KYTS Jata 3.1 Prajapatirakaamayata

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
1) प्र॒जाप॑ति रकामयता कामयत प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रकामयत ।1) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।2) अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः प्र॒जा अ॑कामयता कामयत प्र॒जाः ।3) प्र॒जा-स्सृ॑जेय सृजेय प्र॒जाः प्र॒जा-स्सृ॑जेय ।3) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।4) सृ॒जे॒ये तीति॑ सृजेय सृजे॒ये ति॑ ।5) इति॒ स स इतीति॒ सः ।6) स तप॒ स्तप॒-स्स स तपः॑ ।7) तपो॑ ऽतप्यता तप्यत॒ तप॒ स्तपो॑ ऽतप्यत ।8) अ॒त॒प्य॒त॒ स सो॑ ऽतप्यता तप्यत॒ सः ।9) स स॒र्पा-न्थ्स॒र्पा-न्थ्स स स॒र्पान् ।10) स॒र्पा न॑सृजता सृजत स॒र्पा-न्थ्स॒र्पा न॑सृजत ।11) अ॒सृ॒ज॒त॒ स सो॑ ऽसृजता सृजत॒ सः ।12) सो॑ ऽकामयता कामयत॒ स सो॑ ऽकामयत ।13) अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः प्र॒जा अ॑कामयता कामयत प्र॒जाः ।14) प्र॒जा-स्सृ॑जेय सृजेय प्र॒जाः प्र॒जा-स्सृ॑जेय ।14) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।15) सृ॒जे॒ये तीति॑ सृजेय सृजे॒ये ति॑ ।16) इति॒ स स इतीति॒ सः ।17) स द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॒ग्ं॒ स स द्वि॒तीय᳚म् ।18) द्वि॒तीय॑ मतप्यता तप्यत द्वि॒तीय॑-न्द्वि॒तीय॑ मतप्यत ।19) अ॒त॒प्य॒त॒ स सो॑ ऽतप्यता तप्यत॒ सः ।20) स वयाग्ं॑सि॒ वयाग्ं॑सि॒ स स वयाग्ं॑सि ।21) वयाग्॑ स्यसृजता सृजत॒ वयाग्ं॑सि॒ वयाग्॑ स्यसृजत ।22) अ॒सृ॒ज॒त॒ स सो॑ ऽसृजता सृजत॒ सः ।23) सो॑ ऽकामयता कामयत॒ स सो॑ ऽकामयत ।24) अ॒का॒म॒य॒त॒ प्र॒जाः प्र॒जा अ॑कामयता कामयत प्र॒जाः ।25) प्र॒जा-स्सृ॑जेय सृजेय प्र॒जाः प्र॒जा-स्सृ॑जेय ।25) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।26) सृ॒जे॒ये तीति॑ सृजेय सृजे॒ये ति॑ ।27) इति॒ स स इतीति॒ सः ।28) स तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒ग्ं॒ स स तृ॒तीय᳚म् ।29) तृ॒तीय॑ मतप्यता तप्यत तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑ मतप्यत ।30) अ॒त॒प्य॒त॒ स सो॑ ऽतप्यता तप्यत॒ सः ।31) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।32) ए॒त-न्दी᳚क्षितवा॒द-न्दी᳚क्षितवा॒द मे॒त मे॒त-न्दी᳚क्षितवा॒दम् ।33) दी॒क्षि॒त॒वा॒द म॑पश्य दपश्य-द्दीक्षितवा॒द-न्दी᳚क्षितवा॒द म॑पश्यत् ।33) दी॒क्षि॒त॒वा॒दमिति॑ दीक्षित - वा॒दम् ।34) अ॒प॒श्य॒-त्त-न्त म॑पश्य दपश्य॒-त्तम् ।35) त म॑वद दवद॒-त्त-न्त म॑वदत् ।36) अ॒व॒द॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽवद दवद॒-त्ततः॑ ।37) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।38) वै स स वै वै सः ।39) स प्र॒जाः प्र॒जा-स्स स प्र॒जाः ।40) प्र॒जा अ॑सृजता सृजत प्र॒जाः प्र॒जा अ॑सृजत ।40) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।41) अ॒सृ॒ज॒त॒ य-द्यद॑सृजता सृजत॒ यत् ।42) य-त्तप॒ स्तपो॒ य-द्य-त्तपः॑ ।43) तप॑ स्त॒प्त्वा त॒प्त्वा तप॒ स्तप॑ स्त॒प्त्वा ।44) त॒प्त्वा दी᳚क्षितवा॒द-न्दी᳚क्षितवा॒द-न्त॒प्त्वा त॒प्त्वा दी᳚क्षितवा॒दम् ।45) दी॒क्षि॒त॒वा॒दं-वँद॑ति॒ वद॑ति दीक्षितवा॒द-न्दी᳚क्षितवा॒दं-वँद॑ति ।45) दी॒क्षि॒त॒वा॒दमिति॑ दीक्षित - वा॒दम् ।46) वद॑ति प्र॒जाः प्र॒जा वद॑ति॒ वद॑ति प्र॒जाः ।47) प्र॒जा ए॒वैव प्र॒जाः प्र॒जा ए॒व ।47) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।48) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।49) त-द्यज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्त-त्त-द्यज॑मानः ।50) यज॑मान-स्सृजते सृजते॒ यज॑मानो॒ यज॑मान-स्सृजते ।॥ 1 ॥ (50/58)
1) pra̠jāpa̍ti rakāmayatā kāmayata pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rakāmayata ।1) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।2) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pra̠jāḥ pra̠jā a̍kāmayatā kāmayata pra̠jāḥ ।3) pra̠jā-ssṛ̍jēya sṛjēya pra̠jāḥ pra̠jā-ssṛ̍jēya ।3) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।4) sṛ̠jē̠yē tīti̍ sṛjēya sṛjē̠yē ti̍ ।5) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।6) sa tapa̠ stapa̠-ssa sa tapa̍ḥ ।7) tapō̍ 'tapyatā tapyata̠ tapa̠ stapō̍ 'tapyata ।8) a̠ta̠pya̠ta̠ sa sō̍ 'tapyatā tapyata̠ saḥ ।9) sa sa̠rpā-nthsa̠rpā-nthsa sa sa̠rpān ।10) sa̠rpā na̍sṛjatā sṛjata sa̠rpā-nthsa̠rpā na̍sṛjata ।11) a̠sṛ̠ja̠ta̠ sa sō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ saḥ ।12) sō̍ 'kāmayatā kāmayata̠ sa sō̍ 'kāmayata ।13) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pra̠jāḥ pra̠jā a̍kāmayatā kāmayata pra̠jāḥ ।14) pra̠jā-ssṛ̍jēya sṛjēya pra̠jāḥ pra̠jā-ssṛ̍jēya ।14) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।15) sṛ̠jē̠yē tīti̍ sṛjēya sṛjē̠yē ti̍ ।16) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।17) sa dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̠gṃ̠ sa sa dvi̠tīya̎m ।18) dvi̠tīya̍ matapyatā tapyata dvi̠tīya̍-ndvi̠tīya̍ matapyata ।19) a̠ta̠pya̠ta̠ sa sō̍ 'tapyatā tapyata̠ saḥ ।20) sa vayāgṃ̍si̠ vayāgṃ̍si̠ sa sa vayāgṃ̍si ।21) vayāg̍ syasṛjatā sṛjata̠ vayāgṃ̍si̠ vayāg̍ syasṛjata ।22) a̠sṛ̠ja̠ta̠ sa sō̍ 'sṛjatā sṛjata̠ saḥ ।23) sō̍ 'kāmayatā kāmayata̠ sa sō̍ 'kāmayata ।24) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ pra̠jāḥ pra̠jā a̍kāmayatā kāmayata pra̠jāḥ ।25) pra̠jā-ssṛ̍jēya sṛjēya pra̠jāḥ pra̠jā-ssṛ̍jēya ।25) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।26) sṛ̠jē̠yē tīti̍ sṛjēya sṛjē̠yē ti̍ ।27) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।28) sa tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠gṃ̠ sa sa tṛ̠tīya̎m ।29) tṛ̠tīya̍ matapyatā tapyata tṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍ matapyata ।30) a̠ta̠pya̠ta̠ sa sō̍ 'tapyatā tapyata̠ saḥ ।31) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।32) ē̠ta-ndī̎kṣitavā̠da-ndī̎kṣitavā̠da mē̠ta mē̠ta-ndī̎kṣitavā̠dam ।33) dī̠kṣi̠ta̠vā̠da ma̍paśya dapaśya-ddīkṣitavā̠da-ndī̎kṣitavā̠da ma̍paśyat ।33) dī̠kṣi̠ta̠vā̠damiti̍ dīkṣita - vā̠dam ।34) a̠pa̠śya̠-tta-nta ma̍paśya dapaśya̠-ttam ।35) ta ma̍vada davada̠-tta-nta ma̍vadat ।36) a̠va̠da̠-ttata̠ statō̍ 'vada davada̠-ttata̍ḥ ।37) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।38) vai sa sa vai vai saḥ ।39) sa pra̠jāḥ pra̠jā-ssa sa pra̠jāḥ ।40) pra̠jā a̍sṛjatā sṛjata pra̠jāḥ pra̠jā a̍sṛjata ।40) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।41) a̠sṛ̠ja̠ta̠ ya-dyada̍sṛjatā sṛjata̠ yat ।42) ya-ttapa̠ stapō̠ ya-dya-ttapa̍ḥ ।43) tapa̍ sta̠ptvā ta̠ptvā tapa̠ stapa̍ sta̠ptvā ।44) ta̠ptvā dī̎kṣitavā̠da-ndī̎kṣitavā̠da-nta̠ptvā ta̠ptvā dī̎kṣitavā̠dam ।45) dī̠kṣi̠ta̠vā̠daṃ vada̍ti̠ vada̍ti dīkṣitavā̠da-ndī̎kṣitavā̠daṃ vada̍ti ।45) dī̠kṣi̠ta̠vā̠damiti̍ dīkṣita - vā̠dam ।46) vada̍ti pra̠jāḥ pra̠jā vada̍ti̠ vada̍ti pra̠jāḥ ।47) pra̠jā ē̠vaiva pra̠jāḥ pra̠jā ē̠va ।47) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।48) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।49) ta-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ sta-tta-dyaja̍mānaḥ ।50) yaja̍māna-ssṛjatē sṛjatē̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssṛjatē ।॥ 1 ॥ (50/58)
meaning
Prajapati desired, desiring; he created offspring through austerity performed in successive stages (first, second, third), then spoke the initiated utterance whereby the sacrificer creates offspring.
verse 2
1) सृ॒ज॒ते॒ य-द्य-थ्सृ॑जते सृजते॒ यत् ।2) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।3) वै दी᳚क्षि॒तो दी᳚क्षि॒तो वै वै दी᳚क्षि॒तः ।4) दी॒क्षि॒तो॑ ऽमे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्य-न्दी᳚क्षि॒तो दी᳚क्षि॒तो॑ ऽमे॒द्ध्यम् ।5) अ॒मे॒द्ध्य-म्पश्य॑ति॒ पश्य॑ त्यमे॒द्ध्य म॑मे॒द्ध्य-म्पश्य॑ति ।6) पश्य॒ त्यपाप॒ पश्य॑ति॒ पश्य॒ त्यप॑ ।7) अपा᳚स्मा दस्मा॒ दपापा᳚स्मात् ।8) अ॒स्मा॒-द्दी॒क्षा दी॒क्षा ऽस्मा॑ दस्मा-द्दी॒क्षा ।9) दी॒क्षा क्रा॑मति क्रामति दी॒क्षा दी॒क्षा क्रा॑मति ।10) क्रा॒म॒ति॒ नील॒-न्नील॑-ङ्क्रामति क्रामति॒ नील᳚म् ।11) नील॑ मस्यास्य॒ नील॒-न्नील॑ मस्य ।12) अ॒स्य॒ हरो॒ हरो᳚ ऽस्यास्य॒ हरः॑ ।13) हरो॒ वि वि हरो॒ हरो॒ वि ।14) व्ये᳚त्येति॒ वि व्ये॑ति ।15) ए॒त्यब॑द्ध॒ मब॑द्ध मेत्ये॒ त्यब॑द्धम् ।16) अब॑द्ध॒-म्मनो॒ मनो ऽब॑द्ध॒ मब॑द्ध॒-म्मनः॑ ।17) मनो॑ द॒रिद्र॑-न्द॒रिद्र॒-म्मनो॒ मनो॑ द॒रिद्र᳚म् ।18) द॒रिद्र॒-ञ्चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्द॒रिद्र॑-न्द॒रिद्र॒-ञ्चक्षुः॑ ।19) चक्षु॒-स्सूर्य॒-स्सूर्य॒ श्चक्षु॒ श्चक्षु॒-स्सूर्यः॑ ।20) सूर्यो॒ ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॑षा॒ग्ं॒ सूर्य॒-स्सूर्यो॒ ज्योति॑षाम् ।21) ज्योति॑षा॒ग्॒ श्रेष्ठ॒-श्श्रेष्ठो॒ ज्योति॑षा॒-ञ्ज्योति॑षा॒ग्॒ श्रेष्ठः॑ ।22) श्रेष्ठो॒ दीक्षे॒ दीक्षे॒ श्रेष्ठ॒-श्श्रेष्ठो॒ दीक्षे᳚ ।23) दीक्षे॒ मा मा दीक्षे॒ दीक्षे॒ मा ।24) मा मा॑ मा॒ मा मा मा᳚ ।25) मा॒ हा॒सी॒र्॒ हा॒सी॒-र्मा॒ मा॒ हा॒सीः॒ ।26) हा॒सी॒ रितीति॑ हासीर्-हासी॒ रिति॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒ह॒ न नाहा॑ह॒ न ।29) नास्मा॑ दस्मा॒-न्न नास्मा᳚त् ।30) अ॒स्मा॒-द्दी॒क्षा दी॒क्षा ऽस्मा॑ दस्मा-द्दी॒क्षा ।31) दी॒क्षा ऽपाप॑ दी॒क्षा दी॒क्षा ऽप॑ ।32) अप॑ क्रामति क्राम॒ त्यपाप॑ क्रामति ।33) क्रा॒म॒ति॒ न न क्रा॑मति क्रामति॒ न ।34) नास्या᳚स्य॒ न नास्य॑ ।35) अ॒स्य॒ नील॒-न्नील॑ मस्यास्य॒ नील᳚म् ।36) नील॒-न्न न नील॒-न्नील॒-न्न ।37) न हरो॒ हरो॒ न न हरः॑ ।38) हरो॒ वि वि हरो॒ हरो॒ वि ।39) व्ये᳚त्येति॒ वि व्ये॑ति ।40) ए॒ति॒ य-द्यदे᳚त्येति॒ यत् ।41) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।42) वै दी᳚क्षि॒त-न्दी᳚क्षि॒तं-वैँ वै दी᳚क्षि॒तम् ।43) दी॒क्षि॒त म॑भि॒वर्ष॑ त्यभि॒वर्ष॑ति दीक्षि॒त-न्दी᳚क्षि॒त म॑भि॒वर्ष॑ति ।44) अ॒भि॒वर्ष॑ति दि॒व्या दि॒व्या अ॑भि॒वर्ष॑ त्यभि॒वर्ष॑ति दि॒व्याः ।44) अ॒भि॒वर्ष॒तीत्य॑भि - वर्ष॑ति ।45) दि॒व्या आप॒ आपो॑ दि॒व्या दि॒व्या आपः॑ ।46) आपो ऽशा᳚न्ता॒ अशा᳚न्ता॒ आप॒ आपो ऽशा᳚न्ताः ।47) अशा᳚न्ता॒ ओज॒ ओजो ऽशा᳚न्ता॒ अशा᳚न्ता॒ ओजः॑ ।48) ओजो॒ बल॒-म्बल॒ मोज॒ ओजो॒ बल᳚म् ।49) बल॑-न्दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-म्बल॒-म्बल॑-न्दी॒क्षाम् ।50) दी॒क्षा-न्तप॒ स्तपो॑ दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-न्तपः॑ ।॥ 2 ॥ (50/51)
1) sṛ̠ja̠tē̠ ya-dya-thsṛ̍jatē sṛjatē̠ yat ।2) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।3) vai dī̎kṣi̠tō dī̎kṣi̠tō vai vai dī̎kṣi̠taḥ ।4) dī̠kṣi̠tō̍ 'mē̠ddhya ma̍mē̠ddhya-ndī̎kṣi̠tō dī̎kṣi̠tō̍ 'mē̠ddhyam ।5) a̠mē̠ddhya-mpaśya̍ti̠ paśya̍ tyamē̠ddhya ma̍mē̠ddhya-mpaśya̍ti ।6) paśya̠ tyapāpa̠ paśya̍ti̠ paśya̠ tyapa̍ ।7) apā̎smā dasmā̠ dapāpā̎smāt ।8) a̠smā̠-ddī̠kṣā dī̠kṣā 'smā̍ dasmā-ddī̠kṣā ।9) dī̠kṣā krā̍mati krāmati dī̠kṣā dī̠kṣā krā̍mati ।10) krā̠ma̠ti̠ nīla̠-nnīla̍-ṅkrāmati krāmati̠ nīla̎m ।11) nīla̍ masyāsya̠ nīla̠-nnīla̍ masya ।12) a̠sya̠ harō̠ harō̎ 'syāsya̠ hara̍ḥ ।13) harō̠ vi vi harō̠ harō̠ vi ।14) vyē̎tyēti̠ vi vyē̍ti ।15) ē̠tyaba̍ddha̠ maba̍ddha mētyē̠ tyaba̍ddham ।16) aba̍ddha̠-mmanō̠ manō 'ba̍ddha̠ maba̍ddha̠-mmana̍ḥ ।17) manō̍ da̠ridra̍-nda̠ridra̠-mmanō̠ manō̍ da̠ridra̎m ।18) da̠ridra̠-ñchakṣu̠ śchakṣu̍-rda̠ridra̍-nda̠ridra̠-ñchakṣu̍ḥ ।19) chakṣu̠-ssūrya̠-ssūrya̠ śchakṣu̠ śchakṣu̠-ssūrya̍ḥ ।20) sūryō̠ jyōti̍ṣā̠-ñjyōti̍ṣā̠gṃ̠ sūrya̠-ssūryō̠ jyōti̍ṣām ।21) jyōti̍ṣā̠g̠ śrēṣṭha̠-śśrēṣṭhō̠ jyōti̍ṣā̠-ñjyōti̍ṣā̠g̠ śrēṣṭha̍ḥ ।22) śrēṣṭhō̠ dīkṣē̠ dīkṣē̠ śrēṣṭha̠-śśrēṣṭhō̠ dīkṣē̎ ।23) dīkṣē̠ mā mā dīkṣē̠ dīkṣē̠ mā ।24) mā mā̍ mā̠ mā mā mā̎ ।25) mā̠ hā̠sī̠r̠ hā̠sī̠-rmā̠ mā̠ hā̠sī̠ḥ ।26) hā̠sī̠ ritīti̍ hāsīr-hāsī̠ riti̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠ha̠ na nāhā̍ha̠ na ।29) nāsmā̍ dasmā̠-nna nāsmā̎t ।30) a̠smā̠-ddī̠kṣā dī̠kṣā 'smā̍ dasmā-ddī̠kṣā ।31) dī̠kṣā 'pāpa̍ dī̠kṣā dī̠kṣā 'pa̍ ।32) apa̍ krāmati krāma̠ tyapāpa̍ krāmati ।33) krā̠ma̠ti̠ na na krā̍mati krāmati̠ na ।34) nāsyā̎sya̠ na nāsya̍ ।35) a̠sya̠ nīla̠-nnīla̍ masyāsya̠ nīla̎m ।36) nīla̠-nna na nīla̠-nnīla̠-nna ।37) na harō̠ harō̠ na na hara̍ḥ ।38) harō̠ vi vi harō̠ harō̠ vi ।39) vyē̎tyēti̠ vi vyē̍ti ।40) ē̠ti̠ ya-dyadē̎tyēti̠ yat ।41) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।42) vai dī̎kṣi̠ta-ndī̎kṣi̠taṃ vai vai dī̎kṣi̠tam ।43) dī̠kṣi̠ta ma̍bhi̠varṣa̍ tyabhi̠varṣa̍ti dīkṣi̠ta-ndī̎kṣi̠ta ma̍bhi̠varṣa̍ti ।44) a̠bhi̠varṣa̍ti di̠vyā di̠vyā a̍bhi̠varṣa̍ tyabhi̠varṣa̍ti di̠vyāḥ ।44) a̠bhi̠varṣa̠tītya̍bhi - varṣa̍ti ।45) di̠vyā āpa̠ āpō̍ di̠vyā di̠vyā āpa̍ḥ ।46) āpō 'śā̎mtā̠ aśā̎mtā̠ āpa̠ āpō 'śā̎mtāḥ ।47) aśā̎mtā̠ ōja̠ ōjō 'śā̎mtā̠ aśā̎mtā̠ ōja̍ḥ ।48) ōjō̠ bala̠-mbala̠ mōja̠ ōjō̠ bala̎m ।49) bala̍-ndī̠kṣā-ndī̠kṣā-mbala̠-mbala̍-ndī̠kṣām ।50) dī̠kṣā-ntapa̠ stapō̍ dī̠kṣā-ndī̠kṣā-ntapa̍ḥ ।॥ 2 ॥ (50/51)
meaning
This is a highly technical Yajurvedic liturgical mantra with dense phonetic and ritualistic repetition; it progresses through the sanctification of the sacrificer (dīkṣita), the removal of sin through initiation, the ascent from earthly impurity to heavenly radiance (culminating in the Sun as supreme light), and finally the showering of divine waters and vital force (ojas) upon the consecrated...
verse 3
1) तपो᳚ ऽस्यास्य॒ तप॒ स्तपो᳚ ऽस्य ।2) अ॒स्य॒ नि-र्णि र॑स्यास्य॒ निः ।3) नि-र्घ्न॑न्ति घ्नन्ति॒ नि-र्णि-र्घ्न॑न्ति ।4) घ्न॒ न्त्यु॒न्द॒ती रु॑न्द॒ती-र्घ्न॑न्ति घ्न न्त्युन्द॒तीः ।5) उ॒न्द॒ती-र्बल॒-म्बल॑ मुन्द॒ती रु॑न्द॒ती-र्बल᳚म् ।6) बल॑-न्धत्त धत्त॒ बल॒-म्बल॑-न्धत्त ।7) ध॒त्तौज॒ ओजो॑ धत्त ध॒त्तौजः॑ ।8) ओजो॑ धत्त ध॒त्तौज॒ ओजो॑ धत्त ।9) ध॒त्त॒ बल॒-म्बल॑-न्धत्त धत्त॒ बल᳚म् ।10) बल॑-न्धत्त धत्त॒ बल॒-म्बल॑-न्धत्त ।11) ध॒त्त॒ मा मा ध॑त्त धत्त॒ मा ।12) मा मे॑ मे॒ मा मा मे᳚ ।13) मे॒ दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-म्मे॑ मे दी॒क्षाम् ।14) दी॒क्षा-म्मा मा दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-म्मा ।15) मा तप॒ स्तपो॒ मा मा तपः॑ ।16) तपो॒ नि-र्णिष् टप॒ स्तपो॒ निः ।17) नि-र्व॑धिष्ट वधिष्ट॒ नि-र्णि-र्व॑धिष्ट ।18) व॒धि॒ष्टे तीति॑ वधिष्ट वधि॒ष्टे ति॑ ।19) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।20) आ॒है॒त दे॒त दा॑हा है॒तत् ।21) ए॒त दे॒वैवैत दे॒त दे॒व ।22) ए॒व सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ मे॒वैव सर्व᳚म् ।23) सर्व॑ मा॒त्म-न्ना॒त्म-न्थ्सर्व॒ग्ं॒ सर्व॑ मा॒त्मन्न् ।24) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्म-न्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।25) ध॒त्ते॒ न न ध॑त्ते धत्ते॒ न ।26) नास्या᳚स्य॒ न नास्य॑ ।27) अ॒स्यौज॒ ओजो᳚ ऽस्या॒ स्यौजः॑ ।28) ओजो॒ बल॒-म्बल॒ मोज॒ ओजो॒ बल᳚म् ।29) बल॒-न्न न बल॒-म्बल॒-न्न ।30) न दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-न्न न दी॒क्षाम् ।31) दी॒क्षा-न्न न दी॒क्षा-न्दी॒क्षा-न्न ।32) न तप॒ स्तपो॒ न न तपः॑ ।33) तपो॒ नि-र्णिष् टप॒ स्तपो॒ निः ।34) नि-र्घ्न॑न्ति घ्नन्ति॒ नि-र्णि-र्घ्न॑न्ति ।35) घ्न॒ न्त्य॒ग्नि र॒ग्नि-र्घ्न॑न्ति घ्न-न्त्य॒ग्निः ।36) अ॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै ।37) वै दी᳚क्षि॒तस्य॑ दीक्षि॒तस्य॒ वै वै दी᳚क्षि॒तस्य॑ ।38) दी॒क्षि॒तस्य॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑ दीक्षि॒तस्य॑ दीक्षि॒तस्य॑ दे॒वता᳚ ।39) दे॒वता॒ स स दे॒वता॑ दे॒वता॒ सः ।40) सो᳚ ऽस्मा दस्मा॒-थ्स सो᳚ ऽस्मात् ।41) अ॒स्मा॒ दे॒तर्-ह्ये॒तर्-ह्य॑स्मा दस्मा दे॒तर्हि॑ ।42) ए॒तर्हि॑ ति॒र स्ति॒र ए॒तर्-ह्ये॒तर्हि॑ ति॒रः ।43) ति॒र इ॑वे व ति॒र स्ति॒र इ॑व ।44) इ॒व॒ यर्हि॒ यर्ही॑वे व॒ यर्हि॑ ।45) यर्हि॒ याति॒ याति॒ यर्हि॒ यर्हि॒ याति॑ ।46) याति॒ त-न्तं-याँति॒ याति॒ तम् ।47) त मी᳚श्व॒र मी᳚श्व॒र-न्त-न्त मी᳚श्व॒रम् ।48) ई॒श्व॒रग्ं रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सीश्व॒र मी᳚श्व॒रग्ं रक्षाग्ं॑सि ।49) रक्षाग्ं॑सि॒ हन्तो॒र्॒ हन्तो॒ रक्षाग्ं॑सि॒ रक्षाग्ं॑सि॒ हन्तोः᳚ ।50) हन्तो᳚-र्भ॒द्रा-द्भ॒द्रा द्धन्तो॒र्॒ हन्तो᳚-र्भ॒द्रात् ।॥ 3 ॥ (50/50)
1) tapō̎ 'syāsya̠ tapa̠ stapō̎ 'sya ।2) a̠sya̠ ni-rṇi ra̍syāsya̠ niḥ ।3) ni-rghna̍nti ghnanti̠ ni-rṇi-rghna̍nti ।4) ghna̠ ntyu̠nda̠tī ru̍nda̠tī-rghna̍nti ghna ntyunda̠tīḥ ।5) u̠nda̠tī-rbala̠-mbala̍ munda̠tī ru̍nda̠tī-rbala̎m ।6) bala̍-ndhatta dhatta̠ bala̠-mbala̍-ndhatta ।7) dha̠ttauja̠ ōjō̍ dhatta dha̠ttauja̍ḥ ।8) ōjō̍ dhatta dha̠ttauja̠ ōjō̍ dhatta ।9) dha̠tta̠ bala̠-mbala̍-ndhatta dhatta̠ bala̎m ।10) bala̍-ndhatta dhatta̠ bala̠-mbala̍-ndhatta ।11) dha̠tta̠ mā mā dha̍tta dhatta̠ mā ।12) mā mē̍ mē̠ mā mā mē̎ ।13) mē̠ dī̠kṣā-ndī̠kṣā-mmē̍ mē dī̠kṣām ।14) dī̠kṣā-mmā mā dī̠kṣā-ndī̠kṣā-mmā ।15) mā tapa̠ stapō̠ mā mā tapa̍ḥ ।16) tapō̠ ni-rṇiṣ ṭapa̠ stapō̠ niḥ ।17) ni-rva̍dhiṣṭa vadhiṣṭa̠ ni-rṇi-rva̍dhiṣṭa ।18) va̠dhi̠ṣṭē tīti̍ vadhiṣṭa vadhi̠ṣṭē ti̍ ।19) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।20) ā̠hai̠ta dē̠ta dā̍hā hai̠tat ।21) ē̠ta dē̠vaivaita dē̠ta dē̠va ।22) ē̠va sarva̠gṃ̠ sarva̍ mē̠vaiva sarva̎m ।23) sarva̍ mā̠tma-nnā̠tma-nthsarva̠gṃ̠ sarva̍ mā̠tmann ।24) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tma-nnā̠tma-ndha̍ttē ।25) dha̠ttē̠ na na dha̍ttē dhattē̠ na ।26) nāsyā̎sya̠ na nāsya̍ ।27) a̠syauja̠ ōjō̎ 'syā̠ syauja̍ḥ ।28) ōjō̠ bala̠-mbala̠ mōja̠ ōjō̠ bala̎m ।29) bala̠-nna na bala̠-mbala̠-nna ।30) na dī̠kṣā-ndī̠kṣā-nna na dī̠kṣām ।31) dī̠kṣā-nna na dī̠kṣā-ndī̠kṣā-nna ।32) na tapa̠ stapō̠ na na tapa̍ḥ ।33) tapō̠ ni-rṇiṣ ṭapa̠ stapō̠ niḥ ।34) ni-rghna̍nti ghnanti̠ ni-rṇi-rghna̍nti ।35) ghna̠ ntya̠gni ra̠gni-rghna̍nti ghna-ntya̠gniḥ ।36) a̠gni-rvai vā a̠gni ra̠gni-rvai ।37) vai dī̎kṣi̠tasya̍ dīkṣi̠tasya̠ vai vai dī̎kṣi̠tasya̍ ।38) dī̠kṣi̠tasya̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ dīkṣi̠tasya̍ dīkṣi̠tasya̍ dē̠vatā̎ ।39) dē̠vatā̠ sa sa dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ saḥ ।40) sō̎ 'smā dasmā̠-thsa sō̎ 'smāt ।41) a̠smā̠ dē̠tar-hyē̠tar-hya̍smā dasmā dē̠tarhi̍ ।42) ē̠tarhi̍ ti̠ra sti̠ra ē̠tar-hyē̠tarhi̍ ti̠raḥ ।43) ti̠ra i̍vē va ti̠ra sti̠ra i̍va ।44) i̠va̠ yarhi̠ yarhī̍vē va̠ yarhi̍ ।45) yarhi̠ yāti̠ yāti̠ yarhi̠ yarhi̠ yāti̍ ।46) yāti̠ ta-ntaṃ yāti̠ yāti̠ tam ।47) ta mī̎śva̠ra mī̎śva̠ra-nta-nta mī̎śva̠ram ।48) ī̠śva̠ragṃ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍sīśva̠ra mī̎śva̠ragṃ rakṣāgṃ̍si ।49) rakṣāgṃ̍si̠ hantō̠r̠ hantō̠ rakṣāgṃ̍si̠ rakṣāgṃ̍si̠ hantō̎ḥ ।50) hantō̎-rbha̠drā-dbha̠drā ddhantō̠r̠ hantō̎-rbha̠drāt ।॥ 3 ॥ (50/50)
meaning
This verse is a highly formulaic Vedic incantation from the Taittiriya Samhita employing repetitive ritual utterances centered on austerity (tapas), strength (bala), vigor (ojas), initiation (diksha), and protection, with invocations to Agni and the divine protectors, structured through parallel phonic patterns and refrains that establish ritual efficacy rather than linear semantic progression.
