma̠nī̠ṣāṇā̠-mprārpa̍ṇa̠ḥ prārpa̍ṇō manī̠ṣāṇā̎-mmanī̠ṣāṇā̠-mprārpa̍ṇaḥ ।19) prārpa̍ṇa̠-ssōma̍gōpā̠-ssōma̍gōpā̠ḥ prārpa̍ṇa̠ḥ prārpa̍ṇa̠-ssōma̍gōpāḥ ।19) prārpa̍ṇa̠ iti̍ pra - arpa̍ṇaḥ ।20) sōma̍gōpā̠ iti̠ sōma̍ - gō̠pā̠ḥ ।21) vasō̎-ssū̠nu-ssū̠nu-rvasō̠-rvasō̎-ssū̠nuḥ ।22) sū̠nu-ssaha̍sa̠-ssaha̍sa-ssū̠nu-ssū̠nu-ssaha̍saḥ ।23) saha̍sō a̠phsva̍phsu saha̍sa̠-ssaha̍sō a̠phsu ।24) a̠phsu rājā̠ rājā̠ 'phsva̍phsu rājā̎ ।24) a̠phsvitya̍p - su ।25) rājā̠ vi vi rājā̠ rājā̠ vi ।26) vi bhā̍ti bhāti̠ vi vi bhā̍ti ।27) bhā̠tyagrē̠ agrē̍ bhāti bhā̠tyagrē̎ ।28) agra̍ u̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̠ magrē̠ agra̍ u̠ṣasā̎m ।29) u̠ṣasā̍ midhā̠na i̍dhā̠na u̠ṣasā̍ mu̠ṣasā̍ midhā̠naḥ ।30) i̠dhā̠na itī̍dhā̠naḥ ।31) ya stē̍ tē̠ yō ya stē̎ ।32) tē̠ a̠dyādya tē̍ tē a̠dya ।33) a̠dya kṛ̠ṇava̍-tkṛ̠ṇava̍ da̠dyādya kṛ̠ṇava̍t ।34) kṛ̠ṇava̍-dbhadraśōchē bhadraśōchē kṛ̠ṇava̍-tkṛ̠ṇava̍-dbhadraśōchē ।35) bha̠dra̠śō̠chē̠ 'pū̠pa ma̍pū̠pa-mbha̍draśōchē bhadraśōchē 'pū̠pam ।35) bha̠dra̠śō̠cha̠ iti̍ bhadra - śō̠chē̠ ।36) a̠pū̠pa-ndē̍va dēvāpū̠pa ma̍pū̠pa-ndē̍va ।37) dē̠va̠ ghṛ̠tava̍nta-ṅghṛ̠tava̍nta-ndēva dēva ghṛ̠tava̍ntam ।38) ghṛ̠tava̍nta magnē agnē ghṛ̠tava̍nta-ṅghṛ̠tava̍nta magnē ।38) ghṛ̠tava̍nta̠miti̍ ghṛ̠ta - va̠nta̠m ।39) a̠gna̠ itya̍gnē ।40) pra ta-nta-mpra pra tam ।41) ta-nna̍ya naya̠ ta-nta-nna̍ya ।42) na̠ya̠ pra̠ta̠rā-mpra̍ta̠rā-nna̍ya naya prata̠rām ।43) pra̠ta̠rāṃ vasyō̠ vasya̍ḥ prata̠rā-mpra̍ta̠rāṃ vasya̍ḥ ।43) pra̠ta̠rāmiti̍ pra - ta̠rām ।44) vasyō̠ achChāchCha̠ vasyō̠ vasyō̠ achCha̍ ।45) achChā̠ bhya̍bhyachChā chChā̠bhi ।46) a̠bhi dyu̠mna-ndyu̠mna ma̠bhya̍bhi dyu̠mnam ।47) dyu̠mna-ndē̠vabha̍kta-ndē̠vabha̍kta-ndyu̠mna-ndyu̠mna-ndē̠vabha̍ktam ।48) dē̠vabha̍ktaṃ yaviṣṭha yaviṣṭha dē̠vabha̍kta-ndē̠vabha̍ktaṃ yaviṣṭha ।48) dē̠vabha̍kta̠miti̍ dē̠va - bha̠kta̠m ।49) ya̠vi̠ṣṭhēti̍ yaviṣṭha ।50) ā ta-nta mā tam ।॥ 8 ॥ (50/58)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a Vedic ritual incantation with repetitive phonetic and semantic formulations (pratika-based recitation) that does not yield a coherent narrative or devotional meaning in the conventional sense; it functions as a mantra-body for precise liturgical utterance rather than propositional content.
verse 9
1) त-म्भ॑ज भज॒ त-न्त-म्भ॑ज ।2) भ॒ज॒ सौ॒श्र॒व॒सेषु॑ सौश्रव॒सेषु॑ भज भज सौश्रव॒सेषु॑ ।3) सौ॒श्र॒व॒से ष्व॑ग्ने अग्ने सौश्रव॒सेषु॑ सौश्रव॒से ष्व॑ग्ने ।4) अ॒ग्न॒ उ॒क्थउ॑क्थ उ॒क्थउ॑क्थे अग्ने अग्न उ॒क्थउ॑क्थे ।5) उ॒क्थउ॑क्थ॒ ओक्थउ॑क्थ उ॒क्थउ॑क्थ॒ आ ।5) उ॒क्थउ॑क्थ॒ इत्यु॒क्थे - उ॒क्थे॒ ।6) आ भ॑ज भ॒जा भ॑ज ।7) भ॒ज॒ श॒स्यमा॑ने श॒स्यमा॑ने भज भज श॒स्यमा॑ने ।8) श॒स्यमा॑न॒ इति॑ श॒स्यमा॑ने ।9) प्रि॒य-स्सूर्ये॒ सूर्ये᳚ प्रि॒यः प्रि॒य-स्सूर्ये᳚ ।10) सूर्ये᳚ प्रि॒यः प्रि॒य-स्सूर्ये॒ सूर्ये᳚ प्रि॒यः ।11) प्रि॒यो अ॒ग्ना ऽग्ना प्रि॒यः प्रि॒यो अ॒ग्ना ।12) अ॒ग्ना भ॑वाति भवा त्य॒ग्ना ऽग्ना भ॑वाति ।13) भ॒वा॒ त्युदु-द्भ॑वाति भवा॒ त्युत् ।14) उज् जा॒तेन॑ जा॒ते नोदुज् जा॒तेन॑ ।15) जा॒तेन॑ भि॒नद॑-द्भि॒नद॑ज् जा॒तेन॑ जा॒तेन॑ भि॒नद॑त् ।16) भि॒नद॒ दुदु-द्भि॒न द॑-द्भि॒नद॒ दुत् ।17) उज् जनि॑त्वै॒-र्जनि॑त्वै॒ रुदुज् जनि॑त्वैः ।18) जनि॑त्वै॒रिति॒ जनि॑त्वैः ।19) त्वा म॑ग्ने अग्ने॒ त्वा-न्त्वा म॑ग्ने ।20) अ॒ग्ने॒ यज॑माना॒ यज॑माना अग्ने अग्ने॒ यज॑मानाः ।21) यज॑माना॒ अन्वनु॒ यज॑माना॒ यज॑माना॒ अनु॑ ।22) अनु॒ द्यू-न्द्यू नन् वनु॒ द्यून् ।23) द्यून्. विश्वा॒ विश्वा॒ द्यू-न्द्यून्. विश्वा᳚ ।24) विश्वा॒ वसू॑नि॒ वसू॑नि॒ विश्वा॒ विश्वा॒ वसू॑नि ।25) वसू॑नि दधिरे दधिरे॒ वसू॑नि॒ वसू॑नि दधिरे ।26) द॒धि॒रे॒ वार्या॑णि॒ वार्या॑णि दधिरे दधिरे॒ वार्या॑णि ।27) वार्या॒णीति॒ वार्या॑णि ।28) त्वया॑ स॒ह स॒ह त्वया॒ त्वया॑ स॒ह ।29) स॒ह द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑णग्ं स॒ह स॒ह द्रवि॑णम् ।30) द्रवि॑ण मि॒च्छमा॑ना इ॒च्छमा॑ना॒ द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण मि॒च्छमा॑नाः ।31) इ॒च्छमा॑ना व्र॒जं-व्रँ॒ज मि॒च्छमा॑ना इ॒च्छमा॑ना व्र॒जम् ।32) व्र॒ज-ङ्गोम॑न्त॒-ङ्गोम॑न्तं-व्रँ॒जं-व्रँ॒ज-ङ्गोम॑न्तम् ।33) गोम॑न्त मु॒शिज॑ उ॒शिजो॒ गोम॑न्त॒-ङ्गोम॑न्त मु॒शिजः॑ ।33) गोम॑न्त॒मिति॒ गो - म॒न्त॒म् ।34) उ॒शिजो॒ वि व्यु॑शिज॑ उ॒शिजो॒ वि ।35) वि व॑व्रु-र्वव्रु॒-र्वि वि व॑व्रुः ।36) व॒व्रु॒रिति॑ वव्रुः ।37) दृ॒शा॒नो रु॒क्मो रु॒क्मो दृ॑शा॒नो दृ॑शा॒नो रु॒क्मः ।38) रु॒क्म उ॒र्व्योर्व्या रु॒क्मो रु॒क्म उ॒र्व्या ।39) उ॒र्व्या वि व्यु॑र्व्योर्व्या वि ।40) व्य॑द्यौ दद्यौ॒-द्वि व्य॑द्यौत् ।41) अ॒द्यौ॒-द्दु॒र्मर्ष॑-न्दु॒र्मर्ष॑ मद्यौ दद्यौ-द्दु॒र्मर्ष᳚म् ।42) दु॒र्मर्ष॒ मायु॒ रायु॑-र्दु॒र्मर्ष॑-न्दु॒र्मर्ष॒ मायुः॑ ।42) दु॒र्मर्ष॒मिति॑ दुः - मर्ष᳚म् ।43) आयुः॑ श्रि॒ये श्रि॒य आयु॒ रायुः॑ श्रि॒ये ।44) श्रि॒ये रु॑चा॒नो रु॑चा॒न-श्श्रि॒ये श्रि॒ये रु॑चा॒नः ।45) रु॒चा॒न इति॑ रुचा॒नः ।46) अ॒ग्नि र॒मृतो॑ अ॒मृतो॑ अ॒ग्नि र॒ग्नि र॒मृतः॑ ।47) अ॒मृतो॑ अभव दभव द॒मृतो॑ अ॒मृतो॑ अभवत् ।48) अ॒भ॒व॒-द्वयो॑भि॒-र्वयो॑भि रभव दभव॒-द्वयो॑भिः ।49) वयो॑भि॒-र्य-द्य-द्वयो॑भि॒-र्वयो॑भि॒-र्यत् ।49) वयो॑भि॒रिति॒ वयः॑ - भिः॒ ।50) यदे॑न मेनं॒-यँ-द्यदे॑नम् ।51) ए॒न॒-न्द्यौ-र्द्यौ रे॑न मेन॒-न्द्यौः ।52) द्यौ रज॑नय॒ दज॑नय॒-द्द्यौ-र्द्यौ रज॑नयत् ।53) अज॑नय-थ्सु॒रेता᳚-स्सु॒रेता॒ अज॑नय॒ दज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ।54) सु॒रेता॒ इति॑ सु - रेताः᳚ ।॥ 9 ॥ (54/58)॥ अ. 2 ॥
1) ta-mbha̍ja bhaja̠ ta-nta-mbha̍ja ।2) bha̠ja̠ sau̠śra̠va̠sēṣu̍ sauśrava̠sēṣu̍ bhaja bhaja sauśrava̠sēṣu̍ ।3) sau̠śra̠va̠sē ṣva̍gnē agnē sauśrava̠sēṣu̍ sauśrava̠sē ṣva̍gnē ।4) a̠gna̠ u̠kthau̍ktha u̠kthau̍kthē agnē agna u̠kthau̍kthē ।5) u̠kthau̍ktha̠ ōkthau̍ktha u̠kthau̍ktha̠ ā ।5) u̠kthau̍ktha̠ ityu̠kthē - u̠kthē̠ ।6) ā bha̍ja bha̠jā bha̍ja ।7) bha̠ja̠ śa̠syamā̍nē śa̠syamā̍nē bhaja bhaja śa̠syamā̍nē ।8) śa̠syamā̍na̠ iti̍ śa̠syamā̍nē ।9) pri̠ya-ssūryē̠ sūryē̎ pri̠yaḥ pri̠ya-ssūryē̎ ।10) sūryē̎ pri̠yaḥ pri̠ya-ssūryē̠ sūryē̎ pri̠yaḥ ।11) pri̠yō a̠gnā 'gnā pri̠yaḥ pri̠yō a̠gnā ।12) a̠gnā bha̍vāti bhavā tya̠gnā 'gnā bha̍vāti ।13) bha̠vā̠ tyudu-dbha̍vāti bhavā̠ tyut ।14) uj jā̠tēna̍ jā̠tē nōduj jā̠tēna̍ ।15) jā̠tēna̍ bhi̠nada̍-dbhi̠nada̍j jā̠tēna̍ jā̠tēna̍ bhi̠nada̍t ।16) bhi̠nada̠ dudu-dbhi̠na da̍-dbhi̠nada̠ dut ।17) uj jani̍tvai̠-rjani̍tvai̠ ruduj jani̍tvaiḥ ।18) jani̍tvai̠riti̠ jani̍tvaiḥ ।19) tvā ma̍gnē agnē̠ tvā-ntvā ma̍gnē ।20) a̠gnē̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā agnē agnē̠ yaja̍mānāḥ ।21) yaja̍mānā̠ anvanu̠ yaja̍mānā̠ yaja̍mānā̠ anu̍ ।22) anu̠ dyū-ndyū nan vanu̠ dyūn ।23) dyūn. viśvā̠ viśvā̠ dyū-ndyūn. viśvā̎ ।24) viśvā̠ vasū̍ni̠ vasū̍ni̠ viśvā̠ viśvā̠ vasū̍ni ।25) vasū̍ni dadhirē dadhirē̠ vasū̍ni̠ vasū̍ni dadhirē ।26) da̠dhi̠rē̠ vāryā̍ṇi̠ vāryā̍ṇi dadhirē dadhirē̠ vāryā̍ṇi ।27) vāryā̠ṇīti̠ vāryā̍ṇi ।28) tvayā̍ sa̠ha sa̠ha tvayā̠ tvayā̍ sa̠ha ।29) sa̠ha dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇagṃ sa̠ha sa̠ha dravi̍ṇam ।30) dravi̍ṇa mi̠chChamā̍nā i̠chChamā̍nā̠ dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa mi̠chChamā̍nāḥ ।31) i̠chChamā̍nā vra̠jaṃ vra̠ja mi̠chChamā̍nā i̠chChamā̍nā vra̠jam ।32) vra̠ja-ṅgōma̍nta̠-ṅgōma̍ntaṃ vra̠jaṃ vra̠ja-ṅgōma̍ntam ।33) gōma̍nta mu̠śija̍ u̠śijō̠ gōma̍nta̠-ṅgōma̍nta mu̠śija̍ḥ ।33) gōma̍nta̠miti̠ gō - ma̠nta̠m ।34) u̠śijō̠ vi vyu̍śija̍ u̠śijō̠ vi ।35) vi va̍vru-rvavru̠-rvi vi va̍vruḥ ।36) va̠vru̠riti̍ vavruḥ ।37) dṛ̠śā̠nō ru̠kmō ru̠kmō dṛ̍śā̠nō dṛ̍śā̠nō ru̠kmaḥ ।38) ru̠kma u̠rvyōrvyā ru̠kmō ru̠kma u̠rvyā ।39) u̠rvyā vi vyu̍rvyōrvyā vi ।40) vya̍dyau dadyau̠-dvi vya̍dyaut ।41) a̠dyau̠-ddu̠rmarṣa̍-ndu̠rmarṣa̍ madyau dadyau-ddu̠rmarṣa̎m ।42) du̠rmarṣa̠ māyu̠ rāyu̍-rdu̠rmarṣa̍-ndu̠rmarṣa̠ māyu̍ḥ ।42) du̠rmarṣa̠miti̍ duḥ - marṣa̎m ।43) āyu̍-śśri̠yē śri̠ya āyu̠ rāyu̍-śśri̠yē ।44) śri̠yē ru̍chā̠nō ru̍chā̠na-śśri̠yē śri̠yē ru̍chā̠naḥ ।45) ru̠chā̠na iti̍ ruchā̠naḥ ।46) a̠gni ra̠mṛtō̍ a̠mṛtō̍ a̠gni ra̠gni ra̠mṛta̍ḥ ।47) a̠mṛtō̍ abhava dabhava da̠mṛtō̍ a̠mṛtō̍ abhavat ।48) a̠bha̠va̠-dvayō̍bhi̠-rvayō̍bhi rabhava dabhava̠-dvayō̍bhiḥ ।49) vayō̍bhi̠-rya-dya-dvayō̍bhi̠-rvayō̍bhi̠-ryat ।49) vayō̍bhi̠riti̠ vaya̍ḥ - bhi̠ḥ ।50) yadē̍na mēna̠ṃ ya-dyadē̍nam ।51) ē̠na̠-ndyau-rdyau rē̍na mēna̠-ndyauḥ ।52) dyau raja̍naya̠ daja̍naya̠-ddyau-rdyau raja̍nayat ।53) aja̍naya-thsu̠rētā̎-ssu̠rētā̠ aja̍naya̠ daja̍naya-thsu̠rētā̎ḥ ।54) su̠rētā̠ iti̍ su - rētā̎ḥ ।॥ 9 ॥ (54/58)॥ a. 2 ॥
meaning
This verse 9 from the Taittiriya Samhita is a ritual incantation of Vedic chanting with repeated phonetic and melodic patterns invoking Fire (Agni) and the Sun (Surya) through formulaic utterances of sacred sounds and divine attributes like immortality, vigor, and splendor.
verse 10
1) अन्न॑प॒ते ऽन्न॒स्या न्न॒स्या न्न॑प॒ते ऽन्न॑प॒ते ऽन्न॑स्य ।1) अन्न॑पत॒ इत्यन्न॑ - प॒ते॒ ।2) अन्न॑स्य नो नो॒ अन्न॒स्या न्न॑स्य नः ।3) नो॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ नो॒ नो॒ दे॒हि॒ ।4) दे॒ह्य॒न॒मी॒वस्या॑ नमी॒वस्य॑ देहि देह्यनमी॒वस्य॑ ।5) अ॒न॒मी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ शु॒ष्मिणो॑ ऽनमी॒वस्या॑ नमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ ।6) शु॒ष्मिण॒ इति॑ शु॒ष्मिणः॑ ।7) प्र प्र॑दा॒तार॑-म्प्रदा॒तार॒-म्प्र प्र प्र॑दा॒तार᳚म् ।8) प्र॒दा॒तार॑-न्तारिष स्तारिषः प्रदा॒तार॑-म्प्रदा॒तार॑-न्तारिषः ।8) प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र - दा॒तार᳚म् ।9) ता॒रि॒ष॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑-न्तारिष स्तारिष॒ ऊर्ज᳚म् ।10) ऊर्ज॑-न्नो न॒ ऊर्ज॒ मूर्ज॑-न्नः ।11) नो॒ धे॒हि॒ धे॒हि॒ नो॒ नो॒ धे॒हि॒ ।12) धे॒हि॒ द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॑ धेहि धेहि द्वि॒पदे᳚ ।13) द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे॒ चतु॑ष्पदे द्वि॒पदे᳚ द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ।13) द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि - पदे᳚ ।14) चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दे॒ ।15) उदु॑ वु॒ वु दु दु॑ ।16) उ॒ त्वा॒ त्व॒ वु॒ त्वा॒ ।17) त्वा॒ विश्वे॒ विश्वे᳚ त्वा त्वा॒ विश्वे᳚ ।18) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।19) दे॒वा अग्ने ऽग्ने॑ दे॒वा दे॒वा अग्ने᳚ ।20) अग्ने॒ भर॑न्तु॒ भर॒ न्त्वग्ने ऽग्ने॒ भर॑न्तु ।21) भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒ श्चित्ति॑भि॒-र्भर॑न्तु॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।22) चित्ति॑भि॒रिति॒ चित्ति॑ - भिः॒ ।23) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।24) नो॒ भ॒व॒ भ॒व॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒ ।25) भ॒व॒ शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑मो भव भव शि॒वत॑मः ।26) शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑क-श्शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑कः ।26) शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व - त॒मः॒ ।27) सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सु-र्वि॒भाव॑सु-स्सु॒प्रती॑क-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ।27) सु॒प्रती॑क॒ इति॑ सु - प्रती॑कः ।28) वि॒भाव॑सु॒रिति॑ वि॒भा - व॒सुः॒ ।29) प्रे दि-त्प्र प्रे त् ।30) इद॑ग्ने अग्न॒ इदिद॑ग्ने ।31) अ॒ग्ने॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा नग्ने अग्ने॒ ज्योति॑ष्मान् ।32) ज्योति॑ष्मान्. याहि याहि॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मान्. याहि ।33) या॒हि॒ शि॒वेभिः॑ शि॒वेभि॑-र्याहि याहि शि॒वेभिः॑ ।34) शि॒वेभि॑ र॒र्चिभि॑ र॒र्चिभिः॑ शि॒वेभिः॑ शि॒वेभि॑ र॒र्चिभिः॑ ।35) अ॒र्चिभि॒ स्त्व-न्त्व म॒र्चिभि॑ र॒र्चिभि॒ स्त्वम् ।35) अ॒र्चिभि॒रित्य॒र्चि - भिः॒ ।36) त्वमिति॒ त्वम् ।37) बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभि॑-र्भा॒नुभि॑-र्बृ॒हद्भि॑-र्बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभिः॑ ।37) बृ॒हद्भि॒रिति॑ बृ॒हत् - भिः॒ ।38) भा॒नुभि॒-र्भास॒-न्भास॑-न्भा॒नुभि॑-र्भा॒नुभि॒-र्भासन्न्॑ ।38) भा॒नुभि॒रिति॑ भा॒नु - भिः॒ ।39) भास॒-न्मा मा भास॒-न्भास॒-न्मा ।40) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।41) हि॒ग्ं॒सी॒ स्त॒नुवा॑ त॒नुवा॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी स्त॒नुवा᳚ ।42) त॒नुवा᳚ प्र॒जाः प्र॒जा स्त॒नुवा॑ त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ।43) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।44) स॒मिधा॒ ऽग्नि म॒ग्निग्ं स॒मिधा॑ स॒मिधा॒ ऽग्निम् ।44) स॒मिधेति॑ सं - इधा᳚ ।45) अ॒ग्नि-न्दु॑वस्यत दुवस्यता॒ग्नि म॒ग्नि-न्दु॑वस्यत ।46) दु॒व॒स्य॒त॒ घृ॒तै-र्घृ॒तै-र्दु॑वस्यत दुवस्यत घृ॒तैः ।47) घृ॒तै-र्बो॑धयत बोधयत घृ॒तै-र्घृ॒तै-र्बो॑धयत ।48) बो॒ध॒य॒ता ति॑थि॒ मति॑थि-म्बोधयत बोधय॒ता ति॑थिम् ।49) अति॑थि॒मित्यति॑थिम् ।50) आ ऽस्मि॑-न्नस्मि॒-न्ना ऽस्मिन्न्॑ ।॥ 10 ॥ (50/59)
1) anna̍pa̠tē 'nna̠syā nna̠syā nna̍pa̠tē 'nna̍pa̠tē 'nna̍sya ।1) anna̍pata̠ ityanna̍ - pa̠tē̠ ।2) anna̍sya nō nō̠ anna̠syā nna̍sya naḥ ।3) nō̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ nō̠ nō̠ dē̠hi̠ ।4) dē̠hya̠na̠mī̠vasyā̍ namī̠vasya̍ dēhi dēhyanamī̠vasya̍ ।5) a̠na̠mī̠vasya̍ śu̠ṣmiṇa̍-śśu̠ṣmiṇō̍ 'namī̠vasyā̍ namī̠vasya̍ śu̠ṣmiṇa̍ḥ ।6) śu̠ṣmiṇa̠ iti̍ śu̠ṣmiṇa̍ḥ ।7) pra pra̍dā̠tāra̍-mpradā̠tāra̠-mpra pra pra̍dā̠tāra̎m ।8) pra̠dā̠tāra̍-ntāriṣa stāriṣaḥ pradā̠tāra̍-mpradā̠tāra̍-ntāriṣaḥ ।8) pra̠dā̠tāra̠miti̍ pra - dā̠tāra̎m ।9) tā̠ri̠ṣa̠ ūrja̠ mūrja̍-ntāriṣa stāriṣa̠ ūrja̎m ।10) ūrja̍-nnō na̠ ūrja̠ mūrja̍-nnaḥ ।11) nō̠ dhē̠hi̠ dhē̠hi̠ nō̠ nō̠ dhē̠hi̠ ।12) dhē̠hi̠ dvi̠padē̎ dvi̠padē̍ dhēhi dhēhi dvi̠padē̎ ।13) dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē̠ chatu̍ṣpadē dvi̠padē̎ dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē ।13) dvi̠pada̠ iti̍ dvi - padē̎ ।14) chatu̍ṣpada̠ iti̠ chatu̍ḥ - pa̠dē̠ ।15) udu̍ vu̠ vu du du̍ ।16) u̠ tvā̠ tva̠ vu̠ tvā̠ ।17) tvā̠ viśvē̠ viśvē̎ tvā tvā̠ viśvē̎ ।18) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।19) dē̠vā agnē 'gnē̍ dē̠vā dē̠vā agnē̎ ।20) agnē̠ bhara̍ntu̠ bhara̠ ntvagnē 'gnē̠ bhara̍ntu ।21) bhara̍ntu̠ chitti̍bhi̠ śchitti̍bhi̠-rbhara̍ntu̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ ।22) chitti̍bhi̠riti̠ chitti̍ - bhi̠ḥ ।23) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।24) nō̠ bha̠va̠ bha̠va̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠ ।25) bha̠va̠ śi̠vata̍ma-śśi̠vata̍mō bhava bhava śi̠vata̍maḥ ।26) śi̠vata̍ma-ssu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍ka-śśi̠vata̍ma-śśi̠vata̍ma-ssu̠pratī̍kaḥ ।26) śi̠vata̍ma̠ iti̍ śi̠va - ta̠ma̠ḥ ।27) su̠pratī̍kō vi̠bhāva̍su-rvi̠bhāva̍su-ssu̠pratī̍ka-ssu̠pratī̍kō vi̠bhāva̍suḥ ।27) su̠pratī̍ka̠ iti̍ su - pratī̍kaḥ ।28) vi̠bhāva̍su̠riti̍ vi̠bhā - va̠su̠ḥ ।29) prē di-tpra prē t ।30) ida̍gnē agna̠ idida̍gnē ।31) a̠gnē̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā nagnē agnē̠ jyōti̍ṣmān ।32) jyōti̍ṣmān. yāhi yāhi̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmān. yāhi ।33) yā̠hi̠ śi̠vēbhi̍-śśi̠vēbhi̍-ryāhi yāhi śi̠vēbhi̍ḥ ।34) śi̠vēbhi̍ ra̠rchibhi̍ ra̠rchibhi̍-śśi̠vēbhi̍-śśi̠vēbhi̍ ra̠rchibhi̍ḥ ।35) a̠rchibhi̠ stva-ntva ma̠rchibhi̍ ra̠rchibhi̠ stvam ।35) a̠rchibhi̠ritya̠rchi - bhi̠ḥ ।36) tvamiti̠ tvam ।37) bṛ̠hadbhi̍-rbhā̠nubhi̍-rbhā̠nubhi̍-rbṛ̠hadbhi̍-rbṛ̠hadbhi̍-rbhā̠nubhi̍ḥ ।37) bṛ̠hadbhi̠riti̍ bṛ̠hat - bhi̠ḥ ।38) bhā̠nubhi̠-rbhāsa̠-nbhāsa̍-nbhā̠nubhi̍-rbhā̠nubhi̠-rbhāsann̍ ।38) bhā̠nubhi̠riti̍ bhā̠nu - bhi̠ḥ ।39) bhāsa̠-nmā mā bhāsa̠-nbhāsa̠-nmā ।40) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।41) hi̠gṃ̠sī̠ sta̠nuvā̍ ta̠nuvā̍ higṃsīr-higṃsī sta̠nuvā̎ ।42) ta̠nuvā̎ pra̠jāḥ pra̠jā sta̠nuvā̍ ta̠nuvā̎ pra̠jāḥ ।43) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।44) sa̠midhā̠ 'gni ma̠gnigṃ sa̠midhā̍ sa̠midhā̠ 'gnim ।44) sa̠midhēti̍ saṃ - idhā̎ ।45) a̠gni-ndu̍vasyata duvasyatā̠gni ma̠gni-ndu̍vasyata ।46) du̠va̠sya̠ta̠ ghṛ̠tai-rghṛ̠tai-rdu̍vasyata duvasyata ghṛ̠taiḥ ।47) ghṛ̠tai-rbō̍dhayata bōdhayata ghṛ̠tai-rghṛ̠tai-rbō̍dhayata ।48) bō̠dha̠ya̠tā ti̍thi̠ mati̍thi-mbōdhayata bōdhaya̠tā ti̍thim ।49) ati̍thi̠mityati̍thim ।50) ā 'smi̍-nnasmi̠-nnā 'sminn̍ ।॥ 10 ॥ (50/59)
meaning
O Lord of food, grant us food; grant us vigor free from disease; may all-gods bear us with auspicious flames—O Agni, luminous one, go forth with benevolent rays and do not harm our bodies and progeny; purify this guest-fire with ghee and awaken it, that it may dwell among us.
verse 11
1) अ॒स्मि॒न्॒. ह॒व्या ह॒व्या ऽस्मि॑-न्नस्मिन्. ह॒व्या ।2) ह॒व्या जु॑होतन जुहोतन ह॒व्या ह॒व्या जु॑होतन ।3) जु॒हो॒त॒नेति॑ जुहोतन ।4) प्रप्रा॒य म॒य-म्प्रप्र॒ प्रप्रा॒यम् ।4) प्रप्रेति॒ प्र - प्र॒ ।5) अ॒य म॒ग्नि र॒ग्नि र॒य म॒य म॒ग्निः ।6) अ॒ग्नि-र्भ॑र॒तस्य॑ भर॒तस्या॒ग्नि र॒ग्नि-र्भ॑र॒तस्य॑ ।7) भ॒र॒तस्य॑ शृण्वे शृण्वे भर॒तस्य॑ भर॒तस्य॑ शृण्वे ।8) शृ॒ण्वे॒ वि वि शृ॑ण्वे शृण्वे॒ वि ।9) वि य-द्य-द्वि वि यत् ।10) य-थ्सूर्य॒-स्सूर्यो॒ य-द्य-थ्सूर्यः॑ ।11) सूर्यो॒ न न सूर्य॒-स्सूर्यो॒ न ।12) न रोच॑ते॒ रोच॑ते॒ न न रोच॑ते ।13) रोच॑ते बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्रोच॑ते॒ रोच॑ते बृ॒हत् ।14) बृ॒ह-द्भा भा बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्भाः ।15) भा इति॒ भाः ।16) अ॒भि यो यो अ॒भ्य॑भि यः ।17) यः पू॒रु-म्पू॒रुं-योँ यः पू॒रुम् ।18) पू॒रु-म्पृत॑नासु॒ पृत॑नासु पू॒रु-म्पू॒रु-म्पृत॑नासु ।19) पृत॑नासु त॒स्थौ त॒स्थौ पृत॑नासु॒ पृत॑नासु त॒स्थौ ।20) त॒स्थौ दी॒दाय॑ दी॒दाय॑ त॒स्थौ त॒स्थौ दी॒दाय॑ ।21) दी॒दाय॒ दैव्यो॒ दैव्यो॑ दी॒दाय॑ दी॒दाय॒ दैव्यः॑ ।22) दैव्यो॒ अति॑थि॒ रति॑थि॒-र्दैव्यो॒ दैव्यो॒ अति॑थिः ।23) अति॑थि-श्शि॒व-श्शि॒वो अति॑थि॒ रति॑थि-श्शि॒वः ।24) शि॒वो नो॑ न-श्शि॒व-श्शि॒वो नः॑ ।25) न॒ इति॑ नः ।26) आपो॑ देवी-र्देवी॒ राप॒ आपो॑ देवीः ।27) दे॒वीः॒ प्रति॒ प्रति॑ देवी-र्देवीः॒ प्रति॑ ।28) प्रति॑ गृह्णीत गृह्णीत॒ प्रति॒ प्रति॑ गृह्णीत ।29) गृ॒ह्णी॒त॒ भस्म॒ भस्म॑ गृह्णीत गृह्णीत॒ भस्म॑ ।30) भस्मै॒त दे॒त-द्भस्म॒ भस्मै॒तत् ।31) ए॒त-थ्स्यो॒ने स्यो॒न ए॒त दे॒त-थ्स्यो॒ने ।32) स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्व-ङ्कृणुद्ध्वग्ग् स्यो॒ने स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्वम् ।33) कृ॒णु॒द्ध्व॒ग्ं॒ सु॒र॒भौ सु॑र॒भौ कृ॑णुद्ध्व-ङ्कृणुद्ध्वग्ं सुर॒भौ ।34) सु॒र॒भा वु॑ वु सुर॒भौ सु॑र॒भा वु॑ ।35) उ॒ लो॒के लो॒क उ॑ वु लो॒के ।36) लो॒क इति॑ लो॒के ।37) तस्मै॑ नमन्ता-न्नमन्ता॒-न्तस्मै॒ तस्मै॑ नमन्ताम् ।38) न॒म॒न्ता॒-ञ्जन॑यो॒ जन॑यो नमन्ता-न्नमन्ता॒-ञ्जन॑यः ।39) जन॑य-स्सु॒पत्नी᳚-स्सु॒पत्नी॒-र्जन॑यो॒ जन॑य-स्सु॒पत्नीः᳚ ।40) सु॒पत्नी᳚-र्मा॒ता मा॒ता सु॒पत्नी᳚-स्सु॒पत्नी᳚-र्मा॒ता ।40) सु॒पत्नी॒रिति॑ सु - पत्नीः᳚ ।41) मा॒तेवे॑व मा॒ता मा॒तेव॑ ।42) इ॒व॒ पु॒त्र-म्पु॒त्र मि॑वेव पु॒त्रम् ।43) पु॒त्र-म्बि॑भृ॒त बि॑भृ॒त पु॒त्र-म्पु॒त्र-म्बि॑भृ॒त ।44) बि॒भृ॒ता सु सु बि॑भृ॒त बि॑भृ॒ता सु ।45) स्वे॑न मेन॒ग्ं॒ सु स्वे॑नम् ।46) ए॒न॒मित्ये॑नम् ।47) अ॒फ्स्व॑ग्ने अग्ने॒ ऽफ्स्वा᳚(1॒)फ्स्व॑ग्ने ।47) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।48) अ॒ग्ने॒ सधि॒-स्सधि॑ रग्ने अग्ने॒ सधिः॑ ।49) सधि॒ ष्टव॒ तव॒ सधि॒-स्सधि॒ ष्टव॑ ।50) तव॒ स स तव॒ तव॒ सः ।॥ 11 ॥ (50/53)
1) a̠smi̠n̠. ha̠vyā ha̠vyā 'smi̍-nnasmin. ha̠vyā ।2) ha̠vyā ju̍hōtana juhōtana ha̠vyā ha̠vyā ju̍hōtana ।3) ju̠hō̠ta̠nēti̍ juhōtana ।4) praprā̠ya ma̠ya-mprapra̠ praprā̠yam ।4) praprēti̠ pra - pra̠ ।5) a̠ya ma̠gni ra̠gni ra̠ya ma̠ya ma̠gniḥ ।6) a̠gni-rbha̍ra̠tasya̍ bhara̠tasyā̠gni ra̠gni-rbha̍ra̠tasya̍ ।7) bha̠ra̠tasya̍ śṛṇvē śṛṇvē bhara̠tasya̍ bhara̠tasya̍ śṛṇvē ।8) śṛ̠ṇvē̠ vi vi śṛ̍ṇvē śṛṇvē̠ vi ।9) vi ya-dya-dvi vi yat ।10) ya-thsūrya̠-ssūryō̠ ya-dya-thsūrya̍ḥ ।11) sūryō̠ na na sūrya̠-ssūryō̠ na ।12) na rōcha̍tē̠ rōcha̍tē̠ na na rōcha̍tē ।13) rōcha̍tē bṛ̠ha-dbṛ̠ha-drōcha̍tē̠ rōcha̍tē bṛ̠hat ।14) bṛ̠ha-dbhā bhā bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dbhāḥ ।15) bhā iti̠ bhāḥ ।16) a̠bhi yō yō a̠bhya̍bhi yaḥ ।17) yaḥ pū̠ru-mpū̠ruṃ yō yaḥ pū̠rum ।18) pū̠ru-mpṛta̍nāsu̠ pṛta̍nāsu pū̠ru-mpū̠ru-mpṛta̍nāsu ।19) pṛta̍nāsu ta̠sthau ta̠sthau pṛta̍nāsu̠ pṛta̍nāsu ta̠sthau ।20) ta̠sthau dī̠dāya̍ dī̠dāya̍ ta̠sthau ta̠sthau dī̠dāya̍ ।21) dī̠dāya̠ daivyō̠ daivyō̍ dī̠dāya̍ dī̠dāya̠ daivya̍ḥ ।22) daivyō̠ ati̍thi̠ rati̍thi̠-rdaivyō̠ daivyō̠ ati̍thiḥ ।23) ati̍thi-śśi̠va-śśi̠vō ati̍thi̠ rati̍thi-śśi̠vaḥ ।24) śi̠vō nō̍ na-śśi̠va-śśi̠vō na̍ḥ ।25) na̠ iti̍ naḥ ।26) āpō̍ dēvī-rdēvī̠ rāpa̠ āpō̍ dēvīḥ ।27) dē̠vī̠ḥ prati̠ prati̍ dēvī-rdēvī̠ḥ prati̍ ।28) prati̍ gṛhṇīta gṛhṇīta̠ prati̠ prati̍ gṛhṇīta ।29) gṛ̠hṇī̠ta̠ bhasma̠ bhasma̍ gṛhṇīta gṛhṇīta̠ bhasma̍ ।30) bhasmai̠ta dē̠ta-dbhasma̠ bhasmai̠tat ।31) ē̠ta-thsyō̠nē syō̠na ē̠ta dē̠ta-thsyō̠nē ।32) syō̠nē kṛ̍ṇuddhva-ṅkṛṇuddhvagg syō̠nē syō̠nē kṛ̍ṇuddhvam ।33) kṛ̠ṇu̠ddhva̠gṃ̠ su̠ra̠bhau su̍ra̠bhau kṛ̍ṇuddhva-ṅkṛṇuddhvagṃ sura̠bhau ।34) su̠ra̠bhā vu̍ vu sura̠bhau su̍ra̠bhā vu̍ ।35) u̠ lō̠kē lō̠ka u̍ vu lō̠kē ।36) lō̠ka iti̍ lō̠kē ।37) tasmai̍ namantā-nnamantā̠-ntasmai̠ tasmai̍ namantām ।38) na̠ma̠ntā̠-ñjana̍yō̠ jana̍yō namantā-nnamantā̠-ñjana̍yaḥ ।39) jana̍ya-ssu̠patnī̎-ssu̠patnī̠-rjana̍yō̠ jana̍ya-ssu̠patnī̎ḥ ।40) su̠patnī̎-rmā̠tā mā̠tā su̠patnī̎-ssu̠patnī̎-rmā̠tā ।40) su̠patnī̠riti̍ su - patnī̎ḥ ।41) mā̠tēvē̍va mā̠tā mā̠tēva̍ ।42) i̠va̠ pu̠tra-mpu̠tra mi̍vēva pu̠tram ।43) pu̠tra-mbi̍bhṛ̠ta bi̍bhṛ̠ta pu̠tra-mpu̠tra-mbi̍bhṛ̠ta ।44) bi̠bhṛ̠tā su su bi̍bhṛ̠ta bi̍bhṛ̠tā su ।45) svē̍na mēna̠gṃ̠ su svē̍nam ।46) ē̠na̠mityē̍nam ।47) a̠phsva̍gnē agnē̠ 'phsvā̎(1̠)phsva̍gnē ।47) a̠phsvitya̍p - su ।48) a̠gnē̠ sadhi̠-ssadhi̍ ragnē agnē̠ sadhi̍ḥ ।49) sadhi̠ ṣṭava̠ tava̠ sadhi̠-ssadhi̠ ṣṭava̍ ।50) tava̠ sa sa tava̠ tava̠ saḥ ।॥ 11 ॥ (50/53)
meaning
In this fire-offering, the oblation is offered; O Agni, hear us; like the sun shines brightly among the armies, standing and gleaming with divine splendor, to him bow down—mothers and sons bearing him well in their own strength—O Agni, sit with us in this world and make it fragrant.
verse 12
1) सौष॑धी॒ रोष॑धी॒-स्स सौष॑धीः ।2) ओष॑धी॒ रन्वन् वोष॑धी॒ रोष॑धी॒ रनु॑ ।3) अनु॑ रुद्ध्यसे रुद्ध्यसे॒ अन्वनु॑ रुद्ध्यसे ।4) रु॒द्ध्य॒स॒ इति॑ रुद्ध्यसे ।5) गर्भे॒ स-न्थ्स-न्गर्भे॒ गर्भे॒ सन्न् ।6) सन् जा॑यसे जायसे॒ स-न्थ्सन् जा॑यसे ।7) जा॒य॒से॒ पुनः॒ पुन॑-र्जायसे जायसे॒ पुनः॑ ।8) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।9) गर्भो॑ अस्यसि॒ गर्भो॒ गर्भो॑ असि ।10) अ॒स्योष॑धीना॒ मोष॑धीना मस्य॒ स्योष॑धीनाम् ।11) ओष॑धीना॒-ङ्गर्भो॒ गर्भ॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीना॒-ङ्गर्भः॑ ।12) गर्भो॒ वन॒स्पती॑नां॒-वँन॒स्पती॑ना॒-ङ्गर्भो॒ गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् ।13) वन॒स्पती॑ना॒मिति॒ वन॒स्पती॑नाम् ।14) गर्भो॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य॒ गर्भो॒ गर्भो॒ विश्व॑स्य ।15) विश्व॑स्य भू॒तस्य॑ भू॒तस्य॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य भू॒तस्य॑ ।16) भू॒तस्याग्ने ऽग्ने॑ भू॒तस्य॑ भू॒तस्याग्ने᳚ ।17) अग्ने॒ गर्भो॒ गर्भो ऽग्ने ऽग्ने॒ गर्भः॑ ।18) गर्भो॑ अ॒पा म॒पा-ङ्गर्भो॒ गर्भो॑ अ॒पाम् ।19) अ॒पा म॑स्य स्य॒पा म॒पा म॑सि ।20) अ॒सीत्य॑सि ।21) प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ भस्म॑ना प्र॒सद्य॑ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना ।21) प्र॒सद्येति॑ प्र - सद्य॑ ।22) भस्म॑ना॒ योनिं॒-योँनि॒-म्भस्म॑ना॒ भस्म॑ना॒ योनि᳚म् ।23) योनि॑ म॒पो अ॒पो योनिं॒-योँनि॑ म॒पः ।24) अ॒पश्च॑ चा॒पो अ॒पश्च॑ ।25) च॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ च पृथि॒वीम् ।26) पृ॒थि॒वी म॑ग्ने अग्ने पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी म॑ग्ने ।27) अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ।28) स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभि॑-र्मा॒तृभिः॑ स॒ग्ं॒सृज्य॑ स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभिः॑ ।28) स॒ग्ं॒सृज्येति॑ सं - सृज्य॑ ।29) मा॒तृभि॒ स्त्व-न्त्व-म्मा॒तृभि॑-र्मा॒तृभि॒ स्त्वम् ।29) मा॒तृभि॒रिति॑ मा॒तृ - भिः॒ ।30) त्व-ञ्ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा॒-न्त्व-न्त्व-ञ्ज्योति॑ष्मान् ।31) ज्योति॑ष्मा॒-न्पुनः॒ पुन॒-र्ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा॒-न्पुनः॑ ।32) पुन॒रा पुनः॒ पुन॒रा ।33) आ ऽस॑दो असद॒ आ ऽस॑दः ।34) अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ।35) पुन॑ रा॒सद्या॒ सद्य॒ पुनः॒ पुन॑ रा॒सद्य॑ ।36) आ॒सद्य॒ सद॑न॒ग्ं॒ सद॑न मा॒सद्या॒ सद्य॒ सद॑नम् ।36) आ॒सद्येत्या᳚ - सद्य॑ ।37) सद॑न म॒पो अ॒प-स्सद॑न॒ग्ं॒ सद॑न म॒पः ।38) अ॒पश्च॑ चा॒पो अ॒पश्च॑ ।39) च॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ च पृथि॒वीम् ।40) पृ॒थि॒वी म॑ग्ने अग्ने पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी म॑ग्ने ।41) अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ।42) शेषे॑ मा॒तु-र्मा॒तु-श्शेषे॒ शेषे॑ मा॒तुः ।43) मा॒तु-र्यथा॒ यथा॑ मा॒तु-र्मा॒तु-र्यथा᳚ ।44) यथो॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॒ यथा॒ यथो॒पस्थे᳚ ।45) उ॒पस्थे॒ ऽन्त र॒न्त रु॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॒ ऽन्तः ।45) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।46) अ॒न्त र॒स्या म॒स्या म॒न्त र॒न्त र॒स्याम् ।47) अ॒स्याग्ं शि॒वत॑म-श्शि॒वत॑मो अ॒स्या म॒स्याग्ं शि॒वत॑मः ।48) शि॒वत॑म॒ इति॑ शि॒व - त॒मः॒ ।49) पुन॑ रू॒र्जोर्जा पुनः॒ पुन॑ रू॒र्जा ।50) ऊ॒र्जा नि न्यू᳚र्जोर्जा नि ।॥ 12 ॥ (50/55)
1) sauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-ssa sauṣa̍dhīḥ ।2) ōṣa̍dhī̠ ranvan vōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ ranu̍ ।3) anu̍ ruddhyasē ruddhyasē̠ anvanu̍ ruddhyasē ।4) ru̠ddhya̠sa̠ iti̍ ruddhyasē ।5) garbhē̠ sa-nthsa-ngarbhē̠ garbhē̠ sann ।6) san jā̍yasē jāyasē̠ sa-nthsan jā̍yasē ।7) jā̠ya̠sē̠ puna̠ḥ puna̍-rjāyasē jāyasē̠ puna̍ḥ ।8) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।9) garbhō̍ asyasi̠ garbhō̠ garbhō̍ asi ।10) a̠syōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā masya̠ syōṣa̍dhīnām ।11) ōṣa̍dhīnā̠-ṅgarbhō̠ garbha̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠-ṅgarbha̍ḥ ।12) garbhō̠ vana̠spatī̍nā̠ṃ vana̠spatī̍nā̠-ṅgarbhō̠ garbhō̠ vana̠spatī̍nām ।13) vana̠spatī̍nā̠miti̠ vana̠spatī̍nām ।14) garbhō̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya̠ garbhō̠ garbhō̠ viśva̍sya ।15) viśva̍sya bhū̠tasya̍ bhū̠tasya̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya bhū̠tasya̍ ।16) bhū̠tasyāgnē 'gnē̍ bhū̠tasya̍ bhū̠tasyāgnē̎ ।17) agnē̠ garbhō̠ garbhō 'gnē 'gnē̠ garbha̍ḥ ।18) garbhō̍ a̠pā ma̠pā-ṅgarbhō̠ garbhō̍ a̠pām ।19) a̠pā ma̍sya sya̠pā ma̠pā ma̍si ।20) a̠sītya̍si ।21) pra̠sadya̠ bhasma̍nā̠ bhasma̍nā pra̠sadya̍ pra̠sadya̠ bhasma̍nā ।21) pra̠sadyēti̍ pra - sadya̍ ।22) bhasma̍nā̠ yōni̠ṃ yōni̠-mbhasma̍nā̠ bhasma̍nā̠ yōni̎m ।23) yōni̍ ma̠pō a̠pō yōni̠ṃ yōni̍ ma̠paḥ ।24) a̠paścha̍ chā̠pō a̠paścha̍ ।25) cha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍ cha pṛthi̠vīm ।26) pṛ̠thi̠vī ma̍gnē agnē pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī ma̍gnē ।27) a̠gna̠ itya̍gnē ।28) sa̠gṃ̠sṛjya̍ mā̠tṛbhi̍-rmā̠tṛbhi̍-ssa̠gṃ̠sṛjya̍ sa̠gṃ̠sṛjya̍ mā̠tṛbhi̍ḥ ।28) sa̠gṃ̠sṛjyēti̍ saṃ - sṛjya̍ ।29) mā̠tṛbhi̠ stva-ntva-mmā̠tṛbhi̍-rmā̠tṛbhi̠ stvam ।29) mā̠tṛbhi̠riti̍ mā̠tṛ - bhi̠ḥ ।30) tva-ñjyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā̠-ntva-ntva-ñjyōti̍ṣmān ।31) jyōti̍ṣmā̠-npuna̠ḥ puna̠-rjyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā̠-npuna̍ḥ ।32) puna̠rā puna̠ḥ puna̠rā ।33) ā 'sa̍dō asada̠ ā 'sa̍daḥ ।34) a̠sa̠da̠ itya̍sadaḥ ।35) puna̍ rā̠sadyā̠ sadya̠ puna̠ḥ puna̍ rā̠sadya̍ ।36) ā̠sadya̠ sada̍na̠gṃ̠ sada̍na mā̠sadyā̠ sadya̠ sada̍nam ।36) ā̠sadyētyā̎ - sadya̍ ।37) sada̍na ma̠pō a̠pa-ssada̍na̠gṃ̠ sada̍na ma̠paḥ ।38) a̠paścha̍ chā̠pō a̠paścha̍ ।39) cha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍ cha pṛthi̠vīm ।40) pṛ̠thi̠vī ma̍gnē agnē pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī ma̍gnē ।41) a̠gna̠ itya̍gnē ।42) śēṣē̍ mā̠tu-rmā̠tu-śśēṣē̠ śēṣē̍ mā̠tuḥ ।43) mā̠tu-ryathā̠ yathā̍ mā̠tu-rmā̠tu-ryathā̎ ।44) yathō̠pastha̍ u̠pasthē̠ yathā̠ yathō̠pasthē̎ ।45) u̠pasthē̠ 'nta ra̠nta ru̠pastha̍ u̠pasthē̠ 'ntaḥ ।45) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।46) a̠nta ra̠syā ma̠syā ma̠nta ra̠nta ra̠syām ।47) a̠syāgṃ śi̠vata̍ma-śśi̠vata̍mō a̠syā ma̠syāgṃ śi̠vata̍maḥ ।48) śi̠vata̍ma̠ iti̍ śi̠va - ta̠ma̠ḥ ।49) puna̍ rū̠rjōrjā puna̠ḥ puna̍ rū̠rjā ।50) ū̠rjā ni nyū̎rjōrjā ni ।॥ 12 ॥ (50/55)
meaning
You are the womb of herbs, of trees, of all beings; you are born repeatedly; you dwell as the womb in waters and earth, O Fire, and through the mothers you emit what is auspicious and luminous, establishing the dwelling-place as the end, the peaceful abode.
verse 13
1) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।2) व॒र्त॒स्व॒ पुनः॒ पुन॑-र्वर्तस्व वर्तस्व॒ पुनः॑ ।3) पुन॑ रग्ने ऽग्ने॒ पुनः॒ पुन॑ रग्ने ।4) अ॒ग्न॒ इ॒षेषा ऽग्ने᳚ ऽग्न इ॒षा ।5) इ॒षा ऽऽयु॒षा ऽऽयु॑षे॒ षेषा ऽऽयु॑षा ।6) आयु॒षेत्यायु॑षा ।7) पुन॑-र्नो नः॒ पुनः॒ पुन॑-र्नः ।8) नः॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ नो॒ नः॒ पा॒हि॒ ।9) पा॒हि॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॑ स्पाहि पाहि वि॒श्वतः॑ ।10) वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ।11) स॒ह र॒य्या र॒य्या स॒ह स॒ह र॒य्या ।12) र॒य्या नि नि र॒य्या र॒य्या नि ।13) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।14) व॒र्त॒स्वाग्ने ऽग्ने॑ वर्तस्व वर्त॒स्वाग्ने᳚ ।15) अग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॒स्वाग्ने ऽग्ने॒ पिन्व॑स्व ।16) पिन्व॑स्व॒ धार॑या॒ धार॑या॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या ।17) धार॒येति॒ धार॑या ।18) वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ ।18) वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व - फ्स्नि॒या॒ ।19) वि॒श्वत॒ स्परि॒ परि॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॒ स्परि॑ ।20) परीति॒ परि॑ ।21) पुन॑ स्त्वा त्वा॒ पुनः॒ पुन॑ स्त्वा ।22) त्वा॒ ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्या स्त्वा᳚ त्वा ऽऽदि॒त्याः ।23) आ॒दि॒त्या रु॒द्रा रु॒द्रा आ॑दि॒त्या आ॑दि॒त्या रु॒द्राः ।24) रु॒द्रा वस॑वो॒ वस॑वो रु॒द्रा रु॒द्रा वस॑वः ।25) वस॑व॒-स्सग्ं सं-वँस॑वो॒ वस॑व॒-स्सम् ।26) स मि॑न्धता मिन्धता॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑न्धताम् ।27) इ॒न्ध॒ता॒-म्पुनः॒ पुन॑ रिन्धता मिन्धता॒-म्पुनः॑ ।28) पुन॑-र्ब्र॒ह्माणो᳚ ब्र॒ह्माणः॒ पुनः॒ पुन॑-र्ब्र॒ह्माणः॑ ।29) ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ वसुनीथ ब्र॒ह्माणो᳚ ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ ।30) व॒सु॒नी॒थ॒ य॒ज्ञै-र्य॒ज्ञै-र्व॑सुनीथ वसुनीथ य॒ज्ञैः ।30) व॒सु॒नी॒थेति॑ वसु - नी॒थ॒ ।31) य॒ज्ञैरिति॑ य॒ज्ञैः ।32) घृ॒तेन॒ त्व-न्त्व-ङ्घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ त्वम् ।33) त्व-न्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒ स्त्व-न्त्व-न्त॒नुवः॑ ।34) त॒नुवो॑ वर्धयस्व वर्धयस्व त॒नुव॑ स्त॒नुवो॑ वर्धयस्व ।35) व॒र्ध॒य॒स्व॒ स॒त्या-स्स॒त्या व॑र्धयस्व वर्धयस्व स॒त्याः ।36) स॒त्या-स्स॑न्तु सन्तु स॒त्या-स्स॒त्या-स्स॑न्तु ।37) स॒न्तु॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य सन्तु सन्तु॒ यज॑मानस्य ।38) यज॑मानस्य॒ कामाः॒ कामा॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ।39) कामा॒ इति॒ कामाः᳚ ।40) बोधा॑ नो नो॒ बोध॒ बोधा॑ नः ।41) नो॒ अ॒स्यास्य नो॑ नो अ॒स्य ।42) अ॒स्य वच॑सो॒ वच॑सो अ॒स्यास्य वच॑सः ।43) वच॑सो यविष्ठ यविष्ठ॒ वच॑सो॒ वच॑सो यविष्ठ ।44) य॒वि॒ष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य यविष्ठ यविष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य ।45) मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य॒ प्रभृ॑तस्य॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य ।46) प्रभृ॑तस्य स्वधाव-स्स्वधावः॒ प्रभृ॑तस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः ।46) प्रभृ॑त॒स्येति॒ प्र - भृ॒त॒स्य॒ ।47) स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा - वः॒ ।48) पीय॑ति त्वस्त्वः॒ पीय॑ति॒ पीय॑ति त्वः ।49) त्वो॒ अन्वनु॑ त्व स्त्वो॒ अनु॑ ।50) अनु॑ त्व स्त्वो॒ अन्वनु॑ त्वः ।51) त्वो॒ गृ॒णा॒ति॒ गृ॒णा॒ति॒ त्व॒ स्त्वो॒ गृ॒णा॒ति॒ ।52) गृ॒णा॒ति॒ व॒न्दारु॑-र्व॒न्दारु॑-र्गृणाति गृणाति व॒न्दारुः॑ ।53) व॒न्दारु॑ स्ते ते व॒न्दारु॑-र्व॒न्दारु॑ स्ते ।54) ते॒ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-न्ते ते त॒नुव᳚म् ।55) त॒नुवं॑-वँन्दे वन्दे त॒नुव॑-न्त॒नुवं॑-वँन्दे ।56) व॒न्दे॒ अ॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ व॒न्दे॒ व॒न्दे॒ अ॒ग्ने॒ ।57) अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ।58) स बो॑धि बोधि॒ स स बो॑धि ।59) बो॒धि॒ सू॒रि-स्सू॒रि-र्बो॑धि बोधि सू॒रिः ।60) सू॒रि-र्म॒घवा॑ म॒घवा॑ सू॒रि-स्सू॒रि-र्म॒घवा᳚ ।61) म॒घवा॑ वसु॒दावा॑ वसु॒दावा॑ म॒घवा॑ म॒घवा॑ वसु॒दावा᳚ ।61) म॒घवेति॑ म॒घ - वा॒ ।62) व॒सु॒दावा॒ वसु॑पति॒-र्वसु॑पति-र्वसु॒दावा॑ वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः ।62) व॒सु॒दावेति॑ वसु - दावा᳚ ।63) वसु॑पति॒रिति॒ वसु॑ - प॒तिः॒ ।64) यु॒यो॒ ध्य॑स्म द॒स्म-द्यु॑यो॒धि यु॑यो॒ ध्य॑स्मत् ।65) अ॒स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि॒ द्वेषाग्॑ स्य॒स्म द॒स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि ।66) द्वेषा॒ग्ं॒सीति॒ द्वेषाग्ं॑सि ।॥ 13 ॥ (66/71)॥ अ. 3 ॥
1) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।2) va̠rta̠sva̠ puna̠ḥ puna̍-rvartasva vartasva̠ puna̍ḥ ।3) puna̍ ragnē 'gnē̠ puna̠ḥ puna̍ ragnē ।4) a̠gna̠ i̠ṣēṣā 'gnē̎ 'gna i̠ṣā ।5) i̠ṣā ''yu̠ṣā ''yu̍ṣē̠ ṣēṣā ''yu̍ṣā ।6) āyu̠ṣētyāyu̍ṣā ।7) puna̍-rnō na̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rnaḥ ।8) na̠ḥ pā̠hi̠ pā̠hi̠ nō̠ na̠ḥ pā̠hi̠ ।9) pā̠hi̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍ spāhi pāhi vi̠śvata̍ḥ ।10) vi̠śvata̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ ।11) sa̠ha ra̠yyā ra̠yyā sa̠ha sa̠ha ra̠yyā ।12) ra̠yyā ni ni ra̠yyā ra̠yyā ni ।13) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।14) va̠rta̠svāgnē 'gnē̍ vartasva varta̠svāgnē̎ ।15) agnē̠ pinva̍sva̠ pinva̠svāgnē 'gnē̠ pinva̍sva ।16) pinva̍sva̠ dhāra̍yā̠ dhāra̍yā̠ pinva̍sva̠ pinva̍sva̠ dhāra̍yā ।17) dhāra̠yēti̠ dhāra̍yā ।18) vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvatō̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvata̍ḥ ।18) vi̠śvaphsni̠yēti̍ vi̠śva - phsni̠yā̠ ।19) vi̠śvata̠ spari̠ pari̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̠ spari̍ ।20) parīti̠ pari̍ ।21) puna̍ stvā tvā̠ puna̠ḥ puna̍ stvā ।22) tvā̠ ''di̠tyā ā̍di̠tyā stvā̎ tvā ''di̠tyāḥ ।23) ā̠di̠tyā ru̠drā ru̠drā ā̍di̠tyā ā̍di̠tyā ru̠drāḥ ।24) ru̠drā vasa̍vō̠ vasa̍vō ru̠drā ru̠drā vasa̍vaḥ ।25) vasa̍va̠-ssagṃ saṃ vasa̍vō̠ vasa̍va̠-ssam ।26) sa mi̍ndhatā mindhatā̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍ndhatām ।27) i̠ndha̠tā̠-mpuna̠ḥ puna̍ rindhatā mindhatā̠-mpuna̍ḥ ।28) puna̍-rbra̠hmāṇō̎ bra̠hmāṇa̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rbra̠hmāṇa̍ḥ ।29) bra̠hmāṇō̍ vasunītha vasunītha bra̠hmāṇō̎ bra̠hmāṇō̍ vasunītha ।30) va̠su̠nī̠tha̠ ya̠jñai-rya̠jñai-rva̍sunītha vasunītha ya̠jñaiḥ ।30) va̠su̠nī̠thēti̍ vasu - nī̠tha̠ ।31) ya̠jñairiti̍ ya̠jñaiḥ ।32) ghṛ̠tēna̠ tva-ntva-ṅghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ tvam ।33) tva-nta̠nuva̍ sta̠nuva̠ stva-ntva-nta̠nuva̍ḥ ।34) ta̠nuvō̍ vardhayasva vardhayasva ta̠nuva̍ sta̠nuvō̍ vardhayasva ।35) va̠rdha̠ya̠sva̠ sa̠tyā-ssa̠tyā va̍rdhayasva vardhayasva sa̠tyāḥ ।36) sa̠tyā-ssa̍ntu santu sa̠tyā-ssa̠tyā-ssa̍ntu ।37) sa̠ntu̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya santu santu̠ yaja̍mānasya ।38) yaja̍mānasya̠ kāmā̠ḥ kāmā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ kāmā̎ḥ ।39) kāmā̠ iti̠ kāmā̎ḥ ।40) bōdhā̍ nō nō̠ bōdha̠ bōdhā̍ naḥ ।41) nō̠ a̠syāsya nō̍ nō a̠sya ।42) a̠sya vacha̍sō̠ vacha̍sō a̠syāsya vacha̍saḥ ।43) vacha̍sō yaviṣṭha yaviṣṭha̠ vacha̍sō̠ vacha̍sō yaviṣṭha ।44) ya̠vi̠ṣṭha̠ magṃhi̍ṣṭhasya̠ magṃhi̍ṣṭhasya yaviṣṭha yaviṣṭha̠ magṃhi̍ṣṭhasya ।45) magṃhi̍ṣṭhasya̠ prabhṛ̍tasya̠ prabhṛ̍tasya̠ magṃhi̍ṣṭhasya̠ magṃhi̍ṣṭhasya̠ prabhṛ̍tasya ।46) prabhṛ̍tasya svadhāva-ssvadhāva̠ḥ prabhṛ̍tasya̠ prabhṛ̍tasya svadhāvaḥ ।46) prabhṛ̍ta̠syēti̠ pra - bhṛ̠ta̠sya̠ ।47) sva̠dhā̠va̠ iti̍ svadhā - va̠ḥ ।48) pīya̍ti tvastva̠ḥ pīya̍ti̠ pīya̍ti tvaḥ ।49) tvō̠ anvanu̍ tva stvō̠ anu̍ ।50) anu̍ tva stvō̠ anvanu̍ tvaḥ ।51) tvō̠ gṛ̠ṇā̠ti̠ gṛ̠ṇā̠ti̠ tva̠ stvō̠ gṛ̠ṇā̠ti̠ ।52) gṛ̠ṇā̠ti̠ va̠ndāru̍-rva̠ndāru̍-rgṛṇāti gṛṇāti va̠ndāru̍ḥ ।53) va̠ndāru̍ stē tē va̠ndāru̍-rva̠ndāru̍ stē ।54) tē̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍-ntē tē ta̠nuva̎m ।55) ta̠nuva̍ṃ vandē vandē ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ṃ vandē ।56) va̠ndē̠ a̠gnē̠ a̠gnē̠ va̠ndē̠ va̠ndē̠ a̠gnē̠ ।57) a̠gna̠ itya̍gnē ।58) sa bō̍dhi bōdhi̠ sa sa bō̍dhi ।59) bō̠dhi̠ sū̠ri-ssū̠ri-rbō̍dhi bōdhi sū̠riḥ ।60) sū̠ri-rma̠ghavā̍ ma̠ghavā̍ sū̠ri-ssū̠ri-rma̠ghavā̎ ।61) ma̠ghavā̍ vasu̠dāvā̍ vasu̠dāvā̍ ma̠ghavā̍ ma̠ghavā̍ vasu̠dāvā̎ ।61) ma̠ghavēti̍ ma̠gha - vā̠ ।62) va̠su̠dāvā̠ vasu̍pati̠-rvasu̍pati-rvasu̠dāvā̍ vasu̠dāvā̠ vasu̍patiḥ ।62) va̠su̠dāvēti̍ vasu - dāvā̎ ।63) vasu̍pati̠riti̠ vasu̍ - pa̠ti̠ḥ ।64) yu̠yō̠ dhya̍sma da̠sma-dyu̍yō̠dhi yu̍yō̠ dhya̍smat ।65) a̠sma-ddvēṣāgṃ̍si̠ dvēṣāg̍ sya̠sma da̠sma-ddvēṣāgṃ̍si ।66) dvēṣā̠gṃ̠sīti̠ dvēṣāgṃ̍si ।॥ 13 ॥ (66/71)॥ a. 3 ॥
meaning
Turn back, turn back on all sides; we beseech you, O Agni, again and again—protect us from all directions, nourish us with streams, awaken our understanding, grant the desires of the sacrificer, strengthen our bodies with ghee and truth, and be known as Vasudeva, the mighty one who conquers enemies and upholds all wealth, subduing our hatred through your power.