verse 4
1) भ॒द्रा द॒भ्य॑भि भ॒द्रा-द्भ॒द्रा द॒भि ।2) अ॒भि श्रेय॒-श्श्रेयो॒ ऽभ्य॑भि श्रेयः॑ ।3) श्रेयः॒ प्र प्र श्रेय॒-श्श्रेयः॒ प्र ।4) प्रे ही॑हि॒ प्र प्रे हि॑ ।5) इ॒हि॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ रिहीहि॒ बृह॒स्पतिः॑ ।6) बृह॒स्पतिः॑ पुरए॒ता पु॑रए॒ता बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पतिः॑ पुरए॒ता ।7) पु॒र॒ए॒ता ते॑ ते पुरए॒ता पु॑रए॒ता ते᳚ ।7) पु॒र॒ए॒तेति॑ पुरः - ए॒ता ।8) ते॒ अ॒स्त्व॒स्तु॒ ते॒ ते॒ अ॒स्तु॒ ।9) अ॒स्त्वि तीत्य॑ स्त्व॒ स्त्विति॑ ।10) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।11) आ॒ह॒ ब्रह्म॒ ब्रह्मा॑हाह॒ ब्रह्म॑ ।12) ब्रह्म॒ वै वै ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ वै ।13) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।14) दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॑ ।15) बृह॒स्पति॒ स्त-न्त-म्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॒ स्तम् ।16) त मे॒वैव त-न्त मे॒व ।17) ए॒वा न्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भत ए॒वैवा न्वार॑भते ।18) अ॒न्वार॑भते॒ स सो᳚ ऽन्वार॑भते॒ ऽन्वार॑भते॒ सः ।18) अ॒न्वार॑भत॒ इत्य॑नु - आर॑भते ।19) स ए॑न मेन॒ग्ं॒ स स ए॑नम् ।20) ए॒न॒ग्ं॒ सग्ं स मे॑न मेन॒ग्ं॒ सम् ।21) स-म्पा॑रयति पारयति॒ सग्ं स-म्पा॑रयति ।22) पा॒र॒य॒त्या पा॑रयति पारय॒त्या ।23) एद मि॒द मेदम् ।24) इ॒द म॑गन्मा गन्मे॒ द मि॒द म॑गन्म ।25) अ॒ग॒न्म॒ दे॒व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न मगन्मा गन्म देव॒यज॑नम् ।26) दे॒व॒यज॑न-म्पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न-म्पृथि॒व्याः ।26) दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव - यज॑नम् ।27) पृ॒थि॒व्या इतीति॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या इति॑ ।28) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।29) आ॒ह॒ दे॒व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न माहाह देव॒यज॑नम् ।30) दे॒व॒यज॑न॒ग्ं॒ हि हि दे॑व॒यज॑न-न्देव॒यज॑न॒ग्ं॒ हि ।30) दे॒व॒यज॑न॒मिति॑ देव - यज॑नम् ।31) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।32) ए॒ष पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या ए॒ष ए॒ष पृ॑थि॒व्याः ।33) पृ॒थि॒व्या आ॒गच्छ॑ त्या॒गच्छ॑ति पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या आ॒गच्छ॑ति ।34) आ॒गच्छ॑ति॒ यो य आ॒गच्छ॑ त्या॒गच्छ॑ति॒ यः ।34) आ॒गच्छ॒तीत्या᳚ - गच्छ॑ति ।35) यो यज॑ते॒ यज॑ते॒ यो यो यज॑ते ।36) यज॑ते॒ विश्वे॒ विश्वे॒ यज॑ते॒ यज॑ते॒ विश्वे᳚ ।37) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।38) दे॒वा य-द्य-द्दे॒वा दे॒वा यत् ।39) यदजु॑ष॒न्ता जु॑षन्त॒ य-द्यदजु॑षन्त ।40) अजु॑षन्त॒ पूर्वे॒ पूर्वे ऽजु॑ष॒न्ता जु॑षन्त॒ पूर्वे᳚ ।41) पूर्व॒ इतीति॒ पूर्वे॒ पूर्व॒ इति॑ ।42) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।43) आ॒ह॒ विश्वे॒ विश्व॑ आहाह॒ विश्वे᳚ ।44) विश्वे॒ हि हि विश्वे॒ विश्वे॒ हि ।45) ह्ये॑त दे॒त द्धि ह्ये॑तत् ।46) ए॒त-द्दे॒वा दे॒वा ए॒त दे॒त-द्दे॒वाः ।47) दे॒वा जो॒षय॑न्ते जो॒षय॑न्ते दे॒वा दे॒वा जो॒षय॑न्ते ।48) जो॒षय॑न्ते॒ य-द्यज् जो॒षय॑न्ते जो॒षय॑न्ते॒ यत् ।49) य-द्ब्रा᳚ह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णा य-द्य-द्ब्रा᳚ह्म॒णाः ।50) ब्रा॒ह्म॒णा ऋ॑ख्सा॒माभ्या॑ मृख्सा॒माभ्या᳚-म्ब्राह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णा ऋ॑ख्सा॒माभ्या᳚म् ।51) ऋ॒ख्सा॒माभ्यां॒-यँजु॑षा॒ यजु॑ष र्ख्सा॒माभ्या॑ मृख्सा॒माभ्यां॒-यँजु॑षा ।51) ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒मित्यृ॑ख्सा॒म - भ्या॒म् ।52) यजु॑षा स॒न्तर॑न्त-स्स॒न्तर॑न्तो॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा स॒न्तर॑न्तः ।53) स॒न्तर॑न्त॒ इतीति॑ स॒न्तर॑न्त-स्स॒न्तर॑न्त॒ इति॑ ।53) स॒न्तर॑न्त॒ इति॑ सं - तर॑न्तः ।54) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।55) आ॒ह॒ र्ख्सा॒माभ्या॑ मृख्सा॒माभ्या॑ माहाह र्ख्सा॒माभ्या᳚म् ।56) ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒ग्ं॒ हि ह्यृ॑ख्सा॒माभ्या॑ मृख्सा॒माभ्या॒ग्ं॒ हि ।56) ऋ॒ख्सा॒माभ्या॒मित्यृ॑ख्सा॒म - भ्या॒म् ।57) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।58) ए॒ष यजु॑षा॒ यजु॑षै॒ष ए॒ष यजु॑षा ।59) यजु॑षा स॒न्तर॑ति स॒न्तर॑ति॒ यजु॑षा॒ यजु॑षा स॒न्तर॑ति ।60) स॒न्तर॑ति॒ यो य-स्स॒न्तर॑ति स॒न्तर॑ति॒ यः ।60) स॒न्तर॒तीति॑ सं - तर॑ति ।61) यो यज॑ते॒ यज॑ते॒ यो यो यज॑ते ।62) यज॑ते रा॒यो रा॒यो यज॑ते॒ यज॑ते रा॒यः ।63) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।64) पोषे॑ण॒ सग्ं स-म्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण॒ सम् ।65) स मि॒षेषा सग्ं स मि॒षा ।66) इ॒षा म॑देम मदेमे॒ षेषा म॑देम ।67) म॒दे॒मे तीति॑ मदेम मदे॒मे ति॑ ।68) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।69) आ॒हा॒ शिष॑ मा॒शिष॑ माहा हा॒शिष᳚म् ।70) आ॒शिष॑ मे॒वै वाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।70) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।71) ए॒वैता मे॒ता मे॒वै वैताम् ।72) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।73) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।74) शा॒स्त॒ इति॑ शास्ते ।॥ 4 ॥ (74/84)॥ अ. 1 ॥
1) bha̠drā da̠bhya̍bhi bha̠drā-dbha̠drā da̠bhi ।2) a̠bhi śrēya̠-śśrēyō̠ 'bhya̍bhi śrēya̍ḥ ।3) śrēya̠ḥ pra pra śrēya̠-śśrēya̠ḥ pra ।4) prē hī̍hi̠ pra prē hi̍ ।5) i̠hi̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ rihīhi̠ bṛha̠spati̍ḥ ।6) bṛha̠spati̍ḥ puraē̠tā pu̍raē̠tā bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ḥ puraē̠tā ।7) pu̠ra̠ē̠tā tē̍ tē puraē̠tā pu̍raē̠tā tē̎ ।7) pu̠ra̠ē̠tēti̍ puraḥ - ē̠tā ।8) tē̠ a̠stva̠stu̠ tē̠ tē̠ a̠stu̠ ।9) a̠stvi tītya̍ stva̠ stviti̍ ।10) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।11) ā̠ha̠ brahma̠ brahmā̍hāha̠ brahma̍ ।12) brahma̠ vai vai brahma̠ brahma̠ vai ।13) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।14) dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-mbṛha̠spati̍ḥ ।15) bṛha̠spati̠ sta-nta-mbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̠ stam ।16) ta mē̠vaiva ta-nta mē̠va ।17) ē̠vā nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhata ē̠vaivā nvāra̍bhatē ।18) a̠nvāra̍bhatē̠ sa sō̎ 'nvāra̍bhatē̠ 'nvāra̍bhatē̠ saḥ ।18) a̠nvāra̍bhata̠ itya̍nu - āra̍bhatē ।19) sa ē̍na mēna̠gṃ̠ sa sa ē̍nam ।20) ē̠na̠gṃ̠ sagṃ sa mē̍na mēna̠gṃ̠ sam ।21) sa-mpā̍rayati pārayati̠ sagṃ sa-mpā̍rayati ।22) pā̠ra̠ya̠tyā pā̍rayati pāraya̠tyā ।23) ēda mi̠da mēdam ।24) i̠da ma̍ganmā ganmē̠ da mi̠da ma̍ganma ।25) a̠ga̠nma̠ dē̠va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na maganmā ganma dēva̠yaja̍nam ।26) dē̠va̠yaja̍na-mpṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā dē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na-mpṛthi̠vyāḥ ।26) dē̠va̠yaja̍na̠miti̍ dēva - yaja̍nam ।27) pṛ̠thi̠vyā itīti̍ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā iti̍ ।28) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।29) ā̠ha̠ dē̠va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na māhāha dēva̠yaja̍nam ।30) dē̠va̠yaja̍na̠gṃ̠ hi hi dē̍va̠yaja̍na-ndēva̠yaja̍na̠gṃ̠ hi ।30) dē̠va̠yaja̍na̠miti̍ dēva - yaja̍nam ।31) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।32) ē̠ṣa pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā ē̠ṣa ē̠ṣa pṛ̍thi̠vyāḥ ।33) pṛ̠thi̠vyā ā̠gachCha̍ tyā̠gachCha̍ti pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā ā̠gachCha̍ti ।34) ā̠gachCha̍ti̠ yō ya ā̠gachCha̍ tyā̠gachCha̍ti̠ yaḥ ।34) ā̠gachCha̠tītyā̎ - gachCha̍ti ।35) yō yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yō yō yaja̍tē ।36) yaja̍tē̠ viśvē̠ viśvē̠ yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ viśvē̎ ।37) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।38) dē̠vā ya-dya-ddē̠vā dē̠vā yat ।39) yadaju̍ṣa̠ntā ju̍ṣanta̠ ya-dyadaju̍ṣanta ।40) aju̍ṣanta̠ pūrvē̠ pūrvē 'ju̍ṣa̠ntā ju̍ṣanta̠ pūrvē̎ ।41) pūrva̠ itīti̠ pūrvē̠ pūrva̠ iti̍ ।42) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।43) ā̠ha̠ viśvē̠ viśva̍ āhāha̠ viśvē̎ ।44) viśvē̠ hi hi viśvē̠ viśvē̠ hi ।45) hyē̍ta dē̠ta ddhi hyē̍tat ।46) ē̠ta-ddē̠vā dē̠vā ē̠ta dē̠ta-ddē̠vāḥ ।47) dē̠vā jō̠ṣaya̍ntē jō̠ṣaya̍ntē dē̠vā dē̠vā jō̠ṣaya̍ntē ।48) jō̠ṣaya̍ntē̠ ya-dyaj jō̠ṣaya̍ntē jō̠ṣaya̍ntē̠ yat ।49) ya-dbrā̎hma̠ṇā brā̎hma̠ṇā ya-dya-dbrā̎hma̠ṇāḥ ।50) brā̠hma̠ṇā ṛ̍khsā̠mābhyā̍ mṛkhsā̠mābhyā̎-mbrāhma̠ṇā brā̎hma̠ṇā ṛ̍khsā̠mābhyā̎m ।51) ṛ̠khsā̠mābhyā̠ṃ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣa rkhsā̠mābhyā̍ mṛkhsā̠mābhyā̠ṃ yaju̍ṣā ।51) ṛ̠khsā̠mābhyā̠mityṛ̍khsā̠ma - bhyā̠m ।52) yaju̍ṣā sa̠ntara̍nta-ssa̠ntara̍ntō̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā sa̠ntara̍ntaḥ ।53) sa̠ntara̍nta̠ itīti̍ sa̠ntara̍nta-ssa̠ntara̍nta̠ iti̍ ।53) sa̠ntara̍nta̠ iti̍ saṃ - tara̍ntaḥ ।54) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।55) ā̠ha̠ rkhsā̠mābhyā̍ mṛkhsā̠mābhyā̍ māhāha rkhsā̠mābhyā̎m ।56) ṛ̠khsā̠mābhyā̠gṃ̠ hi hyṛ̍khsā̠mābhyā̍ mṛkhsā̠mābhyā̠gṃ̠ hi ।56) ṛ̠khsā̠mābhyā̠mityṛ̍khsā̠ma - bhyā̠m ।57) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।58) ē̠ṣa yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣai̠ṣa ē̠ṣa yaju̍ṣā ।59) yaju̍ṣā sa̠ntara̍ti sa̠ntara̍ti̠ yaju̍ṣā̠ yaju̍ṣā sa̠ntara̍ti ।60) sa̠ntara̍ti̠ yō ya-ssa̠ntara̍ti sa̠ntara̍ti̠ yaḥ ।60) sa̠ntara̠tīti̍ saṃ - tara̍ti ।61) yō yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yō yō yaja̍tē ।62) yaja̍tē rā̠yō rā̠yō yaja̍tē̠ yaja̍tē rā̠yaḥ ।63) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।64) pōṣē̍ṇa̠ sagṃ sa-mpōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa̠ sam ।65) sa mi̠ṣēṣā sagṃ sa mi̠ṣā ।66) i̠ṣā ma̍dēma madēmē̠ ṣēṣā ma̍dēma ।67) ma̠dē̠mē tīti̍ madēma madē̠mē ti̍ ।68) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।69) ā̠hā̠ śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhā hā̠śiṣa̎m ।70) ā̠śiṣa̍ mē̠vai vāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।70) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।71) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vai vaitām ।72) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।73) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।74) śā̠sta̠ iti̍ śāstē ।॥ 4 ॥ (74/84)॥ a. 1 ॥
meaning
This verse is a ritualistic chant from the Taittiriya Samhita employing repetitive phonetic and mantraically structured utterances invoking Brihaspati (lord of speech and sacrifice), the Rigveda and Yajurveda, and divine oblations to establish auspicious sacrifice, prosperity, and the cosmic order through the power of ritual utterance and blessing.
verse 5
1) ए॒ष ते॑ त ए॒ष ए॒ष ते᳚ ।2) ते॒ गा॒य॒त्रो गा॑य॒त्र स्ते॑ ते गाय॒त्रः ।3) गा॒य॒त्रो भा॒गो भा॒गो गा॑य॒त्रो गा॑य॒त्रो भा॒गः ।4) भा॒ग इतीति॑ भा॒गो भा॒ग इति॑ ।5) इति॑ मे म॒ इतीति॑ मे ।6) मे॒ सोमा॑य॒ सोमा॑य मे मे॒ सोमा॑य ।7) सोमा॑य ब्रूता-द्ब्रूता॒-थ्सोमा॑य॒ सोमा॑य ब्रूतात् ।8) ब्रू॒ता॒ दे॒ष ए॒ष ब्रू॑ता-द्ब्रूता दे॒षः ।9) ए॒ष ते॑ त ए॒ष ए॒ष ते᳚ ।10) ते॒ त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भ स्ते ते॒ त्रैष्टु॑भः ।11) त्रैष्टु॑भो॒ जाग॑तो॒ जाग॑त॒ स्त्रैष्टु॑भ॒ स्त्रैष्टु॑भो॒ जाग॑तः ।12) जाग॑तो भा॒गो भा॒गो जाग॑तो॒ जाग॑तो भा॒गः ।13) भा॒ग इतीति॑ भा॒गो भा॒ग इति॑ ।14) इति॑ मे म॒ इतीति॑ मे ।15) मे॒ सोमा॑य॒ सोमा॑य मे मे॒ सोमा॑य ।16) सोमा॑य ब्रूता-द्ब्रूता॒-थ्सोमा॑य॒ सोमा॑य ब्रूतात् ।17) ब्रू॒ता॒च् छ॒न्दो॒माना᳚-ञ्छन्दो॒माना᳚-म्ब्रूता-द्ब्रूताच् छन्दो॒माना᳚म् ।18) छ॒न्दो॒माना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य-ञ्छन्दो॒माना᳚-ञ्छन्दो॒माना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यम् ।18) छ॒न्दो॒माना॒मिति॑ छन्दः - माना᳚म् ।19) साम्रा᳚ज्य-ङ्गच्छ गच्छ॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य-ङ्गच्छ ।19) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम् - रा॒ज्य॒म् ।20) ग॒च्छे तीति॑ गच्छ ग॒च्छे ति॑ ।21) इति॑ मे म॒ इतीति॑ मे ।22) मे॒ सोमा॑य॒ सोमा॑य मे मे॒ सोमा॑य ।23) सोमा॑य ब्रूता-द्ब्रूता॒-थ्सोमा॑य॒ सोमा॑य ब्रूतात् ।24) ब्रू॒ता॒-द्यो यो ब्रू॑ता-द्ब्रूता॒-द्यः ।25) यो वै वै यो यो वै ।26) वै सोम॒ग्ं॒ सोमं॒-वैँ वै सोम᳚म् ।27) सोम॒ग्ं॒ राजा॑न॒ग्ं॒ राजा॑न॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ राजा॑नम् ।28) राजा॑न॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ राजा॑न॒ग्ं॒ राजा॑न॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यम् ।29) साम्रा᳚ज्यम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यम् ँलो॒कम् ।29) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम् - रा॒ज्य॒म् ।30) लो॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा ग॑मयि॒त्वा लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा ।31) ग॒म॒यि॒त्वा क्री॒णाति॑ क्री॒णाति॑ गमयि॒त्वा ग॑मयि॒त्वा क्री॒णाति॑ ।32) क्री॒णाति॒ गच्छ॑ति॒ गच्छ॑ति क्री॒णाति॑ क्री॒णाति॒ गच्छ॑ति ।33) गच्छ॑ति॒ स्वाना॒ग्॒ स्वाना॒-ङ्गच्छ॑ति॒ गच्छ॑ति॒ स्वाना᳚म् ।34) स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वाना॒ग्॒ स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यम् ।35) साम्रा᳚ज्य॒-ञ्छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒-ञ्छन्दाग्ं॑सि ।35) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम् - रा॒ज्य॒म् ।36) छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ खलु॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॑ ।37) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।38) वै सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ वै वै सोम॑स्य ।39) सोम॑स्य॒ राज्ञो॒ राज्ञ॒-स्सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ राज्ञः॑ ।40) राज्ञ॒-स्साम्रा᳚ज्य॒-स्साम्रा᳚ज्यो॒ राज्ञो॒ राज्ञ॒-स्साम्रा᳚ज्यः ।41) साम्रा᳚ज्यो लो॒को लो॒क-स्साम्रा᳚ज्य॒-स्साम्रा᳚ज्यो लो॒कः ।41) साम्रा᳚ज्य॒ इति॒ साम् - रा॒ज्यः॒ ।42) लो॒कः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚ ल्लो॒को लो॒कः पु॒रस्ता᳚त् ।43) पु॒रस्ता॒-थ्सोम॑स्य॒ सोम॑स्य पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒-थ्सोम॑स्य ।44) सोम॑स्य क्र॒या-त्क्र॒या-थ्सोम॑स्य॒ सोम॑स्य क्र॒यात् ।45) क्र॒या दे॒व मे॒व-ङ्क्र॒या-त्क्र॒या दे॒वम् ।46) ए॒व म॒भ्या᳚(1॒)भ्ये॑व मे॒व म॒भि ।47) अ॒भि म॑न्त्रयेत मन्त्रयेता॒ भ्य॑भि म॑न्त्रयेत ।48) म॒न्त्र॒ये॒त॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य-म्मन्त्रयेत मन्त्रयेत॒ साम्रा᳚ज्यम् ।49) साम्रा᳚ज्य मे॒वैव साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य मे॒व ।49) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम् - रा॒ज्य॒म् ।50) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।॥ 5 ॥ (50/56)
1) ē̠ṣa tē̍ ta ē̠ṣa ē̠ṣa tē̎ ।2) tē̠ gā̠ya̠trō gā̍ya̠tra stē̍ tē gāya̠traḥ ।3) gā̠ya̠trō bhā̠gō bhā̠gō gā̍ya̠trō gā̍ya̠trō bhā̠gaḥ ।4) bhā̠ga itīti̍ bhā̠gō bhā̠ga iti̍ ।5) iti̍ mē ma̠ itīti̍ mē ।6) mē̠ sōmā̍ya̠ sōmā̍ya mē mē̠ sōmā̍ya ।7) sōmā̍ya brūtā-dbrūtā̠-thsōmā̍ya̠ sōmā̍ya brūtāt ।8) brū̠tā̠ dē̠ṣa ē̠ṣa brū̍tā-dbrūtā dē̠ṣaḥ ।9) ē̠ṣa tē̍ ta ē̠ṣa ē̠ṣa tē̎ ।10) tē̠ traiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bha stē tē̠ traiṣṭu̍bhaḥ ।11) traiṣṭu̍bhō̠ jāga̍tō̠ jāga̍ta̠ straiṣṭu̍bha̠ straiṣṭu̍bhō̠ jāga̍taḥ ।12) jāga̍tō bhā̠gō bhā̠gō jāga̍tō̠ jāga̍tō bhā̠gaḥ ।13) bhā̠ga itīti̍ bhā̠gō bhā̠ga iti̍ ।14) iti̍ mē ma̠ itīti̍ mē ।15) mē̠ sōmā̍ya̠ sōmā̍ya mē mē̠ sōmā̍ya ।16) sōmā̍ya brūtā-dbrūtā̠-thsōmā̍ya̠ sōmā̍ya brūtāt ।17) brū̠tā̠ch Cha̠ndō̠mānā̎-ñChandō̠mānā̎-mbrūtā-dbrūtāch Chandō̠mānā̎m ।18) Cha̠ndō̠mānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya-ñChandō̠mānā̎-ñChandō̠mānā̠gṃ̠ sāmrā̎jyam ।18) Cha̠ndō̠mānā̠miti̍ Chandaḥ - mānā̎m ।19) sāmrā̎jya-ṅgachCha gachCha̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya-ṅgachCha ।19) sāmrā̎jya̠miti̠ sām - rā̠jya̠m ।20) ga̠chChē tīti̍ gachCha ga̠chChē ti̍ ।21) iti̍ mē ma̠ itīti̍ mē ।22) mē̠ sōmā̍ya̠ sōmā̍ya mē mē̠ sōmā̍ya ।23) sōmā̍ya brūtā-dbrūtā̠-thsōmā̍ya̠ sōmā̍ya brūtāt ।24) brū̠tā̠-dyō yō brū̍tā-dbrūtā̠-dyaḥ ।25) yō vai vai yō yō vai ।26) vai sōma̠gṃ̠ sōma̠ṃ vai vai sōma̎m ।27) sōma̠gṃ̠ rājā̍na̠gṃ̠ rājā̍na̠gṃ̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠gṃ̠ rājā̍nam ।28) rājā̍na̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ rājā̍na̠gṃ̠ rājā̍na̠gṃ̠ sāmrā̎jyam ।29) sāmrā̎jyam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jyam ँlō̠kam ।29) sāmrā̎jya̠miti̠ sām - rā̠jya̠m ।30) lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā ga̍mayi̠tvā lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā ।31) ga̠ma̠yi̠tvā krī̠ṇāti̍ krī̠ṇāti̍ gamayi̠tvā ga̍mayi̠tvā krī̠ṇāti̍ ।32) krī̠ṇāti̠ gachCha̍ti̠ gachCha̍ti krī̠ṇāti̍ krī̠ṇāti̠ gachCha̍ti ।33) gachCha̍ti̠ svānā̠g̠ svānā̠-ṅgachCha̍ti̠ gachCha̍ti̠ svānā̎m ।34) svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gg̠ svānā̠g̠ svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jyam ।35) sāmrā̎jya̠-ñChandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠-ñChandāgṃ̍si ।35) sāmrā̎jya̠miti̠ sām - rā̠jya̠m ।36) Chandāgṃ̍si̠ khalu̠ khalu̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ khalu̍ ।37) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।38) vai sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ vai vai sōma̍sya ।39) sōma̍sya̠ rājñō̠ rājña̠-ssōma̍sya̠ sōma̍sya̠ rājña̍ḥ ।40) rājña̠-ssāmrā̎jya̠-ssāmrā̎jyō̠ rājñō̠ rājña̠-ssāmrā̎jyaḥ ।41) sāmrā̎jyō lō̠kō lō̠ka-ssāmrā̎jya̠-ssāmrā̎jyō lō̠kaḥ ।41) sāmrā̎jya̠ iti̠ sām - rā̠jya̠ḥ ।42) lō̠kaḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎ llō̠kō lō̠kaḥ pu̠rastā̎t ।43) pu̠rastā̠-thsōma̍sya̠ sōma̍sya pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠-thsōma̍sya ।44) sōma̍sya kra̠yā-tkra̠yā-thsōma̍sya̠ sōma̍sya kra̠yāt ।45) kra̠yā dē̠va mē̠va-ṅkra̠yā-tkra̠yā dē̠vam ।46) ē̠va ma̠bhyā̎(1̠)bhyē̍va mē̠va ma̠bhi ।47) a̠bhi ma̍ntrayēta mantrayētā̠ bhya̍bhi ma̍ntrayēta ।48) ma̠ntra̠yē̠ta̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya-mmantrayēta mantrayēta̠ sāmrā̎jyam ।49) sāmrā̎jya mē̠vaiva sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya mē̠va ।49) sāmrā̎jya̠miti̠ sām - rā̠jya̠m ।50) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।॥ 5 ॥ (50/56)
meaning
This is a Vedic ritual recitation with repetitive phonetic and liturgical formulas centered on Soma, kingship, and the sacred domain, wherein each metrical pattern (Gayatri, Tristubh, Jagati) is paired with blessing invocations to Soma as the cosmic sovereign whose dominion encompasses all worlds.
verse 6
1) ए॒न॒म् ँलो॒कम् ँलो॒क मे॑न मेनम् ँलो॒कम् ।2) लो॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा ग॑मयि॒त्वा लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा ।3) ग॒म॒यि॒त्वा क्री॑णाति क्रीणाति गमयि॒त्वा ग॑मयि॒त्वा क्री॑णाति ।4) क्री॒णा॒ति॒ गच्छ॑ति॒ गच्छ॑ति क्रीणाति क्रीणाति॒ गच्छ॑ति ।5) गच्छ॑ति॒ स्वाना॒ग्॒ स्वाना॒-ङ्गच्छ॑ति॒ गच्छ॑ति॒ स्वाना᳚म् ।6) स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्य॒ग्ग्॒ स्वाना॒ग्॒ स्वाना॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यम् ।7) साम्रा᳚ज्यं॒-योँ य-स्साम्रा᳚ज्य॒ग्ं॒ साम्रा᳚ज्यं॒-यः ँ।7) साम्रा᳚ज्य॒मिति॒ साम् - रा॒ज्य॒म् ।8) यो वै वै यो यो वै ।9) वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ तानून॒प्त्रस्य॒ वै वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ ।10) ता॒नू॒न॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा-न्ता॑नून॒प्त्रस्य॑ तानून॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठाम् ।10) ता॒नू॒न॒प्त्रस्येति॑ तानू - न॒प्त्रस्य॑ ।11) प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒ वेद॑ प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठां-वेँद॑ ।11) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।12) वेद॒ प्रति॒ प्रति॒ वेद॒ वेद॒ प्रति॑ ।13) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।14) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।15) ति॒ष्ठ॒ति॒ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिन॑ स्तिष्ठति तिष्ठति ब्रह्मवा॒दिनः॑ ।16) ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति वदन्ति ब्रह्मवा॒दिनो᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति ।16) ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ ।17) व॒द॒न्ति॒ न न व॑दन्ति वदन्ति॒ न ।18) न प्रा॒श्ञन्ति॑ प्रा॒श्ञन्ति॒ न न प्रा॒श्ञन्ति॑ ।19) प्रा॒श्ञन्ति॒ न न प्रा॒श्ञन्ति॑ प्रा॒श्ञन्ति॒ न ।19) प्रा॒श्ञन्तीति॑ प्र - अ॒श्ञन्ति॑ ।20) न जु॑ह्वति जुह्वति॒ न न जु॑ह्वति ।21) जु॒ह्व॒ त्यथाथ॑ जुह्वति जुह्व॒ त्यथ॑ ।22) अथ॒ क्व॑ क्वा॑थाथ॒ क्व॑ ।23) क्व॑ तानून॒प्त्र-न्ता॑नून॒प्त्र-ङ्क्वा᳚(1॒) क्व॑ तानून॒प्त्रम् ।24) ता॒नू॒न॒प्त्र-म्प्रति॒ प्रति॑ तानून॒प्त्र-न्ता॑नून॒प्त्र-म्प्रति॑ ।24) ता॒नू॒न॒प्त्रमिति॑ तानू - न॒प्त्रम् ।25) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।26) ति॒ष्ठ॒तीतीति॑ तिष्ठति तिष्ठ॒तीति॑ ।27) इति॑ प्र॒जाप॑तौ प्र॒जाप॑ता॒ वितीति॑ प्र॒जाप॑तौ ।28) प्र॒जाप॑तौ॒ मन॑सि॒ मन॑सि प्र॒जाप॑तौ प्र॒जाप॑तौ॒ मन॑सि ।28) प्र॒जाप॑ता॒विति॑ प्र॒जा - प॒तौ॒ ।29) मन॒सीतीति॒ मन॑सि॒ मन॒सीति॑ ।30) इति॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒ दितीति॑ ब्रूयात् ।31) ब्रू॒या॒-त्त्रि स्त्रि-र्ब्रू॑या-द्ब्रूया॒-त्त्रिः ।32) त्रि रवाव॒ त्रि स्त्रि रव॑ ।33) अव॑ जिघ्रेज् जिघ्रे॒ दवाव॑ जिघ्रेत् ।34) जि॒घ्रे॒-त्प्र॒जाप॑तौ प्र॒जाप॑तौ जिघ्रेज् जिघ्रे-त्प्र॒जाप॑तौ ।35) प्र॒जाप॑तौ त्वा त्वा प्र॒जाप॑तौ प्र॒जाप॑तौ त्वा ।35) प्र॒जाप॑ता॒विति॑ प्र॒जा - प॒तौ॒ ।36) त्वा॒ मन॑सि॒ मन॑सि त्वा त्वा॒ मन॑सि ।37) मन॑सि जुहोमि जुहोमि॒ मन॑सि॒ मन॑सि जुहोमि ।38) जु॒हो॒मीतीति॑ जुहोमि जुहो॒मीति॑ ।39) इत्ये॒ षैषेती त्ये॒षा ।40) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।41) वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ तानून॒प्त्रस्य॒ वै वै ता॑नून॒प्त्रस्य॑ ।42) ता॒नू॒न॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा ता॑नून॒प्त्रस्य॑ तानून॒प्त्रस्य॑ प्रति॒ष्ठा ।42) ता॒नू॒न॒प्त्रस्येति॑ तानू - न॒प्त्रस्य॑ ।43) प्र॒ति॒ष्ठा यो यः प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा यः ।43) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।44) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।45) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।46) वेद॒ प्रति॒ प्रति॒ वेद॒ वेद॒ प्रति॑ ।47) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।48) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।49) ति॒ष्ठ॒ति॒ यो य स्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यः ।50) यो वै वै यो यो वै ।॥ 6 ॥ (50/60)
1) ē̠na̠m ँlō̠kam ँlō̠ka mē̍na mēnam ँlō̠kam ।2) lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā ga̍mayi̠tvā lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā ।3) ga̠ma̠yi̠tvā krī̍ṇāti krīṇāti gamayi̠tvā ga̍mayi̠tvā krī̍ṇāti ।4) krī̠ṇā̠ti̠ gachCha̍ti̠ gachCha̍ti krīṇāti krīṇāti̠ gachCha̍ti ।5) gachCha̍ti̠ svānā̠g̠ svānā̠-ṅgachCha̍ti̠ gachCha̍ti̠ svānā̎m ।6) svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠gg̠ svānā̠g̠ svānā̠gṃ̠ sāmrā̎jyam ।7) sāmrā̎jya̠ṃ yō ya-ssāmrā̎jya̠gṃ̠ sāmrā̎jya̠ṃ yaḥ ।7) sāmrā̎jya̠miti̠ sām - rā̠jya̠m ।8) yō vai vai yō yō vai ।9) vai tā̍nūna̠ptrasya̍ tānūna̠ptrasya̠ vai vai tā̍nūna̠ptrasya̍ ।10) tā̠nū̠na̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā-ntā̍nūna̠ptrasya̍ tānūna̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhām ।10) tā̠nū̠na̠ptrasyēti̍ tānū - na̠ptrasya̍ ।11) pra̠ti̠ṣṭhāṃ vēda̠ vēda̍ prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhāṃ vēda̍ ।11) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।12) vēda̠ prati̠ prati̠ vēda̠ vēda̠ prati̍ ।13) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।14) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।15) ti̠ṣṭha̠ti̠ bra̠hma̠vā̠dinō̎ brahmavā̠dina̍ stiṣṭhati tiṣṭhati brahmavā̠dina̍ḥ ।16) bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti vadanti brahmavā̠dinō̎ brahmavā̠dinō̍ vadanti ।16) bra̠hma̠vā̠dina̠ iti̍ brahma - vā̠dina̍ḥ ।17) va̠da̠nti̠ na na va̍danti vadanti̠ na ।18) na prā̠śñanti̍ prā̠śñanti̠ na na prā̠śñanti̍ ।19) prā̠śñanti̠ na na prā̠śñanti̍ prā̠śñanti̠ na ।19) prā̠śñantīti̍ pra - a̠śñanti̍ ।20) na ju̍hvati juhvati̠ na na ju̍hvati ।21) ju̠hva̠ tyathātha̍ juhvati juhva̠ tyatha̍ ।22) atha̠ kva̍ kvā̍thātha̠ kva̍ ।23) kva̍ tānūna̠ptra-ntā̍nūna̠ptra-ṅkvā̎(1̠) kva̍ tānūna̠ptram ।24) tā̠nū̠na̠ptra-mprati̠ prati̍ tānūna̠ptra-ntā̍nūna̠ptra-mprati̍ ।24) tā̠nū̠na̠ptramiti̍ tānū - na̠ptram ।25) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।26) ti̠ṣṭha̠tītīti̍ tiṣṭhati tiṣṭha̠tīti̍ ।27) iti̍ pra̠jāpa̍tau pra̠jāpa̍tā̠ vitīti̍ pra̠jāpa̍tau ।28) pra̠jāpa̍tau̠ mana̍si̠ mana̍si pra̠jāpa̍tau pra̠jāpa̍tau̠ mana̍si ।28) pra̠jāpa̍tā̠viti̍ pra̠jā - pa̠tau̠ ।29) mana̠sītīti̠ mana̍si̠ mana̠sīti̍ ।30) iti̍ brūyā-dbrūyā̠ ditīti̍ brūyāt ।31) brū̠yā̠-ttri stri-rbrū̍yā-dbrūyā̠-ttriḥ ।32) tri ravāva̠ tri stri rava̍ ।33) ava̍ jighrēj jighrē̠ davāva̍ jighrēt ।34) ji̠ghrē̠-tpra̠jāpa̍tau pra̠jāpa̍tau jighrēj jighrē-tpra̠jāpa̍tau ।35) pra̠jāpa̍tau tvā tvā pra̠jāpa̍tau pra̠jāpa̍tau tvā ।35) pra̠jāpa̍tā̠viti̍ pra̠jā - pa̠tau̠ ।36) tvā̠ mana̍si̠ mana̍si tvā tvā̠ mana̍si ।37) mana̍si juhōmi juhōmi̠ mana̍si̠ mana̍si juhōmi ।38) ju̠hō̠mītīti̍ juhōmi juhō̠mīti̍ ।39) ityē̠ ṣaiṣētī tyē̠ṣā ।40) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।41) vai tā̍nūna̠ptrasya̍ tānūna̠ptrasya̠ vai vai tā̍nūna̠ptrasya̍ ।42) tā̠nū̠na̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā tā̍nūna̠ptrasya̍ tānūna̠ptrasya̍ prati̠ṣṭhā ।42) tā̠nū̠na̠ptrasyēti̍ tānū - na̠ptrasya̍ ।43) pra̠ti̠ṣṭhā yō yaḥ pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā yaḥ ।43) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।44) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।45) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।46) vēda̠ prati̠ prati̠ vēda̠ vēda̠ prati̍ ।47) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।48) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।49) ti̠ṣṭha̠ti̠ yō ya sti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yaḥ ।50) yō vai vai yō yō vai ।॥ 6 ॥ (50/60)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a highly repetitive, incantatory liturgical formula centered on the establishment (pratishtha) of Prajapati's embodied forms (tanunaptras) through ritualized utterance, movement, and sacrifice—each repeated phrase marking a ritual station where the reciter stands firm in the mind of Prajapati.
verse 7
1) वा अ॑द्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्यो-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्योः ।2) अ॒द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठा म॑द्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठाम् ।3) प्र॒ति॒ष्ठां-वेँद॒ वेद॑ प्रति॒ष्ठा-म्प्र॑ति॒ष्ठां-वेँद॑ ।3) प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् ।4) वेद॒ प्रति॒ प्रति॒ वेद॒ वेद॒ प्रति॑ ।5) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।6) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।7) ति॒ष्ठ॒ति॒ यतो॒ यत॑ स्तिष्ठति तिष्ठति॒ यतः॑ ।8) यतो॒ मन्ये॑त॒ मन्ये॑त॒ यतो॒ यतो॒ मन्ये॑त ।9) मन्ये॒ता न॑भिक्र॒म्या न॑भिक्रम्य॒ मन्ये॑त॒ मन्ये॒ता न॑भिक्रम्य ।10) अन॑भिक्रम्य होष्यामि होष्या॒ म्यन॑भिक्र॒म्या न॑भिक्रम्य होष्यामि ।10) अन॑भिक्र॒म्येत्यन॑भि - क्र॒म्य॒ ।11) हो॒ष्या॒मीतीति॑ होष्यामि होष्या॒मीति॑ ।12) इति॒ त-त्तदितीति॒ तत् ।13) त-त्तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्त-त्त-त्तिष्ठन्न्॑ ।14) तिष्ठ॒-न्ना तिष्ठ॒ग्ग्॒ स्तिष्ठ॒-न्ना ।15) आ श्रा॑वयेच् छ्रावये॒ दा श्रा॑वयेत् ।16) श्रा॒व॒ये॒ दे॒षैषा श्रा॑वयेच् छ्रावये दे॒षा ।17) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।18) वा अ॑द्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्यो-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्योः ।19) अ॒द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा ऽद्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्योः प्र॑ति॒ष्ठा ।20) प्र॒ति॒ष्ठा यो यः प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा यः ।20) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।21) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।22) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।23) वेद॒ प्रति॒ प्रति॒ वेद॒ वेद॒ प्रति॑ ।24) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।25) ए॒व ति॑ष्ठति तिष्ठ त्ये॒वैव ति॑ष्ठति ।26) ति॒ष्ठ॒ति॒ य-द्य-त्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यत् ।27) यद॑भि॒क्रम्या॑ भि॒क्रम्य॒ य-द्यद॑भि॒क्रम्य॑ ।28) अ॒भि॒क्रम्य॑ जुहु॒याज् जु॑हु॒या द॑भि॒क्रम्या॑ भि॒क्रम्य॑ जुहु॒यात् ।28) अ॒भि॒क्रम्येत्य॑भि - क्रम्य॑ ।29) जु॒हु॒या-त्प्र॑ति॒ष्ठायाः᳚ प्रति॒ष्ठाया॑ जुहु॒याज् जु॑हु॒या-त्प्र॑ति॒ष्ठायाः᳚ ।30) प्र॒ति॒ष्ठाया॑ इया दिया-त्प्रति॒ष्ठायाः᳚ प्रति॒ष्ठाया॑ इयात् ।30) प्र॒ति॒ष्ठाया॒ इति॑ प्रति - स्थायाः᳚ ।31) इ॒या॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दिया दिया॒-त्तस्मा᳚त् ।32) तस्मा᳚-थ्समा॒नत्र॑ समा॒नत्र॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्समा॒नत्र॑ ।33) स॒मा॒नत्र॒ तिष्ठ॑ता॒ तिष्ठ॑ता समा॒नत्र॑ समा॒नत्र॒ तिष्ठ॑ता ।34) तिष्ठ॑ता होत॒व्यग्ं॑ होत॒व्य॑-न्तिष्ठ॑ता॒ तिष्ठ॑ता होत॒व्य᳚म् ।35) हो॒त॒व्य॑-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै होत॒व्यग्ं॑ होत॒व्य॑-म्प्रति॑ष्ठित्यै ।36) प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो यः प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यः ।36) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।37) यो वै वै यो यो वै ।38) वा अ॑द्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्यो-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्योः ।39) अ॒द्ध्व॒र्यो-स्स्वग्ग् स्व म॑द्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्यो-स्स्वम् ।40) स्वं-वेँद॒ वेद॒ स्वग्ग् स्वं-वेँद॑ ।41) वेद॒ स्ववा॒-न्थ्स्ववा॒न्॒. वेद॒ वेद॒ स्ववान्॑ ।42) स्ववा॑ ने॒वैव स्ववा॒-न्थ्स्ववा॑ ने॒व ।42) स्ववा॒निति॒ स्व - वा॒न् ।43) ए॒व भ॑वति भव त्ये॒वैव भ॑वति ।44) भ॒व॒ति॒ स्रु-ख्स्रुग् भ॑वति भवति॒ स्रुक् ।45) स्रुग् वै वै स्रु-ख्स्रुग् वै ।46) वा अ॑स्यास्य॒ वै वा अ॑स्य ।47) अ॒स्य॒ स्वग्ग् स्व म॑स्यास्य॒ स्वम् ।48) स्वं-वाँ॑य॒व्यं॑-वाँय॒व्यग्ग्॑ स्वग्ग् स्वं-वाँ॑य॒व्य᳚म् ।49) वा॒य॒व्य॑ मस्यास्य वाय॒व्यं॑-वाँय॒व्य॑ मस्य ।50) अ॒स्य॒ स्वग्ग् स्व म॑स्यास्य॒ स्वम् ।॥ 7 ॥ (50/57)
1) vā a̍ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryō-rvai vā a̍ddhva̠ryōḥ ।2) a̠ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhā ma̍ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhām ।3) pra̠ti̠ṣṭhāṃ vēda̠ vēda̍ prati̠ṣṭhā-mpra̍ti̠ṣṭhāṃ vēda̍ ।3) pra̠ti̠ṣṭhāmiti̍ prati - sthām ।4) vēda̠ prati̠ prati̠ vēda̠ vēda̠ prati̍ ।5) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।6) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।7) ti̠ṣṭha̠ti̠ yatō̠ yata̍ stiṣṭhati tiṣṭhati̠ yata̍ḥ ।8) yatō̠ manyē̍ta̠ manyē̍ta̠ yatō̠ yatō̠ manyē̍ta ।9) manyē̠tā na̍bhikra̠myā na̍bhikramya̠ manyē̍ta̠ manyē̠tā na̍bhikramya ।10) ana̍bhikramya hōṣyāmi hōṣyā̠ myana̍bhikra̠myā na̍bhikramya hōṣyāmi ।10) ana̍bhikra̠myētyana̍bhi - kra̠mya̠ ।11) hō̠ṣyā̠mītīti̍ hōṣyāmi hōṣyā̠mīti̍ ।12) iti̠ ta-ttaditīti̠ tat ।13) ta-ttiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̠gg̠ sta-tta-ttiṣṭhann̍ ।14) tiṣṭha̠-nnā tiṣṭha̠gg̠ stiṣṭha̠-nnā ।15) ā śrā̍vayēch Chrāvayē̠ dā śrā̍vayēt ।16) śrā̠va̠yē̠ dē̠ṣaiṣā śrā̍vayēch Chrāvayē dē̠ṣā ।17) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।18) vā a̍ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryō-rvai vā a̍ddhva̠ryōḥ ।19) a̠ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā 'ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryōḥ pra̍ti̠ṣṭhā ।20) pra̠ti̠ṣṭhā yō yaḥ pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā yaḥ ।20) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।21) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।22) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।23) vēda̠ prati̠ prati̠ vēda̠ vēda̠ prati̍ ।24) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।25) ē̠va ti̍ṣṭhati tiṣṭha tyē̠vaiva ti̍ṣṭhati ।26) ti̠ṣṭha̠ti̠ ya-dya-tti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yat ।27) yada̍bhi̠kramyā̍ bhi̠kramya̠ ya-dyada̍bhi̠kramya̍ ।28) a̠bhi̠kramya̍ juhu̠yāj ju̍hu̠yā da̍bhi̠kramyā̍ bhi̠kramya̍ juhu̠yāt ।28) a̠bhi̠kramyētya̍bhi - kramya̍ ।29) ju̠hu̠yā-tpra̍ti̠ṣṭhāyā̎ḥ prati̠ṣṭhāyā̍ juhu̠yāj ju̍hu̠yā-tpra̍ti̠ṣṭhāyā̎ḥ ।30) pra̠ti̠ṣṭhāyā̍ iyā diyā-tprati̠ṣṭhāyā̎ḥ prati̠ṣṭhāyā̍ iyāt ।30) pra̠ti̠ṣṭhāyā̠ iti̍ prati - sthāyā̎ḥ ।31) i̠yā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ diyā diyā̠-ttasmā̎t ।32) tasmā̎-thsamā̠natra̍ samā̠natra̠ tasmā̠-ttasmā̎-thsamā̠natra̍ ।33) sa̠mā̠natra̠ tiṣṭha̍tā̠ tiṣṭha̍tā samā̠natra̍ samā̠natra̠ tiṣṭha̍tā ।34) tiṣṭha̍tā hōta̠vyagṃ̍ hōta̠vya̍-ntiṣṭha̍tā̠ tiṣṭha̍tā hōta̠vya̎m ।35) hō̠ta̠vya̍-mprati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai hōta̠vyagṃ̍ hōta̠vya̍-mprati̍ṣṭhityai ।36) prati̍ṣṭhityai̠ yō yaḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yaḥ ।36) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।37) yō vai vai yō yō vai ।38) vā a̍ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryō-rvai vā a̍ddhva̠ryōḥ ।39) a̠ddhva̠ryō-ssvagg sva ma̍ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryō-ssvam ।40) svaṃ vēda̠ vēda̠ svagg svaṃ vēda̍ ।41) vēda̠ svavā̠-nthsvavā̠n̠. vēda̠ vēda̠ svavān̍ ।42) svavā̍ nē̠vaiva svavā̠-nthsvavā̍ nē̠va ।42) svavā̠niti̠ sva - vā̠n ।43) ē̠va bha̍vati bhava tyē̠vaiva bha̍vati ।44) bha̠va̠ti̠ sru-khsrug bha̍vati bhavati̠ sruk ।45) srug vai vai sru-khsrug vai ।46) vā a̍syāsya̠ vai vā a̍sya ।47) a̠sya̠ svagg sva ma̍syāsya̠ svam ।48) svaṃ vā̍ya̠vya̍ṃ vāya̠vyagg̍ svagg svaṃ vā̍ya̠vya̎m ।49) vā̠ya̠vya̍ masyāsya vāya̠vya̍ṃ vāya̠vya̍ masya ।50) a̠sya̠ svagg sva ma̍syāsya̠ svam ।॥ 7 ॥ (50/57)
meaning
This passage is a ritualistic Vedic recitation consisting primarily of repeated formulaic utterances (yajñic mantras) centered on the adhvaryu priest's role, the establishment (pratiṣṭhā) of the sacrifice, offerings (juhuyāt), and the attainment of stability and self-possession (sva), structured through iterative parallel phrases that constitute the liturgical body of the Taittiriya Samhita...