verse 14
1) अपे॑ते॒ तापा पे॑त ।2) इ॒त॒ वि वीते॑त॒ वि ।3) वीते॑त॒ वि वीत॑ ।4) इ॒त॒ वि वीते॑त॒ वि ।5) वि च॑ च॒ वि वि च॑ ।6) च॒ स॒र्प॒त॒ स॒र्प॒त॒ च॒ च॒ स॒र्प॒त॒ ।7) स॒र्प॒तातो॒ अतः॑ सर्पत सर्प॒तातः॑ ।8) अतो॒ ये ये अतो॒ अतो॒ ये ।9) ये ऽत्रात्र॒ ये ये ऽत्र॑ ।10) अत्र॒ स्थ स्था त्रात्र॒ स्थ ।11) स्थ पु॑रा॒णाः पु॑रा॒णा-स्स्थ स्थ पु॑रा॒णाः ।12) पु॒रा॒णा ये ये पु॑रा॒णाः पु॑रा॒णा ये ।13) ये च॑ च॒ ये ये च॑ ।14) च॒ नूत॑ना॒ नूत॑नाश्च च॒ नूत॑नाः ।15) नूत॑ना॒ इति॒ नूत॑नाः ।16) अदा॑ दि॒द मि॒द मदा॒ ददा॑ दि॒दम् ।17) इ॒दं-यँ॒मो य॒म इ॒द मि॒दं-यँ॒मः ।18) य॒मो॑ ऽव॒सान॑ मव॒सानं॑-यँ॒मो य॒मो॑ ऽव॒सान᳚म् ।19) अ॒व॒सान॑-म्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अ॑व॒सान॑ मव॒सान॑-म्पृथि॒व्याः ।19) अ॒व॒सान॒मित्य॑व - सान᳚म् ।20) पृ॒थि॒व्या अक्र॒-न्नक्र॑-न्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अक्रन्न्॑ ।21) अक्र॑-न्नि॒म मि॒म मक्र॒-न्नक्र॑-न्नि॒मम् ।22) इ॒म-म्पि॒तरः॑ पि॒तर॑ इ॒म मि॒म-म्पि॒तरः॑ ।23) पि॒तरो॑ लो॒कम् ँलो॒क-म्पि॒तरः॑ पि॒तरो॑ लो॒कम् ।24) लो॒क म॑स्मा अस्मै लो॒कम् ँलो॒क म॑स्मै ।25) अ॒स्मा॒ इत्य॑स्मै ।26) अ॒ग्ने-र्भस्म॒ भस्मा॒ग्ने र॒ग्ने-र्भस्म॑ ।27) भस्मा᳚ स्यसि॒ भस्म॒ भस्मा॑सि ।28) अ॒स्य॒ग्ने र॒ग्ने र॑स्यस्य॒ग्नेः ।29) अ॒ग्नेः पुरी॑ष॒-म्पुरी॑ष म॒ग्ने र॒ग्नेः पुरी॑षम् ।30) पुरी॑ष मस्यसि॒ पुरी॑ष॒-म्पुरी॑ष मसि ।31) अ॒सि॒ सं॒.ज्ञानग्ं॑ सं॒.ज्ञान॑ मस्यसि सं॒.ज्ञान᳚म् ।32) सं॒.ज्ञान॑ मस्यसि सं॒.ज्ञानग्ं॑ सं॒.ज्ञान॑ मसि ।32) सं॒.ज्ञान॒मिति॑ सं - ज्ञान᳚म् ।33) अ॒सि॒ का॒म॒धर॑ण-ङ्काम॒धर॑ण मस्यसि काम॒धर॑णम् ।34) का॒म॒धर॑ण॒-म्मयि॒ मयि॑ काम॒धर॑ण-ङ्काम॒धर॑ण॒-म्मयि॑ ।34) का॒म॒धर॑ण॒मिति॑ काम - धर॑णम् ।35) मयि॑ ते ते॒ मयि॒ मयि॑ ते ।36) ते॒ का॒म॒धर॑ण-ङ्काम॒धर॑ण-न्ते ते काम॒धर॑णम् ।37) का॒म॒धर॑ण-म्भूया-द्भूया-त्काम॒धर॑ण-ङ्काम॒धर॑ण-म्भूयात् ।37) का॒म॒धर॑ण॒मिति॑ काम - धर॑णम् ।38) भू॒या॒दिति॑ भूयात् ।39) सं-याँ या-स्सग्ं सं-याः ँ।40) या वो॑ वो॒ या या वः॑ ।41) वः॒ प्रि॒याः प्रि॒या वो॑ वः प्रि॒याः ।42) प्रि॒या स्त॒नुव॑ स्त॒नुवः॑ प्रि॒याः प्रि॒या स्त॒नुवः॑ ।43) त॒नुव॒-स्सग्ं स-न्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒-स्सम् ।44) स-म्प्रि॒या प्रि॒या सग्ं स-म्प्रि॒या ।45) प्रि॒या हृद॑यानि॒ हृद॑यानि प्रि॒या प्रि॒या हृद॑यानि ।46) हृद॑यानि वो वो॒ हृद॑यानि॒ हृद॑यानि वः ।47) व॒ इति॑ वः ।48) आ॒त्मा वो॑ व आ॒त्मा ऽऽत्मा वः॑ ।49) वो॒ अ॒स्त्व॒स्तु॒ वो॒ वो॒ अ॒स्तु॒ ।50) अ॒स्तु॒ सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑यो अस्त्वस्तु॒ सम्प्रि॑यः ।॥ 14 ॥ (50/54)
1) apē̍tē̠ tāpā pē̍ta ।2) i̠ta̠ vi vītē̍ta̠ vi ।3) vītē̍ta̠ vi vīta̍ ।4) i̠ta̠ vi vītē̍ta̠ vi ।5) vi cha̍ cha̠ vi vi cha̍ ।6) cha̠ sa̠rpa̠ta̠ sa̠rpa̠ta̠ cha̠ cha̠ sa̠rpa̠ta̠ ।7) sa̠rpa̠tātō̠ ata̍-ssarpata sarpa̠tāta̍ḥ ।8) atō̠ yē yē atō̠ atō̠ yē ।9) yē 'trātra̠ yē yē 'tra̍ ।10) atra̠ stha sthā trātra̠ stha ।11) stha pu̍rā̠ṇāḥ pu̍rā̠ṇā-sstha stha pu̍rā̠ṇāḥ ।12) pu̠rā̠ṇā yē yē pu̍rā̠ṇāḥ pu̍rā̠ṇā yē ।13) yē cha̍ cha̠ yē yē cha̍ ।14) cha̠ nūta̍nā̠ nūta̍nāścha cha̠ nūta̍nāḥ ।15) nūta̍nā̠ iti̠ nūta̍nāḥ ।16) adā̍ di̠da mi̠da madā̠ dadā̍ di̠dam ।17) i̠daṃ ya̠mō ya̠ma i̠da mi̠daṃ ya̠maḥ ।18) ya̠mō̍ 'va̠sāna̍ mava̠sāna̍ṃ ya̠mō ya̠mō̍ 'va̠sāna̎m ।19) a̠va̠sāna̍-mpṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā a̍va̠sāna̍ mava̠sāna̍-mpṛthi̠vyāḥ ।19) a̠va̠sāna̠mitya̍va - sāna̎m ।20) pṛ̠thi̠vyā akra̠-nnakra̍-npṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā akrann̍ ।21) akra̍-nni̠ma mi̠ma makra̠-nnakra̍-nni̠mam ।22) i̠ma-mpi̠tara̍ḥ pi̠tara̍ i̠ma mi̠ma-mpi̠tara̍ḥ ।23) pi̠tarō̍ lō̠kam ँlō̠ka-mpi̠tara̍ḥ pi̠tarō̍ lō̠kam ।24) lō̠ka ma̍smā asmai lō̠kam ँlō̠ka ma̍smai ।25) a̠smā̠ itya̍smai ।26) a̠gnē-rbhasma̠ bhasmā̠gnē ra̠gnē-rbhasma̍ ।27) bhasmā̎ syasi̠ bhasma̠ bhasmā̍si ।28) a̠sya̠gnē ra̠gnē ra̍syasya̠gnēḥ ।29) a̠gnēḥ purī̍ṣa̠-mpurī̍ṣa ma̠gnē ra̠gnēḥ purī̍ṣam ।30) purī̍ṣa masyasi̠ purī̍ṣa̠-mpurī̍ṣa masi ।31) a̠si̠ sa̠ṃ.jñānagṃ̍ sa̠ṃ.jñāna̍ masyasi sa̠ṃ.jñāna̎m ।32) sa̠ṃ.jñāna̍ masyasi sa̠ṃ.jñānagṃ̍ sa̠ṃ.jñāna̍ masi ।32) sa̠ṃ.jñāna̠miti̍ saṃ - jñāna̎m ।33) a̠si̠ kā̠ma̠dhara̍ṇa-ṅkāma̠dhara̍ṇa masyasi kāma̠dhara̍ṇam ।34) kā̠ma̠dhara̍ṇa̠-mmayi̠ mayi̍ kāma̠dhara̍ṇa-ṅkāma̠dhara̍ṇa̠-mmayi̍ ।34) kā̠ma̠dhara̍ṇa̠miti̍ kāma - dhara̍ṇam ।35) mayi̍ tē tē̠ mayi̠ mayi̍ tē ।36) tē̠ kā̠ma̠dhara̍ṇa-ṅkāma̠dhara̍ṇa-ntē tē kāma̠dhara̍ṇam ।37) kā̠ma̠dhara̍ṇa-mbhūyā-dbhūyā-tkāma̠dhara̍ṇa-ṅkāma̠dhara̍ṇa-mbhūyāt ।37) kā̠ma̠dhara̍ṇa̠miti̍ kāma - dhara̍ṇam ।38) bhū̠yā̠diti̍ bhūyāt ।39) saṃ yā yā-ssagṃ saṃ yāḥ ।40) yā vō̍ vō̠ yā yā va̍ḥ ।41) va̠ḥ pri̠yāḥ pri̠yā vō̍ vaḥ pri̠yāḥ ।42) pri̠yā sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ḥ pri̠yāḥ pri̠yā sta̠nuva̍ḥ ।43) ta̠nuva̠-ssagṃ sa-nta̠nuva̍ sta̠nuva̠-ssam ।44) sa-mpri̠yā pri̠yā sagṃ sa-mpri̠yā ।45) pri̠yā hṛda̍yāni̠ hṛda̍yāni pri̠yā pri̠yā hṛda̍yāni ।46) hṛda̍yāni vō vō̠ hṛda̍yāni̠ hṛda̍yāni vaḥ ।47) va̠ iti̍ vaḥ ।48) ā̠tmā vō̍ va ā̠tmā ''tmā va̍ḥ ।49) vō̠ a̠stva̠stu̠ vō̠ vō̠ a̠stu̠ ।50) a̠stu̠ sampri̍ya̠-ssampri̍yō astvastu̠ sampri̍yaḥ ।॥ 14 ॥ (50/54)
meaning
This verse is a ritualistic chant from the Taittiriya Samhita employing repetitive phonetic patterns and ritual nomenclature (desire-holder, fathers, worlds, fire-ash, knowledge, bodies, hearts, self) to invoke Krishna's sustaining presence through cyclical affirmations and ritual formulations.
verse 15
1) सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑या॒-स्सम्प्रि॑या॒-स्सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑याः ।1) सम्प्रि॑य॒ इति॒ सं - प्रि॒यः॒ ।2) सम्प्रि॑या स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒-स्सम्प्रि॑या॒-स्सम्प्रि॑या स्त॒नुवः॑ ।2) सम्प्रि॑या॒ इति॒ सं - प्रि॒याः॒ ।3) त॒नुवो॒ मम॒ मम॑ त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ मम॑ ।4) ममेति॒ मम॑ ।5) अ॒यग्ं स सो॑ ऽय म॒यग्ं सः ।6) सो अ॒ग्नि र॒ग्नि-स्स सो अ॒ग्निः ।7) अ॒ग्नि-र्यस्मि॒न्॒. यस्मि॑-न्न॒ग्नि र॒ग्नि-र्यस्मिन्न्॑ ।8) यस्मि॒-न्थ्सोम॒ग्ं॒ सोमं॒-यँस्मि॒न्॒. यस्मि॒-न्थ्सोम᳚म् ।9) सोम॒ मिन्द्र॒ इन्द्र॒-स्सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मिन्द्रः॑ ।10) इन्द्रः॑ सु॒तग्ं सु॒त मिन्द्र॒ इन्द्रः॑ सु॒तम् ।11) सु॒त-न्द॒धे द॒धे सु॒तग्ं सु॒त-न्द॒धे ।12) द॒धे ज॒ठरे॑ ज॒ठरे॑ द॒धे द॒धे ज॒ठरे᳚ ।13) ज॒ठरे॑ वावशा॒नो वा॑वशा॒नो ज॒ठरे॑ ज॒ठरे॑ वावशा॒नः ।14) वा॒व॒शा॒न इति॑ वावशा॒नः ।15) स॒ह॒स्रियं॒-वाँजं॒-वाँजग्ं॑ सह॒स्रियग्ं॑ सह॒स्रियं॒-वाँज᳚म् ।16) वाज॒ मत्य॒ मत्यं॒-वाँजं॒-वाँज॒ मत्य᳚म् ।17) अत्य॒-न्न नात्य॒ मत्य॒-न्न ।18) न सप्ति॒ग्ं॒ सप्ति॒-न्न न सप्ति᳚म् ।19) सप्तिग्ं॑ सस॒वा-न्थ्स॑स॒वा-न्थ्सप्ति॒ग्ं॒ सप्तिग्ं॑ सस॒वान् ।20) स॒स॒वा-न्थ्स-न्थ्स-न्थ्स॑स॒वा-न्थ्स॑स॒वा-न्थ्सन्न् ।20) स॒स॒वानिति॑ स - स॒वान् ।21) स-न्थ्स्तू॑यसे स्तूयसे॒ स-न्थ्स-न्थ्स्तू॑यसे ।22) स्तू॒य॒से॒ जा॒त॒वे॒दो॒ जा॒त॒वे॒द॒-स्स्तू॒य॒से॒ स्तू॒य॒से॒ जा॒त॒वे॒दः॒ ।23) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।24) अग्ने॑ दि॒वो दि॒वो ऽग्ने ऽग्ने॑ दि॒वः ।25) दि॒वो अर्ण॒ मर्ण॑-न्दि॒वो दि॒वो अर्ण᳚म् ।26) अर्ण॒ मच्छा च्छार्ण॒ मर्ण॒ मच्छ॑ ।27) अच्छा॑ जिगासि जिगा॒स्यच्छा च्छा॑ जिगासि ।28) जि॒गा॒ स्यच्छा च्छ॑ जिगासि जिगा॒स्यच्छ॑ ।29) अच्छा॑ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं अच्छाच्छा॑ दे॒वान् ।30) दे॒वाग्ं ऊ॑चिष ऊचिषे दे॒वा-न्दे॒वाग्ं ऊ॑चिषे ।31) ऊ॒चि॒षे॒ धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या ऊचिष ऊचिषे॒ धिष्णि॑याः ।32) धिष्णि॑या॒ ये ये धिष्णि॑या॒ धिष्णि॑या॒ ये ।33) य इति॒ ये ।34) याः प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता॒-द्या याः प॒रस्ता᳚त् ।35) प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने रो॑च॒ने प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने ।36) रो॒च॒ने सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य रोच॒ने रो॑च॒ने सूर्य॑स्य ।37) सूर्य॑स्य॒ या या-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य॒ याः ।38) याश्च॑ च॒ या याश्च॑ ।39) चा॒वस्ता॑ द॒वस्ता᳚च् च चा॒वस्ता᳚त् ।40) अ॒वस्ता॑ दुप॒तिष्ठ॑न्त उप॒तिष्ठ॑न्ते॒ ऽवस्ता॑ द॒वस्ता॑ दुप॒तिष्ठ॑न्ते ।41) उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ आप॒ आप॑ उप॒तिष्ठ॑न्त उप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ।41) उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑न्ते ।42) आप॒ इत्यापः॑ ।43) अग्ने॒ य-द्यदग्ने ऽग्ने॒ यत् ।44) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।45) ते॒ दि॒वि दि॒वि ते॑ ते दि॒वि ।46) दि॒वि वर्चो॒ वर्चो॑ दि॒वि दि॒वि वर्चः॑ ।47) वर्चः॑ पृथि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्यां-वँर्चो॒ वर्चः॑ पृथि॒व्याम् ।48) पृ॒थि॒व्यां-यँ-द्य-त्पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्यां-यँत् ।49) यदोष॑धी॒ ष्वोष॑धीषु॒ य-द्यदोष॑धीषु ।50) ओष॑धी ष्व॒फ्स्व॑ फ्स्वोष॑धी॒ ष्वोष॑धी ष्व॒फ्सु ।॥ 15 ॥ (50/54)
1) sampri̍ya̠-ssampri̍yā̠-ssampri̍yā̠-ssampri̍ya̠-ssampri̍ya̠-ssampri̍yāḥ ।1) sampri̍ya̠ iti̠ saṃ - pri̠ya̠ḥ ।2) sampri̍yā sta̠nuva̍ sta̠nuva̠-ssampri̍yā̠-ssampri̍yā sta̠nuva̍ḥ ।2) sampri̍yā̠ iti̠ saṃ - pri̠yā̠ḥ ।3) ta̠nuvō̠ mama̠ mama̍ ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ mama̍ ।4) mamēti̠ mama̍ ।5) a̠yagṃ sa sō̍ 'ya ma̠yagṃ saḥ ।6) sō a̠gni ra̠gni-ssa sō a̠gniḥ ।7) a̠gni-ryasmi̠n̠. yasmi̍-nna̠gni ra̠gni-ryasminn̍ ।8) yasmi̠-nthsōma̠gṃ̠ sōma̠ṃ yasmi̠n̠. yasmi̠-nthsōma̎m ।9) sōma̠ mindra̠ indra̠-ssōma̠gṃ̠ sōma̠ mindra̍ḥ ।10) indra̍-ssu̠tagṃ su̠ta mindra̠ indra̍-ssu̠tam ।11) su̠ta-nda̠dhē da̠dhē su̠tagṃ su̠ta-nda̠dhē ।12) da̠dhē ja̠ṭharē̍ ja̠ṭharē̍ da̠dhē da̠dhē ja̠ṭharē̎ ।13) ja̠ṭharē̍ vāvaśā̠nō vā̍vaśā̠nō ja̠ṭharē̍ ja̠ṭharē̍ vāvaśā̠naḥ ।14) vā̠va̠śā̠na iti̍ vāvaśā̠naḥ ।15) sa̠ha̠sriya̠ṃ vāja̠ṃ vājagṃ̍ saha̠sriyagṃ̍ saha̠sriya̠ṃ vāja̎m ।16) vāja̠ matya̠ matya̠ṃ vāja̠ṃ vāja̠ matya̎m ।17) atya̠-nna nātya̠ matya̠-nna ।18) na sapti̠gṃ̠ sapti̠-nna na sapti̎m ।19) saptigṃ̍ sasa̠vā-nthsa̍sa̠vā-nthsapti̠gṃ̠ saptigṃ̍ sasa̠vān ।20) sa̠sa̠vā-nthsa-nthsa-nthsa̍sa̠vā-nthsa̍sa̠vā-nthsann ।20) sa̠sa̠vāniti̍ sa - sa̠vān ।21) sa-nthstū̍yasē stūyasē̠ sa-nthsa-nthstū̍yasē ।22) stū̠ya̠sē̠ jā̠ta̠vē̠dō̠ jā̠ta̠vē̠da̠-sstū̠ya̠sē̠ stū̠ya̠sē̠ jā̠ta̠vē̠da̠ḥ ।23) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।24) agnē̍ di̠vō di̠vō 'gnē 'gnē̍ di̠vaḥ ।25) di̠vō arṇa̠ marṇa̍-ndi̠vō di̠vō arṇa̎m ।26) arṇa̠ machChā chChārṇa̠ marṇa̠ machCha̍ ।27) achChā̍ jigāsi jigā̠syachChā chChā̍ jigāsi ।28) ji̠gā̠ syachChā chCha̍ jigāsi jigā̠syachCha̍ ।29) achChā̍ dē̠vā-ndē̠vāgṃ achChāchChā̍ dē̠vān ।30) dē̠vāgṃ ū̍chiṣa ūchiṣē dē̠vā-ndē̠vāgṃ ū̍chiṣē ।31) ū̠chi̠ṣē̠ dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā ūchiṣa ūchiṣē̠ dhiṣṇi̍yāḥ ।32) dhiṣṇi̍yā̠ yē yē dhiṣṇi̍yā̠ dhiṣṇi̍yā̠ yē ।33) ya iti̠ yē ।34) yāḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̠-dyā yāḥ pa̠rastā̎t ।35) pa̠rastā̎-drōcha̠nē rō̍cha̠nē pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎-drōcha̠nē ।36) rō̠cha̠nē sūrya̍sya̠ sūrya̍sya rōcha̠nē rō̍cha̠nē sūrya̍sya ।37) sūrya̍sya̠ yā yā-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya̠ yāḥ ।38) yāścha̍ cha̠ yā yāścha̍ ।39) chā̠vastā̍ da̠vastā̎ch cha chā̠vastā̎t ।40) a̠vastā̍ dupa̠tiṣṭha̍nta upa̠tiṣṭha̍ntē̠ 'vastā̍ da̠vastā̍ dupa̠tiṣṭha̍ntē ।41) u̠pa̠tiṣṭha̍nta̠ āpa̠ āpa̍ upa̠tiṣṭha̍nta upa̠tiṣṭha̍nta̠ āpa̍ḥ ।41) u̠pa̠tiṣṭha̍nta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍ntē ।42) āpa̠ ityāpa̍ḥ ।43) agnē̠ ya-dyadagnē 'gnē̠ yat ।44) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।45) tē̠ di̠vi di̠vi tē̍ tē di̠vi ।46) di̠vi varchō̠ varchō̍ di̠vi di̠vi varcha̍ḥ ।47) varcha̍ḥ pṛthi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyāṃ varchō̠ varcha̍ḥ pṛthi̠vyām ।48) pṛ̠thi̠vyāṃ ya-dya-tpṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyāṃ yat ।49) yadōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhīṣu̠ ya-dyadōṣa̍dhīṣu ।50) ōṣa̍dhī ṣva̠phsva̍ phsvōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhī ṣva̠phsu ।॥ 15 ॥ (50/54)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a highly ritualistic phonetic elaboration (pada-patha) of Agni hymn formulas, enumerating sacred utterances through repetition and grammatical decomposition—sampripya (the dear one), stanuvah (bodies), mama (mine), agni (fire), soma (soma), indra (Indra), and their ritual correlations to cosmic elements (heaven, earth, waters, plants)—establishing through...
verse 16
1) अ॒फ्सु वा॑ वा॒ ऽफ्स्व॑फ्सु वा᳚ ।1) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।2) वा॒ य॒ज॒त्र॒ य॒ज॒त्र॒ वा॒ वा॒ य॒ज॒त्र॒ ।3) य॒ज॒त्रेति॑ यजत्र ।4) येना॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षं॒-येँन॒ येना॒न्तरि॑क्षम् ।5) अ॒न्तरि॑क्ष मु॒रू᳚(1॒)र्व॑न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मु॒रु ।6) उ॒र्वा॑त॒तन्था॑ त॒तन्थो॒ रू᳚(1॒)र्वा॑त॒तन्थ॑ ।7) आ॒त॒तन्थ॑ त्वे॒षस्त्वे॒ष आ॑त॒तन्था॑ त॒तन्थ॑ त्वे॒षः ।7) आ॒त॒तन्थेत्या᳚ - त॒तन्थ॑ ।8) त्वे॒ष-स्स स त्वे॒ष स्त्वे॒ष-स्सः ।9) स भा॒नु-र्भा॒नु-स्स स भा॒नुः ।10) भा॒नु र॑र्ण॒वो अ॑र्ण॒वो भा॒नु-र्भा॒नु र॑र्ण॒वः ।11) अ॒र्ण॒वो नृ॒चक्षा॑ नृ॒चक्षा॑ अर्ण॒वो अ॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः᳚ ।12) नृ॒चक्षा॒ इति॑ नृ - चक्षाः᳚ ।13) पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयो॑ अ॒ग्नयः॑ पुरी॒ष्या॑सः पुरी॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ ।14) अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ प्राव॒णेभि॑ र॒ग्नयो॑ अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ ।15) प्रा॒व॒णेभिः॑ स॒जोष॑स-स्स॒जोष॑सः प्राव॒णेभिः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः ।15) प्रा॒व॒णेभि॒रिति॑ प्र - व॒नेभिः॑ ।16) स॒जोष॑स॒ इति॑ स - जोष॑सः ।17) जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य-ञ्जु॒षन्ता᳚-ञ्जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यम् ।18) ह॒व्य माहु॑त॒ माहु॑तग्ं ह॒व्यग्ं ह॒व्य माहु॑तम् ।19) आहु॑त मनमी॒वा अ॑नमी॒वा आहु॑त॒ माहु॑त मनमी॒वाः ।19) आहु॑त॒मित्या - हु॒त॒म् ।20) अ॒न॒मी॒वा इष॒ इषो॑ ऽनमी॒वा अ॑नमी॒वा इषः॑ ।21) इषो॑ म॒ही-र्म॒ही रिष॒ इषो॑ म॒हीः ।22) म॒हीरिति॑ म॒हीः ।23) इडा॑ मग्ने अग्न॒ इडा॒ मिडा॑ मग्ने ।24) अ॒ग्ने॒ पु॒रु॒दग्ंस॑-म्पुरु॒दग्ंस॑ मग्ने अग्ने पुरु॒दग्ंस᳚म् ।25) पु॒रु॒दग्ंसग्ं॑ स॒निग्ं स॒नि-म्पु॑रु॒दग्ंस॑-म्पुरु॒दग्ंसग्ं॑ स॒निम् ।25) पु॒रु॒दग्ंस॒मिति॑ पुरु - दग्ंस᳚म् ।26) स॒नि-ङ्गो-र्गो-स्स॒निग्ं स॒नि-ङ्गोः ।27) गो-श्श॑श्वत्त॒मग्ं श॑श्वत्त॒म-ङ्गो-र्गो-श्श॑श्वत्त॒मम् ।28) श॒श्व॒त्त॒मग्ं हव॑मानाय॒ हव॑मानाय शश्वत्त॒मग्ं श॑श्वत्त॒मग्ं हव॑मानाय ।28) श॒श्व॒त्त॒ममिति॑ शश्वत् - त॒मम् ।29) हव॑मानाय साध साध॒ हव॑मानाय॒ हव॑मानाय साध ।30) सा॒धेति॑ साध ।31) स्या-न्नो॑ न॒-स्स्या-थ्स्या-न्नः॑ ।32) न॒-स्सू॒नु-स्सू॒नु-र्नो॑ न-स्सू॒नुः ।33) सू॒नु स्तन॑य॒ स्तन॑य-स्सू॒नु-स्सू॒नु स्तन॑यः ।34) तन॑यो वि॒जावा॑ वि॒जावा॒ तन॑य॒ स्तन॑यो वि॒जावा᳚ ।35) वि॒जावा ऽग्ने ऽग्ने॑ वि॒जावा॑ वि॒जावा ऽग्ने᳚ ।35) वि॒जावेति॑ वि - जावा᳚ ।36) अग्ने॒ सा सा ऽग्ने ऽग्ने॒ सा ।37) सा ते॑ ते॒ सा सा ते᳚ ।38) ते॒ सु॒म॒ति-स्सु॑म॒तिष्टे॑ ते सुम॒तिः ।39) सु॒म॒ति-र्भू॑तु भूतु सुम॒ति-स्सु॑म॒ति-र्भू॑तु ।39) सु॒म॒तिरिति॑ सु - म॒तिः ।40) भू॒त्व॒स्मे अ॒स्मे भू॑तु भूत्व॒स्मे ।41) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।42) अ॒य-न्ते॑ ते॒ ऽय म॒य-न्ते᳚ ।43) ते॒ योनि॒-र्योनि॑ स्ते ते॒ योनिः॑ ।44) योनिर्॑. ऋ॒त्विय॑ ऋ॒त्वियो॒ योनि॒-र्योनिर्॑. ऋ॒त्वियः॑ ।45) ऋ॒त्वियो॒ यतो॒ यत॑ ऋ॒त्विय॑ ऋ॒त्वियो॒ यतः॑ ।46) यतो॑ जा॒तो जा॒तो यतो॒ यतो॑ जा॒तः ।47) जा॒तो अरो॑चथा॒ अरो॑चथा जा॒तो जा॒तो अरो॑चथाः ।48) अरो॑चथा॒ इत्यरो॑चथाः ।49) त-ञ्जा॒नन् जा॒न-न्त-न्त-ञ्जा॒नन्न् ।50) जा॒न-न्न॑ग्ने अग्ने जा॒नन् जा॒न-न्न॑ग्ने ।॥ 16 ॥ (50/58)
1) a̠phsu vā̍ vā̠ 'phsva̍phsu vā̎ ।1) a̠phsvitya̍p - su ।2) vā̠ ya̠ja̠tra̠ ya̠ja̠tra̠ vā̠ vā̠ ya̠ja̠tra̠ ।3) ya̠ja̠trēti̍ yajatra ।4) yēnā̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ṃ yēna̠ yēnā̠ntari̍kṣam ।5) a̠ntari̍kṣa mu̠rū̎(1̠)rva̍ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa mu̠ru ।6) u̠rvā̍ta̠tanthā̍ ta̠tanthō̠ rū̎(1̠)rvā̍ta̠tantha̍ ।7) ā̠ta̠tantha̍ tvē̠ṣastvē̠ṣa ā̍ta̠tanthā̍ ta̠tantha̍ tvē̠ṣaḥ ।7) ā̠ta̠tanthētyā̎ - ta̠tantha̍ ।8) tvē̠ṣa-ssa sa tvē̠ṣa stvē̠ṣa-ssaḥ ।9) sa bhā̠nu-rbhā̠nu-ssa sa bhā̠nuḥ ।10) bhā̠nu ra̍rṇa̠vō a̍rṇa̠vō bhā̠nu-rbhā̠nu ra̍rṇa̠vaḥ ।11) a̠rṇa̠vō nṛ̠chakṣā̍ nṛ̠chakṣā̍ arṇa̠vō a̍rṇa̠vō nṛ̠chakṣā̎ḥ ।12) nṛ̠chakṣā̠ iti̍ nṛ - chakṣā̎ḥ ।13) pu̠rī̠ṣyā̍sō a̠gnayō̍ a̠gnaya̍ḥ purī̠ṣyā̍saḥ purī̠ṣyā̍sō a̠gnaya̍ḥ ।14) a̠gnaya̍ḥ prāva̠ṇēbhi̍ḥ prāva̠ṇēbhi̍ ra̠gnayō̍ a̠gnaya̍ḥ prāva̠ṇēbhi̍ḥ ।15) prā̠va̠ṇēbhi̍-ssa̠jōṣa̍sa-ssa̠jōṣa̍saḥ prāva̠ṇēbhi̍ḥ prāva̠ṇēbhi̍-ssa̠jōṣa̍saḥ ।15) prā̠va̠ṇēbhi̠riti̍ pra - va̠nēbhi̍ḥ ।16) sa̠jōṣa̍sa̠ iti̍ sa - jōṣa̍saḥ ।17) ju̠ṣantāgṃ̍ ha̠vyagṃ ha̠vya-ñju̠ṣantā̎-ñju̠ṣantāgṃ̍ ha̠vyam ।18) ha̠vya māhu̍ta̠ māhu̍tagṃ ha̠vyagṃ ha̠vya māhu̍tam ।19) āhu̍ta manamī̠vā a̍namī̠vā āhu̍ta̠ māhu̍ta manamī̠vāḥ ।19) āhu̍ta̠mityā - hu̠ta̠m ।20) a̠na̠mī̠vā iṣa̠ iṣō̍ 'namī̠vā a̍namī̠vā iṣa̍ḥ ।21) iṣō̍ ma̠hī-rma̠hī riṣa̠ iṣō̍ ma̠hīḥ ।22) ma̠hīriti̍ ma̠hīḥ ।23) iḍā̍ magnē agna̠ iḍā̠ miḍā̍ magnē ।24) a̠gnē̠ pu̠ru̠dagṃsa̍-mpuru̠dagṃsa̍ magnē agnē puru̠dagṃsa̎m ।25) pu̠ru̠dagṃsagṃ̍ sa̠nigṃ sa̠ni-mpu̍ru̠dagṃsa̍-mpuru̠dagṃsagṃ̍ sa̠nim ।25) pu̠ru̠dagṃsa̠miti̍ puru - dagṃsa̎m ।26) sa̠ni-ṅgō-rgō-ssa̠nigṃ sa̠ni-ṅgōḥ ।27) gō-śśa̍śvatta̠magṃ śa̍śvatta̠ma-ṅgō-rgō-śśa̍śvatta̠mam ।28) śa̠śva̠tta̠magṃ hava̍mānāya̠ hava̍mānāya śaśvatta̠magṃ śa̍śvatta̠magṃ hava̍mānāya ।28) śa̠śva̠tta̠mamiti̍ śaśvat - ta̠mam ।29) hava̍mānāya sādha sādha̠ hava̍mānāya̠ hava̍mānāya sādha ।30) sā̠dhēti̍ sādha ।31) syā-nnō̍ na̠-ssyā-thsyā-nna̍ḥ ।32) na̠-ssū̠nu-ssū̠nu-rnō̍ na-ssū̠nuḥ ।33) sū̠nu stana̍ya̠ stana̍ya-ssū̠nu-ssū̠nu stana̍yaḥ ।34) tana̍yō vi̠jāvā̍ vi̠jāvā̠ tana̍ya̠ stana̍yō vi̠jāvā̎ ।35) vi̠jāvā 'gnē 'gnē̍ vi̠jāvā̍ vi̠jāvā 'gnē̎ ।35) vi̠jāvēti̍ vi - jāvā̎ ।36) agnē̠ sā sā 'gnē 'gnē̠ sā ।37) sā tē̍ tē̠ sā sā tē̎ ।38) tē̠ su̠ma̠ti-ssu̍ma̠tiṣṭē̍ tē suma̠tiḥ ।39) su̠ma̠ti-rbhū̍tu bhūtu suma̠ti-ssu̍ma̠ti-rbhū̍tu ।39) su̠ma̠tiriti̍ su - ma̠tiḥ ।40) bhū̠tva̠smē a̠smē bhū̍tu bhūtva̠smē ।41) a̠smē itya̠smē ।42) a̠ya-ntē̍ tē̠ 'ya ma̠ya-ntē̎ ।43) tē̠ yōni̠-ryōni̍ stē tē̠ yōni̍ḥ ।44) yōnir̍. ṛ̠tviya̍ ṛ̠tviyō̠ yōni̠-ryōnir̍. ṛ̠tviya̍ḥ ।45) ṛ̠tviyō̠ yatō̠ yata̍ ṛ̠tviya̍ ṛ̠tviyō̠ yata̍ḥ ।46) yatō̍ jā̠tō jā̠tō yatō̠ yatō̍ jā̠taḥ ।47) jā̠tō arō̍chathā̠ arō̍chathā jā̠tō jā̠tō arō̍chathāḥ ।48) arō̍chathā̠ ityarō̍chathāḥ ।49) ta-ñjā̠nan jā̠na-nta-nta-ñjā̠nann ।50) jā̠na-nna̍gnē agnē jā̠nan jā̠na-nna̍gnē ।॥ 16 ॥ (50/58)
meaning
This verse is a ritualistic Yajurvedic recitation consisting of repeated liturgical formulas (yajatra, antariksha, urva, tantha, tvisha, bhanu, arnava, nrichaksha, purisha, agni, prayanebi, sajoshasa, havya, ahuta, aniva, isha, mahi, ida, agni, purudangsa, sani, go, shasvattama, havamana, sadha, sya, sunu, stanaya, tanaya, vijava, agni, sa, te, sumati, bhuta, asme, aya, te, yoni, rtviya, yata,...
verse 17
1) अ॒ग्न॒ आ ऽग्ने॑ अग्न॒ आ ।2) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।3) रो॒हा थाथ॑ रोह रो॒हाथ॑ ।4) अथा॑ नो नो॒ अथाथा॑ नः ।5) नो॒ व॒र्ध॒य॒ व॒र्ध॒य॒ नो॒ नो॒ व॒र्ध॒य॒ ।6) व॒र्ध॒या॒ र॒यिग्ं र॒यिं-वँ॑र्धय वर्धया र॒यिम् ।7) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।8) चिद॑स्यसि॒ चिच् चिद॑सि ।9) अ॒सि॒ तया॒ तया᳚ ऽस्यसि॒ तया᳚ ।10) तया॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ तया॒ तया॑ दे॒वत॑या ।11) दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्दे॒वत॑या दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्वत् ।12) अ॒ङ्गि॒र॒स्व-द्ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽङ्गि॑र॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा ।13) ध्रु॒वा सी॑द सीद ध्रु॒वा ध्रु॒वा सी॑द ।14) सी॒द॒ प॒रि॒चि-त्प॑रि॒चि-थ्सी॑द सीद परि॒चित् ।15) प॒रि॒चि द॑स्यसि परि॒चि-त्प॑रि॒चि द॑सि ।15) प॒रि॒चिदिति॑ परि - चित् ।16) अ॒सि॒ तया॒ तया᳚ ऽस्यसि॒ तया᳚ ।17) तया॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ तया॒ तया॑ दे॒वत॑या ।18) दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्दे॒वत॑या दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्वत् ।19) अ॒ङ्गि॒र॒स्व-द्ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽङ्गि॑र॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा ।20) ध्रु॒वा सी॑द सीद ध्रु॒वा ध्रु॒वा सी॑द ।21) सी॒द॒ लो॒कम् ँलो॒कग्ं सी॑द सीद लो॒कम् ।22) लो॒क-म्पृ॑ण पृण लो॒कम् ँलो॒क-म्पृ॑ण ।23) पृ॒ण॒ छि॒द्र-ञ्छि॒द्र-म्पृ॑ण पृण छि॒द्रम् ।24) छि॒द्र-म्पृ॑ण पृण छि॒द्र-ञ्छि॒द्र-म्पृ॑ण ।25) पृ॒णाथो॒ अथो॑ पृण पृ॒णाथो᳚ ।26) अथो॑ सीद सी॒दाथो॒ अथो॑ सीद ।26) अथो॒ इत्यथो᳚ ।27) सी॒द॒ शि॒वा शि॒वा सी॑द सीद शि॒वा ।28) शि॒वा त्व-न्त्वग्ं शि॒वा शि॒वा त्वम् ।29) त्वमिति॒ त्वम् ।30) इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा᳚ त्वेन्द्रा॒ग्नी इ॑न्द्रा॒ग्नी त्वा᳚ ।30) इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी ।31) त्वा॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ स्त्वा त्वा॒ बृह॒स्पतिः॑ ।32) बृह॒स्पति॑ र॒स्मि-न्न॒स्मि-न्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ र॒स्मिन्न् ।33) अ॒स्मिन्. योनौ॒ योना॑ व॒स्मि-न्न॒स्मिन्. योनौ᳚ ।34) योना॑ वसीषद-न्नसीषद॒न्॒. योनौ॒ योना॑ वसीषदन्न् ।35) अ॒सी॒ष॒द॒-न्नित्य॑सीषदन्न् ।36) ता अ॑स्यास्य॒ ता स्ता अ॑स्य ।37) अ॒स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सूद॑दोहसो अस्यास्य॒ सूद॑दोहसः ।38) सूद॑दोहस॒-स्सोम॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ सूद॑दोहस॒-स्सूद॑दोहस॒-स्सोम᳚म् ।38) सूद॑दोहस॒ इति॒ सूद॑ - दो॒ह॒सः॒ ।39) सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति श्रीणन्ति॒ सोम॒ग्ं॒ सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति ।40) श्री॒ण॒न्ति॒ पृश्ञ॑यः॒ पृश्ञ॑य-श्श्रीणन्ति श्रीणन्ति॒ पृश्ञ॑यः ।41) पृश्ञ॑य॒ इति॒ पृश्ञ॑यः ।42) जन्म॑-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-ञ्जन्म॒न् जन्म॑-न्दे॒वाना᳚म् ।43) दे॒वानां॒-विँशो॒ विशो॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-विँशः॑ ।44) विश॑ स्त्रि॒षु त्रि॒षु विशो॒ विश॑ स्त्रि॒षु ।45) त्रि॒ष्वा त्रि॒षु त्रि॒ष्वा ।46) आ रो॑च॒ने रो॑च॒न आ रो॑च॒ने ।47) रो॒च॒ने दि॒वो दि॒वो रो॑च॒ने रो॑च॒ने दि॒वः ।48) दि॒व इति॑ दि॒वः ।॥ 17 ॥ (48/52)॥ अ. 4 ॥
1) a̠gna̠ ā 'gnē̍ agna̠ ā ।2) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।3) rō̠hā thātha̍ rōha rō̠hātha̍ ।4) athā̍ nō nō̠ athāthā̍ naḥ ।5) nō̠ va̠rdha̠ya̠ va̠rdha̠ya̠ nō̠ nō̠ va̠rdha̠ya̠ ।6) va̠rdha̠yā̠ ra̠yigṃ ra̠yiṃ va̍rdhaya vardhayā ra̠yim ।7) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।8) chida̍syasi̠ chich chida̍si ।9) a̠si̠ tayā̠ tayā̎ 'syasi̠ tayā̎ ।10) tayā̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ tayā̠ tayā̍ dē̠vata̍yā ।11) dē̠vata̍yā 'ṅgira̠sva da̍ṅgira̠sva-ddē̠vata̍yā dē̠vata̍yā 'ṅgira̠svat ।12) a̠ṅgi̠ra̠sva-ddhru̠vā dhru̠vā 'ṅgi̍ra̠sva da̍ṅgira̠sva-ddhru̠vā ।13) dhru̠vā sī̍da sīda dhru̠vā dhru̠vā sī̍da ।14) sī̠da̠ pa̠ri̠chi-tpa̍ri̠chi-thsī̍da sīda pari̠chit ।15) pa̠ri̠chi da̍syasi pari̠chi-tpa̍ri̠chi da̍si ।15) pa̠ri̠chiditi̍ pari - chit ।16) a̠si̠ tayā̠ tayā̎ 'syasi̠ tayā̎ ।17) tayā̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ tayā̠ tayā̍ dē̠vata̍yā ।18) dē̠vata̍yā 'ṅgira̠sva da̍ṅgira̠sva-ddē̠vata̍yā dē̠vata̍yā 'ṅgira̠svat ।19) a̠ṅgi̠ra̠sva-ddhru̠vā dhru̠vā 'ṅgi̍ra̠sva da̍ṅgira̠sva-ddhru̠vā ।20) dhru̠vā sī̍da sīda dhru̠vā dhru̠vā sī̍da ।21) sī̠da̠ lō̠kam ँlō̠kagṃ sī̍da sīda lō̠kam ।22) lō̠ka-mpṛ̍ṇa pṛṇa lō̠kam ँlō̠ka-mpṛ̍ṇa ।23) pṛ̠ṇa̠ Chi̠dra-ñChi̠dra-mpṛ̍ṇa pṛṇa Chi̠dram ।24) Chi̠dra-mpṛ̍ṇa pṛṇa Chi̠dra-ñChi̠dra-mpṛ̍ṇa ।25) pṛ̠ṇāthō̠ athō̍ pṛṇa pṛ̠ṇāthō̎ ।26) athō̍ sīda sī̠dāthō̠ athō̍ sīda ।26) athō̠ ityathō̎ ।27) sī̠da̠ śi̠vā śi̠vā sī̍da sīda śi̠vā ।28) śi̠vā tva-ntvagṃ śi̠vā śi̠vā tvam ।29) tvamiti̠ tvam ।30) i̠ndrā̠gnī tvā̎ tvēndrā̠gnī i̍ndrā̠gnī tvā̎ ।30) i̠ndrā̠gnī itī̎mdra - a̠gnī ।31) tvā̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ stvā tvā̠ bṛha̠spati̍ḥ ।32) bṛha̠spati̍ ra̠smi-nna̠smi-nbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ ra̠sminn ।33) a̠smin. yōnau̠ yōnā̍ va̠smi-nna̠smin. yōnau̎ ।34) yōnā̍ vasīṣada-nnasīṣada̠n̠. yōnau̠ yōnā̍ vasīṣadann ।35) a̠sī̠ṣa̠da̠-nnitya̍sīṣadann ।36) tā a̍syāsya̠ tā stā a̍sya ।37) a̠sya̠ sūda̍dōhasa̠-ssūda̍dōhasō asyāsya̠ sūda̍dōhasaḥ ।38) sūda̍dōhasa̠-ssōma̠gṃ̠ sōma̠gṃ̠ sūda̍dōhasa̠-ssūda̍dōhasa̠-ssōma̎m ।38) sūda̍dōhasa̠ iti̠ sūda̍ - dō̠ha̠sa̠ḥ ।39) sōmagg̍ śrīṇanti śrīṇanti̠ sōma̠gṃ̠ sōmagg̍ śrīṇanti ।40) śrī̠ṇa̠nti̠ pṛśña̍ya̠ḥ pṛśña̍ya-śśrīṇanti śrīṇanti̠ pṛśña̍yaḥ ।41) pṛśña̍ya̠ iti̠ pṛśña̍yaḥ ।42) janma̍-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ñjanma̠n janma̍-ndē̠vānā̎m ।43) dē̠vānā̠ṃ viśō̠ viśō̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ viśa̍ḥ ।44) viśa̍ stri̠ṣu tri̠ṣu viśō̠ viśa̍ stri̠ṣu ।45) tri̠ṣvā tri̠ṣu tri̠ṣvā ।46) ā rō̍cha̠nē rō̍cha̠na ā rō̍cha̠nē ।47) rō̠cha̠nē di̠vō di̠vō rō̍cha̠nē rō̍cha̠nē di̠vaḥ ।48) di̠va iti̍ di̠vaḥ ।॥ 17 ॥ (48/52)॥ a. 4 ॥
meaning
This is a Vedic ritual formula (mantra) from the Taittiriya Samhita employing repeated invocations and injunctions: Fire, ascend; strengthen us with wealth and nourishment; by the Angirases be firm; settle in the worlds and fill their gaps; be auspicious; by Indra-Agni and Brihaspati in this womb dwell the soma-shedding rays that gladden the flocks in the light of heaven.
verse 18
1) स मि॑त मित॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑तम् ।2) इ॒त॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑त मित॒ग्ं॒ सम् ।3) स-ङ्क॑ल्पेथा-ङ्कल्पेथा॒ग्ं॒ सग्ं स-ङ्क॑ल्पेथाम् ।4) क॒ल्पे॒था॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ॒ सम्प्रि॑यौ कल्पेथा-ङ्कल्पेथा॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ ।5) सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू रो॑चि॒ष्णू सम्प्रि॑यौ॒ सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू ।5) सम्प्रि॑या॒विति॒ सं - प्रि॒यौ॒ ।6) रो॒चि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ सुमन॒स्यमा॑नौ रोचि॒ष्णू रो॑चि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ ।6) रो॒चि॒ष्णू इति॑ रोचि॒ष्णू ।7) सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒विति॑ सु - म॒न॒स्यमा॑नौ ।8) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।9) ऊर्ज॑ म॒भ्य॑ भ्यूर्ज॒ मूर्ज॑ म॒भि ।10) अ॒भि सं॒वँसा॑नौ सं॒वँसा॑ना व॒भ्य॑भि सं॒वँसा॑नौ ।11) सं॒वँसा॑नौ॒ सग्ं सग्ं सं॒वँसा॑नौ सं॒वँसा॑नौ॒ सम् ।11) सं॒वँसा॑ना॒विति॑ सं - वसा॑नौ ।12) सं-वाँं᳚-वाँ॒ग्ं॒ सग्ं सं-वाँ᳚म् ।13) वा॒-म्मनाग्ं॑सि॒ मनाग्ं॑सि वां-वाँ॒-म्मनाग्ं॑सि ।14) मनाग्ं॑सि॒ सग्ं स-म्मनाग्ं॑सि॒ मनाग्ं॑सि॒ सम् ।15) सं-व्रँ॒ता व्र॒ता सग्ं सं-व्रँ॒ता ।16) व्र॒ता सग्ं सं-व्रँ॒ता व्र॒ता सम् ।17) समु॑ वु॒ सग्ं स मु॑ ।18) उ॒ चि॒त्तानि॑ चि॒त्तान्यु॑ वु चि॒त्तानि॑ ।19) चि॒त्तान्या चि॒त्तानि॑ चि॒त्तान्या ।20) आ ऽक॑र मकर॒ मा ऽक॑रम् ।21) अ॒क॒र॒मित्य॑करम् ।22) अग्ने॑ पुरीष्य पुरी॒ष्याग्ने ऽग्ने॑ पुरीष्य ।23) पु॒री॒ ष्या॒धि॒पा अ॑धि॒पाः पु॑रीष्य पुरी ष्याधि॒पाः ।24) अ॒धि॒पा भ॑व भवाधि॒पा अ॑धि॒पा भ॑व ।24) अ॒धि॒पा इत्य॑धि - पाः ।25) भ॒वा॒ त्व-न्त्व-म्भ॑व भवा॒ त्वम् ।26) त्व-न्नो॑ न॒ स्त्व-न्त्व-न्नः॑ ।27) न॒ इति॑ नः ।28) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।29) ऊर्जं॒-यँज॑मानाय॒ यज॑माना॒ योर्ज॒ मूर्जं॒-यँज॑मानाय ।30) यज॑मानाय धेहि धेहि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय धेहि ।31) धे॒हीति॑ धेहि ।32) पु॒री॒ष्य॑ स्त्व-न्त्व-म्पु॑री॒ष्यः॑ पुरी॒ष्य॑ स्त्वम् ।33) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।34) अ॒ग्ने॒ र॒यि॒मा-न्र॑यि॒मा न॑ग्ने अग्ने रयि॒मान् ।35) र॒यि॒मा-न्पु॑ष्टि॒मा-न्पु॑ष्टि॒मा-न्र॑यि॒मा-न्र॑यि॒मा-न्पु॑ष्टि॒मान् ।35) र॒यि॒मानिति॑ रयि - मान् ।36) पु॒ष्टि॒माग्ं अ॑स्यसि पुष्टि॒मा-न्पु॑ष्टि॒माग्ं अ॑सि ।36) पु॒ष्टि॒मानिति॑ पुष्टि - मान् ।37) अ॒सीत्य॑सि ।38) शि॒वाः कृ॒त्वा कृ॒त्वा शि॒वा-श्शि॒वाः कृ॒त्वा ।39) कृ॒त्वा दिशो॒ दिशः॑ कृ॒त्वा कृ॒त्वा दिशः॑ ।40) दिश॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ दिशो॒ दिश॒-स्सर्वाः᳚ ।41) सर्वा॒-स्स्वाग् स्वाग्ं सर्वा॒-स्सर्वा॒-स्स्वाम् ।42) स्वां-योँनिं॒-योँनि॒ग्ग्॒ स्वाग् स्वां-योँनि᳚म् ।43) योनि॑ मि॒हेह योनिं॒-योँनि॑ मि॒ह ।44) इ॒हेहे हा ।45) आ ऽस॑दो असद॒ आ ऽस॑दः ।46) अ॒स॒द॒ इत्य॑सदः ।47) भव॑त-न्नो नो॒ भव॑त॒-म्भव॑त-न्नः ।48) न॒-स्सम॑नसौ॒ सम॑नसौ नो न॒-स्सम॑नसौ ।49) सम॑नसौ॒ समो॑कसौ॒ समो॑कसौ॒ सम॑नसौ॒ सम॑नसौ॒ समो॑कसौ ।49) सम॑नसा॒विति॒ स - म॒न॒सौ॒ ।50) समो॑कसा वरे॒पसा॑ वरे॒पसौ॒ समो॑कसौ॒ समो॑कसा वरे॒पसौ᳚ ।50) समो॑कसा॒विति॒ सं - ओ॒क॒सौ॒ ।॥ 18 ॥ (50/58)
1) sa mi̍ta mita̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍tam ।2) i̠ta̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍ta mita̠gṃ̠ sam ।3) sa-ṅka̍lpēthā-ṅkalpēthā̠gṃ̠ sagṃ sa-ṅka̍lpēthām ।4) ka̠lpē̠thā̠gṃ̠ sampri̍yau̠ sampri̍yau kalpēthā-ṅkalpēthā̠gṃ̠ sampri̍yau ।5) sampri̍yau rōchi̠ṣṇū rō̍chi̠ṣṇū sampri̍yau̠ sampri̍yau rōchi̠ṣṇū ।5) sampri̍yā̠viti̠ saṃ - pri̠yau̠ ।6) rō̠chi̠ṣṇū su̍mana̠syamā̍nau sumana̠syamā̍nau rōchi̠ṣṇū rō̍chi̠ṣṇū su̍mana̠syamā̍nau ।6) rō̠chi̠ṣṇū iti̍ rōchi̠ṣṇū ।7) su̠ma̠na̠syamā̍nā̠viti̍ su - ma̠na̠syamā̍nau ।8) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।9) ūrja̍ ma̠bhya̍ bhyūrja̠ mūrja̍ ma̠bhi ।10) a̠bhi sa̠ṃvasā̍nau sa̠ṃvasā̍nā va̠bhya̍bhi sa̠ṃvasā̍nau ।11) sa̠ṃvasā̍nau̠ sagṃ sagṃ sa̠ṃvasā̍nau sa̠ṃvasā̍nau̠ sam ।11) sa̠ṃvasā̍nā̠viti̍ saṃ - vasā̍nau ।12) saṃ vā̎ṃ vā̠gṃ̠ sagṃ saṃ vā̎m ।13) vā̠-mmanāgṃ̍si̠ manāgṃ̍si vāṃ vā̠-mmanāgṃ̍si ।14) manāgṃ̍si̠ sagṃ sa-mmanāgṃ̍si̠ manāgṃ̍si̠ sam ।15) saṃ vra̠tā vra̠tā sagṃ saṃ vra̠tā ।16) vra̠tā sagṃ saṃ vra̠tā vra̠tā sam ।17) samu̍ vu̠ sagṃ sa mu̍ ।18) u̠ chi̠ttāni̍ chi̠ttānyu̍ vu chi̠ttāni̍ ।19) chi̠ttānyā chi̠ttāni̍ chi̠ttānyā ।20) ā 'ka̍ra makara̠ mā 'ka̍ram ।21) a̠ka̠ra̠mitya̍karam ।22) agnē̍ purīṣya purī̠ṣyāgnē 'gnē̍ purīṣya ।23) pu̠rī̠ ṣyā̠dhi̠pā a̍dhi̠pāḥ pu̍rīṣya purī ṣyādhi̠pāḥ ।24) a̠dhi̠pā bha̍va bhavādhi̠pā a̍dhi̠pā bha̍va ।24) a̠dhi̠pā itya̍dhi - pāḥ ।25) bha̠vā̠ tva-ntva-mbha̍va bhavā̠ tvam ।26) tva-nnō̍ na̠ stva-ntva-nna̍ḥ ।27) na̠ iti̍ naḥ ।28) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।29) ūrja̠ṃ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānā̠ yōrja̠ mūrja̠ṃ yaja̍mānāya ।30) yaja̍mānāya dhēhi dhēhi̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dhēhi ।31) dhē̠hīti̍ dhēhi ।32) pu̠rī̠ṣya̍ stva-ntva-mpu̍rī̠ṣya̍ḥ purī̠ṣya̍ stvam ।33) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।34) a̠gnē̠ ra̠yi̠mā-nra̍yi̠mā na̍gnē agnē rayi̠mān ।35) ra̠yi̠mā-npu̍ṣṭi̠mā-npu̍ṣṭi̠mā-nra̍yi̠mā-nra̍yi̠mā-npu̍ṣṭi̠mān ।35) ra̠yi̠māniti̍ rayi - mān ।36) pu̠ṣṭi̠māgṃ a̍syasi puṣṭi̠mā-npu̍ṣṭi̠māgṃ a̍si ।36) pu̠ṣṭi̠māniti̍ puṣṭi - mān ।37) a̠sītya̍si ।38) śi̠vāḥ kṛ̠tvā kṛ̠tvā śi̠vā-śśi̠vāḥ kṛ̠tvā ।39) kṛ̠tvā diśō̠ diśa̍ḥ kṛ̠tvā kṛ̠tvā diśa̍ḥ ।40) diśa̠-ssarvā̠-ssarvā̠ diśō̠ diśa̠-ssarvā̎ḥ ।41) sarvā̠-ssvāg svāgṃ sarvā̠-ssarvā̠-ssvām ।42) svāṃ yōni̠ṃ yōni̠gg̠ svāg svāṃ yōni̎m ।43) yōni̍ mi̠hēha yōni̠ṃ yōni̍ mi̠ha ।44) i̠hēhē hā ।45) ā 'sa̍dō asada̠ ā 'sa̍daḥ ।46) a̠sa̠da̠ itya̍sadaḥ ।47) bhava̍ta-nnō nō̠ bhava̍ta̠-mbhava̍ta-nnaḥ ।48) na̠-ssama̍nasau̠ sama̍nasau nō na̠-ssama̍nasau ।49) sama̍nasau̠ samō̍kasau̠ samō̍kasau̠ sama̍nasau̠ sama̍nasau̠ samō̍kasau ।49) sama̍nasā̠viti̠ sa - ma̠na̠sau̠ ।50) samō̍kasā varē̠pasā̍ varē̠pasau̠ samō̍kasau̠ samō̍kasā varē̠pasau̎ ।50) samō̍kasā̠viti̠ saṃ - ō̠ka̠sau̠ ।॥ 18 ॥ (50/58)
meaning
This appears to be a Vedic chant text (Taittiriya Samhita) with extensive melodic/recitation markings (svara notations) rather than a verse with semantic content suitable for literal translation. The passage consists of phonetic syllable sequences (sa, mita, sagṃ, etc.) organized for ritualistic chanting with accentuation patterns, not propositional meaning that can be rendered as a coherent...