verse 8
1) स्व-ञ्च॑म॒स श्च॑म॒स-स्स्वग्ग् स्व-ञ्च॑म॒सः ।2) च॒म॒सो᳚ ऽस्यास्य चम॒स श्च॑म॒सो᳚ ऽस्य ।3) अ॒स्य॒ स्वग्ग् स्व म॑स्यास्य॒ स्वम् ।4) स्वं-यँ-द्य-थ्स्वग्ग् स्वं-यँत् ।5) य-द्वा॑य॒व्यं॑-वाँय॒व्यं॑-यँ-द्य-द्वा॑य॒व्य᳚म् ।6) वा॒य॒व्यं॑-वाँ वा वाय॒व्यं॑-वाँय॒व्यं॑-वाँ ।7) वा॒ च॒म॒स-ञ्च॑म॒सं-वाँ॑ वा चम॒सम् ।8) च॒म॒सं-वाँ॑ वा चम॒स-ञ्च॑म॒सं-वाँ᳚ ।9) वा ऽन॑न्वार॒भ्या न॑न्वारभ्य वा॒ वा ऽन॑न्वारभ्य ।10) अन॑न्वारभ्या श्रा॒वये॑ दाश्रा॒वये॒ दन॑न्वार॒भ्या न॑न्वारभ्या श्रा॒वये᳚त् ।10) अन॑न्वार॒भ्येत्यन॑नु - आ॒र॒भ्य॒ ।11) आ॒श्रा॒वये॒-थ्स्वा-थ्स्वादा᳚श्रा॒वये॑ दाश्रा॒वये॒-थ्स्वात् ।11) आ॒श्रा॒वये॒दित्या᳚ - श्रा॒वये᳚त् ।12) स्वा दि॑या दिया॒-थ्स्वा-थ्स्वा दि॑यात् ।13) इ॒या॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दिया दिया॒-त्तस्मा᳚त् ।14) तस्मा॑ दन्वा॒रभ्या᳚ न्वा॒रभ्य॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दन्वा॒रभ्य॑ ।15) अ॒न्वा॒रभ्या॒ श्राव्य॑ मा॒श्राव्य॑ मन्वा॒रभ्या᳚ न्वा॒रभ्या॒ श्राव्य᳚म् ।15) अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु - आ॒रभ्य॑ ।16) आ॒श्राव्य॒ग्ग्॒ स्वा-थ्स्वा दा॒श्राव्य॑ मा॒श्राव्य॒ग्ग्॒ स्वात् ।16) आ॒श्राव्य॒मित्या᳚ - श्राव्य᳚म् ।17) स्वा दे॒वैव स्वा-थ्स्वा दे॒व ।18) ए॒व न नैवैव न ।19) नैत्ये॑ति॒ न नैति॑ ।20) ए॒ति॒ यो य ए᳚त्येति॒ यः ।21) यो वै वै यो यो वै ।22) वै सोम॒ग्ं॒ सोमं॒-वैँ वै सोम᳚म् ।23) सोम॒ मप्र॑तिष्ठा॒प्या प्र॑तिष्ठाप्य॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मप्र॑तिष्ठाप्य ।24) अप्र॑तिष्ठाप्य स्तो॒त्रग्ग् स्तो॒त्र मप्र॑तिष्ठा॒प्या प्र॑तिष्ठाप्य स्तो॒त्रम् ।24) अप्र॑तिष्ठा॒प्येत्यप्र॑ति - स्था॒प्य॒ ।25) स्तो॒त्र मु॑पाक॒रो त्यु॑पाक॒रोति॑ स्तो॒त्रग्ग् स्तो॒त्र मु॑पाक॒रोति॑ ।26) उ॒पा॒क॒रो त्यप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित उपाक॒रो त्यु॑पाक॒रो त्यप्र॑तिष्ठितः ।26) उ॒पा॒क॒रोतीत्यु॑प - आ॒क॒रोति॑ ।27) अप्र॑तिष्ठित॒-स्सोम॒-स्सोमो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित॒-स्सोमः॑ ।27) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।28) सोमो॒ भव॑ति॒ भव॑ति॒ सोम॒-स्सोमो॒ भव॑ति ।29) भव॒ त्यप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितो॒ भव॑ति॒ भव॒ त्यप्र॑तिष्ठितः ।30) अप्र॑तिष्ठित॒-स्स्तोम॒-स्स्तोमो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित॒-स्स्तोमः॑ ।30) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।31) स्तोमो ऽप्र॑तिष्ठिता॒ न्यप्र॑तिष्ठितानि॒ स्तोम॒-स्स्तोमो ऽप्र॑तिष्ठितानि ।32) अप्र॑तिष्ठिता न्यु॒क्था न्यु॒क्था न्यप्र॑तिष्ठिता॒ न्यप्र॑तिष्ठिता न्यु॒क्थानि॑ ।32) अप्र॑तिष्ठिता॒नीत्यप्र॑ति - स्थि॒ता॒नि॒ ।33) उ॒क्था न्यप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठित उ॒क्था न्यु॒क्था न्यप्र॑तिष्ठितः ।34) अप्र॑तिष्ठितो॒ यज॑मानो॒ यज॑मा॒नो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितो॒ यज॑मानः ।34) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।35) यज॑मा॒नो ऽप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितो॒ यज॑मानो॒ यज॑मा॒नो ऽप्र॑तिष्ठितः ।36) अप्र॑तिष्ठितो ऽद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु रप्र॑तिष्ठि॒तो ऽप्र॑तिष्ठितो ऽद्ध्व॒र्युः ।36) अप्र॑तिष्ठित॒ इत्यप्र॑ति - स्थि॒तः॒ ।37) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्वा॑य॒व्यं॑-वाँय॒व्य॑ मद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्वा॑य॒व्य᳚म् ।38) वा॒य॒व्यं॑-वैँ वै वा॑य॒व्यं॑-वाँय॒व्यं॑-वैँ ।39) वै सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ वै वै सोम॑स्य ।40) सोम॑स्य प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा सोम॑स्य॒ सोम॑स्य प्रति॒ष्ठा ।41) प्र॒ति॒ष्ठा च॑म॒स श्च॑म॒सः प्र॑ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा च॑म॒सः ।41) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।42) च॒म॒सो᳚ ऽस्यास्य चम॒स श्च॑म॒सो᳚ ऽस्य ।43) अ॒स्य॒ प्र॒ति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा ऽस्या᳚स्य प्रति॒ष्ठा ।44) प्र॒ति॒ष्ठा सोम॒-स्सोमः॑ प्रति॒ष्ठा प्र॑ति॒ष्ठा सोमः॑ ।44) प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।45) सोम॒-स्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑स्य॒ सोम॒-स्सोम॒-स्स्तोम॑स्य ।46) स्तोम॑स्य॒ स्तोम॒-स्स्तोम॒-स्स्तोम॑स्य॒ स्तोम॑स्य॒ स्तोमः॑ ।47) स्तोम॑ उ॒क्थाना॑ मु॒क्थाना॒ग्॒ स्तोम॒-स्स्तोम॑ उ॒क्थाना᳚म् ।48) उ॒क्थाना॒-ङ्ग्रह॒-ङ्ग्रह॑ मु॒क्थाना॑ मु॒क्थाना॒-ङ्ग्रह᳚म् ।49) ग्रहं॑-वाँ वा॒ ग्रह॒-ङ्ग्रहं॑-वाँ ।50) वा॒ गृ॒ही॒त्वा गृ॑ही॒त्वा वा॑ वा गृही॒त्वा ।51) गृ॒ही॒त्वा च॑म॒स-ञ्च॑म॒स-ङ्गृ॑ही॒त्वा गृ॑ही॒त्वा च॑म॒सम् ।52) च॒म॒सं-वाँ॑ वा चम॒स-ञ्च॑म॒सं-वाँ᳚ ।53) वो॒न्नी यो॒न्नीय॑ वा वो॒न्नीय॑ ।54) उ॒न्नीय॑ स्तो॒त्रग्ग् स्तो॒त्र मु॒न्नी यो॒न्नीय॑ स्तो॒त्रम् ।54) उ॒न्नीयेत्यु॑त् - नीय॑ ।55) स्तो॒त्र मु॒पाकु॑र्या दु॒पाकु॑र्या-थ्स्तो॒त्रग्ग् स्तो॒त्र मु॒पाकु॑र्यात् ।56) उ॒पाकु॑र्या॒-त्प्रति॒ प्रत्यु॒पाकु॑र्या दु॒पाकु॑र्या॒-त्प्रति॑ ।56) उ॒पाकु॑र्या॒दित्यु॑प - आकु॑र्यात् ।57) प्रत्ये॒वैव प्रति॒ प्रत्ये॒व ।58) ए॒व सोम॒ग्ं॒ सोम॑ मे॒वैव सोम᳚म् ।59) सोमग्ग्॑ स्था॒पय॑ति स्था॒पय॑ति॒ सोम॒ग्ं॒ सोमग्ग्॑ स्था॒पय॑ति ।60) स्था॒पय॑ति॒ प्रति॒ प्रति॑ स्था॒पय॑ति स्था॒पय॑ति॒ प्रति॑ ।61) प्रति॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒-म्प्रति॒ प्रति॒ स्तोम᳚म् ।62) स्तोम॒-म्प्रति॒ प्रति॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒-म्प्रति॑ ।63) प्रत्यु॒क्था न्यु॒क्थानि॒ प्रति॒ प्रत्यु॒क्थानि॑ ।64) उ॒क्थानि॒ प्रति॒ प्रत्यु॒क्था न्यु॒क्थानि॒ प्रति॑ ।65) प्रति॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः॒ प्रति॒ प्रति॒ यज॑मानः ।66) यज॑मान॒ स्तिष्ठ॑ति॒ तिष्ठ॑ति॒ यज॑मानो॒ यज॑मान॒ स्तिष्ठ॑ति ।67) तिष्ठ॑ति॒ प्रति॒ प्रति॒ तिष्ठ॑ति॒ तिष्ठ॑ति॒ प्रति॑ ।68) प्रत्य॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः प्रति॒ प्रत्य॑द्ध्व॒र्युः ।69) अ॒द्ध्व॒र्युरित्य॑द्ध्व॒र्युः ।॥ 8 ॥ (69/84)॥ अ. 2 ॥
1) sva-ñcha̍ma̠sa ścha̍ma̠sa-ssvagg sva-ñcha̍ma̠saḥ ।2) cha̠ma̠sō̎ 'syāsya chama̠sa ścha̍ma̠sō̎ 'sya ।3) a̠sya̠ svagg sva ma̍syāsya̠ svam ।4) svaṃ ya-dya-thsvagg svaṃ yat ।5) ya-dvā̍ya̠vya̍ṃ vāya̠vya̍ṃ ya-dya-dvā̍ya̠vya̎m ।6) vā̠ya̠vya̍ṃ vā vā vāya̠vya̍ṃ vāya̠vya̍ṃ vā ।7) vā̠ cha̠ma̠sa-ñcha̍ma̠saṃ vā̍ vā chama̠sam ।8) cha̠ma̠saṃ vā̍ vā chama̠sa-ñcha̍ma̠saṃ vā̎ ।9) vā 'na̍nvāra̠bhyā na̍nvārabhya vā̠ vā 'na̍nvārabhya ।10) ana̍nvārabhyā śrā̠vayē̍ dāśrā̠vayē̠ dana̍nvāra̠bhyā na̍nvārabhyā śrā̠vayē̎t ।10) ana̍nvāra̠bhyētyana̍nu - ā̠ra̠bhya̠ ।11) ā̠śrā̠vayē̠-thsvā-thsvādā̎śrā̠vayē̍ dāśrā̠vayē̠-thsvāt ।11) ā̠śrā̠vayē̠dityā̎ - śrā̠vayē̎t ।12) svā di̍yā diyā̠-thsvā-thsvā di̍yāt ।13) i̠yā̠-ttasmā̠-ttasmā̍ diyā diyā̠-ttasmā̎t ।14) tasmā̍ danvā̠rabhyā̎ nvā̠rabhya̠ tasmā̠-ttasmā̍ danvā̠rabhya̍ ।15) a̠nvā̠rabhyā̠ śrāvya̍ mā̠śrāvya̍ manvā̠rabhyā̎ nvā̠rabhyā̠ śrāvya̎m ।15) a̠nvā̠rabhyētya̍nu - ā̠rabhya̍ ।16) ā̠śrāvya̠gg̠ svā-thsvā dā̠śrāvya̍ mā̠śrāvya̠gg̠ svāt ।16) ā̠śrāvya̠mityā̎ - śrāvya̎m ।17) svā dē̠vaiva svā-thsvā dē̠va ।18) ē̠va na naivaiva na ।19) naityē̍ti̠ na naiti̍ ।20) ē̠ti̠ yō ya ē̎tyēti̠ yaḥ ।21) yō vai vai yō yō vai ।22) vai sōma̠gṃ̠ sōma̠ṃ vai vai sōma̎m ।23) sōma̠ mapra̍tiṣṭhā̠pyā pra̍tiṣṭhāpya̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠ mapra̍tiṣṭhāpya ।24) apra̍tiṣṭhāpya stō̠tragg stō̠tra mapra̍tiṣṭhā̠pyā pra̍tiṣṭhāpya stō̠tram ।24) apra̍tiṣṭhā̠pyētyapra̍ti - sthā̠pya̠ ।25) stō̠tra mu̍pāka̠rō tyu̍pāka̠rōti̍ stō̠tragg stō̠tra mu̍pāka̠rōti̍ ।26) u̠pā̠ka̠rō tyapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita upāka̠rō tyu̍pāka̠rō tyapra̍tiṣṭhitaḥ ।26) u̠pā̠ka̠rōtītyu̍pa - ā̠ka̠rōti̍ ।27) apra̍tiṣṭhita̠-ssōma̠-ssōmō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita̠-ssōma̍ḥ ।27) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।28) sōmō̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ sōma̠-ssōmō̠ bhava̍ti ।29) bhava̠ tyapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitō̠ bhava̍ti̠ bhava̠ tyapra̍tiṣṭhitaḥ ।30) apra̍tiṣṭhita̠-sstōma̠-sstōmō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita̠-sstōma̍ḥ ।30) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।31) stōmō 'pra̍tiṣṭhitā̠ nyapra̍tiṣṭhitāni̠ stōma̠-sstōmō 'pra̍tiṣṭhitāni ।32) apra̍tiṣṭhitā nyu̠kthā nyu̠kthā nyapra̍tiṣṭhitā̠ nyapra̍tiṣṭhitā nyu̠kthāni̍ ।32) apra̍tiṣṭhitā̠nītyapra̍ti - sthi̠tā̠ni̠ ।33) u̠kthā nyapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhita u̠kthā nyu̠kthā nyapra̍tiṣṭhitaḥ ।34) apra̍tiṣṭhitō̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mā̠nō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitō̠ yaja̍mānaḥ ।34) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।35) yaja̍mā̠nō 'pra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitō̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mā̠nō 'pra̍tiṣṭhitaḥ ।36) apra̍tiṣṭhitō 'ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu rapra̍tiṣṭhi̠tō 'pra̍tiṣṭhitō 'ddhva̠ryuḥ ।36) apra̍tiṣṭhita̠ ityapra̍ti - sthi̠ta̠ḥ ।37) a̠ddhva̠ryu-rvā̍ya̠vya̍ṃ vāya̠vya̍ maddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rvā̍ya̠vya̎m ।38) vā̠ya̠vya̍ṃ vai vai vā̍ya̠vya̍ṃ vāya̠vya̍ṃ vai ।39) vai sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ vai vai sōma̍sya ।40) sōma̍sya prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā sōma̍sya̠ sōma̍sya prati̠ṣṭhā ।41) pra̠ti̠ṣṭhā cha̍ma̠sa ścha̍ma̠saḥ pra̍ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā cha̍ma̠saḥ ।41) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।42) cha̠ma̠sō̎ 'syāsya chama̠sa ścha̍ma̠sō̎ 'sya ।43) a̠sya̠ pra̠ti̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā 'syā̎sya prati̠ṣṭhā ।44) pra̠ti̠ṣṭhā sōma̠-ssōma̍ḥ prati̠ṣṭhā pra̍ti̠ṣṭhā sōma̍ḥ ।44) pra̠ti̠ṣṭhēti̍ prati - sthā ।45) sōma̠-sstōma̍sya̠ stōma̍sya̠ sōma̠-ssōma̠-sstōma̍sya ।46) stōma̍sya̠ stōma̠-sstōma̠-sstōma̍sya̠ stōma̍sya̠ stōma̍ḥ ।47) stōma̍ u̠kthānā̍ mu̠kthānā̠g̠ stōma̠-sstōma̍ u̠kthānā̎m ।48) u̠kthānā̠-ṅgraha̠-ṅgraha̍ mu̠kthānā̍ mu̠kthānā̠-ṅgraha̎m ।49) graha̍ṃ vā vā̠ graha̠-ṅgraha̍ṃ vā ।50) vā̠ gṛ̠hī̠tvā gṛ̍hī̠tvā vā̍ vā gṛhī̠tvā ।51) gṛ̠hī̠tvā cha̍ma̠sa-ñcha̍ma̠sa-ṅgṛ̍hī̠tvā gṛ̍hī̠tvā cha̍ma̠sam ।52) cha̠ma̠saṃ vā̍ vā chama̠sa-ñcha̍ma̠saṃ vā̎ ।53) vō̠nnī yō̠nnīya̍ vā vō̠nnīya̍ ।54) u̠nnīya̍ stō̠tragg stō̠tra mu̠nnī yō̠nnīya̍ stō̠tram ।54) u̠nnīyētyu̍t - nīya̍ ।55) stō̠tra mu̠pāku̍ryā du̠pāku̍ryā-thstō̠tragg stō̠tra mu̠pāku̍ryāt ।56) u̠pāku̍ryā̠-tprati̠ pratyu̠pāku̍ryā du̠pāku̍ryā̠-tprati̍ ।56) u̠pāku̍ryā̠dityu̍pa - āku̍ryāt ।57) pratyē̠vaiva prati̠ pratyē̠va ।58) ē̠va sōma̠gṃ̠ sōma̍ mē̠vaiva sōma̎m ।59) sōmagg̍ sthā̠paya̍ti sthā̠paya̍ti̠ sōma̠gṃ̠ sōmagg̍ sthā̠paya̍ti ।60) sthā̠paya̍ti̠ prati̠ prati̍ sthā̠paya̍ti sthā̠paya̍ti̠ prati̍ ।61) prati̠ stōma̠gg̠ stōma̠-mprati̠ prati̠ stōma̎m ।62) stōma̠-mprati̠ prati̠ stōma̠gg̠ stōma̠-mprati̍ ।63) pratyu̠kthā nyu̠kthāni̠ prati̠ pratyu̠kthāni̍ ।64) u̠kthāni̠ prati̠ pratyu̠kthā nyu̠kthāni̠ prati̍ ।65) prati̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ḥ prati̠ prati̠ yaja̍mānaḥ ।66) yaja̍māna̠ stiṣṭha̍ti̠ tiṣṭha̍ti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ stiṣṭha̍ti ।67) tiṣṭha̍ti̠ prati̠ prati̠ tiṣṭha̍ti̠ tiṣṭha̍ti̠ prati̍ ।68) pratya̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ prati̠ pratya̍ddhva̠ryuḥ ।69) a̠ddhva̠ryuritya̍ddhva̠ryuḥ ।॥ 8 ॥ (69/84)॥ a. 2 ॥
meaning
This verse repeatedly establishes and stabilizes Soma, the stoma chants, the sacrificer, and the adhvaryu priest through the cup-vessel (camasa) as the unshakable foundation, affirming their mutual support and eternal standing.
verse 9
1) य॒ज्ञं-वैँ वै य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-वैँ ।2) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।3) ए॒त-थ्सग्ं स मे॒त दे॒त-थ्सम् ।4) स-म्भ॑रन्ति भरन्ति॒ सग्ं स-म्भ॑रन्ति ।5) भ॒र॒न्ति॒ य-द्य-द्भ॑रन्ति भरन्ति॒ यत् ।6) य-थ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै सोम॒क्रय॑ण्यै॒ य-द्य-थ्सो॑म॒क्रय॑ण्यै ।7) सो॒म॒क्रय॑ण्यै प॒द-म्प॒दग्ं सो॑म॒क्रय॑ण्यै सोम॒क्रय॑ण्यै प॒दम् ।7) सो॒म॒क्रय॑ण्या॒ इति॑ सोम - क्रय॑ण्यै ।8) प॒दं-यँ॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒ख-म्प॒द-म्प॒दं-यँ॑ज्ञमु॒खम् ।9) य॒ज्ञ॒मु॒खग्ं ह॑वि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने॑ यज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खग्ं ह॑वि॒र्धाने᳚ ।9) य॒ज्ञ॒मु॒खमिति॑ यज्ञ - मु॒खम् ।10) ह॒वि॒र्धाने॒ यर्हि॒ यर्हि॑ हवि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने॒ यर्हि॑ ।10) ह॒वि॒र्धाने॒ इति॑ हविः - धाने᳚ ।11) यर्हि॑ हवि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने॒ यर्हि॒ यर्हि॑ हवि॒र्धाने᳚ ।12) ह॒वि॒र्धाने॒ प्राची॒ प्राची॑ हवि॒र्धाने॑ हवि॒र्धाने॒ प्राची᳚ ।12) ह॒वि॒र्धाने॒ इति॑ हविः - धाने᳚ ।13) प्राची᳚ प्रव॒र्तये॑युः प्रव॒र्तये॑युः॒ प्राची॒ प्राची᳚ प्रव॒र्तये॑युः ।13) प्राची॒ इति॒ प्राची᳚ ।14) प्र॒व॒र्तये॑यु॒ स्तर्हि॒ तर्हि॑ प्रव॒र्तये॑युः प्रव॒र्तये॑यु॒ स्तर्हि॑ ।14) प्र॒व॒र्तये॑यु॒रिति॑ प्र - व॒र्तये॑युः ।15) तर्हि॒ तेन॒ तेन॒ तर्हि॒ तर्हि॒ तेन॑ ।16) तेनाक्ष॒ मक्ष॒-न्तेन॒ तेनाक्ष᳚म् ।17) अक्ष॒ मुपोपाक्ष॒ मक्ष॒ मुप॑ ।18) उपा᳚ञ्ज्या दञ्ज्या॒ दुपोपा᳚ञ्ज्यात् ।19) अ॒ञ्ज्या॒-द्य॒ज्ञ॒मु॒खे य॑ज्ञमु॒खे᳚ ऽञ्ज्या दञ्ज्या-द्यज्ञमु॒खे ।20) य॒ज्ञ॒मु॒ख ए॒वैव य॑ज्ञमु॒खे य॑ज्ञमु॒ख ए॒व ।20) य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ - मु॒खे ।21) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।22) य॒ज्ञ मन्वनु॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मनु॑ ।23) अनु॒ सग्ं स मन्वनु॒ सम् ।24) स-न्त॑नोति तनोति॒ सग्ं स-न्त॑नोति ।25) त॒नो॒ति॒ प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॑-न्तनोति तनोति॒ प्राञ्च᳚म् ।26) प्राञ्च॑ म॒ग्नि म॒ग्नि-म्प्राञ्च॒-म्प्राञ्च॑ म॒ग्निम् ।27) अ॒ग्नि-म्प्र प्राग्नि म॒ग्नि-म्प्र ।28) प्र ह॑रन्ति हरन्ति॒ प्र प्र ह॑रन्ति ।29) ह॒र॒ न्त्युदु द्ध॑रन्ति हर॒ न्त्युत् ।30) उ-त्पत्नी॒-म्पत्नी॒ मुदु-त्पत्नी᳚म् ।31) पत्नी॒ मा पत्नी॒-म्पत्नी॒ मा ।32) आ न॑यन्ति नय॒न्त्या न॑यन्ति ।33) न॒य॒ न्त्यन्वनु॑ नयन्ति नय॒ न्त्यनु॑ ।34) अन्वना॒ग्॒ स्यना॒ग्॒ स्यन्व न्वनाग्ं॑सि ।35) अनाग्ं॑सि॒ प्र प्राणा॒ग्॒ स्यनाग्ं॑सि॒ प्र ।36) प्र व॑र्तयन्ति वर्तयन्ति॒ प्र प्र व॑र्तयन्ति ।37) व॒र्त॒य॒ न्त्यथाथ॑ वर्तयन्ति वर्तय॒ न्त्यथ॑ ।38) अथ॒ वै वा अथाथ॒ वै ।39) वा अ॑स्यास्य॒ वै वा अ॑स्य ।40) अ॒स्यै॒ष ए॒षो᳚ ऽस्या स्यै॒षः ।41) ए॒ष धिष्णि॑यो॒ धिष्णि॑य ए॒ष ए॒ष धिष्णि॑यः ।42) धिष्णि॑यो हीयते हीयते॒ धिष्णि॑यो॒ धिष्णि॑यो हीयते ।43) ही॒य॒ते॒ स स ही॑यते हीयते॒ सः ।44) सो ऽन्वनु॒ स सो ऽनु॑ ।45) अनु॑ ध्यायति ध्याय॒ त्यन्वनु॑ ध्यायति ।46) ध्या॒य॒ति॒ स स ध्या॑यति ध्यायति॒ सः ।47) स ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒र-स्स स ई᳚श्व॒रः ।48) ई॒श्व॒रो रु॒द्रो रु॒द्र ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो रु॒द्रः ।49) रु॒द्रो भू॒त्वा भू॒त्वा रु॒द्रो रु॒द्रो भू॒त्वा ।50) भू॒त्वा प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्भू॒त्वा भू॒त्वा प्र॒जाम् ।॥ 9 ॥ (50/57)
1) ya̠jñaṃ vai vai ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vai ।2) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।3) ē̠ta-thsagṃ sa mē̠ta dē̠ta-thsam ।4) sa-mbha̍ranti bharanti̠ sagṃ sa-mbha̍ranti ।5) bha̠ra̠nti̠ ya-dya-dbha̍ranti bharanti̠ yat ।6) ya-thsō̍ma̠kraya̍ṇyai sōma̠kraya̍ṇyai̠ ya-dya-thsō̍ma̠kraya̍ṇyai ।7) sō̠ma̠kraya̍ṇyai pa̠da-mpa̠dagṃ sō̍ma̠kraya̍ṇyai sōma̠kraya̍ṇyai pa̠dam ।7) sō̠ma̠kraya̍ṇyā̠ iti̍ sōma - kraya̍ṇyai ।8) pa̠daṃ ya̍jñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠kha-mpa̠da-mpa̠daṃ ya̍jñamu̠kham ।9) ya̠jña̠mu̠khagṃ ha̍vi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̍ yajñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠khagṃ ha̍vi̠rdhānē̎ ।9) ya̠jña̠mu̠khamiti̍ yajña - mu̠kham ।10) ha̠vi̠rdhānē̠ yarhi̠ yarhi̍ havi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̠ yarhi̍ ।10) ha̠vi̠rdhānē̠ iti̍ haviḥ - dhānē̎ ।11) yarhi̍ havi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̠ yarhi̠ yarhi̍ havi̠rdhānē̎ ।12) ha̠vi̠rdhānē̠ prāchī̠ prāchī̍ havi̠rdhānē̍ havi̠rdhānē̠ prāchī̎ ।12) ha̠vi̠rdhānē̠ iti̍ haviḥ - dhānē̎ ।13) prāchī̎ prava̠rtayē̍yuḥ prava̠rtayē̍yu̠ḥ prāchī̠ prāchī̎ prava̠rtayē̍yuḥ ।13) prāchī̠ iti̠ prāchī̎ ।14) pra̠va̠rtayē̍yu̠ starhi̠ tarhi̍ prava̠rtayē̍yuḥ prava̠rtayē̍yu̠ starhi̍ ।14) pra̠va̠rtayē̍yu̠riti̍ pra - va̠rtayē̍yuḥ ।15) tarhi̠ tēna̠ tēna̠ tarhi̠ tarhi̠ tēna̍ ।16) tēnākṣa̠ makṣa̠-ntēna̠ tēnākṣa̎m ।17) akṣa̠ mupōpākṣa̠ makṣa̠ mupa̍ ।18) upā̎mjyā dañjyā̠ dupōpā̎mjyāt ।19) a̠ñjyā̠-dya̠jña̠mu̠khē ya̍jñamu̠khē̎ 'ñjyā dañjyā-dyajñamu̠khē ।20) ya̠jña̠mu̠kha ē̠vaiva ya̍jñamu̠khē ya̍jñamu̠kha ē̠va ।20) ya̠jña̠mu̠kha iti̍ yajña - mu̠khē ।21) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।22) ya̠jña manvanu̍ ya̠jñaṃ ya̠jña manu̍ ।23) anu̠ sagṃ sa manvanu̠ sam ।24) sa-nta̍nōti tanōti̠ sagṃ sa-nta̍nōti ।25) ta̠nō̠ti̠ prāñcha̠-mprāñcha̍-ntanōti tanōti̠ prāñcha̎m ।26) prāñcha̍ ma̠gni ma̠gni-mprāñcha̠-mprāñcha̍ ma̠gnim ।27) a̠gni-mpra prāgni ma̠gni-mpra ।28) pra ha̍ranti haranti̠ pra pra ha̍ranti ।29) ha̠ra̠ ntyudu ddha̍ranti hara̠ ntyut ।30) u-tpatnī̠-mpatnī̠ mudu-tpatnī̎m ।31) patnī̠ mā patnī̠-mpatnī̠ mā ।32) ā na̍yanti naya̠ntyā na̍yanti ।33) na̠ya̠ ntyanvanu̍ nayanti naya̠ ntyanu̍ ।34) anvanā̠g̠ syanā̠g̠ syanva nvanāgṃ̍si ।35) anāgṃ̍si̠ pra prāṇā̠g̠ syanāgṃ̍si̠ pra ।36) pra va̍rtayanti vartayanti̠ pra pra va̍rtayanti ।37) va̠rta̠ya̠ ntyathātha̍ vartayanti vartaya̠ ntyatha̍ ।38) atha̠ vai vā athātha̠ vai ।39) vā a̍syāsya̠ vai vā a̍sya ।40) a̠syai̠ṣa ē̠ṣō̎ 'syā syai̠ṣaḥ ।41) ē̠ṣa dhiṣṇi̍yō̠ dhiṣṇi̍ya ē̠ṣa ē̠ṣa dhiṣṇi̍yaḥ ।42) dhiṣṇi̍yō hīyatē hīyatē̠ dhiṣṇi̍yō̠ dhiṣṇi̍yō hīyatē ।43) hī̠ya̠tē̠ sa sa hī̍yatē hīyatē̠ saḥ ।44) sō 'nvanu̠ sa sō 'nu̍ ।45) anu̍ dhyāyati dhyāya̠ tyanvanu̍ dhyāyati ।46) dhyā̠ya̠ti̠ sa sa dhyā̍yati dhyāyati̠ saḥ ।47) sa ī̎śva̠ra ī̎śva̠ra-ssa sa ī̎śva̠raḥ ।48) ī̠śva̠rō ru̠drō ru̠dra ī̎śva̠ra ī̎śva̠rō ru̠draḥ ।49) ru̠drō bhū̠tvā bhū̠tvā ru̠drō ru̠drō bhū̠tvā ।50) bhū̠tvā pra̠jā-mpra̠jā-mbhū̠tvā bhū̠tvā pra̠jām ।॥ 9 ॥ (50/57)
meaning
The sacrifice indeed is the sacrifice; what is given in offering, the giver and receiver both carry forward together, and through the soma purchase they establish the sacrifice-mouth as the oblation-holder, by which the eastern direction extends forth, and through fire they bear it upward as the wife leads the sacrificer onward, free from blame, meditating as the Lord; becoming Rudra, he...