verse 19
1) अ॒रे॒पसा॒ वित्य॑रे॒पसौ᳚ ।2) मा य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्मा मा य॒ज्ञम् ।3) य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्टग्ं हिग्ंसिष्टं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्टम् ।4) हि॒ग्ं॒सि॒ष्ट॒-म्मा मा हिग्ं॑सिष्टग्ं हिग्ंसिष्ट॒-म्मा ।5) मा य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒-म्मा मा य॒ज्ञप॑तिम् ।6) य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ जातवेदसौ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ ।6) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।7) जा॒त॒वे॒द॒सौ॒ शि॒वौ शि॒वौ जा॑तवेदसौ जातवेदसौ शि॒वौ ।7) जा॒त॒वे॒द॒सा॒विति॑ जात - वे॒द॒सौ॒ ।8) शि॒वौ भ॑वत-म्भवतग्ं शि॒वौ शि॒वौ भ॑वतम् ।9) भ॒व॒त॒ म॒द्याद्य भ॑वत-म्भवत म॒द्य ।10) अ॒द्य नो॑ नो॒ ऽद्याद्य नः॑ ।11) न॒ इति॑ नः ।12) मा॒तेवे॑व मा॒ता मा॒तेव॑ ।13) इ॒व॒ पु॒त्र-म्पु॒त्र मि॑वेव पु॒त्रम् ।14) पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी पु॒त्र-म्पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी ।15) पृ॒थि॒वी पु॑री॒ष्य॑-म्पुरी॒ष्य॑-म्पृथि॒वी पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य᳚म् ।16) पु॒री॒ष्य॑ म॒ग्नि म॒ग्नि-म्पु॑री॒ष्य॑-म्पुरी॒ष्य॑ म॒ग्निम् ।17) अ॒ग्निग्ग् स्वे स्वे अ॒ग्नि म॒ग्निग्ग् स्वे ।18) स्वे योनौ॒ योनौ॒ स्वे स्वे योनौ᳚ ।19) योना॑ वभा रभा॒-र्योनौ॒ योना॑ वभाः ।20) अ॒भा॒ रु॒खोखा ऽभा॑ रभा रु॒खा ।21) उ॒खेत्यु॒खा ।22) तां-विँश्वै॒-र्विश्वै॒ स्ता-न्तां-विँश्वैः᳚ ।23) विश्वै᳚-र्दे॒वै-र्दे॒वै-र्विश्वै॒-र्विश्वै᳚-र्दे॒वैः ।24) दे॒वैर्-ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभि॑-र्दे॒वै-र्दे॒वैर्-ऋ॒तुभिः॑ ।25) ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒न-स्सं॑विँदा॒न ऋ॒तुभिर्॑. ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नः ।25) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।26) सं॒विँ॒दा॒नः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-स्संविँदा॒न-स्सं॑विँदा॒नः प्र॒जाप॑तिः ।26) सं॒विँ॒दा॒न इति॑ सं - वि॒दा॒नः ।27) प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्वि॒श्वक॑र्मा ।27) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।28) वि॒श्वक॑र्मा॒ वि वि वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ वि ।28) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।29) वि मु॑ञ्चतु मुञ्चतु॒ वि वि मु॑ञ्चतु ।30) मु॒ञ्च॒त्विति॑ मुञ्चतु ।31) यद॒स्या स्य य-द्यद॒स्य ।32) अ॒स्य पा॒रे पा॒रे अ॒स्यास्य पा॒रे ।33) पा॒रे रज॑सो॒ रज॑सः पा॒रे पा॒रे रज॑सः ।34) रज॑स-श्शु॒क्रग्ं शु॒क्रग्ं रज॑सो॒ रज॑स-श्शु॒क्रम् ।35) शु॒क्र-ञ्ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ शु॒क्रग्ं शु॒क्र-ञ्ज्योतिः॑ ।36) ज्योति॒ रजा॑य॒ता जा॑यत॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒ रजा॑यत ।37) अजा॑य॒ते त्यजा॑यत ।38) त-न्नो॑ न॒ स्त-त्त-न्नः॑ ।39) नः॒ प॒र्॒ष॒-त्प॒र्॒ष॒-न्नो॒ नः॒ प॒र्॒ष॒त् ।40) प॒र्॒ष॒ दत्यति॑ पर्ष-त्पर्ष॒ दति॑ ।41) अति॒ द्विषो॒ द्विषो॒ अत्यति॒ द्विषः॑ ।42) द्विषो ऽग्ने ऽग्ने॒ द्विषो॒ द्विषो ऽग्ने᳚ ।43) अग्ने॑ वैश्वानर वैश्वान॒राग्ने ऽग्ने॑ वैश्वानर ।44) वै॒श्वा॒न॒र॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ वैश्वानर वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ।45) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।46) नम॒-स्सु सु नमो॒ नम॒-स्सु ।47) सु ते॑ ते॒ सु सु ते᳚ ।48) ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ ते॒ ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ ।49) नि॒र्॒ऋ॒ते॒ वि॒श्व॒रू॒पे॒ वि॒श्व॒रू॒पे॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ वि॒श्व॒रू॒पे॒ ।49) नि॒र्॒ऋ॒त॒ इति॑ निः - ऋ॒ते॒ ।50) वि॒श्व॒रू॒पे॒ ऽय॒स्मय॑ मय॒स्मयं॑-विँश्वरूपे विश्वरूपे ऽय॒स्मय᳚म् ।50) वि॒श्व॒रू॒प॒ इति॑ विश्व - रू॒पे॒ ।॥ 19 ॥ (50/58)
1) a̠rē̠pasā̠ vitya̍rē̠pasau̎ ।2) mā ya̠jñaṃ ya̠jña-mmā mā ya̠jñam ।3) ya̠jñagṃ higṃ̍siṣṭagṃ higṃsiṣṭaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ higṃ̍siṣṭam ।4) hi̠gṃ̠si̠ṣṭa̠-mmā mā higṃ̍siṣṭagṃ higṃsiṣṭa̠-mmā ।5) mā ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠-mmā mā ya̠jñapa̍tim ।6) ya̠jñapa̍ti-ñjātavēdasau jātavēdasau ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-ñjātavēdasau ।6) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।7) jā̠ta̠vē̠da̠sau̠ śi̠vau śi̠vau jā̍tavēdasau jātavēdasau śi̠vau ।7) jā̠ta̠vē̠da̠sā̠viti̍ jāta - vē̠da̠sau̠ ।8) śi̠vau bha̍vata-mbhavatagṃ śi̠vau śi̠vau bha̍vatam ।9) bha̠va̠ta̠ ma̠dyādya bha̍vata-mbhavata ma̠dya ।10) a̠dya nō̍ nō̠ 'dyādya na̍ḥ ।11) na̠ iti̍ naḥ ।12) mā̠tēvē̍va mā̠tā mā̠tēva̍ ।13) i̠va̠ pu̠tra-mpu̠tra mi̍vēva pu̠tram ।14) pu̠tra-mpṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī pu̠tra-mpu̠tra-mpṛ̍thi̠vī ।15) pṛ̠thi̠vī pu̍rī̠ṣya̍-mpurī̠ṣya̍-mpṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī pu̍rī̠ṣya̎m ।16) pu̠rī̠ṣya̍ ma̠gni ma̠gni-mpu̍rī̠ṣya̍-mpurī̠ṣya̍ ma̠gnim ।17) a̠gnigg svē svē a̠gni ma̠gnigg svē ।18) svē yōnau̠ yōnau̠ svē svē yōnau̎ ।19) yōnā̍ vabhā rabhā̠-ryōnau̠ yōnā̍ vabhāḥ ।20) a̠bhā̠ ru̠khōkhā 'bhā̍ rabhā ru̠khā ।21) u̠khētyu̠khā ।22) tāṃ viśvai̠-rviśvai̠ stā-ntāṃ viśvai̎ḥ ।23) viśvai̎-rdē̠vai-rdē̠vai-rviśvai̠-rviśvai̎-rdē̠vaiḥ ।24) dē̠vair-ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-rdē̠vai-rdē̠vair-ṛ̠tubhi̍ḥ ।25) ṛ̠tubhi̍-ssaṃvidā̠na-ssa̍ṃvidā̠na ṛ̠tubhir̍. ṛ̠tubhi̍-ssaṃvidā̠naḥ ।25) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।26) sa̠ṃvi̠dā̠naḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-ssaṃvidā̠na-ssa̍ṃvidā̠naḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।26) sa̠ṃvi̠dā̠na iti̍ saṃ - vi̠dā̠naḥ ।27) pra̠jāpa̍ti-rvi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rvi̠śvaka̍rmā ।27) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।28) vi̠śvaka̍rmā̠ vi vi vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ vi ।28) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।29) vi mu̍ñchatu muñchatu̠ vi vi mu̍ñchatu ।30) mu̠ñcha̠tviti̍ muñchatu ।31) yada̠syā sya ya-dyada̠sya ।32) a̠sya pā̠rē pā̠rē a̠syāsya pā̠rē ।33) pā̠rē raja̍sō̠ raja̍saḥ pā̠rē pā̠rē raja̍saḥ ।34) raja̍sa-śśu̠kragṃ śu̠kragṃ raja̍sō̠ raja̍sa-śśu̠kram ।35) śu̠kra-ñjyōti̠-rjyōti̍-śśu̠kragṃ śu̠kra-ñjyōti̍ḥ ।36) jyōti̠ rajā̍ya̠tā jā̍yata̠ jyōti̠-rjyōti̠ rajā̍yata ।37) ajā̍ya̠tē tyajā̍yata ।38) ta-nnō̍ na̠ sta-tta-nna̍ḥ ।39) na̠ḥ pa̠r̠ṣa̠-tpa̠r̠ṣa̠-nnō̠ na̠ḥ pa̠r̠ṣa̠t ।40) pa̠r̠ṣa̠ datyati̍ parṣa-tparṣa̠ dati̍ ।41) ati̠ dviṣō̠ dviṣō̠ atyati̠ dviṣa̍ḥ ।42) dviṣō 'gnē 'gnē̠ dviṣō̠ dviṣō 'gnē̎ ।43) agnē̍ vaiśvānara vaiśvāna̠rāgnē 'gnē̍ vaiśvānara ।44) vai̠śvā̠na̠ra̠ svāhā̠ svāhā̍ vaiśvānara vaiśvānara̠ svāhā̎ ।45) svāhēti̠ svāhā̎ ।46) nama̠-ssu su namō̠ nama̠-ssu ।47) su tē̍ tē̠ su su tē̎ ।48) tē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ tē̠ tē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ ।49) ni̠r̠ṛ̠tē̠ vi̠śva̠rū̠pē̠ vi̠śva̠rū̠pē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ vi̠śva̠rū̠pē̠ ।49) ni̠r̠ṛ̠ta̠ iti̍ niḥ - ṛ̠tē̠ ।50) vi̠śva̠rū̠pē̠ 'ya̠smaya̍ maya̠smaya̍ṃ viśvarūpē viśvarūpē 'ya̠smaya̎m ।50) vi̠śva̠rū̠pa̠ iti̍ viśva - rū̠pē̠ ।॥ 19 ॥ (50/58)
meaning
This is a liturgical recitation of ritual formulas from the Taittiriya Samhita with repeated invocations, meta-instructions (iti), and phonetic variations rather than a continuous narrative verse, therefore no unified semantic translation is possible.
verse 20
1) अ॒य॒स्मयं॒-विँ व्य॑य॒स्मय॑ मय॒स्मयं॒-विँ ।2) वि चृ॑त चृत॒ वि वि चृ॑त ।3) चृ॒ता॒ ब॒न्ध-म्ब॒न्ध-ञ्चृ॑त चृता ब॒न्धम् ।4) ब॒न्ध मे॒त मे॒त-म्ब॒न्ध-म्ब॒न्ध मे॒तम् ।5) ए॒तमित्ये॒तम् ।6) य॒मेन॒ त्व-न्त्वं-यँ॒मेन॑ य॒मेन॒ त्वम् ।7) त्वं-यँ॒म्या॑ य॒म्या᳚ त्व-न्त्वं-यँ॒म्या᳚ ।8) य॒म्या॑ संविँदा॒ना सं॑विँदा॒ना य॒म्या॑ य॒म्या॑ संविँदा॒ना ।9) सं॒विँ॒दा॒ नोत्त॒म मु॑त्त॒मग्ं सं॑विँदा॒ना सं॑विँदा॒ नोत्त॒मम् ।9) सं॒विँ॒दा॒नेति॑ सं - वि॒दा॒ना ।10) उ॒त्त॒म-न्नाक॒-न्नाक॑ मुत्त॒म मु॑त्त॒म-न्नाक᳚म् ।10) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।11) नाक॒ मध्यधि॒ नाक॒-न्नाक॒ मधि॑ ।12) अधि॑ रोहय रोह॒या ध्यधि॑ रोहय ।13) रो॒ह॒ये॒ म मि॒मग्ं रो॑हय रोहये॒ मम् ।14) इ॒ममिती॒मम् ।15) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।16) ते॒ दे॒वी दे॒वी ते॑ ते दे॒वी ।17) दे॒वी निर्-ऋ॑ति॒-र्निर्-ऋ॑ति-र्दे॒वी दे॒वी निर्-ऋ॑तिः ।18) निर्-ऋ॑ति राब॒बन्धा॑ ब॒बन्ध॒ निर्-ऋ॑ति॒-र्निर्-ऋ॑ति राब॒बन्ध॑ ।18) निर्-ऋ॑ति॒रिति॒ निः - ऋ॒तिः॒ ।19) आ॒ब॒बन्ध॒ दाम॒ दामा॑ ब॒बन्धा॑ ब॒बन्ध॒ दाम॑ ।19) आ॒ब॒बन्धेत्या᳚ - ब॒बन्ध॑ ।20) दाम॑ ग्री॒वासु॑ ग्री॒वासु॒ दाम॒ दाम॑ ग्री॒वासु॑ ।21) ग्री॒वा स्व॑विच॒र्त्य म॑विच॒र्त्य-ङ्ग्री॒वासु॑ ग्री॒वा स्व॑विच॒र्त्यम् ।22) अ॒वि॒च॒र्त्यमित्य॑वि - च॒र्त्यम् ।23) इ॒द-न्ते॑ त इ॒द मि॒द-न्ते᳚ ।24) ते॒ त-त्त-त्ते॑ ते॒ तत् ।25) त-द्वि वि त-त्त-द्वि ।26) वि ष्या॑मि स्यामि॒ वि वि ष्या॑मि ।27) स्या॒ म्यायु॑ष॒ आयु॑ष-स्स्यामि स्या॒ म्यायु॑षः ।28) आयु॑षो॒ न नायु॑ष॒ आयु॑षो॒ न ।29) न मद्ध्या॒-न्मद्ध्या॒-न्न न मद्ध्या᳚त् ।30) मद्ध्या॒ दथाथ॒ मद्ध्या॒-न्मद्ध्या॒ दथ॑ ।31) अथा॑ जी॒वो जी॒वो अथाथा॑ जी॒वः ।32) जी॒वः पि॒तु-म्पि॒तु-ञ्जी॒वो जी॒वः पि॒तुम् ।33) पि॒तु म॑द्ध्यद्धि पि॒तु-म्पि॒तु म॑द्धि ।34) अ॒द्धि॒ प्रमु॑क्तः॒ प्रमु॑क्तो अद्ध्यद्धि॒ प्रमु॑क्तः ।35) प्रमु॑क्त॒ इति॒ प्र - मु॒क्तः॒ ।36) यस्या᳚ स्ते ते॒ यस्या॒ यस्या᳚ स्ते ।37) ते॒ अ॒स्या अ॒स्या स्ते॑ ते अ॒स्याः ।38) अ॒स्याः क्रू॒रे क्रू॒रे अ॒स्या अ॒स्याः क्रू॒रे ।39) क्रू॒र आ॒स-न्ना॒सन् क्रू॒रे क्रू॒र आ॒सन्न् ।40) आ॒सन् जु॒होमि॑ जु॒हो म्या॒स-न्ना॒सन् जु॒होमि॑ ।41) जु॒हो म्ये॒षा मे॒षा-ञ्जु॒होमि॑ जु॒हो म्ये॒षाम् ।42) ए॒षा-म्ब॒न्धाना᳚-म्ब॒न्धाना॑ मे॒षा मे॒षा-म्ब॒न्धाना᳚म् ।43) ब॒न्धाना॑ मव॒सर्ज॑नाया व॒सर्ज॑नाय ब॒न्धाना᳚-म्ब॒न्धाना॑ मव॒सर्ज॑नाय ।44) अ॒व॒सर्ज॑ना॒येत्य॑व - सर्ज॑नाय ।45) भूमि॒ रितीति॒ भूमि॒-र्भूमि॒ रिति॑ ।46) इति॑ त्वा॒ त्वेतीति॑ त्वा ।47) त्वा॒ जना॒ जना᳚ स्त्वा त्वा॒ जनाः᳚ ।48) जना॑ वि॒दु-र्वि॒दु-र्जना॒ जना॑ वि॒दुः ।49) वि॒दु-र्निर्-ऋ॑ति॒-र्निर्-ऋ॑ति-र्वि॒दु-र्वि॒दु-र्निर्-ऋ॑तिः ।50) निर्-ऋ॑ति॒ रितीति॒ निर्-ऋ॑ति॒-र्निर्-ऋ॑ति॒ रिति॑ ।50) निर्-ऋ॑ति॒रिति॒ निः - ऋ॒तिः॒ ।॥ 20 ॥ (50/55)
1) a̠ya̠smaya̠ṃ vi vya̍ya̠smaya̍ maya̠smaya̠ṃ vi ।2) vi chṛ̍ta chṛta̠ vi vi chṛ̍ta ।3) chṛ̠tā̠ ba̠ndha-mba̠ndha-ñchṛ̍ta chṛtā ba̠ndham ।4) ba̠ndha mē̠ta mē̠ta-mba̠ndha-mba̠ndha mē̠tam ।5) ē̠tamityē̠tam ।6) ya̠mēna̠ tva-ntvaṃ ya̠mēna̍ ya̠mēna̠ tvam ।7) tvaṃ ya̠myā̍ ya̠myā̎ tva-ntvaṃ ya̠myā̎ ।8) ya̠myā̍ saṃvidā̠nā sa̍ṃvidā̠nā ya̠myā̍ ya̠myā̍ saṃvidā̠nā ।9) sa̠ṃvi̠dā̠ nōtta̠ma mu̍tta̠magṃ sa̍ṃvidā̠nā sa̍ṃvidā̠ nōtta̠mam ।9) sa̠ṃvi̠dā̠nēti̍ saṃ - vi̠dā̠nā ।10) u̠tta̠ma-nnāka̠-nnāka̍ mutta̠ma mu̍tta̠ma-nnāka̎m ।10) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।11) nāka̠ madhyadhi̠ nāka̠-nnāka̠ madhi̍ ।12) adhi̍ rōhaya rōha̠yā dhyadhi̍ rōhaya ।13) rō̠ha̠yē̠ ma mi̠magṃ rō̍haya rōhayē̠ mam ।14) i̠mamitī̠mam ।15) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।16) tē̠ dē̠vī dē̠vī tē̍ tē dē̠vī ।17) dē̠vī nir-ṛ̍ti̠-rnir-ṛ̍ti-rdē̠vī dē̠vī nir-ṛ̍tiḥ ।18) nir-ṛ̍ti rāba̠bandhā̍ ba̠bandha̠ nir-ṛ̍ti̠-rnir-ṛ̍ti rāba̠bandha̍ ।18) nir-ṛ̍ti̠riti̠ niḥ - ṛ̠ti̠ḥ ।19) ā̠ba̠bandha̠ dāma̠ dāmā̍ ba̠bandhā̍ ba̠bandha̠ dāma̍ ।19) ā̠ba̠bandhētyā̎ - ba̠bandha̍ ।20) dāma̍ grī̠vāsu̍ grī̠vāsu̠ dāma̠ dāma̍ grī̠vāsu̍ ।21) grī̠vā sva̍vicha̠rtya ma̍vicha̠rtya-ṅgrī̠vāsu̍ grī̠vā sva̍vicha̠rtyam ।22) a̠vi̠cha̠rtyamitya̍vi - cha̠rtyam ।23) i̠da-ntē̍ ta i̠da mi̠da-ntē̎ ।24) tē̠ ta-tta-ttē̍ tē̠ tat ।25) ta-dvi vi ta-tta-dvi ।26) vi ṣyā̍mi syāmi̠ vi vi ṣyā̍mi ।27) syā̠ myāyu̍ṣa̠ āyu̍ṣa-ssyāmi syā̠ myāyu̍ṣaḥ ।28) āyu̍ṣō̠ na nāyu̍ṣa̠ āyu̍ṣō̠ na ।29) na maddhyā̠-nmaddhyā̠-nna na maddhyā̎t ।30) maddhyā̠ dathātha̠ maddhyā̠-nmaddhyā̠ datha̍ ।31) athā̍ jī̠vō jī̠vō athāthā̍ jī̠vaḥ ।32) jī̠vaḥ pi̠tu-mpi̠tu-ñjī̠vō jī̠vaḥ pi̠tum ।33) pi̠tu ma̍ddhyaddhi pi̠tu-mpi̠tu ma̍ddhi ।34) a̠ddhi̠ pramu̍kta̠ḥ pramu̍ktō addhyaddhi̠ pramu̍ktaḥ ।35) pramu̍kta̠ iti̠ pra - mu̠kta̠ḥ ।36) yasyā̎ stē tē̠ yasyā̠ yasyā̎ stē ।37) tē̠ a̠syā a̠syā stē̍ tē a̠syāḥ ।38) a̠syāḥ krū̠rē krū̠rē a̠syā a̠syāḥ krū̠rē ।39) krū̠ra ā̠sa-nnā̠san krū̠rē krū̠ra ā̠sann ।40) ā̠san ju̠hōmi̍ ju̠hō myā̠sa-nnā̠san ju̠hōmi̍ ।41) ju̠hō myē̠ṣā mē̠ṣā-ñju̠hōmi̍ ju̠hō myē̠ṣām ।42) ē̠ṣā-mba̠ndhānā̎-mba̠ndhānā̍ mē̠ṣā mē̠ṣā-mba̠ndhānā̎m ।43) ba̠ndhānā̍ mava̠sarja̍nāyā va̠sarja̍nāya ba̠ndhānā̎-mba̠ndhānā̍ mava̠sarja̍nāya ।44) a̠va̠sarja̍nā̠yētya̍va - sarja̍nāya ।45) bhūmi̠ ritīti̠ bhūmi̠-rbhūmi̠ riti̍ ।46) iti̍ tvā̠ tvētīti̍ tvā ।47) tvā̠ janā̠ janā̎ stvā tvā̠ janā̎ḥ ।48) janā̍ vi̠du-rvi̠du-rjanā̠ janā̍ vi̠duḥ ।49) vi̠du-rnir-ṛ̍ti̠-rnir-ṛ̍ti-rvi̠du-rvi̠du-rnir-ṛ̍tiḥ ।50) nir-ṛ̍ti̠ ritīti̠ nir-ṛ̍ti̠-rnir-ṛ̍ti̠ riti̍ ।50) nir-ṛ̍ti̠riti̠ niḥ - ṛ̠ti̠ḥ ।॥ 20 ॥ (50/55)
meaning
This is a highly repetitive ritual chant (likely a yajña formula) with phonetic patterns and iterative name-sequences centered on bondage, liberation, neck/throat, lifespan, and the earth-principle—lacking standard narrative or declarative syntax suitable for continuous literal translation as a single meaning-bearing sentence.
verse 21
1) इति॑ त्वा॒ त्वेतीति॑ त्वा ।2) त्वा॒ ऽह म॒ह-न्त्वा᳚ त्वा॒ ऽहम् ।3) अ॒ह-म्परि॒ पर्य॒ह म॒ह-म्परि॑ ।4) परि॑ वेद वेद॒ परि॒ परि॑ वेद ।5) वे॒द॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतो॑ वेद वेद वि॒श्वतः॑ ।6) वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ।7) असु॑न्वन्त॒ मय॑जमान॒ मय॑जमान॒ मसु॑न्वन्त॒ मसु॑न्वन्त॒ मय॑जमानम् ।8) अय॑जमान मिच्छे॒च्छा य॑जमान॒ मय॑जमान मिच्छ ।9) इ॒च्छ॒ स्ते॒नस्य॑ स्ते॒नस्ये᳚ च्छे च्छ स्ते॒नस्य॑ ।10) स्ते॒नस्ये॒ त्या मि॒त्याग् स्ते॒नस्य॑ स्ते॒नस्ये॒ त्याम् ।11) इ॒त्या-न्तस्क॑रस्य॒ तस्क॑रस्ये॒ त्या मि॒त्या-न्तस्क॑रस्य ।12) तस्क॑ र॒स्यान्वनु॒ तस्क॑रस्य॒ तस्क॑ र॒स्यानु॑ ।13) अन्वे᳚ ष्ये॒ ष्यन्वन् वे॑षि ।14) ए॒षीत्ये॑षि ।15) अ॒न्य म॒स्म द॒स्म द॒न्य म॒न्य म॒स्मत् ।16) अ॒स्म दि॑च्छेच्छा॒ स्म द॒स्म दि॑च्छ ।17) इ॒च्छ॒ सा सेच्छे᳚ च्छ॒ सा ।18) सा ते॑ ते॒ सा सा ते᳚ ।19) त॒ इ॒त्येत्या ते॑ त इ॒त्या ।20) इ॒त्या नमो॒ नम॑ इ॒त्येत्या नमः॑ ।21) नमो॑ देवि देवि॒ नमो॒ नमो॑ देवि ।22) दे॒वि॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ दे॒वि॒ दे॒वि॒ नि॒र्॒ऋ॒ते॒ ।23) नि॒र्॒ऋ॒ते॒ तुभ्य॒-न्तुभ्य॑-न्निर्-ऋते निर्-ऋते॒ तुभ्य᳚म् ।23) नि॒र्॒ऋ॒त॒ इति॑ निः - ऋ॒ते॒ ।24) तुभ्य॑ मस्त्वस्तु॒ तुभ्य॒-न्तुभ्य॑ मस्तु ।25) अ॒स्त्वित्य॑स्तु ।26) दे॒वी म॒ह म॒ह-न्दे॒वी-न्दे॒वी म॒हम् ।27) अ॒ह-न्निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑ति म॒ह म॒ह-न्निर्-ऋ॑तिम् ।28) निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानो॒ वन्द॑मानो॒ निर्-ऋ॑ति॒-न्निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानः ।28) निर्-ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् ।29) वन्द॑मानः पि॒ता पि॒ता वन्द॑मानो॒ वन्द॑मानः पि॒ता ।30) पि॒तेवे॑व पि॒ता पि॒तेव॑ ।31) इ॒व॒ पु॒त्र-म्पु॒त्र मि॑वेव पु॒त्रम् ।32) पु॒त्र-न्द॑सये दसये पु॒त्र-म्पु॒त्र-न्द॑सये ।33) द॒स॒ये॒ वचो॑भि॒-र्वचो॑भि-र्दसये दसये॒ वचो॑भिः ।34) वचो॑भि॒रिति॒ वचः॑ - भिः॒ ।35) विश्व॑स्य॒ या या विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य॒ या ।36) या जाय॑मानस्य॒ जाय॑मानस्य॒ या या जाय॑मानस्य ।37) जाय॑मानस्य॒ वेद॒ वेद॒ जाय॑मानस्य॒ जाय॑मानस्य॒ वेद॑ ।38) वेद॒ शिरः॑शिर॒-श्शिरः॑शिरो॒ वेद॒ वेद॒ शिरः॑शिरः ।39) शिरः॑शिरः॒ प्रति॒ प्रति॒ शिरः॑शिर॒-श्शिरः॑शिरः॒ प्रति॑ ।39) शिरः॑शिर॒ इति॒ शिरः॑ - शि॒रः॒ ।40) प्रति॑ सू॒री सू॒री प्रति॒ प्रति॑ सू॒री ।41) सू॒री वि वि सू॒री सू॒री वि ।42) वि च॑ष्टे चष्टे॒ वि वि च॑ष्टे ।43) च॒ष्ट॒ इति॑ चष्टे ।44) नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑न-स्स॒ङ्गम॑नो नि॒वेश॑नो नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नः ।44) नि॒वेश॑न॒ इति॑ नि - वेश॑नः ।45) स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-वँसू॑नाग्ं स॒ङ्गम॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नाम् ।45) स॒ङ्गम॑न॒ इति॑ सं - गम॑नः ।46) वसू॑नां॒-विँश्वा॒ विश्वा॒ वसू॑नां॒-वँसू॑नां॒-विँश्वा᳚ ।47) विश्वा॑ रू॒पा रू॒पा विश्वा॒ विश्वा॑ रू॒पा ।48) रू॒पा ऽभ्य॑भि रू॒पा रू॒पा ऽभि ।49) अ॒भि च॑ष्टे चष्टे अ॒भ्य॑भि च॑ष्टे ।50) च॒ष्टे॒ शची॑भि॒-श्शची॑भि श्चष्टे चष्टे॒ शची॑भिः ।॥ 21 ॥ (50/55)
1) iti̍ tvā̠ tvētīti̍ tvā ।2) tvā̠ 'ha ma̠ha-ntvā̎ tvā̠ 'ham ।3) a̠ha-mpari̠ parya̠ha ma̠ha-mpari̍ ।4) pari̍ vēda vēda̠ pari̠ pari̍ vēda ।5) vē̠da̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvatō̍ vēda vēda vi̠śvata̍ḥ ।6) vi̠śvata̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ ।7) asu̍nvanta̠ maya̍jamāna̠ maya̍jamāna̠ masu̍nvanta̠ masu̍nvanta̠ maya̍jamānam ।8) aya̍jamāna michChē̠chChā ya̍jamāna̠ maya̍jamāna michCha ।9) i̠chCha̠ stē̠nasya̍ stē̠nasyē̎ chChē chCha stē̠nasya̍ ।10) stē̠nasyē̠ tyā mi̠tyāg stē̠nasya̍ stē̠nasyē̠ tyām ।11) i̠tyā-ntaska̍rasya̠ taska̍rasyē̠ tyā mi̠tyā-ntaska̍rasya ।12) taska̍ ra̠syānvanu̠ taska̍rasya̠ taska̍ ra̠syānu̍ ।13) anvē̎ ṣyē̠ ṣyanvan vē̍ṣi ।14) ē̠ṣītyē̍ṣi ।15) a̠nya ma̠sma da̠sma da̠nya ma̠nya ma̠smat ।16) a̠sma di̍chChēchChā̠ sma da̠sma di̍chCha ।17) i̠chCha̠ sā sēchChē̎ chCha̠ sā ।18) sā tē̍ tē̠ sā sā tē̎ ।19) ta̠ i̠tyētyā tē̍ ta i̠tyā ।20) i̠tyā namō̠ nama̍ i̠tyētyā nama̍ḥ ।21) namō̍ dēvi dēvi̠ namō̠ namō̍ dēvi ।22) dē̠vi̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ dē̠vi̠ dē̠vi̠ ni̠r̠ṛ̠tē̠ ।23) ni̠r̠ṛ̠tē̠ tubhya̠-ntubhya̍-nnir-ṛtē nir-ṛtē̠ tubhya̎m ।23) ni̠r̠ṛ̠ta̠ iti̍ niḥ - ṛ̠tē̠ ।24) tubhya̍ mastvastu̠ tubhya̠-ntubhya̍ mastu ।25) a̠stvitya̍stu ।26) dē̠vī ma̠ha ma̠ha-ndē̠vī-ndē̠vī ma̠ham ।27) a̠ha-nnir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti ma̠ha ma̠ha-nnir-ṛ̍tim ।28) nir-ṛ̍ti̠ṃ vanda̍mānō̠ vanda̍mānō̠ nir-ṛ̍ti̠-nnir-ṛ̍ti̠ṃ vanda̍mānaḥ ।28) nir-ṛ̍ti̠miti̠ niḥ - ṛ̠ti̠m ।29) vanda̍mānaḥ pi̠tā pi̠tā vanda̍mānō̠ vanda̍mānaḥ pi̠tā ।30) pi̠tēvē̍va pi̠tā pi̠tēva̍ ।31) i̠va̠ pu̠tra-mpu̠tra mi̍vēva pu̠tram ।32) pu̠tra-nda̍sayē dasayē pu̠tra-mpu̠tra-nda̍sayē ।33) da̠sa̠yē̠ vachō̍bhi̠-rvachō̍bhi-rdasayē dasayē̠ vachō̍bhiḥ ।34) vachō̍bhi̠riti̠ vacha̍ḥ - bhi̠ḥ ।35) viśva̍sya̠ yā yā viśva̍sya̠ viśva̍sya̠ yā ।36) yā jāya̍mānasya̠ jāya̍mānasya̠ yā yā jāya̍mānasya ।37) jāya̍mānasya̠ vēda̠ vēda̠ jāya̍mānasya̠ jāya̍mānasya̠ vēda̍ ।38) vēda̠ śira̍sśira̠-śśira̍sśirō̠ vēda̠ vēda̠ śira̍sśiraḥ ।39) śira̍sśira̠ḥ prati̠ prati̠ śira̍sśira̠-śśira̍sśira̠ḥ prati̍ ।39) śira̍sśira̠ iti̠ śira̍ḥ - śi̠ra̠ḥ ।40) prati̍ sū̠rī sū̠rī prati̠ prati̍ sū̠rī ।41) sū̠rī vi vi sū̠rī sū̠rī vi ।42) vi cha̍ṣṭē chaṣṭē̠ vi vi cha̍ṣṭē ।43) cha̠ṣṭa̠ iti̍ chaṣṭē ।44) ni̠vēśa̍na-ssa̠ṅgama̍na-ssa̠ṅgama̍nō ni̠vēśa̍nō ni̠vēśa̍na-ssa̠ṅgama̍naḥ ।44) ni̠vēśa̍na̠ iti̍ ni - vēśa̍naḥ ।45) sa̠ṅgama̍nō̠ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nāgṃ sa̠ṅgama̍na-ssa̠ṅgama̍nō̠ vasū̍nām ।45) sa̠ṅgama̍na̠ iti̍ saṃ - gama̍naḥ ।46) vasū̍nā̠ṃ viśvā̠ viśvā̠ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nā̠ṃ viśvā̎ ।47) viśvā̍ rū̠pā rū̠pā viśvā̠ viśvā̍ rū̠pā ।48) rū̠pā 'bhya̍bhi rū̠pā rū̠pā 'bhi ।49) a̠bhi cha̍ṣṭē chaṣṭē a̠bhya̍bhi cha̍ṣṭē ।50) cha̠ṣṭē̠ śachī̍bhi̠-śśachī̍bhi śchaṣṭē chaṣṭē̠ śachī̍bhiḥ ।॥ 21 ॥ (50/55)
meaning
This verse 21 is a highly ritualistic and mantric repetition formula from the Taittiriya Samhita, featuring enumerated phonetic and semantic iterations rather than narrative content—the repetitions of "namo devi" (salutation to the goddess), "nirrti" (dissolution/undoing), invocations to sustain blessings, and ritual enumeration of cosmic principles constitute an incantatory structure without a...
verse 22
1) शची॑भि॒रिति॒ शचि॑ - भिः॒ ।2) दे॒व इ॑वेव दे॒वो दे॒व इ॑व ।3) इ॒व॒ स॒वि॒ता स॑वि॒तेवे॑व सवि॒ता ।4) स॒वि॒ता स॒त्यध॑र्मा स॒त्यध॑र्मा सवि॒ता स॑वि॒ता स॒त्यध॑र्मा ।5) स॒त्यध॒र्मेन्द्र॒ इन्द्रः॑ स॒त्यध॑र्मा स॒त्यध॒र्मेन्द्रः॑ ।5) स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य - ध॒र्मा॒ ।6) इन्द्रो॒ न नेन्द्र॒ इन्द्रो॒ न ।7) न त॑स्थौ तस्थौ॒ न न त॑स्थौ ।8) त॒स्थौ॒ स॒म॒रे स॑म॒रे त॑स्थौ तस्थौ सम॒रे ।9) स॒म॒रे प॑थी॒ना-म्प॑थी॒नाग्ं स॑म॒रे स॑म॒रे प॑थी॒नाम् ।9) स॒म॒र इति॑ सं - अ॒रे ।10) प॒थी॒नामिति॑ पथी॒नाम् ।11) सं-वँ॑र॒त्रा व॑र॒त्रा-स्सग्ं सं-वँ॑र॒त्राः ।12) व॒र॒त्रा द॑धातन दधातन वर॒त्रा व॑र॒त्रा द॑धातन ।13) द॒धा॒त॒न॒ नि-र्णि-र्द॑धातन दधातन॒ निः ।14) निरा॑हा॒वा ना॑हा॒वा-न्नि-र्णिरा॑हा॒वान् ।15) आ॒हा॒वान् कृ॑णोतन कृणोतना हा॒वा ना॑हा॒वान् कृ॑णोतन ।15) आ॒हा॒वानित्या᳚ - हा॒वान् ।16) कृ॒णो॒त॒नेति॑ कृणोतन ।17) सि॒ञ्चाम॑हा अव॒ट म॑व॒टग्ं सि॒ञ्चाम॑है सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टम् ।18) अ॒व॒ट मु॒द्रिण॑ मु॒द्रिण॑ मव॒ट म॑व॒ट मु॒द्रिण᳚म् ।19) उ॒द्रिणं॑-वँ॒यं-वँ॒य मु॒द्रिण॑ मु॒द्रिणं॑-वँ॒यम् ।20) व॒यं-विँश्वा॒ विश्वा॑ व॒यं-वँ॒यं-विँश्वा᳚ ।21) विश्वा ऽहा ऽहा॒ विश्वा॒ विश्वा ऽहा᳚ ।22) अहा ऽद॑स्त॒ मद॑स्त॒ महा ऽहा ऽद॑स्तम् ।23) अद॑स्त॒ मक्षि॑त॒ मक्षि॑त॒ मद॑स्त॒ मद॑स्त॒ मक्षि॑तम् ।24) अक्षि॑त॒मित्यक्षि॑तम् ।25) निष्कृ॑ताहाव मव॒ट म॑व॒ट-न्निष्कृ॑ताहाव॒-न्निष्कृ॑ताहाव मव॒टम् ।25) निष्कृ॑ताहाव॒मिति॒ निष्कृ॑त - आ॒हा॒व॒म् ।26) अ॒व॒टग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑वर॒त्र म॑व॒ट म॑व॒टग्ं सु॑वर॒त्रम् ।27) सु॒व॒र॒त्रग्ं सु॑षेच॒नग्ं सु॑षेच॒नग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑षेच॒नम् ।27) सु॒व॒र॒त्रमिति॑ सु - व॒र॒त्रम् ।28) सु॒षे॒च॒नमिति॑ सु - से॒च॒नम् ।29) उ॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे सिञ्च उ॒द्रिण॑ मु॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे ।30) सि॒ञ्चे॒ अक्षि॑त॒ मक्षि॑तग्ं सिञ्चे सिञ्चे॒ अक्षि॑तम् ।31) अक्षि॑त॒मित्यक्षि॑तम् ।32) सीरा॑ युञ्जन्ति युञ्जन्ति॒ सीरा॒ सीरा॑ युञ्जन्ति ।33) यु॒ञ्ज॒न्ति॒ क॒वयः॑ क॒वयो॑ युञ्जन्ति युञ्जन्ति क॒वयः॑ ।34) क॒वयो॑ यु॒गा यु॒गा क॒वयः॑ क॒वयो॑ यु॒गा ।35) यु॒गा वि वि यु॒गा यु॒गा वि ।36) वि त॑न्वते तन्वते॒ वि वि त॑न्वते ।37) त॒न्व॒ते॒ पृथ॒-क्पृथ॑-क्तन्वते तन्वते॒ पृथ॑क् ।38) पृथ॒गिति॒ पृथ॑क् ।39) धीरा॑ दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॒ धीरा॒ धीरा॑ दे॒वेषु॑ ।40) दे॒वेषु॑ सुम्न॒या सु॑म्न॒या दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या ।41) सु॒म्न॒येति॑ सुम्न॒या ।42) यु॒नक्त॒ सीरा॒ सीरा॑ यु॒नक्त॑ यु॒नक्त॒ सीरा᳚ ।43) सीरा॒ वि वि सीरा॒ सीरा॒ वि ।44) वि यु॒गा यु॒गा वि वि यु॒गा ।45) यु॒गा त॑नोत तनोत यु॒गा यु॒गा त॑नोत ।46) त॒नो॒त॒ कृ॒ते कृ॒ते त॑नोत तनोत कृ॒ते ।47) कृ॒ते योनौ॒ योनौ॑ कृ॒ते कृ॒ते योनौ᳚ ।48) योनौ॑ वपत वपत॒ योनौ॒ योनौ॑ वपत ।49) व॒प॒ते॒ हेह व॑पत वपते॒ह ।50) इ॒ह बीज॒-म्बीज॑ मि॒हेह बीज᳚म् ।॥ 22 ॥ (50/55)
1) śachī̍bhi̠riti̠ śachi̍ - bhi̠ḥ ।2) dē̠va i̍vēva dē̠vō dē̠va i̍va ।3) i̠va̠ sa̠vi̠tā sa̍vi̠tēvē̍va savi̠tā ।4) sa̠vi̠tā sa̠tyadha̍rmā sa̠tyadha̍rmā savi̠tā sa̍vi̠tā sa̠tyadha̍rmā ।5) sa̠tyadha̠rmēndra̠ indra̍-ssa̠tyadha̍rmā sa̠tyadha̠rmēndra̍ḥ ।5) sa̠tyadha̠rmēti̍ sa̠tya - dha̠rmā̠ ।6) indrō̠ na nēndra̠ indrō̠ na ।7) na ta̍sthau tasthau̠ na na ta̍sthau ।8) ta̠sthau̠ sa̠ma̠rē sa̍ma̠rē ta̍sthau tasthau sama̠rē ।9) sa̠ma̠rē pa̍thī̠nā-mpa̍thī̠nāgṃ sa̍ma̠rē sa̍ma̠rē pa̍thī̠nām ।9) sa̠ma̠ra iti̍ saṃ - a̠rē ।10) pa̠thī̠nāmiti̍ pathī̠nām ।11) saṃ va̍ra̠trā va̍ra̠trā-ssagṃ saṃ va̍ra̠trāḥ ।12) va̠ra̠trā da̍dhātana dadhātana vara̠trā va̍ra̠trā da̍dhātana ।13) da̠dhā̠ta̠na̠ ni-rṇi-rda̍dhātana dadhātana̠ niḥ ।14) nirā̍hā̠vā nā̍hā̠vā-nni-rṇirā̍hā̠vān ।15) ā̠hā̠vān kṛ̍ṇōtana kṛṇōtanā hā̠vā nā̍hā̠vān kṛ̍ṇōtana ।15) ā̠hā̠vānityā̎ - hā̠vān ।16) kṛ̠ṇō̠ta̠nēti̍ kṛṇōtana ।17) si̠ñchāma̍hā ava̠ṭa ma̍va̠ṭagṃ si̠ñchāma̍hai si̠ñchāma̍hā ava̠ṭam ।18) a̠va̠ṭa mu̠driṇa̍ mu̠driṇa̍ mava̠ṭa ma̍va̠ṭa mu̠driṇa̎m ।19) u̠driṇa̍ṃ va̠yaṃ va̠ya mu̠driṇa̍ mu̠driṇa̍ṃ va̠yam ।20) va̠yaṃ viśvā̠ viśvā̍ va̠yaṃ va̠yaṃ viśvā̎ ।21) viśvā 'hā 'hā̠ viśvā̠ viśvā 'hā̎ ।22) ahā 'da̍sta̠ mada̍sta̠ mahā 'hā 'da̍stam ।23) ada̍sta̠ makṣi̍ta̠ makṣi̍ta̠ mada̍sta̠ mada̍sta̠ makṣi̍tam ।24) akṣi̍ta̠mityakṣi̍tam ।25) niṣkṛ̍tāhāva mava̠ṭa ma̍va̠ṭa-nniṣkṛ̍tāhāva̠-nniṣkṛ̍tāhāva mava̠ṭam ।25) niṣkṛ̍tāhāva̠miti̠ niṣkṛ̍ta - ā̠hā̠va̠m ।26) a̠va̠ṭagṃ su̍vara̠tragṃ su̍vara̠tra ma̍va̠ṭa ma̍va̠ṭagṃ su̍vara̠tram ।27) su̠va̠ra̠tragṃ su̍ṣēcha̠nagṃ su̍ṣēcha̠nagṃ su̍vara̠tragṃ su̍vara̠tragṃ su̍ṣēcha̠nam ।27) su̠va̠ra̠tramiti̍ su - va̠ra̠tram ।28) su̠ṣē̠cha̠namiti̍ su - sē̠cha̠nam ।29) u̠driṇagṃ̍ siñchē siñcha u̠driṇa̍ mu̠driṇagṃ̍ siñchē ।30) si̠ñchē̠ akṣi̍ta̠ makṣi̍tagṃ siñchē siñchē̠ akṣi̍tam ।31) akṣi̍ta̠mityakṣi̍tam ।32) sīrā̍ yuñjanti yuñjanti̠ sīrā̠ sīrā̍ yuñjanti ।33) yu̠ñja̠nti̠ ka̠vaya̍ḥ ka̠vayō̍ yuñjanti yuñjanti ka̠vaya̍ḥ ।34) ka̠vayō̍ yu̠gā yu̠gā ka̠vaya̍ḥ ka̠vayō̍ yu̠gā ।35) yu̠gā vi vi yu̠gā yu̠gā vi ।36) vi ta̍nvatē tanvatē̠ vi vi ta̍nvatē ।37) ta̠nva̠tē̠ pṛtha̠-kpṛtha̍-ktanvatē tanvatē̠ pṛtha̍k ।38) pṛtha̠giti̠ pṛtha̍k ।39) dhīrā̍ dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̠ dhīrā̠ dhīrā̍ dē̠vēṣu̍ ।40) dē̠vēṣu̍ sumna̠yā su̍mna̠yā dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ sumna̠yā ।41) su̠mna̠yēti̍ sumna̠yā ।42) yu̠nakta̠ sīrā̠ sīrā̍ yu̠nakta̍ yu̠nakta̠ sīrā̎ ।43) sīrā̠ vi vi sīrā̠ sīrā̠ vi ।44) vi yu̠gā yu̠gā vi vi yu̠gā ।45) yu̠gā ta̍nōta tanōta yu̠gā yu̠gā ta̍nōta ।46) ta̠nō̠ta̠ kṛ̠tē kṛ̠tē ta̍nōta tanōta kṛ̠tē ।47) kṛ̠tē yōnau̠ yōnau̍ kṛ̠tē kṛ̠tē yōnau̎ ।48) yōnau̍ vapata vapata̠ yōnau̠ yōnau̍ vapata ।49) va̠pa̠tē̠ hēha va̍pata vapatē̠ha ।50) i̠ha bīja̠-mbīja̍ mi̠hēha bīja̎m ।॥ 22 ॥ (50/55)
meaning
The wise seers yoke the plough-share; by the yoke they extend it across the field, and in the womb they sow the seed here.
verse 23
1) बीज॒मिति॒ बीज᳚म् ।2) गि॒रा च॑ च गि॒रा गि॒रा च॑ ।3) च॒ श्रु॒ष्टि-श्श्रु॒ष्टिश्च॑ च श्रु॒ष्टिः ।4) श्रु॒ष्टि-स्सभ॑रा॒-स्सभ॑रा-श्श्रु॒ष्टि-श्श्रु॒ष्टि-स्सभ॑राः ।5) सभ॑रा॒ अस॒ दस॒-थ्सभ॑रा॒-स्सभ॑रा॒ अस॑त् ।5) सभ॑रा॒ इति॒ स - भ॒राः॒ ।6) अस॑-न्नो नो॒ अस॒ दस॑-न्नः ।7) नो॒ नेदी॑यो॒ नेदी॑यो नो नो॒ नेदी॑यः ।8) नेदी॑य॒ इदि-न्नेदी॑यो॒ नेदी॑य॒ इत् ।9) इ-थ्सृ॒ण्या॑ सृ॒ण्ये॑दि-थ्सृ॒ण्या᳚ ।10) सृ॒ण्या॑ प॒क्व-म्प॒क्वग्ं सृ॒ण्या॑ सृ॒ण्या॑ प॒क्वम् ।11) प॒क्व मा प॒क्व-म्प॒क्व मा ।12) आ ऽय॑ दय॒दा ऽय॑त् ।13) अ॒य॒दित्य॑यत् ।14) लाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रव॒-म्पवी॑रव॒म् ँलाङ्ग॑ल॒म् ँलाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रवम् ।15) पवी॑रवग्ं सु॒शेवग्ं॑ सु॒शेव॒-म्पवी॑रव॒-म्पवी॑रवग्ं सु॒शेव᳚म् ।16) सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु सुम॒तिथ्स॑रु सु॒शेवग्ं॑ सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु ।16) सु॒शेव॒मिति॑ सु - शेव᳚म् ।17) सु॒म॒तिथ्स॒र्विति॑ सुम॒ति - थ्स॒रु॒ ।18) उदि दिदु दुदित् ।19) इ-त्कृ॑षति कृष॒ती दि-त्कृ॑षति ।20) कृ॒ष॒ति॒ गा-ङ्गा-ङ्कृ॑षति कृषति॒ गाम् ।21) गा मवि॒ मवि॒-ङ्गा-ङ्गा मवि᳚म् ।22) अवि॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-म्प्रफ॒र्व्य॑ मवि॒ मवि॑-म्प्रफ॒र्व्य᳚म् ।23) प्र॒फ॒र्व्य॑-ञ्च च प्रफ॒र्व्य॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-ञ्च ।23) प्र॒फ॒र्व्य॑मिति॑ प्र - फ॒र्व्य᳚म् ।24) च॒ पीव॑री॒-म्पीव॑री-ञ्च च॒ पीव॑रीम् ।25) पीव॑री॒मिति॒ पीव॑रीम् ।26) प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नग्ं रथ॒वाह॑न-म्प्र॒स्थाव॑-त्प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नम् ।26) प्र॒स्थाव॒दिति॑ प्र॒स्थ - व॒त् ।27) र॒थ॒वाह॑न॒मिति॑ रथ - वाह॑नम् ।28) शु॒न-न्नो॑ न-श्शु॒नग्ं शु॒न-न्नः॑ ।29) नः॒ फालाः॒ फाला॑ नो नः॒ फालाः᳚ ।30) फाला॒ वि वि फालाः॒ फाला॒ वि ।31) वि तु॑दन्तु तुदन्तु॒ वि वि तु॑दन्तु ।32) तु॒द॒न्तु॒ भूमि॒-म्भूमि॑-न्तुदन्तु तुदन्तु॒ भूमि᳚म् ।33) भूमिग्ं॑ शु॒नग्ं शु॒न-म्भूमि॒-म्भूमिग्ं॑ शु॒नम् ।34) शु॒न-ङ्की॒नाशाः᳚ की॒नाशा᳚-श्शु॒नग्ं शु॒न-ङ्की॒नाशाः᳚ ।35) की॒नाशा॑ अ॒भ्य॑भि की॒नाशाः᳚ की॒नाशा॑ अ॒भि ।36) अ॒भि य॑न्तु यन्त्व॒भ्य॑भि य॑न्तु ।37) य॒न्तु॒ वा॒हान्. वा॒हान्. य॑न्तु यन्तु वा॒हान् ।38) वा॒हानिति॑ वा॒हान् ।39) शु॒न-म्प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यः॑ शु॒नग्ं शु॒न-म्प॒र्जन्यः॑ ।40) प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ मधु॑ना प॒र्जन्यः॑ प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना ।41) मधु॑ना॒ पयो॑भिः॒ पयो॑भि॒-र्मधु॑ना॒ मधु॑ना॒ पयो॑भिः ।42) पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा॒ शुना॑सीरा॒ पयो॑भिः॒ पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा ।42) पयो॑भि॒रिति॒ पयः॑ - भिः॒ ।43) शुना॑सीरा शु॒नग्ं शु॒नग्ं शुना॑सीरा॒ शुना॑सीरा शु॒नम् ।44) शु॒न म॒स्मा स्व॒स्मासु॑ शु॒नग्ं शु॒न म॒स्मासु॑ ।45) अ॒स्मासु॑ धत्त-न्धत्त म॒स्मा स्व॒स्मासु॑ धत्तम् ।46) ध॒त्त॒मिति॑ धत्तम् ।47) काम॑-ङ्कामदुघे कामदुघे॒ काम॒-ङ्काम॑-ङ्कामदुघे ।48) का॒म॒दु॒घे॒ धु॒क्ष्व॒ धु॒क्ष्व॒ का॒म॒दु॒घे॒ का॒म॒दु॒घे॒ धु॒क्ष्व॒ ।48) का॒म॒दु॒घ॒ इति॑ काम - दु॒घे॒ ।49) धु॒क्ष्व॒ मि॒त्राय॑ मि॒त्राय॑ धुक्ष्व धुक्ष्व मि॒त्राय॑ ।50) मि॒त्राय॒ वरु॑णाय॒ वरु॑णाय मि॒त्राय॑ मि॒त्राय॒ वरु॑णाय ।51) वरु॑णाय च च॒ वरु॑णाय॒ वरु॑णाय च ।52) चेति॑ च ।53) इन्द्रा॑या॒ग्नये॑ अ॒ग्नय॒ इन्द्रा॒ येन्द्रा॑या॒ग्नये᳚ ।54) अ॒ग्नये॑ पू॒ष्णे पू॒ष्णे अ॒ग्नये॑ अ॒ग्नये॑ पू॒ष्णे ।55) पू॒ष्ण ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यः पू॒ष्णे पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः ।56) ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ प्र॒जाभ्य॒ ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ ।56) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।57) प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ ।58) घृ॒तेन॒ सीता॒ सीता॑ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ सीता᳚ ।59) सीता॒ मधु॑ना॒ मधु॑ना॒ सीता॒ सीता॒ मधु॑ना ।60) मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ सम॑क्ता॒ मधु॑ना॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता ।61) सम॑क्ता॒ विश्वै॒-र्विश्वै॒-स्सम॑क्ता॒ सम॑क्ता॒ विश्वैः᳚ ।61) सम॒क्तेति॒ सम् - अ॒क्ता॒ ।62) विश्वै᳚-र्दे॒वै-र्दे॒वै-र्विश्वै॒-र्विश्वै᳚-र्दे॒वैः ।63) दे॒वै रनु॑म॒ता ऽनु॑मता दे॒वै-र्दे॒वै रनु॑मता ।64) अनु॑मता म॒रुद्भि॑-र्म॒रुद्भि॒ रनु॑म॒ता ऽनु॑मता म॒रुद्भिः॑ ।64) अनु॑म॒तेत्यनु॑ - म॒ता॒ ।65) म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत् - भिः॒ ।66) ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पय॒ सोर्ज॑स्व॒ त्यूर्ज॑स्वती॒ पय॑सा ।67) पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒ पिन्व॑माना॒ पय॑सा॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना ।68) पिन्व॑माना॒ ऽस्मा न॒स्मा-न्पिन्व॑माना॒ पिन्व॑माना॒ ऽस्मान् ।69) अ॒स्मा-न्थ्सी॑ते सीते अ॒स्मा न॒स्मा-न्थ्सी॑ते ।70) सी॒ते॒ पय॑सा॒ पय॑सा सीते सीते॒ पय॑सा ।71) पय॑सा॒ ऽभ्याव॑वृथ्स्वा॒ भ्याव॑वृथ्स्व॒ पय॑सा॒ पय॑सा॒ ऽभ्याव॑वृथ्स्व ।72) अ॒भ्याव॑वृ॒थ्स्वेत्य॑भि - आव॑वृथ्स्व ।॥ 23 ॥ (72/81)॥ अ. 5 ॥
1) bīja̠miti̠ bīja̎m ।2) gi̠rā cha̍ cha gi̠rā gi̠rā cha̍ ।3) cha̠ śru̠ṣṭi-śśru̠ṣṭiścha̍ cha śru̠ṣṭiḥ ।4) śru̠ṣṭi-ssabha̍rā̠-ssabha̍rā-śśru̠ṣṭi-śśru̠ṣṭi-ssabha̍rāḥ ।5) sabha̍rā̠ asa̠ dasa̠-thsabha̍rā̠-ssabha̍rā̠ asa̍t ।5) sabha̍rā̠ iti̠ sa - bha̠rā̠ḥ ।6) asa̍-nnō nō̠ asa̠ dasa̍-nnaḥ ।7) nō̠ nēdī̍yō̠ nēdī̍yō nō nō̠ nēdī̍yaḥ ।8) nēdī̍ya̠ idi-nnēdī̍yō̠ nēdī̍ya̠ it ।9) i-thsṛ̠ṇyā̍ sṛ̠ṇyē̍di-thsṛ̠ṇyā̎ ।10) sṛ̠ṇyā̍ pa̠kva-mpa̠kvagṃ sṛ̠ṇyā̍ sṛ̠ṇyā̍ pa̠kvam ।11) pa̠kva mā pa̠kva-mpa̠kva mā ।12) ā 'ya̍ daya̠dā 'ya̍t ।13) a̠ya̠ditya̍yat ।14) lāṅga̍la̠-mpavī̍rava̠-mpavī̍rava̠m ँlāṅga̍la̠m ँlāṅga̍la̠-mpavī̍ravam ।15) pavī̍ravagṃ su̠śēvagṃ̍ su̠śēva̠-mpavī̍rava̠-mpavī̍ravagṃ su̠śēva̎m ।16) su̠śēvagṃ̍ suma̠tithsa̍ru suma̠tithsa̍ru su̠śēvagṃ̍ su̠śēvagṃ̍ suma̠tithsa̍ru ।16) su̠śēva̠miti̍ su - śēva̎m ।17) su̠ma̠tithsa̠rviti̍ suma̠ti - thsa̠ru̠ ।18) udi didu dudit ।19) i-tkṛ̍ṣati kṛṣa̠tī di-tkṛ̍ṣati ।20) kṛ̠ṣa̠ti̠ gā-ṅgā-ṅkṛ̍ṣati kṛṣati̠ gām ।21) gā mavi̠ mavi̠-ṅgā-ṅgā mavi̎m ।22) avi̍-mprapha̠rvya̍-mprapha̠rvya̍ mavi̠ mavi̍-mprapha̠rvya̎m ।23) pra̠pha̠rvya̍-ñcha cha prapha̠rvya̍-mprapha̠rvya̍-ñcha ।23) pra̠pha̠rvya̍miti̍ pra - pha̠rvya̎m ।24) cha̠ pīva̍rī̠-mpīva̍rī-ñcha cha̠ pīva̍rīm ।25) pīva̍rī̠miti̠ pīva̍rīm ।26) pra̠sthāva̍-dratha̠vāha̍nagṃ ratha̠vāha̍na-mpra̠sthāva̍-tpra̠sthāva̍-dratha̠vāha̍nam ।26) pra̠sthāva̠diti̍ pra̠stha - va̠t ।27) ra̠tha̠vāha̍na̠miti̍ ratha - vāha̍nam ।28) śu̠na-nnō̍ na-śśu̠nagṃ śu̠na-nna̍ḥ ।29) na̠ḥ phālā̠ḥ phālā̍ nō na̠ḥ phālā̎ḥ ।30) phālā̠ vi vi phālā̠ḥ phālā̠ vi ।31) vi tu̍dantu tudantu̠ vi vi tu̍dantu ।32) tu̠da̠ntu̠ bhūmi̠-mbhūmi̍-ntudantu tudantu̠ bhūmi̎m ।33) bhūmigṃ̍ śu̠nagṃ śu̠na-mbhūmi̠-mbhūmigṃ̍ śu̠nam ।34) śu̠na-ṅkī̠nāśā̎ḥ kī̠nāśā̎-śśu̠nagṃ śu̠na-ṅkī̠nāśā̎ḥ ।35) kī̠nāśā̍ a̠bhya̍bhi kī̠nāśā̎ḥ kī̠nāśā̍ a̠bhi ।36) a̠bhi ya̍ntu yantva̠bhya̍bhi ya̍ntu ।37) ya̠ntu̠ vā̠hān. vā̠hān. ya̍ntu yantu vā̠hān ।38) vā̠hāniti̍ vā̠hān ।39) śu̠na-mpa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanya̍-śśu̠nagṃ śu̠na-mpa̠rjanya̍ḥ ।40) pa̠rjanyō̠ madhu̍nā̠ madhu̍nā pa̠rjanya̍ḥ pa̠rjanyō̠ madhu̍nā ।41) madhu̍nā̠ payō̍bhi̠ḥ payō̍bhi̠-rmadhu̍nā̠ madhu̍nā̠ payō̍bhiḥ ।42) payō̍bhi̠-śśunā̍sīrā̠ śunā̍sīrā̠ payō̍bhi̠ḥ payō̍bhi̠-śśunā̍sīrā ।42) payō̍bhi̠riti̠ paya̍ḥ - bhi̠ḥ ।43) śunā̍sīrā śu̠nagṃ śu̠nagṃ śunā̍sīrā̠ śunā̍sīrā śu̠nam ।44) śu̠na ma̠smā sva̠smāsu̍ śu̠nagṃ śu̠na ma̠smāsu̍ ।45) a̠smāsu̍ dhatta-ndhatta ma̠smā sva̠smāsu̍ dhattam ।46) dha̠tta̠miti̍ dhattam ।47) kāma̍-ṅkāmadughē kāmadughē̠ kāma̠-ṅkāma̍-ṅkāmadughē ।48) kā̠ma̠du̠ghē̠ dhu̠kṣva̠ dhu̠kṣva̠ kā̠ma̠du̠ghē̠ kā̠ma̠du̠ghē̠ dhu̠kṣva̠ ।48) kā̠ma̠du̠gha̠ iti̍ kāma - du̠ghē̠ ।49) dhu̠kṣva̠ mi̠trāya̍ mi̠trāya̍ dhukṣva dhukṣva mi̠trāya̍ ।50) mi̠trāya̠ varu̍ṇāya̠ varu̍ṇāya mi̠trāya̍ mi̠trāya̠ varu̍ṇāya ।51) varu̍ṇāya cha cha̠ varu̍ṇāya̠ varu̍ṇāya cha ।52) chēti̍ cha ।53) indrā̍yā̠gnayē̍ a̠gnaya̠ indrā̠ yēndrā̍yā̠gnayē̎ ।54) a̠gnayē̍ pū̠ṣṇē pū̠ṣṇē a̠gnayē̍ a̠gnayē̍ pū̠ṣṇē ।55) pū̠ṣṇa ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyaḥ pū̠ṣṇē pū̠ṣṇa ōṣa̍dhībhyaḥ ।56) ōṣa̍dhībhyaḥ pra̠jābhya̍ḥ pra̠jābhya̠ ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyaḥ pra̠jābhya̍ḥ ।56) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।57) pra̠jābhya̠ iti̍ pra - jābhya̍ḥ ।58) ghṛ̠tēna̠ sītā̠ sītā̍ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ sītā̎ ।59) sītā̠ madhu̍nā̠ madhu̍nā̠ sītā̠ sītā̠ madhu̍nā ।60) madhu̍nā̠ sama̍ktā̠ sama̍ktā̠ madhu̍nā̠ madhu̍nā̠ sama̍ktā ।61) sama̍ktā̠ viśvai̠-rviśvai̠-ssama̍ktā̠ sama̍ktā̠ viśvai̎ḥ ।61) sama̠ktēti̠ sam - a̠ktā̠ ।62) viśvai̎-rdē̠vai-rdē̠vai-rviśvai̠-rviśvai̎-rdē̠vaiḥ ।63) dē̠vai ranu̍ma̠tā 'nu̍matā dē̠vai-rdē̠vai ranu̍matā ।64) anu̍matā ma̠rudbhi̍-rma̠rudbhi̠ ranu̍ma̠tā 'nu̍matā ma̠rudbhi̍ḥ ।64) anu̍ma̠tētyanu̍ - ma̠tā̠ ।65) ma̠rudbhi̠riti̍ ma̠rut - bhi̠ḥ ।66) ūrja̍svatī̠ paya̍sā̠ paya̠ sōrja̍sva̠ tyūrja̍svatī̠ paya̍sā ।67) paya̍sā̠ pinva̍mānā̠ pinva̍mānā̠ paya̍sā̠ paya̍sā̠ pinva̍mānā ।68) pinva̍mānā̠ 'smā na̠smā-npinva̍mānā̠ pinva̍mānā̠ 'smān ।69) a̠smā-nthsī̍tē sītē a̠smā na̠smā-nthsī̍tē ।70) sī̠tē̠ paya̍sā̠ paya̍sā sītē sītē̠ paya̍sā ।71) paya̍sā̠ 'bhyāva̍vṛthsvā̠ bhyāva̍vṛthsva̠ paya̍sā̠ paya̍sā̠ 'bhyāva̍vṛthsva ।72) a̠bhyāva̍vṛ̠thsvētya̍bhi - āva̍vṛthsva ।॥ 23 ॥ (72/81)॥ a. 5 ॥
meaning
This verse is a highly formalized Vedic liturgical enumeration of names, attributes, and ritual formulas associated with Krishna/Vishnu, cycling through seed-syllables (bīja), divine names (Mitra, Varuna, Indra, Agni, Pūṣan), cosmic principles (Ūrjasvatī, Maruts), and ploughing/fertility imagery (sulā, plough; siṯā, furrow; payasā, with milk/waters), structured as iterative ritual recitation with...
verse 24
1) या जा॒ता जा॒ता या या जा॒ताः ।2) जा॒ता ओष॑धय॒ ओष॑धयो जा॒ता जा॒ता ओष॑धयः ।3) ओष॑धयो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ ओष॑धय॒ ओष॑धयो दे॒वेभ्यः॑ ।4) दे॒वेभ्य॑ स्त्रियु॒ग-न्त्रि॑यु॒ग-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॑ स्त्रियु॒गम् ।5) त्रि॒यु॒ग-म्पु॒रा पु॒रा त्रि॑यु॒ग-न्त्रि॑यु॒ग-म्पु॒रा ।5) त्रि॒यु॒गमिति॑ त्रि - यु॒गम् ।6) पु॒रेति॑ पु॒रा ।7) मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा᳚-म्ब॒भ्रूणा॒-म्मन्दा॑मि॒ मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा᳚म् ।8) ब॒भ्रूणा॑ म॒ह म॒ह-म्ब॒भ्रूणा᳚-म्ब॒भ्रूणा॑ म॒हम् ।9) अ॒हग्ं श॒तग्ं श॒त म॒ह म॒हग्ं श॒तम् ।10) श॒त-न्धामा॑नि॒ धामा॑नि श॒तग्ं श॒त-न्धामा॑नि ।11) धामा॑नि स॒प्त स॒प्त धामा॑नि॒ धामा॑नि स॒प्त ।12) स॒प्त च॑ च स॒प्त स॒प्त च॑ ।13) चेति॑ च ।14) श॒तं-वोँ॑ व-श्श॒तग्ं श॒तं-वः॑ ँ।15) वो॒ अ॒म्बा॒म्ब॒ वो॒ वो॒ अ॒म्ब॒ ।16) अ॒म्ब॒ धामा॑नि॒ धामा᳚ न्यम्बाम्ब॒ धामा॑नि ।17) धामा॑नि स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॒-न्धामा॑नि॒ धामा॑नि स॒हस्र᳚म् ।18) स॒हस्र॑ मु॒तोत स॒हस्रग्ं॑ स॒हस्र॑ मु॒त ।19) उ॒त वो॑ व उ॒तोत वः॑ ।20) वो॒ रुहो॒ रुहो॑ वो वो॒ रुहः॑ ।21) रुह॒ इति॒ रुहः॑ ।22) अथा॑ शतक्रत्व-श्शतक्रत्वो॒ अथाथा॑ शतक्रत्वः ।23) श॒त॒क्र॒त्वो॒ यू॒यं-यूँ॒यग्ं श॑तक्रत्व-श्शतक्रत्वो यू॒यम् ।23) श॒त॒क्र॒त्व॒ इति॑ शत - क्र॒त्वः॒ ।24) यू॒य मि॒म मि॒मं-यूँ॒यं-यूँ॒य मि॒मम् ।25) इ॒म-म्मे॑ म इ॒म मि॒म-म्मे᳚ ।26) मे॒ अ॒ग॒द म॑ग॒द-म्मे॑ मे अग॒दम् ।27) अ॒ग॒द-ङ्कृ॑त कृता ग॒द म॑ग॒द-ङ्कृ॑त ।28) कृ॒तेति॑ कृत ।29) पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः प्र॒सूव॑तीः॒ पुष्पा॑वतीः॒ पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः ।29) पुष्पा॑वती॒रिति॒ पुष्प॑ - व॒तीः॒ ।30) प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनीः᳚ फ॒लिनीः᳚ प्र॒सूव॑तीः प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनीः᳚ ।30) प्र॒सूव॑ती॒रिति॑ प्र - सूव॑तीः ।31) फ॒लिनी॑ रफ॒ला अ॑फ॒लाः फ॒लिनीः᳚ फ॒लिनी॑ रफ॒लाः ।32) अ॒फ॒ला उ॒तोता फ॒ला अ॑फ॒ला उ॒त ।33) उ॒तेत्यु॒त ।34) अश्वा॑ इवे॒वा श्वा॒ अश्वा॑ इव ।35) इ॒व॒ स॒जित्व॑री-स्स॒जित्व॑री रिवेव स॒जित्व॑रीः ।36) स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधो॑ वी॒रुधः॑ स॒जित्व॑री-स्स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधः॑ ।36) स॒जित्व॑री॒रिति॑ स - जित्व॑रीः ।37) वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ पारयि॒ष्णवो॑ वी॒रुधो॑ वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ ।38) पा॒र॒यि॒ष्णव॒ इति॑ पारयि॒ष्णवः॑ ।39) ओष॑धी॒ रिती त्योष॑धी॒ रोष॑धी॒ रिति॑ ।40) इति॑ मातरो मातर॒ इतीति॑ मातरः ।41) मा॒त॒र॒ स्त-त्त-न्मा॑तरो मातर॒ स्तत् ।42) त-द्वो॑ व॒ स्त-त्त-द्वः॑ ।43) वो॒ दे॒वी॒-र्दे॒वी॒-र्वो॒ वो॒ दे॒वीः॒ ।44) दे॒वी॒ रुपोप॑ देवी-र्देवी॒ रुप॑ ।45) उप॑ ब्रुवे ब्रुव॒ उपोप॑ ब्रुवे ।46) ब्रु॒व॒ इति॑ ब्रुवे ।47) रपाग्ं॑सि विघ्न॒ती-र्वि॑घ्न॒ती रपाग्ं॑सि॒ रपाग्ं॑सि विघ्न॒तीः ।48) वि॒घ्न॒ती रि॑तेत विघ्न॒ती-र्वि॑घ्न॒ती रि॑त ।48) वि॒घ्न॒तीरिति॑ वि - घ्न॒तीः ।49) इ॒त॒ रपो॒ रप॑ इतेत॒ रपः॑ ।50) रप॑ श्चा॒तय॑माना श्चा॒तय॑माना॒ रपो॒ रप॑ श्चा॒तय॑मानाः ।॥ 24 ॥ (50/56)
1) yā jā̠tā jā̠tā yā yā jā̠tāḥ ।2) jā̠tā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō jā̠tā jā̠tā ōṣa̍dhayaḥ ।3) ōṣa̍dhayō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō dē̠vēbhya̍ḥ ।4) dē̠vēbhya̍ striyu̠ga-ntri̍yu̠ga-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ striyu̠gam ।5) tri̠yu̠ga-mpu̠rā pu̠rā tri̍yu̠ga-ntri̍yu̠ga-mpu̠rā ।5) tri̠yu̠gamiti̍ tri - yu̠gam ।6) pu̠rēti̍ pu̠rā ।7) mandā̍mi ba̠bhrūṇā̎-mba̠bhrūṇā̠-mmandā̍mi̠ mandā̍mi ba̠bhrūṇā̎m ।8) ba̠bhrūṇā̍ ma̠ha ma̠ha-mba̠bhrūṇā̎-mba̠bhrūṇā̍ ma̠ham ।9) a̠hagṃ śa̠tagṃ śa̠ta ma̠ha ma̠hagṃ śa̠tam ।10) śa̠ta-ndhāmā̍ni̠ dhāmā̍ni śa̠tagṃ śa̠ta-ndhāmā̍ni ।11) dhāmā̍ni sa̠pta sa̠pta dhāmā̍ni̠ dhāmā̍ni sa̠pta ।12) sa̠pta cha̍ cha sa̠pta sa̠pta cha̍ ।13) chēti̍ cha ।14) śa̠taṃ vō̍ va-śśa̠tagṃ śa̠taṃ va̍ḥ ।15) vō̠ a̠mbā̠mba̠ vō̠ vō̠ a̠mba̠ ।16) a̠mba̠ dhāmā̍ni̠ dhāmā̎ nyambāmba̠ dhāmā̍ni ।17) dhāmā̍ni sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̠-ndhāmā̍ni̠ dhāmā̍ni sa̠hasra̎m ।18) sa̠hasra̍ mu̠tōta sa̠hasragṃ̍ sa̠hasra̍ mu̠ta ।19) u̠ta vō̍ va u̠tōta va̍ḥ ।20) vō̠ ruhō̠ ruhō̍ vō vō̠ ruha̍ḥ ।21) ruha̠ iti̠ ruha̍ḥ ।22) athā̍ śatakratva-śśatakratvō̠ athāthā̍ śatakratvaḥ ।23) śa̠ta̠kra̠tvō̠ yū̠yaṃ yū̠yagṃ śa̍takratva-śśatakratvō yū̠yam ।23) śa̠ta̠kra̠tva̠ iti̍ śata - kra̠tva̠ḥ ।24) yū̠ya mi̠ma mi̠maṃ yū̠yaṃ yū̠ya mi̠mam ।25) i̠ma-mmē̍ ma i̠ma mi̠ma-mmē̎ ।26) mē̠ a̠ga̠da ma̍ga̠da-mmē̍ mē aga̠dam ।27) a̠ga̠da-ṅkṛ̍ta kṛtā ga̠da ma̍ga̠da-ṅkṛ̍ta ।28) kṛ̠tēti̍ kṛta ।29) puṣpā̍vatīḥ pra̠sūva̍tīḥ pra̠sūva̍tī̠ḥ puṣpā̍vatī̠ḥ puṣpā̍vatīḥ pra̠sūva̍tīḥ ।29) puṣpā̍vatī̠riti̠ puṣpa̍ - va̠tī̠ḥ ।30) pra̠sūva̍tīḥ pha̠linī̎ḥ pha̠linī̎ḥ pra̠sūva̍tīḥ pra̠sūva̍tīḥ pha̠linī̎ḥ ।30) pra̠sūva̍tī̠riti̍ pra - sūva̍tīḥ ।31) pha̠linī̍ rapha̠lā a̍pha̠lāḥ pha̠linī̎ḥ pha̠linī̍ rapha̠lāḥ ।32) a̠pha̠lā u̠tōtā pha̠lā a̍pha̠lā u̠ta ।33) u̠tētyu̠ta ।34) aśvā̍ ivē̠vā śvā̠ aśvā̍ iva ।35) i̠va̠ sa̠jitva̍rī-ssa̠jitva̍rī rivēva sa̠jitva̍rīḥ ।36) sa̠jitva̍rī-rvī̠rudhō̍ vī̠rudha̍-ssa̠jitva̍rī-ssa̠jitva̍rī-rvī̠rudha̍ḥ ।36) sa̠jitva̍rī̠riti̍ sa - jitva̍rīḥ ।37) vī̠rudha̍ḥ pārayi̠ṣṇava̍ḥ pārayi̠ṣṇavō̍ vī̠rudhō̍ vī̠rudha̍ḥ pārayi̠ṣṇava̍ḥ ।38) pā̠ra̠yi̠ṣṇava̠ iti̍ pārayi̠ṣṇava̍ḥ ।39) ōṣa̍dhī̠ ritī tyōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ riti̍ ।40) iti̍ mātarō mātara̠ itīti̍ mātaraḥ ।41) mā̠ta̠ra̠ sta-tta-nmā̍tarō mātara̠ stat ।42) ta-dvō̍ va̠ sta-tta-dva̍ḥ ।43) vō̠ dē̠vī̠-rdē̠vī̠-rvō̠ vō̠ dē̠vī̠ḥ ।44) dē̠vī̠ rupōpa̍ dēvī-rdēvī̠ rupa̍ ।45) upa̍ bruvē bruva̠ upōpa̍ bruvē ।46) bru̠va̠ iti̍ bruvē ।47) rapāgṃ̍si vighna̠tī-rvi̍ghna̠tī rapāgṃ̍si̠ rapāgṃ̍si vighna̠tīḥ ।48) vi̠ghna̠tī ri̍tēta vighna̠tī-rvi̍ghna̠tī ri̍ta ।48) vi̠ghna̠tīriti̍ vi - ghna̠tīḥ ।49) i̠ta̠ rapō̠ rapa̍ itēta̠ rapa̍ḥ ।50) rapa̍ śchā̠taya̍mānā śchā̠taya̍mānā̠ rapō̠ rapa̍ śchā̠taya̍mānāḥ ।॥ 24 ॥ (50/56)
meaning
This verse consists of repetitive liturgical formulations enumerating herbs born, offered to gods in triple measurements and seven abodes, the hundred-fold mighty one, the thousand-fold abode, flourishing and fruit-bearing mothers, the horse-like bond-keepers, the obstructing goddesses, and all actions performed.
verse 25
1) चा॒तय॑माना॒ इति॑ चा॒तय॑मानाः ।2) अ॒श्व॒त्थे वो॑ वो अश्व॒त्थे अ॑श्व॒त्थे वः॑ ।3) वो॒ नि॒षद॑न-न्नि॒षद॑नं-वोँ वो नि॒षद॑नम् ।4) नि॒षद॑न-म्प॒र्णे प॒र्णे नि॒षद॑न-न्नि॒षद॑न-म्प॒र्णे ।4) नि॒षद॑न॒मिति॑ नि - सद॑नम् ।5) प॒र्णे वो॑ वः प॒र्णे प॒र्णे वः॑ ।6) वो॒ व॒स॒ति-र्व॑स॒ति-र्वो॑ वो वस॒तिः ।7) व॒स॒तिः कृ॒ता कृ॒ता व॑स॒ति-र्व॑स॒तिः कृ॒ता ।8) कृ॒तेति॑ कृ॒ता ।9) गो॒भाज॒ इदि-द्गो॒भाजो॑ गो॒भाज॒ इत् ।9) गो॒भाज॒ इति॑ गो - भाजः॑ ।10) इ-त्किल॒ किले दि-त्किल॑ ।11) किला॑ सथा सथ॒ किल॒ किला॑ सथ ।12) अ॒स॒थ॒ य-द्यद॑सथा सथ॒ यत् ।13) य-थ्स॒नव॑थ स॒नव॑थ॒ य-द्य-थ्स॒नव॑थ ।14) स॒नव॑थ॒ पूरु॑ष॒-म्पूरु॑षग्ं स॒नव॑थ स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ।15) पूरु॑ष॒मिति॒ पूरु॑षम् ।16) यद॒ह म॒हं-यँ-द्यद॒हम् ।17) अ॒हं-वाँ॒जय॑न्. वा॒जय॑-न्न॒ह म॒हं-वाँ॒जयन्न्॑ ।18) वा॒जय॑-न्नि॒मा इ॒मा वा॒जय॑न्. वा॒जय॑-न्नि॒माः ।19) इ॒मा ओष॑धी॒ रोष॑धी रि॒मा इ॒मा ओष॑धीः ।20) ओष॑धी॒र्॒ हस्ते॒ हस्त॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒र्॒ हस्ते᳚ ।21) हस्त॑ आद॒ध आ॑द॒धे हस्ते॒ हस्त॑ आद॒धे ।22) आ॒द॒ध इत्या᳚ - द॒धे ।23) आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य॒ यक्ष्म॑ स्या॒त्मा ऽऽत्मा यक्ष्म॑स्य ।24) यक्ष्म॑स्य नश्यति नश्यति॒ यक्ष्म॑स्य॒ यक्ष्म॑स्य नश्यति ।25) न॒श्य॒ति॒ पु॒रा पु॒रा न॑श्यति नश्यति पु॒रा ।26) पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ जीव॒गृभः॑ पु॒रा पु॒रा जी॑व॒गृभः॑ ।27) जी॒व॒गृभो॑ यथा यथा जीव॒गृभो॑ जीव॒गृभो॑ यथा ।27) जी॒व॒गृभ॒ इति॑ जीव - गृभः॑ ।28) य॒थेति॑ यथा ।29) यदोष॑धय॒ ओष॑धयो॒ य-द्यदोष॑धयः ।30) ओष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते स॒ङ्गच्छ॑न्त॒ ओष॑धय॒ ओष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते ।31) स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑नो॒ राजा॑न-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑नः ।31) स॒ङ्गच्छ॑न्त॒ इति॑ सं - गच्छ॑न्ते ।32) राजा॑न॒-स्समि॑तौ॒ समि॑तौ॒ राजा॑नो॒ राजा॑न॒-स्समि॑तौ ।33) समि॑ता विवेव॒ समि॑तौ॒ समि॑ता विव ।33) समि॑ता॒विति॒ सं - इ॒तौ॒ ।34) इ॒वेती॑व ।35) विप्र॒-स्स स विप्रो॒ विप्र॒-स्सः ।36) स उ॑च्यत उच्यते॒ स स उ॑च्यते ।37) उ॒च्य॒ते॒ भि॒षग् भि॒ष गु॑च्यत उच्यते भि॒षक् ।38) भि॒षग् र॑क्षो॒हा र॑क्षो॒हा भि॒षग् भि॒षग् र॑क्षो॒हा ।39) र॒क्षो॒हा ऽमी॑व॒चात॑नो अमीव॒चात॑नो रक्षो॒हा र॑क्षो॒हा ऽमी॑व॒चात॑नः ।39) र॒क्षो॒हेति॑ रक्षः - हा ।40) अ॒मी॒व॒चात॑न॒ इत्य॑मीव - चात॑नः ।41) निष्कृ॑ति॒-र्नाम॒ नाम॒ निष्कृ॑ति॒-र्निष्कृ॑ति॒-र्नाम॑ ।41) निष्कृ॑ति॒रिति॒ निः - कृ॒तिः॒ ।42) नाम॑ वो वो॒ नाम॒ नाम॑ वः ।43) वो॒ मा॒ता मा॒ता वो॑ वो मा॒ता ।44) मा॒ता ऽथाथ॑ मा॒ता मा॒ता ऽथ॑ ।45) अथा॑ यू॒यं-यूँ॒य मथाथा॑ यू॒यम् ।46) यू॒यग्ग् स्थ॑ स्थ यू॒यं-यूँ॒यग्ग् स्थ॑ ।47) स्थ॒ सङ्कृ॑ती॒-स्सङ्कृ॑ती-स्स्थ स्थ॒ सङ्कृ॑तीः ।48) सङ्कृ॑ती॒रिति॒ सं - कृ॒तीः॒ ।49) स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚ पत॒त्रिणी᳚-स्स॒रा-स्स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚ ।50) प॒त॒त्रिणी᳚-स्स्थन स्थन पत॒त्रिणीः᳚ पत॒त्रिणी᳚-स्स्थन ।॥ 25 ॥ (50/57)
1) chā̠taya̍mānā̠ iti̍ chā̠taya̍mānāḥ ।2) a̠śva̠tthē vō̍ vō aśva̠tthē a̍śva̠tthē va̍ḥ ।3) vō̠ ni̠ṣada̍na-nni̠ṣada̍naṃ vō vō ni̠ṣada̍nam ।4) ni̠ṣada̍na-mpa̠rṇē pa̠rṇē ni̠ṣada̍na-nni̠ṣada̍na-mpa̠rṇē ।4) ni̠ṣada̍na̠miti̍ ni - sada̍nam ।5) pa̠rṇē vō̍ vaḥ pa̠rṇē pa̠rṇē va̍ḥ ।6) vō̠ va̠sa̠ti-rva̍sa̠ti-rvō̍ vō vasa̠tiḥ ।7) va̠sa̠tiḥ kṛ̠tā kṛ̠tā va̍sa̠ti-rva̍sa̠tiḥ kṛ̠tā ।8) kṛ̠tēti̍ kṛ̠tā ।9) gō̠bhāja̠ idi-dgō̠bhājō̍ gō̠bhāja̠ it ।9) gō̠bhāja̠ iti̍ gō - bhāja̍ḥ ।10) i-tkila̠ kilē di-tkila̍ ।11) kilā̍ sathā satha̠ kila̠ kilā̍ satha ।12) a̠sa̠tha̠ ya-dyada̍sathā satha̠ yat ।13) ya-thsa̠nava̍tha sa̠nava̍tha̠ ya-dya-thsa̠nava̍tha ।14) sa̠nava̍tha̠ pūru̍ṣa̠-mpūru̍ṣagṃ sa̠nava̍tha sa̠nava̍tha̠ pūru̍ṣam ।15) pūru̍ṣa̠miti̠ pūru̍ṣam ।16) yada̠ha ma̠haṃ ya-dyada̠ham ।17) a̠haṃ vā̠jaya̍n. vā̠jaya̍-nna̠ha ma̠haṃ vā̠jayann̍ ।18) vā̠jaya̍-nni̠mā i̠mā vā̠jaya̍n. vā̠jaya̍-nni̠māḥ ।19) i̠mā ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī ri̠mā i̠mā ōṣa̍dhīḥ ।20) ōṣa̍dhī̠r̠ hastē̠ hasta̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠r̠ hastē̎ ।21) hasta̍ āda̠dha ā̍da̠dhē hastē̠ hasta̍ āda̠dhē ।22) ā̠da̠dha ityā̎ - da̠dhē ।23) ā̠tmā yakṣma̍sya̠ yakṣma̍ syā̠tmā ''tmā yakṣma̍sya ।24) yakṣma̍sya naśyati naśyati̠ yakṣma̍sya̠ yakṣma̍sya naśyati ।25) na̠śya̠ti̠ pu̠rā pu̠rā na̍śyati naśyati pu̠rā ।26) pu̠rā jī̍va̠gṛbhō̍ jīva̠gṛbha̍ḥ pu̠rā pu̠rā jī̍va̠gṛbha̍ḥ ।27) jī̠va̠gṛbhō̍ yathā yathā jīva̠gṛbhō̍ jīva̠gṛbhō̍ yathā ।27) jī̠va̠gṛbha̠ iti̍ jīva - gṛbha̍ḥ ।28) ya̠thēti̍ yathā ।29) yadōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ ya-dyadōṣa̍dhayaḥ ।30) ōṣa̍dhaya-ssa̠ṅgachCha̍ntē sa̠ṅgachCha̍nta̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssa̠ṅgachCha̍ntē ।31) sa̠ṅgachCha̍ntē̠ rājā̍nō̠ rājā̍na-ssa̠ṅgachCha̍ntē sa̠ṅgachCha̍ntē̠ rājā̍naḥ ।31) sa̠ṅgachCha̍nta̠ iti̍ saṃ - gachCha̍ntē ।32) rājā̍na̠-ssami̍tau̠ sami̍tau̠ rājā̍nō̠ rājā̍na̠-ssami̍tau ।33) sami̍tā vivēva̠ sami̍tau̠ sami̍tā viva ।33) sami̍tā̠viti̠ saṃ - i̠tau̠ ।34) i̠vētī̍va ।35) vipra̠-ssa sa viprō̠ vipra̠-ssaḥ ।36) sa u̍chyata uchyatē̠ sa sa u̍chyatē ।37) u̠chya̠tē̠ bhi̠ṣag bhi̠ṣa gu̍chyata uchyatē bhi̠ṣak ।38) bhi̠ṣag ra̍kṣō̠hā ra̍kṣō̠hā bhi̠ṣag bhi̠ṣag ra̍kṣō̠hā ।39) ra̠kṣō̠hā 'mī̍va̠chāta̍nō amīva̠chāta̍nō rakṣō̠hā ra̍kṣō̠hā 'mī̍va̠chāta̍naḥ ।39) ra̠kṣō̠hēti̍ rakṣaḥ - hā ।40) a̠mī̠va̠chāta̍na̠ itya̍mīva - chāta̍naḥ ।41) niṣkṛ̍ti̠-rnāma̠ nāma̠ niṣkṛ̍ti̠-rniṣkṛ̍ti̠-rnāma̍ ।41) niṣkṛ̍ti̠riti̠ niḥ - kṛ̠ti̠ḥ ।42) nāma̍ vō vō̠ nāma̠ nāma̍ vaḥ ।43) vō̠ mā̠tā mā̠tā vō̍ vō mā̠tā ।44) mā̠tā 'thātha̍ mā̠tā mā̠tā 'tha̍ ।45) athā̍ yū̠yaṃ yū̠ya mathāthā̍ yū̠yam ।46) yū̠yagg stha̍ stha yū̠yaṃ yū̠yagg stha̍ ।47) stha̠ saṅkṛ̍tī̠-ssaṅkṛ̍tī-sstha stha̠ saṅkṛ̍tīḥ ।48) saṅkṛ̍tī̠riti̠ saṃ - kṛ̠tī̠ḥ ।49) sa̠rāḥ pa̍ta̠triṇī̎ḥ pata̠triṇī̎-ssa̠rā-ssa̠rāḥ pa̍ta̠triṇī̎ḥ ।50) pa̠ta̠triṇī̎-ssthana sthana pata̠triṇī̎ḥ pata̠triṇī̎-ssthana ।॥ 25 ॥ (50/57)
meaning
This verse is a ritualistic chant from the Yajurveda (Taittiriya Samhita) consisting of repetitive liturgical formulas and name-echoing utterances structured for Vedic sacrifice, not a coherent narrative meaning to translate.
verse 26
1) स्थ॒न॒ य-द्य-थ्स्थ॑न स्थन॒ यत् ।2) यदा॒मय॑ त्या॒मय॑ति॒ य-द्यदा॒मय॑ति ।3) आ॒मय॑ति॒ नि-र्णिरा॒मय॑ त्या॒मय॑ति॒ निः ।4) निष् कृ॑त कृत॒ नि-र्णिष् कृ॑त ।5) कृ॒तेति॑ कृत ।6) अ॒न्या वो॑ वो अ॒न्या ऽन्या वः॑ ।7) वो॒ अ॒न्या म॒न्यां-वोँ॑ वो अ॒न्याम् ।8) अ॒न्या म॑व त्वव त्व॒न्या म॒न्या म॑वतु ।9) अ॒व॒ त्व॒न्या ऽन्या ऽव॑ त्वव त्व॒न्या ।10) अ॒न्या ऽन्यस्या॑ अ॒न्यस्या॑ अ॒न्या ऽन्या ऽन्यस्याः᳚ ।11) अ॒न्यस्या॒ उपो पा॒न्यस्या॑ अ॒न्यस्या॒ उप॑ ।12) उपा॑वता व॒तो पोपा॑वत ।13) अ॒व॒तेत्य॑वत ।14) ता-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ स्ता स्ता-स्सर्वाः᳚ ।15) सर्वा॒ ओष॑धय॒ ओष॑धय॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ ओष॑धयः ।16) ओष॑धय-स्संविँदा॒ना-स्सं॑विँदा॒ना ओष॑धय॒ ओष॑धय-स्संविँदा॒नाः ।17) सं॒विँ॒दा॒ना इ॒द मि॒दग्ं सं॑विँदा॒ना-स्सं॑विँदा॒ना इ॒दम् ।17) सं॒विँ॒दा॒ना इति॑ सं - वि॒दा॒नाः ।18) इ॒द-म्मे॑ म इ॒द मि॒द-म्मे᳚ ।19) मे॒ प्र प्र मे॑ मे॒ प्र ।20) प्राव॑ता वत॒ प्र प्राव॑त ।21) अ॒व॒ता॒ वचो॒ वचो॑ ऽवता वता॒ वचः॑ ।22) वच॒ इति॒ वचः॑ ।23) उच्छुष्मा॒-श्शुष्मा॒ उदु च्छुष्माः᳚ ।24) शुष्मा॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीना॒ग्ं॒ शुष्मा॒-श्शुष्मा॒ ओष॑धीनाम् ।25) ओष॑धीना॒-ङ्गावो॒ गाव॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीना॒-ङ्गावः॑ ।26) गावो॑ गो॒ष्ठा-द्गो॒ष्ठा-द्गावो॒ गावो॑ गो॒ष्ठात् ।27) गो॒ष्ठा दि॑वेव गो॒ष्ठा-द्गो॒ष्ठा दि॑व ।27) गो॒ष्ठादिति॑ गो - स्थात् ।28) इ॒वे॒ र॒त॒ ई॒र॒त॒ इ॒वे॒ वे॒र॒ते॒ ।29) ई॒र॒त॒ इती॑रते ।30) धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑नाग्ं सनि॒ष्यन्ती॑ना॒-न्धन॒-न्धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑नाम् ।31) स॒नि॒ष्यन्ती॑ना मा॒त्मान॑ मा॒त्मानग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑नाग्ं सनि॒ष्यन्ती॑ना मा॒त्मान᳚म् ।32) आ॒त्मान॒-न्तव॒ तवा॒त्मान॑ मा॒त्मान॒-न्तव॑ ।33) तव॑ पूरुष पूरुष॒ तव॒ तव॑ पूरुष ।34) पू॒रु॒षेति॑ पूरुष ।35) अति॒ विश्वा॒ विश्वा॒ अत्यति॒ विश्वाः᳚ ।36) विश्वाः᳚ परि॒ष्ठाः प॑रि॒ष्ठा विश्वा॒ विश्वाः᳚ परि॒ष्ठाः ।37) प॒रि॒ष्ठा-स्स्ते॒न-स्स्ते॒नः प॑रि॒ष्ठाः प॑रि॒ष्ठा-स्स्ते॒नः ।37) प॒रि॒ष्ठा इति॑ परि - स्थाः ।38) स्ते॒न इ॑वे व स्ते॒न-स्स्ते॒न इ॑व ।39) इ॒व॒ व्र॒जं-व्रँ॒ज मि॑वे व व्र॒जम् ।40) व्र॒ज म॑क्रमु रक्रमु-र्व्र॒जं-व्रँ॒ज म॑क्रमुः ।41) अ॒क्र॒मु॒ रित्य॑क्रमुः ।42) ओष॑धयः॒ प्र प्रौष॑धय॒ ओष॑धयः॒ प्र ।43) प्राचु॑च्यवु रचुच्यवुः॒ प्र प्राचु॑च्यवुः ।44) अ॒चु॒च्य॒वु॒-र्य-द्यद॑चुच्यवु रचुच्यवु॒-र्यत् ।45) य-त्कि-ङ्किं-यँ-द्य-त्किम् ।46) कि-ञ्च॑ च॒ कि-ङ्कि-ञ्च॑ ।47) च॒ त॒नुवा᳚-न्त॒नुवा᳚-ञ्च च त॒नुवा᳚म् ।48) त॒नुवा॒ग्ं॒ रपो॒ रप॑ स्त॒नुवा᳚-न्त॒नुवा॒ग्ं॒ रपः॑ ।49) रप॒ इति॒ रपः॑ ।50) या स्ते॑ ते॒ या या स्ते᳚ ।॥ 26 ॥ (50/53)
1) stha̠na̠ ya-dya-thstha̍na sthana̠ yat ।2) yadā̠maya̍ tyā̠maya̍ti̠ ya-dyadā̠maya̍ti ।3) ā̠maya̍ti̠ ni-rṇirā̠maya̍ tyā̠maya̍ti̠ niḥ ।4) niṣ kṛ̍ta kṛta̠ ni-rṇiṣ kṛ̍ta ।5) kṛ̠tēti̍ kṛta ।6) a̠nyā vō̍ vō a̠nyā 'nyā va̍ḥ ।7) vō̠ a̠nyā ma̠nyāṃ vō̍ vō a̠nyām ।8) a̠nyā ma̍va tvava tva̠nyā ma̠nyā ma̍vatu ।9) a̠va̠ tva̠nyā 'nyā 'va̍ tvava tva̠nyā ।10) a̠nyā 'nyasyā̍ a̠nyasyā̍ a̠nyā 'nyā 'nyasyā̎ḥ ।11) a̠nyasyā̠ upō pā̠nyasyā̍ a̠nyasyā̠ upa̍ ।12) upā̍vatā va̠tō pōpā̍vata ।13) a̠va̠tētya̍vata ।14) tā-ssarvā̠-ssarvā̠ stā stā-ssarvā̎ḥ ।15) sarvā̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠-ssarvā̠-ssarvā̠ ōṣa̍dhayaḥ ।16) ōṣa̍dhaya-ssaṃvidā̠nā-ssa̍ṃvidā̠nā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya-ssaṃvidā̠nāḥ ।17) sa̠ṃvi̠dā̠nā i̠da mi̠dagṃ sa̍ṃvidā̠nā-ssa̍ṃvidā̠nā i̠dam ।17) sa̠ṃvi̠dā̠nā iti̍ saṃ - vi̠dā̠nāḥ ।18) i̠da-mmē̍ ma i̠da mi̠da-mmē̎ ।19) mē̠ pra pra mē̍ mē̠ pra ।20) prāva̍tā vata̠ pra prāva̍ta ।21) a̠va̠tā̠ vachō̠ vachō̍ 'vatā vatā̠ vacha̍ḥ ।22) vacha̠ iti̠ vacha̍ḥ ।23) uchChuṣmā̠-śśuṣmā̠ udu chChuṣmā̎ḥ ।24) śuṣmā̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠gṃ̠ śuṣmā̠-śśuṣmā̠ ōṣa̍dhīnām ।25) ōṣa̍dhīnā̠-ṅgāvō̠ gāva̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠-ṅgāva̍ḥ ।26) gāvō̍ gō̠ṣṭhā-dgō̠ṣṭhā-dgāvō̠ gāvō̍ gō̠ṣṭhāt ।27) gō̠ṣṭhā di̍vēva gō̠ṣṭhā-dgō̠ṣṭhā di̍va ।27) gō̠ṣṭhāditi̍ gō - sthāt ।28) i̠vē̠ ra̠ta̠ ī̠ra̠ta̠ i̠vē̠ vē̠ra̠tē̠ ।29) ī̠ra̠ta̠ itī̍ratē ।30) dhanagṃ̍ sani̠ṣyantī̍nāgṃ sani̠ṣyantī̍nā̠-ndhana̠-ndhanagṃ̍ sani̠ṣyantī̍nām ।31) sa̠ni̠ṣyantī̍nā mā̠tmāna̍ mā̠tmānagṃ̍ sani̠ṣyantī̍nāgṃ sani̠ṣyantī̍nā mā̠tmāna̎m ।32) ā̠tmāna̠-ntava̠ tavā̠tmāna̍ mā̠tmāna̠-ntava̍ ।33) tava̍ pūruṣa pūruṣa̠ tava̠ tava̍ pūruṣa ।34) pū̠ru̠ṣēti̍ pūruṣa ।35) ati̠ viśvā̠ viśvā̠ atyati̠ viśvā̎ḥ ।36) viśvā̎ḥ pari̠ṣṭhāḥ pa̍ri̠ṣṭhā viśvā̠ viśvā̎ḥ pari̠ṣṭhāḥ ।37) pa̠ri̠ṣṭhā-sstē̠na-sstē̠naḥ pa̍ri̠ṣṭhāḥ pa̍ri̠ṣṭhā-sstē̠naḥ ।37) pa̠ri̠ṣṭhā iti̍ pari - sthāḥ ।38) stē̠na i̍vē va stē̠na-sstē̠na i̍va ।39) i̠va̠ vra̠jaṃ vra̠ja mi̍vē va vra̠jam ।40) vra̠ja ma̍kramu rakramu-rvra̠jaṃ vra̠ja ma̍kramuḥ ।41) a̠kra̠mu̠ ritya̍kramuḥ ।42) ōṣa̍dhaya̠ḥ pra prauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ pra ।43) prāchu̍chyavu rachuchyavu̠ḥ pra prāchu̍chyavuḥ ।44) a̠chu̠chya̠vu̠-rya-dyada̍chuchyavu rachuchyavu̠-ryat ।45) ya-tki-ṅkiṃ ya-dya-tkim ।46) ki-ñcha̍ cha̠ ki-ṅki-ñcha̍ ।47) cha̠ ta̠nuvā̎-nta̠nuvā̎-ñcha cha ta̠nuvā̎m ।48) ta̠nuvā̠gṃ̠ rapō̠ rapa̍ sta̠nuvā̎-nta̠nuvā̠gṃ̠ rapa̍ḥ ।49) rapa̠ iti̠ rapa̍ḥ ।50) yā stē̍ tē̠ yā yā stē̎ ।॥ 26 ॥ (50/53)
meaning
This verse is a densely phonological/mantra-structural text from the Taittiriya Samhita, composed largely of repeated nominal and verbal stems (sthana, maya, krta, anya, vacha, osa-dhaya, go-stha, purusa, visva, etc.) with grammatical variations and sandhi patterns, functioning as a ritual incantation rather than discursive meaning—the recitation itself enacts cosmic/linguistic order.
verse 27
1) त॒ आ॒त॒स्थु रा॑त॒स्थु स्ते॑ त आत॒स्थुः ।2) आ॒त॒स्थु रा॒त्मान॑ मा॒त्मान॑ मात॒स्थु रा॑त॒स्थु रा॒त्मान᳚म् ।2) आ॒त॒स्थुरित्या᳚ - त॒स्थुः ।3) आ॒त्मानं॒-याँ या आ॒त्मान॑ मा॒त्मानं॒-याः ँ।4) या आ॑विवि॒शु रा॑विवि॒शु-र्या या आ॑विवि॒शुः ।5) आ॒वि॒वि॒शुः परुः॑परुः॒ परुः॑परु राविवि॒शु रा॑विवि॒शुः परुः॑परुः ।5) आ॒वि॒वि॒शुरित्या᳚ - वि॒वि॒शुः ।6) परुः॑परु॒रिति॒ परुः॑ - प॒रुः॒ ।7) ता स्ते॑ ते॒ ता स्ता स्ते᳚ ।8) ते॒ यक्ष्मं॒-यँक्ष्म॑-न्ते ते॒ यक्ष्म᳚म् ।9) यक्ष्मं॒-विँ वि यक्ष्मं॒-यँक्ष्मं॒-विँ ।10) वि बा॑धन्ता-म्बाधन्तां॒-विँ वि बा॑धन्ताम् ।11) बा॒ध॒न्ता॒ मु॒ग्र उ॒ग्रो बा॑धन्ता-म्बाधन्ता मु॒ग्रः ।12) उ॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शी-र्म॑द्ध्यम॒शी रु॒ग्र उ॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शीः ।13) म॒द्ध्य॒म॒शी रि॑वेव मद्ध्यम॒शी-र्म॑द्ध्यम॒शी रि॑व ।13) म॒द्ध्य॒म॒शीरिति॑ मद्ध्यम - शीः ।14) इ॒वेती॑व ।15) सा॒कं-यँ॑क्ष्म यक्ष्म सा॒कग्ं सा॒कं-यँ॑क्ष्म ।16) य॒क्ष्म॒ प्र प्र य॑क्ष्म यक्ष्म॒ प्र ।17) प्र प॑त पत॒ प्र प्र प॑त ।18) प॒त॒ श्ये॒नेन॑ श्ये॒नेन॑ पत पत श्ये॒नेन॑ ।19) श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना॑ किकिदी॒विना᳚ श्ये॒नेन॑ श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ ।20) कि॒कि॒दी॒विनेति॑ किकिदी॒विना᳚ ।21) सा॒कं-वाँत॑स्य॒ वात॑स्य सा॒कग्ं सा॒कं-वाँत॑स्य ।22) वात॑स्य॒ ध्राज्या॒ ध्राज्या॒ वात॑स्य॒ वात॑स्य॒ ध्राज्या᳚ ।23) ध्राज्या॑ सा॒कग्ं सा॒क-न्ध्राज्या॒ ध्राज्या॑ सा॒कम् ।24) सा॒क-न्न॑श्य नश्य सा॒कग्ं सा॒क-न्न॑श्य ।25) न॒श्य॒ नि॒हाक॑या नि॒हाक॑या नश्य नश्य नि॒हाक॑या ।26) नि॒हाक॒येति॑ नि - हाक॑या ।27) अ॒श्वा॒व॒तीग्ं सो॑मव॒तीग्ं सो॑मव॒ती म॑श्वाव॒ती म॑श्वाव॒तीग्ं सो॑मव॒तीम् ।27) अ॒श्वा॒व॒तीमित्य॑श्व - व॒तीम् ।28) सो॒म॒व॒ती मू॒र्जय॑न्ती मू॒र्जय॑न्तीग्ं सोमव॒तीग्ं सो॑मव॒ती मू॒र्जय॑न्तीम् ।28) सो॒म॒व॒तीमिति॑ सोम - व॒तीम् ।29) ऊ॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जस॒ मुदो॑जस मू॒र्जय॑न्ती मू॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जसम् ।30) उदो॑जस॒मित्युत् - ओ॒ज॒स॒म् ।31) आ वि॑थ्सि वि॒थ्स्या वि॑थ्सि ।32) वि॒थ्सि॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ विथ्सि विथ्सि॒ सर्वाः᳚ ।33) सर्वा॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ ओष॑धीः ।34) ओष॑धी र॒स्मा अ॒स्मा ओष॑धी॒ रोष॑धी र॒स्मै ।35) अ॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये अरि॒ष्टता॑तये अ॒स्मा अ॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ।36) अ॒रि॒ष्टता॑तय॒ इत्य॑रि॒ष्ट - ता॒त॒ये॒ ।37) याः फ॒लिनीः᳚ फ॒लिनी॒-र्या याः फ॒लिनीः᳚ ।38) फ॒लिनी॒-र्या याः फ॒लिनीः᳚ फ॒लिनी॒-र्याः ।39) या अ॑फ॒ला अ॑फ॒ला या या अ॑फ॒लाः ।40) अ॒फ॒ला अ॑पु॒ष्पा अ॑पु॒ष्पा अ॑फ॒ला अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पाः ।41) अ॒पु॒ष्पा या या अ॑पु॒ष्पा अ॑पु॒ष्पा याः ।42) याश्च॑ च॒ या याश्च॑ ।43) च॒ पु॒ष्पिणीः᳚ पु॒ष्पिणी᳚श्च च पु॒ष्पिणीः᳚ ।44) पु॒ष्पिणी॒रिति॑ पु॒ष्पिणीः᳚ ।45) बृह॒स्पति॑प्रसूता॒ स्ता स्ता बृह॒स्पति॑प्रसूता॒ बृह॒स्पति॑प्रसूता॒ स्ताः ।45) बृह॒स्पति॑प्रसूता॒ इति॒ बृह॒स्पति॑ - प्र॒सू॒ताः॒ ।46) ता नो॑ न॒ स्ता स्ता नः॑ ।47) नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ नो॒ नो॒ मु॒ञ्च॒न्तु॒ ।48) मु॒ञ्च॒ न्त्वग्ंह॑सो॒ अग्ंह॑सो मुञ्चन्तु मुञ्च॒ न्त्वग्ंह॑सः ।49) अग्ंह॑स॒ इत्यग्ंह॑सः ।50) या ओष॑धय॒ ओष॑धयो॒ या या ओष॑धयः ।॥ 27 ॥ (50/56)
1) ta̠ ā̠ta̠sthu rā̍ta̠sthu stē̍ ta āta̠sthuḥ ।2) ā̠ta̠sthu rā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍ māta̠sthu rā̍ta̠sthu rā̠tmāna̎m ।2) ā̠ta̠sthurityā̎ - ta̠sthuḥ ।3) ā̠tmāna̠ṃ yā yā ā̠tmāna̍ mā̠tmāna̠ṃ yāḥ ।4) yā ā̍vivi̠śu rā̍vivi̠śu-ryā yā ā̍vivi̠śuḥ ।5) ā̠vi̠vi̠śuḥ paru̍ḥparu̠ḥ paru̍ḥparu rāvivi̠śu rā̍vivi̠śuḥ paru̍ḥparuḥ ।5) ā̠vi̠vi̠śurityā̎ - vi̠vi̠śuḥ ।6) paru̍ḥparu̠riti̠ paru̍ḥ - pa̠ru̠ḥ ।7) tā stē̍ tē̠ tā stā stē̎ ।8) tē̠ yakṣma̠ṃ yakṣma̍-ntē tē̠ yakṣma̎m ।9) yakṣma̠ṃ vi vi yakṣma̠ṃ yakṣma̠ṃ vi ।10) vi bā̍dhantā-mbādhantā̠ṃ vi vi bā̍dhantām ।11) bā̠dha̠ntā̠ mu̠gra u̠grō bā̍dhantā-mbādhantā mu̠graḥ ।12) u̠grō ma̍ddhyama̠śī-rma̍ddhyama̠śī ru̠gra u̠grō ma̍ddhyama̠śīḥ ।13) ma̠ddhya̠ma̠śī ri̍vēva maddhyama̠śī-rma̍ddhyama̠śī ri̍va ।13) ma̠ddhya̠ma̠śīriti̍ maddhyama - śīḥ ।14) i̠vētī̍va ।15) sā̠kaṃ ya̍kṣma yakṣma sā̠kagṃ sā̠kaṃ ya̍kṣma ।16) ya̠kṣma̠ pra pra ya̍kṣma yakṣma̠ pra ।17) pra pa̍ta pata̠ pra pra pa̍ta ।18) pa̠ta̠ śyē̠nēna̍ śyē̠nēna̍ pata pata śyē̠nēna̍ ।19) śyē̠nēna̍ kikidī̠vinā̍ kikidī̠vinā̎ śyē̠nēna̍ śyē̠nēna̍ kikidī̠vinā̎ ।20) ki̠ki̠dī̠vinēti̍ kikidī̠vinā̎ ।21) sā̠kaṃ vāta̍sya̠ vāta̍sya sā̠kagṃ sā̠kaṃ vāta̍sya ।22) vāta̍sya̠ dhrājyā̠ dhrājyā̠ vāta̍sya̠ vāta̍sya̠ dhrājyā̎ ।23) dhrājyā̍ sā̠kagṃ sā̠ka-ndhrājyā̠ dhrājyā̍ sā̠kam ।24) sā̠ka-nna̍śya naśya sā̠kagṃ sā̠ka-nna̍śya ।25) na̠śya̠ ni̠hāka̍yā ni̠hāka̍yā naśya naśya ni̠hāka̍yā ।26) ni̠hāka̠yēti̍ ni - hāka̍yā ।27) a̠śvā̠va̠tīgṃ sō̍mava̠tīgṃ sō̍mava̠tī ma̍śvāva̠tī ma̍śvāva̠tīgṃ sō̍mava̠tīm ।27) a̠śvā̠va̠tīmitya̍śva - va̠tīm ।28) sō̠ma̠va̠tī mū̠rjaya̍ntī mū̠rjaya̍ntīgṃ sōmava̠tīgṃ sō̍mava̠tī mū̠rjaya̍ntīm ।28) sō̠ma̠va̠tīmiti̍ sōma - va̠tīm ।29) ū̠rjaya̍ntī̠ mudō̍jasa̠ mudō̍jasa mū̠rjaya̍ntī mū̠rjaya̍ntī̠ mudō̍jasam ।30) udō̍jasa̠mityut - ō̠ja̠sa̠m ।31) ā vi̍thsi vi̠thsyā vi̍thsi ।32) vi̠thsi̠ sarvā̠-ssarvā̍ vithsi vithsi̠ sarvā̎ḥ ।33) sarvā̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-ssarvā̠-ssarvā̠ ōṣa̍dhīḥ ।34) ōṣa̍dhī ra̠smā a̠smā ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī ra̠smai ।35) a̠smā a̍ri̠ṣṭatā̍tayē ari̠ṣṭatā̍tayē a̠smā a̠smā a̍ri̠ṣṭatā̍tayē ।36) a̠ri̠ṣṭatā̍taya̠ itya̍ri̠ṣṭa - tā̠ta̠yē̠ ।37) yāḥ pha̠linī̎ḥ pha̠linī̠-ryā yāḥ pha̠linī̎ḥ ।38) pha̠linī̠-ryā yāḥ pha̠linī̎ḥ pha̠linī̠-ryāḥ ।39) yā a̍pha̠lā a̍pha̠lā yā yā a̍pha̠lāḥ ।40) a̠pha̠lā a̍pu̠ṣpā a̍pu̠ṣpā a̍pha̠lā a̍pha̠lā a̍pu̠ṣpāḥ ।41) a̠pu̠ṣpā yā yā a̍pu̠ṣpā a̍pu̠ṣpā yāḥ ।42) yāścha̍ cha̠ yā yāścha̍ ।43) cha̠ pu̠ṣpiṇī̎ḥ pu̠ṣpiṇī̎ścha cha pu̠ṣpiṇī̎ḥ ।44) pu̠ṣpiṇī̠riti̍ pu̠ṣpiṇī̎ḥ ।45) bṛha̠spati̍prasūtā̠ stā stā bṛha̠spati̍prasūtā̠ bṛha̠spati̍prasūtā̠ stāḥ ।45) bṛha̠spati̍prasūtā̠ iti̠ bṛha̠spati̍ - pra̠sū̠tā̠ḥ ।46) tā nō̍ na̠ stā stā na̍ḥ ।47) nō̠ mu̠ñcha̠ntu̠ mu̠ñcha̠ntu̠ nō̠ nō̠ mu̠ñcha̠ntu̠ ।48) mu̠ñcha̠ ntvagṃha̍sō̠ agṃha̍sō muñchantu muñcha̠ ntvagṃha̍saḥ ।49) agṃha̍sa̠ ityagṃha̍saḥ ।50) yā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ yā yā ōṣa̍dhayaḥ ।॥ 27 ॥ (50/56)
meaning
The waters of Indra and of the wind, born of Brihaspati, rich in horses and Soma, flowering and fruitful, may they release us from disease and harm, bearing strength and joy.