verse 10
1) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।1) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।2) प॒शून्. यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शू-न्प॒शून्. यज॑मानस्य ।3) यज॑मानस्य॒ शम॑यितो॒-श्शम॑यितो॒-र्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ शम॑यितोः ।4) शम॑यितो॒-र्यर्हि॒ यर्हि॒ शम॑यितो॒-श्शम॑यितो॒-र्यर्हि॑ ।5) यर्हि॑ प॒शु-म्प॒शुं-यँर्हि॒ यर्हि॑ प॒शुम् ।6) प॒शु माप्री॑त॒ माप्री॑त-म्प॒शु-म्प॒शु माप्री॑तम् ।7) आप्री॑त॒ मुद॑ञ्च॒ मुद॑ञ्च॒ माप्री॑त॒ माप्री॑त॒ मुद॑ञ्चम् ।7) आप्री॑त॒मित्या - प्री॒त॒म् ।8) उद॑ञ्च॒-न्नय॑न्ति॒ नय॒ न्त्युद॑ञ्च॒ मुद॑ञ्च॒-न्नय॑न्ति ।9) नय॑न्ति॒ तर्हि॒ तर्हि॒ नय॑न्ति॒ नय॑न्ति॒ तर्हि॑ ।10) तर्हि॒ तस्य॒ तस्य॒ तर्हि॒ तर्हि॒ तस्य॑ ।11) तस्य॑ पशु॒श्रप॑ण-म्पशु॒श्रप॑ण॒-न्तस्य॒ तस्य॑ पशु॒श्रप॑णम् ।12) प॒शु॒श्रप॑णग्ं हरे द्धरे-त्पशु॒श्रप॑ण-म्पशु॒श्रप॑णग्ं हरेत् ।12) प॒शु॒श्रप॑ण॒मिति॑ पशु - श्रप॑णम् ।13) ह॒रे॒-त्तेन॒ तेन॑ हरे द्धरे॒-त्तेन॑ ।14) तेनै॒ वैव तेन॒ तेनै॒व ।15) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।16) ए॒न॒-म्भा॒गिन॑-म्भा॒गिन॑ मेन मेन-म्भा॒गिन᳚म् ।17) भा॒गिन॑-ङ्करोति करोति भा॒गिन॑-म्भा॒गिन॑-ङ्करोति ।18) क॒रो॒ति॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः करोति करोति॒ यज॑मानः ।19) यज॑मानो॒ वै वै यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ वै ।20) वा आ॑हव॒नीय॑ आहव॒नीयो॒ वै वा आ॑हव॒नीयः॑ ।21) आ॒ह॒व॒नीयो॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान माहव॒नीय॑ आहव॒नीयो॒ यज॑मानम् ।21) आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚ - ह॒व॒नीयः॑ ।22) यज॑मानं॒-वैँ वै यज॑मानं॒-यँज॑मानं॒-वैँ ।23) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।24) ए॒त-द्वि व्ये॑त दे॒त-द्वि ।25) वि क॑र्षन्ते कर्षन्ते॒ वि वि क॑र्षन्ते ।26) क॒र्॒ष॒न्ते॒ य-द्य-त्क॑र्षन्ते कर्षन्ते॒ यत् ।27) यदा॑हव॒नीया॑ दाहव॒नीया॒-द्य-द्यदा॑हव॒नीया᳚त् ।28) आ॒ह॒व॒नीया᳚-त्पशु॒श्रप॑ण-म्पशु॒श्रप॑ण माहव॒नीया॑ दाहव॒नीया᳚-त्पशु॒श्रप॑णम् ।28) आ॒ह॒व॒नीया॒दित्या᳚ - ह॒व॒नीया᳚त् ।29) प॒शु॒श्रप॑ण॒ग्ं॒ हर॑न्ति॒ हर॑न्ति पशु॒श्रप॑ण-म्पशु॒श्रप॑ण॒ग्ं॒ हर॑न्ति ।29) प॒शु॒श्रप॑ण॒मिति॑ पशु - श्रप॑णम् ।30) हर॑न्ति॒ स स हर॑न्ति॒ हर॑न्ति॒ सः ।31) स वा॑ वा॒ स स वा᳚ ।32) वै॒वैव वा॑ वै॒व ।33) ए॒व स्या-थ्स्या दे॒वैव स्यात् ।34) स्या-न्नि॑र्म॒न्थ्य॑-न्निर्म॒न्थ्यग्ग्॑ स्या-थ्स्या-न्नि॑र्म॒न्थ्य᳚म् ।35) नि॒र्म॒न्थ्यं॑-वाँ वा निर्म॒न्थ्य॑-न्निर्म॒न्थ्यं॑-वाँ ।35) नि॒र्म॒न्थ्य॑मिति॑ निः - म॒न्थ्य᳚म् ।36) वा॒ कु॒र्या॒-त्कु॒र्या॒-द्वा॒ वा॒ कु॒र्या॒त् ।37) कु॒र्या॒-द्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य कुर्या-त्कुर्या॒-द्यज॑मानस्य ।38) यज॑मानस्य सात्म॒त्वाय॑ सात्म॒त्वाय॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य सात्म॒त्वाय॑ ।39) सा॒त्म॒त्वाय॒ यदि॒ यदि॑ सात्म॒त्वाय॑ सात्म॒त्वाय॒ यदि॑ ।39) सा॒त्म॒त्वायेति॑ सात्म - त्वाय॑ ।40) यदि॑ प॒शोः प॒शो-र्यदि॒ यदि॑ प॒शोः ।41) प॒शो र॑व॒दान॑ मव॒दान॑-म्प॒शोः प॒शो र॑व॒दान᳚म् ।42) अ॒व॒दान॒-न्नश्ये॒-न्नश्ये॑ दव॒दान॑ मव॒दान॒-न्नश्ये᳚त् ।42) अ॒व॒दान॒मित्य॑व - दान᳚म् ।43) नश्ये॒ दाज्य॒स्या ज्य॑स्य॒ नश्ये॒-न्नश्ये॒ दाज्य॑स्य ।44) आज्य॑स्य प्रत्या॒ख्याय॑-म्प्रत्या॒ख्याय॒ माज्य॒स्या ज्य॑स्य प्रत्या॒ख्याय᳚म् ।45) प्र॒त्या॒ख्याय॒ मवाव॑ प्रत्या॒ख्याय॑-म्प्रत्या॒ख्याय॒ मव॑ ।45) प्र॒त्या॒ख्याय॒मिति॑ प्रति - आ॒ख्याय᳚म् ।46) अव॑ द्ये-द्द्ये॒ दवाव॑ द्येत् ।47) द्ये॒-थ्सा सा द्ये᳚-द्द्ये॒-थ्सा ।48) सैवैव सा सैव ।49) ए॒व तत॒ स्तत॑ ए॒वैव ततः॑ ।50) ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः॒ प्राय॑श्चित्ति॒ स्तत॒ स्ततः॒ प्राय॑श्चित्तिः ।51) प्राय॑श्चित्ति॒-र्ये ये प्राय॑श्चित्तिः॒ प्राय॑श्चित्ति॒-र्ये ।52) ये प॒शु-म्प॒शुं-येँ ये प॒शुम् ।53) प॒शुं-विँ॑मथ्नी॒रन्. वि॑मथ्नी॒र-न्प॒शु-म्प॒शुं-विँ॑मथ्नी॒रन्न् ।54) वि॒म॒थ्नी॒रन्. यो यो वि॑मथ्नी॒रन्. वि॑मथ्नी॒रन्. यः ।54) वि॒म॒थ्नी॒रन्निति॑ वि - म॒थ्नी॒रन्न् ।55) य स्ताग् स्तान्. यो य स्तान् ।56) तान् का॒मये॑त का॒मये॑त॒ ताग् स्तान् का॒मये॑त ।57) का॒मये॒तार्ति॒ मार्ति॑-ङ्का॒मये॑त का॒मये॒तार्ति᳚म् ।58) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।59) आर्च्छे॑युर्-ऋच्छेयु॒ रार्च्छे॑युः ।60) ऋ॒च्छे॒यु॒ रिती त्यृ॑च्छेयुर्-ऋच्छेयु॒ रिति॑ ।61) इति॑ कु॒वि-त्कु॒वि दितीति॑ कु॒वित् ।62) कु॒वि द॒ङ्गाङ्ग कु॒वि-त्कु॒वि द॒ङ्ग ।63) अ॒ङ्गे ती त्य॒ङ्गाङ्गे ति॑ ।64) इति॒ नमो॑वृक्तिवत्या॒ नमो॑वृक्तिव॒ त्येतीति॒ नमो॑वृक्तिवत्या ।65) नमो॑वृक्तिव त्य॒र्चर्चा नमो॑वृक्तिवत्या॒ नमो॑वृक्तिव त्य॒र्चा ।65) नमो॑वृक्तिव॒त्येति॒ नमो॑वृक्ति - व॒त्या॒ ।66) ऋ॒चा ऽऽग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्र ऋ॒चर्चा ऽऽग्नी᳚द्ध्रे ।67) आग्नी᳚द्ध्रे जुहुयाज् जुहुया॒ दाग्नी᳚द्ध्र॒ आग्नी᳚द्ध्रे जुहुयात् ।67) आग्नी᳚द्ध्र॒ इत्याग्नि॑ - इ॒ध्रे॒ ।68) जु॒हु॒या॒-न्नमो॑वृक्ति॒-न्नमो॑वृक्ति-ञ्जुहुयाज् जुहुया॒-न्नमो॑वृक्तिम् ।69) नमो॑वृक्ति मे॒वैव नमो॑वृक्ति॒-न्नमो॑वृक्ति मे॒व ।69) नमो॑वृक्ति॒मिति॒ नमः॑ - वृ॒क्ति॒म् ।70) ए॒वैषा॑ मेषा मे॒वैवैषा᳚म् ।71) ए॒षां॒-वृँ॒ङ्क्ते॒ वृ॒ङ्क्त॒ ए॒षा॒ मे॒षां॒-वृँ॒ङ्क्ते॒ ।72) वृ॒ङ्क्ते॒ ता॒ज-क्ता॒जग् वृ॑ङ्क्ते वृङ्क्ते ता॒जक् ।73) ता॒जगार्ति॒ मार्ति॑-न्ता॒ज-क्ता॒जगार्ति᳚म् ।74) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।75) आर्च्छ॑ न्त्यृच्छ॒ न्त्यार्च्छ॑न्ति ।76) ऋ॒च्छ॒न्तीत्यृ॑च्छन्ति ।॥ 10 ॥ (76/90)॥ अ. 3 ॥
1) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।1) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।2) pa̠śūn. yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śū-npa̠śūn. yaja̍mānasya ।3) yaja̍mānasya̠ śama̍yitō̠-śśama̍yitō̠-ryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ śama̍yitōḥ ।4) śama̍yitō̠-ryarhi̠ yarhi̠ śama̍yitō̠-śśama̍yitō̠-ryarhi̍ ।5) yarhi̍ pa̠śu-mpa̠śuṃ yarhi̠ yarhi̍ pa̠śum ।6) pa̠śu māprī̍ta̠ māprī̍ta-mpa̠śu-mpa̠śu māprī̍tam ।7) āprī̍ta̠ muda̍ñcha̠ muda̍ñcha̠ māprī̍ta̠ māprī̍ta̠ muda̍ñcham ।7) āprī̍ta̠mityā - prī̠ta̠m ।8) uda̍ñcha̠-nnaya̍nti̠ naya̠ ntyuda̍ñcha̠ muda̍ñcha̠-nnaya̍nti ।9) naya̍nti̠ tarhi̠ tarhi̠ naya̍nti̠ naya̍nti̠ tarhi̍ ।10) tarhi̠ tasya̠ tasya̠ tarhi̠ tarhi̠ tasya̍ ।11) tasya̍ paśu̠śrapa̍ṇa-mpaśu̠śrapa̍ṇa̠-ntasya̠ tasya̍ paśu̠śrapa̍ṇam ।12) pa̠śu̠śrapa̍ṇagṃ harē ddharē-tpaśu̠śrapa̍ṇa-mpaśu̠śrapa̍ṇagṃ harēt ।12) pa̠śu̠śrapa̍ṇa̠miti̍ paśu - śrapa̍ṇam ।13) ha̠rē̠-ttēna̠ tēna̍ harē ddharē̠-ttēna̍ ।14) tēnai̠ vaiva tēna̠ tēnai̠va ।15) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।16) ē̠na̠-mbhā̠gina̍-mbhā̠gina̍ mēna mēna-mbhā̠gina̎m ।17) bhā̠gina̍-ṅkarōti karōti bhā̠gina̍-mbhā̠gina̍-ṅkarōti ।18) ka̠rō̠ti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ karōti karōti̠ yaja̍mānaḥ ।19) yaja̍mānō̠ vai vai yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ vai ।20) vā ā̍hava̠nīya̍ āhava̠nīyō̠ vai vā ā̍hava̠nīya̍ḥ ।21) ā̠ha̠va̠nīyō̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna māhava̠nīya̍ āhava̠nīyō̠ yaja̍mānam ।21) ā̠ha̠va̠nīya̠ ityā̎ - ha̠va̠nīya̍ḥ ।22) yaja̍māna̠ṃ vai vai yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna̠ṃ vai ।23) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।24) ē̠ta-dvi vyē̍ta dē̠ta-dvi ।25) vi ka̍rṣantē karṣantē̠ vi vi ka̍rṣantē ।26) ka̠r̠ṣa̠ntē̠ ya-dya-tka̍rṣantē karṣantē̠ yat ।27) yadā̍hava̠nīyā̍ dāhava̠nīyā̠-dya-dyadā̍hava̠nīyā̎t ।28) ā̠ha̠va̠nīyā̎-tpaśu̠śrapa̍ṇa-mpaśu̠śrapa̍ṇa māhava̠nīyā̍ dāhava̠nīyā̎-tpaśu̠śrapa̍ṇam ।28) ā̠ha̠va̠nīyā̠dityā̎ - ha̠va̠nīyā̎t ।29) pa̠śu̠śrapa̍ṇa̠gṃ̠ hara̍nti̠ hara̍nti paśu̠śrapa̍ṇa-mpaśu̠śrapa̍ṇa̠gṃ̠ hara̍nti ।29) pa̠śu̠śrapa̍ṇa̠miti̍ paśu - śrapa̍ṇam ।30) hara̍nti̠ sa sa hara̍nti̠ hara̍nti̠ saḥ ।31) sa vā̍ vā̠ sa sa vā̎ ।32) vai̠vaiva vā̍ vai̠va ।33) ē̠va syā-thsyā dē̠vaiva syāt ।34) syā-nni̍rma̠nthya̍-nnirma̠nthyagg̍ syā-thsyā-nni̍rma̠nthya̎m ।35) ni̠rma̠nthya̍ṃ vā vā nirma̠nthya̍-nnirma̠nthya̍ṃ vā ।35) ni̠rma̠nthya̍miti̍ niḥ - ma̠nthya̎m ।36) vā̠ ku̠ryā̠-tku̠ryā̠-dvā̠ vā̠ ku̠ryā̠t ।37) ku̠ryā̠-dyaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya kuryā-tkuryā̠-dyaja̍mānasya ।38) yaja̍mānasya sātma̠tvāya̍ sātma̠tvāya̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya sātma̠tvāya̍ ।39) sā̠tma̠tvāya̠ yadi̠ yadi̍ sātma̠tvāya̍ sātma̠tvāya̠ yadi̍ ।39) sā̠tma̠tvāyēti̍ sātma - tvāya̍ ।40) yadi̍ pa̠śōḥ pa̠śō-ryadi̠ yadi̍ pa̠śōḥ ।41) pa̠śō ra̍va̠dāna̍ mava̠dāna̍-mpa̠śōḥ pa̠śō ra̍va̠dāna̎m ।42) a̠va̠dāna̠-nnaśyē̠-nnaśyē̍ dava̠dāna̍ mava̠dāna̠-nnaśyē̎t ।42) a̠va̠dāna̠mitya̍va - dāna̎m ।43) naśyē̠ dājya̠syā jya̍sya̠ naśyē̠-nnaśyē̠ dājya̍sya ।44) ājya̍sya pratyā̠khyāya̍-mpratyā̠khyāya̠ mājya̠syā jya̍sya pratyā̠khyāya̎m ।45) pra̠tyā̠khyāya̠ mavāva̍ pratyā̠khyāya̍-mpratyā̠khyāya̠ mava̍ ।45) pra̠tyā̠khyāya̠miti̍ prati - ā̠khyāya̎m ।46) ava̍ dyē-ddyē̠ davāva̍ dyēt ।47) dyē̠-thsā sā dyē̎-ddyē̠-thsā ।48) saivaiva sā saiva ।49) ē̠va tata̠ stata̍ ē̠vaiva tata̍ḥ ।50) tata̠ḥ prāya̍śchitti̠ḥ prāya̍śchitti̠ stata̠ stata̠ḥ prāya̍śchittiḥ ।51) prāya̍śchitti̠-ryē yē prāya̍śchitti̠ḥ prāya̍śchitti̠-ryē ।52) yē pa̠śu-mpa̠śuṃ yē yē pa̠śum ।53) pa̠śuṃ vi̍mathnī̠ran. vi̍mathnī̠ra-npa̠śu-mpa̠śuṃ vi̍mathnī̠rann ।54) vi̠ma̠thnī̠ran. yō yō vi̍mathnī̠ran. vi̍mathnī̠ran. yaḥ ।54) vi̠ma̠thnī̠ranniti̍ vi - ma̠thnī̠rann ।55) ya stāg stān. yō ya stān ।56) tān kā̠mayē̍ta kā̠mayē̍ta̠ tāg stān kā̠mayē̍ta ।57) kā̠mayē̠tārti̠ mārti̍-ṅkā̠mayē̍ta kā̠mayē̠tārti̎m ।58) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।59) ārchChē̍yur-ṛchChēyu̠ rārchChē̍yuḥ ।60) ṛ̠chChē̠yu̠ ritī tyṛ̍chChēyur-ṛchChēyu̠ riti̍ ।61) iti̍ ku̠vi-tku̠vi ditīti̍ ku̠vit ।62) ku̠vi da̠ṅgāṅga ku̠vi-tku̠vi da̠ṅga ।63) a̠ṅgē tī tya̠ṅgāṅgē ti̍ ।64) iti̠ namō̍vṛktivatyā̠ namō̍vṛktiva̠ tyētīti̠ namō̍vṛktivatyā ।65) namō̍vṛktiva tya̠rcharchā namō̍vṛktivatyā̠ namō̍vṛktiva tya̠rchā ।65) namō̍vṛktiva̠tyēti̠ namō̍vṛkti - va̠tyā̠ ।66) ṛ̠chā ''gnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhra ṛ̠charchā ''gnī̎ddhrē ।67) āgnī̎ddhrē juhuyāj juhuyā̠ dāgnī̎ddhra̠ āgnī̎ddhrē juhuyāt ।67) āgnī̎ddhra̠ ityāgni̍ - i̠dhrē̠ ।68) ju̠hu̠yā̠-nnamō̍vṛkti̠-nnamō̍vṛkti-ñjuhuyāj juhuyā̠-nnamō̍vṛktim ।69) namō̍vṛkti mē̠vaiva namō̍vṛkti̠-nnamō̍vṛkti mē̠va ।69) namō̍vṛkti̠miti̠ nama̍ḥ - vṛ̠kti̠m ।70) ē̠vaiṣā̍ mēṣā mē̠vaivaiṣā̎m ।71) ē̠ṣā̠ṃ vṛ̠ṅktē̠ vṛ̠ṅkta̠ ē̠ṣā̠ mē̠ṣā̠ṃ vṛ̠ṅktē̠ ।72) vṛ̠ṅktē̠ tā̠ja-ktā̠jag vṛ̍ṅktē vṛṅktē tā̠jak ।73) tā̠jagārti̠ mārti̍-ntā̠ja-ktā̠jagārti̎m ।74) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।75) ārchCha̍ ntyṛchCha̠ ntyārchCha̍nti ।76) ṛ̠chCha̠ntītyṛ̍chChanti ।॥ 10 ॥ (76/90)॥ a. 3 ॥
meaning
Colophon: This completes the tenth section (76 verses) of the third adhyāya of the Prajapati-rakāmayata Yajurveda recitation, establishing the ritual protocol for the sacrificer's identification with the altar-fire through the offering of the beast.
verse 11
1) प्र॒जाप॑ते॒-र्जाय॑माना॒ जाय॑मानाः प्र॒जाप॑तेः प्र॒जाप॑ते॒-र्जाय॑मानाः ।1) प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।2) जाय॑मानाः प्र॒जाः प्र॒जा जाय॑माना॒ जाय॑मानाः प्र॒जाः ।3) प्र॒जा जा॒ता जा॒ताः प्र॒जाः प्र॒जा जा॒ताः ।3) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।4) जा॒ताश्च॑ च जा॒ता जा॒ताश्च॑ ।5) च॒ या याश्च॑ च॒ याः ।6) या इ॒मा इ॒मा या या इ॒माः ।7) इ॒मा इती॒माः ।8) तस्मै॒ प्रति॒ प्रति॒ तस्मै॒ तस्मै॒ प्रति॑ ।9) प्रति॒ प्र प्र प्रति॒ प्रति॒ प्र ।10) प्र वे॑दय वेदय॒ प्र प्र वे॑दय ।11) वे॒द॒य॒ चि॒कि॒त्वाग् श्चि॑कि॒त्वान्. वे॑दय वेदय चिकि॒त्वान् ।12) चि॒कि॒त्वाग्ं अन्वनु॑ चिकि॒त्वाग् श्चि॑कि॒त्वाग्ं अनु॑ ।13) अनु॑ मन्यता-म्मन्यता॒ मन्वनु॑ मन्यताम् ।14) म॒न्य॒ता॒मिति॑ मन्यताम् ।15) इ॒म-म्प॒शु-म्प॒शु मि॒म मि॒म-म्प॒शुम् ।16) प॒शु-म्प॑शुपते पशुपते प॒शु-म्प॒शु-म्प॑शुपते ।17) प॒शु॒प॒ते॒ ते॒ ते॒ प॒शु॒प॒ते॒ प॒शु॒प॒ते॒ ते॒ ।17) प॒शु॒प॒त॒ इति॑ पशु - प॒ते॒ ।18) ते॒ अ॒द्याद्य ते॑ ते अ॒द्य ।19) अ॒द्य ब॒द्ध्नामि॑ ब॒द्ध्ना म्य॒द्याद्य ब॒द्ध्नामि॑ ।20) ब॒द्ध्ना म्य॑ग्ने ऽग्ने ब॒द्ध्नामि॑ ब॒द्ध्ना म्य॑ग्ने ।21) अ॒ग्ने॒ सु॒कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्या᳚ग्ने ऽग्ने सुकृ॒तस्य॑ ।22) सु॒कृ॒तस्य॒ मद्ध्ये॒ मद्ध्ये॑ सुकृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्य॒ मद्ध्ये᳚ ।22) सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ ।23) मद्ध्य॒ इति॒ मद्ध्ये᳚ ।24) अनु॑ मन्यस्व मन्य॒स्वा न्वनु॑ मन्यस्व ।25) म॒न्य॒स्व॒ सु॒यजा॑ सु॒यजा॑ मन्यस्व मन्यस्व सु॒यजा᳚ ।26) सु॒यजा॑ यजाम यजाम सु॒यजा॑ सु॒यजा॑ यजाम ।26) सु॒यजेति॑ सु - यजा᳚ ।27) य॒जा॒म॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्टं॑-यँजाम यजाम॒ जुष्ट᳚म् ।28) जुष्ट॑-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-ञ्जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-न्दे॒वाना᳚म् ।29) दे॒वाना॑ मि॒द मि॒द-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मि॒दम् ।30) इ॒द म॑स्त्व स्त्वि॒द मि॒द म॑स्तु ।31) अ॒स्तु॒ ह॒व्यग्ं ह॒व्य म॑स्त्वस्तु ह॒व्यम् ।32) ह॒व्यमिति॑ ह॒व्यम् ।33) प्र॒जा॒नन्तः॒ प्रति॒ प्रति॑ प्रजा॒नन्तः॑ प्रजा॒नन्तः॒ प्रति॑ ।33) प्र॒जा॒नन्त॒ इति॑ प्र - जा॒नन्तः॑ ।34) प्रति॑ गृह्णन्ति गृह्णन्ति॒ प्रति॒ प्रति॑ गृह्णन्ति ।35) गृ॒ह्ण॒न्ति॒ पूर्वे॒ पूर्वे॑ गृह्णन्ति गृह्णन्ति॒ पूर्वे᳚ ।36) पूर्वे᳚ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-म्पूर्वे॒ पूर्वे᳚ प्रा॒णम् ।37) प्रा॒ण मङ्गे॒भ्यो ऽङ्गे᳚भ्यः प्रा॒ण-म्प्रा॒ण मङ्गे᳚भ्यः ।37) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।38) अङ्गे᳚भ्यः॒ परि॒ पर्यङ्गे॒भ्यो ऽङ्गे᳚भ्यः॒ परि॑ ।39) पर्या॒चर॑न्त मा॒चर॑न्त॒-म्परि॒ पर्या॒चर॑न्तम् ।40) आ॒चर॑न्त॒मित्या᳚ - चर॑न्तम् ।41) सु॒व॒र्गं-याँ॑हि याहि सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्गं-याँ॑हि ।41) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।42) या॒हि॒ प॒थिभिः॑ प॒थिभि॑-र्याहि याहि प॒थिभिः॑ ।43) प॒थिभि॑-र्देव॒यानै᳚-र्देव॒यानैः᳚ प॒थिभिः॑ प॒थिभि॑-र्देव॒यानैः᳚ ।43) प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ ।44) दे॒व॒यानै॒ रोष॑धी॒ ष्वोष॑धीषु देव॒यानै᳚-र्देव॒यानै॒ रोष॑धीषु ।44) दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव - यानैः᳚ ।45) ओष॑धीषु॒ प्रति॒ प्रत्योष॑धी॒ ष्वोष॑धीषु॒ प्रति॑ ।46) प्रति॑ तिष्ठ तिष्ठ॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठ ।47) ति॒ष्ठा॒ शरी॑रै॒-श्शरी॑रै स्तिष्ठ तिष्ठा॒ शरी॑रैः ।48) शरी॑रै॒रिति॒ शरी॑रैः ।49) येषा॒ मीश॒ ईशे॒ येषां॒-येँषा॒ मीशे᳚ ।50) ईशे॑ पशु॒पतिः॑ पशु॒पति॒ रीश॒ ईशे॑ पशु॒पतिः॑ ।॥ 11 ॥ (50/60)
1) pra̠jāpa̍tē̠-rjāya̍mānā̠ jāya̍mānāḥ pra̠jāpa̍tēḥ pra̠jāpa̍tē̠-rjāya̍mānāḥ ।1) pra̠jāpa̍tē̠riti̍ pra̠jā - pa̠tē̠ḥ ।2) jāya̍mānāḥ pra̠jāḥ pra̠jā jāya̍mānā̠ jāya̍mānāḥ pra̠jāḥ ।3) pra̠jā jā̠tā jā̠tāḥ pra̠jāḥ pra̠jā jā̠tāḥ ।3) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।4) jā̠tāścha̍ cha jā̠tā jā̠tāścha̍ ।5) cha̠ yā yāścha̍ cha̠ yāḥ ।6) yā i̠mā i̠mā yā yā i̠māḥ ।7) i̠mā itī̠māḥ ।8) tasmai̠ prati̠ prati̠ tasmai̠ tasmai̠ prati̍ ।9) prati̠ pra pra prati̠ prati̠ pra ।10) pra vē̍daya vēdaya̠ pra pra vē̍daya ।11) vē̠da̠ya̠ chi̠ki̠tvāg śchi̍ki̠tvān. vē̍daya vēdaya chiki̠tvān ।12) chi̠ki̠tvāgṃ anvanu̍ chiki̠tvāg śchi̍ki̠tvāgṃ anu̍ ।13) anu̍ manyatā-mmanyatā̠ manvanu̍ manyatām ।14) ma̠nya̠tā̠miti̍ manyatām ।15) i̠ma-mpa̠śu-mpa̠śu mi̠ma mi̠ma-mpa̠śum ।16) pa̠śu-mpa̍śupatē paśupatē pa̠śu-mpa̠śu-mpa̍śupatē ।17) pa̠śu̠pa̠tē̠ tē̠ tē̠ pa̠śu̠pa̠tē̠ pa̠śu̠pa̠tē̠ tē̠ ।17) pa̠śu̠pa̠ta̠ iti̍ paśu - pa̠tē̠ ।18) tē̠ a̠dyādya tē̍ tē a̠dya ।19) a̠dya ba̠ddhnāmi̍ ba̠ddhnā mya̠dyādya ba̠ddhnāmi̍ ।20) ba̠ddhnā mya̍gnē 'gnē ba̠ddhnāmi̍ ba̠ddhnā mya̍gnē ।21) a̠gnē̠ su̠kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasyā̎gnē 'gnē sukṛ̠tasya̍ ।22) su̠kṛ̠tasya̠ maddhyē̠ maddhyē̍ sukṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasya̠ maddhyē̎ ।22) su̠kṛ̠tasyēti̍ su - kṛ̠tasya̍ ।23) maddhya̠ iti̠ maddhyē̎ ।24) anu̍ manyasva manya̠svā nvanu̍ manyasva ।25) ma̠nya̠sva̠ su̠yajā̍ su̠yajā̍ manyasva manyasva su̠yajā̎ ।26) su̠yajā̍ yajāma yajāma su̠yajā̍ su̠yajā̍ yajāma ।26) su̠yajēti̍ su - yajā̎ ।27) ya̠jā̠ma̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍ṃ yajāma yajāma̠ juṣṭa̎m ।28) juṣṭa̍-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ñjuṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ndē̠vānā̎m ।29) dē̠vānā̍ mi̠da mi̠da-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mi̠dam ।30) i̠da ma̍stva stvi̠da mi̠da ma̍stu ।31) a̠stu̠ ha̠vyagṃ ha̠vya ma̍stvastu ha̠vyam ।32) ha̠vyamiti̍ ha̠vyam ।33) pra̠jā̠nanta̠ḥ prati̠ prati̍ prajā̠nanta̍ḥ prajā̠nanta̠ḥ prati̍ ।33) pra̠jā̠nanta̠ iti̍ pra - jā̠nanta̍ḥ ।34) prati̍ gṛhṇanti gṛhṇanti̠ prati̠ prati̍ gṛhṇanti ।35) gṛ̠hṇa̠nti̠ pūrvē̠ pūrvē̍ gṛhṇanti gṛhṇanti̠ pūrvē̎ ।36) pūrvē̎ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-mpūrvē̠ pūrvē̎ prā̠ṇam ।37) prā̠ṇa maṅgē̠bhyō 'ṅgē̎bhyaḥ prā̠ṇa-mprā̠ṇa maṅgē̎bhyaḥ ।37) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।38) aṅgē̎bhya̠ḥ pari̠ paryaṅgē̠bhyō 'ṅgē̎bhya̠ḥ pari̍ ।39) paryā̠chara̍nta mā̠chara̍nta̠-mpari̠ paryā̠chara̍ntam ।40) ā̠chara̍nta̠mityā̎ - chara̍ntam ।41) su̠va̠rgaṃ yā̍hi yāhi suva̠rgagṃ su̍va̠rgaṃ yā̍hi ।41) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।42) yā̠hi̠ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍-ryāhi yāhi pa̠thibhi̍ḥ ।43) pa̠thibhi̍-rdēva̠yānai̎-rdēva̠yānai̎ḥ pa̠thibhi̍ḥ pa̠thibhi̍-rdēva̠yānai̎ḥ ।43) pa̠thibhi̠riti̍ pa̠thi - bhi̠ḥ ।44) dē̠va̠yānai̠ rōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhīṣu dēva̠yānai̎-rdēva̠yānai̠ rōṣa̍dhīṣu ।44) dē̠va̠yānai̠riti̍ dēva - yānai̎ḥ ।45) ōṣa̍dhīṣu̠ prati̠ pratyōṣa̍dhī̠ ṣvōṣa̍dhīṣu̠ prati̍ ।46) prati̍ tiṣṭha tiṣṭha̠ prati̠ prati̍ tiṣṭha ।47) ti̠ṣṭhā̠ śarī̍rai̠-śśarī̍rai stiṣṭha tiṣṭhā̠ śarī̍raiḥ ।48) śarī̍rai̠riti̠ śarī̍raiḥ ।49) yēṣā̠ mīśa̠ īśē̠ yēṣā̠ṃ yēṣā̠ mīśē̎ ।50) īśē̍ paśu̠pati̍ḥ paśu̠pati̠ rīśa̠ īśē̍ paśu̠pati̍ḥ ।॥ 11 ॥ (50/60)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita enumerates Prajapati's offspring being born and known, then addresses the animal-lord (Pasupati) to bind them with auspicious deeds in the midst of good works, so that knowing ones may receive the vital breath through the pathways of the gods via the plants and stand firm in bodies—he to whom the animal-lord possesses sovereignty.
verse 12
1) प॒शु॒पतिः॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प॑शु॒पतिः॑ पशु॒पतिः॑ पशू॒नाम् ।1) प॒शु॒पति॒रिति॑ पशु - पतिः॑ ।2) प॒शू॒ना-ञ्चतु॑ष्पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदा-म्पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-ञ्चतु॑ष्पदाम् ।3) चतु॑ष्पदा मु॒तोत चतु॑ष्पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदा मु॒त ।3) चतु॑ष्पदा॒मिति॒ चतुः॑ - प॒दा॒म् ।4) उ॒त च॑ चो॒तोत च॑ ।5) च॒ द्वि॒पदा᳚-न्द्वि॒पदा᳚-ञ्च च द्वि॒पदा᳚म् ।6) द्वि॒पदा॒मिति॑ द्वि - पदा᳚म् ।7) निष्क्री॑तो॒ ऽय म॒य-न्निष्क्री॑तो॒ निष्क्री॑तो॒ ऽयम् ।7) निष्क्री॑त॒ इति॒ निः - क्री॒तः॒ ।8) अ॒यं-यँ॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑ म॒य म॒यं-यँ॒ज्ञिय᳚म् ।9) य॒ज्ञिय॑-म्भा॒ग-म्भा॒गं-यँ॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑-म्भा॒गम् ।10) भा॒ग मे᳚त्वेतु भा॒ग-म्भा॒ग मे॑तु ।11) ए॒तु॒ रा॒यो रा॒य ए᳚त्वेतु रा॒यः ।12) रा॒य स्पोषाः॒ पोषा॑ रा॒यो रा॒य स्पोषाः᳚ ।13) पोषा॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ पोषाः॒ पोषा॒ यज॑मानस्य ।14) यज॑मानस्य सन्तु सन्तु॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य सन्तु ।15) स॒न्त्विति॑ सन्तु ।16) ये ब॒द्ध्यमा॑न-म्ब॒द्ध्यमा॑नं॒-येँ ये ब॒द्ध्यमा॑नम् ।17) ब॒द्ध्यमा॑न॒ मन्वनु॑ ब॒द्ध्यमा॑न-म्ब॒द्ध्यमा॑न॒ मनु॑ ।18) अनु॑ ब॒द्ध्यमा॑ना ब॒द्ध्यमा॑ना॒ अन्वनु॑ ब॒द्ध्यमा॑नाः ।19) ब॒द्ध्यमा॑ना अ॒भ्यैक्ष॑न्ता॒ भ्यैक्ष॑न्त ब॒द्ध्यमा॑ना ब॒द्ध्यमा॑ना अ॒भ्यैक्ष॑न्त ।20) अ॒भ्यैक्ष॑न्त॒ मन॑सा॒ मन॑सा॒ ऽभ्यैक्ष॑न्ता॒ भ्यैक्ष॑न्त॒ मन॑सा ।20) अ॒भ्यैक्ष॒न्तेत्य॑भि - ऐक्ष॑न्त ।21) मन॑सा॒ चक्षु॑षा॒ चक्षु॑षा॒ मन॑सा॒ मन॑सा॒ चक्षु॑षा ।22) चक्षु॑षा च च॒ चक्षु॑षा॒ चक्षु॑षा च ।23) चेति॑ च ।24) अ॒ग्नि स्ताग् स्ताग्ं अ॒ग्नि र॒ग्नि स्तान् ।25) ताग्ं अग्रे ऽग्रे॒ ताग् स्ताग्ं अग्रे᳚ ।26) अग्रे॒ प्र प्राग्रे ऽग्रे॒ प्र ।27) प्र मु॑मोक्तु मुमोक्तु॒ प्र प्र मु॑मोक्तु ।28) मु॒मो॒क्तु॒ दे॒वो दे॒वो मु॑मोक्तु मुमोक्तु दे॒वः ।29) दे॒वः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वो दे॒वः प्र॒जाप॑तिः ।30) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया᳚ प्र॒जया᳚ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया᳚ ।30) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।31) प्र॒जया॑ संविँदा॒न-स्सं॑विँदा॒नः प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ संविँदा॒नः ।31) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।32) सं॒विँ॒दा॒न इति॑ सं - वि॒दा॒नः ।33) य आ॑र॒ण्या आ॑र॒ण्या ये य आ॑र॒ण्याः ।34) आ॒र॒ण्याः प॒शवः॑ प॒शव॑ आर॒ण्या आ॑र॒ण्याः प॒शवः॑ ।35) प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पा वि॒श्वरू॑पाः प॒शवः॑ प॒शवो॑ वि॒श्वरू॑पाः ।36) वि॒श्वरू॑पा॒ विरू॑पा॒ विरू॑पा वि॒श्वरू॑पा वि॒श्वरू॑पा॒ विरू॑पाः ।36) वि॒श्वरू॑पा॒ इति॑ वि॒श्व - रू॒पाः॒ ।37) विरू॑पा॒-स्सन्त॒-स्सन्तो॒ विरू॑पा॒ विरू॑पा॒-स्सन्तः॑ ।37) विरू॑पा॒ इति॒ वि - रू॒पाः॒ ।38) सन्तो॑ बहु॒धा ब॑हु॒धा सन्त॒-स्सन्तो॑ बहु॒धा ।39) ब॒हु॒ धैक॑रूपा॒ एक॑रूपा बहु॒धा ब॑हु॒ धैक॑रूपाः ।39) ब॒हु॒धेति॑ बहु - धा ।40) एक॑रूपा॒ इत्येक॑ - रू॒पाः॒ ।41) वा॒यु स्ताग् स्तान्. वा॒यु-र्वा॒यु स्तान् ।42) ताग्ं अग्रे ऽग्रे॒ ताग् स्ताग्ं अग्रे᳚ ।43) अग्रे॒ प्र प्राग्रे ऽग्रे॒ प्र ।44) प्र मु॑मोक्तु मुमोक्तु॒ प्र प्र मु॑मोक्तु ।45) मु॒मो॒क्तु॒ दे॒वो दे॒वो मु॑मोक्तु मुमोक्तु दे॒वः ।46) दे॒वः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति-र्दे॒वो दे॒वः प्र॒जाप॑तिः ।47) प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया᳚ प्र॒जया᳚ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जया᳚ ।47) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।48) प्र॒जया॑ संविँदा॒न-स्सं॑विँदा॒नः प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ संविँदा॒नः ।48) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।49) सं॒विँ॒दा॒न इति॑ सं - वि॒दा॒नः ।50) प्र॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य प्रमु॒ञ्चमा॑नाः प्रमु॒ञ्चमा॑ना॒ भुव॑नस्य ।50) प्र॒मु॒ञ्चमा॑ना॒ इति॑ प्र - मु॒ञ्चमा॑नाः ।॥ 12 ॥ (50/62)
1) pa̠śu̠pati̍ḥ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpa̍śu̠pati̍ḥ paśu̠pati̍ḥ paśū̠nām ।1) pa̠śu̠pati̠riti̍ paśu - pati̍ḥ ।2) pa̠śū̠nā-ñchatu̍ṣpadā̠-ñchatu̍ṣpadā-mpaśū̠nā-mpa̍śū̠nā-ñchatu̍ṣpadām ।3) chatu̍ṣpadā mu̠tōta chatu̍ṣpadā̠-ñchatu̍ṣpadā mu̠ta ।3) chatu̍ṣpadā̠miti̠ chatu̍ḥ - pa̠dā̠m ।4) u̠ta cha̍ chō̠tōta cha̍ ।5) cha̠ dvi̠padā̎-ndvi̠padā̎-ñcha cha dvi̠padā̎m ।6) dvi̠padā̠miti̍ dvi - padā̎m ।7) niṣkrī̍tō̠ 'ya ma̠ya-nniṣkrī̍tō̠ niṣkrī̍tō̠ 'yam ।7) niṣkrī̍ta̠ iti̠ niḥ - krī̠ta̠ḥ ।8) a̠yaṃ ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍ ma̠ya ma̠yaṃ ya̠jñiya̎m ।9) ya̠jñiya̍-mbhā̠ga-mbhā̠gaṃ ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍-mbhā̠gam ।10) bhā̠ga mē̎tvētu bhā̠ga-mbhā̠ga mē̍tu ।11) ē̠tu̠ rā̠yō rā̠ya ē̎tvētu rā̠yaḥ ।12) rā̠ya spōṣā̠ḥ pōṣā̍ rā̠yō rā̠ya spōṣā̎ḥ ।13) pōṣā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ pōṣā̠ḥ pōṣā̠ yaja̍mānasya ।14) yaja̍mānasya santu santu̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya santu ।15) sa̠ntviti̍ santu ।16) yē ba̠ddhyamā̍na-mba̠ddhyamā̍na̠ṃ yē yē ba̠ddhyamā̍nam ।17) ba̠ddhyamā̍na̠ manvanu̍ ba̠ddhyamā̍na-mba̠ddhyamā̍na̠ manu̍ ।18) anu̍ ba̠ddhyamā̍nā ba̠ddhyamā̍nā̠ anvanu̍ ba̠ddhyamā̍nāḥ ।19) ba̠ddhyamā̍nā a̠bhyaikṣa̍ntā̠ bhyaikṣa̍nta ba̠ddhyamā̍nā ba̠ddhyamā̍nā a̠bhyaikṣa̍nta ।20) a̠bhyaikṣa̍nta̠ mana̍sā̠ mana̍sā̠ 'bhyaikṣa̍ntā̠ bhyaikṣa̍nta̠ mana̍sā ।20) a̠bhyaikṣa̠ntētya̍bhi - aikṣa̍nta ।21) mana̍sā̠ chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̍ṣā̠ mana̍sā̠ mana̍sā̠ chakṣu̍ṣā ।22) chakṣu̍ṣā cha cha̠ chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̍ṣā cha ।23) chēti̍ cha ।24) a̠gni stāg stāgṃ a̠gni ra̠gni stān ।25) tāgṃ agrē 'grē̠ tāg stāgṃ agrē̎ ।26) agrē̠ pra prāgrē 'grē̠ pra ।27) pra mu̍mōktu mumōktu̠ pra pra mu̍mōktu ।28) mu̠mō̠ktu̠ dē̠vō dē̠vō mu̍mōktu mumōktu dē̠vaḥ ।29) dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rdē̠vō dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।30) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̎ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̎ ।30) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।31) pra̠jayā̍ saṃvidā̠na-ssa̍ṃvidā̠naḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ saṃvidā̠naḥ ।31) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।32) sa̠ṃvi̠dā̠na iti̍ saṃ - vi̠dā̠naḥ ।33) ya ā̍ra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyā yē ya ā̍ra̠ṇyāḥ ।34) ā̠ra̠ṇyāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āra̠ṇyā ā̍ra̠ṇyāḥ pa̠śava̍ḥ ।35) pa̠śavō̍ vi̠śvarū̍pā vi̠śvarū̍pāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ vi̠śvarū̍pāḥ ।36) vi̠śvarū̍pā̠ virū̍pā̠ virū̍pā vi̠śvarū̍pā vi̠śvarū̍pā̠ virū̍pāḥ ।36) vi̠śvarū̍pā̠ iti̍ vi̠śva - rū̠pā̠ḥ ।37) virū̍pā̠-ssanta̠-ssantō̠ virū̍pā̠ virū̍pā̠-ssanta̍ḥ ।37) virū̍pā̠ iti̠ vi - rū̠pā̠ḥ ।38) santō̍ bahu̠dhā ba̍hu̠dhā santa̠-ssantō̍ bahu̠dhā ।39) ba̠hu̠ dhaika̍rūpā̠ ēka̍rūpā bahu̠dhā ba̍hu̠ dhaika̍rūpāḥ ।39) ba̠hu̠dhēti̍ bahu - dhā ।40) ēka̍rūpā̠ ityēka̍ - rū̠pā̠ḥ ।41) vā̠yu stāg stān. vā̠yu-rvā̠yu stān ।42) tāgṃ agrē 'grē̠ tāg stāgṃ agrē̎ ।43) agrē̠ pra prāgrē 'grē̠ pra ।44) pra mu̍mōktu mumōktu̠ pra pra mu̍mōktu ।45) mu̠mō̠ktu̠ dē̠vō dē̠vō mu̍mōktu mumōktu dē̠vaḥ ।46) dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti-rdē̠vō dē̠vaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।47) pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̎ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jayā̎ ।47) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।48) pra̠jayā̍ saṃvidā̠na-ssa̍ṃvidā̠naḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ saṃvidā̠naḥ ।48) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।49) sa̠ṃvi̠dā̠na iti̍ saṃ - vi̠dā̠naḥ ।50) pra̠mu̠ñchamā̍nā̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya pramu̠ñchamā̍nāḥ pramu̠ñchamā̍nā̠ bhuva̍nasya ।50) pra̠mu̠ñchamā̍nā̠ iti̍ pra - mu̠ñchamā̍nāḥ ।॥ 12 ॥ (50/62)
meaning
Lord of beasts, protector of animals, four-footed creatures, two-footed beings, and the liberated offering released by Fire and Wind invoke Prajapati, the lord of progeny, whose knowledge pervades all offspring, to grant nourishment to the sacrificer and to release the creatures—both the manifold forms and singular forms of the forest beasts—that are being bound.