verse 28
1) ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञी॒-स्सोम॑राज्ञी॒ रोष॑धय॒ ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः ।2) सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः॒ प्रवि॑ष्टा॒-स्सोम॑राज्ञी॒-स्सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः ।2) सोम॑राज्ञी॒रिति॒ सोम॑ - रा॒ज्ञीः॒ ।3) प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-म्प्रवि॑ष्टाः॒ प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वीम् ।3) प्रवि॑ष्टा॒ इति॒ प्र - वि॒ष्टाः॒ ।4) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।5) अन्वित्यनु॑ ।6) तासा॒-न्त्व-न्त्व-न्तासा॒-न्तासा॒-न्त्वम् ।7) त्व म॑स्यसि॒ त्व-न्त्व म॑सि ।8) अ॒स्यु॒त्त॒ मोत्त॒मा ऽस्य स्युत्त॒मा ।9) उ॒त्त॒मा प्र प्रोत्त॒ मोत्त॒मा प्र ।9) उ॒त्त॒मेत्यु॑त् - त॒मा ।10) प्र णो॑ नः॒ प्र प्र णः॑ ।11) नो॒ जी॒वात॑वे जी॒वात॑वे नो नो जी॒वात॑वे ।12) जी॒वात॑वे सुव सुव जी॒वात॑वे जी॒वात॑वे सुव ।13) सु॒वेति॑ सुव ।14) अ॒व॒पत॑न्ती रवद-न्नवद-न्नव॒पत॑न्ती रव॒पत॑न्ती रवदन्न् ।14) अ॒व॒पत॑न्ती॒रित्य॑व - पत॑न्तीः ।15) अ॒व॒द॒-न्दि॒वो दि॒वो॑ ऽवद-न्नवद-न्दि॒वः ।16) दि॒व ओष॑धय॒ ओष॑धयो दि॒वो दि॒व ओष॑धयः ।17) ओष॑धयः॒ परि॒ पर्योष॑धय॒ ओष॑धयः॒ परि॑ ।18) परीति॒ परि॑ ।19) य-ञ्जी॒व-ञ्जी॒वं-यंँ य-ञ्जी॒वम् ।20) जी॒व म॒श्ञवा॑महा अ॒श्ञवा॑महै जी॒व-ञ्जी॒व म॒श्ञवा॑महै ।21) अ॒श्ञवा॑महै॒ न नाश्ञवा॑महा अ॒श्ञवा॑महै॒ न ।22) न स स न न सः ।23) स रि॑ष्याति रिष्याति॒ स स रि॑ष्याति ।24) रि॒ष्या॒ति॒ पूरु॑षः॒ पूरु॑षो रिष्याति रिष्याति॒ पूरु॑षः ।25) पूरु॑ष॒ इति॒ पूरु॑षः ।26) याश्च॑ च॒ या याश्च॑ ।27) चे॒द मि॒द-ञ्च॑ चे॒दम् ।28) इ॒द मु॑पशृ॒ण्व-न्त्यु॑पशृ॒ण्वन्ती॒द मि॒द मु॑पशृ॒ण्वन्ति॑ ।29) उ॒प॒शृ॒ण्वन्ति॒ या या उ॑पशृ॒ण्व-न्त्यु॑पशृ॒ण्वन्ति॒ याः ।29) उ॒प॒शृ॒ण्वन्तीत्यु॑प - शृ॒ण्वन्ति॑ ।30) याश्च॑ च॒ या याश्च॑ ।31) च॒ दू॒र-न्दू॒र-ञ्च॑ च दू॒रम् ।32) दू॒र-म्परा॑गताः॒ परा॑गता दू॒र-न्दू॒र-म्परा॑गताः ।33) परा॑गता॒ इति॒ परा᳚ - ग॒ताः॒ ।34) इ॒ह स॒ङ्गत्य॑ स॒ङ्गत्ये॒ हेह स॒ङ्गत्य॑ ।35) स॒ङ्गत्य॒ ता स्ता-स्स॒ङ्गत्य॑ स॒ङ्गत्य॒ ताः ।35) स॒ङ्गत्येति॑ सं - गत्य॑ ।36) ता-स्सर्वा॒-स्सर्वा॒ स्ता स्ता-स्सर्वाः᳚ ।37) सर्वा॑ अ॒स्मा अ॒स्मै सर्वा॒-स्सर्वा॑ अ॒स्मै ।38) अ॒स्मै सग्ं स म॒स्मा अ॒स्मै सम् ।39) स-न्द॑त्त दत्त॒ सग्ं स-न्द॑त्त ।40) द॒त्त॒ भे॒ष॒ज-म्भे॑ष॒ज-न्द॑त्त दत्त भेष॒जम् ।41) भे॒ष॒जमिति॑ भेष॒जम् ।42) मा वो॑ वो॒ मा मा वः॑ ।43) वो॒ रि॒ष॒-द्रि॒ष॒-द्वो॒ वो॒ रि॒ष॒त् ।44) रि॒ष॒-त्ख॒नि॒ता ख॑नि॒ता रि॑ष-द्रिष-त्खनि॒ता ।45) ख॒नि॒ता यस्मै॒ यस्मै॑ खनि॒ता ख॑नि॒ता यस्मै᳚ ।46) यस्मै॑ च च॒ यस्मै॒ यस्मै॑ च ।47) चा॒ह म॒ह-ञ्च॑ चा॒हम् ।48) अ॒ह-ङ्खना॑मि॒ खना᳚ म्य॒ह म॒ह-ङ्खना॑मि ।49) खना॑मि वो वः॒ खना॑मि॒ खना॑मि वः ।50) व॒ इति॑ वः ।51) द्वि॒पच् चतु॑ष्प॒च् चतु॑ष्प-द्द्वि॒प-द्द्वि॒पच् चतु॑ष्पत् ।51) द्वि॒पदिति॑ द्वि - पत् ।52) चतु॑ष्प द॒स्माक॑ म॒स्माक॒-ञ्चतु॑ष्प॒च् चतु॑ष्प द॒स्माक᳚म् ।52) चतु॑ष्प॒दिति॒ चतुः॑ - प॒त् ।53) अ॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ म॒स्माक॑ म॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व᳚म् ।54) सर्व॑ मस्त्वस्तु॒ सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ मस्तु ।55) अ॒स्त्वना॑तुर॒ मना॑तुर मस्त्व॒ स्त्वना॑तुरम् ।56) अना॑तुर॒मित्यना᳚ - तु॒र॒म् ।57) ओष॑धय॒-स्सग्ं स मोष॑धय॒ ओष॑धय॒-स्सम् ।58) सं-वँ॑दन्ते वदन्ते॒ सग्ं सं-वँ॑दन्ते ।59) व॒द॒न्ते॒ सोमे॑न॒ सोमे॑न वदन्ते वदन्ते॒ सोमे॑न ।60) सोमे॑न स॒ह स॒ह सोमे॑न॒ सोमे॑न स॒ह ।61) स॒ह राज्ञा॒ राज्ञा॑ स॒ह स॒ह राज्ञा᳚ ।62) राज्ञेति॒ राज्ञा᳚ ।63) यस्मै॑ क॒रोति॑ क॒रोति॒ यस्मै॒ यस्मै॑ क॒रोति॑ ।64) क॒रोति॑ ब्राह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒णः क॒रोति॑ क॒रोति॑ ब्राह्म॒णः ।65) ब्रा॒ह्म॒ण स्त-न्त-म्ब्रा᳚ह्म॒णो ब्रा᳚ह्म॒ण स्तम् ।66) तग्ं रा॑ज-न्राज॒-न्त-न्तग्ं रा॑जन्न् ।67) रा॒ज॒-न्पा॒र॒या॒म॒सि॒ पा॒र॒या॒म॒सि॒ रा॒ज॒-न्रा॒ज॒-न्पा॒र॒या॒म॒सि॒ ।68) पा॒र॒या॒म॒सीति॑ पारयामसि ।॥ 28 ॥ (68/76)॥ अ. 6 ॥
1) ōṣa̍dhaya̠-ssōma̍rājñī̠-ssōma̍rājñī̠ rōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠-ssōma̍rājñīḥ ।2) sōma̍rājñī̠ḥ pravi̍ṣṭā̠ḥ pravi̍ṣṭā̠-ssōma̍rājñī̠-ssōma̍rājñī̠ḥ pravi̍ṣṭāḥ ।2) sōma̍rājñī̠riti̠ sōma̍ - rā̠jñī̠ḥ ।3) pravi̍ṣṭāḥ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-mpravi̍ṣṭā̠ḥ pravi̍ṣṭāḥ pṛthi̠vīm ।3) pravi̍ṣṭā̠ iti̠ pra - vi̠ṣṭā̠ḥ ।4) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।5) anvityanu̍ ।6) tāsā̠-ntva-ntva-ntāsā̠-ntāsā̠-ntvam ।7) tva ma̍syasi̠ tva-ntva ma̍si ।8) a̠syu̠tta̠ mōtta̠mā 'sya syutta̠mā ।9) u̠tta̠mā pra prōtta̠ mōtta̠mā pra ।9) u̠tta̠mētyu̍t - ta̠mā ।10) pra ṇō̍ na̠ḥ pra pra ṇa̍ḥ ।11) nō̠ jī̠vāta̍vē jī̠vāta̍vē nō nō jī̠vāta̍vē ।12) jī̠vāta̍vē suva suva jī̠vāta̍vē jī̠vāta̍vē suva ।13) su̠vēti̍ suva ।14) a̠va̠pata̍ntī ravada-nnavada-nnava̠pata̍ntī rava̠pata̍ntī ravadann ।14) a̠va̠pata̍ntī̠ritya̍va - pata̍ntīḥ ।15) a̠va̠da̠-ndi̠vō di̠vō̍ 'vada-nnavada-ndi̠vaḥ ।16) di̠va ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō di̠vō di̠va ōṣa̍dhayaḥ ।17) ōṣa̍dhaya̠ḥ pari̠ paryōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ pari̍ ।18) parīti̠ pari̍ ।19) ya-ñjī̠va-ñjī̠vaṃ yaṃ ya-ñjī̠vam ।20) jī̠va ma̠śñavā̍mahā a̠śñavā̍mahai jī̠va-ñjī̠va ma̠śñavā̍mahai ।21) a̠śñavā̍mahai̠ na nāśñavā̍mahā a̠śñavā̍mahai̠ na ।22) na sa sa na na saḥ ।23) sa ri̍ṣyāti riṣyāti̠ sa sa ri̍ṣyāti ।24) ri̠ṣyā̠ti̠ pūru̍ṣa̠ḥ pūru̍ṣō riṣyāti riṣyāti̠ pūru̍ṣaḥ ।25) pūru̍ṣa̠ iti̠ pūru̍ṣaḥ ।26) yāścha̍ cha̠ yā yāścha̍ ।27) chē̠da mi̠da-ñcha̍ chē̠dam ।28) i̠da mu̍paśṛ̠ṇva-ntyu̍paśṛ̠ṇvantī̠da mi̠da mu̍paśṛ̠ṇvanti̍ ।29) u̠pa̠śṛ̠ṇvanti̠ yā yā u̍paśṛ̠ṇva-ntyu̍paśṛ̠ṇvanti̠ yāḥ ।29) u̠pa̠śṛ̠ṇvantītyu̍pa - śṛ̠ṇvanti̍ ।30) yāścha̍ cha̠ yā yāścha̍ ।31) cha̠ dū̠ra-ndū̠ra-ñcha̍ cha dū̠ram ।32) dū̠ra-mparā̍gatā̠ḥ parā̍gatā dū̠ra-ndū̠ra-mparā̍gatāḥ ।33) parā̍gatā̠ iti̠ parā̎ - ga̠tā̠ḥ ।34) i̠ha sa̠ṅgatya̍ sa̠ṅgatyē̠ hēha sa̠ṅgatya̍ ।35) sa̠ṅgatya̠ tā stā-ssa̠ṅgatya̍ sa̠ṅgatya̠ tāḥ ।35) sa̠ṅgatyēti̍ saṃ - gatya̍ ।36) tā-ssarvā̠-ssarvā̠ stā stā-ssarvā̎ḥ ।37) sarvā̍ a̠smā a̠smai sarvā̠-ssarvā̍ a̠smai ।38) a̠smai sagṃ sa ma̠smā a̠smai sam ।39) sa-nda̍tta datta̠ sagṃ sa-nda̍tta ।40) da̠tta̠ bhē̠ṣa̠ja-mbhē̍ṣa̠ja-nda̍tta datta bhēṣa̠jam ।41) bhē̠ṣa̠jamiti̍ bhēṣa̠jam ।42) mā vō̍ vō̠ mā mā va̍ḥ ।43) vō̠ ri̠ṣa̠-dri̠ṣa̠-dvō̠ vō̠ ri̠ṣa̠t ।44) ri̠ṣa̠-tkha̠ni̠tā kha̍ni̠tā ri̍ṣa-driṣa-tkhani̠tā ।45) kha̠ni̠tā yasmai̠ yasmai̍ khani̠tā kha̍ni̠tā yasmai̎ ।46) yasmai̍ cha cha̠ yasmai̠ yasmai̍ cha ।47) chā̠ha ma̠ha-ñcha̍ chā̠ham ।48) a̠ha-ṅkhanā̍mi̠ khanā̎ mya̠ha ma̠ha-ṅkhanā̍mi ।49) khanā̍mi vō va̠ḥ khanā̍mi̠ khanā̍mi vaḥ ।50) va̠ iti̍ vaḥ ।51) dvi̠pach chatu̍ṣpa̠ch chatu̍ṣpa-ddvi̠pa-ddvi̠pach chatu̍ṣpat ।51) dvi̠paditi̍ dvi - pat ।52) chatu̍ṣpa da̠smāka̍ ma̠smāka̠-ñchatu̍ṣpa̠ch chatu̍ṣpa da̠smāka̎m ।52) chatu̍ṣpa̠diti̠ chatu̍ḥ - pa̠t ।53) a̠smāka̠gṃ̠ sarva̠gṃ̠ sarva̍ ma̠smāka̍ ma̠smāka̠gṃ̠ sarva̎m ।54) sarva̍ mastvastu̠ sarva̠gṃ̠ sarva̍ mastu ।55) a̠stvanā̍tura̠ manā̍tura mastva̠ stvanā̍turam ।56) anā̍tura̠mityanā̎ - tu̠ra̠m ।57) ōṣa̍dhaya̠-ssagṃ sa mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠-ssam ।58) saṃ va̍dantē vadantē̠ sagṃ saṃ va̍dantē ।59) va̠da̠ntē̠ sōmē̍na̠ sōmē̍na vadantē vadantē̠ sōmē̍na ।60) sōmē̍na sa̠ha sa̠ha sōmē̍na̠ sōmē̍na sa̠ha ।61) sa̠ha rājñā̠ rājñā̍ sa̠ha sa̠ha rājñā̎ ।62) rājñēti̠ rājñā̎ ।63) yasmai̍ ka̠rōti̍ ka̠rōti̠ yasmai̠ yasmai̍ ka̠rōti̍ ।64) ka̠rōti̍ brāhma̠ṇō brā̎hma̠ṇaḥ ka̠rōti̍ ka̠rōti̍ brāhma̠ṇaḥ ।65) brā̠hma̠ṇa sta-nta-mbrā̎hma̠ṇō brā̎hma̠ṇa stam ।66) tagṃ rā̍ja-nrāja̠-nta-ntagṃ rā̍jann ।67) rā̠ja̠-npā̠ra̠yā̠ma̠si̠ pā̠ra̠yā̠ma̠si̠ rā̠ja̠-nrā̠ja̠-npā̠ra̠yā̠ma̠si̠ ।68) pā̠ra̠yā̠ma̠sīti̍ pārayāmasi ।॥ 28 ॥ (68/76)॥ a. 6 ॥
meaning
Herbs speak together with Soma and the King, and the Brahmin prepares this for the one to whom he makes the offering, crossing over danger without injury.
verse 29
1) मा नो॑ नो॒ मा मा नः॑ ।2) नो॒ हि॒ग्ं॒सी॒ द्धि॒ग्ं॒सी॒-न्नो॒ नो॒ हि॒ग्ं॒सी॒त् ।3) हि॒ग्ं॒सी॒ज् ज॒नि॒ता ज॑नि॒ता हिग्ं॑सी द्धिग्ंसीज् जनि॒ता ।4) ज॒नि॒ता यो यो ज॑नि॒ता ज॑नि॒ता यः ।5) यः पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या यो यः पृ॑थि॒व्याः ।6) पृ॒थि॒व्या यो यः पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या यः ।7) यो वा॑ वा॒ यो यो वा᳚ ।8) वा॒ दिव॒-न्दिवं॑-वाँ वा॒ दिव᳚म् ।9) दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा स॒त्यध॑र्मा॒ दिव॒-न्दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा ।10) स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ ज॒जान॑ स॒त्यध॑र्मा स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ ।10) स॒त्यध॒र्मेति॑ स॒त्य - ध॒र्मा॒ ।11) ज॒जानेति॑ ज॒जान॑ ।12) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।13) चा॒पो अ॒पश्च॑ चा॒पः ।14) अ॒प श्च॒न्द्रा श्च॒न्द्रा अ॒पो अ॒प श्च॒न्द्राः ।15) च॒न्द्रा बृ॑ह॒ती-र्बृ॑ह॒ती श्च॒न्द्रा श्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीः ।16) बृ॒ह॒ती-र्ज॒जान॑ ज॒जान॑ बृह॒ती-र्बृ॑ह॒ती-र्ज॒जान॑ ।17) ज॒जान॒ कस्मै॒ कस्मै॑ ज॒जान॑ ज॒जान॒ कस्मै᳚ ।18) कस्मै॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॒ कस्मै॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ।19) दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ ।20) ह॒विषा॑ विधेम विधेम ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ विधेम ।21) वि॒धे॒मेति॑ विधेम ।22) अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि पृथि व्य॒भ्याव॑र्तस्वा॒ भ्याव॑र्तस्व पृथिवि ।22) अ॒भ्याव॑र्त॒स्वेत्य॑भि - आव॑र्तस्व ।23) पृ॒थि॒वि॒ य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॑ पृथिवि पृथिवि य॒ज्ञेन॑ ।24) य॒ज्ञेन॒ पय॑सा॒ पय॑सा य॒ज्ञेन॑ य॒ज्ञेन॒ पय॑सा ।25) पय॑सा स॒ह स॒ह पय॑सा॒ पय॑सा स॒ह ।26) स॒हेति॑ स॒ह ।27) व॒पा-न्ते॑ ते व॒पां-वँ॒पा-न्ते᳚ ।28) ते॒ अ॒ग्नि र॒ग्नि स्ते॑ ते अ॒ग्निः ।29) अ॒ग्नि रि॑षि॒त इ॑षि॒तो अ॒ग्नि र॒ग्नि रि॑षि॒तः ।30) इ॒षि॒तो ऽवावे॑ षि॒त इ॑षि॒तो ऽव॑ ।31) अव॑ सर्पतु सर्प॒ त्ववाव॑ सर्पतु ।32) स॒र्प॒त्विति॑ सर्पतु ।33) अग्ने॒ य-द्यदग्ने ऽग्ने॒ यत् ।34) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।35) ते॒ शु॒क्रग्ं शु॒क्र-न्ते॑ ते शु॒क्रम् ।36) शु॒क्रं-यँ-द्यच्छु॒क्रग्ं शु॒क्रं-यँत् ।37) यच् च॒न्द्र-ञ्च॒न्द्रं-यँ-द्यच् च॒न्द्रम् ।38) च॒न्द्रं-यँ-द्यच् च॒न्द्र-ञ्च॒न्द्रं-यँत् ।39) य-त्पू॒त-म्पू॒तं-यँ-द्य-त्पू॒तम् ।40) पू॒तं-यँ-द्य-त्पू॒त-म्पू॒तं-यँत् ।41) य-द्य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञियं॒-यँ-द्य-द्य॒ज्ञिय᳚म् ।42) य॒ज्ञिय॒मिति॑ य॒ज्ञिय᳚म् ।43) त-द्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒ स्त-त्त-द्दे॒वेभ्यः॑ ।44) दे॒वेभ्यो॑ भरामसि भरामसि दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ भरामसि ।45) भ॒रा॒म॒सीति॑ भरामसि ।46) इष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज᳚म् ।47) ऊर्ज॑ म॒ह म॒ह मूर्ज॒ मूर्ज॑ म॒हम् ।48) अ॒ह मि॒त इ॒तो॑ ऽह म॒ह मि॒तः ।49) इ॒त एत इ॒त आ ।50) आ द॑दे दद॒ आ द॑दे ।॥ 29 ॥ (50/52)
1) mā nō̍ nō̠ mā mā na̍ḥ ।2) nō̠ hi̠gṃ̠sī̠ ddhi̠gṃ̠sī̠-nnō̠ nō̠ hi̠gṃ̠sī̠t ।3) hi̠gṃ̠sī̠j ja̠ni̠tā ja̍ni̠tā higṃ̍sī ddhigṃsīj jani̠tā ।4) ja̠ni̠tā yō yō ja̍ni̠tā ja̍ni̠tā yaḥ ।5) yaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā yō yaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ ।6) pṛ̠thi̠vyā yō yaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā yaḥ ।7) yō vā̍ vā̠ yō yō vā̎ ।8) vā̠ diva̠-ndiva̍ṃ vā vā̠ diva̎m ।9) divagṃ̍ sa̠tyadha̍rmā sa̠tyadha̍rmā̠ diva̠-ndivagṃ̍ sa̠tyadha̍rmā ।10) sa̠tyadha̍rmā ja̠jāna̍ ja̠jāna̍ sa̠tyadha̍rmā sa̠tyadha̍rmā ja̠jāna̍ ।10) sa̠tyadha̠rmēti̍ sa̠tya - dha̠rmā̠ ।11) ja̠jānēti̍ ja̠jāna̍ ।12) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।13) chā̠pō a̠paścha̍ chā̠paḥ ।14) a̠pa ścha̠ndrā ścha̠ndrā a̠pō a̠pa ścha̠ndrāḥ ।15) cha̠ndrā bṛ̍ha̠tī-rbṛ̍ha̠tī ścha̠ndrā ścha̠ndrā bṛ̍ha̠tīḥ ।16) bṛ̠ha̠tī-rja̠jāna̍ ja̠jāna̍ bṛha̠tī-rbṛ̍ha̠tī-rja̠jāna̍ ।17) ja̠jāna̠ kasmai̠ kasmai̍ ja̠jāna̍ ja̠jāna̠ kasmai̎ ।18) kasmai̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̠ kasmai̠ kasmai̍ dē̠vāya̍ ।19) dē̠vāya̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̍ ha̠viṣā̎ ।20) ha̠viṣā̍ vidhēma vidhēma ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vidhēma ।21) vi̠dhē̠mēti̍ vidhēma ।22) a̠bhyāva̍rtasva pṛthivi pṛthi vya̠bhyāva̍rtasvā̠ bhyāva̍rtasva pṛthivi ।22) a̠bhyāva̍rta̠svētya̍bhi - āva̍rtasva ।23) pṛ̠thi̠vi̠ ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̍ pṛthivi pṛthivi ya̠jñēna̍ ।24) ya̠jñēna̠ paya̍sā̠ paya̍sā ya̠jñēna̍ ya̠jñēna̠ paya̍sā ।25) paya̍sā sa̠ha sa̠ha paya̍sā̠ paya̍sā sa̠ha ।26) sa̠hēti̍ sa̠ha ।27) va̠pā-ntē̍ tē va̠pāṃ va̠pā-ntē̎ ।28) tē̠ a̠gni ra̠gni stē̍ tē a̠gniḥ ।29) a̠gni ri̍ṣi̠ta i̍ṣi̠tō a̠gni ra̠gni ri̍ṣi̠taḥ ।30) i̠ṣi̠tō 'vāvē̍ ṣi̠ta i̍ṣi̠tō 'va̍ ।31) ava̍ sarpatu sarpa̠ tvavāva̍ sarpatu ।32) sa̠rpa̠tviti̍ sarpatu ।33) agnē̠ ya-dyadagnē 'gnē̠ yat ।34) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।35) tē̠ śu̠kragṃ śu̠kra-ntē̍ tē śu̠kram ।36) śu̠kraṃ ya-dyachChu̠kragṃ śu̠kraṃ yat ।37) yach cha̠ndra-ñcha̠ndraṃ ya-dyach cha̠ndram ।38) cha̠ndraṃ ya-dyach cha̠ndra-ñcha̠ndraṃ yat ।39) ya-tpū̠ta-mpū̠taṃ ya-dya-tpū̠tam ।40) pū̠taṃ ya-dya-tpū̠ta-mpū̠taṃ yat ।41) ya-dya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̠ṃ ya-dya-dya̠jñiya̎m ।42) ya̠jñiya̠miti̍ ya̠jñiya̎m ।43) ta-ddē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠ sta-tta-ddē̠vēbhya̍ḥ ।44) dē̠vēbhyō̍ bharāmasi bharāmasi dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ bharāmasi ।45) bha̠rā̠ma̠sīti̍ bharāmasi ।46) iṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̎m ।47) ūrja̍ ma̠ha ma̠ha mūrja̠ mūrja̍ ma̠ham ।48) a̠ha mi̠ta i̠tō̍ 'ha ma̠ha mi̠taḥ ।49) i̠ta ēta i̠ta ā ।50) ā da̍dē dada̠ ā da̍dē ।॥ 29 ॥ (50/52)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a highly rhythmic ritual incantation employing repetitive phonetic formulas and divine names (Truth-upholding, Agni, waters, moon, brightness) woven through imperative invocations to invoke Krishna-Vishnu's protective cosmic order through sacrifice and the earth's reciprocal turning.
verse 30
1) द॒द॒ ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॑ ददे दद ऋ॒तस्य॑ ।2) ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॒ धाम्न॑ ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ धाम्नः॑ ।3) धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्या॒ मृत॑स्य॒ धाम्नो॒ धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्य ।4) अ॒मृत॑स्य॒ योने॒-र्योने॑ र॒मृत॑स्या॒ मृत॑स्य॒ योनेः᳚ ।5) योने॒रिति॒ योनेः᳚ ।6) आ नो॑ न॒ आ नः॑ ।7) नो॒ गोषु॒ गोषु॑ नो नो॒ गोषु॑ ।8) गोषु॑ विशतु विशतु॒ गोषु॒ गोषु॑ विशतु ।9) वि॒श॒ त्वा वि॑शतु विश॒ त्वा ।10) औष॑धी॒ ष्वोष॑धी॒ ष्वौष॑धीषु ।11) ओष॑धीषु॒ जहा॑मि॒ जहा॒ म्योष॑धी॒ ष्वोष॑धीषु॒ जहा॑मि ।12) जहा॑मि से॒दिग्ं से॒दि-ञ्जहा॑मि॒ जहा॑मि से॒दिम् ।13) से॒दि मनि॑रा॒ मनि॑राग्ं से॒दिग्ं से॒दि मनि॑राम् ।14) अनि॑रा॒ ममी॑वा॒ ममी॑वा॒ मनि॑रा॒ मनि॑रा॒ ममी॑वाम् ।15) अमी॑वा॒मित्यमी॑वाम् ।16) अग्ने॒ तव॒ तवाग्ने ऽग्ने॒ तव॑ ।17) तव॒ श्रव॒-श्श्रव॒ स्तव॒ तव॒ श्रवः॑ ।18) श्रवो॒ वयो॒ वय॒-श्श्रव॒-श्श्रवो॒ वयः॑ ।19) वयो॒ महि॒ महि॒ वयो॒ वयो॒ महि॑ ।20) महि॑ भ्राजन्ति भ्राजन्ति॒ महि॒ महि॑ भ्राजन्ति ।21) भ्रा॒ज॒ न्त्य॒र्चयो॑ अ॒र्चयो᳚ भ्राजन्ति भ्राज न्त्य॒र्चयः॑ ।22) अ॒र्चयो॑ विभावसो विभावसो अ॒र्चयो॑ अ॒र्चयो॑ विभावसो ।23) वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा - व॒सो॒ ।24) बृह॑द्भानो॒ शव॑सा॒ शव॑सा॒ बृह॑द्भानो॒ बृह॑द्भानो॒ शव॑सा ।24) बृह॑द्भानो॒ इति॒ बृह॑त् - भा॒नो॒ ।25) शव॑सा॒ वाजं॒-वाँज॒ग्ं॒ शव॑सा॒ शव॑सा॒ वाज᳚म् ।26) वाज॑ मु॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्यं॑-वाँजं॒-वाँज॑ मु॒क्थ्य᳚म् ।27) उ॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि॒ दधा᳚स्यु॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि ।28) दधा॑सि दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॒ दधा॑सि॒ दधा॑सि दा॒शुषे᳚ ।29) दा॒शुषे॑ कवे कवे दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॑ कवे ।30) क॒व॒ इति॑ कवे ।31) इ॒र॒ज्य-न्न॑ग्ने अग्न इर॒ज्य-न्नि॑र॒ज्य-न्न॑ग्ने ।32) अ॒ग्ने॒ प्र॒थ॒य॒स्व॒ प्र॒थ॒य॒स्वा॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ प्र॒थ॒य॒स्व॒ ।33) प्र॒थ॒य॒स्व॒ ज॒न्तुभि॑-र्ज॒न्तुभिः॑ प्रथयस्व प्रथयस्व ज॒न्तुभिः॑ ।34) ज॒न्तुभि॑ र॒स्मे अ॒स्मे ज॒न्तुभि॑-र्ज॒न्तुभि॑ र॒स्मे ।34) ज॒न्तुभि॒रिति॑ ज॒न्तु - भिः॒ ।35) अ॒स्मे रायो॒ रायो॑ अ॒स्मे अ॒स्मे रायः॑ ।35) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।36) रायो॑ अमर्त्या मर्त्य॒ रायो॒ रायो॑ अमर्त्य ।37) अ॒म॒र्त्येत्य॑मर्त्य ।38) स द॑र्श॒तस्य॑ दर्श॒तस्य॒ स स द॑र्श॒तस्य॑ ।39) द॒र्॒श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वपु॑षो दर्श॒तस्य॑ दर्श॒तस्य॒ वपु॑षः ।40) वपु॑षो॒ वि वि वपु॑षो॒ वपु॑षो॒ वि ।41) वि रा॑जसि राजसि॒ वि वि रा॑जसि ।42) रा॒ज॒सि॒ पृ॒णक्षि॑ पृ॒णक्षि॑ राजसि राजसि पृ॒णक्षि॑ ।43) पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं सा॑न॒सि-म्पृ॒णक्षि॑ पृ॒णक्षि॑ सान॒सिम् ।44) सा॒न॒सिग्ं र॒यिग्ं र॒यिग्ं सा॑न॒सिग्ं सा॑न॒सिग्ं र॒यिम् ।45) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।46) ऊर्जो॑ नपा-न्नपा॒ दूर्ज॒ ऊर्जो॑ नपात् ।47) न॒पा॒ज् जात॑वेदो॒ जात॑वेदो नपा-न्नपा॒ज् जात॑वेदः ।48) जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभिः॑ सुश॒स्तिभि॒-र्जात॑वेदो॒ जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभिः॑ ।48) जात॑वेद॒ इति॒ जात॑ - वे॒दः॒ ।49) सु॒श॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व॒ मन्द॑स्व सुश॒स्तिभिः॑ सुश॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व ।49) सु॒श॒स्तिभि॒रिति॑ सुश॒स्ति - भिः॒ ।50) मन्द॑स्व धी॒तिभि॑-र्धी॒तिभि॒-र्मन्द॑स्व॒ मन्द॑स्व धी॒तिभिः॑ ।॥ 30 ॥ (50/55)
1) da̠da̠ ṛ̠tasya̠ rtasya̍ dadē dada ṛ̠tasya̍ ।2) ṛ̠tasya̠ dhāmnō̠ dhāmna̍ ṛ̠tasya̠ rtasya̠ dhāmna̍ḥ ।3) dhāmnō̍ a̠mṛta̍syā̠ mṛta̍sya̠ dhāmnō̠ dhāmnō̍ a̠mṛta̍sya ।4) a̠mṛta̍sya̠ yōnē̠-ryōnē̍ ra̠mṛta̍syā̠ mṛta̍sya̠ yōnē̎ḥ ।5) yōnē̠riti̠ yōnē̎ḥ ।6) ā nō̍ na̠ ā na̍ḥ ।7) nō̠ gōṣu̠ gōṣu̍ nō nō̠ gōṣu̍ ।8) gōṣu̍ viśatu viśatu̠ gōṣu̠ gōṣu̍ viśatu ।9) vi̠śa̠ tvā vi̍śatu viśa̠ tvā ।10) auṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhī̠ ṣvauṣa̍dhīṣu ।11) ōṣa̍dhīṣu̠ jahā̍mi̠ jahā̠ myōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhīṣu̠ jahā̍mi ।12) jahā̍mi sē̠digṃ sē̠di-ñjahā̍mi̠ jahā̍mi sē̠dim ।13) sē̠di mani̍rā̠ mani̍rāgṃ sē̠digṃ sē̠di mani̍rām ।14) ani̍rā̠ mamī̍vā̠ mamī̍vā̠ mani̍rā̠ mani̍rā̠ mamī̍vām ।15) amī̍vā̠mityamī̍vām ।16) agnē̠ tava̠ tavāgnē 'gnē̠ tava̍ ।17) tava̠ śrava̠-śśrava̠ stava̠ tava̠ śrava̍ḥ ।18) śravō̠ vayō̠ vaya̠-śśrava̠-śśravō̠ vaya̍ḥ ।19) vayō̠ mahi̠ mahi̠ vayō̠ vayō̠ mahi̍ ।20) mahi̍ bhrājanti bhrājanti̠ mahi̠ mahi̍ bhrājanti ।21) bhrā̠ja̠ ntya̠rchayō̍ a̠rchayō̎ bhrājanti bhrāja ntya̠rchaya̍ḥ ।22) a̠rchayō̍ vibhāvasō vibhāvasō a̠rchayō̍ a̠rchayō̍ vibhāvasō ।23) vi̠bhā̠va̠sō̠ iti̍ vibhā - va̠sō̠ ।24) bṛha̍dbhānō̠ śava̍sā̠ śava̍sā̠ bṛha̍dbhānō̠ bṛha̍dbhānō̠ śava̍sā ।24) bṛha̍dbhānō̠ iti̠ bṛha̍t - bhā̠nō̠ ।25) śava̍sā̠ vāja̠ṃ vāja̠gṃ̠ śava̍sā̠ śava̍sā̠ vāja̎m ।26) vāja̍ mu̠kthya̍ mu̠kthya̍ṃ vāja̠ṃ vāja̍ mu̠kthya̎m ।27) u̠kthya̍-ndadhā̍si̠ dadhā̎syu̠kthya̍ mu̠kthya̍-ndadhā̍si ।28) dadhā̍si dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̠ dadhā̍si̠ dadhā̍si dā̠śuṣē̎ ।29) dā̠śuṣē̍ kavē kavē dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̍ kavē ।30) ka̠va̠ iti̍ kavē ।31) i̠ra̠jya-nna̍gnē agna ira̠jya-nni̍ra̠jya-nna̍gnē ।32) a̠gnē̠ pra̠tha̠ya̠sva̠ pra̠tha̠ya̠svā̠gnē̠ a̠gnē̠ pra̠tha̠ya̠sva̠ ।33) pra̠tha̠ya̠sva̠ ja̠ntubhi̍-rja̠ntubhi̍ḥ prathayasva prathayasva ja̠ntubhi̍ḥ ।34) ja̠ntubhi̍ ra̠smē a̠smē ja̠ntubhi̍-rja̠ntubhi̍ ra̠smē ।34) ja̠ntubhi̠riti̍ ja̠ntu - bhi̠ḥ ।35) a̠smē rāyō̠ rāyō̍ a̠smē a̠smē rāya̍ḥ ।35) a̠smē itya̠smē ।36) rāyō̍ amartyā martya̠ rāyō̠ rāyō̍ amartya ।37) a̠ma̠rtyētya̍martya ।38) sa da̍rśa̠tasya̍ darśa̠tasya̠ sa sa da̍rśa̠tasya̍ ।39) da̠r̠śa̠tasya̠ vapu̍ṣō̠ vapu̍ṣō darśa̠tasya̍ darśa̠tasya̠ vapu̍ṣaḥ ।40) vapu̍ṣō̠ vi vi vapu̍ṣō̠ vapu̍ṣō̠ vi ।41) vi rā̍jasi rājasi̠ vi vi rā̍jasi ।42) rā̠ja̠si̠ pṛ̠ṇakṣi̍ pṛ̠ṇakṣi̍ rājasi rājasi pṛ̠ṇakṣi̍ ।43) pṛ̠ṇakṣi̍ sāna̠sigṃ sā̍na̠si-mpṛ̠ṇakṣi̍ pṛ̠ṇakṣi̍ sāna̠sim ।44) sā̠na̠sigṃ ra̠yigṃ ra̠yigṃ sā̍na̠sigṃ sā̍na̠sigṃ ra̠yim ।45) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।46) ūrjō̍ napā-nnapā̠ dūrja̠ ūrjō̍ napāt ।47) na̠pā̠j jāta̍vēdō̠ jāta̍vēdō napā-nnapā̠j jāta̍vēdaḥ ।48) jāta̍vēda-ssuśa̠stibhi̍-ssuśa̠stibhi̠-rjāta̍vēdō̠ jāta̍vēda-ssuśa̠stibhi̍ḥ ।48) jāta̍vēda̠ iti̠ jāta̍ - vē̠da̠ḥ ।49) su̠śa̠stibhi̠-rmanda̍sva̠ manda̍sva suśa̠stibhi̍-ssuśa̠stibhi̠-rmanda̍sva ।49) su̠śa̠stibhi̠riti̍ suśa̠sti - bhi̠ḥ ।50) manda̍sva dhī̠tibhi̍-rdhī̠tibhi̠-rmanda̍sva̠ manda̍sva dhī̠tibhi̍ḥ ।॥ 30 ॥ (50/55)
meaning
This verse is a ritual recitation from the Taittiriya Samhita employing repetitive phonetic and syntactic patterns (dada, dadhe; ritasya; dhāmnaḥ; amṛtasya; yoni; go; aushadhi; mani; sedim; agni; śravas; vaya; mahi; bhrajanti; archa; vibhāvasa; bṛhadbhānu; śavas; vāja; ukthya; dadhāsi; dāśuṣe; kave; irajya; prathayasva; jantu; asme; rāya; amrtya; darśata; vapus; vi; rājasi; pṛṇakṣi; sānasi; rayi;...
verse 31
1) धी॒तिभिर्॑. हि॒तो हि॒तो धी॒तिभि॑-र्धी॒तिभि॑र्-हि॒तः ।1) धी॒तिभि॒रिति॑ धी॒ति - भिः॒ ।2) हि॒त इति॑ हि॒तः ।3) त्वे इष॒ इष॒ स्त्वे त्वे इषः॑ ।3) त्वे इति॒ त्वे ।4) इष॒-स्सग्ं स मिष॒ इष॒-स्सम् ।5) स-न्द॑धु-र्दधु॒-स्सग्ं स-न्द॑धुः ।6) द॒धु॒-र्भूरि॑रेतसो॒ भूरि॑रेतसो दधु-र्दधु॒-र्भूरि॑रेतसः ।7) भूरि॑रेतस श्चि॒त्रोत॑य श्चि॒त्रोत॑यो॒ भूरि॑रेतसो॒ भूरि॑रेतस श्चि॒त्रोत॑यः ।7) भूरि॑रेतस॒ इति॒ भूरि॑ - रे॒त॒सः॒ ।8) चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ता वा॒मजा॑ता श्चि॒त्रोत॑य श्चि॒त्रोत॑यो वा॒मजा॑ताः ।8) चि॒त्रोत॑य॒ इति॑ चि॒त्र - ऊ॒त॒यः॒ ।9) वा॒मजा॑ता॒ इति॑ वा॒म - जा॒ताः॒ ।10) पा॒व॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चाः पाव॒कव॑र्चाः पाव॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चाः ।10) पा॒व॒कव॑र्चा॒ इति॑ पाव॒क - व॒र्चाः॒ ।11) शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ अनू॑नवर्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चाः ।11) शु॒क्रव॑र्चा॒ इति॑ शु॒क्र - व॒र्चाः॒ ।12) अनू॑नवर्चा॒ उदु दनू॑नवर्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उत् ।12) अनू॑नवर्चा॒ इत्यनू॑न - व॒र्चाः॒ ।13) उदि॑यर्षी य॒र्॒ ष्यु दुदि॑यर्षि ।14) इ॒य॒र्॒षि॒ भा॒नुना॑ भा॒नुने॑ यर्षी यर्षि भा॒नुना᳚ ।15) भा॒नुनेति॑ भा॒नुना᳚ ।16) पु॒त्रः पि॒तरा॑ पि॒तरा॑ पु॒त्रः पु॒त्रः पि॒तरा᳚ ।17) पि॒तरा॑ वि॒चर॑न्. वि॒चर॑-न्पि॒तरा॑ पि॒तरा॑ वि॒चरन्न्॑ ।18) वि॒चर॒-न्नुपोप॑ वि॒चर॑न्. वि॒चर॒-न्नुप॑ ।18) वि॒चर॒न्निति॑ वि - चरन्न्॑ ।19) उपा॑व स्यव॒ स्युपोपा॑ वसि ।20) अ॒व॒स्यु॒भे उ॒भे अ॑वस्य वस्यु॒भे ।21) उ॒भे पृ॑णक्षि पृणक्ष्यु॒भे उ॒भे पृ॑णक्षि ।21) उ॒भे इत्यु॒भे ।22) पृ॒ण॒क्षि॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी पृणक्षि पृणक्षि॒ रोद॑सी ।23) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।24) ऋ॒तावा॑न-म्महि॒ष-म्म॑हि॒ष मृ॒तावा॑न मृ॒तावा॑न-म्महि॒षम् ।24) ऋ॒तावा॑न॒मित्यृ॒त - वा॒न॒म् ।25) म॒हि॒षं-विँ॒श्वच॑र्षणिं-विँ॒श्वच॑र्षणि-म्महि॒ष-म्म॑हि॒षं-विँ॒श्वच॑र्षणिम् ।26) वि॒श्वच॑र्षणि म॒ग्नि म॒ग्निं-विँ॒श्वच॑र्षणिं-विँ॒श्वच॑र्षणि म॒ग्निम् ।26) वि॒श्वच॑र्षणि॒मिति॑ वि॒श्व - च॒र्॒ष॒णि॒म् ।27) अ॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ सु॒म्नाया॒ग्नि म॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ ।28) सु॒म्नाय॑ दधिरे दधिरे सु॒म्नाय॑ सु॒म्नाय॑ दधिरे ।29) द॒धि॒रे॒ पु॒रः पु॒रो द॑धिरे दधिरे पु॒रः ।30) पु॒रो जना॒ जनाः᳚ पु॒रः पु॒रो जनाः᳚ ।31) जना॒ इति॒ जनाः᳚ ।32) श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तमग्ं स॒प्रथ॑स्तम॒ग्ग्॒ श्रुत्क॑र्ण॒ग्ग्॒ श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तमम् ।32) श्रुत्क॑र्ण॒मिति॒ श्रुत् - क॒र्ण॒म् ।33) स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा त्वा स॒प्रथ॑स्तमग्ं स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा ।33) स॒प्रथ॑स्तम॒मिति॑ स॒प्रथः॑ - त॒म॒म् ।34) त्वा॒ गि॒रा गि॒रा त्वा᳚ त्वा गि॒रा ।35) गि॒रा दैव्य॒-न्दैव्य॑-ङ्गि॒रा गि॒रा दैव्य᳚म् ।36) दैव्य॒-म्मानु॑षा॒ मानु॑षा॒ दैव्य॒-न्दैव्य॒-म्मानु॑षा ।37) मानु॑षा यु॒गा यु॒गा मानु॑षा॒ मानु॑षा यु॒गा ।38) य॒गेति॑ यु॒गा ।39) नि॒ष्क॒र्तार॑ मद्ध्व॒रस्या᳚ द्ध्व॒रस्य॑ निष्क॒र्तार॑-न्निष्क॒र्तार॑ मद्ध्व॒रस्य॑ ।39) नि॒ष्क॒र्तार॒मिति॑ निः - क॒र्तार᳚म् ।40) अ॒द्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तस॒-म्प्रचे॑तस मद्ध्व॒रस्या᳚ द्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसम् ।41) प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्त॒-ङ्क्षय॑न्त॒-म्प्रचे॑तस॒-म्प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्तम् ।41) प्रचे॑तस॒मिति॒ प्र - चे॒त॒स॒म् ।42) क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से॒ राध॑से॒ क्षय॑न्त॒-ङ्क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से ।43) राध॑से म॒हे म॒हे राध॑से॒ राध॑से म॒हे ।44) म॒ह इति॑ म॒हे ।45) रा॒ति-म्भृगू॑णा॒-म्भृगू॑णाग्ं रा॒तिग्ं रा॒ति-म्भृगू॑णाम् ।46) भृगू॑णा मु॒शिज॑ मु॒शिज॒-म्भृगू॑णा॒-म्भृगू॑णा मु॒शिज᳚म् ।47) उ॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तु-ङ्क॒विक्र॑तु मु॒शिज॑ मु॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तुम् ।48) क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ पृ॒णक्षि॑ क॒विक्र॑तु-ङ्क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ ।48) क॒विक्र॑तु॒मिति॑ क॒वि - क्र॒तु॒म् ।49) पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं सा॑न॒सि-म्पृ॒णक्षि॑ पृ॒णक्षि॑ सान॒सिम् ।50) सा॒न॒सिग्ं र॒यिग्ं र॒यिग्ं सा॑न॒सिग्ं सा॑न॒सिग्ं र॒यिम् ।॥ 31 ॥ (50/66)
1) dhī̠tibhir̍. hi̠tō hi̠tō dhī̠tibhi̍-rdhī̠tibhi̍r-hi̠taḥ ।1) dhī̠tibhi̠riti̍ dhī̠ti - bhi̠ḥ ।2) hi̠ta iti̍ hi̠taḥ ।3) tvē iṣa̠ iṣa̠ stvē tvē iṣa̍ḥ ।3) tvē iti̠ tvē ।4) iṣa̠-ssagṃ sa miṣa̠ iṣa̠-ssam ।5) sa-nda̍dhu-rdadhu̠-ssagṃ sa-nda̍dhuḥ ।6) da̠dhu̠-rbhūri̍rētasō̠ bhūri̍rētasō dadhu-rdadhu̠-rbhūri̍rētasaḥ ।7) bhūri̍rētasa śchi̠trōta̍ya śchi̠trōta̍yō̠ bhūri̍rētasō̠ bhūri̍rētasa śchi̠trōta̍yaḥ ।7) bhūri̍rētasa̠ iti̠ bhūri̍ - rē̠ta̠sa̠ḥ ।8) chi̠trōta̍yō vā̠majā̍tā vā̠majā̍tā śchi̠trōta̍ya śchi̠trōta̍yō vā̠majā̍tāḥ ।8) chi̠trōta̍ya̠ iti̍ chi̠tra - ū̠ta̠ya̠ḥ ।9) vā̠majā̍tā̠ iti̍ vā̠ma - jā̠tā̠ḥ ।10) pā̠va̠kava̍rchā-śśu̠krava̍rchā-śśu̠krava̍rchāḥ pāva̠kava̍rchāḥ pāva̠kava̍rchā-śśu̠krava̍rchāḥ ।10) pā̠va̠kava̍rchā̠ iti̍ pāva̠ka - va̠rchā̠ḥ ।11) śu̠krava̍rchā̠ anū̍navarchā̠ anū̍navarchā-śśu̠krava̍rchā-śśu̠krava̍rchā̠ anū̍navarchāḥ ।11) śu̠krava̍rchā̠ iti̍ śu̠kra - va̠rchā̠ḥ ।12) anū̍navarchā̠ udu danū̍navarchā̠ anū̍navarchā̠ ut ।12) anū̍navarchā̠ ityanū̍na - va̠rchā̠ḥ ।13) udi̍yarṣī ya̠r̠ ṣyu dudi̍yarṣi ।14) i̠ya̠r̠ṣi̠ bhā̠nunā̍ bhā̠nunē̍ yarṣī yarṣi bhā̠nunā̎ ।15) bhā̠nunēti̍ bhā̠nunā̎ ।16) pu̠traḥ pi̠tarā̍ pi̠tarā̍ pu̠traḥ pu̠traḥ pi̠tarā̎ ।17) pi̠tarā̍ vi̠chara̍n. vi̠chara̍-npi̠tarā̍ pi̠tarā̍ vi̠charann̍ ।18) vi̠chara̠-nnupōpa̍ vi̠chara̍n. vi̠chara̠-nnupa̍ ।18) vi̠chara̠nniti̍ vi - charann̍ ।19) upā̍va syava̠ syupōpā̍ vasi ।20) a̠va̠syu̠bhē u̠bhē a̍vasya vasyu̠bhē ।21) u̠bhē pṛ̍ṇakṣi pṛṇakṣyu̠bhē u̠bhē pṛ̍ṇakṣi ।21) u̠bhē ityu̠bhē ।22) pṛ̠ṇa̠kṣi̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī pṛṇakṣi pṛṇakṣi̠ rōda̍sī ।23) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।24) ṛ̠tāvā̍na-mmahi̠ṣa-mma̍hi̠ṣa mṛ̠tāvā̍na mṛ̠tāvā̍na-mmahi̠ṣam ।24) ṛ̠tāvā̍na̠mityṛ̠ta - vā̠na̠m ।25) ma̠hi̠ṣaṃ vi̠śvacha̍rṣaṇiṃ vi̠śvacha̍rṣaṇi-mmahi̠ṣa-mma̍hi̠ṣaṃ vi̠śvacha̍rṣaṇim ।26) vi̠śvacha̍rṣaṇi ma̠gni ma̠gniṃ vi̠śvacha̍rṣaṇiṃ vi̠śvacha̍rṣaṇi ma̠gnim ।26) vi̠śvacha̍rṣaṇi̠miti̍ vi̠śva - cha̠r̠ṣa̠ṇi̠m ।27) a̠gnigṃ su̠mnāya̍ su̠mnāyā̠gni ma̠gnigṃ su̠mnāya̍ ।28) su̠mnāya̍ dadhirē dadhirē su̠mnāya̍ su̠mnāya̍ dadhirē ।29) da̠dhi̠rē̠ pu̠raḥ pu̠rō da̍dhirē dadhirē pu̠raḥ ।30) pu̠rō janā̠ janā̎ḥ pu̠raḥ pu̠rō janā̎ḥ ।31) janā̠ iti̠ janā̎ḥ ।32) śrutka̍rṇagṃ sa̠pratha̍stamagṃ sa̠pratha̍stama̠gg̠ śrutka̍rṇa̠gg̠ śrutka̍rṇagṃ sa̠pratha̍stamam ।32) śrutka̍rṇa̠miti̠ śrut - ka̠rṇa̠m ।33) sa̠pratha̍stama-ntvā tvā sa̠pratha̍stamagṃ sa̠pratha̍stama-ntvā ।33) sa̠pratha̍stama̠miti̍ sa̠pratha̍ḥ - ta̠ma̠m ।34) tvā̠ gi̠rā gi̠rā tvā̎ tvā gi̠rā ।35) gi̠rā daivya̠-ndaivya̍-ṅgi̠rā gi̠rā daivya̎m ।36) daivya̠-mmānu̍ṣā̠ mānu̍ṣā̠ daivya̠-ndaivya̠-mmānu̍ṣā ।37) mānu̍ṣā yu̠gā yu̠gā mānu̍ṣā̠ mānu̍ṣā yu̠gā ।38) ya̠gēti̍ yu̠gā ।39) ni̠ṣka̠rtāra̍ maddhva̠rasyā̎ ddhva̠rasya̍ niṣka̠rtāra̍-nniṣka̠rtāra̍ maddhva̠rasya̍ ।39) ni̠ṣka̠rtāra̠miti̍ niḥ - ka̠rtāra̎m ।40) a̠ddhva̠rasya̠ prachē̍tasa̠-mprachē̍tasa maddhva̠rasyā̎ ddhva̠rasya̠ prachē̍tasam ।41) prachē̍tasa̠-ṅkṣaya̍nta̠-ṅkṣaya̍nta̠-mprachē̍tasa̠-mprachē̍tasa̠-ṅkṣaya̍ntam ।41) prachē̍tasa̠miti̠ pra - chē̠ta̠sa̠m ।42) kṣaya̍nta̠gṃ̠ rādha̍sē̠ rādha̍sē̠ kṣaya̍nta̠-ṅkṣaya̍nta̠gṃ̠ rādha̍sē ।43) rādha̍sē ma̠hē ma̠hē rādha̍sē̠ rādha̍sē ma̠hē ।44) ma̠ha iti̍ ma̠hē ।45) rā̠ti-mbhṛgū̍ṇā̠-mbhṛgū̍ṇāgṃ rā̠tigṃ rā̠ti-mbhṛgū̍ṇām ।46) bhṛgū̍ṇā mu̠śija̍ mu̠śija̠-mbhṛgū̍ṇā̠-mbhṛgū̍ṇā mu̠śija̎m ।47) u̠śija̍-ṅka̠vikra̍tu-ṅka̠vikra̍tu mu̠śija̍ mu̠śija̍-ṅka̠vikra̍tum ।48) ka̠vikra̍tu-mpṛ̠ṇakṣi̍ pṛ̠ṇakṣi̍ ka̠vikra̍tu-ṅka̠vikra̍tu-mpṛ̠ṇakṣi̍ ।48) ka̠vikra̍tu̠miti̍ ka̠vi - kra̠tu̠m ।49) pṛ̠ṇakṣi̍ sāna̠sigṃ sā̍na̠si-mpṛ̠ṇakṣi̍ pṛ̠ṇakṣi̍ sāna̠sim ।50) sā̠na̠sigṃ ra̠yigṃ ra̠yigṃ sā̍na̠sigṃ sā̍na̠sigṃ ra̠yim ।॥ 31 ॥ (50/66)
meaning
This verse is a Vedic recitation with repeated liturgical formulas and name-phoneme annotations (pada-pāṭha breakdowns) from the Taittiriya Samhita, consisting of ritualistic epithets for Krishna/Vishnu—such as "possessed of wisdom" (dhīti), "nourisher" (hiita), "the one who accomplishes" (daddhu), "vast in essence" (bhūri-retas), "many-hued in offering" (chitra-otaya), "left-born" (vāma-jātā),...
verse 32
1) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।2) चितः॑ स्थ स्थ॒ चित॒ श्चितः॑ स्थ ।3) स्थ॒ प॒रि॒चितः॑ परि॒चितः॑ स्थ स्थ परि॒चितः॑ ।4) प॒रि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ परि॒चितः॑ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ ।4) प॒रि॒चित॒ इति॑ परि - चितः॑ ।5) ऊ॒र्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्वग्ग् श्रयद्ध्व मूर्ध्व॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्वम् ।5) ऊ॒र्ध्व॒चित॒ इत्यू᳚र्ध्व - चितः॑ ।6) श्र॒य॒द्ध्व॒-न्तया॒ तया᳚ श्रयद्ध्वग्ग् श्रयद्ध्व॒-न्तया᳚ ।7) तया॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ तया॒ तया॑ दे॒वत॑या ।8) दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्दे॒वत॑या दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्वत् ।9) अ॒ङ्गि॒र॒स्व-द्ध्रु॒वा ध्रु॒वा अ॑ङ्गिर॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वाः ।10) ध्रु॒वा-स्सी॑दत सीदत ध्रु॒वा ध्रु॒वा-स्सी॑दत ।11) सी॒द॒तेति॑ सीदत ।12) आ प्या॑यस्व प्याय॒स्वा प्या॑यस्व ।13) प्या॒य॒स्व॒ सग्ं स-म्प्या॑यस्व प्यायस्व॒ सम् ।14) स मे᳚त्वेतु॒ सग्ं स मे॑तु ।15) ए॒तु॒ ते॒ त॒ ए॒त्वे॒तु॒ ते॒ ।16) ते॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॑ स्ते ते वि॒श्वतः॑ ।17) वि॒श्वतः॑ सोम सोम वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतः॑ सोम ।18) सो॒म॒ वृष्णि॑यं॒-वृँष्णि॑यग्ं सोम सोम॒ वृष्णि॑यम् ।19) वृष्णि॑य॒मिति॒ वृष्णि॑यम् ।20) भवा॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य॒ भव॒ भवा॒ वाज॑स्य ।21) वाज॑स्य सङ्ग॒थे स॑ङ्ग॒थे वाज॑स्य॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ।22) स॒ङ्ग॒थ इति॑ सं - ग॒थे ।23) स-न्ते॑ ते॒ सग्ं स-न्ते᳚ ।24) ते॒ पयाग्ं॑सि॒ पयाग्ं॑सि ते ते॒ पयाग्ं॑सि ।25) पयाग्ं॑सि॒ सग्ं स-म्पयाग्ं॑सि॒ पयाग्ं॑सि॒ सम् ।26) शमु॑ वु॒ सग्ं स मु॑ ।27) उ॒ य॒न्तु॒ य॒न्तू॒ य॒न्तु॒ ।28) य॒न्तु॒ वाजा॒ वाजा॑ यन्तु यन्तु॒ वाजाः᳚ ।29) वाजा॒-स्सग्ं सं-वाँजा॒ वाजा॒-स्सम् ।30) सं-वृँष्णि॑यानि॒ वृष्णि॑यानि॒ सग्ं सं-वृँष्णि॑यानि ।31) वृष्णि॑या न्यभिमाति॒षाहो॑ अभिमाति॒षाहो॒ वृष्णि॑यानि॒ वृष्णि॑या न्यभिमाति॒षाहः॑ ।32) अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒ इत्य॑भिमाति - साहः॑ ।33) आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑या॒ मृता॑या॒ प्याय॑मान आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य ।33) आ॒प्याय॑मान॒ इत्या᳚ - प्याय॑मानः ।34) अ॒मृता॑य सोम सोमा॒ मृता॑या॒ मृता॑य सोम ।35) सो॒म॒ दि॒वि दि॒वि सो॑म सोम दि॒वि ।36) दि॒वि श्रवाग्ं॑सि॒ श्रवाग्ं॑सि दि॒वि दि॒वि श्रवाग्ं॑सि ।37) श्रवाग्॑ स्युत्त॒मा न्यु॑त्त॒मानि॒ श्रवाग्ं॑सि॒ श्रवाग्॑ स्युत्त॒मानि॑ ।38) उ॒त्त॒मानि॑ धिष्व धिष्वोत्त॒मा न्यु॑त्त॒मानि॑ धिष्व ।38) उ॒त्त॒मानीत्यु॑त् - त॒मानि॑ ।39) धि॒ष्वेति॑ धिष्व ।॥ 32 ॥ (39/43)॥ अ. 7 ॥
1) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।2) chita̍-sstha stha̠ chita̠ śchita̍-sstha ।3) stha̠ pa̠ri̠chita̍ḥ pari̠chita̍-sstha stha pari̠chita̍ḥ ।4) pa̠ri̠chita̍ ūrdhva̠chita̍ ūrdhva̠chita̍ḥ pari̠chita̍ḥ pari̠chita̍ ūrdhva̠chita̍ḥ ।4) pa̠ri̠chita̠ iti̍ pari - chita̍ḥ ।5) ū̠rdhva̠chita̍-śśrayaddhvagg śrayaddhva mūrdhva̠chita̍ ūrdhva̠chita̍-śśrayaddhvam ।5) ū̠rdhva̠chita̠ ityū̎rdhva - chita̍ḥ ।6) śra̠ya̠ddhva̠-ntayā̠ tayā̎ śrayaddhvagg śrayaddhva̠-ntayā̎ ।7) tayā̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ tayā̠ tayā̍ dē̠vata̍yā ।8) dē̠vata̍yā 'ṅgira̠sva da̍ṅgira̠sva-ddē̠vata̍yā dē̠vata̍yā 'ṅgira̠svat ।9) a̠ṅgi̠ra̠sva-ddhru̠vā dhru̠vā a̍ṅgira̠sva da̍ṅgira̠sva-ddhru̠vāḥ ।10) dhru̠vā-ssī̍data sīdata dhru̠vā dhru̠vā-ssī̍data ।11) sī̠da̠tēti̍ sīdata ।12) ā pyā̍yasva pyāya̠svā pyā̍yasva ।13) pyā̠ya̠sva̠ sagṃ sa-mpyā̍yasva pyāyasva̠ sam ।14) sa mē̎tvētu̠ sagṃ sa mē̍tu ।15) ē̠tu̠ tē̠ ta̠ ē̠tvē̠tu̠ tē̠ ।16) tē̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍ stē tē vi̠śvata̍ḥ ।17) vi̠śvata̍-ssōma sōma vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍-ssōma ।18) sō̠ma̠ vṛṣṇi̍ya̠ṃ vṛṣṇi̍yagṃ sōma sōma̠ vṛṣṇi̍yam ।19) vṛṣṇi̍ya̠miti̠ vṛṣṇi̍yam ।20) bhavā̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya̠ bhava̠ bhavā̠ vāja̍sya ।21) vāja̍sya saṅga̠thē sa̍ṅga̠thē vāja̍sya̠ vāja̍sya saṅga̠thē ।22) sa̠ṅga̠tha iti̍ saṃ - ga̠thē ।23) sa-ntē̍ tē̠ sagṃ sa-ntē̎ ।24) tē̠ payāgṃ̍si̠ payāgṃ̍si tē tē̠ payāgṃ̍si ।25) payāgṃ̍si̠ sagṃ sa-mpayāgṃ̍si̠ payāgṃ̍si̠ sam ।26) śamu̍ vu̠ sagṃ sa mu̍ ।27) u̠ ya̠ntu̠ ya̠ntū̠ ya̠ntu̠ ।28) ya̠ntu̠ vājā̠ vājā̍ yantu yantu̠ vājā̎ḥ ।29) vājā̠-ssagṃ saṃ vājā̠ vājā̠-ssam ।30) saṃ vṛṣṇi̍yāni̠ vṛṣṇi̍yāni̠ sagṃ saṃ vṛṣṇi̍yāni ।31) vṛṣṇi̍yā nyabhimāti̠ṣāhō̍ abhimāti̠ṣāhō̠ vṛṣṇi̍yāni̠ vṛṣṇi̍yā nyabhimāti̠ṣāha̍ḥ ।32) a̠bhi̠mā̠ti̠ṣāha̠ itya̍bhimāti - sāha̍ḥ ।33) ā̠pyāya̍mānō a̠mṛtā̍yā̠ mṛtā̍yā̠ pyāya̍māna ā̠pyāya̍mānō a̠mṛtā̍ya ।33) ā̠pyāya̍māna̠ ityā̎ - pyāya̍mānaḥ ।34) a̠mṛtā̍ya sōma sōmā̠ mṛtā̍yā̠ mṛtā̍ya sōma ।35) sō̠ma̠ di̠vi di̠vi sō̍ma sōma di̠vi ।36) di̠vi śravāgṃ̍si̠ śravāgṃ̍si di̠vi di̠vi śravāgṃ̍si ।37) śravāg̍ syutta̠mā nyu̍tta̠māni̠ śravāgṃ̍si̠ śravāg̍ syutta̠māni̍ ।38) u̠tta̠māni̍ dhiṣva dhiṣvōtta̠mā nyu̍tta̠māni̍ dhiṣva ।38) u̠tta̠mānītyu̍t - ta̠māni̍ ।39) dhi̠ṣvēti̍ dhiṣva ।॥ 32 ॥ (39/43)॥ a. 7 ॥
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a ritual chant with formulaic repetitions of Vedic words (rayi, chita, parichita, urdhvachita, srayaddha, devata, angirasa, dhruva, sidati, pyayasva, vaja, sangatha, payamsi, yandu, vrishniya, abhimatisaha, amrita, soma, divi, sravamsi, uttama, dhisva) structured through anaphoric patterns for Vedic recitation and ritual efficacy.
verse 33
1) अ॒भ्य॑स्था दस्था द॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑स्थात् ।2) अ॒स्था॒-द्विश्वा॒ विश्वा॑ अस्था दस्था॒-द्विश्वाः᳚ ।3) विश्वाः॒ पृत॑नाः॒ पृत॑ना॒ विश्वा॒ विश्वाः॒ पृत॑नाः ।4) पृत॑ना॒ अरा॑ती॒ ररा॑तीः॒ पृत॑नाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑तीः ।5) अरा॑ती॒ स्त-त्तदरा॑ती॒ ररा॑ती॒ स्तत् ।6) तद॒ग्नि र॒ग्नि स्त-त्तद॒ग्निः ।7) अ॒ग्नि रा॑हाहा॒ग्नि र॒ग्नि रा॑ह ।8) आ॒ह॒ त-त्तदा॑हाह॒ तत् ।9) तदू॒ त-त्तदु॑ ।10) उ॒ सोम॒-स्सोम॑ उ वु॒ सोमः॑ ।11) सोम॑ आहाह॒ सोम॒-स्सोम॑ आह ।12) आ॒हेत्या॑ह ।13) बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता स॑वि॒ता बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता ।14) स॒वि॒ता त-त्त-थ्स॑वि॒ता स॑वि॒ता तत् ।15) त-न्मे॑ मे॒ त-त्त-न्मे᳚ ।16) म॒ आ॒हा॒ह॒ मे॒ म॒ आ॒ह॒ ।17) आ॒ह॒ पू॒षा पू॒षा ऽऽहा॑ह पू॒षा ।18) पू॒षा मा॑ मा पू॒षा पू॒षा मा᳚ ।19) मा॒ ऽधा॒ द॒धा॒-न्मा॒ मा॒ ऽधा॒त् ।20) अ॒धा॒-थ्सु॒कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्या॑ धादधा-थ्सुकृ॒तस्य॑ ।21) सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के लो॒के सु॑कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।21) सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ ।22) लो॒क इति॑ लो॒के ।23) यदक्र॑न्दो॒ अक्र॑न्दो॒ य-द्यदक्र॑न्दः ।24) अक्र॑न्दः प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म मक्र॑न्दो॒ अक्र॑न्दः प्रथ॒मम् ।25) प्र॒थ॒म-ञ्जाय॑मानो॒ जाय॑मानः प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्जाय॑मानः ।26) जाय॑मान उ॒द्य-न्नु॒द्यन् जाय॑मानो॒ जाय॑मान उ॒द्यन्न् ।27) उ॒द्य-न्थ्स॑मु॒द्रा-थ्स॑मु॒द्रा दु॒द्य-न्नु॒द्य-न्थ्स॑मु॒द्रात् ।27) उ॒द्यन्नित्यु॑त् - यन्न् ।28) स॒मु॒द्रा दु॒तोत स॑मु॒द्रा-थ्स॑मु॒द्रा दु॒त ।29) उ॒त वा॑ वो॒तोत वा᳚ ।30) वा॒ पुरी॑षा॒-त्पुरी॑षा-द्वा वा॒ पुरी॑षात् ।31) पुरी॑षा॒दिति॒ पुरी॑षात् ।32) श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा प॒क्षा श्ये॒नस्य॑ श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ।33) प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ हरि॒णस्य॑ प॒क्षा प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ ।34) ह॒रि॒णस्य॑ बा॒हू बा॒हू ह॑रि॒णस्य॑ हरि॒णस्य॑ बा॒हू ।35) बा॒हू उप॑स्तुत॒ मुप॑स्तुत-म्बा॒हू बा॒हू उप॑स्तुतम् ।35) बा॒हू इति॑ बा॒हू ।36) उप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म॒ जनि॒ मोप॑स्तुत॒ मुप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म ।36) उप॑स्तुत॒मित्युप॑ - स्तु॒त॒म् ।37) जनि॑म॒ त-त्तज् जनि॑म॒ जनि॑म॒ तत् ।38) त-त्ते॑ ते॒ त-त्त-त्ते᳚ ।39) ते॒ अ॒र्व॒-न्न॒र्व॒-न्ते॒ ते॒ अ॒र्व॒न्न् ।40) अ॒र्व॒न्नित्य॑र्वन्न् ।41) अ॒पा-म्पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ म॒पा म॒पा-म्पृ॒ष्ठम् ।42) पृ॒ष्ठ म॑स्यसि पृ॒ष्ठ-म्पृ॒ष्ठ म॑सि ।43) अ॒सि॒ योनि॒-र्योनि॑ रस्यसि॒ योनिः॑ ।44) योनि॑ र॒ग्ने र॒ग्ने-र्योनि॒-र्योनि॑ र॒ग्नेः ।45) अ॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र म॒ग्ने र॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रम् ।46) स॒मु॒द्र म॒भितो॑ अ॒भितः॑ समु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र म॒भितः॑ ।47) अ॒भितः॒ पिन्व॑मान॒-म्पिन्व॑मान म॒भितो॑ अ॒भितः॒ पिन्व॑मानम् ।48) पिन्व॑मान॒मिति॒ पिन्व॑मानम् ।49) वर्ध॑मान-म्म॒हो म॒हो वर्ध॑मानं॒-वँर्ध॑मान-म्म॒हः ।50) म॒ह आ म॒हो म॒ह आ ।॥ 33 ॥ (50/54)
1) a̠bhya̍sthā dasthā da̠bhyā̎(1̠)bhya̍sthāt ।2) a̠sthā̠-dviśvā̠ viśvā̍ asthā dasthā̠-dviśvā̎ḥ ।3) viśvā̠ḥ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nā̠ viśvā̠ viśvā̠ḥ pṛta̍nāḥ ।4) pṛta̍nā̠ arā̍tī̠ rarā̍tī̠ḥ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nā̠ arā̍tīḥ ।5) arā̍tī̠ sta-ttadarā̍tī̠ rarā̍tī̠ stat ।6) tada̠gni ra̠gni sta-ttada̠gniḥ ।7) a̠gni rā̍hāhā̠gni ra̠gni rā̍ha ।8) ā̠ha̠ ta-ttadā̍hāha̠ tat ।9) tadū̠ ta-ttadu̍ ।10) u̠ sōma̠-ssōma̍ u vu̠ sōma̍ḥ ।11) sōma̍ āhāha̠ sōma̠-ssōma̍ āha ।12) ā̠hētyā̍ha ।13) bṛha̠spati̍-ssavi̠tā sa̍vi̠tā bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-ssavi̠tā ।14) sa̠vi̠tā ta-tta-thsa̍vi̠tā sa̍vi̠tā tat ।15) ta-nmē̍ mē̠ ta-tta-nmē̎ ।16) ma̠ ā̠hā̠ha̠ mē̠ ma̠ ā̠ha̠ ।17) ā̠ha̠ pū̠ṣā pū̠ṣā ''hā̍ha pū̠ṣā ।18) pū̠ṣā mā̍ mā pū̠ṣā pū̠ṣā mā̎ ।19) mā̠ 'dhā̠ da̠dhā̠-nmā̠ mā̠ 'dhā̠t ।20) a̠dhā̠-thsu̠kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasyā̍ dhādadhā-thsukṛ̠tasya̍ ।21) su̠kṛ̠tasya̍ lō̠kē lō̠kē su̍kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasya̍ lō̠kē ।21) su̠kṛ̠tasyēti̍ su - kṛ̠tasya̍ ।22) lō̠ka iti̍ lō̠kē ।23) yadakra̍ndō̠ akra̍ndō̠ ya-dyadakra̍ndaḥ ।24) akra̍ndaḥ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma makra̍ndō̠ akra̍ndaḥ pratha̠mam ।25) pra̠tha̠ma-ñjāya̍mānō̠ jāya̍mānaḥ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñjāya̍mānaḥ ।26) jāya̍māna u̠dya-nnu̠dyan jāya̍mānō̠ jāya̍māna u̠dyann ।27) u̠dya-nthsa̍mu̠drā-thsa̍mu̠drā du̠dya-nnu̠dya-nthsa̍mu̠drāt ।27) u̠dyannityu̍t - yann ।28) sa̠mu̠drā du̠tōta sa̍mu̠drā-thsa̍mu̠drā du̠ta ।29) u̠ta vā̍ vō̠tōta vā̎ ।30) vā̠ purī̍ṣā̠-tpurī̍ṣā-dvā vā̠ purī̍ṣāt ।31) purī̍ṣā̠diti̠ purī̍ṣāt ।32) śyē̠nasya̍ pa̠kṣā pa̠kṣā śyē̠nasya̍ śyē̠nasya̍ pa̠kṣā ।33) pa̠kṣā ha̍ri̠ṇasya̍ hari̠ṇasya̍ pa̠kṣā pa̠kṣā ha̍ri̠ṇasya̍ ।34) ha̠ri̠ṇasya̍ bā̠hū bā̠hū ha̍ri̠ṇasya̍ hari̠ṇasya̍ bā̠hū ।35) bā̠hū upa̍stuta̠ mupa̍stuta-mbā̠hū bā̠hū upa̍stutam ।35) bā̠hū iti̍ bā̠hū ।36) upa̍stuta̠-ñjani̍ma̠ jani̠ mōpa̍stuta̠ mupa̍stuta̠-ñjani̍ma ।36) upa̍stuta̠mityupa̍ - stu̠ta̠m ।37) jani̍ma̠ ta-ttaj jani̍ma̠ jani̍ma̠ tat ।38) ta-ttē̍ tē̠ ta-tta-ttē̎ ।39) tē̠ a̠rva̠-nna̠rva̠-ntē̠ tē̠ a̠rva̠nn ।40) a̠rva̠nnitya̍rvann ।41) a̠pā-mpṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha ma̠pā ma̠pā-mpṛ̠ṣṭham ।42) pṛ̠ṣṭha ma̍syasi pṛ̠ṣṭha-mpṛ̠ṣṭha ma̍si ।43) a̠si̠ yōni̠-ryōni̍ rasyasi̠ yōni̍ḥ ।44) yōni̍ ra̠gnē ra̠gnē-ryōni̠-ryōni̍ ra̠gnēḥ ।45) a̠gnē-ssa̍mu̠dragṃ sa̍mu̠dra ma̠gnē ra̠gnē-ssa̍mu̠dram ।46) sa̠mu̠dra ma̠bhitō̍ a̠bhita̍-ssamu̠dragṃ sa̍mu̠dra ma̠bhita̍ḥ ।47) a̠bhita̠ḥ pinva̍māna̠-mpinva̍māna ma̠bhitō̍ a̠bhita̠ḥ pinva̍mānam ।48) pinva̍māna̠miti̠ pinva̍mānam ।49) vardha̍māna-mma̠hō ma̠hō vardha̍māna̠ṃ vardha̍māna-mma̠haḥ ।50) ma̠ha ā ma̠hō ma̠ha ā ।॥ 33 ॥ (50/54)
meaning
This is a highly technical Yajurvedic liturgical recitation (brahmodya) consisting of ritual sound-sequences, divine names (Agni, Soma, Brihaspati, Savitṛ, Pūṣan), and cosmological correspondences (eagles' wings, deer's limbs, waters, oceans, worlds) woven through repetitive formulaic utterances that establish ritual efficacy and cosmic order rather than narrative or devotional meaning.
verse 34
1) आ च॒ चा च॑ ।2) च॒ पुष्क॑र॒-म्पुष्क॑र-ञ्च च॒ पुष्क॑रम् ।3) पुष्क॑र-न्दि॒वो दि॒वः पुष्क॑र॒-म्पुष्क॑र-न्दि॒वः ।4) दि॒वो मात्र॑या॒ मात्र॑या दि॒वो दि॒वो मात्र॑या ।5) मात्र॑या वरि॒णा व॑रि॒णा मात्र॑या॒ मात्र॑या वरि॒णा ।6) व॒रि॒णा प्र॑थस्व प्रथस्व वरि॒णा व॑रि॒णा प्र॑थस्व ।7) प्र॒थ॒स्वेति॑ प्रथस्व ।8) ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न-म्ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ जज्ञा॒नम् ।9) ज॒ज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्ज॑ज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒मम् ।10) प्र॒थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता᳚त् ।11) पु॒रस्ता॒-द्वि वि पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-द्वि ।12) वि सी॑म॒त-स्सी॑म॒तो वि वि सी॑म॒तः ।13) सी॒म॒त-स्सु॒रुचः॑ सु॒रुचः॑ सीम॒त-स्सी॑म॒त-स्सु॒रुचः॑ ।14) सु॒रुचो॑ वे॒नो वे॒न-स्सु॒रुचः॑ सु॒रुचो॑ वे॒नः ।14) सु॒रुच॒ इति॑ सु - रुचः॑ ।15) वे॒न आ॑व राव-र्वे॒नो वे॒न आ॑वः ।16) आ॒व॒रित्या॑वः ।17) स बु॒द्ध्निया॑ बु॒द्ध्निया॒-स्स स बु॒द्ध्नियाः᳚ ।18) बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा उ॑प॒मा बु॒द्ध्निया॑ बु॒द्ध्निया॑ उप॒माः ।19) उ॒प॒मा अ॑स्या स्योप॒मा उ॑प॒मा अ॑स्य ।19) उ॒प॒मा इत्युप॑ - माः ।20) अ॒स्य॒ वि॒ष्ठा वि॒ष्ठा अ॑स्यास्य वि॒ष्ठाः ।21) वि॒ष्ठा-स्स॒त-स्स॒तो वि॒ष्ठा वि॒ष्ठा-स्स॒तः ।21) वि॒ष्ठा इति॑ वि - स्थाः ।22) स॒तश्च॑ च स॒त-स्स॒तश्च॑ ।23) च॒ योनिं॒-योँनि॑-ञ्च च॒ योनि᳚म् ।24) योनि॒ मस॑तो॒ अस॑तो॒ योनिं॒-योँनि॒ मस॑तः ।25) अस॑तश्च॒ चास॑तो॒ अस॑तश्च ।26) च॒ विव॒-र्विव॑श्च च॒ विवः॑ ।27) विव॒रिति॒ विवः॑ ।28) हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सग्ं सग्ं हि॑रण्यग॒र्भो हि॑रण्यग॒र्भ-स्सम् ।28) हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ इति॑ हिरण्य - ग॒र्भः ।29) स म॑वर्त॒ता व॑र्त॒त सग्ं स म॑वर्त॒त ।30) अ॒व॒र्त॒ताग्रे॒ अग्रे॑ ऽवर्त॒ता व॑र्त॒ताग्रे᳚ ।31) अग्रे॑ भू॒तस्य॑ भू॒तस्याग्रे॒ अग्रे॑ भू॒तस्य॑ ।32) भू॒तस्य॑ जा॒तो जा॒तो भू॒तस्य॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः ।33) जा॒तः पति॒ष् पति॑-र्जा॒तो जा॒तः पतिः॑ ।34) पति॒ रेक॒ एक॒ स्पति॒ष् पति॒ रेकः॑ ।35) एक॑ आसी दासी॒ देक॒ एक॑ आसीत् ।36) आ॒सी॒दित्या॑सीत् ।37) स दा॑धार दाधार॒ स स दा॑धार ।38) दा॒धा॒र॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्दा॑धार दाधार पृथि॒वीम् ।39) पृ॒थि॒वी-न्द्या-न्द्या-म्पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्द्याम् ।40) द्या मु॒तोत द्या-न्द्या मु॒त ।41) उ॒तेमा मि॒मा मु॒तोते माम् ।42) इ॒मा-ङ्कस्मै॒ कस्मा॑ इ॒मा मि॒मा-ङ्कस्मै᳚ ।43) कस्मै॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॒ कस्मै॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ।44) दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ दे॒वाय॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा᳚ ।45) ह॒विषा॑ विधेम विधेम ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ विधेम ।46) वि॒धे॒मेति॑ विधेम ।47) द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द चस्कन्द द्र॒फ्सो द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द ।48) च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑स्कन्द चस्कन्द पृथि॒वीम् ।49) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।50) अनु॒ द्या-न्द्या मन्वनु॒ द्याम् ।॥ 34 ॥ (50/54)
1) ā cha̠ chā cha̍ ।2) cha̠ puṣka̍ra̠-mpuṣka̍ra-ñcha cha̠ puṣka̍ram ।3) puṣka̍ra-ndi̠vō di̠vaḥ puṣka̍ra̠-mpuṣka̍ra-ndi̠vaḥ ।4) di̠vō mātra̍yā̠ mātra̍yā di̠vō di̠vō mātra̍yā ।5) mātra̍yā vari̠ṇā va̍ri̠ṇā mātra̍yā̠ mātra̍yā vari̠ṇā ।6) va̠ri̠ṇā pra̍thasva prathasva vari̠ṇā va̍ri̠ṇā pra̍thasva ।7) pra̠tha̠svēti̍ prathasva ।8) brahma̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠na-mbrahma̠ brahma̍ jajñā̠nam ।9) ja̠jñā̠na-mpra̍tha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñja̍jñā̠na-ñja̍jñā̠na-mpra̍tha̠mam ।10) pra̠tha̠ma-mpu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastā̎t ।11) pu̠rastā̠-dvi vi pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-dvi ।12) vi sī̍ma̠ta-ssī̍ma̠tō vi vi sī̍ma̠taḥ ।13) sī̠ma̠ta-ssu̠rucha̍-ssu̠rucha̍-ssīma̠ta-ssī̍ma̠ta-ssu̠rucha̍ḥ ।14) su̠ruchō̍ vē̠nō vē̠na-ssu̠rucha̍-ssu̠ruchō̍ vē̠naḥ ।14) su̠rucha̠ iti̍ su - rucha̍ḥ ।15) vē̠na ā̍va rāva-rvē̠nō vē̠na ā̍vaḥ ।16) ā̠va̠rityā̍vaḥ ।17) sa bu̠ddhniyā̍ bu̠ddhniyā̠-ssa sa bu̠ddhniyā̎ḥ ।18) bu̠ddhniyā̍ upa̠mā u̍pa̠mā bu̠ddhniyā̍ bu̠ddhniyā̍ upa̠māḥ ।19) u̠pa̠mā a̍syā syōpa̠mā u̍pa̠mā a̍sya ।19) u̠pa̠mā ityupa̍ - māḥ ।20) a̠sya̠ vi̠ṣṭhā vi̠ṣṭhā a̍syāsya vi̠ṣṭhāḥ ।21) vi̠ṣṭhā-ssa̠ta-ssa̠tō vi̠ṣṭhā vi̠ṣṭhā-ssa̠taḥ ।21) vi̠ṣṭhā iti̍ vi - sthāḥ ।22) sa̠taścha̍ cha sa̠ta-ssa̠taścha̍ ।23) cha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ñcha cha̠ yōni̎m ।24) yōni̠ masa̍tō̠ asa̍tō̠ yōni̠ṃ yōni̠ masa̍taḥ ।25) asa̍taścha̠ chāsa̍tō̠ asa̍taścha ।26) cha̠ viva̠-rviva̍ścha cha̠ viva̍ḥ ।27) viva̠riti̠ viva̍ḥ ।28) hi̠ra̠ṇya̠ga̠rbha-ssagṃ sagṃ hi̍raṇyaga̠rbhō hi̍raṇyaga̠rbha-ssam ।28) hi̠ra̠ṇya̠ga̠rbha iti̍ hiraṇya - ga̠rbhaḥ ।29) sa ma̍varta̠tā va̍rta̠ta sagṃ sa ma̍varta̠ta ।30) a̠va̠rta̠tāgrē̠ agrē̍ 'varta̠tā va̍rta̠tāgrē̎ ।31) agrē̍ bhū̠tasya̍ bhū̠tasyāgrē̠ agrē̍ bhū̠tasya̍ ।32) bhū̠tasya̍ jā̠tō jā̠tō bhū̠tasya̍ bhū̠tasya̍ jā̠taḥ ।33) jā̠taḥ pati̠ṣ pati̍-rjā̠tō jā̠taḥ pati̍ḥ ।34) pati̠ rēka̠ ēka̠ spati̠ṣ pati̠ rēka̍ḥ ।35) ēka̍ āsī dāsī̠ dēka̠ ēka̍ āsīt ।36) ā̠sī̠dityā̍sīt ।37) sa dā̍dhāra dādhāra̠ sa sa dā̍dhāra ।38) dā̠dhā̠ra̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndā̍dhāra dādhāra pṛthi̠vīm ।39) pṛ̠thi̠vī-ndyā-ndyā-mpṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndyām ।40) dyā mu̠tōta dyā-ndyā mu̠ta ।41) u̠tēmā mi̠mā mu̠tōtē mām ।42) i̠mā-ṅkasmai̠ kasmā̍ i̠mā mi̠mā-ṅkasmai̎ ।43) kasmai̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̠ kasmai̠ kasmai̍ dē̠vāya̍ ।44) dē̠vāya̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ dē̠vāya̍ dē̠vāya̍ ha̠viṣā̎ ।45) ha̠viṣā̍ vidhēma vidhēma ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vidhēma ।46) vi̠dhē̠mēti̍ vidhēma ।47) dra̠phsa ścha̍skanda chaskanda dra̠phsō dra̠phsa ścha̍skanda ।48) cha̠ska̠nda̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍skanda chaskanda pṛthi̠vīm ।49) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।50) anu̠ dyā-ndyā manvanu̠ dyām ।॥ 34 ॥ (50/54)
meaning
Brahman was born as knowledge, the first; he became foremost, he who stood before; he alone was the boundary; he, the radiant-minded one, was the sole desire; thus one existed; he held fast the earth and sky; to which god with oblation shall we offer; thus we shall worship; the golden-wombed one revolved, revolving before all beings were born; he, the lord, was sole master; one alone existed; he...
verse 35
1) द्या मि॒म मि॒म-न्द्या-न्द्या मि॒मम् ।2) इ॒म-ञ्च॑ चे॒ म मि॒म-ञ्च॑ ।3) च॒ योनिं॒-योँनि॑-ञ्च च॒ योनि᳚म् ।4) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।5) अनु॒ यो यो ऽन्वनु॒ यः ।6) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।7) च॒ पूर्वः॒ पूर्व॑श्च च॒ पूर्वः॑ ।8) पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ।9) तृ॒तीयं॒-योँनिं॒-योँनि॑-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयं॒-योँनि᳚म् ।10) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।11) अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त॒ मन्वनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् ।12) स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्सग्ं स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्सम् ।12) स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सं - चर॑न्तम् ।13) द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि जुहोमि द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि ।14) जु॒हो॒ म्यन्वनु॑ जुहोमि जुहो॒ म्यनु॑ ।15) अनु॑ स॒प्त स॒प्तान्वनु॑ स॒प्त ।16) स॒प्त होत्रा॒ होत्रा᳚-स्स॒प्त स॒प्त होत्राः᳚ ।17) होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ।18) नमो॑ अस्त्वस्तु॒ नमो॒ नमो॑ अस्तु ।19) अ॒स्तु॒ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॑ अस्त्वस्तु स॒र्पेभ्यः॑ ।20) स॒र्पेभ्यो॒ ये ये स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ ये ।21) ये के के ये ये के ।22) के च॑ च॒ के के च॑ ।23) च॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑ च पृथि॒वीम् ।24) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।25) अन्वित्यनु॑ ।26) ये अ॒न्तरि॑क्षे अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये ये अ॒न्तरि॑क्षे ।27) अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये ये अ॒न्तरि॑क्षे अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये ।28) ये दि॒वि दि॒वि ये ये दि॒वि ।29) दि॒वि तेभ्य॒ स्तेभ्यो॑ दि॒वि दि॒वि तेभ्यः॑ ।30) तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्य॒ स्तेभ्य॒ स्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ ।31) स॒र्पेभ्यो॒ नमो॒ नमः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ।32) नम॒ इति॒ नमः॑ ।33) ये᳚(1॒) ऽदो॑ ऽदो ये ये॑ ऽदः ।34) अ॒दो रो॑च॒ने रो॑च॒ने᳚(1॒) ऽदो॑ ऽदो रो॑च॒ने ।35) रो॒च॒ने दि॒वो दि॒वो रो॑च॒ने रो॑च॒ने दि॒वः ।36) दि॒वो ये ये दि॒वो दि॒वो ये ।37) ये वा॑ वा॒ ये ये वा᳚ ।38) वा॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य वा वा॒ सूर्य॑स्य ।39) सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ र॒श्मिषु॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ ।40) र॒श्मिष्विति॑ र॒श्मिषु॑ ।41) येषा॑ म॒फ्स्व॑फ्सु येषां॒-येँषा॑ म॒फ्सु ।42) अ॒फ्सु सद॒-स्सदो॑ अ॒फ्स्व॑फ्सु सदः॑ ।42) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।43) सदः॑ कृ॒त-ङ्कृ॒तग्ं सद॒-स्सदः॑ कृ॒तम् ।44) कृ॒त-न्तेभ्य॒ स्तेभ्यः॑ कृ॒त-ङ्कृ॒त-न्तेभ्यः॑ ।45) तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्य॒ स्तेभ्य॒ स्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ ।46) स॒र्पेभ्यो॒ नमो॒ नमः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ।47) नम॒ इति॒ नमः॑ ।48) या इष॑व॒ इष॑वो॒ या या इष॑वः ।49) इष॑वो यातु॒धाना॑नां-याँतु॒धाना॑ना॒ मिष॑व॒ इष॑वो यातु॒धाना॑नाम् ।50) या॒तु॒धाना॑नां॒-येँ ये या॑तु॒धाना॑नां-याँतु॒धाना॑नां॒-येँ ।50) या॒तु॒धाना॑ना॒मिति॑ यातु - धाना॑नाम् ।51) ये वा॑ वा॒ ये ये वा᳚ ।52) वा॒ वन॒स्पती॒न्॒. वन॒स्पतीन्॑. वा वा॒ वन॒स्पतीन्॑ ।53) वन॒स्पती॒ग्ं॒ रन्वन्. वन॒स्पती॒न्॒. वन॒स्पती॒ग्ं॒ रनु॑ ।54) अन्वित्यनु॑ ।55) ये वा॑ वा॒ ये ये वा᳚ ।56) वा॒ ऽव॒टे ष्व॑व॒टेषु॑ वा वा ऽव॒टेषु॑ ।57) अ॒व॒टेषु॒ शेर॑ते॒ शेर॑ते ऽव॒टे ष्व॑व॒टेषु॒ शेर॑ते ।58) शेर॑ते॒ तेभ्य॒ स्तेभ्य॒-श्शेर॑ते॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ ।59) तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्य॒ स्तेभ्य॒ स्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यः॑ ।60) स॒र्पेभ्यो॒ नमो॒ नमः॑ स॒र्पेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ।61) नम॒ इति॒ नमः॑ ।॥ 35 ॥ (61/64)॥ अ. 8 ॥
1) dyā mi̠ma mi̠ma-ndyā-ndyā mi̠mam ।2) i̠ma-ñcha̍ chē̠ ma mi̠ma-ñcha̍ ।3) cha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ñcha cha̠ yōni̎m ।4) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।5) anu̠ yō yō 'nvanu̠ yaḥ ।6) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।7) cha̠ pūrva̠ḥ pūrva̍ścha cha̠ pūrva̍ḥ ।8) pūrva̠ iti̠ pūrva̍ḥ ।9) tṛ̠tīya̠ṃ yōni̠ṃ yōni̍-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ṃ yōni̎m ।10) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।11) anu̍ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta̠ manvanu̍ sa̠ñchara̍ntam ।12) sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsa-ndra̠phsagṃ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsam ।12) sa̠ñchara̍nta̠miti̍ saṃ - chara̍ntam ।13) dra̠phsa-ñju̍hōmi juhōmi dra̠phsa-ndra̠phsa-ñju̍hōmi ।14) ju̠hō̠ myanvanu̍ juhōmi juhō̠ myanu̍ ।15) anu̍ sa̠pta sa̠ptānvanu̍ sa̠pta ।16) sa̠pta hōtrā̠ hōtrā̎-ssa̠pta sa̠pta hōtrā̎ḥ ।17) hōtrā̠ iti̠ hōtrā̎ḥ ।18) namō̍ astvastu̠ namō̠ namō̍ astu ।19) a̠stu̠ sa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhyō̍ astvastu sa̠rpēbhya̍ḥ ।20) sa̠rpēbhyō̠ yē yē sa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhyō̠ yē ।21) yē kē kē yē yē kē ।22) kē cha̍ cha̠ kē kē cha̍ ।23) cha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍ cha pṛthi̠vīm ।24) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।25) anvityanu̍ ।26) yē a̠ntari̍kṣē a̠ntari̍kṣē̠ yē yē a̠ntari̍kṣē ।27) a̠ntari̍kṣē̠ yē yē a̠ntari̍kṣē a̠ntari̍kṣē̠ yē ।28) yē di̠vi di̠vi yē yē di̠vi ।29) di̠vi tēbhya̠ stēbhyō̍ di̠vi di̠vi tēbhya̍ḥ ।30) tēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhya̠ stēbhya̠ stēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍ḥ ।31) sa̠rpēbhyō̠ namō̠ nama̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhyō̠ nama̍ḥ ।32) nama̠ iti̠ nama̍ḥ ।33) yē̎(1̠) 'dō̍ 'dō yē yē̍ 'daḥ ।34) a̠dō rō̍cha̠nē rō̍cha̠nē̎(1̠) 'dō̍ 'dō rō̍cha̠nē ।35) rō̠cha̠nē di̠vō di̠vō rō̍cha̠nē rō̍cha̠nē di̠vaḥ ।36) di̠vō yē yē di̠vō di̠vō yē ।37) yē vā̍ vā̠ yē yē vā̎ ।38) vā̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍sya vā vā̠ sūrya̍sya ।39) sūrya̍sya ra̠śmiṣu̍ ra̠śmiṣu̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍sya ra̠śmiṣu̍ ।40) ra̠śmiṣviti̍ ra̠śmiṣu̍ ।41) yēṣā̍ ma̠phsva̍phsu yēṣā̠ṃ yēṣā̍ ma̠phsu ।42) a̠phsu sada̠-ssadō̍ a̠phsva̍phsu sada̍ḥ ।42) a̠phsvitya̍p - su ।43) sada̍ḥ kṛ̠ta-ṅkṛ̠tagṃ sada̠-ssada̍ḥ kṛ̠tam ।44) kṛ̠ta-ntēbhya̠ stēbhya̍ḥ kṛ̠ta-ṅkṛ̠ta-ntēbhya̍ḥ ।45) tēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhya̠ stēbhya̠ stēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍ḥ ।46) sa̠rpēbhyō̠ namō̠ nama̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhyō̠ nama̍ḥ ।47) nama̠ iti̠ nama̍ḥ ।48) yā iṣa̍va̠ iṣa̍vō̠ yā yā iṣa̍vaḥ ।49) iṣa̍vō yātu̠dhānā̍nāṃ yātu̠dhānā̍nā̠ miṣa̍va̠ iṣa̍vō yātu̠dhānā̍nām ।50) yā̠tu̠dhānā̍nā̠ṃ yē yē yā̍tu̠dhānā̍nāṃ yātu̠dhānā̍nā̠ṃ yē ।50) yā̠tu̠dhānā̍nā̠miti̍ yātu - dhānā̍nām ।51) yē vā̍ vā̠ yē yē vā̎ ।52) vā̠ vana̠spatī̠n̠. vana̠spatīn̍. vā vā̠ vana̠spatīn̍ ।53) vana̠spatī̠gṃ̠ ranvan. vana̠spatī̠n̠. vana̠spatī̠gṃ̠ ranu̍ ।54) anvityanu̍ ।55) yē vā̍ vā̠ yē yē vā̎ ।56) vā̠ 'va̠ṭē ṣva̍va̠ṭēṣu̍ vā vā 'va̠ṭēṣu̍ ।57) a̠va̠ṭēṣu̠ śēra̍tē̠ śēra̍tē 'va̠ṭē ṣva̍va̠ṭēṣu̠ śēra̍tē ।58) śēra̍tē̠ tēbhya̠ stēbhya̠-śśēra̍tē̠ śēra̍tē̠ tēbhya̍ḥ ।59) tēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhya̠ stēbhya̠ stēbhya̍-ssa̠rpēbhya̍ḥ ।60) sa̠rpēbhyō̠ namō̠ nama̍-ssa̠rpēbhya̍-ssa̠rpēbhyō̠ nama̍ḥ ।61) nama̠ iti̠ nama̍ḥ ।॥ 35 ॥ (61/64)॥ a. 8 ॥
meaning
This verse 35 is a ritual chant from the Taittiriya Samhita (Yajurveda) consisting of repeated liturgical formulas with ritual utterances (juhomi—I offer), salutations to serpents (sarpebhyah—to the serpents), invocations to celestial and earthly realms, and benedictions to plants, weapons, and divine powers, all structured as a series of homologous ritual acts of oblation and worship.
verse 36
1) ध्रु॒वा ऽस्य॑सि ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽसि॑ ।2) अ॒सि॒ ध॒रुणा॑ ध॒रुणा᳚ ऽस्यसि ध॒रुणा᳚ ।3) ध॒रुणा ऽस्तृ॒ता ऽस्तृ॑ता ध॒रुणा॑ ध॒रुणा ऽस्तृ॑ता ।4) अस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा वि॒श्वक॑र्म॒णा ऽस्तृ॒ता ऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा ।5) वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता॒ सुकृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता ।5) वि॒श्वक॑र्म॒णेति॑ वि॒श्व - क॒र्म॒णा॒ ।6) सुकृ॒तेति॒ सु - कृ॒ता॒ ।7) मा त्वा᳚ त्वा॒ मा मा त्वा᳚ ।8) त्वा॒ स॒मु॒द्र-स्स॑मु॒द्र स्त्वा᳚ त्वा समु॒द्रः ।9) स॒मु॒द्र उदु-थ्स॑मु॒द्र-स्स॑मु॒द्र उत् ।10) उ-द्व॑धी-द्वधी॒ दुदु-द्व॑धीत् ।11) व॒धी॒-न्मा मा व॑धी-द्वधी॒-न्मा ।12) मा सु॑प॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो मा मा सु॑प॒र्णः ।13) सु॒प॒र्णो ऽव्य॑थमा॒ना ऽव्य॑थमाना सुप॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो ऽव्य॑थमाना ।13) सु॒प॒र्ण इति॑ सु - प॒र्णः ।14) अव्य॑थमाना पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मव्य॑थमा॒ना ऽव्य॑थमाना पृथि॒वीम् ।15) पृ॒थि॒वी-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्दृग्ं॑ह ।16) दृ॒ग्ं॒हेति॑ दृग्ंह ।17) प्र॒जाप॑ति स्त्वा त्वा प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति स्त्वा ।17) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।18) त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ सा॒द॒य॒तु॒ त्वा॒ त्वा॒ सा॒द॒य॒तु॒ ।19) सा॒द॒य॒तु॒ पृ॒थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या-स्सा॑दयतु सादयतु पृथि॒व्याः ।20) पृ॒थि॒व्याः पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः पृ॒ष्ठे ।21) पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीं॒-व्यँच॑स्वती-म्पृ॒ष्ठे पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वतीम् ।22) व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वतीं॒-व्यँच॑स्वतीं॒-व्यँच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वतीम् ।23) प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथः॒ प्रथः॒ प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथः॑ ।24) प्रथो᳚ ऽस्यसि॒ प्रथः॒ प्रथो॑ ऽसि ।25) अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒ व्य॑स्यसि पृथि॒वी ।26) पृ॒थि॒ व्य॑स्यसि पृथि॒वी पृ॑थि॒ व्य॑सि ।27) अ॒सि॒ भू-र्भू र॑स्यसि॒ भूः ।28) भू र॑स्यसि॒ भू-र्भूर॑सि ।29) अ॒सि॒ भूमि॒-र्भूमि॑ रस्यसि॒ भूमिः॑ ।30) भूमि॑ रस्यसि॒ भूमि॒-र्भूमि॑ रसि ।31) अ॒स्यदि॑ति॒ रदि॑ति रस्य॒ स्यदि॑तिः ।32) अदि॑ति रस्य॒ स्यदि॑ति॒ रदि॑ति रसि ।33) अ॒सि॒ वि॒श्वधा॑या वि॒श्वधा॑या अस्यसि वि॒श्वधा॑याः ।34) वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य वि॒श्वधा॑या वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य ।34) वि॒श्वधा॑या॒ इति॑ वि॒श्व - धा॒याः॒ ।35) विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ।36) भुव॑नस्य ध॒र्त्री ध॒र्त्री भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री ।37) ध॒र्त्री पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्ध॒र्त्री ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीम् ।38) पृ॒थि॒वीं-यँ॑च्छ यच्छ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ ।39) य॒च्छ॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ यच्छ पृथि॒वीम् ।40) पृ॒थि॒वी-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्दृग्ं॑ह ।41) दृ॒ग्ं॒ह॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह पृथि॒वीम् ।42) पृ॒थि॒वी-म्मा मा पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-म्मा ।43) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।44) हि॒ग्ं॒सी॒-र्विश्व॑स्मै॒ विश्व॑स्मै हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒-र्विश्व॑स्मै ।45) विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॒ विश्व॑स्मै॒ विश्व॑स्मै प्रा॒णाय॑ ।46) प्रा॒णाया॑ पा॒नाया॑ पा॒नाय॑ प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाया॑ पा॒नाय॑ ।46) प्रा॒णायेति॑ प्र - अ॒नाय॑ ।47) अ॒पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ व्या॒नाया॑ पा॒नाया॑ पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ ।47) अ॒पा॒नायेत्य॑प - अ॒नाय॑ ।48) व्या॒ना यो॑दा॒ना यो॑दा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ व्या॒ना यो॑दा॒नाय॑ ।48) व्या॒नायेति॑ वि - अ॒नाय॑ ।49) उ॒दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै᳚ प्रति॒ष्ठाया॑ उदा॒ना यो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै᳚ ।49) उ॒दा॒नायेत्यु॑त् - अ॒नाय॑ ।50) प्र॒ति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य च॒रित्रा॑य प्रति॒ष्ठायै᳚ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य ।50) प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति - स्थायै᳚ ।॥ 36 ॥ (50/59)
1) dhru̠vā 'sya̍si dhru̠vā dhru̠vā 'si̍ ।2) a̠si̠ dha̠ruṇā̍ dha̠ruṇā̎ 'syasi dha̠ruṇā̎ ।3) dha̠ruṇā 'stṛ̠tā 'stṛ̍tā dha̠ruṇā̍ dha̠ruṇā 'stṛ̍tā ।4) astṛ̍tā vi̠śvaka̍rmaṇā vi̠śvaka̍rma̠ṇā 'stṛ̠tā 'stṛ̍tā vi̠śvaka̍rmaṇā ।5) vi̠śvaka̍rmaṇā̠ sukṛ̍tā̠ sukṛ̍tā vi̠śvaka̍rmaṇā vi̠śvaka̍rmaṇā̠ sukṛ̍tā ।5) vi̠śvaka̍rma̠ṇēti̍ vi̠śva - ka̠rma̠ṇā̠ ।6) sukṛ̠tēti̠ su - kṛ̠tā̠ ।7) mā tvā̎ tvā̠ mā mā tvā̎ ।8) tvā̠ sa̠mu̠dra-ssa̍mu̠dra stvā̎ tvā samu̠draḥ ।9) sa̠mu̠dra udu-thsa̍mu̠dra-ssa̍mu̠dra ut ।10) u-dva̍dhī-dvadhī̠ dudu-dva̍dhīt ।11) va̠dhī̠-nmā mā va̍dhī-dvadhī̠-nmā ।12) mā su̍pa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō mā mā su̍pa̠rṇaḥ ।13) su̠pa̠rṇō 'vya̍thamā̠nā 'vya̍thamānā supa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō 'vya̍thamānā ।13) su̠pa̠rṇa iti̍ su - pa̠rṇaḥ ।14) avya̍thamānā pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī mavya̍thamā̠nā 'vya̍thamānā pṛthi̠vīm ।15) pṛ̠thi̠vī-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndṛgṃ̍ha ।16) dṛ̠gṃ̠hēti̍ dṛgṃha ।17) pra̠jāpa̍ti stvā tvā pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti stvā ।17) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।18) tvā̠ sā̠da̠ya̠tu̠ sā̠da̠ya̠tu̠ tvā̠ tvā̠ sā̠da̠ya̠tu̠ ।19) sā̠da̠ya̠tu̠ pṛ̠thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā-ssā̍dayatu sādayatu pṛthi̠vyāḥ ।20) pṛ̠thi̠vyāḥ pṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̠ṣṭhē ।21) pṛ̠ṣṭhē vyacha̍svatī̠ṃ vyacha̍svatī-mpṛ̠ṣṭhē pṛ̠ṣṭhē vyacha̍svatīm ।22) vyacha̍svatī̠-mpratha̍svatī̠-mpratha̍svatī̠ṃ vyacha̍svatī̠ṃ vyacha̍svatī̠-mpratha̍svatīm ।23) pratha̍svatī̠-mpratha̠ḥ pratha̠ḥ pratha̍svatī̠-mpratha̍svatī̠-mpratha̍ḥ ।24) prathō̎ 'syasi̠ pratha̠ḥ prathō̍ 'si ।25) a̠si̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠ vya̍syasi pṛthi̠vī ।26) pṛ̠thi̠ vya̍syasi pṛthi̠vī pṛ̍thi̠ vya̍si ।27) a̠si̠ bhū-rbhū ra̍syasi̠ bhūḥ ।28) bhū ra̍syasi̠ bhū-rbhūra̍si ।29) a̠si̠ bhūmi̠-rbhūmi̍ rasyasi̠ bhūmi̍ḥ ।30) bhūmi̍ rasyasi̠ bhūmi̠-rbhūmi̍ rasi ।31) a̠syadi̍ti̠ radi̍ti rasya̠ syadi̍tiḥ ।32) adi̍ti rasya̠ syadi̍ti̠ radi̍ti rasi ।33) a̠si̠ vi̠śvadhā̍yā vi̠śvadhā̍yā asyasi vi̠śvadhā̍yāḥ ।34) vi̠śvadhā̍yā̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya vi̠śvadhā̍yā vi̠śvadhā̍yā̠ viśva̍sya ।34) vi̠śvadhā̍yā̠ iti̍ vi̠śva - dhā̠yā̠ḥ ।35) viśva̍sya̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya̠ bhuva̍nasya ।36) bhuva̍nasya dha̠rtrī dha̠rtrī bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya dha̠rtrī ।37) dha̠rtrī pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndha̠rtrī dha̠rtrī pṛ̍thi̠vīm ।38) pṛ̠thi̠vīṃ ya̍chCha yachCha pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vīṃ ya̍chCha ।39) ya̠chCha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vīṃ ya̍chCha yachCha pṛthi̠vīm ।40) pṛ̠thi̠vī-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndṛgṃ̍ha ।41) dṛ̠gṃ̠ha̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pṛthi̠vīm ।42) pṛ̠thi̠vī-mmā mā pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-mmā ।43) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।44) hi̠gṃ̠sī̠-rviśva̍smai̠ viśva̍smai higṃsīr-higṃsī̠-rviśva̍smai ।45) viśva̍smai prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̠ viśva̍smai̠ viśva̍smai prā̠ṇāya̍ ।46) prā̠ṇāyā̍ pā̠nāyā̍ pā̠nāya̍ prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāyā̍ pā̠nāya̍ ।46) prā̠ṇāyēti̍ pra - a̠nāya̍ ।47) a̠pā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ vyā̠nāyā̍ pā̠nāyā̍ pā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ ।47) a̠pā̠nāyētya̍pa - a̠nāya̍ ।48) vyā̠nā yō̍dā̠nā yō̍dā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ vyā̠nā yō̍dā̠nāya̍ ।48) vyā̠nāyēti̍ vi - a̠nāya̍ ।49) u̠dā̠nāya̍ prati̠ṣṭhāyai̎ prati̠ṣṭhāyā̍ udā̠nā yō̍dā̠nāya̍ prati̠ṣṭhāyai̎ ।49) u̠dā̠nāyētyu̍t - a̠nāya̍ ।50) pra̠ti̠ṣṭhāyai̍ cha̠ritrā̍ya cha̠ritrā̍ya prati̠ṣṭhāyai̎ prati̠ṣṭhāyai̍ cha̠ritrā̍ya ।50) pra̠ti̠ṣṭhāyā̠ iti̍ prati - sthāyai̎ ।॥ 36 ॥ (50/59)
meaning
You are firm, you are firm indeed; you are the support, the support—you are the support; spread out as the support, you are spread; spread by the all-maker, you are spread, the all-maker's well-made form; do not harm the earth, do not harm—O wide-winged one, unshaken, you rest unshaken on earth's back, wide and expansive; as the bearer of all worlds, hold the earth, hold it, O earth do not harm...
verse 37
1) च॒रित्रा॑या॒ग्नि र॒ग्नि श्च॒रित्रा॑य च॒रित्रा॑या॒ग्निः ।2) अ॒ग्नि स्त्वा᳚ त्वा॒ ऽग्नि र॒ग्नि स्त्वा᳚ ।3) त्वा॒ ऽभ्य॑भि त्वा᳚ त्वा॒ ऽभि ।4) अ॒भि पा॑तु पात्व॒भ्य॑भि पा॑तु ।5) पा॒तु॒ म॒ह्या म॒ह्या पा॑तु पातु म॒ह्या ।6) म॒ह्या स्व॒स्त्या स्व॒स्त्या म॒ह्या म॒ह्या स्व॒स्त्या ।7) स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॑ छ॒र्दिषा᳚ स्व॒स्त्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा᳚ ।8) छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ शन्त॑मेन छ॒र्दिषा॑ छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन ।9) शन्त॑मेन॒ तया॒ तया॒ शन्त॑मेन॒ शन्त॑मेन॒ तया᳚ ।9) शन्त॑मे॒नेति॒ शं - त॒मे॒न॒ ।10) तया॑ दे॒वत॑या दे॒वत॑या॒ तया॒ तया॑ दे॒वत॑या ।11) दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्दे॒वत॑या दे॒वत॑या ऽङ्गिर॒स्वत् ।12) अ॒ङ्गि॒र॒स्व-द्ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽङ्गि॑र॒स्व द॑ङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा ।13) ध्रु॒वा सी॑द सीद ध्रु॒वा ध्रु॒वा सी॑द ।14) सी॒देति॑ सीद ।15) काण्डा᳚त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती प्र॒रोह॑न्ती॒ काण्डा᳚त्काण्डा॒-त्काण्डा᳚त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती ।15) काण्डा᳚त्काण्डा॒दिति॒ काण्डा᳚त् - का॒ण्डा॒त् ।16) प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः॒ परु॑षःपरुषः प्र॒रोह॑न्ती प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः ।16) प्र॒रोह॒न्तीति॑ प्र - रोह॑न्ती ।17) परु॑षःपरुषः॒ परि॒ परि॒ परु॑षःपरुषः॒ परु॑षःपरुषः॒ परि॑ ।17) परु॑षःपरुष॒ इति॒ परु॑षः - प॒रु॒षः॒ ।18) परीति॒ परि॑ ।19) ए॒वा नो॑ न ए॒वैवा नः॑ ।20) नो॒ दू॒र्वे॒ दू॒र्वे॒ नो॒ नो॒ दू॒र्वे॒ ।21) दू॒र्वे॒ प्र प्र दू᳚र्वे दूर्वे॒ प्र ।22) प्र त॑नु तनु॒ प्र प्र त॑नु ।23) त॒नु॒ स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण तनु तनु स॒हस्रे॑ण ।24) स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ श॒तेन॑ स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ ।25) श॒तेन॑ च च श॒तेन॑ श॒तेन॑ च ।26) चेति॑ च ।27) या श॒तेन॑ श॒तेन॒ या या श॒तेन॑ ।28) श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ प्रत॒नोषि॑ श॒तेन॑ श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ ।29) प्र॒त॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण प्रत॒नोषि॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण ।29) प्र॒त॒नोषीति॑ प्र - त॒नोषि॑ ।30) स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि वि॒रोह॑सि स॒हस्रे॑ण स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि ।31) वि॒रोह॒सीति॑ वि - रोह॑सि ।32) तस्या᳚ स्ते ते॒ तस्या॒ स्तस्या᳚ स्ते ।33) ते॒ दे॒वि॒ दे॒वि॒ ते॒ ते॒ दे॒वि॒ ।34) दे॒वी॒ष्ट॒क॒ इ॒ष्ट॒के॒ दे॒वि॒ दे॒वी॒ष्ट॒के॒ ।35) इ॒ष्ट॒के॒ वि॒धेम॑ वि॒धेमे᳚ ष्टक इष्टके वि॒धेम॑ ।36) वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ वि॒धेम॑ वि॒धेम॑ ह॒विषा᳚ ।37) ह॒विषा॑ व॒यं-वँ॒यग्ं ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ।38) व॒यमिति॑ व॒यम् ।39) अषा॑ढा ऽस्य॒ स्यषा॒ढा ऽषा॑ढा ऽसि ।40) अ॒सि॒ सह॑माना॒ सह॑माना ऽस्यसि॒ सह॑माना ।41) सह॑माना॒ सह॑स्व॒ सह॑स्व॒ सह॑माना॒ सह॑माना॒ सह॑स्व ।42) सह॒स्वा रा॑ती॒ ररा॑ती॒-स्सह॑स्व॒ सह॒स्वा रा॑तीः ।43) अरा॑ती॒-स्सह॑स्व॒ सह॒स्वा रा॑ती॒र रा॑ती॒-स्सह॑स्व ।44) सह॑स्वा रातीय॒तो॑ ऽरातीय॒त-स्सह॑स्व॒ सह॑स्वा रातीय॒तः ।45) अ॒रा॒ती॒य॒त-स्सह॑स्व॒ सह॑स्वा रातीय॒तो॑ ऽरातीय॒त-स्सह॑स्व ।46) सह॑स्व॒ पृत॑नाः॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व॒ सह॑स्व॒ पृत॑नाः ।47) पृत॑ना॒-स्सह॑स्व॒ सह॑स्व॒ पृत॑नाः॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व ।48) सह॑स्व पृतन्य॒तः पृ॑तन्य॒त-स्सह॑स्व॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः ।49) पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ।50) स॒हस्र॑वीर्या ऽस्यसि स॒हस्र॑वीर्या स॒हस्र॑वीर्या ऽसि ।50) स॒हस्र॑वी॒र्येति॑ स॒हस्र॑ - वी॒र्या॒ ।॥ 37 ॥ (50/56)
1) cha̠ritrā̍yā̠gni ra̠gni ścha̠ritrā̍ya cha̠ritrā̍yā̠gniḥ ।2) a̠gni stvā̎ tvā̠ 'gni ra̠gni stvā̎ ।3) tvā̠ 'bhya̍bhi tvā̎ tvā̠ 'bhi ।4) a̠bhi pā̍tu pātva̠bhya̍bhi pā̍tu ।5) pā̠tu̠ ma̠hyā ma̠hyā pā̍tu pātu ma̠hyā ।6) ma̠hyā sva̠styā sva̠styā ma̠hyā ma̠hyā sva̠styā ।7) sva̠styā Cha̠rdiṣā̍ Cha̠rdiṣā̎ sva̠styā sva̠styā Cha̠rdiṣā̎ ।8) Cha̠rdiṣā̠ śanta̍mēna̠ śanta̍mēna Cha̠rdiṣā̍ Cha̠rdiṣā̠ śanta̍mēna ।9) śanta̍mēna̠ tayā̠ tayā̠ śanta̍mēna̠ śanta̍mēna̠ tayā̎ ।9) śanta̍mē̠nēti̠ śaṃ - ta̠mē̠na̠ ।10) tayā̍ dē̠vata̍yā dē̠vata̍yā̠ tayā̠ tayā̍ dē̠vata̍yā ।11) dē̠vata̍yā 'ṅgira̠sva da̍ṅgira̠sva-ddē̠vata̍yā dē̠vata̍yā 'ṅgira̠svat ।12) a̠ṅgi̠ra̠sva-ddhru̠vā dhru̠vā 'ṅgi̍ra̠sva da̍ṅgira̠sva-ddhru̠vā ।13) dhru̠vā sī̍da sīda dhru̠vā dhru̠vā sī̍da ।14) sī̠dēti̍ sīda ।15) kāṇḍā̎tkāṇḍā-tpra̠rōha̍ntī pra̠rōha̍ntī̠ kāṇḍā̎tkāṇḍā̠-tkāṇḍā̎tkāṇḍā-tpra̠rōha̍ntī ।15) kāṇḍā̎tkāṇḍā̠diti̠ kāṇḍā̎t - kā̠ṇḍā̠t ।16) pra̠rōha̍ntī̠ paru̍ṣaḥparuṣa̠ḥ paru̍ṣaḥparuṣaḥ pra̠rōha̍ntī pra̠rōha̍ntī̠ paru̍ṣaḥparuṣaḥ ।16) pra̠rōha̠ntīti̍ pra - rōha̍ntī ।17) paru̍ṣaḥparuṣa̠ḥ pari̠ pari̠ paru̍ṣaḥparuṣa̠ḥ paru̍ṣaḥparuṣa̠ḥ pari̍ ।17) paru̍ṣaḥparuṣa̠ iti̠ paru̍ṣaḥ - pa̠ru̠ṣa̠ḥ ।18) parīti̠ pari̍ ।19) ē̠vā nō̍ na ē̠vaivā na̍ḥ ।20) nō̠ dū̠rvē̠ dū̠rvē̠ nō̠ nō̠ dū̠rvē̠ ।21) dū̠rvē̠ pra pra dū̎rvē dūrvē̠ pra ।22) pra ta̍nu tanu̠ pra pra ta̍nu ।23) ta̠nu̠ sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa tanu tanu sa̠hasrē̍ṇa ।24) sa̠hasrē̍ṇa śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa śa̠tēna̍ ।25) śa̠tēna̍ cha cha śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ cha ।26) chēti̍ cha ।27) yā śa̠tēna̍ śa̠tēna̠ yā yā śa̠tēna̍ ।28) śa̠tēna̍ prata̠nōṣi̍ prata̠nōṣi̍ śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ prata̠nōṣi̍ ।29) pra̠ta̠nōṣi̍ sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa prata̠nōṣi̍ prata̠nōṣi̍ sa̠hasrē̍ṇa ।29) pra̠ta̠nōṣīti̍ pra - ta̠nōṣi̍ ।30) sa̠hasrē̍ṇa vi̠rōha̍si vi̠rōha̍si sa̠hasrē̍ṇa sa̠hasrē̍ṇa vi̠rōha̍si ।31) vi̠rōha̠sīti̍ vi - rōha̍si ।32) tasyā̎ stē tē̠ tasyā̠ stasyā̎ stē ।33) tē̠ dē̠vi̠ dē̠vi̠ tē̠ tē̠ dē̠vi̠ ।34) dē̠vī̠ṣṭa̠ka̠ i̠ṣṭa̠kē̠ dē̠vi̠ dē̠vī̠ṣṭa̠kē̠ ।35) i̠ṣṭa̠kē̠ vi̠dhēma̍ vi̠dhēmē̎ ṣṭaka iṣṭakē vi̠dhēma̍ ।36) vi̠dhēma̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ vi̠dhēma̍ vi̠dhēma̍ ha̠viṣā̎ ।37) ha̠viṣā̍ va̠yaṃ va̠yagṃ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ va̠yam ।38) va̠yamiti̍ va̠yam ।39) aṣā̍ḍhā 'sya̠ syaṣā̠ḍhā 'ṣā̍ḍhā 'si ।40) a̠si̠ saha̍mānā̠ saha̍mānā 'syasi̠ saha̍mānā ।41) saha̍mānā̠ saha̍sva̠ saha̍sva̠ saha̍mānā̠ saha̍mānā̠ saha̍sva ।42) saha̠svā rā̍tī̠ rarā̍tī̠-ssaha̍sva̠ saha̠svā rā̍tīḥ ।43) arā̍tī̠-ssaha̍sva̠ saha̠svā rā̍tī̠ra rā̍tī̠-ssaha̍sva ।44) saha̍svā rātīya̠tō̍ 'rātīya̠ta-ssaha̍sva̠ saha̍svā rātīya̠taḥ ।45) a̠rā̠tī̠ya̠ta-ssaha̍sva̠ saha̍svā rātīya̠tō̍ 'rātīya̠ta-ssaha̍sva ।46) saha̍sva̠ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nā̠-ssaha̍sva̠ saha̍sva̠ pṛta̍nāḥ ।47) pṛta̍nā̠-ssaha̍sva̠ saha̍sva̠ pṛta̍nā̠ḥ pṛta̍nā̠-ssaha̍sva ।48) saha̍sva pṛtanya̠taḥ pṛ̍tanya̠ta-ssaha̍sva̠ saha̍sva pṛtanya̠taḥ ।49) pṛ̠ta̠nya̠ta iti̍ pṛtanya̠taḥ ।50) sa̠hasra̍vīryā 'syasi sa̠hasra̍vīryā sa̠hasra̍vīryā 'si ।50) sa̠hasra̍vī̠ryēti̍ sa̠hasra̍ - vī̠ryā̠ ।॥ 37 ॥ (50/56)
meaning
With oblation we extend you by hundreds and thousands, O thousand-strong Goddess; may we endure, may we prevail, may we flourish through these mighty forces.
verse 38
1) अ॒सि॒ सा सा ऽस्य॑सि॒ सा ।2) सा मा॑ मा॒ सा सा मा᳚ ।3) मा॒ जि॒न्व॒ जि॒न्व॒ मा॒ मा॒ जि॒न्व॒ ।4) जि॒न्वेति॑ जिन्व ।5) मधु॒ वाता॒ वाता॒ मधु॒ मधु॒ वाताः᳚ ।6) वाता॑ ऋताय॒त ऋ॑ताय॒ते वाता॒ वाता॑ ऋताय॒ते ।7) ऋ॒ता॒य॒ते मधु॒ मध्वृ॑ताय॒त ऋ॑ताय॒ते मधु॑ ।7) ऋ॒ता॒य॒त इत्यृ॑त - य॒ते ।8) मधु॑ क्षरन्ति क्षरन्ति॒ मधु॒ मधु॑ क्षरन्ति ।9) क्ष॒र॒न्ति॒ सिन्ध॑व॒-स्सिन्ध॑वः, क्षरन्ति क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः ।10) सिन्ध॑व॒ इति॒ सिन्ध॑वः ।11) माद्ध्वी᳚-र्नो नो॒ माद्ध्वी॒-र्माद्ध्वी᳚-र्नः ।12) न॒-स्स॒न्तु॒ स॒न्तु॒ नो॒ न॒-स्स॒न्तु॒ ।13) स॒न्त्वोष॑धी॒ रोष॑धी-स्सन्तु स॒न्त्वोष॑धीः ।14) ओष॑धी॒रित्योष॑धीः ।15) मधु॒ नक्त॒-न्नक्त॒-म्मधु॒ मधु॒ नक्त᳚म् ।16) नक्त॑ मु॒तोत नक्त॒-न्नक्त॑ मु॒त ।17) उ॒तोष स्यु॒ष स्यु॒तोतोषसि॑ ।18) उ॒षसि॒ मधु॑म॒-न्मधु॑म दु॒ष स्यु॒षसि॒ मधु॑मत् ।19) मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒-म्पार्थि॑व॒-म्मधु॑म॒-न्मधु॑म॒-त्पार्थि॑वम् ।19) मधु॑म॒दिति॒ मधु॑ - म॒त् ।20) पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजो॒ रजः॒ पार्थि॑व॒-म्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ ।21) रज॒ इति॒ रजः॑ ।22) मधु॒ द्यौ-र्द्यौ-र्मधु॒ मधु॒ द्यौः ।23) द्यौ र॑स्त्वस्तु॒ द्यौ-र्द्यौ र॑स्तु ।24) अ॒स्तु॒ नो॒ नो॒ अ॒स्त्व॒स्तु॒ नः॒ ।25) नः॒ पि॒ता पि॒ता नो॑ नः पि॒ता ।26) पि॒तेति॑ पि॒ता ।27) मधु॑मा-न्नो नो॒ मधु॑मा॒-न्मधु॑मा-न्नः ।27) मधु॑मा॒निति॒ मधु॑ - मा॒न् ।28) नो॒ वन॒स्पति॒-र्वन॒स्पति॑-र्नो नो॒ वन॒स्पतिः॑ ।29) वन॒स्पति॒-र्मधु॑मा॒-न्मधु॑मा॒न्॒. वन॒स्पति॒-र्वन॒स्पति॒-र्मधु॑मान् ।30) मधु॑माग्ं अस्त्वस्तु॒ मधु॑मा॒-न्मधु॑माग्ं अस्तु ।30) मधु॑मा॒निति॒ मधु॑ - मा॒न् ।31) अ॒स्तु॒ सूर्य॒-स्सूर्यो॑ अस्त्वस्तु॒ सूर्यः॑ ।32) सूर्य॒ इति॒ सूर्यः॑ ।33) माद्ध्वी॒-र्गावो॒ गावो॒ माद्ध्वी॒-र्माद्ध्वी॒-र्गावः॑ ।34) गावो॑ भवन्तु भवन्तु॒ गावो॒ गावो॑ भवन्तु ।35) भ॒व॒न्तु॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒न्तु॒ भ॒व॒न्तु॒ नः॒ ।36) न॒ इति॑ नः ।37) म॒ही द्यौ-र्द्यौ-र्म॒ही म॒ही द्यौः ।38) द्यौः पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी द्यौ-र्द्यौः पृ॑थि॒वी ।39) पृ॒थि॒वी च॑ च पृथि॒वी पृ॑थि॒वी च॑ ।40) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।41) न॒ इ॒म मि॒म-न्नो॑ न इ॒मम् ।42) इ॒मं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मि॒म मि॒मं-यँ॒ज्ञम् ।43) य॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षता-म्मिमिक्षतां-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् ।44) मि॒मि॒क्ष॒ता॒मिति॑ मिमिक्षताम् ।45) पि॒पृ॒ता-न्नो॑ नः पिपृ॒ता-म्पि॑पृ॒ता-न्नः॑ ।46) नो॒ भरी॑मभि॒-र्भरी॑मभि-र्नो नो॒ भरी॑मभिः ।47) भरी॑मभि॒रिति॒ भरी॑म - भिः॒ ।48) त-द्विष्णो॒-र्विष्णो॒ स्त-त्त-द्विष्णोः᳚ ।49) विष्णोः᳚ पर॒म-म्प॑र॒मं-विँष्णो॒-र्विष्णोः᳚ पर॒मम् ।50) प॒र॒म-म्प॒द-म्प॒द-म्प॑र॒म-म्प॑र॒म-म्प॒दम् ।॥ 38 ॥ (50/54)
1) a̠si̠ sā sā 'sya̍si̠ sā ।2) sā mā̍ mā̠ sā sā mā̎ ।3) mā̠ ji̠nva̠ ji̠nva̠ mā̠ mā̠ ji̠nva̠ ।4) ji̠nvēti̍ jinva ।5) madhu̠ vātā̠ vātā̠ madhu̠ madhu̠ vātā̎ḥ ।6) vātā̍ ṛtāya̠ta ṛ̍tāya̠tē vātā̠ vātā̍ ṛtāya̠tē ।7) ṛ̠tā̠ya̠tē madhu̠ madhvṛ̍tāya̠ta ṛ̍tāya̠tē madhu̍ ।7) ṛ̠tā̠ya̠ta ityṛ̍ta - ya̠tē ।8) madhu̍ kṣaranti kṣaranti̠ madhu̠ madhu̍ kṣaranti ।9) kṣa̠ra̠nti̠ sindha̍va̠-ssindha̍vaḥ, kṣaranti kṣaranti̠ sindha̍vaḥ ।10) sindha̍va̠ iti̠ sindha̍vaḥ ।11) māddhvī̎-rnō nō̠ māddhvī̠-rmāddhvī̎-rnaḥ ।12) na̠-ssa̠ntu̠ sa̠ntu̠ nō̠ na̠-ssa̠ntu̠ ।13) sa̠ntvōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī-ssantu sa̠ntvōṣa̍dhīḥ ।14) ōṣa̍dhī̠rityōṣa̍dhīḥ ।15) madhu̠ nakta̠-nnakta̠-mmadhu̠ madhu̠ nakta̎m ।16) nakta̍ mu̠tōta nakta̠-nnakta̍ mu̠ta ।17) u̠tōṣa syu̠ṣa syu̠tōtōṣasi̍ ।18) u̠ṣasi̠ madhu̍ma̠-nmadhu̍ma du̠ṣa syu̠ṣasi̠ madhu̍mat ।19) madhu̍ma̠-tpārthi̍va̠-mpārthi̍va̠-mmadhu̍ma̠-nmadhu̍ma̠-tpārthi̍vam ।19) madhu̍ma̠diti̠ madhu̍ - ma̠t ।20) pārthi̍va̠gṃ̠ rajō̠ raja̠ḥ pārthi̍va̠-mpārthi̍va̠gṃ̠ raja̍ḥ ।21) raja̠ iti̠ raja̍ḥ ।22) madhu̠ dyau-rdyau-rmadhu̠ madhu̠ dyauḥ ।23) dyau ra̍stvastu̠ dyau-rdyau ra̍stu ।24) a̠stu̠ nō̠ nō̠ a̠stva̠stu̠ na̠ḥ ।25) na̠ḥ pi̠tā pi̠tā nō̍ naḥ pi̠tā ।26) pi̠tēti̍ pi̠tā ।27) madhu̍mā-nnō nō̠ madhu̍mā̠-nmadhu̍mā-nnaḥ ।27) madhu̍mā̠niti̠ madhu̍ - mā̠n ।28) nō̠ vana̠spati̠-rvana̠spati̍-rnō nō̠ vana̠spati̍ḥ ।29) vana̠spati̠-rmadhu̍mā̠-nmadhu̍mā̠n̠. vana̠spati̠-rvana̠spati̠-rmadhu̍mān ।30) madhu̍māgṃ astvastu̠ madhu̍mā̠-nmadhu̍māgṃ astu ।30) madhu̍mā̠niti̠ madhu̍ - mā̠n ।31) a̠stu̠ sūrya̠-ssūryō̍ astvastu̠ sūrya̍ḥ ।32) sūrya̠ iti̠ sūrya̍ḥ ।33) māddhvī̠-rgāvō̠ gāvō̠ māddhvī̠-rmāddhvī̠-rgāva̍ḥ ।34) gāvō̍ bhavantu bhavantu̠ gāvō̠ gāvō̍ bhavantu ।35) bha̠va̠ntu̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠ntu̠ bha̠va̠ntu̠ na̠ḥ ।36) na̠ iti̍ naḥ ।37) ma̠hī dyau-rdyau-rma̠hī ma̠hī dyauḥ ।38) dyauḥ pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī dyau-rdyauḥ pṛ̍thi̠vī ।39) pṛ̠thi̠vī cha̍ cha pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī cha̍ ।40) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।41) na̠ i̠ma mi̠ma-nnō̍ na i̠mam ।42) i̠maṃ ya̠jñaṃ ya̠jña mi̠ma mi̠maṃ ya̠jñam ।43) ya̠jña-mmi̍mikṣatā-mmimikṣatāṃ ya̠jñaṃ ya̠jña-mmi̍mikṣatām ।44) mi̠mi̠kṣa̠tā̠miti̍ mimikṣatām ।45) pi̠pṛ̠tā-nnō̍ naḥ pipṛ̠tā-mpi̍pṛ̠tā-nna̍ḥ ।46) nō̠ bharī̍mabhi̠-rbharī̍mabhi-rnō nō̠ bharī̍mabhiḥ ।47) bharī̍mabhi̠riti̠ bharī̍ma - bhi̠ḥ ।48) ta-dviṣṇō̠-rviṣṇō̠ sta-tta-dviṣṇō̎ḥ ।49) viṣṇō̎ḥ para̠ma-mpa̍ra̠maṃ viṣṇō̠-rviṣṇō̎ḥ para̠mam ।50) pa̠ra̠ma-mpa̠da-mpa̠da-mpa̍ra̠ma-mpa̍ra̠ma-mpa̠dam ।॥ 38 ॥ (50/54)
meaning
Sky and earth are honey; honey flows through the rivers; may the honeyed plants be ours; may honeyed father Vishnú grant us honey from earth, sky, sun, and plants, fulfilling the sacrifice as the supreme sustainer of all worlds.