verse 13
1) भुव॑नस्य॒ रेतो॒ रेतो॒ भुव॑नस्य॒ भुव॑नस्य॒ रेतः॑ ।2) रेतो॑ गा॒तु-ङ्गा॒तुग्ं रेतो॒ रेतो॑ गा॒तुम् ।3) गा॒तु-न्ध॑त्त धत्त गा॒तु-ङ्गा॒तु-न्ध॑त्त ।4) ध॒त्त॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय धत्त धत्त॒ यज॑मानाय ।5) यज॑मानाय देवा देवा॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय देवाः ।6) दे॒वा॒ इति॑ देवाः ।7) उ॒पाकृ॑तग्ं शशमा॒नग्ं श॑शमा॒न मु॒पाकृ॑त मु॒पाकृ॑तग्ं शशमा॒नम् ।7) उ॒पाकृ॑त॒मित्यु॑प - आकृ॑तम् ।8) श॒श॒मा॒नं-यँ-द्यच् छ॑शमा॒नग्ं श॑शमा॒नं-यँत् ।9) यदस्था॒ दस्था॒-द्य-द्यदस्था᳚त् ।10) अस्था᳚ज् जी॒व-ञ्जी॒व मस्था॒ दस्था᳚ज् जी॒वम् ।11) जी॒व-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-ञ्जी॒व-ञ्जी॒व-न्दे॒वाना᳚म् ।12) दे॒वाना॒ मप्यपि॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मपि॑ ।13) अप्ये᳚ त्वे॒ त्वप्य प्ये॑तु ।14) ए॒तु॒ पाथः॒ पाथ॑ एत्वेतु॒ पाथः॑ ।15) पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ।16) नाना᳚ प्रा॒णः प्रा॒णो नाना॒ नाना᳚ प्रा॒णः ।17) प्रा॒णो यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प्रा॒णः प्रा॒णो यज॑मानस्य ।17) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।18) यज॑मानस्य प॒शुना॑ प॒शुना॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शुना᳚ ।19) प॒शुना॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः प॒शुना॑ प॒शुना॑ य॒ज्ञः ।20) य॒ज्ञो दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑-र्य॒ज्ञो य॒ज्ञो दे॒वेभिः॑ ।21) दे॒वेभिः॑ स॒ह स॒ह दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभिः॑ स॒ह ।22) स॒ह दे॑व॒यानो॑ देव॒यानः॑ स॒ह स॒ह दे॑व॒यानः॑ ।23) दे॒व॒यान॒ इति॑ देव - यानः॑ ।24) जी॒व-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-ञ्जी॒व-ञ्जी॒व-न्दे॒वाना᳚म् ।25) दे॒वाना॒ मप्यपि॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मपि॑ ।26) अप्ये᳚ त्वे॒त्वप्य प्ये॑तु ।27) ए॒तु॒ पाथः॒ पाथ॑ एत्वेतु॒ पाथः॑ ।28) पाथः॑ स॒त्या-स्स॒त्याः पाथः॒ पाथः॑ स॒त्याः ।29) स॒त्या-स्स॑न्तु सन्तु स॒त्या-स्स॒त्या-स्स॑न्तु ।30) स॒न्तु॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य सन्तु सन्तु॒ यज॑मानस्य ।31) यज॑मानस्य॒ कामाः॒ कामा॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ।32) कामा॒ इति॒ कामाः᳚ ।33) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।34) प॒शु-र्मा॒यु-म्मा॒यु-म्प॒शुः प॒शु-र्मा॒युम् ।35) मा॒यु मकृ॒ता कृ॑त मा॒यु-म्मा॒यु मकृ॑त ।36) अकृ॒तोर॒ उरो ऽकृ॒ता कृ॒तोरः॑ ।37) उरो॑ वा॒ वोर॒ उरो॑ वा ।38) वा॒ प॒द्भिः प॒द्भि-र्वा॑ वा प॒द्भिः ।39) प॒द्भि रा॑ह॒त आ॑ह॒ते प॒द्भिः प॒द्भि रा॑ह॒ते ।39) प॒द्भिरिति॑ पत् - भिः ।40) आ॒ह॒त इत्या᳚ - ह॒ते ।41) अ॒ग्नि-र्मा॑ मा॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्मा᳚ ।42) मा॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मा मा॒ तस्मा᳚त् ।43) तस्मा॒ देन॑स॒ एन॑स॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॒ देन॑सः ।44) एन॑सो॒ विश्वा॒-द्विश्वा॒ देन॑स॒ एन॑सो॒ विश्वा᳚त् ।45) विश्वा᳚-न्मुञ्चतु मुञ्चतु॒ विश्वा॒-द्विश्वा᳚-न्मुञ्चतु ।46) मु॒ञ्च॒ त्वग्ंह॒सो ऽग्ंह॑सो मुञ्चतु मुञ्च॒ त्वग्ंह॑सः ।47) अग्ंह॑स॒ इत्यग्ंह॑सः ।48) शमि॑तार उ॒पेत॑ नो॒पेत॑न॒ शमि॑तार॒-श्शमि॑तार उ॒पेत॑न ।49) उ॒पेत॑न य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मु॒पेत॑ नो॒पेत॑न य॒ज्ञम् ।49) उ॒पेत॒नेत्यु॑प - एत॑न ।50) य॒ज्ञ-न्दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वेभिः॑ ।॥ 13 ॥ (50/54)
1) bhuva̍nasya̠ rētō̠ rētō̠ bhuva̍nasya̠ bhuva̍nasya̠ rēta̍ḥ ।2) rētō̍ gā̠tu-ṅgā̠tugṃ rētō̠ rētō̍ gā̠tum ।3) gā̠tu-ndha̍tta dhatta gā̠tu-ṅgā̠tu-ndha̍tta ।4) dha̠tta̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dhatta dhatta̠ yaja̍mānāya ।5) yaja̍mānāya dēvā dēvā̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya dēvāḥ ।6) dē̠vā̠ iti̍ dēvāḥ ।7) u̠pākṛ̍tagṃ śaśamā̠nagṃ śa̍śamā̠na mu̠pākṛ̍ta mu̠pākṛ̍tagṃ śaśamā̠nam ।7) u̠pākṛ̍ta̠mityu̍pa - ākṛ̍tam ।8) śa̠śa̠mā̠naṃ ya-dyach Cha̍śamā̠nagṃ śa̍śamā̠naṃ yat ।9) yadasthā̠ dasthā̠-dya-dyadasthā̎t ।10) asthā̎j jī̠va-ñjī̠va masthā̠ dasthā̎j jī̠vam ।11) jī̠va-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-ñjī̠va-ñjī̠va-ndē̠vānā̎m ।12) dē̠vānā̠ mapyapi̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mapi̍ ।13) apyē̎ tvē̠ tvapya pyē̍tu ।14) ē̠tu̠ pātha̠ḥ pātha̍ ētvētu̠ pātha̍ḥ ।15) pātha̠ iti̠ pātha̍ḥ ।16) nānā̎ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō nānā̠ nānā̎ prā̠ṇaḥ ।17) prā̠ṇō yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya prā̠ṇaḥ prā̠ṇō yaja̍mānasya ।17) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।18) yaja̍mānasya pa̠śunā̍ pa̠śunā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śunā̎ ।19) pa̠śunā̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pa̠śunā̍ pa̠śunā̍ ya̠jñaḥ ।20) ya̠jñō dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍-rya̠jñō ya̠jñō dē̠vēbhi̍ḥ ।21) dē̠vēbhi̍-ssa̠ha sa̠ha dē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍-ssa̠ha ।22) sa̠ha dē̍va̠yānō̍ dēva̠yāna̍-ssa̠ha sa̠ha dē̍va̠yāna̍ḥ ।23) dē̠va̠yāna̠ iti̍ dēva - yāna̍ḥ ।24) jī̠va-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-ñjī̠va-ñjī̠va-ndē̠vānā̎m ।25) dē̠vānā̠ mapyapi̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mapi̍ ।26) apyē̎ tvē̠tvapya pyē̍tu ।27) ē̠tu̠ pātha̠ḥ pātha̍ ētvētu̠ pātha̍ḥ ।28) pātha̍-ssa̠tyā-ssa̠tyāḥ pātha̠ḥ pātha̍-ssa̠tyāḥ ।29) sa̠tyā-ssa̍ntu santu sa̠tyā-ssa̠tyā-ssa̍ntu ।30) sa̠ntu̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya santu santu̠ yaja̍mānasya ।31) yaja̍mānasya̠ kāmā̠ḥ kāmā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ kāmā̎ḥ ।32) kāmā̠ iti̠ kāmā̎ḥ ।33) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।34) pa̠śu-rmā̠yu-mmā̠yu-mpa̠śuḥ pa̠śu-rmā̠yum ।35) mā̠yu makṛ̠tā kṛ̍ta mā̠yu-mmā̠yu makṛ̍ta ।36) akṛ̠tōra̠ urō 'kṛ̠tā kṛ̠tōra̍ḥ ।37) urō̍ vā̠ vōra̠ urō̍ vā ।38) vā̠ pa̠dbhiḥ pa̠dbhi-rvā̍ vā pa̠dbhiḥ ।39) pa̠dbhi rā̍ha̠ta ā̍ha̠tē pa̠dbhiḥ pa̠dbhi rā̍ha̠tē ।39) pa̠dbhiriti̍ pat - bhiḥ ।40) ā̠ha̠ta ityā̎ - ha̠tē ।41) a̠gni-rmā̍ mā̠ 'gni ra̠gni-rmā̎ ।42) mā̠ tasmā̠-ttasmā̎-nmā mā̠ tasmā̎t ।43) tasmā̠ dēna̍sa̠ ēna̍sa̠ stasmā̠-ttasmā̠ dēna̍saḥ ।44) ēna̍sō̠ viśvā̠-dviśvā̠ dēna̍sa̠ ēna̍sō̠ viśvā̎t ।45) viśvā̎-nmuñchatu muñchatu̠ viśvā̠-dviśvā̎-nmuñchatu ।46) mu̠ñcha̠ tvagṃha̠sō 'gṃha̍sō muñchatu muñcha̠ tvagṃha̍saḥ ।47) agṃha̍sa̠ ityagṃha̍saḥ ।48) śami̍tāra u̠pēta̍ nō̠pēta̍na̠ śami̍tāra̠-śśami̍tāra u̠pēta̍na ।49) u̠pēta̍na ya̠jñaṃ ya̠jña mu̠pēta̍ nō̠pēta̍na ya̠jñam ।49) u̠pēta̠nētyu̍pa - ēta̍na ।50) ya̠jña-ndē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍-rya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vēbhi̍ḥ ।॥ 13 ॥ (50/54)
meaning
The seed of the world is seed; seed reaches the goal, seed holds [for the sacrificer]; the gods reach the goal for the sacrificer; the sacrificial beast through the sacrifice with gods goes the path of the gods, and the desires of the sacrificer are established in truth, the fire protects us, freeing from all sin, and the sacrifice reaches the gods.
verse 14
1) दे॒वेभि॑ रिन्वि॒त मि॑न्वि॒त-न्दे॒वेभि॑-र्दे॒वेभि॑ रिन्वि॒तम् ।2) इ॒न्वि॒तमिती᳚न्वि॒तम् ।3) पाशा᳚-त्प॒शु-म्प॒शु-म्पाशा॒-त्पाशा᳚-त्प॒शुम् ।4) प॒शु-म्प्र प्र प॒शु-म्प॒शु-म्प्र ।5) प्र मु॑ञ्चत मुञ्चत॒ प्र प्र मु॑ञ्चत ।6) मु॒ञ्च॒त॒ ब॒न्धा-द्ब॒न्धा-न्मु॑ञ्चत मुञ्चत ब॒न्धात् ।7) ब॒न्धा-द्य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-म्ब॒न्धा-द्ब॒न्धा-द्य॒ज्ञप॑तिम् ।8) य॒ज्ञप॑ति॒-म्परि॒ परि॑ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒-म्परि॑ ।8) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।9) परीति॒ परि॑ ।10) अदि॑तिः॒ पाश॒-म्पाश॒ मदि॑ति॒ रदि॑तिः॒ पाश᳚म् ।11) पाश॒-म्प्र प्र पाश॒-म्पाश॒-म्प्र ।12) प्र मु॑मोक्तु मुमोक्तु॒ प्र प्र मु॑मोक्तु ।13) मु॒मो॒क्त्वे॒त मे॒त-म्मु॑मोक्तु मुमोक्त्वे॒तम् ।14) ए॒त-न्नमो॒ नम॑ ए॒त मे॒त-न्नमः॑ ।15) नमः॑ प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्यो॒ नमो॒ नमः॑ प॒शुभ्यः॑ ।16) प॒शुभ्यः॑ पशु॒पत॑ये पशु॒पत॑ये प॒शुभ्यः॑ प॒शुभ्यः॑ पशु॒पत॑ये ।16) प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु - भ्यः॒ ।17) प॒शु॒पत॑ये करोमि करोमि पशु॒पत॑ये पशु॒पत॑ये करोमि ।17) प॒शु॒पत॑य॒ इति॑ पशु - पत॑ये ।18) क॒रो॒मीति॑ करोमि ।19) अ॒रा॒ती॒यन्त॒ मध॑र॒ मध॑र मराती॒यन्त॑ मराती॒यन्त॒ मध॑रम् ।20) अध॑र-ङ्कृणोमि कृणो॒ म्यध॑र॒ मध॑र-ङ्कृणोमि ।21) कृ॒णो॒मि॒ यं-यँ-ङ्कृ॑णोमि कृणोमि॒ यम् ।22) य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो यं-यँ-न्द्वि॒ष्मः ।23) द्वि॒ष्म स्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॑-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्म स्तस्मिन्न्॑ ।24) तस्मि॒-न्प्रति॒ प्रति॒ तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्प्रति॑ ।25) प्रति॑ मुञ्चामि मुञ्चामि॒ प्रति॒ प्रति॑ मुञ्चामि ।26) मु॒ञ्चा॒मि॒ पाश॒-म्पाश॑-म्मुञ्चामि मुञ्चामि॒ पाश᳚म् ।27) पाश॒मिति॒ पाश᳚म् ।28) त्वा मु॑ वु॒ त्वा-न्त्वा मु॑ ।29) उ॒ ते त उ॑ वु॒ ते ।30) ते द॑धिरे दधिरे॒ ते ते द॑धिरे ।31) द॒धि॒रे॒ ह॒व्य॒वाहग्ं॑ हव्य॒वाह॑-न्दधिरे दधिरे हव्य॒वाह᳚म् ।32) ह॒व्य॒वाहग्ं॑ शृतङ्क॒र्तारग्ं॑ शृतङ्क॒र्तारग्ं॑ हव्य॒वाहग्ं॑ हव्य॒वाहग्ं॑ शृतङ्क॒र्तार᳚म् ।32) ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ हव्य - वाह᳚म् ।33) शृ॒त॒ङ्क॒र्तार॑ मु॒तोत शृ॑तङ्क॒र्तारग्ं॑ शृतङ्क॒र्तार॑ मु॒त ।33) शृ॒त॒ङ्क॒र्तार॒मिति॑ शृतं - क॒र्तार᳚म् ।34) उ॒त य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑ मु॒तोत य॒ज्ञिय᳚म् ।35) य॒ज्ञिय॑-ञ्च च य॒ज्ञियं॑-यँ॒ज्ञिय॑-ञ्च ।36) चेति॑ च ।37) अग्ने॒ सद॑क्ष॒-स्सद॒क्षो ऽग्ने ऽग्ने॒ सद॑क्षः ।38) सद॑क्ष॒-स्सत॑नु॒-स्सत॑नु॒-स्सद॑क्ष॒-स्सद॑क्ष॒-स्सत॑नुः ।38) सद॑क्ष॒ इति॒ स - द॒क्षः॒ ।39) सत॑नु॒र्॒ हि हि सत॑नु॒-स्सत॑नु॒र्॒ हि ।39) सत॑नु॒रिति॒ स - त॒नुः॒ ।40) हि भू॒त्वा भू॒त्वा हि हि भू॒त्वा ।41) भू॒त्वा ऽथाथ॑ भू॒त्वा भू॒त्वा ऽथ॑ ।42) अथ॑ ह॒व्या ह॒व्या ऽथाथ॑ ह॒व्या ।43) ह॒व्या जा॑तवेदो जातवेदो ह॒व्या ह॒व्या जा॑तवेदः ।44) जा॒त॒वे॒दो॒ जु॒ष॒स्व॒ जु॒ष॒स्व॒ जा॒त॒वे॒दो॒ जा॒त॒वे॒दो॒ जु॒ष॒स्व॒ ।44) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।45) जु॒ष॒स्वेति॑ जुषस्व ।46) जात॑वेदो व॒पया॑ व॒पया॒ जात॑वेदो॒ जात॑वेदो व॒पया᳚ ।46) जात॑वेद॒ इति॒ जात॑ - वे॒दः॒ ।47) व॒पया॑ गच्छ गच्छ व॒पया॑ व॒पया॑ गच्छ ।48) ग॒च्छ॒ दे॒वा-न्दे॒वा-न्ग॑च्छ गच्छ दे॒वान् ।49) दे॒वा-न्त्व-न्त्व-न्दे॒वा-न्दे॒वा-न्त्वम् ।50) त्वग्ं हि हि त्व-न्त्वग्ं हि ।51) हि होता॒ होता॒ हि हि होता᳚ ।52) होता᳚ प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो होता॒ होता᳚ प्रथ॒मः ।53) प्र॒थ॒मो ब॒भूथ॑ ब॒भूथ॑ प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो ब॒भूथ॑ ।54) ब॒भूथेति॑ ब॒भूथ॑ ।55) घृ॒तेन॒ त्व-न्त्व-ङ्घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ त्वम् ।56) त्व-न्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒ स्त्व-न्त्व-न्त॒नुवः॑ ।57) त॒नुवो॑ वर्धयस्व वर्धयस्व त॒नुव॑ स्त॒नुवो॑ वर्धयस्व ।58) व॒र्ध॒य॒स्व॒ स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृतं-वँर्धयस्व वर्धयस्व॒ स्वाहा॑कृतम् ।59) स्वाहा॑कृतग्ं ह॒विर्-ह॒वि-स्स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृतग्ं ह॒विः ।59) स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚ - कृ॒त॒म् ।60) ह॒वि र॑द न्त्वदन्तु ह॒विर्-ह॒वि र॑दन्तु ।61) अ॒द॒न्तु॒ दे॒वा दे॒वा अ॑द न्त्वदन्तु दे॒वाः ।62) दे॒वा इति॑ दे॒वाः ।63) स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ ।64) दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ ।65) दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।66) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 14 ॥ (66/76)॥ अ. 4 ॥
1) dē̠vēbhi̍ rinvi̠ta mi̍nvi̠ta-ndē̠vēbhi̍-rdē̠vēbhi̍ rinvi̠tam ।2) i̠nvi̠tamitī̎nvi̠tam ।3) pāśā̎-tpa̠śu-mpa̠śu-mpāśā̠-tpāśā̎-tpa̠śum ।4) pa̠śu-mpra pra pa̠śu-mpa̠śu-mpra ।5) pra mu̍ñchata muñchata̠ pra pra mu̍ñchata ।6) mu̠ñcha̠ta̠ ba̠ndhā-dba̠ndhā-nmu̍ñchata muñchata ba̠ndhāt ।7) ba̠ndhā-dya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-mba̠ndhā-dba̠ndhā-dya̠jñapa̍tim ।8) ya̠jñapa̍ti̠-mpari̠ pari̍ ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠-mpari̍ ।8) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।9) parīti̠ pari̍ ।10) adi̍ti̠ḥ pāśa̠-mpāśa̠ madi̍ti̠ radi̍ti̠ḥ pāśa̎m ।11) pāśa̠-mpra pra pāśa̠-mpāśa̠-mpra ।12) pra mu̍mōktu mumōktu̠ pra pra mu̍mōktu ।13) mu̠mō̠ktvē̠ta mē̠ta-mmu̍mōktu mumōktvē̠tam ।14) ē̠ta-nnamō̠ nama̍ ē̠ta mē̠ta-nnama̍ḥ ।15) nama̍ḥ pa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhyō̠ namō̠ nama̍ḥ pa̠śubhya̍ḥ ।16) pa̠śubhya̍ḥ paśu̠pata̍yē paśu̠pata̍yē pa̠śubhya̍ḥ pa̠śubhya̍ḥ paśu̠pata̍yē ।16) pa̠śubhya̠ iti̍ pa̠śu - bhya̠ḥ ।17) pa̠śu̠pata̍yē karōmi karōmi paśu̠pata̍yē paśu̠pata̍yē karōmi ।17) pa̠śu̠pata̍ya̠ iti̍ paśu - pata̍yē ।18) ka̠rō̠mīti̍ karōmi ।19) a̠rā̠tī̠yanta̠ madha̍ra̠ madha̍ra marātī̠yanta̍ marātī̠yanta̠ madha̍ram ।20) adha̍ra-ṅkṛṇōmi kṛṇō̠ myadha̍ra̠ madha̍ra-ṅkṛṇōmi ।21) kṛ̠ṇō̠mi̠ yaṃ ya-ṅkṛ̍ṇōmi kṛṇōmi̠ yam ।22) ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō yaṃ ya-ndvi̠ṣmaḥ ।23) dvi̠ṣma stasmi̠gg̠ stasmi̍-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣma stasminn̍ ।24) tasmi̠-nprati̠ prati̠ tasmi̠gg̠ stasmi̠-nprati̍ ।25) prati̍ muñchāmi muñchāmi̠ prati̠ prati̍ muñchāmi ।26) mu̠ñchā̠mi̠ pāśa̠-mpāśa̍-mmuñchāmi muñchāmi̠ pāśa̎m ।27) pāśa̠miti̠ pāśa̎m ।28) tvā mu̍ vu̠ tvā-ntvā mu̍ ।29) u̠ tē ta u̍ vu̠ tē ।30) tē da̍dhirē dadhirē̠ tē tē da̍dhirē ।31) da̠dhi̠rē̠ ha̠vya̠vāhagṃ̍ havya̠vāha̍-ndadhirē dadhirē havya̠vāha̎m ।32) ha̠vya̠vāhagṃ̍ śṛtaṅka̠rtāragṃ̍ śṛtaṅka̠rtāragṃ̍ havya̠vāhagṃ̍ havya̠vāhagṃ̍ śṛtaṅka̠rtāra̎m ।32) ha̠vya̠vāha̠miti̍ havya - vāha̎m ।33) śṛ̠ta̠ṅka̠rtāra̍ mu̠tōta śṛ̍taṅka̠rtāragṃ̍ śṛtaṅka̠rtāra̍ mu̠ta ।33) śṛ̠ta̠ṅka̠rtāra̠miti̍ śṛtaṃ - ka̠rtāra̎m ।34) u̠ta ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍ mu̠tōta ya̠jñiya̎m ।35) ya̠jñiya̍-ñcha cha ya̠jñiya̍ṃ ya̠jñiya̍-ñcha ।36) chēti̍ cha ।37) agnē̠ sada̍kṣa̠-ssada̠kṣō 'gnē 'gnē̠ sada̍kṣaḥ ।38) sada̍kṣa̠-ssata̍nu̠-ssata̍nu̠-ssada̍kṣa̠-ssada̍kṣa̠-ssata̍nuḥ ।38) sada̍kṣa̠ iti̠ sa - da̠kṣa̠ḥ ।39) sata̍nu̠r̠ hi hi sata̍nu̠-ssata̍nu̠r̠ hi ।39) sata̍nu̠riti̠ sa - ta̠nu̠ḥ ।40) hi bhū̠tvā bhū̠tvā hi hi bhū̠tvā ।41) bhū̠tvā 'thātha̍ bhū̠tvā bhū̠tvā 'tha̍ ।42) atha̍ ha̠vyā ha̠vyā 'thātha̍ ha̠vyā ।43) ha̠vyā jā̍tavēdō jātavēdō ha̠vyā ha̠vyā jā̍tavēdaḥ ।44) jā̠ta̠vē̠dō̠ ju̠ṣa̠sva̠ ju̠ṣa̠sva̠ jā̠ta̠vē̠dō̠ jā̠ta̠vē̠dō̠ ju̠ṣa̠sva̠ ।44) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।45) ju̠ṣa̠svēti̍ juṣasva ।46) jāta̍vēdō va̠payā̍ va̠payā̠ jāta̍vēdō̠ jāta̍vēdō va̠payā̎ ।46) jāta̍vēda̠ iti̠ jāta̍ - vē̠da̠ḥ ।47) va̠payā̍ gachCha gachCha va̠payā̍ va̠payā̍ gachCha ।48) ga̠chCha̠ dē̠vā-ndē̠vā-nga̍chCha gachCha dē̠vān ।49) dē̠vā-ntva-ntva-ndē̠vā-ndē̠vā-ntvam ।50) tvagṃ hi hi tva-ntvagṃ hi ।51) hi hōtā̠ hōtā̠ hi hi hōtā̎ ।52) hōtā̎ pratha̠maḥ pra̍tha̠mō hōtā̠ hōtā̎ pratha̠maḥ ।53) pra̠tha̠mō ba̠bhūtha̍ ba̠bhūtha̍ pratha̠maḥ pra̍tha̠mō ba̠bhūtha̍ ।54) ba̠bhūthēti̍ ba̠bhūtha̍ ।55) ghṛ̠tēna̠ tva-ntva-ṅghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ tvam ।56) tva-nta̠nuva̍ sta̠nuva̠ stva-ntva-nta̠nuva̍ḥ ।57) ta̠nuvō̍ vardhayasva vardhayasva ta̠nuva̍ sta̠nuvō̍ vardhayasva ।58) va̠rdha̠ya̠sva̠ svāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛtaṃ vardhayasva vardhayasva̠ svāhā̍kṛtam ।59) svāhā̍kṛtagṃ ha̠vir-ha̠vi-ssvāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛtagṃ ha̠viḥ ।59) svāhā̍kṛta̠miti̠ svāhā̎ - kṛ̠ta̠m ।60) ha̠vi ra̍da ntvadantu ha̠vir-ha̠vi ra̍dantu ।61) a̠da̠ntu̠ dē̠vā dē̠vā a̍da ntvadantu dē̠vāḥ ।62) dē̠vā iti̍ dē̠vāḥ ।63) svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।64) dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।65) dē̠vēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhā̎ ।66) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 14 ॥ (66/76)॥ a. 4 ॥
meaning
Colophon: Section 14 of Adhyaya 4.