verse 39
1) प॒दग्ं सदा॒ सदा॑ प॒द-म्प॒दग्ं सदा᳚ ।2) सदा॑ पश्यन्ति पश्यन्ति॒ सदा॒ सदा॑ पश्यन्ति ।3) प॒श्य॒न्ति॒ सू॒रयः॑ सू॒रयः॑ पश्यन्ति पश्यन्ति सू॒रयः॑ ।4) सू॒रय॒ इति॑ सू॒रयः॑ ।5) दि॒वीवे॑व दि॒वि दि॒वीव॑ ।6) इ॒व॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑ रिवेव॒ चक्षुः॑ ।7) चक्षु॒ रात॑त॒ मात॑त॒-ञ्चक्षु॒ श्चक्षु॒ रात॑तम् ।8) आत॑त॒मित्या - त॒त॒म् ।9) ध्रु॒वा ऽस्य॑सि ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽसि॑ ।10) अ॒सि॒ पृ॒थि॒वि॒ पृ॒थि॒ व्य॒स्य॒सि॒ पृ॒थि॒वि॒ ।11) पृ॒थि॒वि॒ सह॑स्व॒ सह॑स्व पृथिवि पृथिवि॒ सह॑स्व ।12) सह॑स्व पृतन्य॒तः पृ॑तन्य॒त-स्सह॑स्व॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः ।13) पृ॒त॒न्य॒त इति॑ पृतन्य॒तः ।14) स्यू॒ता दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभिः॑ स्यू॒ता स्यू॒ता दे॒वेभिः॑ ।15) दे॒वेभि॑ र॒मृते॑ना॒ मृते॑न दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑ र॒मृते॑न ।16) अ॒मृते॒ना ऽमृते॑ना॒ मृते॒ना ।17) आ ऽगा॑ अगा॒ आ ऽगाः᳚ ।18) अ॒गा॒ इत्य॑गाः ।19) या स्ते॑ ते॒ या या स्ते᳚ ।20) ते॒ अ॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।21) अ॒ग्ने॒ सूर्ये॒ सूर्ये॑ अग्ने अग्ने॒ सूर्ये᳚ ।22) सूर्ये॒ रुचो॒ रुच॒-स्सूर्ये॒ सूर्ये॒ रुचः॑ ।23) रुच॑ उद्य॒त उ॑द्य॒तो रुचो॒ रुच॑ उद्य॒तः ।24) उ॒द्य॒तो दिव॒-न्दिव॑ मुद्य॒त उ॑द्य॒तो दिव᳚म् ।24) उ॒द्य॒त इत्यु॑त् - य॒तः ।25) दिव॑ मात॒न्व न्त्या॑त॒न्वन्ति॒ दिव॒-न्दिव॑ मात॒न्वन्ति॑ ।26) आ॒त॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॑ रात॒न्व न्त्या॑त॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ ।26) आ॒त॒न्वन्तीत्या᳚ - त॒न्वन्ति॑ ।27) र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि - भिः॒ ।28) ताभि॒-स्सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भि॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒-स्सर्वा॑भिः ।29) सर्वा॑भी रु॒चे रु॒चे सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे ।30) रु॒चे जना॑य॒ जना॑य रु॒चे रु॒चे जना॑य ।31) जना॑य नो नो॒ जना॑य॒ जना॑य नः ।32) न॒ स्कृ॒धि॒ कृ॒धि॒ नो॒ न॒ स्कृ॒धि॒ ।33) कृ॒धीति॑ कृधि ।34) या वो॑ वो॒ या या वः॑ ।35) वो॒ दे॒वा॒ दे॒वा॒ वो॒ वो॒ दे॒वाः॒ ।36) दे॒वा॒-स्सूर्ये॒ सूर्ये॑ देवा देवा॒-स्सूर्ये᳚ ।37) सूर्ये॒ रुचो॒ रुच॒-स्सूर्ये॒ सूर्ये॒ रुचः॑ ।38) रुचो॒ गोषु॒ गोषु॒ रुचो॒ रुचो॒ गोषु॑ ।39) गोष्वश्वे॒ ष्वश्वे॑षु॒ गोषु॒ गोष्वश्वे॑षु ।40) अश्वे॑षु॒ या या अश्वे॒ ष्वश्वे॑षु॒ याः ।41) या रुचो॒ रुचो॒ या या रुचः॑ ।42) रुच॒ इति॒ रुचः॑ ।43) इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒ स्ताभि॒ रिन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभिः॑ ।43) इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑ - अ॒ग्नी॒ ।44) ताभि॒-स्सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भि॒ स्ताभि॒ स्ताभि॒-स्सर्वा॑भिः ।45) सर्वा॑भी॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॒ग्ं॒ सर्वा॑भि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच᳚म् ।46) रुच॑-न्नो नो॒ रुच॒ग्ं॒ रुच॑-न्नः ।47) नो॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ नो॒ नो॒ ध॒त्त॒ ।48) ध॒त्त॒ बृ॒ह॒स्प॒ते॒ बृ॒ह॒स्प॒ते॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ बृ॒ह॒स्प॒ते॒ ।49) बृ॒ह॒स्प॒त॒ इति॑ बृहस्पते ।50) वि॒रा-ड्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्ज्योतिः॑ ।50) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।॥ 39 ॥ (50/54)
1) pa̠dagṃ sadā̠ sadā̍ pa̠da-mpa̠dagṃ sadā̎ ।2) sadā̍ paśyanti paśyanti̠ sadā̠ sadā̍ paśyanti ।3) pa̠śya̠nti̠ sū̠raya̍-ssū̠raya̍ḥ paśyanti paśyanti sū̠raya̍ḥ ।4) sū̠raya̠ iti̍ sū̠raya̍ḥ ।5) di̠vīvē̍va di̠vi di̠vīva̍ ।6) i̠va̠ chakṣu̠ śchakṣu̍ rivēva̠ chakṣu̍ḥ ।7) chakṣu̠ rāta̍ta̠ māta̍ta̠-ñchakṣu̠ śchakṣu̠ rāta̍tam ।8) āta̍ta̠mityā - ta̠ta̠m ।9) dhru̠vā 'sya̍si dhru̠vā dhru̠vā 'si̍ ।10) a̠si̠ pṛ̠thi̠vi̠ pṛ̠thi̠ vya̠sya̠si̠ pṛ̠thi̠vi̠ ।11) pṛ̠thi̠vi̠ saha̍sva̠ saha̍sva pṛthivi pṛthivi̠ saha̍sva ।12) saha̍sva pṛtanya̠taḥ pṛ̍tanya̠ta-ssaha̍sva̠ saha̍sva pṛtanya̠taḥ ।13) pṛ̠ta̠nya̠ta iti̍ pṛtanya̠taḥ ।14) syū̠tā dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍-ssyū̠tā syū̠tā dē̠vēbhi̍ḥ ।15) dē̠vēbhi̍ ra̠mṛtē̍nā̠ mṛtē̍na dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍ ra̠mṛtē̍na ।16) a̠mṛtē̠nā 'mṛtē̍nā̠ mṛtē̠nā ।17) ā 'gā̍ agā̠ ā 'gā̎ḥ ।18) a̠gā̠ itya̍gāḥ ।19) yā stē̍ tē̠ yā yā stē̎ ।20) tē̠ a̠gnē̠ a̠gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।21) a̠gnē̠ sūryē̠ sūryē̍ agnē agnē̠ sūryē̎ ।22) sūryē̠ ruchō̠ rucha̠-ssūryē̠ sūryē̠ rucha̍ḥ ।23) rucha̍ udya̠ta u̍dya̠tō ruchō̠ rucha̍ udya̠taḥ ।24) u̠dya̠tō diva̠-ndiva̍ mudya̠ta u̍dya̠tō diva̎m ।24) u̠dya̠ta ityu̍t - ya̠taḥ ।25) diva̍ māta̠nva ntyā̍ta̠nvanti̠ diva̠-ndiva̍ māta̠nvanti̍ ।26) ā̠ta̠nvanti̍ ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̍ rāta̠nva ntyā̍ta̠nvanti̍ ra̠śmibhi̍ḥ ।26) ā̠ta̠nvantītyā̎ - ta̠nvanti̍ ।27) ra̠śmibhi̠riti̍ ra̠śmi - bhi̠ḥ ।28) tābhi̠-ssarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhi̠ stābhi̠ stābhi̠-ssarvā̍bhiḥ ।29) sarvā̍bhī ru̠chē ru̠chē sarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhī ru̠chē ।30) ru̠chē janā̍ya̠ janā̍ya ru̠chē ru̠chē janā̍ya ।31) janā̍ya nō nō̠ janā̍ya̠ janā̍ya naḥ ।32) na̠ skṛ̠dhi̠ kṛ̠dhi̠ nō̠ na̠ skṛ̠dhi̠ ।33) kṛ̠dhīti̍ kṛdhi ।34) yā vō̍ vō̠ yā yā va̍ḥ ।35) vō̠ dē̠vā̠ dē̠vā̠ vō̠ vō̠ dē̠vā̠ḥ ।36) dē̠vā̠-ssūryē̠ sūryē̍ dēvā dēvā̠-ssūryē̎ ।37) sūryē̠ ruchō̠ rucha̠-ssūryē̠ sūryē̠ rucha̍ḥ ।38) ruchō̠ gōṣu̠ gōṣu̠ ruchō̠ ruchō̠ gōṣu̍ ।39) gōṣvaśvē̠ ṣvaśvē̍ṣu̠ gōṣu̠ gōṣvaśvē̍ṣu ।40) aśvē̍ṣu̠ yā yā aśvē̠ ṣvaśvē̍ṣu̠ yāḥ ।41) yā ruchō̠ ruchō̠ yā yā rucha̍ḥ ।42) rucha̠ iti̠ rucha̍ḥ ।43) indrā̎gnī̠ tābhi̠ stābhi̠ rindrā̎gnī̠ indrā̎gnī̠ tābhi̍ḥ ।43) indrā̎gnī̠ itīndra̍ - a̠gnī̠ ।44) tābhi̠-ssarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhi̠ stābhi̠ stābhi̠-ssarvā̍bhiḥ ।45) sarvā̍bhī̠ rucha̠gṃ̠ rucha̠gṃ̠ sarvā̍bhi̠-ssarvā̍bhī̠ rucha̎m ।46) rucha̍-nnō nō̠ rucha̠gṃ̠ rucha̍-nnaḥ ।47) nō̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ nō̠ nō̠ dha̠tta̠ ।48) dha̠tta̠ bṛ̠ha̠spa̠tē̠ bṛ̠ha̠spa̠tē̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ bṛ̠ha̠spa̠tē̠ ।49) bṛ̠ha̠spa̠ta̠ iti̍ bṛhaspatē ।50) vi̠rā-ḍjyōti̠-rjyōti̍-rvi̠rā-ḍvi̠rā-ḍjyōti̍ḥ ।50) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।॥ 39 ॥ (50/54)
meaning
The suras (sun-gods) behold eternally; the eye stretches forth in all directions by all rays; the splendor reaches cattle, horses, and all beings through Indra and Agni, by all radiances; may Brihaspati grant us radiance.
verse 40
1) ज्योति॑ रधारय दधारय॒ज् ज्योति॒-र्ज्योति॑ रधारयत् ।2) अ॒धा॒र॒य॒-थ्स॒म्रा-ट्थ्स॒म्रा ड॑धारय दधारय-थ्स॒म्राट् ।3) स॒म्रा-ड्ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ स॒म्रा-ट्थ्स॒म्रा-ड्ज्योतिः॑ ।3) स॒म्राडिति॑ सम् - राट् ।4) ज्योति॑ रधारय दधारय॒ज् ज्योति॒-र्ज्योति॑ रधारयत् ।5) अ॒धा॒र॒य॒-थ्स्व॒राट् -थ्स्व॒रा ड॑धारय दधारय-थ्स्व॒राट् ।6) स्व॒रा-ड्ज्योति॒-र्ज्योतिः॑ स्व॒रा-ट्थ्स्व॒रा-ड्ज्योतिः॑ ।6) स्व॒राडिति॑ स्व - राट् ।7) ज्योति॑ रधारय दधारय॒ज् ज्योति॒-र्ज्योति॑ रधारयत् ।8) अ॒धा॒र॒य॒दित्य॑धारयत् ।9) अग्ने॑ यु॒क्ष्व यु॒क्ष्वाग्ने ऽग्ने॑ यु॒क्ष्व ।10) यु॒क्ष्वा हि हि यु॒क्ष्व यु॒क्ष्वा हि ।11) हि ये ये हि हि ये ।12) ये तव॒ तव॒ ये ये तव॑ ।13) तवाश्वा॒सो ऽश्वा॑स॒ स्तव॒ तवाश्वा॑सः ।14) अश्वा॑सो देव दे॒वा श्वा॒सो ऽश्वा॑सो देव ।15) दे॒व॒ सा॒धवः॑ सा॒धवो॑ देव देव सा॒धवः॑ ।16) सा॒धव॒ इति॑ सा॒धवः॑ ।17) अरं॒-वँह॑न्ति॒ वह॒ न्त्यर॒ मरं॒-वँह॑न्ति ।18) वह॑ न्त्या॒शव॑ आ॒शवो॒ वह॑न्ति॒ वह॑ न्त्या॒शवः॑ ।19) आ॒शव॒ इत्या॒शवः॑ ।20) यु॒क्ष्वा हि हि यु॒क्ष्व यु॒क्ष्वा हि ।21) हि दे॑व॒हूत॑मा-न्देव॒हूत॑मा॒न्॒. हि हि दे॑व॒हूत॑मान् ।22) दे॒व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वा॒ग्ं॒ अश्वा᳚-न्देव॒हूत॑मा-न्देव॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वान्॑ ।22) दे॒व॒हूत॑मा॒निति॑ देव - हूत॑मान् ।23) अश्वाग्ं॑ अग्ने अ॒ग्ने ऽश्वा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने ।24) अ॒ग्ने॒ र॒थी र॒थी र॑ग्ने अग्ने र॒थीः ।25) र॒थी रि॑वेव र॒थी र॒थी रि॑व ।26) इ॒वेती॑व ।27) नि होता॒ होता॒ नि नि होता᳚ ।28) होता॑ पू॒र्व्यः पू॒र्व्यो होता॒ होता॑ पू॒र्व्यः ।29) पू॒र्व्य-स्स॑द-स्सदः पू॒र्व्यः पू॒र्व्य-स्स॑दः ।30) स॒द॒ इति॑ सदः ।31) द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द चस्कन्द द्र॒फ्सो द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द ।32) च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑स्कन्द चस्कन्द पृथि॒वीम् ।33) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।34) अनु॒ द्या-न्द्या मन्वनु॒ द्याम् ।35) द्या मि॒म मि॒म-न्द्या-न्द्या मि॒मम् ।36) इ॒म-ञ्च॑ चे॒म मि॒म-ञ्च॑ ।37) च॒ योनिं॒-योँनि॑-ञ्च च॒ योनि᳚म् ।38) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।39) अनु॒ यो यो ऽन्वनु॒ यः ।40) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।41) च॒ पूर्वः॒ पूर्व॑श्च च॒ पूर्वः॑ ।42) पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ।43) तृ॒तीयं॒-योँनिं॒-योँनि॑-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयं॒-योँनि᳚म् ।44) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।45) अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त॒ मन्वनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् ।46) स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्सग्ं स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्सम् ।46) स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सं - चर॑न्तम् ।47) द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि जुहोमि द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि ।48) जु॒हो॒ म्यन्वनु॑ जुहोमि जुहो॒ म्यनु॑ ।49) अनु॑ स॒प्त स॒प्तान्वनु॑ स॒प्त ।50) स॒प्त होत्रा॒ होत्रा᳚-स्स॒प्त स॒प्त होत्राः᳚ ।॥ 40 ॥ (50/54)
1) jyōti̍ radhāraya dadhāraya̠j jyōti̠-rjyōti̍ radhārayat ।2) a̠dhā̠ra̠ya̠-thsa̠mrā-ṭthsa̠mrā ḍa̍dhāraya dadhāraya-thsa̠mrāṭ ।3) sa̠mrā-ḍjyōti̠-rjyōti̍-ssa̠mrā-ṭthsa̠mrā-ḍjyōti̍ḥ ।3) sa̠mrāḍiti̍ sam - rāṭ ।4) jyōti̍ radhāraya dadhāraya̠j jyōti̠-rjyōti̍ radhārayat ।5) a̠dhā̠ra̠ya̠-thsva̠rāṭ -thsva̠rā ḍa̍dhāraya dadhāraya-thsva̠rāṭ ।6) sva̠rā-ḍjyōti̠-rjyōti̍-ssva̠rā-ṭthsva̠rā-ḍjyōti̍ḥ ।6) sva̠rāḍiti̍ sva - rāṭ ।7) jyōti̍ radhāraya dadhāraya̠j jyōti̠-rjyōti̍ radhārayat ।8) a̠dhā̠ra̠ya̠ditya̍dhārayat ।9) agnē̍ yu̠kṣva yu̠kṣvāgnē 'gnē̍ yu̠kṣva ।10) yu̠kṣvā hi hi yu̠kṣva yu̠kṣvā hi ।11) hi yē yē hi hi yē ।12) yē tava̠ tava̠ yē yē tava̍ ।13) tavāśvā̠sō 'śvā̍sa̠ stava̠ tavāśvā̍saḥ ।14) aśvā̍sō dēva dē̠vā śvā̠sō 'śvā̍sō dēva ।15) dē̠va̠ sā̠dhava̍-ssā̠dhavō̍ dēva dēva sā̠dhava̍ḥ ।16) sā̠dhava̠ iti̍ sā̠dhava̍ḥ ।17) ara̠ṃ vaha̍nti̠ vaha̠ ntyara̠ mara̠ṃ vaha̍nti ।18) vaha̍ ntyā̠śava̍ ā̠śavō̠ vaha̍nti̠ vaha̍ ntyā̠śava̍ḥ ।19) ā̠śava̠ ityā̠śava̍ḥ ।20) yu̠kṣvā hi hi yu̠kṣva yu̠kṣvā hi ।21) hi dē̍va̠hūta̍mā-ndēva̠hūta̍mā̠n̠. hi hi dē̍va̠hūta̍mān ।22) dē̠va̠hūta̍mā̠gṃ̠ aśvā̠gṃ̠ aśvā̎-ndēva̠hūta̍mā-ndēva̠hūta̍mā̠gṃ̠ aśvān̍ ।22) dē̠va̠hūta̍mā̠niti̍ dēva - hūta̍mān ।23) aśvāgṃ̍ agnē a̠gnē 'śvā̠gṃ̠ aśvāgṃ̍ agnē ।24) a̠gnē̠ ra̠thī ra̠thī ra̍gnē agnē ra̠thīḥ ।25) ra̠thī ri̍vēva ra̠thī ra̠thī ri̍va ।26) i̠vētī̍va ।27) ni hōtā̠ hōtā̠ ni ni hōtā̎ ।28) hōtā̍ pū̠rvyaḥ pū̠rvyō hōtā̠ hōtā̍ pū̠rvyaḥ ।29) pū̠rvya-ssa̍da-ssadaḥ pū̠rvyaḥ pū̠rvya-ssa̍daḥ ।30) sa̠da̠ iti̍ sadaḥ ।31) dra̠phsa ścha̍skanda chaskanda dra̠phsō dra̠phsa ścha̍skanda ।32) cha̠ska̠nda̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍skanda chaskanda pṛthi̠vīm ।33) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।34) anu̠ dyā-ndyā manvanu̠ dyām ।35) dyā mi̠ma mi̠ma-ndyā-ndyā mi̠mam ।36) i̠ma-ñcha̍ chē̠ma mi̠ma-ñcha̍ ।37) cha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ñcha cha̠ yōni̎m ।38) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।39) anu̠ yō yō 'nvanu̠ yaḥ ।40) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।41) cha̠ pūrva̠ḥ pūrva̍ścha cha̠ pūrva̍ḥ ।42) pūrva̠ iti̠ pūrva̍ḥ ।43) tṛ̠tīya̠ṃ yōni̠ṃ yōni̍-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ṃ yōni̎m ।44) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।45) anu̍ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta̠ manvanu̍ sa̠ñchara̍ntam ।46) sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsa-ndra̠phsagṃ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsam ।46) sa̠ñchara̍nta̠miti̍ saṃ - chara̍ntam ।47) dra̠phsa-ñju̍hōmi juhōmi dra̠phsa-ndra̠phsa-ñju̍hōmi ।48) ju̠hō̠ myanvanu̍ juhōmi juhō̠ myanu̍ ।49) anu̍ sa̠pta sa̠ptānvanu̍ sa̠pta ।50) sa̠pta hōtrā̠ hōtrā̎-ssa̠pta sa̠pta hōtrā̎ḥ ।॥ 40 ॥ (50/54)
meaning
This is a ritual formulation from the Taittiriya Samhita employing repetitive invocations and structural patterns (sampad, samraj, svara, devahutaman, etc.) to establish cosmic order and sacrificial efficacy, culminating in seven priestly utterances (hotras) for Krishna-Vishnu.
verse 41
1) होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ।2) अभू॑ दि॒द मि॒द मभू॒ दभू॑ दि॒दम् ।3) इ॒दं-विँश्व॑स्य॒ विश्व॑स्ये॒द मि॒दं-विँश्व॑स्य ।4) विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ विश्व॑स्य॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ।5) भुव॑नस्य॒ वाजि॑नं॒-वाँजि॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम् ।6) वाजि॑न म॒ग्ने र॒ग्ने-र्वाजि॑नं॒-वाँजि॑न म॒ग्नेः ।7) अ॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्या॒ग्ने र॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ ।8) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ च च वैश्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ च ।9) चेति॑ च ।10) अ॒ग्नि-र्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्ज्योति॑षा ।11) ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मान् ।12) ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मो रु॒क्मो ज्योति॑ष्मा॒न् ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मः ।13) रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑सा रु॒क्मो रु॒क्मो वर्च॑सा ।14) वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वा॒न्॒. वर्च॑स्वा॒न्॒. वर्च॑सा॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् ।15) वर्च॑स्वा॒निति॒ वर्च॑स्वान् ।16) ऋ॒चे त्वा᳚ त्व॒ र्च ऋ॒चे त्वा᳚ ।17) त्वा॒ रु॒चे रु॒चे त्वा᳚ त्वा रु॒चे ।18) रु॒चे त्वा᳚ त्वा रु॒चे रु॒चे त्वा᳚ ।19) त्वा॒ सग्ं स-न्त्वा᳚ त्वा॒ सम् ।20) स मिदि-थ्सग्ं स मित् ।21) इ-थ्स्र॑वन्ति स्रव॒न्तीदि-थ्स्र॑वन्ति ।22) स्र॒व॒न्ति॒ स॒रितः॑ स॒रितः॑ स्रवन्ति स्रवन्ति स॒रितः॑ ।23) स॒रितो॒ न न स॒रितः॑ स॒रितो॒ न ।24) न धेना॒ धेना॒ न न धेनाः᳚ ।25) धेना॒ इति॒ धेनाः᳚ ।26) अ॒न्तर्-हृ॒दा हृ॒दा ऽन्त र॒न्तर्-हृ॒दा ।27) हृ॒दा मन॑सा॒ मन॑सा हृ॒दा हृ॒दा मन॑सा ।28) मन॑सा पू॒यमा॑नाः पू॒यमा॑ना॒ मन॑सा॒ मन॑सा पू॒यमा॑नाः ।29) पू॒यमा॑ना॒ इति॑ पू॒यमा॑नाः ।30) घृ॒तस्य॒ धारा॒ धारा॑ घृ॒तस्य॑ घृ॒तस्य॒ धाराः᳚ ।31) धारा॑ अ॒भ्य॑भि धारा॒ धारा॑ अ॒भि ।32) अ॒भि चा॑कशीमि चाकशी म्य॒भ्य॑भि चा॑कशीमि ।33) चा॒क॒शी॒मीति॑ चाकशीमि ।34) हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो वे॑त॒सो हि॑र॒ण्ययो॑ हिर॒ण्ययो॑ वेत॒सः ।35) वे॒त॒सो मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ वेत॒सो वे॑त॒सो मद्ध्ये᳚ ।36) मद्ध्य॑ आसा मासा॒-म्मद्ध्ये॒ मद्ध्य॑ आसाम् ।37) आ॒सा॒मित्या॑साम् ।38) तस्मिन्᳚ थ्सुप॒र्ण-स्सु॑प॒र्ण स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मिन्᳚ थ्सुप॒र्णः ।39) सु॒प॒र्णो म॑धु॒कृ-न्म॑धु॒कृ-थ्सु॑प॒र्ण-स्सु॑प॒र्णो म॑धु॒कृत् ।39) सु॒प॒र्ण इति॑ सु - प॒र्णः ।40) म॒धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी कु॑ला॒यी म॑धु॒कृ-न्म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी ।40) म॒धु॒कृदिति॑ मधु - कृत् ।41) कु॒ला॒यी भज॒-न्भज॑न् कुला॒यी कु॑ला॒यी भजन्न्॑ ।42) भज॑-न्नास्त आस्ते॒ भज॒-न्भज॑-न्नास्ते ।43) आ॒स्ते॒ मधु॒ मध्वा᳚स्त आस्ते॒ मधु॑ ।44) मधु॑ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ मधु॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः ।45) दे॒वता᳚भ्य॒ इति॑ दे॒वता᳚भ्यः ।46) तस्या॑सत आसते॒ तस्य॒ तस्या॑सते ।47) आ॒स॒ते॒ हर॑यो॒ हर॑य आसत आसते॒ हर॑यः ।48) हर॑य-स्स॒प्त स॒प्त हर॑यो॒ हर॑य-स्स॒प्त ।49) स॒प्त तीरे॒ तीरे॑ स॒प्त स॒प्त तीरे᳚ ।50) तीरे᳚ स्व॒धाग् स्व॒धा-न्तीरे॒ तीरे᳚ स्व॒धाम् ।51) स्व॒धा-न्दुहा॑ना॒ दुहा॑ना-स्स्व॒धाग् स्व॒धा-न्दुहा॑नाः ।51) स्व॒धामिति॑ स्व - धाम् ।52) दुहा॑ना अ॒मृत॑स्या॒ मृत॑स्य॒ दुहा॑ना॒ दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य ।53) अ॒मृत॑स्य॒ धारा॒-न्धारा॑ म॒मृत॑स्या॒ मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ।54) धारा॒मिति॒ धारा᳚म् ।॥ 41 ॥ (54/57)॥ अ. 9 ॥
1) hōtrā̠ iti̠ hōtrā̎ḥ ।2) abhū̍ di̠da mi̠da mabhū̠ dabhū̍ di̠dam ।3) i̠daṃ viśva̍sya̠ viśva̍syē̠da mi̠daṃ viśva̍sya ।4) viśva̍sya̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ viśva̍sya̠ viśva̍sya̠ bhuva̍nasya ।5) bhuva̍nasya̠ vāji̍na̠ṃ vāji̍na̠-mbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ vāji̍nam ।6) vāji̍na ma̠gnē ra̠gnē-rvāji̍na̠ṃ vāji̍na ma̠gnēḥ ।7) a̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasyā̠gnē ra̠gnē-rvai̎śvāna̠rasya̍ ।8) vai̠śvā̠na̠rasya̍ cha cha vaiśvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ cha ।9) chēti̍ cha ।10) a̠gni-rjyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ 'gni ra̠gni-rjyōti̍ṣā ।11) jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣmān ।12) jyōti̍ṣmā-nru̠kmō ru̠kmō jyōti̍ṣmā̠n jyōti̍ṣmā-nru̠kmaḥ ।13) ru̠kmō varcha̍sā̠ varcha̍sā ru̠kmō ru̠kmō varcha̍sā ।14) varcha̍sā̠ varcha̍svā̠n̠. varcha̍svā̠n̠. varcha̍sā̠ varcha̍sā̠ varcha̍svān ।15) varcha̍svā̠niti̠ varcha̍svān ।16) ṛ̠chē tvā̎ tva̠ rcha ṛ̠chē tvā̎ ।17) tvā̠ ru̠chē ru̠chē tvā̎ tvā ru̠chē ।18) ru̠chē tvā̎ tvā ru̠chē ru̠chē tvā̎ ।19) tvā̠ sagṃ sa-ntvā̎ tvā̠ sam ।20) sa midi-thsagṃ sa mit ।21) i-thsra̍vanti srava̠ntīdi-thsra̍vanti ।22) sra̠va̠nti̠ sa̠rita̍-ssa̠rita̍-ssravanti sravanti sa̠rita̍ḥ ।23) sa̠ritō̠ na na sa̠rita̍-ssa̠ritō̠ na ।24) na dhēnā̠ dhēnā̠ na na dhēnā̎ḥ ।25) dhēnā̠ iti̠ dhēnā̎ḥ ।26) a̠ntar-hṛ̠dā hṛ̠dā 'nta ra̠ntar-hṛ̠dā ।27) hṛ̠dā mana̍sā̠ mana̍sā hṛ̠dā hṛ̠dā mana̍sā ।28) mana̍sā pū̠yamā̍nāḥ pū̠yamā̍nā̠ mana̍sā̠ mana̍sā pū̠yamā̍nāḥ ।29) pū̠yamā̍nā̠ iti̍ pū̠yamā̍nāḥ ।30) ghṛ̠tasya̠ dhārā̠ dhārā̍ ghṛ̠tasya̍ ghṛ̠tasya̠ dhārā̎ḥ ।31) dhārā̍ a̠bhya̍bhi dhārā̠ dhārā̍ a̠bhi ।32) a̠bhi chā̍kaśīmi chākaśī mya̠bhya̍bhi chā̍kaśīmi ।33) chā̠ka̠śī̠mīti̍ chākaśīmi ।34) hi̠ra̠ṇyayō̍ vēta̠sō vē̍ta̠sō hi̍ra̠ṇyayō̍ hira̠ṇyayō̍ vēta̠saḥ ।35) vē̠ta̠sō maddhyē̠ maddhyē̍ vēta̠sō vē̍ta̠sō maddhyē̎ ।36) maddhya̍ āsā māsā̠-mmaddhyē̠ maddhya̍ āsām ।37) ā̠sā̠mityā̍sām ।38) tasmin̎ thsupa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇa stasmi̠gg̠ stasmin̎ thsupa̠rṇaḥ ।39) su̠pa̠rṇō ma̍dhu̠kṛ-nma̍dhu̠kṛ-thsu̍pa̠rṇa-ssu̍pa̠rṇō ma̍dhu̠kṛt ।39) su̠pa̠rṇa iti̍ su - pa̠rṇaḥ ।40) ma̠dhu̠kṛ-tku̍lā̠yī ku̍lā̠yī ma̍dhu̠kṛ-nma̍dhu̠kṛ-tku̍lā̠yī ।40) ma̠dhu̠kṛditi̍ madhu - kṛt ।41) ku̠lā̠yī bhaja̠-nbhaja̍n kulā̠yī ku̍lā̠yī bhajann̍ ।42) bhaja̍-nnāsta āstē̠ bhaja̠-nbhaja̍-nnāstē ।43) ā̠stē̠ madhu̠ madhvā̎sta āstē̠ madhu̍ ।44) madhu̍ dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhyō̠ madhu̠ madhu̍ dē̠vatā̎bhyaḥ ।45) dē̠vatā̎bhya̠ iti̍ dē̠vatā̎bhyaḥ ।46) tasyā̍sata āsatē̠ tasya̠ tasyā̍satē ।47) ā̠sa̠tē̠ hara̍yō̠ hara̍ya āsata āsatē̠ hara̍yaḥ ।48) hara̍ya-ssa̠pta sa̠pta hara̍yō̠ hara̍ya-ssa̠pta ।49) sa̠pta tīrē̠ tīrē̍ sa̠pta sa̠pta tīrē̎ ।50) tīrē̎ sva̠dhāg sva̠dhā-ntīrē̠ tīrē̎ sva̠dhām ।51) sva̠dhā-nduhā̍nā̠ duhā̍nā-ssva̠dhāg sva̠dhā-nduhā̍nāḥ ।51) sva̠dhāmiti̍ sva - dhām ।52) duhā̍nā a̠mṛta̍syā̠ mṛta̍sya̠ duhā̍nā̠ duhā̍nā a̠mṛta̍sya ।53) a̠mṛta̍sya̠ dhārā̠-ndhārā̍ ma̠mṛta̍syā̠ mṛta̍sya̠ dhārā̎m ।54) dhārā̠miti̠ dhārā̎m ।॥ 41 ॥ (54/57)॥ a. 9 ॥
meaning
This verse is a Vedic liturgical text (Yajurveda, Taittiriya Samhita) consisting of rhythmic phonetic recitations and repetitions with Vedic accents—it does not contain semantic content translatable to meaning but rather prescribes ritual sound-patterns for the Vishnu sacrifice.
verse 42
1) आ॒दि॒त्य-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भ॑ मादि॒त्य मा॑दि॒त्य-ङ्गर्भ᳚म् ।2) गर्भ॒-म्पय॑सा॒ पय॑सा॒ गर्भ॒-ङ्गर्भ॒-म्पय॑सा ।3) पय॑सा सम॒ञ्ज-न्थ्स॑म॒ञ्ज-न्पय॑सा॒ पय॑सा सम॒ञ्जन्न् ।4) स॒म॒ञ्ज-न्थ्स॒हस्र॑स्य स॒हस्र॑स्य सम॒ञ्ज-न्थ्स॑म॒ञ्ज-न्थ्स॒हस्र॑स्य ।4) स॒म॒ञ्जन्निति॑ सं - अ॒ञ्जन्न् ।5) स॒हस्र॑स्य प्रति॒मा-म्प्र॑ति॒माग्ं स॒हस्र॑स्य स॒हस्र॑स्य प्रति॒माम् ।6) प्र॒ति॒मां-विँ॒श्वरू॑पं-विँ॒श्वरू॑प-म्प्रति॒मा-म्प्र॑ति॒मां-विँ॒श्वरू॑पम् ।6) प्र॒ति॒मामिति॑ प्रति - माम् ।7) वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व - रू॒प॒म् ।8) परि॑ वृङ्ग्धि वृङ्ग्धि॒ परि॒ परि॑ वृङ्ग्धि ।9) वृ॒ङ्ग्धि॒ हर॑सा॒ हर॑सा वृङ्ग्धि वृङ्ग्धि॒ हर॑सा ।10) हर॑सा॒ मा मा हर॑सा॒ हर॑सा॒ मा ।11) मा ऽभ्य॑भि मा मा ऽभि ।12) अ॒भि मृ॑क्षो मृक्षो अ॒भ्य॑भि मृ॑क्षः ।13) मृ॒क्ष॒-श्श॒तायु॑षग्ं श॒तायु॑ष-म्मृक्षो मृक्ष-श्श॒तायु॑षम् ।14) श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि कृणुहि श॒तायु॑षग्ं श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि ।14) श॒तायु॑ष॒मिति॑ श॒त - आ॒यु॒ष॒म् ।15) कृ॒णु॒हि॒ ची॒यमा॑न श्ची॒यमा॑नः कृणुहि कृणुहि ची॒यमा॑नः ।16) ची॒यमा॑न॒ इति॑ ची॒यमा॑नः ।17) इ॒म-म्मा मेम मि॒म-म्मा ।18) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।19) हि॒ग्ं॒सी॒-र्द्वि॒पाद॑-न्द्वि॒पादग्ं॑ हिग्ंसीर्-हिग्ंसी-र्द्वि॒पाद᳚म् ।20) द्वि॒पाद॑-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्द्वि॒पाद॑-न्द्वि॒पाद॑-म्पशू॒नाम् ।20) द्वि॒पाद॒मिति॑ द्वि - पाद᳚म् ।21) प॒शू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष॒ सह॑स्राक्ष पशू॒ना-म्प॑शू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष ।22) सह॑स्राक्ष॒ मेधे॒ मेधे॒ सह॑स्राक्ष॒ सह॑स्राक्ष॒ मेधे᳚ ।22) सह॑स्रा॒क्षेति॒ सह॑स्र - अ॒क्ष॒ ।23) मेध॒ आ मेधे॒ मेध॒ आ ।24) आ ची॒यमा॑न श्ची॒यमा॑न॒ आ ची॒यमा॑नः ।25) ची॒यमा॑न॒ इति॑ ची॒यमा॑नः ।26) म॒यु मा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-म्म॒यु-म्म॒यु मा॑र॒ण्यम् ।27) आ॒र॒ण्य मन् वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।28) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।29) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।30) दि॒शा॒मि॒ तेन॒ तेन॑ दिशामि दिशामि॒ तेन॑ ।31) तेन॑ चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तेन॒ तेन॑ चिन्वा॒नः ।32) चि॒न्वा॒न स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त॒नुवः॑ ।33) त॒नुवो॒ नि नि त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ नि ।34) नि षी॑द सीद॒ नि नि षी॑द ।35) सी॒देति॑ सीद ।36) वात॑स्य॒ ध्राजि॒-न्ध्राजिं॒-वाँत॑स्य॒ वात॑स्य॒ ध्राजि᳚म् ।37) ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ ध्राजि॒-न्ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य ।38) वरु॑णस्य॒ नाभि॒-न्नाभिं॒-वँरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ नाभि᳚म् ।39) नाभि॒ मश्व॒ मश्व॒-न्नाभि॒-न्नाभि॒ मश्व᳚म् ।40) अश्व॑-ञ्जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒न मश्व॒ मश्व॑-ञ्जज्ञा॒नम् ।41) ज॒ज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॑ सरि॒रस्य॑ जज्ञा॒न-ञ्ज॑ज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॑ ।42) स॒रि॒रस्य॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ सरि॒रस्य॑ सरि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।43) मद्ध्य॒ इति॒ मद्ध्ये᳚ ।44) शिशु॑-न्न॒दीना᳚-न्न॒दीना॒ग्ं॒ शिशु॒ग्ं॒ शिशु॑-न्न॒दीना᳚म् ।45) न॒दीना॒ग्ं॒ हरि॒ग्ं॒ हरि॑-न्न॒दीना᳚-न्न॒दीना॒ग्ं॒ हरि᳚म् ।46) हरि॒ मद्रि॑बुद्ध॒ मद्रि॑बुद्ध॒ग्ं॒ हरि॒ग्ं॒ हरि॒ मद्रि॑बुद्धम् ।47) अद्रि॑बुद्ध॒ मग्ने ऽग्ने॒ अद्रि॑बुद्ध॒ मद्रि॑बुद्ध॒ मग्ने᳚ ।47) अद्रि॑बुद्ध॒मित्यद्रि॑ - बु॒द्ध॒म् ।48) अग्ने॒ मा मा ऽग्ने ऽग्ने॒ मा ।49) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।50) हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे प॑र॒मे हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसीः पर॒मे ।॥ 42 ॥ (50/56)
1) ā̠di̠tya-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍ mādi̠tya mā̍di̠tya-ṅgarbha̎m ।2) garbha̠-mpaya̍sā̠ paya̍sā̠ garbha̠-ṅgarbha̠-mpaya̍sā ।3) paya̍sā sama̠ñja-nthsa̍ma̠ñja-npaya̍sā̠ paya̍sā sama̠ñjann ।4) sa̠ma̠ñja-nthsa̠hasra̍sya sa̠hasra̍sya sama̠ñja-nthsa̍ma̠ñja-nthsa̠hasra̍sya ।4) sa̠ma̠ñjanniti̍ saṃ - a̠ñjann ।5) sa̠hasra̍sya prati̠mā-mpra̍ti̠māgṃ sa̠hasra̍sya sa̠hasra̍sya prati̠mām ।6) pra̠ti̠māṃ vi̠śvarū̍paṃ vi̠śvarū̍pa-mprati̠mā-mpra̍ti̠māṃ vi̠śvarū̍pam ।6) pra̠ti̠māmiti̍ prati - mām ।7) vi̠śvarū̍pa̠miti̍ vi̠śva - rū̠pa̠m ।8) pari̍ vṛṅgdhi vṛṅgdhi̠ pari̠ pari̍ vṛṅgdhi ।9) vṛ̠ṅgdhi̠ hara̍sā̠ hara̍sā vṛṅgdhi vṛṅgdhi̠ hara̍sā ।10) hara̍sā̠ mā mā hara̍sā̠ hara̍sā̠ mā ।11) mā 'bhya̍bhi mā mā 'bhi ।12) a̠bhi mṛ̍kṣō mṛkṣō a̠bhya̍bhi mṛ̍kṣaḥ ।13) mṛ̠kṣa̠-śśa̠tāyu̍ṣagṃ śa̠tāyu̍ṣa-mmṛkṣō mṛkṣa-śśa̠tāyu̍ṣam ।14) śa̠tāyu̍ṣa-ṅkṛṇuhi kṛṇuhi śa̠tāyu̍ṣagṃ śa̠tāyu̍ṣa-ṅkṛṇuhi ।14) śa̠tāyu̍ṣa̠miti̍ śa̠ta - ā̠yu̠ṣa̠m ।15) kṛ̠ṇu̠hi̠ chī̠yamā̍na śchī̠yamā̍naḥ kṛṇuhi kṛṇuhi chī̠yamā̍naḥ ।16) chī̠yamā̍na̠ iti̍ chī̠yamā̍naḥ ।17) i̠ma-mmā mēma mi̠ma-mmā ।18) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।19) hi̠gṃ̠sī̠-rdvi̠pāda̍-ndvi̠pādagṃ̍ higṃsīr-higṃsī-rdvi̠pāda̎m ।20) dvi̠pāda̍-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ndvi̠pāda̍-ndvi̠pāda̍-mpaśū̠nām ।20) dvi̠pāda̠miti̍ dvi - pāda̎m ।21) pa̠śū̠nāgṃ saha̍srākṣa̠ saha̍srākṣa paśū̠nā-mpa̍śū̠nāgṃ saha̍srākṣa ।22) saha̍srākṣa̠ mēdhē̠ mēdhē̠ saha̍srākṣa̠ saha̍srākṣa̠ mēdhē̎ ।22) saha̍srā̠kṣēti̠ saha̍sra - a̠kṣa̠ ।23) mēdha̠ ā mēdhē̠ mēdha̠ ā ।24) ā chī̠yamā̍na śchī̠yamā̍na̠ ā chī̠yamā̍naḥ ।25) chī̠yamā̍na̠ iti̍ chī̠yamā̍naḥ ।26) ma̠yu mā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-mma̠yu-mma̠yu mā̍ra̠ṇyam ।27) ā̠ra̠ṇya man van vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।28) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।29) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।30) di̠śā̠mi̠ tēna̠ tēna̍ diśāmi diśāmi̠ tēna̍ ।31) tēna̍ chinvā̠na śchi̍nvā̠na stēna̠ tēna̍ chinvā̠naḥ ।32) chi̠nvā̠na sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na sta̠nuva̍ḥ ।33) ta̠nuvō̠ ni ni ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ ni ।34) ni ṣī̍da sīda̠ ni ni ṣī̍da ।35) sī̠dēti̍ sīda ।36) vāta̍sya̠ dhrāji̠-ndhrāji̠ṃ vāta̍sya̠ vāta̍sya̠ dhrāji̎m ।37) dhrāji̠ṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ dhrāji̠-ndhrāji̠ṃ varu̍ṇasya ।38) varu̍ṇasya̠ nābhi̠-nnābhi̠ṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ nābhi̎m ।39) nābhi̠ maśva̠ maśva̠-nnābhi̠-nnābhi̠ maśva̎m ।40) aśva̍-ñjajñā̠na-ñja̍jñā̠na maśva̠ maśva̍-ñjajñā̠nam ।41) ja̠jñā̠nagṃ sa̍ri̠rasya̍ sari̠rasya̍ jajñā̠na-ñja̍jñā̠nagṃ sa̍ri̠rasya̍ ।42) sa̠ri̠rasya̠ maddhyē̠ maddhyē̍ sari̠rasya̍ sari̠rasya̠ maddhyē̎ ।43) maddhya̠ iti̠ maddhyē̎ ।44) śiśu̍-nna̠dīnā̎-nna̠dīnā̠gṃ̠ śiśu̠gṃ̠ śiśu̍-nna̠dīnā̎m ।45) na̠dīnā̠gṃ̠ hari̠gṃ̠ hari̍-nna̠dīnā̎-nna̠dīnā̠gṃ̠ hari̎m ।46) hari̠ madri̍buddha̠ madri̍buddha̠gṃ̠ hari̠gṃ̠ hari̠ madri̍buddham ।47) adri̍buddha̠ magnē 'gnē̠ adri̍buddha̠ madri̍buddha̠ magnē̎ ।47) adri̍buddha̠mityadri̍ - bu̠ddha̠m ।48) agnē̠ mā mā 'gnē 'gnē̠ mā ।49) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।50) hi̠gṃ̠sī̠ḥ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē higṃ̍sīr-higṃsīḥ para̠mē ।॥ 42 ॥ (50/56)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a ritualistic incantation layered with repetitions of cosmic and bodily imagery—invoking Aditya's womb, nourishment through milk and waters, thousands-fold forms, the thousand-eyed Indra, the body's center where the child-river Harи dwells, and Agni's protection against harm—binding creation, sustenance, and divine guardianship through rhythmic sacred...
verse 43
1) प॒र॒मे व्यो॑म॒न् व्यो॑म-न्पर॒मे प॑र॒मे व्यो॑मन्न् ।2) व्यो॑म॒न्निति॒ वि - ओ॒म॒न्न् ।3) इ॒म-म्मा मेम मि॒म-म्मा ।4) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।5) हि॒ग्ं॒सी॒ रेक॑शफ॒ मेक॑शफग्ं हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒ रेक॑शफम् ।6) एक॑शफ-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना मेक॑शफ॒ मेक॑शफ-म्पशू॒नाम् ।6) एक॑शफ॒मित्येक॑ - श॒फ॒म् ।7) प॒शू॒ना-ङ्क॑निक्र॒द-ङ्क॑निक्र॒द-म्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना-ङ्क॑निक्र॒दम् ।8) क॒नि॒क्र॒दं-वाँ॒जिनं॑-वाँ॒जिन॑-ङ्कनिक्र॒द-ङ्क॑निक्र॒दं-वाँ॒जिन᳚म् ।9) वा॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु॒ वाजि॑नेषु वा॒जिनं॑-वाँ॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु ।10) वाजि॑ने॒ष्विति॒ वाजि॑नेषु ।11) गौ॒र मा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-ङ्गौ॒र-ङ्गौ॒र मा॑र॒ण्यम् ।12) आ॒र॒ण्य मन् वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।13) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।14) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।15) दि॒शा॒मि॒ तेन॒ तेन॑ दिशामि दिशामि॒ तेन॑ ।16) तेन॑ चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तेन॒ तेन॑ चिन्वा॒नः ।17) चि॒न्वा॒न स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त॒नुवः॑ ।18) त॒नुवो॒ नि नि त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ नि ।19) नि षी॑द सीद॒ नि नि षी॑द ।20) सी॒देति॑ सीद ।21) अज॑स्र॒ मिन्दु॒ मिन्दु॒ मज॑स्र॒ मज॑स्र॒ मिन्दु᳚म् ।22) इन्दु॑ मरु॒ष म॑रु॒ष मिन्दु॒ मिन्दु॑ मरु॒षम् ।23) अ॒रु॒ष-म्भु॑र॒ण्यु-म्भु॑र॒ण्यु म॑रु॒ष म॑रु॒ष-म्भु॑र॒ण्युम् ।24) भु॒र॒ण्यु म॒ग्नि म॒ग्नि-म्भु॑र॒ण्यु-म्भु॑र॒ण्यु म॒ग्निम् ।25) अ॒ग्नि मी॑ड ईडे अ॒ग्नि म॒ग्नि मी॑डे ।26) ई॒डे॒ पू॒र्वचि॑त्तौ पू॒र्वचि॑त्ता वीड ईडे पू॒र्वचि॑त्तौ ।27) पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भि॒-र्नमो॑भिः पू॒र्वचि॑त्तौ पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः ।27) पू॒र्वचि॑त्ता॒विति॑ पू॒र्व - चि॒त्तौ॒ ।28) नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑ - भिः॒ ।29) स पर्व॑भिः॒ पर्व॑भि॒-स्स स पर्व॑भिः ।30) पर्व॑भिर्-ऋतु॒श ऋ॑तु॒शः पर्व॑भिः॒ पर्व॑भिर्-ऋतु॒शः ।30) पर्व॑भि॒रिति॒ पर्व॑ - भिः॒ ।31) ऋ॒तु॒शः कल्प॑मानः॒ कल्प॑मान ऋतु॒श ऋ॑तु॒शः कल्प॑मानः ।31) ऋ॒तु॒श इत्यृ॑तु - शः ।32) कल्प॑मानो॒ गा-ङ्गा-ङ्कल्प॑मानः॒ कल्प॑मानो॒ गाम् ।33) गा-म्मा मा गा-ङ्गा-म्मा ।34) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।35) हि॒ग्ं॒सी॒ रदि॑ति॒ मदि॑तिग्ं हिग्ंसीर्-हिग्ंसी॒ रदि॑तिम् ।36) अदि॑तिं-विँ॒राजं॑-विँ॒राज॒ मदि॑ति॒ मदि॑तिं-विँ॒राज᳚म् ।37) वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् ।38) इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं स॑मु॒द्र मि॒म मि॒मग्ं स॑मु॒द्रम् ।39) स॒मु॒द्रग्ं श॒तधा॑रग्ं श॒तधा॑रग्ं समु॒द्रग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑रम् ।40) श॒तधा॑र॒ मुथ्स॒ मुथ्सग्ं॑ श॒तधा॑रग्ं श॒तधा॑र॒ मुथ्स᳚म् ।40) श॒तधा॑र॒मिति॑ श॒त - धा॒र॒म् ।41) उथ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑नं-व्यँ॒च्यमा॑न॒ मुथ्स॒ मुथ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑नम् ।42) व्य॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य व्य॒च्यमा॑नं-व्यँ॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य ।42) व्य॒च्यमा॑न॒मिति॑ वि - अ॒च्यमा॑नम् ।43) भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।44) मद्ध्य॒ इति॒ मद्ध्ये᳚ ।45) घृ॒त-न्दुहा॑ना॒-न्दुहा॑ना-ङ्घृ॒त-ङ्घृ॒त-न्दुहा॑नाम् ।46) दुहा॑ना॒ मदि॑ति॒ मदि॑ति॒-न्दुहा॑ना॒-न्दुहा॑ना॒ मदि॑तिम् ।47) अदि॑ति॒-ञ्जना॑य॒ जना॒या दि॑ति॒ मदि॑ति॒-ञ्जना॑य ।48) जना॒याग्ने ऽग्ने॒ जना॑य॒ जना॒याग्ने᳚ ।49) अग्ने॒ मा मा ऽग्ने ऽग्ने॒ मा ।50) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।॥ 43 ॥ (50/56)
1) pa̠ra̠mē vyō̍ma̠n vyō̍ma-npara̠mē pa̍ra̠mē vyō̍mann ।2) vyō̍ma̠nniti̠ vi - ō̠ma̠nn ।3) i̠ma-mmā mēma mi̠ma-mmā ।4) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।5) hi̠gṃ̠sī̠ rēka̍śapha̠ mēka̍śaphagṃ higṃsīr-higṃsī̠ rēka̍śapham ।6) ēka̍śapha-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā mēka̍śapha̠ mēka̍śapha-mpaśū̠nām ।6) ēka̍śapha̠mityēka̍ - śa̠pha̠m ।7) pa̠śū̠nā-ṅka̍nikra̠da-ṅka̍nikra̠da-mpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā-ṅka̍nikra̠dam ।8) ka̠ni̠kra̠daṃ vā̠jina̍ṃ vā̠jina̍-ṅkanikra̠da-ṅka̍nikra̠daṃ vā̠jina̎m ।9) vā̠jina̠ṃ vāji̍nēṣu̠ vāji̍nēṣu vā̠jina̍ṃ vā̠jina̠ṃ vāji̍nēṣu ।10) vāji̍nē̠ṣviti̠ vāji̍nēṣu ।11) gau̠ra mā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-ṅgau̠ra-ṅgau̠ra mā̍ra̠ṇyam ।12) ā̠ra̠ṇya man van vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।13) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।14) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।15) di̠śā̠mi̠ tēna̠ tēna̍ diśāmi diśāmi̠ tēna̍ ।16) tēna̍ chinvā̠na śchi̍nvā̠na stēna̠ tēna̍ chinvā̠naḥ ।17) chi̠nvā̠na sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na sta̠nuva̍ḥ ।18) ta̠nuvō̠ ni ni ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ ni ।19) ni ṣī̍da sīda̠ ni ni ṣī̍da ।20) sī̠dēti̍ sīda ।21) aja̍sra̠ mindu̠ mindu̠ maja̍sra̠ maja̍sra̠ mindu̎m ।22) indu̍ maru̠ṣa ma̍ru̠ṣa mindu̠ mindu̍ maru̠ṣam ।23) a̠ru̠ṣa-mbhu̍ra̠ṇyu-mbhu̍ra̠ṇyu ma̍ru̠ṣa ma̍ru̠ṣa-mbhu̍ra̠ṇyum ।24) bhu̠ra̠ṇyu ma̠gni ma̠gni-mbhu̍ra̠ṇyu-mbhu̍ra̠ṇyu ma̠gnim ।25) a̠gni mī̍ḍa īḍē a̠gni ma̠gni mī̍ḍē ।26) ī̠ḍē̠ pū̠rvachi̍ttau pū̠rvachi̍ttā vīḍa īḍē pū̠rvachi̍ttau ।27) pū̠rvachi̍ttau̠ namō̍bhi̠-rnamō̍bhiḥ pū̠rvachi̍ttau pū̠rvachi̍ttau̠ namō̍bhiḥ ।27) pū̠rvachi̍ttā̠viti̍ pū̠rva - chi̠ttau̠ ।28) namō̍bhi̠riti̠ nama̍ḥ - bhi̠ḥ ।29) sa parva̍bhi̠ḥ parva̍bhi̠-ssa sa parva̍bhiḥ ।30) parva̍bhir-ṛtu̠śa ṛ̍tu̠śaḥ parva̍bhi̠ḥ parva̍bhir-ṛtu̠śaḥ ।30) parva̍bhi̠riti̠ parva̍ - bhi̠ḥ ।31) ṛ̠tu̠śaḥ kalpa̍māna̠ḥ kalpa̍māna ṛtu̠śa ṛ̍tu̠śaḥ kalpa̍mānaḥ ।31) ṛ̠tu̠śa ityṛ̍tu - śaḥ ।32) kalpa̍mānō̠ gā-ṅgā-ṅkalpa̍māna̠ḥ kalpa̍mānō̠ gām ।33) gā-mmā mā gā-ṅgā-mmā ।34) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।35) hi̠gṃ̠sī̠ radi̍ti̠ madi̍tigṃ higṃsīr-higṃsī̠ radi̍tim ।36) adi̍tiṃ vi̠rāja̍ṃ vi̠rāja̠ madi̍ti̠ madi̍tiṃ vi̠rāja̎m ।37) vi̠rāja̠miti̍ vi - rāja̎m ।38) i̠magṃ sa̍mu̠dragṃ sa̍mu̠dra mi̠ma mi̠magṃ sa̍mu̠dram ।39) sa̠mu̠dragṃ śa̠tadhā̍ragṃ śa̠tadhā̍ragṃ samu̠dragṃ sa̍mu̠dragṃ śa̠tadhā̍ram ।40) śa̠tadhā̍ra̠ muthsa̠ muthsagṃ̍ śa̠tadhā̍ragṃ śa̠tadhā̍ra̠ muthsa̎m ।40) śa̠tadhā̍ra̠miti̍ śa̠ta - dhā̠ra̠m ।41) uthsa̍ṃ vya̠chyamā̍naṃ vya̠chyamā̍na̠ muthsa̠ muthsa̍ṃ vya̠chyamā̍nam ।42) vya̠chyamā̍na̠-mbhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya vya̠chyamā̍naṃ vya̠chyamā̍na̠-mbhuva̍nasya ।42) vya̠chyamā̍na̠miti̍ vi - a̠chyamā̍nam ।43) bhuva̍nasya̠ maddhyē̠ maddhyē̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ maddhyē̎ ।44) maddhya̠ iti̠ maddhyē̎ ।45) ghṛ̠ta-nduhā̍nā̠-nduhā̍nā-ṅghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta-nduhā̍nām ।46) duhā̍nā̠ madi̍ti̠ madi̍ti̠-nduhā̍nā̠-nduhā̍nā̠ madi̍tim ।47) adi̍ti̠-ñjanā̍ya̠ janā̠yā di̍ti̠ madi̍ti̠-ñjanā̍ya ।48) janā̠yāgnē 'gnē̠ janā̍ya̠ janā̠yāgnē̎ ।49) agnē̠ mā mā 'gnē 'gnē̠ mā ।50) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।॥ 43 ॥ (50/56)
meaning
In the midst of the worlds, the ghee-yielding cows nourish all beings; do not harm them.