verse 15
1) प्रा॒जा॒प॒त्या वै वै प्रा॑जाप॒त्याः प्रा॑जाप॒त्या वै ।1) प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा - प॒त्याः ।2) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।3) प॒शव॒ स्तेषा॒-न्तेषा᳚-म्प॒शवः॑ प॒शव॒ स्तेषा᳚म् ।4) तेषाग्ं॑ रु॒द्रो रु॒द्र स्तेषा॒-न्तेषाग्ं॑ रु॒द्रः ।5) रु॒द्रो ऽधि॑पति॒ रधि॑पती रु॒द्रो रु॒द्रो ऽधि॑पतिः ।6) अधि॑पति॒-र्य-द्यदधि॑पति॒ रधि॑पति॒-र्यत् ।6) अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ ।7) यदे॒ताभ्या॑ मे॒ताभ्यां॒-यँ-द्यदे॒ताभ्या᳚म् ।8) ए॒ताभ्या॑ मुपाक॒रो त्यु॑पाक॒रो त्ये॒ताभ्या॑ मे॒ताभ्या॑ मुपाक॒रोति॑ ।9) उ॒पा॒क॒रोति॒ ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मुपाक॒रो त्यु॑पाक॒रोति॒ ताभ्या᳚म् ।9) उ॒पा॒क॒रोतीत्यु॑प - आ॒क॒रोति॑ ।10) ताभ्या॑ मे॒वैव ताभ्या॒-न्ताभ्या॑ मे॒व ।11) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।12) ए॒न॒-म्प्र॒ति॒प्रोच्य॑ प्रति॒प्रोच्यै॑न मेन-म्प्रति॒प्रोच्य॑ ।13) प्र॒ति॒प्रोच्या प्र॑ति॒प्रोच्य॑ प्रति॒प्रोच्या ।13) प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति - प्रोच्य॑ ।14) आ ल॑भते लभत॒ आ ल॑भते ।15) ल॒भ॒त॒ आ॒त्मन॑ आ॒त्मनो॑ लभते लभत आ॒त्मनः॑ ।16) आ॒त्मनो ऽना᳚व्रस्का॒या ना᳚व्रस्काया॒ त्मन॑ आ॒त्मनो ऽना᳚व्रस्काय ।17) अना᳚व्रस्काय॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॒ मना᳚व्रस्का॒या ना᳚व्रस्काय॒ द्वाभ्या᳚म् ।17) अना᳚व्रस्का॒येत्यना᳚ - व्र॒स्का॒य॒ ।18) द्वाभ्या॑ मु॒पाक॑रो त्यु॒पाक॑रोति॒ द्वाभ्या॒-न्द्वाभ्या॑ मु॒पाक॑रोति ।19) उ॒पाक॑रोति द्वि॒पा-द्द्वि॒पा दु॒पाक॑रो त्यु॒पाक॑रोति द्वि॒पात् ।19) उ॒पाक॑रा॒तीत्यु॑प - आक॑रोति ।20) द्वि॒पा-द्यज॑मानो॒ यज॑मानो द्वि॒पा-द्द्वि॒पा-द्यज॑मानः ।20) द्वि॒पादिति॑ द्वि - पात् ।21) यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै ।22) प्रति॑ष्ठित्या उपा॒कृ त्यो॑पा॒कृत्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ प्रति॑ष्ठित्या उपा॒कृत्य॑ ।22) प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ ।23) उ॒पा॒कृत्य॒ पञ्च॒ पञ्चो॑ पा॒कृ त्यो॑पा॒कृत्य॒ पञ्च॑ ।23) उ॒पा॒कृत्येत्यु॑प - आ॒कृत्य॑ ।24) पञ्च॑ जुहोति जुहोति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ जुहोति ।25) जु॒हो॒ति॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ता॑ जुहोति जुहोति॒ पाङ्क्ताः᳚ ।26) पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शवः॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ ।27) प॒शवः॑ प॒शू-न्प॒शू-न्प॒शवः॑ प॒शवः॑ प॒शून् ।28) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।29) ए॒वा वावै॒ वैवाव॑ ।30) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।31) रु॒न्धे॒ मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यवे॑ रुन्धे रुन्धे मृ॒त्यवे᳚ ।32) मृ॒त्यवे॒ वै वै मृ॒त्यवे॑ मृ॒त्यवे॒ वै ।33) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।34) ए॒ष नी॑यते नीयत ए॒ष ए॒ष नी॑यते ।35) नी॒य॒ते॒ य-द्य-न्नी॑यते नीयते॒ यत् ।36) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।37) प॒शु स्त-न्त-म्प॒शुः प॒शु स्तम् ।38) तं-यँ-द्य-त्त-न्तं-यँत् ।39) यद॑न्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त॒ य-द्यद॑न्वा॒रभे॑त ।40) अ॒न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को ऽन्वा॒रभे॑ता न्वा॒रभे॑त प्र॒मायु॑कः ।40) अ॒न्वा॒रभे॒तेत्य॑नु - आ॒रभे॑त ।41) प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानो॒ यज॑मानः प्र॒मायु॑कः प्र॒मायु॑को॒ यज॑मानः ।41) प्र॒मायु॑क॒ इति॑ प्र - मायु॑कः ।42) यज॑मान-स्स्या-थ्स्या॒-द्यज॑मानो॒ यज॑मान-स्स्यात् ।43) स्या॒-न्नाना॒ नाना᳚ स्या-थ्स्या॒-न्नाना᳚ ।44) नाना᳚ प्रा॒णः प्रा॒णो नाना॒ नाना᳚ प्रा॒णः ।45) प्रा॒णो यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प्रा॒णः प्रा॒णो यज॑मानस्य ।45) प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः ।46) यज॑मानस्य प॒शुना॑ प॒शुना॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शुना᳚ ।47) प॒शुनेतीति॑ प॒शुना॑ प॒शुनेति॑ ।48) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।49) आ॒ह॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्या आहाह॒ व्यावृ॑त्त्यै ।50) व्यावृ॑त्त्यै॒ य-द्य-द्व्यावृ॑त्त्यै॒ व्यावृ॑त्त्यै॒ यत् ।50) व्यावृ॑त्त्या॒ इति॑ वि - आवृ॑त्त्यै ।॥ 15 ॥ (50/63)
1) prā̠jā̠pa̠tyā vai vai prā̍jāpa̠tyāḥ prā̍jāpa̠tyā vai ।1) prā̠jā̠pa̠tyā iti̍ prājā - pa̠tyāḥ ।2) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।3) pa̠śava̠ stēṣā̠-ntēṣā̎-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ stēṣā̎m ।4) tēṣāgṃ̍ ru̠drō ru̠dra stēṣā̠-ntēṣāgṃ̍ ru̠draḥ ।5) ru̠drō 'dhi̍pati̠ radhi̍patī ru̠drō ru̠drō 'dhi̍patiḥ ।6) adhi̍pati̠-rya-dyadadhi̍pati̠ radhi̍pati̠-ryat ।6) adhi̍pati̠rityadhi̍ - pa̠ti̠ḥ ।7) yadē̠tābhyā̍ mē̠tābhyā̠ṃ ya-dyadē̠tābhyā̎m ।8) ē̠tābhyā̍ mupāka̠rō tyu̍pāka̠rō tyē̠tābhyā̍ mē̠tābhyā̍ mupāka̠rōti̍ ।9) u̠pā̠ka̠rōti̠ tābhyā̠-ntābhyā̍ mupāka̠rō tyu̍pāka̠rōti̠ tābhyā̎m ।9) u̠pā̠ka̠rōtītyu̍pa - ā̠ka̠rōti̍ ।10) tābhyā̍ mē̠vaiva tābhyā̠-ntābhyā̍ mē̠va ।11) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।12) ē̠na̠-mpra̠ti̠prōchya̍ prati̠prōchyai̍na mēna-mprati̠prōchya̍ ।13) pra̠ti̠prōchyā pra̍ti̠prōchya̍ prati̠prōchyā ।13) pra̠ti̠prōchyēti̍ prati - prōchya̍ ।14) ā la̍bhatē labhata̠ ā la̍bhatē ।15) la̠bha̠ta̠ ā̠tmana̍ ā̠tmanō̍ labhatē labhata ā̠tmana̍ḥ ।16) ā̠tmanō 'nā̎vraskā̠yā nā̎vraskāyā̠ tmana̍ ā̠tmanō 'nā̎vraskāya ।17) anā̎vraskāya̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̠ manā̎vraskā̠yā nā̎vraskāya̠ dvābhyā̎m ।17) anā̎vraskā̠yētyanā̎ - vra̠skā̠ya̠ ।18) dvābhyā̍ mu̠pāka̍rō tyu̠pāka̍rōti̠ dvābhyā̠-ndvābhyā̍ mu̠pāka̍rōti ।19) u̠pāka̍rōti dvi̠pā-ddvi̠pā du̠pāka̍rō tyu̠pāka̍rōti dvi̠pāt ।19) u̠pāka̍rā̠tītyu̍pa - āka̍rōti ।20) dvi̠pā-dyaja̍mānō̠ yaja̍mānō dvi̠pā-ddvi̠pā-dyaja̍mānaḥ ।20) dvi̠pāditi̍ dvi - pāt ।21) yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityai̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai ।22) prati̍ṣṭhityā upā̠kṛ tyō̍pā̠kṛtya̠ prati̍ṣṭhityai̠ prati̍ṣṭhityā upā̠kṛtya̍ ।22) prati̍ṣṭhityā̠ iti̠ prati̍ - sthi̠tyai̠ ।23) u̠pā̠kṛtya̠ pañcha̠ pañchō̍ pā̠kṛ tyō̍pā̠kṛtya̠ pañcha̍ ।23) u̠pā̠kṛtyētyu̍pa - ā̠kṛtya̍ ।24) pañcha̍ juhōti juhōti̠ pañcha̠ pañcha̍ juhōti ।25) ju̠hō̠ti̠ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̍ juhōti juhōti̠ pāṅktā̎ḥ ।26) pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ ।27) pa̠śava̍ḥ pa̠śū-npa̠śū-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śūn ।28) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।29) ē̠vā vāvai̠ vaivāva̍ ।30) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।31) ru̠ndhē̠ mṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyavē̍ rundhē rundhē mṛ̠tyavē̎ ।32) mṛ̠tyavē̠ vai vai mṛ̠tyavē̍ mṛ̠tyavē̠ vai ।33) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।34) ē̠ṣa nī̍yatē nīyata ē̠ṣa ē̠ṣa nī̍yatē ।35) nī̠ya̠tē̠ ya-dya-nnī̍yatē nīyatē̠ yat ।36) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।37) pa̠śu sta-nta-mpa̠śuḥ pa̠śu stam ।38) taṃ ya-dya-tta-ntaṃ yat ।39) yada̍nvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta̠ ya-dyada̍nvā̠rabhē̍ta ।40) a̠nvā̠rabhē̍ta pra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō 'nvā̠rabhē̍tā nvā̠rabhē̍ta pra̠māyu̍kaḥ ।40) a̠nvā̠rabhē̠tētya̍nu - ā̠rabhē̍ta ।41) pra̠māyu̍kō̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānaḥ pra̠māyu̍kaḥ pra̠māyu̍kō̠ yaja̍mānaḥ ।41) pra̠māyu̍ka̠ iti̍ pra - māyu̍kaḥ ।42) yaja̍māna-ssyā-thsyā̠-dyaja̍mānō̠ yaja̍māna-ssyāt ।43) syā̠-nnānā̠ nānā̎ syā-thsyā̠-nnānā̎ ।44) nānā̎ prā̠ṇaḥ prā̠ṇō nānā̠ nānā̎ prā̠ṇaḥ ।45) prā̠ṇō yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya prā̠ṇaḥ prā̠ṇō yaja̍mānasya ।45) prā̠ṇa iti̍ pra - a̠naḥ ।46) yaja̍mānasya pa̠śunā̍ pa̠śunā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śunā̎ ।47) pa̠śunētīti̍ pa̠śunā̍ pa̠śunēti̍ ।48) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।49) ā̠ha̠ vyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyā āhāha̠ vyāvṛ̍ttyai ।50) vyāvṛ̍ttyai̠ ya-dya-dvyāvṛ̍ttyai̠ vyāvṛ̍ttyai̠ yat ।50) vyāvṛ̍ttyā̠ iti̍ vi - āvṛ̍ttyai ।॥ 15 ॥ (50/63)
meaning
He obtains (it) for himself; the sacrificer becomes established through this twofold offering, reining in death through the animal victim, just as one who begins it becomes long-lived, the sacrificer enduring through separation (of the offering from its bonds).
verse 16
1) य-त्प॒शुः प॒शु-र्य-द्य-त्प॒शुः ।2) प॒शु-र्मा॒यु-म्मा॒यु-म्प॒शुः प॒शु-र्मा॒युम् ।3) मा॒यु मकृ॒ता कृ॑त मा॒यु-म्मा॒यु मकृ॑त ।4) अकृ॒ते तीत्यकृ॒ता कृ॒ते ति॑ ।5) इति॑ जुहोति जुहो॒तीतीति॑ जुहोति ।6) जु॒हो॒ति॒ शान्त्यै॒ शान्त्यै॑ जुहोति जुहोति॒ शान्त्यै᳚ ।7) शान्त्यै॒ शमि॑तार॒-श्शमि॑तार॒-श्शान्त्यै॒ शान्त्यै॒ शमि॑तारः ।8) शमि॑तार उ॒पेत॑ नो॒पेत॑न॒ शमि॑तार॒-श्शमि॑तार उ॒पेत॑न ।9) उ॒पेत॒ने तीत्यु॒पेत॑ नो॒पेत॒ने ति॑ ।9) उ॒पेत॒नेत्यु॑प - एत॑न ।10) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।11) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जु रा॑हाह यथाय॒जुः ।12) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जु रे॒व ।12) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।13) ए॒वैत दे॒त दे॒वै वैतत् ।14) ए॒त-द्व॒पायां᳚-वँ॒पाया॑ मे॒त दे॒त-द्व॒पाया᳚म् ।15) व॒पायां॒-वैँ वै व॒पायां᳚-वँ॒पायां॒-वैँ ।16) वा आ᳚ह्रि॒यमा॑णाया माह्रि॒यमा॑णायां॒-वैँ वा आ᳚ह्रि॒यमा॑णायाम् ।17) आ॒ह्रि॒यमा॑णाया म॒ग्ने र॒ग्ने रा᳚ह्रि॒यमा॑णाया माह्रि॒यमा॑णाया म॒ग्नेः ।17) आ॒ह्रि॒यमा॑णाया॒मित्या᳚ - ह्रि॒यमा॑णायाम् ।18) अ॒ग्ने-र्मेधो॒ मेधो॒ ऽग्ने र॒ग्ने-र्मेधः॑ ।19) मेधो ऽपाप॒ मेधो॒ मेधो ऽप॑ ।20) अप॑ क्रामति क्राम॒ त्यपाप॑ क्रामति ।21) क्रा॒म॒ति॒ त्वा-न्त्वा-ङ्क्रा॑मति क्रामति॒ त्वाम् ।22) त्वा मु॑ वु॒ त्वा-न्त्वा मु॑ ।23) उ॒ ते त उ॑ वु॒ ते ।24) ते द॑धिरे दधिरे॒ ते ते द॑धिरे ।25) द॒धि॒रे॒ ह॒व्य॒वाहग्ं॑ हव्य॒वाह॑-न्दधिरे दधिरे हव्य॒वाह᳚म् ।26) ह॒व्य॒वाह॒ मितीति॑ हव्य॒वाहग्ं॑ हव्य॒वाह॒ मिति॑ ।26) ह॒व्य॒वाह॒मिति॑ हव्य - वाह᳚म् ।27) इति॑ व॒पां-वँ॒पा मितीति॑ व॒पाम् ।28) व॒पा म॒भ्य॑भि व॒पां-वँ॒पा म॒भि ।29) अ॒भि जु॑होति जुहो त्य॒भ्य॑भि जु॑होति ।30) जु॒हो॒ त्य॒ग्ने र॒ग्ने-र्जु॑होति जुहो त्य॒ग्नेः ।31) अ॒ग्ने रे॒वैवाग्ने र॒ग्ने रे॒व ।32) ए॒व मेध॒-म्मेध॑ मे॒वैव मेध᳚म् ।33) मेध॒ मवाव॒ मेध॒-म्मेध॒ मव॑ ।34) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।35) रु॒न्धे ऽथो॒ अथो॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽथो᳚ ।36) अथो॑ शृत॒त्वाय॑ शृत॒त्वाया थो॒ अथो॑ शृत॒त्वाय॑ ।36) अथो॒ इत्यथो᳚ ।37) शृ॒त॒त्वाय॑ पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयः पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतय-श्शृत॒त्वाय॑ शृत॒त्वाय॑ पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयः ।37) शृ॒त॒त्वायेति॑ शृत - त्वाय॑ ।38) पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयो॒ वै वै पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयः पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतयो॒ वै ।38) पु॒रस्ता᳚थ्स्वाहाकृतय॒ इति॑ पु॒रस्ता᳚त् - स्वा॒हा॒कृ॒त॒यः॒ ।39) वा अ॒न्ये᳚ ऽन्ये वै वा अ॒न्ये ।40) अ॒न्ये दे॒वा दे॒वा अ॒न्ये᳚ ऽन्ये दे॒वाः ।41) दे॒वा उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतय उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयो दे॒वा दे॒वा उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयः ।42) उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयो॒ ऽन्ये᳚ ऽन्य उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतय उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतयो॒ ऽन्ये ।42) उ॒परि॑ष्टाथ्स्वाहाकृतय॒ इत्यु॒परि॑ष्टात् - स्वा॒हा॒कृ॒त॒यः॒ ।43) अ॒न्ये स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽन्ये᳚ ऽन्ये स्वाहा᳚ ।44) स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ ।45) दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ ।46) दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒-स्स्वाहा᳚ ।47) स्वाहेतीति॒ स्वाहा॒ स्वाहेति॑ ।48) इत्य॒भितो॒ ऽभित॒ इती त्य॒भितः॑ ।49) अ॒भितो॑ व॒पां-वँ॒पा म॒भितो॒ ऽभितो॑ व॒पाम् ।50) व॒पा-ञ्जु॑होति जुहोति व॒पां-वँ॒पा-ञ्जु॑होति ।51) जु॒हो॒ति॒ ताग् स्तान् जु॑होति जुहोति॒ तान् ।52) ता ने॒वैव ताग् स्ता ने॒व ।53) ए॒वोभया॑ नु॒भया॑ ने॒वै वोभयान्॑ ।54) उ॒भया᳚-न्प्रीणाति प्रीणा त्यु॒भया॑ नु॒भया᳚-न्प्रीणाति ।55) प्री॒णा॒तीति॑ प्रीणाति ।॥ 16 ॥ (55/63)॥ अ. 5 ॥
1) ya-tpa̠śuḥ pa̠śu-rya-dya-tpa̠śuḥ ।2) pa̠śu-rmā̠yu-mmā̠yu-mpa̠śuḥ pa̠śu-rmā̠yum ।3) mā̠yu makṛ̠tā kṛ̍ta mā̠yu-mmā̠yu makṛ̍ta ।4) akṛ̠tē tītyakṛ̠tā kṛ̠tē ti̍ ।5) iti̍ juhōti juhō̠tītīti̍ juhōti ।6) ju̠hō̠ti̠ śāntyai̠ śāntyai̍ juhōti juhōti̠ śāntyai̎ ।7) śāntyai̠ śami̍tāra̠-śśami̍tāra̠-śśāntyai̠ śāntyai̠ śami̍tāraḥ ।8) śami̍tāra u̠pēta̍ nō̠pēta̍na̠ śami̍tāra̠-śśami̍tāra u̠pēta̍na ।9) u̠pēta̠nē tītyu̠pēta̍ nō̠pēta̠nē ti̍ ।9) u̠pēta̠nētyu̍pa - ēta̍na ।10) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।11) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠ju rā̍hāha yathāya̠juḥ ।12) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠ju rē̠va ।12) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।13) ē̠vaita dē̠ta dē̠vai vaitat ।14) ē̠ta-dva̠pāyā̎ṃ va̠pāyā̍ mē̠ta dē̠ta-dva̠pāyā̎m ।15) va̠pāyā̠ṃ vai vai va̠pāyā̎ṃ va̠pāyā̠ṃ vai ।16) vā ā̎hri̠yamā̍ṇāyā māhri̠yamā̍ṇāyā̠ṃ vai vā ā̎hri̠yamā̍ṇāyām ।17) ā̠hri̠yamā̍ṇāyā ma̠gnē ra̠gnē rā̎hri̠yamā̍ṇāyā māhri̠yamā̍ṇāyā ma̠gnēḥ ।17) ā̠hri̠yamā̍ṇāyā̠mityā̎ - hri̠yamā̍ṇāyām ।18) a̠gnē-rmēdhō̠ mēdhō̠ 'gnē ra̠gnē-rmēdha̍ḥ ।19) mēdhō 'pāpa̠ mēdhō̠ mēdhō 'pa̍ ।20) apa̍ krāmati krāma̠ tyapāpa̍ krāmati ।21) krā̠ma̠ti̠ tvā-ntvā-ṅkrā̍mati krāmati̠ tvām ।22) tvā mu̍ vu̠ tvā-ntvā mu̍ ।23) u̠ tē ta u̍ vu̠ tē ।24) tē da̍dhirē dadhirē̠ tē tē da̍dhirē ।25) da̠dhi̠rē̠ ha̠vya̠vāhagṃ̍ havya̠vāha̍-ndadhirē dadhirē havya̠vāha̎m ।26) ha̠vya̠vāha̠ mitīti̍ havya̠vāhagṃ̍ havya̠vāha̠ miti̍ ।26) ha̠vya̠vāha̠miti̍ havya - vāha̎m ।27) iti̍ va̠pāṃ va̠pā mitīti̍ va̠pām ।28) va̠pā ma̠bhya̍bhi va̠pāṃ va̠pā ma̠bhi ।29) a̠bhi ju̍hōti juhō tya̠bhya̍bhi ju̍hōti ।30) ju̠hō̠ tya̠gnē ra̠gnē-rju̍hōti juhō tya̠gnēḥ ।31) a̠gnē rē̠vaivāgnē ra̠gnē rē̠va ।32) ē̠va mēdha̠-mmēdha̍ mē̠vaiva mēdha̎m ।33) mēdha̠ mavāva̠ mēdha̠-mmēdha̠ mava̍ ।34) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।35) ru̠ndhē 'thō̠ athō̍ rundhē ru̠ndhē 'thō̎ ।36) athō̍ śṛta̠tvāya̍ śṛta̠tvāyā thō̠ athō̍ śṛta̠tvāya̍ ।36) athō̠ ityathō̎ ।37) śṛ̠ta̠tvāya̍ pu̠rastā̎thsvāhākṛtayaḥ pu̠rastā̎thsvāhākṛtaya-śśṛta̠tvāya̍ śṛta̠tvāya̍ pu̠rastā̎thsvāhākṛtayaḥ ।37) śṛ̠ta̠tvāyēti̍ śṛta - tvāya̍ ।38) pu̠rastā̎thsvāhākṛtayō̠ vai vai pu̠rastā̎thsvāhākṛtayaḥ pu̠rastā̎thsvāhākṛtayō̠ vai ।38) pu̠rastā̎thsvāhākṛtaya̠ iti̍ pu̠rastā̎t - svā̠hā̠kṛ̠ta̠ya̠ḥ ।39) vā a̠nyē̎ 'nyē vai vā a̠nyē ।40) a̠nyē dē̠vā dē̠vā a̠nyē̎ 'nyē dē̠vāḥ ।41) dē̠vā u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtaya u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtayō dē̠vā dē̠vā u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtayaḥ ।42) u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtayō̠ 'nyē̎ 'nya u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtaya u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtayō̠ 'nyē ।42) u̠pari̍ṣṭāthsvāhākṛtaya̠ ityu̠pari̍ṣṭāt - svā̠hā̠kṛ̠ta̠ya̠ḥ ।43) a̠nyē svāhā̠ svāhā̠ 'nyē̎ 'nyē svāhā̎ ।44) svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।45) dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ḥ ।46) dē̠vēbhya̠-ssvāhā̠ svāhā̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̠-ssvāhā̎ ।47) svāhētīti̠ svāhā̠ svāhēti̍ ।48) itya̠bhitō̠ 'bhita̠ itī tya̠bhita̍ḥ ।49) a̠bhitō̍ va̠pāṃ va̠pā ma̠bhitō̠ 'bhitō̍ va̠pām ।50) va̠pā-ñju̍hōti juhōti va̠pāṃ va̠pā-ñju̍hōti ।51) ju̠hō̠ti̠ tāg stān ju̍hōti juhōti̠ tān ।52) tā nē̠vaiva tāg stā nē̠va ।53) ē̠vōbhayā̍ nu̠bhayā̍ nē̠vai vōbhayān̍ ।54) u̠bhayā̎-nprīṇāti prīṇā tyu̠bhayā̍ nu̠bhayā̎-nprīṇāti ।55) prī̠ṇā̠tīti̍ prīṇāti ।॥ 16 ॥ (55/63)॥ a. 5 ॥
meaning
Whatever animal is an animal, and the animal that is life—life is animal, life is animal—that which is made, made is that life; that which is unmade, in the unmade is made—thus he offers, thus he offers—he offers for peace; peace is the pacifier, the pacifier approaches; the pacifier approaches—thus the pacifier; the pacifier approaches; thus he offers to Agni the oblation, even as the oblation...
verse 17
1) यो वै वै यो यो वै ।2) वा अय॑थादेवत॒ मय॑थादेवतं॒-वैँ वा अय॑थादेवतम् ।3) अय॑थादेवतं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मय॑थादेवत॒ मय॑थादेवतं-यँ॒ज्ञम् ।3) अय॑थादेवत॒मित्यय॑था - दे॒व॒त॒म् ।4) य॒ज्ञ मु॑प॒चर॑ त्युप॒चर॑ति य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मु॑प॒चर॑ति ।5) उ॒प॒चर॒त् योप॒चर॑ त्युप॒चर॒त्या ।5) उ॒प॒चर॒तीत्यु॑प - चर॑ति ।6) आ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य॒ आ दे॒वता᳚भ्यः ।7) दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते वृश्च्यते दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते ।8) वृ॒श्च्य॒ते॒ पापी॑या॒-न्पापी॑यान् वृश्च्यते वृश्च्यते॒ पापी॑यान् ।9) पापी॑या-न्भवति भवति॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या-न्भवति ।10) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।11) यो य॑थादेव॒तं-यँ॑थादेव॒तं-योँ यो य॑थादेव॒तम् ।12) य॒था॒दे॒व॒त-न्न न य॑थादेव॒तं-यँ॑थादेव॒त-न्न ।12) य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा - दे॒व॒तम् ।13) न दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ न न दे॒वता᳚भ्यः ।14) दे॒वता᳚भ्य॒ आ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य॒ आ ।15) आ वृ॑श्च्यते वृश्च्यत॒ आ वृ॑श्च्यते ।16) वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑यान् वृश्च्यते वृश्च्यते॒ वसी॑यान् ।17) वसी॑या-न्भवति भवति॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑या-न्भवति ।18) भ॒व॒ त्या॒ग्ने॒य्या ऽऽग्ने॒य्या भ॑वति भव त्याग्ने॒य्या ।19) आ॒ग्ने॒य्य र्चर्चा ऽऽग्ने॒य्या ऽऽग्ने॒य्य र्चा ।20) ऋ॒चा ऽऽग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र मृ॒चर्चा ऽऽग्नी᳚द्ध्रम् ।21) आग्नी᳚द्ध्र म॒भ्य॑ भ्याग्नी᳚द्ध्र॒ माग्नी᳚द्ध्र म॒भि ।21) आग्नी᳚द्ध्र॒मित्याग्नि॑ - इ॒द्ध्र॒म् ।22) अ॒भि मृ॑शे-न्मृशे द॒भ्य॑भि मृ॑शेत् ।23) मृ॒शे॒-द्वै॒ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्या मृ॑शे-न्मृशे-द्वैष्ण॒व्या ।24) वै॒ष्ण॒व्या ह॑वि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धानं॑-वैँष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्या ह॑वि॒र्धान᳚म् ।25) ह॒वि॒र्धान॑ माग्ने॒य्या ऽऽग्ने॒य्या ह॑वि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धान॑ माग्ने॒य्या ।25) ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः - धान᳚म् ।26) आ॒ग्ने॒य्या स्रुच॒-स्स्रुच॑ आग्ने॒य्या ऽऽग्ने॒य्या स्रुचः॑ ।27) स्रुचो॑ वाय॒व्य॑या वाय॒व्य॑या॒ स्रुच॒-स्स्रुचो॑ वाय॒व्य॑या ।28) वा॒य॒व्य॑या वाय॒व्या॑नि वाय॒व्या॑नि वाय॒व्य॑या वाय॒व्य॑या वाय॒व्या॑नि ।29) वा॒य॒व्या᳚ न्यैन्द्रि॒ यैन्द्रि॒या वा॑य॒व्या॑नि वाय॒व्या᳚ न्यैन्द्रि॒या ।30) ऐ॒न्द्रि॒या सद॒-स्सद॑ ऐन्द्रि॒ यैन्द्रि॒या सदः॑ ।31) सदो॑ यथादेव॒तं-यँ॑थादेव॒तग्ं सद॒-स्सदो॑ यथादेव॒तम् ।32) य॒था॒दे॒व॒त मे॒वैव य॑थादेव॒तं-यँ॑थादेव॒त मे॒व ।32) य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा - दे॒व॒तम् ।33) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।34) य॒ज्ञ मुपोप॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मुप॑ ।35) उप॑ चरति चर॒ त्युपोप॑ चरति ।36) च॒र॒ति॒ न न च॑रति चरति॒ न ।37) न दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ न न दे॒वता᳚भ्यः ।38) दे॒वता᳚भ्य॒ आ दे॒वता᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्य॒ आ ।39) आ वृ॑श्च्यते वृश्च्यत॒ आ वृ॑श्च्यते ।40) वृ॒श्च्य॒ते॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑यान् वृश्च्यते वृश्च्यते॒ वसी॑यान् ।41) वसी॑या-न्भवति भवति॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑या-न्भवति ।42) भ॒व॒ति॒ यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ भवति भवति यु॒नज्मि॑ ।43) यु॒नज्मि॑ ते ते यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ ते ।44) ते॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्ते॑ ते पृथि॒वीम् ।45) पृ॒थि॒वी-ञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्ज्योति॑षा ।46) ज्योति॑षा स॒ह स॒ह ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा स॒ह ।47) स॒ह यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ स॒ह स॒ह यु॒नज्मि॑ ।48) यु॒नज्मि॑ वा॒युं-वाँ॒युं-युँ॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ वा॒युम् ।49) वा॒यु म॒न्तरि॑क्षे णा॒न्तरि॑क्षेण वा॒युं-वाँ॒यु म॒न्तरि॑क्षेण ।50) अ॒न्तरि॑क्षेण ते ते॒ ऽन्तरि॑क्षे णा॒न्तरि॑क्षेण ते ।॥ 17 ॥ (50/56)
1) yō vai vai yō yō vai ।2) vā aya̍thādēvata̠ maya̍thādēvata̠ṃ vai vā aya̍thādēvatam ।3) aya̍thādēvataṃ ya̠jñaṃ ya̠jña maya̍thādēvata̠ maya̍thādēvataṃ ya̠jñam ।3) aya̍thādēvata̠mityaya̍thā - dē̠va̠ta̠m ।4) ya̠jña mu̍pa̠chara̍ tyupa̠chara̍ti ya̠jñaṃ ya̠jña mu̍pa̠chara̍ti ।5) u̠pa̠chara̠t yōpa̠chara̍ tyupa̠chara̠tyā ।5) u̠pa̠chara̠tītyu̍pa - chara̍ti ।6) ā dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya̠ ā dē̠vatā̎bhyaḥ ।7) dē̠vatā̎bhyō vṛśchyatē vṛśchyatē dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhyō vṛśchyatē ।8) vṛ̠śchya̠tē̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yān vṛśchyatē vṛśchyatē̠ pāpī̍yān ।9) pāpī̍yā-nbhavati bhavati̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā-nbhavati ।10) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।11) yō ya̍thādēva̠taṃ ya̍thādēva̠taṃ yō yō ya̍thādēva̠tam ।12) ya̠thā̠dē̠va̠ta-nna na ya̍thādēva̠taṃ ya̍thādēva̠ta-nna ।12) ya̠thā̠dē̠va̠tamiti̍ yathā - dē̠va̠tam ।13) na dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhyō̠ na na dē̠vatā̎bhyaḥ ।14) dē̠vatā̎bhya̠ ā dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya̠ ā ।15) ā vṛ̍śchyatē vṛśchyata̠ ā vṛ̍śchyatē ।16) vṛ̠śchya̠tē̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yān vṛśchyatē vṛśchyatē̠ vasī̍yān ।17) vasī̍yā-nbhavati bhavati̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yā-nbhavati ।18) bha̠va̠ tyā̠gnē̠yyā ''gnē̠yyā bha̍vati bhava tyāgnē̠yyā ।19) ā̠gnē̠yya rcharchā ''gnē̠yyā ''gnē̠yya rchā ।20) ṛ̠chā ''gnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra mṛ̠charchā ''gnī̎ddhram ।21) āgnī̎ddhra ma̠bhya̍ bhyāgnī̎ddhra̠ māgnī̎ddhra ma̠bhi ।21) āgnī̎ddhra̠mityāgni̍ - i̠ddhra̠m ।22) a̠bhi mṛ̍śē-nmṛśē da̠bhya̍bhi mṛ̍śēt ।23) mṛ̠śē̠-dvai̠ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyā mṛ̍śē-nmṛśē-dvaiṣṇa̠vyā ।24) vai̠ṣṇa̠vyā ha̍vi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̍ṃ vaiṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyā ha̍vi̠rdhāna̎m ।25) ha̠vi̠rdhāna̍ māgnē̠yyā ''gnē̠yyā ha̍vi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̍ māgnē̠yyā ।25) ha̠vi̠rdhāna̠miti̍ haviḥ - dhāna̎m ।26) ā̠gnē̠yyā srucha̠-ssrucha̍ āgnē̠yyā ''gnē̠yyā srucha̍ḥ ।27) sruchō̍ vāya̠vya̍yā vāya̠vya̍yā̠ srucha̠-ssruchō̍ vāya̠vya̍yā ।28) vā̠ya̠vya̍yā vāya̠vyā̍ni vāya̠vyā̍ni vāya̠vya̍yā vāya̠vya̍yā vāya̠vyā̍ni ।29) vā̠ya̠vyā̎ nyaindri̠ yaindri̠yā vā̍ya̠vyā̍ni vāya̠vyā̎ nyaindri̠yā ।30) ai̠ndri̠yā sada̠-ssada̍ aindri̠ yaindri̠yā sada̍ḥ ।31) sadō̍ yathādēva̠taṃ ya̍thādēva̠tagṃ sada̠-ssadō̍ yathādēva̠tam ।32) ya̠thā̠dē̠va̠ta mē̠vaiva ya̍thādēva̠taṃ ya̍thādēva̠ta mē̠va ।32) ya̠thā̠dē̠va̠tamiti̍ yathā - dē̠va̠tam ।33) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।34) ya̠jña mupōpa̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mupa̍ ।35) upa̍ charati chara̠ tyupōpa̍ charati ।36) cha̠ra̠ti̠ na na cha̍rati charati̠ na ।37) na dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhyō̠ na na dē̠vatā̎bhyaḥ ।38) dē̠vatā̎bhya̠ ā dē̠vatā̎bhyō dē̠vatā̎bhya̠ ā ।39) ā vṛ̍śchyatē vṛśchyata̠ ā vṛ̍śchyatē ।40) vṛ̠śchya̠tē̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yān vṛśchyatē vṛśchyatē̠ vasī̍yān ।41) vasī̍yā-nbhavati bhavati̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yā-nbhavati ।42) bha̠va̠ti̠ yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ bhavati bhavati yu̠najmi̍ ।43) yu̠najmi̍ tē tē yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ tē ।44) tē̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ntē̍ tē pṛthi̠vīm ।45) pṛ̠thi̠vī-ñjyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñjyōti̍ṣā ।46) jyōti̍ṣā sa̠ha sa̠ha jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā sa̠ha ।47) sa̠ha yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ sa̠ha sa̠ha yu̠najmi̍ ।48) yu̠najmi̍ vā̠yuṃ vā̠yuṃ yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ vā̠yum ।49) vā̠yu ma̠ntari̍kṣē ṇā̠ntari̍kṣēṇa vā̠yuṃ vā̠yu ma̠ntari̍kṣēṇa ।50) a̠ntari̍kṣēṇa tē tē̠ 'ntari̍kṣē ṇā̠ntari̍kṣēṇa tē ।॥ 17 ॥ (50/56)
meaning
He who yokes the earth with light, and light with wind, and wind with the sacrifice—through the gods he is cut off from evil and bound to prosperity, as the sacrifice ever approaches the deities without ceasing.
verse 18
1) ते॒ स॒ह स॒ह ते॑ ते स॒ह ।2) स॒ह यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ स॒ह स॒ह यु॒नज्मि॑ ।3) यु॒नज्मि॒ वाचं॒-वाँचं॑-युँ॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॒ वाच᳚म् ।4) वाचग्ं॑ स॒ह स॒ह वाचं॒-वाँचग्ं॑ स॒ह ।5) स॒ह सूर्ये॑ण॒ सूर्ये॑ण स॒ह स॒ह सूर्ये॑ण ।6) सूर्ये॑ण ते ते॒ सूर्ये॑ण॒ सूर्ये॑ण ते ।7) ते॒ यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ ते ते यु॒नज्मि॑ ।8) यु॒नज्मि॑ ति॒स्र स्ति॒स्रो यु॒नज्मि॑ यु॒नज्मि॑ ति॒स्रः ।9) ति॒स्रो वि॒पृचो॑ वि॒पृच॑ स्ति॒स्र स्ति॒स्रो वि॒पृचः॑ ।10) वि॒पृच॒-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य वि॒पृचो॑ वि॒पृच॒-स्सूर्य॑स्य ।10) वि॒पृच॒ इति॑ वि - पृचः॑ ।11) सूर्य॑स्य ते ते॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य ते ।12) त॒ इति॑ ते ।13) अ॒ग्नि-र्दे॒वता॑ दे॒वता॒ ऽग्नि र॒ग्नि-र्दे॒वता᳚ ।14) दे॒वता॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री दे॒वता॑ दे॒वता॑ गाय॒त्री ।15) गा॒य॒त्री छन्द॒ श्छन्दो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री छन्दः॑ ।16) छन्द॑ उपा॒ग्ं॒शो रु॑पा॒ग्ं॒शो श्छन्द॒ श्छन्द॑ उपा॒ग्ं॒शोः ।17) उ॒पा॒ग्ं॒शोः पात्र॒-म्पात्र॑ मुपा॒ग्ं॒शो रु॑पा॒ग्ं॒शोः पात्र᳚म् ।17) उ॒पा॒ग्ं॒शोरित्यु॑प - अ॒ग्ं॒शोः ।18) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।19) अ॒सि॒ सोम॒-स्सोमो᳚ ऽस्यसि॒ सोमः॑ ।20) सोमो॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ सोम॒-स्सोमो॑ दे॒वता᳚ ।21) दे॒वता᳚ त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टुब् दे॒वता॑ दे॒वता᳚ त्रि॒ष्टुप् ।22) त्रि॒ष्टु-प्छन्द॒ श्छन्द॑ स्त्रि॒ष्टु-प्त्रि॒ष्टु-प्छन्दः॑ ।23) छन्दो᳚ ऽन्तर्या॒मस्या᳚ न्तर्या॒मस्य॒ छन्द॒ श्छन्दो᳚ ऽन्तर्या॒मस्य॑ ।24) अ॒न्त॒र्या॒मस्य॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मन्तर्या॒मस्या᳚ न्तर्या॒मस्य॒ पात्र᳚म् ।24) अ॒न्त॒र्या॒मस्येत्य॑न्तः - या॒मस्य॑ ।25) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।26) अ॒सीन्द्र॒ इन्द्रो᳚ ऽस्य॒सीन्द्रः॑ ।27) इन्द्रो॑ दे॒वता॑ दे॒वतेन्द्र॒ इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ ।28) दे॒वता॒ जग॑ती॒ जग॑ती दे॒वता॑ दे॒वता॒ जग॑ती ।29) जग॑ती॒ छन्द॒ श्छन्दो॒ जग॑ती॒ जग॑ती॒ छन्दः॑ ।30) छन्द॑ इन्द्रवायु॒वो रि॑न्द्रवायु॒वो श्छन्द॒ श्छन्द॑ इन्द्रवायु॒वोः ।31) इ॒न्द्र॒वा॒यु॒वोः पात्र॒-म्पात्र॑ मिन्द्रवायु॒वो रि॑न्द्रवायु॒वोः पात्र᳚म् ।31) इ॒न्द्र॒वा॒यु॒वोरिती᳚न्द्र - वा॒यु॒वोः ।32) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।33) अ॒सि॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ रस्यसि॒ बृह॒स्पतिः॑ ।34) बृह॒स्पति॑-र्दे॒वता॑ दे॒वता॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑-र्दे॒वता᳚ ।35) दे॒वता॑ ऽनु॒ष्टु ब॑नु॒ष्टुब् दे॒वता॑ दे॒वता॑ ऽनु॒ष्टुप् ।36) अ॒नु॒ष्टु-प्छन्द॒ श्छन्दो॑ ऽनु॒ष्टु ब॑नु॒ष्टु-प्छन्दः॑ ।36) अ॒नु॒ष्टुबित्य॑नु - स्तुप् ।37) छन्दो॑ मि॒त्रावरु॑णयो-र्मि॒त्रावरु॑णयो॒ श्छन्द॒ श्छन्दो॑ मि॒त्रावरु॑णयोः ।38) मि॒त्रावरु॑णयोः॒ पात्र॒-म्पात्र॑-म्मि॒त्रावरु॑णयो-र्मि॒त्रावरु॑णयोः॒ पात्र᳚म् ।38) मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा - वरु॑णयोः ।39) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।40) अ॒स्य॒श्विना॑ व॒श्विना॑ वस्य स्य॒श्विनौ᳚ ।41) अ॒श्विनौ॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ ऽश्विना॑ व॒श्विनौ॑ दे॒वता᳚ ।42) दे॒वता॑ प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्ति-र्दे॒वता॑ दे॒वता॑ प॒ङ्क्तिः ।43) प॒ङ्क्ति श्छन्द॒ श्छन्दः॑ प॒ङ्क्तिः प॒ङ्क्ति श्छन्दः॑ ।44) छन्दो॒ ऽश्विनो॑ र॒श्विनो॒ श्छन्द॒ श्छन्दो॒ ऽश्विनोः᳚ ।45) अ॒श्विनोः॒ पात्र॒-म्पात्र॑ म॒श्विनो॑ र॒श्विनोः॒ पात्र᳚म् ।46) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।47) अ॒सि॒ सूर्य॒-स्सूर्यो᳚ ऽस्यसि॒ सूर्यः॑ ।48) सूर्यो॑ दे॒वता॑ दे॒वता॒ सूर्य॒-स्सूर्यो॑ दे॒वता᳚ ।49) दे॒वता॑ बृह॒ती बृ॑ह॒ती दे॒वता॑ दे॒वता॑ बृह॒ती ।50) बृ॒ह॒ती छन्द॒ श्छन्दो॑ बृह॒ती बृ॑ह॒ती छन्दः॑ ।॥ 18 ॥ (50/56)
1) tē̠ sa̠ha sa̠ha tē̍ tē sa̠ha ।2) sa̠ha yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ sa̠ha sa̠ha yu̠najmi̍ ।3) yu̠najmi̠ vācha̠ṃ vācha̍ṃ yu̠najmi̍ yu̠najmi̠ vācha̎m ।4) vāchagṃ̍ sa̠ha sa̠ha vācha̠ṃ vāchagṃ̍ sa̠ha ।5) sa̠ha sūryē̍ṇa̠ sūryē̍ṇa sa̠ha sa̠ha sūryē̍ṇa ।6) sūryē̍ṇa tē tē̠ sūryē̍ṇa̠ sūryē̍ṇa tē ।7) tē̠ yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ tē tē yu̠najmi̍ ।8) yu̠najmi̍ ti̠sra sti̠srō yu̠najmi̍ yu̠najmi̍ ti̠sraḥ ।9) ti̠srō vi̠pṛchō̍ vi̠pṛcha̍ sti̠sra sti̠srō vi̠pṛcha̍ḥ ।10) vi̠pṛcha̠-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya vi̠pṛchō̍ vi̠pṛcha̠-ssūrya̍sya ।10) vi̠pṛcha̠ iti̍ vi - pṛcha̍ḥ ।11) sūrya̍sya tē tē̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍sya tē ।12) ta̠ iti̍ tē ।13) a̠gni-rdē̠vatā̍ dē̠vatā̠ 'gni ra̠gni-rdē̠vatā̎ ।14) dē̠vatā̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ gāya̠trī ।15) gā̠ya̠trī Chanda̠ śChandō̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī Chanda̍ḥ ।16) Chanda̍ upā̠gṃ̠śō ru̍pā̠gṃ̠śō śChanda̠ śChanda̍ upā̠gṃ̠śōḥ ।17) u̠pā̠gṃ̠śōḥ pātra̠-mpātra̍ mupā̠gṃ̠śō ru̍pā̠gṃ̠śōḥ pātra̎m ।17) u̠pā̠gṃ̠śōrityu̍pa - a̠gṃ̠śōḥ ।18) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।19) a̠si̠ sōma̠-ssōmō̎ 'syasi̠ sōma̍ḥ ।20) sōmō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ sōma̠-ssōmō̍ dē̠vatā̎ ।21) dē̠vatā̎ tri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭub dē̠vatā̍ dē̠vatā̎ tri̠ṣṭup ।22) tri̠ṣṭu-pChanda̠ śChanda̍ stri̠ṣṭu-ptri̠ṣṭu-pChanda̍ḥ ।23) Chandō̎ 'ntaryā̠masyā̎ ntaryā̠masya̠ Chanda̠ śChandō̎ 'ntaryā̠masya̍ ।24) a̠nta̠ryā̠masya̠ pātra̠-mpātra̍ mantaryā̠masyā̎ ntaryā̠masya̠ pātra̎m ।24) a̠nta̠ryā̠masyētya̍ntaḥ - yā̠masya̍ ।25) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।26) a̠sīndra̠ indrō̎ 'sya̠sīndra̍ḥ ।27) indrō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatēndra̠ indrō̍ dē̠vatā̎ ।28) dē̠vatā̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ jaga̍tī ।29) jaga̍tī̠ Chanda̠ śChandō̠ jaga̍tī̠ jaga̍tī̠ Chanda̍ḥ ।30) Chanda̍ indravāyu̠vō ri̍ndravāyu̠vō śChanda̠ śChanda̍ indravāyu̠vōḥ ।31) i̠ndra̠vā̠yu̠vōḥ pātra̠-mpātra̍ mindravāyu̠vō ri̍ndravāyu̠vōḥ pātra̎m ।31) i̠ndra̠vā̠yu̠vōritī̎mdra - vā̠yu̠vōḥ ।32) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।33) a̠si̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ rasyasi̠ bṛha̠spati̍ḥ ।34) bṛha̠spati̍-rdē̠vatā̍ dē̠vatā̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-rdē̠vatā̎ ।35) dē̠vatā̍ 'nu̠ṣṭu ba̍nu̠ṣṭub dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ 'nu̠ṣṭup ।36) a̠nu̠ṣṭu-pChanda̠ śChandō̍ 'nu̠ṣṭu ba̍nu̠ṣṭu-pChanda̍ḥ ।36) a̠nu̠ṣṭubitya̍nu - stup ।37) Chandō̍ mi̠trāvaru̍ṇayō-rmi̠trāvaru̍ṇayō̠ śChanda̠ śChandō̍ mi̠trāvaru̍ṇayōḥ ।38) mi̠trāvaru̍ṇayō̠ḥ pātra̠-mpātra̍-mmi̠trāvaru̍ṇayō-rmi̠trāvaru̍ṇayō̠ḥ pātra̎m ।38) mi̠trāvaru̍ṇayō̠riti̍ mi̠trā - varu̍ṇayōḥ ।39) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।40) a̠sya̠śvinā̍ va̠śvinā̍ vasya sya̠śvinau̎ ।41) a̠śvinau̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ 'śvinā̍ va̠śvinau̍ dē̠vatā̎ ।42) dē̠vatā̍ pa̠ṅktiḥ pa̠ṅkti-rdē̠vatā̍ dē̠vatā̍ pa̠ṅktiḥ ।43) pa̠ṅkti śChanda̠ śChanda̍ḥ pa̠ṅktiḥ pa̠ṅkti śChanda̍ḥ ।44) Chandō̠ 'śvinō̍ ra̠śvinō̠ śChanda̠ śChandō̠ 'śvinō̎ḥ ।45) a̠śvinō̠ḥ pātra̠-mpātra̍ ma̠śvinō̍ ra̠śvinō̠ḥ pātra̎m ।46) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।47) a̠si̠ sūrya̠-ssūryō̎ 'syasi̠ sūrya̍ḥ ।48) sūryō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̠ sūrya̠-ssūryō̍ dē̠vatā̎ ।49) dē̠vatā̍ bṛha̠tī bṛ̍ha̠tī dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ bṛha̠tī ।50) bṛ̠ha̠tī Chanda̠ śChandō̍ bṛha̠tī bṛ̍ha̠tī Chanda̍ḥ ।॥ 18 ॥ (50/56)
meaning
This vessel is yours; I yoke together with Sun, with three-fold seers, the vessel of Sun's brilliance; with speech I yoke, with speech as vessel; you are Soma, Soma is deity with Tristubh metre; the metre belongs to Antaryamin whose vessel you are; you are Indra, Indra is deity with Jagatî metre, the metre of Indra-and-Vâyu whose vessel you are; you are Brihaspati, Brihaspati is deity with...