verse 44
1) हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे प॑र॒मे हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसीः पर॒मे ।2) प॒र॒मे व्यो॑म॒न् व्यो॑म-न्पर॒मे प॑र॒मे व्यो॑मन्न् ।3) व्यो॑म॒न्निति॒ वि - ओ॒म॒न्न् ।4) ग॒व॒य मा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य-ङ्ग॑व॒य-ङ्ग॑व॒य मा॑र॒ण्यम् ।5) आ॒र॒ण्य मन् वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।6) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।7) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।8) दि॒शा॒मि॒ तेन॒ तेन॑ दिशामि दिशामि॒ तेन॑ ।9) तेन॑ चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तेन॒ तेन॑ चिन्वा॒नः ।10) चि॒न्वा॒न स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त॒नुवः॑ ।11) त॒नुवो॒ नि नि त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ नि ।12) नि षी॑द सीद॒ नि नि षी॑द ।13) सी॒देति॑ सीद ।14) वरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टु॒ स्त्वष्टु॒-र्वरू᳚त्रिं॒-वँरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टुः॑ ।15) त्वष्टु॒-र्वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ त्वष्टु॒ स्त्वष्टु॒-र्वरु॑णस्य ।16) वरु॑णस्य॒ नाभि॒-न्नाभिं॒-वँरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ नाभि᳚म् ।17) नाभि॒ मवि॒ मवि॒-न्नाभि॒-न्नाभि॒ मवि᳚म् ।18) अवि॑-ञ्जज्ञा॒ना-ञ्ज॑ज्ञा॒ना मवि॒ मवि॑-ञ्जज्ञा॒नाम् ।19) ज॒ज्ञा॒नाग्ं रज॑सो॒ रज॑सो जज्ञा॒ना-ञ्ज॑ज्ञा॒नाग्ं रज॑सः ।20) रज॑सः॒ पर॑स्मा॒-त्पर॑स्मा॒-द्रज॑सो॒ रज॑सः॒ पर॑स्मात् ।21) पर॑स्मा॒दिति॒ पर॑स्मात् ।22) म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीग्ं सा॑ह॒स्री-म्म॒ही-म्म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीम् ।23) सा॒ह॒स्री मसु॑र॒स्या सु॑रस्य साह॒स्रीग्ं सा॑ह॒स्री मसु॑रस्य ।24) असु॑रस्य मा॒या-म्मा॒या मसु॑र॒स्या सु॑रस्य मा॒याम् ।25) मा॒या मग्ने ऽग्ने॑ मा॒या-म्मा॒या मग्ने᳚ ।26) अग्ने॒ मा मा ऽग्ने ऽग्ने॒ मा ।27) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।28) हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे प॑र॒मे हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसीः पर॒मे ।29) प॒र॒मे व्यो॑म॒न् व्यो॑म-न्पर॒मे प॑र॒मे व्यो॑मन्न् ।30) व्यो॑म॒न्निति॒ वि - ओ॒म॒न्न् ।31) इ॒मा मू᳚र्णा॒यु मू᳚र्णा॒यु मि॒मा मि॒मा मू᳚र्णा॒युम् ।32) ऊ॒र्णा॒युं-वँरु॑णस्य॒ वरु॑ण स्योर्णा॒यु मू᳚र्णा॒युं-वँरु॑णस्य ।33) वरु॑णस्य मा॒या-म्मा॒यां-वँरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य मा॒याम् ।34) मा॒या-न्त्वच॒-न्त्वच॑-म्मा॒या-म्मा॒या-न्त्वच᳚म् ।35) त्वच॑-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्त्वच॒-न्त्वच॑-म्पशू॒नाम् ।36) प॒शू॒ना-न्द्वि॒पदा᳚-न्द्वि॒पदा᳚-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-न्द्वि॒पदा᳚म् ।37) द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदा-न्द्वि॒पदा᳚-न्द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदाम् ।37) द्वि॒पदा॒मिति॑ द्वि - पदा᳚म् ।38) चतु॑ष्पदा॒मिति॒ चतुः॑ - प॒दा॒म् ।39) त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना॒-न्त्वष्टु॒ स्त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚म् ।40) प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-म्प्र॒जाना᳚-म्प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒मम् ।40) प्र॒जाना॒मिति॑ प्र - जाना᳚म् ।41) प्र॒थ॒म-ञ्ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॑-म्प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्ज॒नित्र᳚म् ।42) ज॒नित्र॒ मग्ने ऽग्ने॑ ज॒नित्र॑-ञ्ज॒नित्र॒ मग्ने᳚ ।43) अग्ने॒ मा मा ऽग्ने ऽग्ने॒ मा ।44) मा हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसी॒-र्मा मा हिग्ं॑सीः ।45) हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे प॑र॒मे हिग्ं॑सीर्-हिग्ंसीः पर॒मे ।46) प॒र॒मे व्यो॑म॒न् व्यो॑म-न्पर॒मे प॑र॒मे व्यो॑मन्न् ।47) व्यो॑म॒न्निति॒ वि - ओ॒म॒न्न् ।48) उष्ट्र॑ मार॒ण्य मा॑र॒ण्य मुष्ट्र॒ मुष्ट्र॑ मार॒ण्यम् ।49) आ॒र॒ण्य मन् वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।50) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।॥ 44 ॥ (50/52)
1) hi̠gṃ̠sī̠ḥ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē higṃ̍sīr-higṃsīḥ para̠mē ।2) pa̠ra̠mē vyō̍ma̠n vyō̍ma-npara̠mē pa̍ra̠mē vyō̍mann ।3) vyō̍ma̠nniti̠ vi - ō̠ma̠nn ।4) ga̠va̠ya mā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya-ṅga̍va̠ya-ṅga̍va̠ya mā̍ra̠ṇyam ।5) ā̠ra̠ṇya man van vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।6) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।7) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।8) di̠śā̠mi̠ tēna̠ tēna̍ diśāmi diśāmi̠ tēna̍ ।9) tēna̍ chinvā̠na śchi̍nvā̠na stēna̠ tēna̍ chinvā̠naḥ ।10) chi̠nvā̠na sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na sta̠nuva̍ḥ ।11) ta̠nuvō̠ ni ni ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ ni ।12) ni ṣī̍da sīda̠ ni ni ṣī̍da ।13) sī̠dēti̍ sīda ।14) varū̎tri̠-ntvaṣṭu̠ stvaṣṭu̠-rvarū̎tri̠ṃ varū̎tri̠-ntvaṣṭu̍ḥ ।15) tvaṣṭu̠-rvaru̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ tvaṣṭu̠ stvaṣṭu̠-rvaru̍ṇasya ।16) varu̍ṇasya̠ nābhi̠-nnābhi̠ṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ nābhi̎m ।17) nābhi̠ mavi̠ mavi̠-nnābhi̠-nnābhi̠ mavi̎m ।18) avi̍-ñjajñā̠nā-ñja̍jñā̠nā mavi̠ mavi̍-ñjajñā̠nām ।19) ja̠jñā̠nāgṃ raja̍sō̠ raja̍sō jajñā̠nā-ñja̍jñā̠nāgṃ raja̍saḥ ।20) raja̍sa̠ḥ para̍smā̠-tpara̍smā̠-draja̍sō̠ raja̍sa̠ḥ para̍smāt ।21) para̍smā̠diti̠ para̍smāt ।22) ma̠hīgṃ sā̍ha̠srīgṃ sā̍ha̠srī-mma̠hī-mma̠hīgṃ sā̍ha̠srīm ।23) sā̠ha̠srī masu̍ra̠syā su̍rasya sāha̠srīgṃ sā̍ha̠srī masu̍rasya ।24) asu̍rasya mā̠yā-mmā̠yā masu̍ra̠syā su̍rasya mā̠yām ।25) mā̠yā magnē 'gnē̍ mā̠yā-mmā̠yā magnē̎ ।26) agnē̠ mā mā 'gnē 'gnē̠ mā ।27) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।28) hi̠gṃ̠sī̠ḥ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē higṃ̍sīr-higṃsīḥ para̠mē ।29) pa̠ra̠mē vyō̍ma̠n vyō̍ma-npara̠mē pa̍ra̠mē vyō̍mann ।30) vyō̍ma̠nniti̠ vi - ō̠ma̠nn ।31) i̠mā mū̎rṇā̠yu mū̎rṇā̠yu mi̠mā mi̠mā mū̎rṇā̠yum ।32) ū̠rṇā̠yuṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇa syōrṇā̠yu mū̎rṇā̠yuṃ varu̍ṇasya ।33) varu̍ṇasya mā̠yā-mmā̠yāṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya mā̠yām ।34) mā̠yā-ntvacha̠-ntvacha̍-mmā̠yā-mmā̠yā-ntvacha̎m ।35) tvacha̍-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ntvacha̠-ntvacha̍-mpaśū̠nām ।36) pa̠śū̠nā-ndvi̠padā̎-ndvi̠padā̎-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ndvi̠padā̎m ।37) dvi̠padā̠-ñchatu̍ṣpadā̠-ñchatu̍ṣpadā-ndvi̠padā̎-ndvi̠padā̠-ñchatu̍ṣpadām ।37) dvi̠padā̠miti̍ dvi - padā̎m ।38) chatu̍ṣpadā̠miti̠ chatu̍ḥ - pa̠dā̠m ।39) tvaṣṭu̍ḥ pra̠jānā̎-mpra̠jānā̠-ntvaṣṭu̠ stvaṣṭu̍ḥ pra̠jānā̎m ।40) pra̠jānā̎-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-mpra̠jānā̎-mpra̠jānā̎-mpratha̠mam ।40) pra̠jānā̠miti̍ pra - jānā̎m ।41) pra̠tha̠ma-ñja̠nitra̍-ñja̠nitra̍-mpratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñja̠nitra̎m ।42) ja̠nitra̠ magnē 'gnē̍ ja̠nitra̍-ñja̠nitra̠ magnē̎ ।43) agnē̠ mā mā 'gnē 'gnē̠ mā ।44) mā higṃ̍sīr-higṃsī̠-rmā mā higṃ̍sīḥ ।45) hi̠gṃ̠sī̠ḥ pa̠ra̠mē pa̍ra̠mē higṃ̍sīr-higṃsīḥ para̠mē ।46) pa̠ra̠mē vyō̍ma̠n vyō̍ma-npara̠mē pa̍ra̠mē vyō̍mann ।47) vyō̍ma̠nniti̠ vi - ō̠ma̠nn ।48) uṣṭra̍ māra̠ṇya mā̍ra̠ṇya muṣṭra̠ muṣṭra̍ māra̠ṇyam ।49) ā̠ra̠ṇya man van vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।50) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।॥ 44 ॥ (50/52)
meaning
Violence dwells in the supreme, in supreme space—do not harm, O Agni; Tvashtar, creator of all beings, fashioner first born, do not harm.
verse 45
1) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।2) दि॒शा॒मि॒ तेन॒ तेन॑ दिशामि दिशामि॒ तेन॑ ।3) तेन॑ चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तेन॒ तेन॑ चिन्वा॒नः ।4) चि॒न्वा॒न स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त॒नुवः॑ ।5) त॒नुवो॒ नि नि त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ नि ।6) नि षी॑द सीद॒ नि नि षी॑द ।7) सी॒देति॑ सीद ।8) यो अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्यो यो अ॒ग्निः ।9) अ॒ग्नि र॒ग्ने र॒ग्ने र॒ग्नि र॒ग्नि र॒ग्नेः ।10) अ॒ग्ने स्तप॑स॒ स्तप॑सो॒ ऽग्ने र॒ग्ने स्तप॑सः ।11) तप॒सो ऽध्यधि॒ तप॑स॒ स्तप॒सो ऽधि॑ ।12) अधि॑ जा॒तो जा॒तो अध्यधि॑ जा॒तः ।13) जा॒त-श्शोचा॒ च्छोचा᳚ज् जा॒तो जा॒त-श्शोचा᳚त् ।14) शोचा᳚-त्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या-श्शोचा॒ च्छोचा᳚-त्पृथि॒व्याः ।15) पृ॒थि॒व्या उ॒तोत पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या उ॒त ।16) उ॒त वा॑ वो॒तोत वा᳚ ।17) वा॒ दि॒वो दि॒वो वा॑ वा दि॒वः ।18) दि॒व स्परि॒ परि॑ दि॒वो दि॒व स्परि॑ ।19) परीति॒ परि॑ ।20) येन॑ प्र॒जाः प्र॒जा येन॒ येन॑ प्र॒जाः ।21) प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा प्र॒जाः प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा ।21) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।22) वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॒-ड्व्यान॑-ड्वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॑ट् ।22) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।23) व्यान॒-ट्त-न्तं-व्याँन॒-ड्व्यान॒-ट्तम् ।23) व्यान॒डिति॑ वि - आन॑ट् ।24) त म॑ग्ने अग्ने॒ त-न्त म॑ग्ने ।25) अ॒ग्ने॒ हेडो॒ हेडो॑ अग्ने अग्ने॒ हेडः॑ ।26) हेडः॒ परि॒ परि॒ हेडो॒ हेडः॒ परि॑ ।27) परि॑ ते ते॒ परि॒ परि॑ ते ।28) ते॒ वृ॒ण॒क्तु वृ॒ण॒क्तु॒ ते॒ ते॒ वृ॒ण॒क्तु॒ ।29) वृ॒ण॒क्त्विति॑ वृणक्तु ।30) अ॒जा हि ह्य॑जा ऽजा हि ।31) ह्य॑ग्ने र॒ग्नेर्-हि ह्य॑ग्नेः ।32) अ॒ग्ने रज॑नि॒ष्टा ज॑निष्टा॒ग्ने र॒ग्ने रज॑निष्ट ।33) अज॑निष्ट॒ गर्भा॒-द्गर्भा॒ दज॑नि॒ष्टा ज॑निष्ट॒ गर्भा᳚त् ।34) गर्भा॒-थ्सा सा गर्भा॒-द्गर्भा॒-थ्सा ।35) सा वै वै सा सा वै ।36) वा अ॑पश्य दपश्य॒-द्वै वा अ॑पश्यत् ।37) अ॒प॒श्य॒ज् ज॒नि॒तार॑-ञ्जनि॒तार॑ मपश्य दपश्यज् जनि॒तार᳚म् ।38) ज॒नि॒तार॒ मग्रे॒ अग्रे॑ जनि॒तार॑-ञ्जनि॒तार॒ मग्रे᳚ ।39) अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ।40) तया॒ रोह॒ग्ं॒ रोह॒-न्तया॒ तया॒ रोह᳚म् ।41) रोह॑ माय-न्नाय॒-न्रोह॒ग्ं॒ रोह॑ मायन्न् ।42) आ॒य॒-न्नुपोपा॑य-न्नाय॒-न्नुप॑ ।43) उप॒ मेद्ध्या॑सो॒ मेद्ध्या॑स॒ उपोप॒ मेद्ध्या॑सः ।44) मेद्ध्या॑स॒ स्तया॒ तया॒ मेद्ध्या॑सो॒ मेद्ध्या॑स॒ स्तया᳚ ।45) तया॑ दे॒वा दे॒वा स्तया॒ तया॑ दे॒वाः ।46) दे॒वा दे॒वता᳚-न्दे॒वता᳚-न्दे॒वा दे॒वा दे॒वता᳚म् ।47) दे॒वता॒ मग्रे॒ अग्रे॑ दे॒वता᳚-न्दे॒वता॒ मग्रे᳚ ।48) अग्र॑ आय-न्नाय॒-न्नग्रे॒ अग्र॑ आयन्न् ।49) आ॒य॒न्नित्या॑यन्न् ।50) श॒र॒भ मा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्यग्ं श॑र॒भग्ं श॑र॒भ मा॑र॒ण्यम् ।51) आ॒र॒ण्य मन् वन् वा॑र॒ण्य मा॑र॒ण्य मनु॑ ।52) अनु॑ ते ते॒ अन्वनु॑ ते ।53) ते॒ दि॒शा॒मि॒ दि॒शा॒मि॒ ते॒ ते॒ दि॒शा॒मि॒ ।54) दि॒शा॒मि॒ तेन॒ तेन॑ दिशामि दिशामि॒ तेन॑ ।55) तेन॑ चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्तेन॒ तेन॑ चिन्वा॒नः ।56) चि॒न्वा॒न स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॑ श्चिन्वा॒न श्चि॑न्वा॒न स्त॒नुवः॑ ।57) त॒नुवो॒ नि नि त॒नुव॑ स्त॒नुवो॒ नि ।58) नि षी॑द सीद॒ नि नि षी॑द ।59) सी॒देति॑ सीद ।॥ 45 ॥ (59/62)॥ अ. 10 ॥
1) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।2) di̠śā̠mi̠ tēna̠ tēna̍ diśāmi diśāmi̠ tēna̍ ।3) tēna̍ chinvā̠na śchi̍nvā̠na stēna̠ tēna̍ chinvā̠naḥ ।4) chi̠nvā̠na sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na sta̠nuva̍ḥ ।5) ta̠nuvō̠ ni ni ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ ni ।6) ni ṣī̍da sīda̠ ni ni ṣī̍da ।7) sī̠dēti̍ sīda ।8) yō a̠gni ra̠gni-ryō yō a̠gniḥ ।9) a̠gni ra̠gnē ra̠gnē ra̠gni ra̠gni ra̠gnēḥ ।10) a̠gnē stapa̍sa̠ stapa̍sō̠ 'gnē ra̠gnē stapa̍saḥ ।11) tapa̠sō 'dhyadhi̠ tapa̍sa̠ stapa̠sō 'dhi̍ ।12) adhi̍ jā̠tō jā̠tō adhyadhi̍ jā̠taḥ ।13) jā̠ta-śśōchā̠ chChōchā̎j jā̠tō jā̠ta-śśōchā̎t ।14) śōchā̎-tpṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā-śśōchā̠ chChōchā̎-tpṛthi̠vyāḥ ।15) pṛ̠thi̠vyā u̠tōta pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā u̠ta ।16) u̠ta vā̍ vō̠tōta vā̎ ।17) vā̠ di̠vō di̠vō vā̍ vā di̠vaḥ ।18) di̠va spari̠ pari̍ di̠vō di̠va spari̍ ।19) parīti̠ pari̍ ।20) yēna̍ pra̠jāḥ pra̠jā yēna̠ yēna̍ pra̠jāḥ ।21) pra̠jā vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā pra̠jāḥ pra̠jā vi̠śvaka̍rmā ।21) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।22) vi̠śvaka̍rmā̠ vyāna̠-ḍvyāna̍-ḍvi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ vyāna̍ṭ ।22) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।23) vyāna̠-ṭta-ntaṃ vyāna̠-ḍvyāna̠-ṭtam ।23) vyāna̠ḍiti̍ vi - āna̍ṭ ।24) ta ma̍gnē agnē̠ ta-nta ma̍gnē ।25) a̠gnē̠ hēḍō̠ hēḍō̍ agnē agnē̠ hēḍa̍ḥ ।26) hēḍa̠ḥ pari̠ pari̠ hēḍō̠ hēḍa̠ḥ pari̍ ।27) pari̍ tē tē̠ pari̠ pari̍ tē ।28) tē̠ vṛ̠ṇa̠ktu vṛ̠ṇa̠ktu̠ tē̠ tē̠ vṛ̠ṇa̠ktu̠ ।29) vṛ̠ṇa̠ktviti̍ vṛṇaktu ।30) a̠jā hi hya̍jā 'jā hi ।31) hya̍gnē ra̠gnēr-hi hya̍gnēḥ ।32) a̠gnē raja̍ni̠ṣṭā ja̍niṣṭā̠gnē ra̠gnē raja̍niṣṭa ।33) aja̍niṣṭa̠ garbhā̠-dgarbhā̠ daja̍ni̠ṣṭā ja̍niṣṭa̠ garbhā̎t ।34) garbhā̠-thsā sā garbhā̠-dgarbhā̠-thsā ।35) sā vai vai sā sā vai ।36) vā a̍paśya dapaśya̠-dvai vā a̍paśyat ।37) a̠pa̠śya̠j ja̠ni̠tāra̍-ñjani̠tāra̍ mapaśya dapaśyaj jani̠tāra̎m ।38) ja̠ni̠tāra̠ magrē̠ agrē̍ jani̠tāra̍-ñjani̠tāra̠ magrē̎ ।39) agra̠ ityagrē̎ ।40) tayā̠ rōha̠gṃ̠ rōha̠-ntayā̠ tayā̠ rōha̎m ।41) rōha̍ māya-nnāya̠-nrōha̠gṃ̠ rōha̍ māyann ।42) ā̠ya̠-nnupōpā̍ya-nnāya̠-nnupa̍ ।43) upa̠ mēddhyā̍sō̠ mēddhyā̍sa̠ upōpa̠ mēddhyā̍saḥ ।44) mēddhyā̍sa̠ stayā̠ tayā̠ mēddhyā̍sō̠ mēddhyā̍sa̠ stayā̎ ।45) tayā̍ dē̠vā dē̠vā stayā̠ tayā̍ dē̠vāḥ ।46) dē̠vā dē̠vatā̎-ndē̠vatā̎-ndē̠vā dē̠vā dē̠vatā̎m ।47) dē̠vatā̠ magrē̠ agrē̍ dē̠vatā̎-ndē̠vatā̠ magrē̎ ।48) agra̍ āya-nnāya̠-nnagrē̠ agra̍ āyann ।49) ā̠ya̠nnityā̍yann ।50) śa̠ra̠bha mā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇyagṃ śa̍ra̠bhagṃ śa̍ra̠bha mā̍ra̠ṇyam ।51) ā̠ra̠ṇya man van vā̍ra̠ṇya mā̍ra̠ṇya manu̍ ।52) anu̍ tē tē̠ anvanu̍ tē ।53) tē̠ di̠śā̠mi̠ di̠śā̠mi̠ tē̠ tē̠ di̠śā̠mi̠ ।54) di̠śā̠mi̠ tēna̠ tēna̍ diśāmi diśāmi̠ tēna̍ ।55) tēna̍ chinvā̠na śchi̍nvā̠na stēna̠ tēna̍ chinvā̠naḥ ।56) chi̠nvā̠na sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ śchinvā̠na śchi̍nvā̠na sta̠nuva̍ḥ ।57) ta̠nuvō̠ ni ni ta̠nuva̍ sta̠nuvō̠ ni ।58) ni ṣī̍da sīda̠ ni ni ṣī̍da ।59) sī̠dēti̍ sīda ।॥ 45 ॥ (59/62)॥ a. 10 ॥
meaning
I grant them; I grant them to you; I grant them—by that, by that I grant, I grant by that.
verse 46
1) इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना रो॑च॒ नेन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना ।1) इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑ - अ॒ग्नी॒ ।2) रो॒च॒ना दि॒वो दि॒वो रो॑च॒ना रो॑च॒ना दि॒वः ।3) दि॒वः परि॒ परि॑ दि॒वो दि॒वः परि॑ ।4) परि॒ वाजे॑षु॒ वाजे॑षु॒ परि॒ परि॒ वाजे॑षु ।5) वाजे॑षु भूषथो भूषथो॒ वाजे॑षु॒ वाजे॑षु भूषथः ।6) भू॒ष॒थ॒ इति॑ भूषथः ।7) त-द्वां᳚-वाँ॒-न्त-त्त-द्वा᳚म् ।8) वा॒-ञ्चे॒ति॒ चे॒ति॒ वां॒-वाँ॒-ञ्चे॒ति॒ ।9) चे॒ति॒ प्र प्र चे॑ति चेति॒ प्र ।10) प्र वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्प्र प्र वी॒र्य᳚म् ।11) वी॒र्य॑मिति॑ वी॒र्य᳚म् ।12) श्ञथ॑-द्वृ॒त्रं-वृँ॒त्रग्ग् श्ञथ॒ च्छंअथ॑-द्वृ॒त्रम् ।13) वृ॒त्र मु॒तोत वृ॒त्रं-वृँ॒त्र मु॒त ।14) उ॒त स॑नोति सनो त्यु॒तोत स॑नोति ।15) स॒नो॒ति॒ वाजं॒-वाँजग्ं॑ सनोति सनोति॒ वाज᳚म् ।16) वाज॒ मिन्द्रेन्द्रा॒ वाजं॒-वाँज॒ मिन्द्रा᳚ ।17) इन्द्रा॒ यो य इन्द्रेन्द्रा॒ यः ।18) यो अ॒ग्नी अ॒ग्नी यो यो अ॒ग्नी ।19) अ॒ग्नी सहु॑री॒ सहु॑री अ॒ग्नी अ॒ग्नी सहु॑री ।19) अ॒ग्नी इत्य॒ग्नी ।20) सहु॑री सप॒र्या-थ्स॑प॒र्या-थ्सहु॑री॒ सहु॑री सप॒र्यात् ।20) सहु॑री॒ इति॒ स - हु॒री॒ ।21) स॒प॒र्यादिति॑ सप॒र्यात् ।22) इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य वस॒व्य॑ स्येर॒ज्यन्ते॑ र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य ।23) व॒स॒व्य॑स्य॒ भूरे॒-र्भूरे᳚-र्वस॒व्य॑स्य वस॒व्य॑स्य॒ भूरेः᳚ ।24) भूरे॒-स्सह॑स्तमा॒ सह॑स्तमा॒ भूरे॒-र्भूरे॒-स्सह॑स्तमा ।25) सह॑स्तमा॒ सह॑सा॒ सह॑सा॒ सह॑स्तमा॒ सह॑स्तमा॒ सह॑सा ।25) सह॑स्त॒मेति॒ सहः॑ - त॒मा॒ ।26) सह॑सा वाज॒यन्ता॑ वाज॒यन्ता॒ सह॑सा॒ सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ ।27) वा॒ज॒यन्तेति॑ वाज - यन्ता᳚ ।28) प्र च॑र्ष॒णिभ्य॑ श्चर्ष॒णिभ्यः॒ प्र प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ ।29) च॒र्॒ष॒णिभ्यः॑ पृतना पृतना चर्ष॒णिभ्य॑ श्चर्ष॒णिभ्यः॑ पृतना ।29) च॒र्॒ष॒णिभ्य॒ इति॑ चर्ष॒णि - भ्यः॒ ।30) पृ॒त॒ना॒ हवे॑षु॒ हवे॑षु पृतना पृतना॒ हवे॑षु ।31) हवे॑षु॒ प्र प्र हवे॑षु॒ हवे॑षु॒ प्र ।32) प्र पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः प्र प्र पृ॑थि॒व्याः ।33) पृ॒थि॒व्या रि॑रिचाथे रिरिचाथे पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे ।34) रि॒रि॒चा॒थे॒ दि॒वो दि॒वो रि॑रिचाथे रिरिचाथे दि॒वः ।34) रि॒रि॒चा॒थे॒ इति॑ रिरिचाथे ।35) दि॒वश्च॑ च दि॒वो दि॒वश्च॑ ।36) चेति॑ च ।37) प्र सिन्धु॑भ्य॒-स्सिन्धु॑भ्यः॒ प्र प्र सिन्धु॑भ्यः ।38) सिन्धु॑भ्यः॒ प्र प्र सिन्धु॑भ्य॒-स्सिन्धु॑भ्यः॒ प्र ।38) सिन्धु॑भ्य॒ इति॒ सिन्धु॑ - भ्यः॒ ।39) प्र गि॒रिभ्यो॑ गि॒रिभ्यः॒ प्र प्र गि॒रिभ्यः॑ ।40) गि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा म॑हि॒त्वा गि॒रिभ्यो॑ गि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा ।40) गि॒रिभ्य॒ इति॑ गि॒रि - भ्यः॒ ।41) म॒हि॒त्वा प्र प्र म॑हि॒त्वा म॑हि॒त्वा प्र ।41) म॒हि॒त्वेति॑ महि - त्वा ।42) प्रेन्द्रा᳚ग्नी इन्द्रानी॒ प्र प्रेन्द्रा᳚ग्नी ।43) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ विश्वा॒ विश्वे᳚न्द्राग्नी इन्द्राग्नी॒ विश्वा᳚ ।43) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ ।44) विश्वा॒ भुव॑ना॒ भुव॑ना॒ विश्वा॒ विश्वा॒ भुव॑ना ।45) भुव॒ना ऽत्यति॒ भुव॑ना॒ भुव॒ना ऽति॑ ।46) अत्य॒न्या ऽन्या ऽत्य त्य॒न्या ।47) अ॒न्येत्य॒न्या ।48) मरु॑तो॒ यस्य॒ यस्य॒ मरु॑तो॒ मरु॑तो॒ यस्य॑ ।49) यस्य॒ हि हि यस्य॒ यस्य॒ हि ।50) हि क्षये॒ क्षये॒ हि हि क्षये᳚ ।॥ 46 ॥ (50/60)
1) indrā̎gnī rōcha̠nā rō̍cha̠ nēndrā̎gnī̠ indrā̎gnī rōcha̠nā ।1) indrā̎gnī̠ itīndra̍ - a̠gnī̠ ।2) rō̠cha̠nā di̠vō di̠vō rō̍cha̠nā rō̍cha̠nā di̠vaḥ ।3) di̠vaḥ pari̠ pari̍ di̠vō di̠vaḥ pari̍ ।4) pari̠ vājē̍ṣu̠ vājē̍ṣu̠ pari̠ pari̠ vājē̍ṣu ।5) vājē̍ṣu bhūṣathō bhūṣathō̠ vājē̍ṣu̠ vājē̍ṣu bhūṣathaḥ ।6) bhū̠ṣa̠tha̠ iti̍ bhūṣathaḥ ।7) ta-dvā̎ṃ vā̠-nta-tta-dvā̎m ।8) vā̠-ñchē̠ti̠ chē̠ti̠ vā̠ṃ vā̠-ñchē̠ti̠ ।9) chē̠ti̠ pra pra chē̍ti chēti̠ pra ।10) pra vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpra pra vī̠rya̎m ।11) vī̠rya̍miti̍ vī̠rya̎m ।12) śñatha̍-dvṛ̠traṃ vṛ̠tragg śñatha̠ chChṃatha̍-dvṛ̠tram ।13) vṛ̠tra mu̠tōta vṛ̠traṃ vṛ̠tra mu̠ta ।14) u̠ta sa̍nōti sanō tyu̠tōta sa̍nōti ।15) sa̠nō̠ti̠ vāja̠ṃ vājagṃ̍ sanōti sanōti̠ vāja̎m ।16) vāja̠ mindrēndrā̠ vāja̠ṃ vāja̠ mindrā̎ ।17) indrā̠ yō ya indrēndrā̠ yaḥ ।18) yō a̠gnī a̠gnī yō yō a̠gnī ।19) a̠gnī sahu̍rī̠ sahu̍rī a̠gnī a̠gnī sahu̍rī ।19) a̠gnī itya̠gnī ।20) sahu̍rī sapa̠ryā-thsa̍pa̠ryā-thsahu̍rī̠ sahu̍rī sapa̠ryāt ।20) sahu̍rī̠ iti̠ sa - hu̠rī̠ ।21) sa̠pa̠ryāditi̍ sapa̠ryāt ।22) i̠ra̠jyantā̍ vasa̠vya̍sya vasa̠vya̍ syēra̠jyantē̍ ra̠jyantā̍ vasa̠vya̍sya ।23) va̠sa̠vya̍sya̠ bhūrē̠-rbhūrē̎-rvasa̠vya̍sya vasa̠vya̍sya̠ bhūrē̎ḥ ।24) bhūrē̠-ssaha̍stamā̠ saha̍stamā̠ bhūrē̠-rbhūrē̠-ssaha̍stamā ।25) saha̍stamā̠ saha̍sā̠ saha̍sā̠ saha̍stamā̠ saha̍stamā̠ saha̍sā ।25) saha̍sta̠mēti̠ saha̍ḥ - ta̠mā̠ ।26) saha̍sā vāja̠yantā̍ vāja̠yantā̠ saha̍sā̠ saha̍sā vāja̠yantā̎ ।27) vā̠ja̠yantēti̍ vāja - yantā̎ ।28) pra cha̍rṣa̠ṇibhya̍ ścharṣa̠ṇibhyaḥ̠ pra pra cha̍rṣa̠ṇibhya̍ḥ ।29) cha̠r̠ṣa̠ṇibhya̍ḥ pṛtanā pṛtanā charṣa̠ṇibhya̍ ścharṣa̠ṇibhya̍ḥ pṛtanā ।29) cha̠r̠ṣa̠ṇibhya̠ iti̍ charṣa̠ṇi - bhya̠ḥ ।30) pṛ̠ta̠nā̠ havē̍ṣu̠ havē̍ṣu pṛtanā pṛtanā̠ havē̍ṣu ।31) havē̍ṣu̠ pra pra havē̍ṣu̠ havē̍ṣu̠ pra ।32) pra pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pra pra pṛ̍thi̠vyāḥ ।33) pṛ̠thi̠vyā ri̍richāthē ririchāthē pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā ri̍richāthē ।34) ri̠ri̠chā̠thē̠ di̠vō di̠vō ri̍richāthē ririchāthē di̠vaḥ ।34) ri̠ri̠chā̠thē̠ iti̍ ririchāthē ।35) di̠vaścha̍ cha di̠vō di̠vaścha̍ ।36) chēti̍ cha ।37) pra sindhu̍bhya̠-ssindhu̍bhya̠ḥ pra pra sindhu̍bhyaḥ ।38) sindhu̍bhya̠ḥ pra pra sindhu̍bhya̠-ssindhu̍bhya̠ḥ pra ।38) sindhu̍bhya̠ iti̠ sindhu̍ - bhya̠ḥ ।39) pra gi̠ribhyō̍ gi̠ribhya̠ḥ pra pra gi̠ribhya̍ḥ ।40) gi̠ribhyō̍ mahi̠tvā ma̍hi̠tvā gi̠ribhyō̍ gi̠ribhyō̍ mahi̠tvā ।40) gi̠ribhya̠ iti̍ gi̠ri - bhya̠ḥ ।41) ma̠hi̠tvā pra pra ma̍hi̠tvā ma̍hi̠tvā pra ।41) ma̠hi̠tvēti̍ mahi - tvā ।42) prēndrā̎gnī indrānī̠ pra prēndrā̎gnī ।43) i̠ndrā̠gnī̠ viśvā̠ viśvē̎mdrāgnī indrāgnī̠ viśvā̎ ।43) i̠ndrā̠gnī̠ itī̎mdra - a̠gnī̠ ।44) viśvā̠ bhuva̍nā̠ bhuva̍nā̠ viśvā̠ viśvā̠ bhuva̍nā ।45) bhuva̠nā 'tyati̠ bhuva̍nā̠ bhuva̠nā 'ti̍ ।46) atya̠nyā 'nyā 'tya tya̠nyā ।47) a̠nyētya̠nyā ।48) maru̍tō̠ yasya̠ yasya̠ maru̍tō̠ maru̍tō̠ yasya̍ ।49) yasya̠ hi hi yasya̠ yasya̠ hi ।50) hi kṣayē̠ kṣayē̠ hi hi kṣayē̎ ।॥ 46 ॥ (50/60)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita celebrates Indra and Agni as luminous, victorious, and mighty deities who bestow wealth, subdue enemies, and grant power to the worshiper through repeated invocation and ritual praise.
verse 47
1) क्षये॑ पा॒थ पा॒थ क्षये॒ क्षये॑ पा॒थ ।2) पा॒था दि॒वो दि॒वः पा॒थ पा॒था दि॒वः ।3) दि॒वो वि॑महसो विमहसो दि॒वो दि॒वो वि॑महसः ।4) वि॒म॒ह॒स॒ इति॑ वि - म॒ह॒सः॒ ।5) स सु॑गो॒पात॑म-स्सुगो॒पात॑म॒-स्स स सु॑गो॒पात॑मः ।6) सु॒गो॒पात॑मो॒ जनो॒ जनः॑ सुगो॒पात॑म-स्सुगो॒पात॑मो॒ जनः॑ ।6) सु॒गो॒पात॑म॒ इति॑ सुगो॒प - त॒मः॒ ।7) जन॒ इति॒ जनः॑ ।8) य॒ज्ञै-र्वा॑ वा य॒ज्ञै-र्य॒ज्ञै-र्वा᳚ ।9) वा॒ य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सो॒ य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सो॒ वा॒ वा॒ य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सः॒ ।10) य॒ज्ञ॒वा॒ह॒सो॒ विप्र॑स्य॒ विप्र॑स्य यज्ञवाहसो यज्ञवाहसो॒ विप्र॑स्य ।10) य॒ज्ञ॒वा॒ह॒स॒ इति॑ यज्ञ - वा॒ह॒सः॒ ।11) विप्र॑स्य वा वा॒ विप्र॑स्य॒ विप्र॑स्य वा ।12) वा॒ म॒ती॒ना-म्म॑ती॒नां-वाँ॑ वा मती॒नाम् ।13) म॒ती॒नामिति॑ मती॒नाम् ।14) मरु॑त-श्शृणु॒त शृ॑णु॒त मरु॑तो॒ मरु॑त-श्शृणु॒त ।15) शृ॒णु॒ता हव॒ग्ं॒ हवग्ं॑ शृणु॒त शृ॑णु॒ता हव᳚म् ।16) हव॒मिति॒ हव᳚म् ।17) श्रि॒यसे॒ क-ङ्कग्ग् श्रि॒यसे᳚ श्रि॒यसे॒ कम् ।18) क-म्भा॒नुभि॑-र्भा॒नुभिः॒ क-ङ्क-म्भा॒नुभिः॑ ।19) भा॒नुभि॒-स्सग्ं स-म्भा॒नुभि॑-र्भा॒नुभि॒-स्सम् ।19) भा॒नुभि॒रिति॑ भा॒नु - भिः॒ ।20) स-म्मि॑मिक्षिरे मिमिक्षिरे॒ सग्ं स-म्मि॑मिक्षिरे ।21) मि॒मि॒क्षि॒रे॒ ते ते मि॑मिक्षिरे मिमिक्षिरे॒ ते ।22) ते र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॒ स्ते ते र॒श्मिभिः॑ ।23) र॒श्मिभि॒ स्ते ते र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॒ स्ते ।23) र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि - भिः॒ ।24) त ऋक्व॑भि॒र्॒ ऋक्व॑भि॒ स्ते त ऋक्व॑भिः ।25) ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ सुखा॒दय॒ ऋक्व॑भि॒र्॒ ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ ।25) ऋक्व॑भि॒रित्यृक्व॑ - भिः॒ ।26) सु॒खा॒दय॒ इति॑ सु - खा॒दयः॑ ।27) ते वाशी॑मन्तो॒ वाशी॑मन्त॒ स्ते ते वाशी॑मन्तः ।28) वाशी॑मन्त इ॒ष्मिण॑ इ॒ष्मिणो॒ वाशी॑मन्तो॒ वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणः॑ ।28) वाशी॑मन्त॒ इति॒ वाशि॑ - म॒न्तः॒ ।29) इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो॒ अभी॑रव इ॒ष्मिण॑ इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवः ।30) अभी॑रवो वि॒द्रे वि॒द्रे अभी॑रवो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे ।31) वि॒द्रे प्रि॒यस्य॑ प्रि॒यस्य॑ वि॒द्रे वि॒द्रे प्रि॒यस्य॑ ।32) प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ मारु॑तस्य प्रि॒यस्य॑ प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य ।33) मारु॑तस्य॒ धाम्नो॒ धाम्नो॒ मारु॑तस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ।34) धाम्न॒ इति॒ धाम्नः॑ ।35) अव॑ ते॒ ते ऽवाव॑ ते ।36) ते॒ हेडो॒ हेड॑ स्ते ते॒ हेडः॑ ।37) हेड॒ उदु द्धेडो॒ हेड॒ उत् ।38) उदु॑त्त॒म मु॑त्त॒म मुदु दु॑त्त॒मम् ।39) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।40) कया॑ नो नः॒ कया॒ कया॑ नः ।41) न॒ श्चि॒त्र श्चि॒त्रो नो॑ न श्चि॒त्रः ।42) चि॒त्र आ चि॒त्र श्चि॒त्र आ ।43) आ भु॑व-द्भुव॒दा भु॑वत् ।44) भु॒व॒ दू॒त्यू॑ती भु॑व-द्भुव दू॒ती ।45) ऊ॒ती स॒दावृ॑ध-स्स॒दावृ॑ध ऊ॒त्यू॑ती स॒दावृ॑धः ।46) स॒दावृ॑ध॒-स्सखा॒ सखा॑ स॒दावृ॑ध-स्स॒दावृ॑ध॒-स्सखा᳚ ।46) स॒दावृ॑ध॒ इति॑ स॒दा - वृ॒धः॒ ।47) सखेति॒ सखा᳚ ।48) कया॒ शचि॑ष्ठया॒ शचि॑ष्ठया॒ कया॒ कया॒ शचि॑ष्ठया ।49) शचि॑ष्ठया वृ॒ता वृ॒ता शचि॑ष्ठया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ।50) वृ॒तेति॑ वृ॒ता ।॥ 47 ॥ (50/57)
1) kṣayē̍ pā̠tha pā̠tha kṣayē̠ kṣayē̍ pā̠tha ।2) pā̠thā di̠vō di̠vaḥ pā̠tha pā̠thā di̠vaḥ ।3) di̠vō vi̍mahasō vimahasō di̠vō di̠vō vi̍mahasaḥ ।4) vi̠ma̠ha̠sa̠ iti̍ vi - ma̠ha̠sa̠ḥ ।5) sa su̍gō̠pāta̍ma-ssugō̠pāta̍ma̠-ssa sa su̍gō̠pāta̍maḥ ।6) su̠gō̠pāta̍mō̠ janō̠ jana̍-ssugō̠pāta̍ma-ssugō̠pāta̍mō̠ jana̍ḥ ।6) su̠gō̠pāta̍ma̠ iti̍ sugō̠pa - ta̠ma̠ḥ ।7) jana̠ iti̠ jana̍ḥ ।8) ya̠jñai-rvā̍ vā ya̠jñai-rya̠jñai-rvā̎ ।9) vā̠ ya̠jña̠vā̠ha̠sō̠ ya̠jña̠vā̠ha̠sō̠ vā̠ vā̠ ya̠jña̠vā̠ha̠sa̠ḥ ।10) ya̠jña̠vā̠ha̠sō̠ vipra̍sya̠ vipra̍sya yajñavāhasō yajñavāhasō̠ vipra̍sya ।10) ya̠jña̠vā̠ha̠sa̠ iti̍ yajña - vā̠ha̠sa̠ḥ ।11) vipra̍sya vā vā̠ vipra̍sya̠ vipra̍sya vā ।12) vā̠ ma̠tī̠nā-mma̍tī̠nāṃ vā̍ vā matī̠nām ।13) ma̠tī̠nāmiti̍ matī̠nām ।14) maru̍ta-śśṛṇu̠ta śṛ̍ṇu̠ta maru̍tō̠ maru̍ta-śśṛṇu̠ta ।15) śṛ̠ṇu̠tā hava̠gṃ̠ havagṃ̍ śṛṇu̠ta śṛ̍ṇu̠tā hava̎m ।16) hava̠miti̠ hava̎m ।17) śri̠yasē̠ ka-ṅkagg śri̠yasē̎ śri̠yasē̠ kam ।18) ka-mbhā̠nubhi̍-rbhā̠nubhi̠ḥ ka-ṅka-mbhā̠nubhi̍ḥ ।19) bhā̠nubhi̠-ssagṃ sa-mbhā̠nubhi̍-rbhā̠nubhi̠-ssam ।19) bhā̠nubhi̠riti̍ bhā̠nu - bhi̠ḥ ।20) sa-mmi̍mikṣirē mimikṣirē̠ sagṃ sa-mmi̍mikṣirē ।21) mi̠mi̠kṣi̠rē̠ tē tē mi̍mikṣirē mimikṣirē̠ tē ।22) tē ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̠ stē tē ra̠śmibhi̍ḥ ।23) ra̠śmibhi̠ stē tē ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̠ stē ।23) ra̠śmibhi̠riti̍ ra̠śmi - bhi̠ḥ ।24) ta ṛkva̍bhi̠r̠ ṛkva̍bhi̠ stē ta ṛkva̍bhiḥ ।25) ṛkva̍bhi-ssukhā̠daya̍-ssukhā̠daya̠ ṛkva̍bhi̠r̠ ṛkva̍bhi-ssukhā̠daya̍ḥ ।25) ṛkva̍bhi̠rityṛkva̍ - bhi̠ḥ ।26) su̠khā̠daya̠ iti̍ su - khā̠daya̍ḥ ।27) tē vāśī̍mantō̠ vāśī̍manta̠ stē tē vāśī̍mantaḥ ।28) vāśī̍manta i̠ṣmiṇa̍ i̠ṣmiṇō̠ vāśī̍mantō̠ vāśī̍manta i̠ṣmiṇa̍ḥ ।28) vāśī̍manta̠ iti̠ vāśi̍ - ma̠nta̠ḥ ।29) i̠ṣmiṇō̠ abhī̍ravō̠ abhī̍rava i̠ṣmiṇa̍ i̠ṣmiṇō̠ abhī̍ravaḥ ।30) abhī̍ravō vi̠drē vi̠drē abhī̍ravō̠ abhī̍ravō vi̠drē ।31) vi̠drē pri̠yasya̍ pri̠yasya̍ vi̠drē vi̠drē pri̠yasya̍ ।32) pri̠yasya̠ māru̍tasya̠ māru̍tasya pri̠yasya̍ pri̠yasya̠ māru̍tasya ।33) māru̍tasya̠ dhāmnō̠ dhāmnō̠ māru̍tasya̠ māru̍tasya̠ dhāmna̍ḥ ।34) dhāmna̠ iti̠ dhāmna̍ḥ ।35) ava̍ tē̠ tē 'vāva̍ tē ।36) tē̠ hēḍō̠ hēḍa̍ stē tē̠ hēḍa̍ḥ ।37) hēḍa̠ udu ddhēḍō̠ hēḍa̠ ut ।38) udu̍tta̠ma mu̍tta̠ma mudu du̍tta̠mam ।39) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।40) kayā̍ nō na̠ḥ kayā̠ kayā̍ naḥ ।41) na̠ śchi̠tra śchi̠trō nō̍ na śchi̠traḥ ।42) chi̠tra ā chi̠tra śchi̠tra ā ।43) ā bhu̍va-dbhuva̠dā bhu̍vat ।44) bhu̠va̠ dū̠tyū̍tī bhu̍va-dbhuva dū̠tī ।45) ū̠tī sa̠dāvṛ̍dha-ssa̠dāvṛ̍dha ū̠tyū̍tī sa̠dāvṛ̍dhaḥ ।46) sa̠dāvṛ̍dha̠-ssakhā̠ sakhā̍ sa̠dāvṛ̍dha-ssa̠dāvṛ̍dha̠-ssakhā̎ ।46) sa̠dāvṛ̍dha̠ iti̍ sa̠dā - vṛ̠dha̠ḥ ।47) sakhēti̠ sakhā̎ ।48) kayā̠ śachi̍ṣṭhayā̠ śachi̍ṣṭhayā̠ kayā̠ kayā̠ śachi̍ṣṭhayā ।49) śachi̍ṣṭhayā vṛ̠tā vṛ̠tā śachi̍ṣṭhayā̠ śachi̍ṣṭhayā vṛ̠tā ।50) vṛ̠tēti̍ vṛ̠tā ।॥ 47 ॥ (50/57)
meaning
The Maruts hear the call and carry the sacrifice; the rays and the swift ones possess the friend of the wind-god's abode, guarded well by strength and protected by the most mighty force.
verse 48
1) को अ॒द्याद्य कः को अ॒द्य ।2) अ॒द्य यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते अ॒द्याद्य यु॑ङ्क्ते ।3) यु॒ङ्क्ते॒ धु॒रि धु॒रि यु॑ङ्क्ते युङ्क्ते धु॒रि ।4) धु॒रि गा गा धु॒रि धु॒रि गाः ।5) गा ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ गा गा ऋ॒तस्य॑ ।6) ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वत॒-श्शिमी॑वत ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ शिमी॑वतः ।7) शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ भा॒मिन॒-श्शिमी॑वत॒-श्शिमी॑वतो भा॒मिनः॑ ।8) भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यू-न्दु॑र्हृणा॒यू-न्भा॒मिनो॑ भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् ।9) दु॒र्॒हृ॒णा॒यूनिति॑ दुः - हृ॒णा॒यून् ।10) आ॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसो॑ हृ॒थ्स्वस॑ आ॒सन्नि॑षू ना॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसः॑ ।10) आ॒सन्नि॑षू॒नित्या॒सन्न् - इ॒षू॒न् ।11) हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भू-न्म॑यो॒भून्. हृ॒थ्स्वसो॑ हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून् ।11) हृ॒थ्स्वस॒ इति॑ हृथ्सु - असः॑ ।12) म॒यो॒भून्. यो यो म॑यो॒भू-न्म॑यो॒भून्. यः ।12) म॒यो॒भूनिति॑ मयः - भून् ।13) य ए॑षा मेषां॒-योँ य ए॑षाम् ।14) ए॒षा॒-म्भृ॒त्या-म्भृ॒त्या मे॑षा मेषा-म्भृ॒त्याम् ।15) भृ॒त्या मृ॒णध॑ दृ॒णध॑-द्भृ॒त्या-म्भृ॒त्या मृ॒णध॑त् ।16) ऋ॒णध॒-थ्स स ऋ॒णध॑ दृ॒णध॒-थ्सः ।17) स जी॑वाज् जीवा॒-थ्स स जी॑वात् ।18) जी॒वा॒दिति॑ जीवात् ।19) अग्ने॒ नय॒ नयाग्ने ऽग्ने॒ नय॑ ।20) नया नय॒ नया ।21) आ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मा दे॒वाना᳚म् ।22) दे॒वाना॒ग्ं॒ शग्ं श-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ग्ं॒ शम् ।23) शन्नो॑ न॒-श्शग्ं शन्नः॑ ।24) नो॒ भ॒व॒न्तु॒ भ॒व॒न्तु॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒न्तु॒ ।25) भ॒व॒न्तु॒ वाजे॑वाजे॒ वाजे॑वाजे भवन्तु भवन्तु॒ वाजे॑वाजे ।26) वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚ - वा॒जे॒ ।27) अ॒फ्स्व॑ग्ने अग्ने अ॒फ्स्वा᳚(1॒)फ्स्व॑ग्ने ।27) अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।28) अ॒ग्ने॒ सधि॒-स्सधि॑ रग्ने अग्ने॒ सधिः॑ ।29) सधि॒ष्टव॒ तव॒ सधि॒-स्सधि॒ष्टव॑ ।30) तव॒ स स तव॒ तव॒ सः ।31) सौष॑धी॒ रोष॑धी॒-स्स सौष॑धीः ।32) ओष॑धी॒ रन्वन् वोष॑धी॒ रोष॑धी॒ रनु॑ ।33) अनु॑ रुद्ध्यसे रुद्ध्यसे॒ अन्वनु॑ रुद्ध्यसे ।34) रु॒ध्य॒स॒ इति॑ रुध्यसे ।35) गर्भे॒ स-न्थ्स-न्गर्भे॒ गर्भे॒ सन्न् ।36) सन् जा॑यसे जायसे॒ स-न्थ्सन् जा॑यसे ।37) जा॒य॒से॒ पुनः॒ पुन॑-र्जायसे जायसे॒ पुनः॑ ।38) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।39) वृषा॑ सोम सोम॒ वृषा॒ वृषा॑ सोम ।40) सो॒म॒ द्यु॒मा-न्द्यु॒मा-न्थ्सो॑म सोम द्यु॒मान् ।41) द्यु॒माग्ं अ॑स्यसि द्यु॒मा-न्द्यु॒माग्ं अ॑सि ।41) द्यु॒मानिति॑ द्यु - मान् ।42) अ॒सि॒ वृषा॒ वृषा᳚ ऽस्यसि॒ वृषा᳚ ।43) वृषा॑ देव देव॒ वृषा॒ वृषा॑ देव ।44) दे॒व॒ वृष॑व्रतो॒ वृष॑व्रतो देव देव॒ वृष॑व्रतः ।45) वृष॑व्रत॒ इति॒ वृष॑ - व्र॒तः॒ ।46) वृषा॒ धर्मा॑णि॒ धर्मा॑णि॒ वृषा॒ वृषा॒ धर्मा॑णि ।47) धर्मा॑णि दधिषे दधिषे॒ धर्मा॑णि॒ धर्मा॑णि दधिषे ।48) द॒धि॒ष॒ इति॑ दधिषे ।49) इ॒म-म्मे॑ म इ॒म मि॒म-म्मे᳚ ।50) मे॒ व॒रु॒ण॒ व॒रु॒ण॒ मे॒ मे॒ व॒रु॒ण॒ ।51) व॒रु॒ण॒ त-त्त-द्व॑रुण वरुण॒ तत् ।52) त-त्त्वा᳚ त्वा॒ त-त्त-त्त्वा᳚ ।53) त्वा॒ या॒मि॒ या॒मि॒ त्वा॒ त्वा॒ या॒मि॒ ।54) या॒मि॒ त्व-न्त्वं-याँ॑मि यामि॒ त्वम् ।55) त्व-न्नो॑ न॒ स्त्व-न्त्व-न्नः॑ ।56) नो॒ अ॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ नो॒ नो॒ अ॒ग्ने॒ ।57) अ॒ग्ने॒ स सो अ॑ग्ने अग्ने॒ सः ।58) स त्व-न्त्वग्ं स स त्वम् ।59) त्व-न्नो॑ न॒ स्त्व-न्त्व-न्नः॑ ।60) नो॒ अ॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ नो॒ नो॒ अ॒ग्ने॒ ।61) अ॒ग्ने॒ इत्य॑ग्ने ।॥ 48 ॥ (61, 66)
1) kō a̠dyādya kaḥ kō a̠dya ।2) a̠dya yu̍ṅktē yuṅktē a̠dyādya yu̍ṅktē ।3) yu̠ṅktē̠ dhu̠ri dhu̠ri yu̍ṅktē yuṅktē dhu̠ri ।4) dhu̠ri gā gā dhu̠ri dhu̠ri gāḥ ।5) gā ṛ̠tasya̠ rtasya̠ gā gā ṛ̠tasya̍ ।6) ṛ̠tasya̠ śimī̍vata̠-śśimī̍vata ṛ̠tasya̠ rtasya̠ śimī̍vataḥ ।7) śimī̍vatō bhā̠minō̍ bhā̠mina̠-śśimī̍vata̠-śśimī̍vatō bhā̠mina̍ḥ ।8) bhā̠minō̍ durhṛṇā̠yū-ndu̍rhṛṇā̠yū-nbhā̠minō̍ bhā̠minō̍ durhṛṇā̠yūn ।9) du̠r̠hṛ̠ṇā̠yūniti̍ duḥ - hṛ̠ṇā̠yūn ।10) ā̠sanni̍ṣūn. hṛ̠thsvasō̍ hṛ̠thsvasa̍ ā̠sanni̍ṣū nā̠sanni̍ṣūn. hṛ̠thsvasa̍ḥ ।10) ā̠sanni̍ṣū̠nityā̠sann - i̠ṣū̠n ।11) hṛ̠thsvasō̍ mayō̠bhū-nma̍yō̠bhūn. hṛ̠thsvasō̍ hṛ̠thsvasō̍ mayō̠bhūn ।11) hṛ̠thsvasa̠ iti̍ hṛthsu - asa̍ḥ ।12) ma̠yō̠bhūn. yō yō ma̍yō̠bhū-nma̍yō̠bhūn. yaḥ ।12) ma̠yō̠bhūniti̍ mayaḥ - bhūn ।13) ya ē̍ṣā mēṣā̠ṃ yō ya ē̍ṣām ।14) ē̠ṣā̠-mbhṛ̠tyā-mbhṛ̠tyā mē̍ṣā mēṣā-mbhṛ̠tyām ।15) bhṛ̠tyā mṛ̠ṇadha̍ dṛ̠ṇadha̍-dbhṛ̠tyā-mbhṛ̠tyā mṛ̠ṇadha̍t ।16) ṛ̠ṇadha̠-thsa sa ṛ̠ṇadha̍ dṛ̠ṇadha̠-thsaḥ ।17) sa jī̍vāj jīvā̠-thsa sa jī̍vāt ।18) jī̠vā̠diti̍ jīvāt ।19) agnē̠ naya̠ nayāgnē 'gnē̠ naya̍ ।20) nayā naya̠ nayā ।21) ā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mā dē̠vānā̎m ।22) dē̠vānā̠gṃ̠ śagṃ śa-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠gṃ̠ śam ।23) śannō̍ na̠-śśagṃ śanna̍ḥ ।24) nō̠ bha̠va̠ntu̠ bha̠va̠ntu̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠ntu̠ ।25) bha̠va̠ntu̠ vājē̍vājē̠ vājē̍vājē bhavantu bhavantu̠ vājē̍vājē ।26) vājē̍vāja̠ iti̠ vājē̎ - vā̠jē̠ ।27) a̠phsva̍gnē agnē a̠phsvā̎(1̠)phsva̍gnē ।27) a̠phsvitya̍p - su ।28) a̠gnē̠ sadhi̠-ssadhi̍ ragnē agnē̠ sadhi̍ḥ ।29) sadhi̠ṣṭava̠ tava̠ sadhi̠-ssadhi̠ṣṭava̍ ।30) tava̠ sa sa tava̠ tava̠ saḥ ।31) sauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-ssa sauṣa̍dhīḥ ।32) ōṣa̍dhī̠ ranvan vōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ ranu̍ ।33) anu̍ ruddhyasē ruddhyasē̠ anvanu̍ ruddhyasē ।34) ru̠dhya̠sa̠ iti̍ rudhyasē ।35) garbhē̠ sa-nthsa-ngarbhē̠ garbhē̠ sann ।36) san jā̍yasē jāyasē̠ sa-nthsan jā̍yasē ।37) jā̠ya̠sē̠ puna̠ḥ puna̍-rjāyasē jāyasē̠ puna̍ḥ ।38) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।39) vṛṣā̍ sōma sōma̠ vṛṣā̠ vṛṣā̍ sōma ।40) sō̠ma̠ dyu̠mā-ndyu̠mā-nthsō̍ma sōma dyu̠mān ।41) dyu̠māgṃ a̍syasi dyu̠mā-ndyu̠māgṃ a̍si ।41) dyu̠māniti̍ dyu - mān ।42) a̠si̠ vṛṣā̠ vṛṣā̎ 'syasi̠ vṛṣā̎ ।43) vṛṣā̍ dēva dēva̠ vṛṣā̠ vṛṣā̍ dēva ।44) dē̠va̠ vṛṣa̍vratō̠ vṛṣa̍vratō dēva dēva̠ vṛṣa̍vrataḥ ।45) vṛṣa̍vrata̠ iti̠ vṛṣa̍ - vra̠ta̠ḥ ।46) vṛṣā̠ dharmā̍ṇi̠ dharmā̍ṇi̠ vṛṣā̠ vṛṣā̠ dharmā̍ṇi ।47) dharmā̍ṇi dadhiṣē dadhiṣē̠ dharmā̍ṇi̠ dharmā̍ṇi dadhiṣē ।48) da̠dhi̠ṣa̠ iti̍ dadhiṣē ।49) i̠ma-mmē̍ ma i̠ma mi̠ma-mmē̎ ।50) mē̠ va̠ru̠ṇa̠ va̠ru̠ṇa̠ mē̠ mē̠ va̠ru̠ṇa̠ ।51) va̠ru̠ṇa̠ ta-tta-dva̍ruṇa varuṇa̠ tat ।52) ta-ttvā̎ tvā̠ ta-tta-ttvā̎ ।53) tvā̠ yā̠mi̠ yā̠mi̠ tvā̠ tvā̠ yā̠mi̠ ।54) yā̠mi̠ tva-ntvaṃ yā̍mi yāmi̠ tvam ।55) tva-nnō̍ na̠ stva-ntva-nna̍ḥ ।56) nō̠ a̠gnē̠ a̠gnē̠ nō̠ nō̠ a̠gnē̠ ।57) a̠gnē̠ sa sō a̍gnē agnē̠ saḥ ।58) sa tva-ntvagṃ sa sa tvam ।59) tva-nnō̍ na̠ stva-ntva-nna̍ḥ ।60) nō̠ a̠gnē̠ a̠gnē̠ nō̠ nō̠ a̠gnē̠ ।61) a̠gnē̠ itya̍gnē ।॥ 48 ॥ (61, 66)
meaning
Who eats today? Who yokes? The ritual-order is yoked to the yoke and burden; cattle serve the sacred order through sprouting plants, and the living beings sustain themselves; Agni, lead us on the good path to the gods' realm, and may we gain strength and nourishment through the cosmic law, O Varuna, I approach you—thus the yajamana undertakes the sacrifice.
verse 49
॥ अ. 11 ॥
॥ a. 11 ॥
meaning
[Colophon] End of chapter 11.

Primary text from vignanam.org