verse 19
1) छन्दः॑ शु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्य॒ छन्द॒ श्छन्दः॑ शु॒क्रस्य॑ ।2) शु॒क्रस्य॒ पात्र॒-म्पात्रग्ं॑ शु॒क्रस्य॑ शु॒क्रस्य॒ पात्र᳚म् ।3) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।4) अ॒सि॒ च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॑ अस्यसि च॒न्द्रमाः᳚ ।5) च॒न्द्रमा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑ च॒न्द्रमा᳚ श्च॒न्द्रमा॑ दे॒वता᳚ ।6) दे॒वता॑ स॒तोबृ॑हती स॒तोबृ॑हती दे॒वता॑ दे॒वता॑ स॒तोबृ॑हती ।7) स॒तोबृ॑हती॒ छन्द॒ श्छन्दः॑ स॒तोबृ॑हती स॒तोबृ॑हती॒ छन्दः॑ ।7) स॒तोबृ॑ह॒तीति॑ स॒तः - बृ॒ह॒ती॒ ।8) छन्दो॑ म॒न्थिनो॑ म॒न्थिन॒ श्छन्द॒ श्छन्दो॑ म॒न्थिनः॑ ।9) म॒न्थिनः॒ पात्र॒-म्पात्र॑-म्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिनः॒ पात्र᳚म् ।10) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।11) अ॒सि॒ विश्वे॒ विश्वे᳚ ऽस्यसि॒ विश्वे᳚ ।12) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।13) दे॒वा दे॒वता॑ दे॒वता॑ दे॒वा दे॒वा दे॒वता᳚ ।14) दे॒व तो॒ष्णिहो॒ ष्णिहा॑ दे॒वता॑ दे॒व तो॒ष्णिहा᳚ ।15) उ॒ष्णिहा॒ छन्द॒ श्छन्द॑ उ॒ष्णि हो॒ष्णिहा॒ छन्दः॑ ।16) छन्द॑ आग्रय॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्य॒ छन्द॒ श्छन्द॑ आग्रय॒णस्य॑ ।17) आ॒ग्र॒य॒णस्य॒ पात्र॒-म्पात्र॑ माग्रय॒णस्या᳚ ग्रय॒णस्य॒ पात्र᳚म् ।18) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।19) अ॒सीन्द्र॒ इन्द्रो᳚ ऽस्य॒सीन्द्रः॑ ।20) इन्द्रो॑ दे॒वता॑ दे॒वतेन्द्र॒ इन्द्रो॑ दे॒वता᳚ ।21) दे॒वता॑ क॒कु-त्क॒कु-द्दे॒वता॑ दे॒वता॑ क॒कुत् ।22) क॒कुच् छन्द॒ श्छन्दः॑ क॒कु-त्क॒कुच् छन्दः॑ ।23) छन्द॑ उ॒क्थाना॑ मु॒क्थाना॒-ञ्छन्द॒ श्छन्द॑ उ॒क्थाना᳚म् ।24) उ॒क्थाना॒-म्पात्र॒-म्पात्र॑ मु॒क्थाना॑ मु॒क्थाना॒-म्पात्र᳚म् ।25) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।26) अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒ व्य॑स्यसि पृथि॒वी ।27) पृ॒थि॒वी दे॒वता॑ दे॒वता॑ पृथि॒वी पृ॑थि॒वी दे॒वता᳚ ।28) दे॒वता॑ वि॒रा-ड्वि॒रा-ड्दे॒वता॑ दे॒वता॑ वि॒राट् ।29) वि॒राट् छन्द॒ श्छन्दो॑ वि॒रा-ड्वि॒राट् छन्दः॑ ।29) वि॒राडिति॑ वि - राट् ।30) छन्दो᳚ ध्रु॒वस्य॑ ध्रु॒वस्य॒ छन्द॒ श्छन्दो᳚ ध्रु॒वस्य॑ ।31) ध्रु॒वस्य॒ पात्र॒-म्पात्र॑-न्ध्रु॒वस्य॑ ध्रु॒वस्य॒ पात्र᳚म् ।32) पात्र॑ मस्यसि॒ पात्र॒-म्पात्र॑ मसि ।33) अ॒सीत्य॑सि ।॥ 19 ॥ (33/35)॥ अ. 6 ॥
1) Chanda̍-śśu̠krasya̍ śu̠krasya̠ Chanda̠ śChanda̍-śśu̠krasya̍ ।2) śu̠krasya̠ pātra̠-mpātragṃ̍ śu̠krasya̍ śu̠krasya̠ pātra̎m ।3) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।4) a̠si̠ cha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̍ asyasi cha̠ndramā̎ḥ ।5) cha̠ndramā̍ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ cha̠ndramā̎ ścha̠ndramā̍ dē̠vatā̎ ।6) dē̠vatā̍ sa̠tōbṛ̍hatī sa̠tōbṛ̍hatī dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ sa̠tōbṛ̍hatī ।7) sa̠tōbṛ̍hatī̠ Chanda̠ śChanda̍-ssa̠tōbṛ̍hatī sa̠tōbṛ̍hatī̠ Chanda̍ḥ ।7) sa̠tōbṛ̍ha̠tīti̍ sa̠taḥ - bṛ̠ha̠tī̠ ।8) Chandō̍ ma̠nthinō̍ ma̠nthina̠ śChanda̠ śChandō̍ ma̠nthina̍ḥ ।9) ma̠nthina̠ḥ pātra̠-mpātra̍-mma̠nthinō̍ ma̠nthina̠ḥ pātra̎m ।10) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।11) a̠si̠ viśvē̠ viśvē̎ 'syasi̠ viśvē̎ ।12) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।13) dē̠vā dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ dē̠vā dē̠vā dē̠vatā̎ ।14) dē̠va tō̠ṣṇihō̠ ṣṇihā̍ dē̠vatā̍ dē̠va tō̠ṣṇihā̎ ।15) u̠ṣṇihā̠ Chanda̠ śChanda̍ u̠ṣṇi hō̠ṣṇihā̠ Chanda̍ḥ ।16) Chanda̍ āgraya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasya̠ Chanda̠ śChanda̍ āgraya̠ṇasya̍ ।17) ā̠gra̠ya̠ṇasya̠ pātra̠-mpātra̍ māgraya̠ṇasyā̎ graya̠ṇasya̠ pātra̎m ।18) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।19) a̠sīndra̠ indrō̎ 'sya̠sīndra̍ḥ ।20) indrō̍ dē̠vatā̍ dē̠vatēndra̠ indrō̍ dē̠vatā̎ ।21) dē̠vatā̍ ka̠ku-tka̠ku-ddē̠vatā̍ dē̠vatā̍ ka̠kut ।22) ka̠kuch Chanda̠ śChanda̍ḥ ka̠ku-tka̠kuch Chanda̍ḥ ।23) Chanda̍ u̠kthānā̍ mu̠kthānā̠-ñChanda̠ śChanda̍ u̠kthānā̎m ।24) u̠kthānā̠-mpātra̠-mpātra̍ mu̠kthānā̍ mu̠kthānā̠-mpātra̎m ।25) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।26) a̠si̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠ vya̍syasi pṛthi̠vī ।27) pṛ̠thi̠vī dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī dē̠vatā̎ ।28) dē̠vatā̍ vi̠rā-ḍvi̠rā-ḍdē̠vatā̍ dē̠vatā̍ vi̠rāṭ ।29) vi̠rāṭ Chanda̠ śChandō̍ vi̠rā-ḍvi̠rāṭ Chanda̍ḥ ।29) vi̠rāḍiti̍ vi - rāṭ ।30) Chandō̎ dhru̠vasya̍ dhru̠vasya̠ Chanda̠ śChandō̎ dhru̠vasya̍ ।31) dhru̠vasya̠ pātra̠-mpātra̍-ndhru̠vasya̍ dhru̠vasya̠ pātra̎m ।32) pātra̍ masyasi̠ pātra̠-mpātra̍ masi ।33) a̠sītya̍si ।॥ 19 ॥ (33/35)॥ a. 6 ॥
meaning
Indra is the meter; the meter is Indra's.
verse 20
1) इ॒ष्टर्गो॒ वै वा इ॒ष्टर्ग॑ इ॒ष्टर्गो॒ वै ।2) वा अ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्युः ।3) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्या द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्यज॑मानस्य ।4) यज॑मानस्ये॒ ष्टर्ग॑ इ॒ष्टर्गो॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्ये॒ ष्टर्गः॑ ।5) इ॒ष्टर्गः॒ खलु॒ खल्वि॒ष्टर्ग॑ इ॒ष्टर्गः॒ खलु॑ ।6) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।7) वै पूर्वः॒ पूर्वो॒ वै वै पूर्वः॑ ।8) पूर्वो॒ ऽर्ष्टु र॒र्ष्टुः पूर्वः॒ पूर्वो॒ ऽर्ष्टुः ।9) अ॒र्ष्टुः, क्षी॑यते क्षीयते॒ ऽर्ष्टु र॒र्ष्टुः, क्षी॑यते ।10) क्षी॒य॒त॒ आ॒स॒न्या॑ दास॒न्या᳚-त्क्षीयते क्षीयत आस॒न्या᳚त् ।11) आ॒स॒न्या᳚-न्मा मा ऽऽस॒न्या॑ दास॒न्या᳚-न्मा ।12) मा॒ मन्त्रा॒-न्मन्त्रा᳚-न्मा मा॒ मन्त्रा᳚त् ।13) मन्त्रा᳚-त्पाहि पाहि॒ मन्त्रा॒-न्मन्त्रा᳚-त्पाहि ।14) पा॒हि॒ कस्याः॒ कस्याः᳚ पाहि पाहि॒ कस्याः᳚ ।15) कस्या᳚ श्चिच् चि॒-त्कस्याः॒ कस्या᳚ श्चित् ।16) चि॒द॒भिश॑स्त्या अ॒भिश॑स्त्या श्चिच् चि द॒भिश॑स्त्याः ।17) अ॒भिश॑स्त्या॒ इती त्य॒भिश॑स्त्या अ॒भिश॑स्त्या॒ इति॑ ।17) अ॒भिश॑स्त्या॒ इत्य॒भि - श॒स्त्याः॒ ।18) इति॑ पु॒रा पु॒रेतीति॑ पु॒रा ।19) पु॒रा प्रा॑तरनुवा॒का-त्प्रा॑तरनुवा॒का-त्पु॒रा पु॒रा प्रा॑तरनुवा॒कात् ।20) प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒काज् जु॑हुयाज् जुहुया-त्प्रातरनुवा॒का-त्प्रा॑तरनुवा॒काज् जु॑हुयात् ।20) प्रा॒त॒र॒नु॒वा॒कादिति॑ प्रातः - अ॒नु॒वा॒कात् ।21) जु॒हु॒या॒ दा॒त्मन॑ आ॒त्मने॑ जुहुयाज् जुहुया दा॒त्मने᳚ ।22) आ॒त्मन॑ ए॒वैवात्मन॑ आ॒त्मन॑ ए॒व ।23) ए॒व त-त्त दे॒वैव तत् ।24) तद॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु स्त-त्तद॑द्ध्व॒र्युः ।25) अ॒द्ध्व॒र्युः पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॑ दद्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्युः पु॒रस्ता᳚त् ।26) पु॒रस्ता॒च् छर्म॒ शर्म॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता॒च् छर्म॑ ।27) शर्म॑ नह्यते नह्यते॒ शर्म॒ शर्म॑ नह्यते ।28) न॒ह्य॒ते ऽना᳚र्त्या॒ अना᳚र्त्यै नह्यते नह्य॒ते ऽना᳚र्त्यै ।29) अना᳚र्त्यै संवेँ॒शाय॑ संवेँ॒शाया ना᳚र्त्या॒ अना᳚र्त्यै संवेँ॒शाय॑ ।30) सं॒वेँ॒शाय॑ त्वा त्वा संवेँ॒शाय॑ संवेँ॒शाय॑ त्वा ।30) सं॒वेँ॒शायेति॑ सं - वे॒शाय॑ ।31) त्वो॒प॒वे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ त्वा त्वोपवे॒शाय॑ ।32) उ॒प॒वे॒शाय॑ त्वा त्वोपवे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ त्वा ।32) उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प - वे॒शाय॑ ।33) त्वा॒ गा॒य॒त्रि॒या गा॑यत्रि॒या स्त्वा᳚ त्वा गायत्रि॒याः ।34) गा॒य॒त्रि॒या स्त्रि॒ष्टुभ॑ स्त्रि॒ष्टुभो॑ गायत्रि॒या गा॑यत्रि॒या स्त्रि॒ष्टुभः॑ ।35) त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या स्त्रि॒ष्टुभ॑ स्त्रि॒ष्टुभो॒ जग॑त्याः ।36) जग॑त्या अ॒भिभू᳚त्या अ॒भिभू᳚त्यै॒ जग॑त्या॒ जग॑त्या अ॒भिभू᳚त्यै ।37) अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ ऽभिभू᳚त्या अ॒भिभू᳚त्यै॒ स्वाहा᳚ ।37) अ॒भिभू᳚त्या॒ इत्य॒भि - भू॒त्यै॒ ।38) स्वाहा॒ प्राणा॑पानौ॒ प्राणा॑पानौ॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ प्राणा॑पानौ ।39) प्राणा॑पानौ मृ॒त्यो-र्मृ॒त्योः प्राणा॑पानौ॒ प्राणा॑पानौ मृ॒त्योः ।39) प्राणा॑पाना॒विति॒ प्राण॑ - अ॒पा॒नौ॒ ।40) मृ॒त्यो-र्मा॑ मा मृ॒त्यो-र्मृ॒त्यो-र्मा᳚ ।41) मा॒ पा॒त॒-म्पा॒त॒-म्मा॒ मा॒ पा॒त॒म् ।42) पा॒त॒-म्प्राणा॑पानौ॒ प्राणा॑पानौ पात-म्पात॒-म्प्राणा॑पानौ ।43) प्राणा॑पानौ॒ मा मा प्राणा॑पानौ॒ प्राणा॑पानौ॒ मा ।43) प्राणा॑पाना॒विति॒ प्राण॑ - अ॒पा॒नौ॒ ।44) मा मा॑ मा॒ मा मा मा᳚ ।45) मा॒ हा॒सि॒ष्ट॒ग्ं॒ हा॒सि॒ष्ट॒-म्मा॒ मा॒ हा॒सि॒ष्ट॒म् ।46) हा॒सि॒ष्ट॒-न्दे॒वता॑सु दे॒वता॑सु हासिष्टग्ं हासिष्ट-न्दे॒वता॑सु ।47) दे॒वता॑सु॒ वै वै दे॒वता॑सु दे॒वता॑सु॒ वै ।48) वा ए॒त ए॒ते वै वा ए॒ते ।49) ए॒ते प्रा॑णापा॒नयोः᳚ प्राणापा॒नयो॑ रे॒त ए॒ते प्रा॑णापा॒नयोः᳚ ।50) प्रा॒णा॒पा॒नयो॒-र्व्याय॑च्छन्ते॒ व्याय॑च्छन्ते प्राणापा॒नयोः᳚ प्राणापा॒नयो॒-र्व्याय॑च्छन्ते ।50) प्रा॒णा॒पा॒नयो॒रिति॑ प्राण - अ॒पा॒नयोः᳚ ।॥ 20 ॥ (50/58)
1) i̠ṣṭargō̠ vai vā i̠ṣṭarga̍ i̠ṣṭargō̠ vai ।2) vā a̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rvai vā a̍ddhva̠ryuḥ ।3) a̠ddhva̠ryu-ryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasyā ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-ryaja̍mānasya ।4) yaja̍mānasyē̠ ṣṭarga̍ i̠ṣṭargō̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasyē̠ ṣṭarga̍ḥ ।5) i̠ṣṭarga̠ḥ khalu̠ khalvi̠ṣṭarga̍ i̠ṣṭarga̠ḥ khalu̍ ।6) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।7) vai pūrva̠ḥ pūrvō̠ vai vai pūrva̍ḥ ।8) pūrvō̠ 'rṣṭu ra̠rṣṭuḥ pūrva̠ḥ pūrvō̠ 'rṣṭuḥ ।9) a̠rṣṭuḥ, kṣī̍yatē kṣīyatē̠ 'rṣṭu ra̠rṣṭuḥ, kṣī̍yatē ।10) kṣī̠ya̠ta̠ ā̠sa̠nyā̍ dāsa̠nyā̎-tkṣīyatē kṣīyata āsa̠nyā̎t ।11) ā̠sa̠nyā̎-nmā mā ''sa̠nyā̍ dāsa̠nyā̎-nmā ।12) mā̠ mantrā̠-nmantrā̎-nmā mā̠ mantrā̎t ।13) mantrā̎-tpāhi pāhi̠ mantrā̠-nmantrā̎-tpāhi ।14) pā̠hi̠ kasyā̠ḥ kasyā̎ḥ pāhi pāhi̠ kasyā̎ḥ ।15) kasyā̎ śchich chi̠-tkasyā̠ḥ kasyā̎ śchit ।16) chi̠da̠bhiśa̍styā a̠bhiśa̍styā śchich chi da̠bhiśa̍styāḥ ।17) a̠bhiśa̍styā̠ itī tya̠bhiśa̍styā a̠bhiśa̍styā̠ iti̍ ।17) a̠bhiśa̍styā̠ itya̠bhi - śa̠styā̠ḥ ।18) iti̍ pu̠rā pu̠rētīti̍ pu̠rā ।19) pu̠rā prā̍taranuvā̠kā-tprā̍taranuvā̠kā-tpu̠rā pu̠rā prā̍taranuvā̠kāt ।20) prā̠ta̠ra̠nu̠vā̠kāj ju̍huyāj juhuyā-tprātaranuvā̠kā-tprā̍taranuvā̠kāj ju̍huyāt ।20) prā̠ta̠ra̠nu̠vā̠kāditi̍ prātaḥ - a̠nu̠vā̠kāt ।21) ju̠hu̠yā̠ dā̠tmana̍ ā̠tmanē̍ juhuyāj juhuyā dā̠tmanē̎ ।22) ā̠tmana̍ ē̠vaivātmana̍ ā̠tmana̍ ē̠va ।23) ē̠va ta-tta dē̠vaiva tat ।24) tada̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu sta-ttada̍ddhva̠ryuḥ ।25) a̠ddhva̠ryuḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̍ daddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryuḥ pu̠rastā̎t ।26) pu̠rastā̠ch Charma̠ śarma̍ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̠ch Charma̍ ।27) śarma̍ nahyatē nahyatē̠ śarma̠ śarma̍ nahyatē ।28) na̠hya̠tē 'nā̎rtyā̠ anā̎rtyai nahyatē nahya̠tē 'nā̎rtyai ।29) anā̎rtyai saṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śāyā nā̎rtyā̠ anā̎rtyai saṃvē̠śāya̍ ।30) sa̠ṃvē̠śāya̍ tvā tvā saṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śāya̍ tvā ।30) sa̠ṃvē̠śāyēti̍ saṃ - vē̠śāya̍ ।31) tvō̠pa̠vē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ tvā tvōpavē̠śāya̍ ।32) u̠pa̠vē̠śāya̍ tvā tvōpavē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ tvā ।32) u̠pa̠vē̠śāyētyu̍pa - vē̠śāya̍ ।33) tvā̠ gā̠ya̠tri̠yā gā̍yatri̠yā stvā̎ tvā gāyatri̠yāḥ ।34) gā̠ya̠tri̠yā stri̠ṣṭubha̍ stri̠ṣṭubhō̍ gāyatri̠yā gā̍yatri̠yā stri̠ṣṭubha̍ḥ ।35) tri̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā stri̠ṣṭubha̍ stri̠ṣṭubhō̠ jaga̍tyāḥ ।36) jaga̍tyā a̠bhibhū̎tyā a̠bhibhū̎tyai̠ jaga̍tyā̠ jaga̍tyā a̠bhibhū̎tyai ।37) a̠bhibhū̎tyai̠ svāhā̠ svāhā̠ 'bhibhū̎tyā a̠bhibhū̎tyai̠ svāhā̎ ।37) a̠bhibhū̎tyā̠ itya̠bhi - bhū̠tyai̠ ।38) svāhā̠ prāṇā̍pānau̠ prāṇā̍pānau̠ svāhā̠ svāhā̠ prāṇā̍pānau ।39) prāṇā̍pānau mṛ̠tyō-rmṛ̠tyōḥ prāṇā̍pānau̠ prāṇā̍pānau mṛ̠tyōḥ ।39) prāṇā̍pānā̠viti̠ prāṇa̍ - a̠pā̠nau̠ ।40) mṛ̠tyō-rmā̍ mā mṛ̠tyō-rmṛ̠tyō-rmā̎ ।41) mā̠ pā̠ta̠-mpā̠ta̠-mmā̠ mā̠ pā̠ta̠m ।42) pā̠ta̠-mprāṇā̍pānau̠ prāṇā̍pānau pāta-mpāta̠-mprāṇā̍pānau ।43) prāṇā̍pānau̠ mā mā prāṇā̍pānau̠ prāṇā̍pānau̠ mā ।43) prāṇā̍pānā̠viti̠ prāṇa̍ - a̠pā̠nau̠ ।44) mā mā̍ mā̠ mā mā mā̎ ।45) mā̠ hā̠si̠ṣṭa̠gṃ̠ hā̠si̠ṣṭa̠-mmā̠ mā̠ hā̠si̠ṣṭa̠m ।46) hā̠si̠ṣṭa̠-ndē̠vatā̍su dē̠vatā̍su hāsiṣṭagṃ hāsiṣṭa-ndē̠vatā̍su ।47) dē̠vatā̍su̠ vai vai dē̠vatā̍su dē̠vatā̍su̠ vai ।48) vā ē̠ta ē̠tē vai vā ē̠tē ।49) ē̠tē prā̍ṇāpā̠nayō̎ḥ prāṇāpā̠nayō̍ rē̠ta ē̠tē prā̍ṇāpā̠nayō̎ḥ ।50) prā̠ṇā̠pā̠nayō̠-rvyāya̍chChantē̠ vyāya̍chChantē prāṇāpā̠nayō̎ḥ prāṇāpā̠nayō̠-rvyāya̍chChantē ।50) prā̠ṇā̠pā̠nayō̠riti̍ prāṇa - a̠pā̠nayō̎ḥ ।॥ 20 ॥ (50/58)
meaning
The Ishṭargaḥ priest, the Adhvaryu priest of the sacrificer—these are bound by the metres Gāyatrī, Triṣṭubh, and Jagati to the breath and life-force, protecting them from death through the invocation of the deities.
verse 21
1) व्याय॑च्छन्ते॒ येषां॒-येँषां॒-व्याँय॑च्छन्ते॒ व्याय॑च्छन्ते॒ येषा᳚म् ।1) व्याय॑च्छन्त॒ इति॑ वि - आय॑च्छन्ते ।2) येषा॒ग्ं॒ सोम॒-स्सोमो॒ येषां॒-येँषा॒ग्ं॒ सोमः॑ ।3) सोमः॑ समृ॒च्छते॑ समृ॒च्छते॒ सोम॒-स्सोमः॑ समृ॒च्छते᳚ ।4) स॒मृ॒च्छते॑ संवेँ॒शाय॑ संवेँ॒शाय॑ समृ॒च्छते॑ समृ॒च्छते॑ संवेँ॒शाय॑ ।4) स॒मृ॒च्छत॒ इति॑ सं - ऋ॒च्छते᳚ ।5) सं॒वेँ॒शाय॑ त्वा त्वा संवेँ॒शाय॑ संवेँ॒शाय॑ त्वा ।5) सं॒वेँ॒शायेति॑ सं - वे॒शाय॑ ।6) त्वो॒प॒वे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ त्वा त्वोपवे॒शाय॑ ।7) उ॒प॒वे॒शाय॑ त्वा त्वोपवे॒शा यो॑पवे॒शाय॑ त्वा ।7) उ॒प॒वे॒शायेत्यु॑प - वे॒शाय॑ ।8) त्वेतीति॑ त्वा॒ त्वेति॑ ।9) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।10) आ॒ह॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्याहाह॒ छन्दाग्ं॑सि ।11) छन्दाग्ं॑सि॒ वै वै छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै ।12) वै सं॑वेँ॒श-स्सं॑वेँ॒शो वै वै सं॑वेँ॒शः ।13) सं॒वेँ॒श उ॑पवे॒श उ॑पवे॒श-स्सं॑वेँ॒श-स्सं॑वेँ॒श उ॑पवे॒शः ।13) सं॒वेँ॒श इति॑ सं - वे॒शः ।14) उ॒प॒वे॒श श्छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रुपवे॒श उ॑पवे॒श श्छन्दो॑भिः ।14) उ॒प॒वे॒श इत्यु॑प - वे॒शः ।15) छन्दो॑भि रे॒वैव छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रे॒व ।15) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।16) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वैवास्य॑ ।17) अ॒स्य॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्॑ स्य स्यास्य॒ छन्दाग्ं॑सि ।18) छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि वृङ्क्ते ।19) वृ॒ङ्क्ते॒ प्रेति॑वन्ति॒ प्रेति॑वन्ति वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ प्रेति॑वन्ति ।20) प्रेति॑व॒ न्त्याज्या॒ न्याज्या॑नि॒ प्रेति॑वन्ति॒ प्रेति॑व॒ न्त्याज्या॑नि ।20) प्रेति॑व॒न्तीति॒ प्रेति॑ - व॒न्ति॒ ।21) आज्या॑नि भवन्ति भव॒ न्त्याज्या॒ न्याज्या॑नि भवन्ति ।22) भ॒व॒ न्त्य॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै भवन्ति भव न्त्य॒भिजि॑त्यै ।23) अ॒भिजि॑त्यै म॒रुत्व॑ती-र्म॒रुत्व॑ती र॒भिजि॑त्या अ॒भिजि॑त्यै म॒रुत्व॑तीः ।23) अ॒भिजि॑त्या॒ इत्य॒भि - जि॒त्यै॒ ।24) म॒रुत्व॑तीः प्रति॒पदः॑ प्रति॒पदो॑ म॒रुत्व॑ती-र्म॒रुत्व॑तीः प्रति॒पदः॑ ।25) प्र॒ति॒पदो॒ विजि॑त्यै॒ विजि॑त्यै प्रति॒पदः॑ प्रति॒पदो॒ विजि॑त्यै ।25) प्र॒ति॒पद॒ इति॑ प्रति - पदः॑ ।26) विजि॑त्या उ॒भे उ॒भे विजि॑त्यै॒ विजि॑त्या उ॒भे ।26) विजि॑त्या॒ इति॒ वि - जि॒त्यै॒ ।27) उ॒भे बृ॑हद्रथन्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे उ॒भे उ॒भे बृ॑हद्रथन्त॒रे ।27) उ॒भे इत्यु॒भे ।28) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे भ॑वतो भवतो बृहद्रथन्त॒रे बृ॑हद्रथन्त॒रे भ॑वतः ।28) बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रे इति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒रे ।29) भ॒व॒त॒ इ॒य मि॒य-म्भ॑वतो भवत इ॒यम् ।30) इ॒यं-वाँव वावे य मि॒यं-वाँव ।31) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।32) र॒थ॒न्त॒र म॒सा व॒सौ र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र म॒सौ ।32) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम् - त॒रम् ।33) अ॒सौ बृ॒ह-द्बृ॒ह द॒सा व॒सौ बृ॒हत् ।34) बृ॒ह दा॒भ्या मा॒भ्या-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दा॒भ्याम् ।35) आ॒भ्या मे॒वै वाभ्या मा॒भ्या मे॒व ।36) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।37) ए॒न॒ म॒न्त र॒न्त रे॑न मेन म॒न्तः ।38) अ॒न्त रे᳚त्ये त्य॒न्त र॒न्त रे॑ति ।39) ए॒त्य॒ द्याद्यै त्ये᳚त्य॒द्य ।40) अ॒द्य वाव वावा द्याद्य वाव ।41) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।42) र॒थ॒न्त॒रग्ग् श्व-श्श्वो र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रग्ग् श्वः ।42) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम् - त॒रम् ।43) श्वो बृ॒ह-द्बृ॒हच् छ्व-श्श्वो बृ॒हत् ।44) बृ॒ह द॑द्या॒श्वा द॑द्या॒ श्वा-द्बृ॒ह-द्बृ॒हद॑द्या॒ श्वात् ।45) अ॒द्या॒श्वा दे॒वै वाद्या॒ श्वा द॑द्या॒ श्वा दे॒व ।45) अ॒द्या॒श्वादित्य॑द्य - श्वात् ।46) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।47) ए॒न॒ म॒न्त र॒न्त रे॑न मेन म॒न्तः ।48) अ॒न्त रे᳚त्ये त्य॒न्त र॒न्त रे॑ति ।49) ए॒ति॒ भू॒त-म्भू॒त मे᳚त्येति भू॒तम् ।50) भू॒तं-वाँव वाव भू॒त-म्भू॒तं-वाँव ।॥ 21 ॥ (50/66)
1) vyāya̍chChantē̠ yēṣā̠ṃ yēṣā̠ṃ vyāya̍chChantē̠ vyāya̍chChantē̠ yēṣā̎m ।1) vyāya̍chChanta̠ iti̍ vi - āya̍chChantē ।2) yēṣā̠gṃ̠ sōma̠-ssōmō̠ yēṣā̠ṃ yēṣā̠gṃ̠ sōma̍ḥ ।3) sōma̍-ssamṛ̠chChatē̍ samṛ̠chChatē̠ sōma̠-ssōma̍-ssamṛ̠chChatē̎ ।4) sa̠mṛ̠chChatē̍ saṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śāya̍ samṛ̠chChatē̍ samṛ̠chChatē̍ saṃvē̠śāya̍ ।4) sa̠mṛ̠chChata̠ iti̍ saṃ - ṛ̠chChatē̎ ।5) sa̠ṃvē̠śāya̍ tvā tvā saṃvē̠śāya̍ saṃvē̠śāya̍ tvā ।5) sa̠ṃvē̠śāyēti̍ saṃ - vē̠śāya̍ ।6) tvō̠pa̠vē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ tvā tvōpavē̠śāya̍ ।7) u̠pa̠vē̠śāya̍ tvā tvōpavē̠śā yō̍pavē̠śāya̍ tvā ।7) u̠pa̠vē̠śāyētyu̍pa - vē̠śāya̍ ।8) tvētīti̍ tvā̠ tvēti̍ ।9) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।10) ā̠ha̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ syāhāha̠ Chandāgṃ̍si ।11) Chandāgṃ̍si̠ vai vai Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ vai ।12) vai sa̍ṃvē̠śa-ssa̍ṃvē̠śō vai vai sa̍ṃvē̠śaḥ ।13) sa̠ṃvē̠śa u̍pavē̠śa u̍pavē̠śa-ssa̍ṃvē̠śa-ssa̍ṃvē̠śa u̍pavē̠śaḥ ।13) sa̠ṃvē̠śa iti̍ saṃ - vē̠śaḥ ।14) u̠pa̠vē̠śa śChandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rupavē̠śa u̍pavē̠śa śChandō̍bhiḥ ।14) u̠pa̠vē̠śa ityu̍pa - vē̠śaḥ ।15) Chandō̍bhi rē̠vaiva Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rē̠va ।15) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।16) ē̠vāsyā̎ syai̠vaivāsya̍ ।17) a̠sya̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāg̍ sya syāsya̠ Chandāgṃ̍si ।18) Chandāgṃ̍si vṛṅktē vṛṅktē̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si vṛṅktē ।19) vṛ̠ṅktē̠ prēti̍vanti̠ prēti̍vanti vṛṅktē vṛṅktē̠ prēti̍vanti ।20) prēti̍va̠ ntyājyā̠ nyājyā̍ni̠ prēti̍vanti̠ prēti̍va̠ ntyājyā̍ni ।20) prēti̍va̠ntīti̠ prēti̍ - va̠nti̠ ।21) ājyā̍ni bhavanti bhava̠ ntyājyā̠ nyājyā̍ni bhavanti ।22) bha̠va̠ ntya̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai bhavanti bhava ntya̠bhiji̍tyai ।23) a̠bhiji̍tyai ma̠rutva̍tī-rma̠rutva̍tī ra̠bhiji̍tyā a̠bhiji̍tyai ma̠rutva̍tīḥ ।23) a̠bhiji̍tyā̠ itya̠bhi - ji̠tyai̠ ।24) ma̠rutva̍tīḥ prati̠pada̍ḥ prati̠padō̍ ma̠rutva̍tī-rma̠rutva̍tīḥ prati̠pada̍ḥ ।25) pra̠ti̠padō̠ viji̍tyai̠ viji̍tyai prati̠pada̍ḥ prati̠padō̠ viji̍tyai ।25) pra̠ti̠pada̠ iti̍ prati - pada̍ḥ ।26) viji̍tyā u̠bhē u̠bhē viji̍tyai̠ viji̍tyā u̠bhē ।26) viji̍tyā̠ iti̠ vi - ji̠tyai̠ ।27) u̠bhē bṛ̍hadrathanta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē u̠bhē u̠bhē bṛ̍hadrathanta̠rē ।27) u̠bhē ityu̠bhē ।28) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē bha̍vatō bhavatō bṛhadrathanta̠rē bṛ̍hadrathanta̠rē bha̍vataḥ ।28) bṛ̠ha̠dra̠tha̠nta̠rē iti̍ bṛhat - ra̠tha̠nta̠rē ।29) bha̠va̠ta̠ i̠ya mi̠ya-mbha̍vatō bhavata i̠yam ।30) i̠yaṃ vāva vāvē ya mi̠yaṃ vāva ।31) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।32) ra̠tha̠nta̠ra ma̠sā va̠sau ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra ma̠sau ।32) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ ratham - ta̠ram ।33) a̠sau bṛ̠ha-dbṛ̠ha da̠sā va̠sau bṛ̠hat ।34) bṛ̠ha dā̠bhyā mā̠bhyā-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dā̠bhyām ।35) ā̠bhyā mē̠vai vābhyā mā̠bhyā mē̠va ।36) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।37) ē̠na̠ ma̠nta ra̠nta rē̍na mēna ma̠ntaḥ ।38) a̠nta rē̎tyē tya̠nta ra̠nta rē̍ti ।39) ē̠tya̠ dyādyai tyē̎tya̠dya ।40) a̠dya vāva vāvā dyādya vāva ।41) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।42) ra̠tha̠nta̠ragg śva-śśvō ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ragg śvaḥ ।42) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ ratham - ta̠ram ।43) śvō bṛ̠ha-dbṛ̠hach Chva-śśvō bṛ̠hat ।44) bṛ̠ha da̍dyā̠śvā da̍dyā̠ śvā-dbṛ̠ha-dbṛ̠hada̍dyā̠ śvāt ।45) a̠dyā̠śvā dē̠vai vādyā̠ śvā da̍dyā̠ śvā dē̠va ।45) a̠dyā̠śvāditya̍dya - śvāt ।46) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।47) ē̠na̠ ma̠nta ra̠nta rē̍na mēna ma̠ntaḥ ।48) a̠nta rē̎tyē tya̠nta ra̠nta rē̍ti ।49) ē̠ti̠ bhū̠ta-mbhū̠ta mē̎tyēti bhū̠tam ।50) bhū̠taṃ vāva vāva bhū̠ta-mbhū̠taṃ vāva ।॥ 21 ॥ (50/66)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita describes how those whose oblations are stretched forth possess Soma, and through the interconnected layers of ritual speech—the Samvesa and Upavesa, the Brihad and Rathantara chants—the offerings become the winning-cry and the swift-moving blessing, unfolding through both yesterday and today as the structured continuance of sacrificial becoming.
verse 22
1) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।2) र॒थ॒न्त॒र-म्भ॑वि॒ष्य-द्भ॑वि॒ष्य-द्र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-म्भ॑वि॒ष्यत् ।2) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम् - त॒रम् ।3) भ॒वि॒ष्य-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्भ॑वि॒ष्य-द्भ॑वि॒ष्य-द्बृ॒हत् ।4) बृ॒ह-द्भू॒ता-द्भू॒ता-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्भू॒तात् ।5) भू॒ताच् च॑ च भू॒ता-द्भू॒ताच् च॑ ।6) चै॒वैव च॑ चै॒व ।7) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।8) ए॒न॒-म्भ॒वि॒ष्य॒तो भ॑विष्य॒त ए॑न मेन-म्भविष्य॒तः ।9) भ॒वि॒ष्य॒तश्च॑ च भविष्य॒तो भ॑विष्य॒तश्च॑ ।10) चा॒न्त र॒न्तश्च॑ चा॒न्तः ।11) अ॒न्त रे᳚ त्येत्य॒न्त र॒न्त रे॑ति ।12) ए॒ति॒ परि॑मित॒-म्परि॑मित मेत्येति॒ परि॑मितम् ।13) परि॑मितं॒-वाँव वाव परि॑मित॒-म्परि॑मितं॒-वाँव ।13) परि॑मित॒मिति॒ परि॑ - मि॒त॒म् ।14) वाव र॑थन्त॒रग्ं र॑थन्त॒रं-वाँव वाव र॑थन्त॒रम् ।15) र॒थ॒न्त॒र मप॑रिमित॒ मप॑रिमितग्ं रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र मप॑रिमितम् ।15) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथम् - त॒रम् ।16) अप॑रिमित-म्बृ॒ह-द्बृ॒ह दप॑रिमित॒ मप॑रिमित-म्बृ॒हत् ।16) अप॑रिमित॒मित्यप॑रि - मि॒त॒म् ।17) बृ॒ह-त्परि॑मिता॒-त्परि॑मिता-द्बृ॒ह-द्बृ॒ह-त्परि॑मितात् ।18) परि॑मिताच् च च॒ परि॑मिता॒-त्परि॑मिताच् च ।18) परि॑मिता॒दिति॒ परि॑ - मि॒ता॒त् ।19) चै॒वैव च॑ चै॒व ।20) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।21) ए॒न॒ मप॑रिमिता॒ दप॑रिमिता देन मेन॒ मप॑रिमितात् ।22) अप॑रिमिताच् च॒ चाप॑रिमिता॒ दप॑रिमिताच् च ।22) अप॑रिमिता॒दित्यप॑रि - मि॒ता॒त् ।23) चा॒न्त र॒न्तश्च॑ चा॒न्तः ।24) अ॒न्त रे᳚ त्येत्य॒न्त र॒न्त रे॑ति ।25) ए॒ति॒ वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वि॑श्वामित्रजमद॒ग्नी ए᳚त्येति विश्वामित्रजमद॒ग्नी ।26) वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी वसि॑ष्ठेन॒ वसि॑ष्ठेन विश्वामित्रजमद॒ग्नी वि॑श्वामित्रजमद॒ग्नी वसि॑ष्ठेन ।26) वि॒श्वा॒मि॒त्र॒ज॒म॒द॒ग्नी इति॑ विश्वामित्र - ज॒म॒द॒ग्नी ।27) वसि॑ष्ठेना स्पर्धेता मस्पर्धेतां॒-वँसि॑ष्ठेन॒ वसि॑ष्ठेना स्पर्धेताम् ।28) अ॒स्प॒र्धे॒ता॒ग्ं॒ स सो᳚ ऽस्पर्धेता मस्पर्धेता॒ग्ं॒ सः ।29) स ए॒त दे॒त-थ्स स ए॒तत् ।30) ए॒तज् ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि रे॒त दे॒तज् ज॒मद॑ग्निः ।31) ज॒मद॑ग्नि-र्विह॒व्यं॑-विँह॒व्य॑-ञ्ज॒मद॑ग्नि-र्ज॒मद॑ग्नि-र्विह॒व्य᳚म् ।32) वि॒ह॒व्य॑ मपश्य दपश्य-द्विह॒व्यं॑-विँह॒व्य॑ मपश्यत् ।32) वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि - ह॒व्य᳚म् ।33) अ॒प॒श्य॒-त्तेन॒ तेना॑पश्य दपश्य॒-त्तेन॑ ।34) तेन॒ वै वै तेन॒ तेन॒ वै ।35) वै स स वै वै सः ।36) स वसि॑ष्ठस्य॒ वसि॑ष्ठस्य॒ स स वसि॑ष्ठस्य ।37) वसि॑ष्ठस्ये न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वँसि॑ष्ठस्य॒ वसि॑ष्ठस्ये न्द्रि॒यम् ।38) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।39) वी॒र्य॑ मवृङ्क्ता वृङ्क्त वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मवृङ्क्त ।40) अ॒वृ॒ङ्क्त॒ य-द्यद॑वृङ्क्ता वृङ्क्त॒ यत् ।41) य-द्वि॑ह॒व्यं॑-विँह॒व्यं॑-यँ-द्य-द्वि॑ह॒व्य᳚म् ।42) वि॒ह॒व्यग्ं॑ श॒स्यते॑ श॒स्यते॑ विह॒व्यं॑-विँह॒व्यग्ं॑ श॒स्यते᳚ ।42) वि॒ह॒व्य॑मिति॑ वि - ह॒व्य᳚म् ।43) श॒स्यत॑ इन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यग्ं श॒स्यते॑ श॒स्यत॑ इन्द्रि॒यम् ।44) इ॒न्द्रि॒य मे॒वैवे न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मे॒व ।45) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।46) त-द्वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-न्त-त्त-द्वी॒र्य᳚म् ।47) वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ यज॑मानो वी॒र्यं॑-वीँ॒र्यं॑-यँज॑मानः ।48) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य ।49) भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ भ्रातृ॑व्यस्य॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते ।50) वृ॒ङ्क्ते॒ यस्य॒ यस्य॑ वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ यस्य॑ ।51) यस्य॒ भूयाग्ं॑सो॒ भूयाग्ं॑सो॒ यस्य॒ यस्य॒ भूयाग्ं॑सः ।52) भूयाग्ं॑सो यज्ञक्र॒तवो॑ यज्ञक्र॒तवो॒ भूयाग्ं॑सो॒ भूयाग्ं॑सो यज्ञक्र॒तवः॑ ।53) य॒ज्ञ॒क्र॒तव॒ इतीति॑ यज्ञक्र॒तवो॑ यज्ञक्र॒तव॒ इति॑ ।53) य॒ज्ञ॒क्र॒तव॒ इति॑ यज्ञ - क्र॒तवः॑ ।54) इत्या॑हु राहु॒ रिती त्या॑हुः ।55) आ॒हु॒-स्स स आ॑हु राहु॒-स्सः ।56) स दे॒वता॑ दे॒वता॒-स्स स दे॒वताः᳚ ।57) दे॒वता॑ वृङ्क्ते वृङ्क्ते दे॒वता॑ दे॒वता॑ वृङ्क्ते ।58) वृ॒ङ्क्त॒ इतीति॑ वृङ्क्ते वृङ्क्त॒ इति॑ ।59) इति॒ यदि॒ यदीतीति॒ यदि॑ ।60) यद्य॑ग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒मो यदि॒ यद्य॑ग्निष्टो॒मः ।61) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म-स्सोम॒-स्सोमो॑ अग्निष्टो॒मो᳚ ऽग्निष्टो॒म-स्सोमः॑ ।61) अ॒ग्नि॒ष्टो॒म इत्य॑ग्नि - स्तो॒मः ।62) सोमः॑ प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता॒-थ्सोम॒-स्सोमः॑ प॒रस्ता᳚त् ।63) प॒रस्ता॒-थ्स्या-थ्स्या-त्प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता॒-थ्स्यात् ।64) स्या दु॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्यग्ग्॑ स्या-थ्स्या दु॒क्थ्य᳚म् ।65) उ॒क्थ्य॑-ङ्कुर्वीत कुर्वी तो॒क्थ्य॑ मु॒क्थ्य॑-ङ्कुर्वीत ।66) कु॒र्वी॒त॒ यदि॒ यदि॑ कुर्वीत कुर्वीत॒ यदि॑ ।67) यद्यु॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्यो॑ यदि॒ यद्यु॒क्थ्यः॑ ।68) उ॒क्थ्यः॑ स्या-थ्स्या दु॒क्थ्य॑ उ॒क्थ्यः॑ स्यात् ।69) स्या द॑तिरा॒त्र म॑तिरा॒त्रग्ग् स्या-थ्स्या द॑तिरा॒त्रम् ।70) अ॒ति॒रा॒त्र-ङ्कु॑र्वीत कुर्वीतातिरा॒त्र म॑तिरा॒त्र-ङ्कु॑र्वीत ।70) अ॒ति॒रा॒त्रमित्य॑ति - रा॒त्रम् ।71) कु॒र्वी॒त॒ य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॑-र्यज्ञक्र॒तुभिः॑ कुर्वीत कुर्वीत यज्ञक्र॒तुभिः॑ ।72) य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॑ रे॒वैव य॑ज्ञक्र॒तुभि॑-र्यज्ञक्र॒तुभि॑ रे॒व ।72) य॒ज्ञ॒क्र॒तुभि॒रिति॑ यज्ञक्र॒तु - भिः॒ ।73) ए॒वा स्या᳚ स्यै॒ वैवास्य॑ ।74) अ॒स्य॒ दे॒वता॑ दे॒वता॑ अस्यास्य दे॒वताः᳚ ।75) दे॒वता॑ वृङ्क्ते वृङ्क्ते दे॒वता॑ दे॒वता॑ वृङ्क्ते ।76) वृ॒ङ्क्ते॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑यान् वृङ्क्ते वृङ्क्ते॒ वसी॑यान् ।77) वसी॑या-न्भवति भवति॒ वसी॑या॒न्॒. वसी॑या-न्भवति ।78) भ॒व॒तीति॑ भवति ।॥ 22 ॥ (78/91)॥ अ. 7 ॥
1) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।2) ra̠tha̠nta̠ra-mbha̍vi̠ṣya-dbha̍vi̠ṣya-dra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-mbha̍vi̠ṣyat ।2) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ ratham - ta̠ram ।3) bha̠vi̠ṣya-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha-dbha̍vi̠ṣya-dbha̍vi̠ṣya-dbṛ̠hat ।4) bṛ̠ha-dbhū̠tā-dbhū̠tā-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha-dbhū̠tāt ।5) bhū̠tāch cha̍ cha bhū̠tā-dbhū̠tāch cha̍ ।6) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।7) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।8) ē̠na̠-mbha̠vi̠ṣya̠tō bha̍viṣya̠ta ē̍na mēna-mbhaviṣya̠taḥ ।9) bha̠vi̠ṣya̠taścha̍ cha bhaviṣya̠tō bha̍viṣya̠taścha̍ ।10) chā̠nta ra̠ntaścha̍ chā̠ntaḥ ।11) a̠nta rē̎ tyētya̠nta ra̠nta rē̍ti ।12) ē̠ti̠ pari̍mita̠-mpari̍mita mētyēti̠ pari̍mitam ।13) pari̍mita̠ṃ vāva vāva pari̍mita̠-mpari̍mita̠ṃ vāva ।13) pari̍mita̠miti̠ pari̍ - mi̠ta̠m ।14) vāva ra̍thanta̠ragṃ ra̍thanta̠raṃ vāva vāva ra̍thanta̠ram ।15) ra̠tha̠nta̠ra mapa̍rimita̠ mapa̍rimitagṃ rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra mapa̍rimitam ।15) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ ratham - ta̠ram ।16) apa̍rimita-mbṛ̠ha-dbṛ̠ha dapa̍rimita̠ mapa̍rimita-mbṛ̠hat ।16) apa̍rimita̠mityapa̍ri - mi̠ta̠m ।17) bṛ̠ha-tpari̍mitā̠-tpari̍mitā-dbṛ̠ha-dbṛ̠ha-tpari̍mitāt ।18) pari̍mitāch cha cha̠ pari̍mitā̠-tpari̍mitāch cha ।18) pari̍mitā̠diti̠ pari̍ - mi̠tā̠t ।19) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।20) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।21) ē̠na̠ mapa̍rimitā̠ dapa̍rimitā dēna mēna̠ mapa̍rimitāt ।22) apa̍rimitāch cha̠ chāpa̍rimitā̠ dapa̍rimitāch cha ।22) apa̍rimitā̠dityapa̍ri - mi̠tā̠t ।23) chā̠nta ra̠ntaścha̍ chā̠ntaḥ ।24) a̠nta rē̎ tyētya̠nta ra̠nta rē̍ti ।25) ē̠ti̠ vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī vi̍śvāmitrajamada̠gnī ē̎tyēti viśvāmitrajamada̠gnī ।26) vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī vasi̍ṣṭhēna̠ vasi̍ṣṭhēna viśvāmitrajamada̠gnī vi̍śvāmitrajamada̠gnī vasi̍ṣṭhēna ।26) vi̠śvā̠mi̠tra̠ja̠ma̠da̠gnī iti̍ viśvāmitra - ja̠ma̠da̠gnī ।27) vasi̍ṣṭhēnā spardhētā maspardhētā̠ṃ vasi̍ṣṭhēna̠ vasi̍ṣṭhēnā spardhētām ।28) a̠spa̠rdhē̠tā̠gṃ̠ sa sō̎ 'spardhētā maspardhētā̠gṃ̠ saḥ ।29) sa ē̠ta dē̠ta-thsa sa ē̠tat ।30) ē̠taj ja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni rē̠ta dē̠taj ja̠mada̍gniḥ ।31) ja̠mada̍gni-rviha̠vya̍ṃ viha̠vya̍-ñja̠mada̍gni-rja̠mada̍gni-rviha̠vya̎m ।32) vi̠ha̠vya̍ mapaśya dapaśya-dviha̠vya̍ṃ viha̠vya̍ mapaśyat ।32) vi̠ha̠vya̍miti̍ vi - ha̠vya̎m ।33) a̠pa̠śya̠-ttēna̠ tēnā̍paśya dapaśya̠-ttēna̍ ।34) tēna̠ vai vai tēna̠ tēna̠ vai ।35) vai sa sa vai vai saḥ ।36) sa vasi̍ṣṭhasya̠ vasi̍ṣṭhasya̠ sa sa vasi̍ṣṭhasya ।37) vasi̍ṣṭhasyē ndri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vasi̍ṣṭhasya̠ vasi̍ṣṭhasyē ndri̠yam ।38) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।39) vī̠rya̍ mavṛṅktā vṛṅkta vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mavṛṅkta ।40) a̠vṛ̠ṅkta̠ ya-dyada̍vṛṅktā vṛṅkta̠ yat ।41) ya-dvi̍ha̠vya̍ṃ viha̠vya̍ṃ ya-dya-dvi̍ha̠vya̎m ।42) vi̠ha̠vyagṃ̍ śa̠syatē̍ śa̠syatē̍ viha̠vya̍ṃ viha̠vyagṃ̍ śa̠syatē̎ ।42) vi̠ha̠vya̍miti̍ vi - ha̠vya̎m ।43) śa̠syata̍ indri̠ya mi̍ndri̠yagṃ śa̠syatē̍ śa̠syata̍ indri̠yam ।44) i̠ndri̠ya mē̠vaivē ndri̠ya mi̍ndri̠ya mē̠va ।45) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।46) ta-dvī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-nta-tta-dvī̠rya̎m ।47) vī̠rya̍ṃ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ṃ yaja̍mānaḥ ।48) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasya̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya ।49) bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē vṛṅktē̠ bhrātṛ̍vyasya̠ bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē ।50) vṛ̠ṅktē̠ yasya̠ yasya̍ vṛṅktē vṛṅktē̠ yasya̍ ।51) yasya̠ bhūyāgṃ̍sō̠ bhūyāgṃ̍sō̠ yasya̠ yasya̠ bhūyāgṃ̍saḥ ।52) bhūyāgṃ̍sō yajñakra̠tavō̍ yajñakra̠tavō̠ bhūyāgṃ̍sō̠ bhūyāgṃ̍sō yajñakra̠tava̍ḥ ।53) ya̠jña̠kra̠tava̠ itīti̍ yajñakra̠tavō̍ yajñakra̠tava̠ iti̍ ।53) ya̠jña̠kra̠tava̠ iti̍ yajña - kra̠tava̍ḥ ।54) ityā̍hu rāhu̠ ritī tyā̍huḥ ।55) ā̠hu̠-ssa sa ā̍hu rāhu̠-ssaḥ ।56) sa dē̠vatā̍ dē̠vatā̠-ssa sa dē̠vatā̎ḥ ।57) dē̠vatā̍ vṛṅktē vṛṅktē dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ vṛṅktē ।58) vṛ̠ṅkta̠ itīti̍ vṛṅktē vṛṅkta̠ iti̍ ।59) iti̠ yadi̠ yadītīti̠ yadi̍ ।60) yadya̍gniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠mō yadi̠ yadya̍gniṣṭō̠maḥ ।61) a̠gni̠ṣṭō̠ma-ssōma̠-ssōmō̍ agniṣṭō̠mō̎ 'gniṣṭō̠ma-ssōma̍ḥ ।61) a̠gni̠ṣṭō̠ma itya̍gni - stō̠maḥ ।62) sōma̍ḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̠-thsōma̠-ssōma̍ḥ pa̠rastā̎t ।63) pa̠rastā̠-thsyā-thsyā-tpa̠rastā̎-tpa̠rastā̠-thsyāt ।64) syā du̠kthya̍ mu̠kthyagg̍ syā-thsyā du̠kthya̎m ।65) u̠kthya̍-ṅkurvīta kurvī tō̠kthya̍ mu̠kthya̍-ṅkurvīta ।66) ku̠rvī̠ta̠ yadi̠ yadi̍ kurvīta kurvīta̠ yadi̍ ।67) yadyu̠kthya̍ u̠kthyō̍ yadi̠ yadyu̠kthya̍ḥ ।68) u̠kthya̍-ssyā-thsyā du̠kthya̍ u̠kthya̍-ssyāt ।69) syā da̍tirā̠tra ma̍tirā̠tragg syā-thsyā da̍tirā̠tram ।70) a̠ti̠rā̠tra-ṅku̍rvīta kurvītātirā̠tra ma̍tirā̠tra-ṅku̍rvīta ।70) a̠ti̠rā̠tramitya̍ti - rā̠tram ।71) ku̠rvī̠ta̠ ya̠jña̠kra̠tubhi̍-ryajñakra̠tubhi̍ḥ kurvīta kurvīta yajñakra̠tubhi̍ḥ ।72) ya̠jña̠kra̠tubhi̍ rē̠vaiva ya̍jñakra̠tubhi̍-ryajñakra̠tubhi̍ rē̠va ।72) ya̠jña̠kra̠tubhi̠riti̍ yajñakra̠tu - bhi̠ḥ ।73) ē̠vā syā̎ syai̠ vaivāsya̍ ।74) a̠sya̠ dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ asyāsya dē̠vatā̎ḥ ।75) dē̠vatā̍ vṛṅktē vṛṅktē dē̠vatā̍ dē̠vatā̍ vṛṅktē ।76) vṛ̠ṅktē̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yān vṛṅktē vṛṅktē̠ vasī̍yān ।77) vasī̍yā-nbhavati bhavati̠ vasī̍yā̠n̠. vasī̍yā-nbhavati ।78) bha̠va̠tīti̍ bhavati ।॥ 22 ॥ (78/91)॥ a. 7 ॥
meaning
This passage recites rhythmic and repetitive formulae centered on the Rathantara chant, the Brihata and Bhuta metres, culminating in praise of Jamadagni and invocations for the sacrificer's victory over rivals through the power of various Vedic ritual-sequences (Agnistoma, Soma, Ukthya, Atiratra) and sacrifice-acts, whereby the deities themselves are enlisted to strip away the sacrificer's foe of...
verse 23
1) नि॒ग्रा॒भ्या᳚-स्स्थ स्थ निग्रा॒भ्या॑ निग्रा॒भ्या᳚-स्स्थ ।1) नि॒ग्रा॒भ्या॑ इति॑ नि - ग्रा॒भ्याः᳚ ।2) स्थ॒ दे॒व॒श्रुतो॑ देव॒श्रुतः॑ स्थ स्थ देव॒श्रुतः॑ ।3) दे॒व॒श्रुत॒ आयु॒ रायु॑-र्देव॒श्रुतो॑ देव॒श्रुत॒ आयुः॑ ।3) दे॒व॒श्रुत॒ इति॑ देव - श्रुतः॑ ।4) आयु॑-र्मे म॒ आयु॒ रायु॑-र्मे ।5) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।6) त॒र्प॒य॒त॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्त॑र्पयत तर्पयत प्रा॒णम् ।7) प्रा॒ण-म्मे॑ मे प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-म्मे᳚ ।7) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।8) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।9) त॒र्प॒य॒ता ॒पा॒न म॑पा॒न-न्त॑र्पयत तर्पयता पा॒नम् ।10) अ॒पा॒न-म्मे॑ मे ऽपा॒न म॑पा॒न-म्मे᳚ ।10) अ॒पा॒नमित्य॑प - अ॒नम् ।11) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।12) त॒र्प॒य॒त॒ व्या॒नं-व्याँ॒न-न्त॑र्पयत तर्पयत व्या॒नम् ।13) व्या॒न-म्मे॑ मे व्या॒नं-व्याँ॒न-म्मे᳚ ।13) व्या॒नमिति॑ वि - अ॒नम् ।14) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।15) त॒र्प॒य॒त॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑ स्तर्पयत तर्पयत॒ चक्षुः॑ ।16) चक्षु॑-र्मे मे॒ चक्षु॒ श्चक्षु॑-र्मे ।17) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।18) त॒र्प॒य॒त॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-न्तर्पयत तर्पयत॒ श्रोत्र᳚म् ।19) श्रोत्र॑-म्मे मे॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-म्मे ।20) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।21) त॒र्प॒य॒त॒ मनो॒ मन॑ स्तर्पयत तर्पयत॒ मनः॑ ।22) मनो॑ मे मे॒ मनो॒ मनो॑ मे ।23) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।24) त॒र्प॒य॒त॒ वाचं॒-वाँच॑-न्तर्पयत तर्पयत॒ वाच᳚म् ।25) वाच॑-म्मे मे॒ वाचं॒-वाँच॑-म्मे ।26) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।27) त॒र्प॒य॒ता॒त्मान॑ मा॒त्मान॑-न्तर्पयत तर्पयता॒त्मान᳚म् ।28) आ॒त्मान॑-म्मे म आ॒त्मान॑ मा॒त्मान॑-म्मे ।29) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।30) त॒र्प॒य॒ताङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि तर्पयत तर्पय॒ताङ्गा॑नि ।31) अङ्गा॑नि मे॒ मे ऽङ्गा॒ न्यङ्गा॑नि मे ।32) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।33) त॒र्प॒य॒त॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्त॑र्पयत तर्पयत प्र॒जाम् ।34) प्र॒जा-म्मे॑ मे प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्मे᳚ ।34) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।35) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।36) त॒र्प॒य॒त॒ प॒शू-न्प॒शू-न्त॑र्पयत तर्पयत प॒शून् ।37) प॒शू-न्मे॑ मे प॒शू-न्प॒शू-न्मे᳚ ।38) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।39) त॒र्प॒य॒त॒ गृ॒हा-न्गृ॒हा-न्त॑र्पयत तर्पयत गृ॒हान् ।40) गृ॒हा-न्मे॑ मे गृ॒हा-न्गृ॒हा-न्मे᳚ ।41) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।42) त॒र्प॒य॒त॒ ग॒णा-न्ग॒णा-न्त॑र्पयत तर्पयत ग॒णान् ।43) ग॒णा-न्मे॑ मे ग॒णा-न्ग॒णा-न्मे᳚ ।44) मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मे॒ मे॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।45) त॒र्प॒य॒त॒ स॒र्वग॑णग्ं स॒र्वग॑ण-न्तर्पयत तर्पयत स॒र्वग॑णम् ।46) स॒र्वग॑ण-म्मा मा स॒र्वग॑णग्ं स॒र्वग॑ण-म्मा ।46) स॒र्वग॑ण॒मिति॑ स॒र्व - ग॒ण॒म् ।47) मा॒ त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्प॒य॒त॒ मा॒ मा॒ त॒र्प॒य॒त॒ ।48) त॒र्प॒य॒त॒ त॒र्पय॑त त॒र्पय॑त तर्पयत तर्पयत त॒र्पय॑त ।49) त॒र्पय॑त मा मा त॒र्पय॑त त॒र्पय॑त मा ।50) मा॒ ग॒णा ग॒णा मा॑ मा ग॒णाः ।॥ 23 ॥ (50/57)
1) ni̠grā̠bhyā̎-sstha stha nigrā̠bhyā̍ nigrā̠bhyā̎-sstha ।1) ni̠grā̠bhyā̍ iti̍ ni - grā̠bhyā̎ḥ ।2) stha̠ dē̠va̠śrutō̍ dēva̠śruta̍-sstha stha dēva̠śruta̍ḥ ।3) dē̠va̠śruta̠ āyu̠ rāyu̍-rdēva̠śrutō̍ dēva̠śruta̠ āyu̍ḥ ।3) dē̠va̠śruta̠ iti̍ dēva - śruta̍ḥ ।4) āyu̍-rmē ma̠ āyu̠ rāyu̍-rmē ।5) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।6) ta̠rpa̠ya̠ta̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-nta̍rpayata tarpayata prā̠ṇam ।7) prā̠ṇa-mmē̍ mē prā̠ṇa-mprā̠ṇa-mmē̎ ।7) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।8) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।9) ta̠rpa̠ya̠tā ̠pā̠na ma̍pā̠na-nta̍rpayata tarpayatā pā̠nam ।10) a̠pā̠na-mmē̍ mē 'pā̠na ma̍pā̠na-mmē̎ ।10) a̠pā̠namitya̍pa - a̠nam ।11) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।12) ta̠rpa̠ya̠ta̠ vyā̠naṃ vyā̠na-nta̍rpayata tarpayata vyā̠nam ।13) vyā̠na-mmē̍ mē vyā̠naṃ vyā̠na-mmē̎ ।13) vyā̠namiti̍ vi - a̠nam ।14) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।15) ta̠rpa̠ya̠ta̠ chakṣu̠ śchakṣu̍ starpayata tarpayata̠ chakṣu̍ḥ ।16) chakṣu̍-rmē mē̠ chakṣu̠ śchakṣu̍-rmē ।17) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।18) ta̠rpa̠ya̠ta̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-ntarpayata tarpayata̠ śrōtra̎m ।19) śrōtra̍-mmē mē̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-mmē ।20) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।21) ta̠rpa̠ya̠ta̠ manō̠ mana̍ starpayata tarpayata̠ mana̍ḥ ।22) manō̍ mē mē̠ manō̠ manō̍ mē ।23) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।24) ta̠rpa̠ya̠ta̠ vācha̠ṃ vācha̍-ntarpayata tarpayata̠ vācha̎m ।25) vācha̍-mmē mē̠ vācha̠ṃ vācha̍-mmē ।26) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।27) ta̠rpa̠ya̠tā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍-ntarpayata tarpayatā̠tmāna̎m ।28) ā̠tmāna̍-mmē ma ā̠tmāna̍ mā̠tmāna̍-mmē ।29) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।30) ta̠rpa̠ya̠tāṅgā̠ nyaṅgā̍ni tarpayata tarpaya̠tāṅgā̍ni ।31) aṅgā̍ni mē̠ mē 'ṅgā̠ nyaṅgā̍ni mē ।32) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।33) ta̠rpa̠ya̠ta̠ pra̠jā-mpra̠jā-nta̍rpayata tarpayata pra̠jām ।34) pra̠jā-mmē̍ mē pra̠jā-mpra̠jā-mmē̎ ।34) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।35) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।36) ta̠rpa̠ya̠ta̠ pa̠śū-npa̠śū-nta̍rpayata tarpayata pa̠śūn ।37) pa̠śū-nmē̍ mē pa̠śū-npa̠śū-nmē̎ ।38) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।39) ta̠rpa̠ya̠ta̠ gṛ̠hā-ngṛ̠hā-nta̍rpayata tarpayata gṛ̠hān ।40) gṛ̠hā-nmē̍ mē gṛ̠hā-ngṛ̠hā-nmē̎ ।41) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।42) ta̠rpa̠ya̠ta̠ ga̠ṇā-nga̠ṇā-nta̍rpayata tarpayata ga̠ṇān ।43) ga̠ṇā-nmē̍ mē ga̠ṇā-nga̠ṇā-nmē̎ ।44) mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mē̠ mē̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।45) ta̠rpa̠ya̠ta̠ sa̠rvaga̍ṇagṃ sa̠rvaga̍ṇa-ntarpayata tarpayata sa̠rvaga̍ṇam ।46) sa̠rvaga̍ṇa-mmā mā sa̠rvaga̍ṇagṃ sa̠rvaga̍ṇa-mmā ।46) sa̠rvaga̍ṇa̠miti̍ sa̠rva - ga̠ṇa̠m ।47) mā̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ mā̠ mā̠ ta̠rpa̠ya̠ta̠ ।48) ta̠rpa̠ya̠ta̠ ta̠rpaya̍ta ta̠rpaya̍ta tarpayata tarpayata ta̠rpaya̍ta ।49) ta̠rpaya̍ta mā mā ta̠rpaya̍ta ta̠rpaya̍ta mā ।50) mā̠ ga̠ṇā ga̠ṇā mā̍ mā ga̠ṇāḥ ।॥ 23 ॥ (50/57)
meaning
Let him satisfy my life-breath, apana, vyana, sight, hearing, mind, speech, self, limbs, progeny, cattle, houses, attendants, and all retinue—satisfy, satisfy.
verse 24
1) ग॒णा मे॑ मे ग॒णा ग॒णा मे᳚ ।2) मे॒ मा मा मे॑ मे॒ मा ।3) मा वि वि मा मा वि ।4) वि तृ॑ष-न्तृष॒न्॒. वि वि तृ॑षन्न् ।5) तृ॒ष॒-न्नोष॑धय॒ ओष॑धय स्तृष-न्तृष॒-न्नोष॑धयः ।6) ओष॑धयो॒ वै वा ओष॑धय॒ ओष॑धयो॒ वै ।7) वै सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ वै वै सोम॑स्य ।8) सोम॑स्य॒ विशो॒ विश॒-स्सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ विशः॑ ।9) विशो॒ विशः॑ ।10) विशः॒ खलु॒ खलु॒ विशो॒ विशः॒ खलु॑ ।11) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।12) वै राज्ञो॒ राज्ञो॒ वै वै राज्ञः॑ ।13) राज्ञः॒ प्रदा॑तोः॒ प्रदा॑तो॒ राज्ञो॒ राज्ञः॒ प्रदा॑तोः ।14) प्रदा॑तो रीश्व॒रा ई᳚श्व॒राः प्रदा॑तोः॒ प्रदा॑तो रीश्व॒राः ।14) प्रदा॑तो॒रिति॒ प्र - दा॒तोः॒ ।15) ई॒श्व॒रा ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्र ई᳚श्व॒रा ई᳚श्व॒रा ऐ॒न्द्रः ।16) ऐ॒न्द्र-स्सोम॒-स्सोम॑ ऐ॒न्द्र ऐ॒न्द्र-स्सोमः॑ ।17) सोमो ऽवी॑वृध॒ मवी॑वृध॒ग्ं॒ सोम॒-स्सोमो ऽवी॑वृधम् ।18) अवी॑वृधं-वोँ॒ वो ऽवी॑वृध॒ मवी॑वृधं-वः ँ।19) वो॒ मन॑सा॒ मन॑सा वो वो॒ मन॑सा ।20) मन॑सा सुजाता-स्सुजाता॒ मन॑सा॒ मन॑सा सुजाताः ।21) सु॒जा॒ता॒ ऋत॑प्रजाता॒ ऋत॑प्रजाता-स्सुजाता-स्सुजाता॒ ऋत॑प्रजाताः ।21) सु॒जा॒ता॒ इति॑ सु - जा॒ताः॒ ।22) ऋत॑प्रजाता॒ भगे॒ भग॒ ऋत॑प्रजाता॒ ऋत॑प्रजाता॒ भगे᳚ ।22) ऋत॑प्रजाता॒ इत्यृत॑ - प्र॒जा॒ताः॒ ।23) भग॒ इदि-द्भगे॒ भग॒ इत् ।24) इ-द्वो॑ व॒ इदि-द्वः॑ ।25) व॒-स्स्या॒म॒ स्या॒म॒ वो॒ व॒-स्स्या॒म॒ ।26) स्या॒मेति॑ स्याम ।27) इन्द्रे॑ण दे॒वी-र्दे॒वी रिन्द्रे॒णे न्द्रे॑ण दे॒वीः ।28) दे॒वी-र्वी॒रुधो॑ वी॒रुधो॑ दे॒वी-र्दे॒वी-र्वी॒रुधः॑ ।29) वी॒रुधः॑ संविँदा॒ना-स्सं॑विँदा॒ना वी॒रुधो॑ वी॒रुधः॑ संविँदा॒नाः ।30) सं॒विँ॒दा॒ना अन्वनु॑ संविँदा॒ना-स्सं॑विँदा॒ना अनु॑ ।30) सं॒विँ॒दा॒ना इति॑ सं - वि॒दा॒नाः ।31) अनु॑ मन्यन्ता-म्मन्यन्ता॒ मन्वनु॑ मन्यन्ताम् ।32) म॒न्य॒न्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ सव॑नाय मन्यन्ता-म्मन्यन्ता॒ग्ं॒ सव॑नाय ।33) सव॑नाय॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ग्ं॒ सव॑नाय॒ सव॑नाय॒ सोम᳚म् ।34) सोम॒ मितीति॒ सोम॒ग्ं॒ सोम॒ मिति॑ ।35) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।36) आ॒हौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य आहा॒ हौष॑धीभ्यः ।37) ओष॑धीभ्य ए॒वै वौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य ए॒व ।37) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।38) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।39) ए॒न॒ग्ग्॒ स्वायै॒ स्वाया॑ एन मेन॒ग्ग्॒ स्वायै᳚ ।40) स्वायै॑ वि॒शो वि॒श-स्स्वायै॒ स्वायै॑ वि॒शः ।41) वि॒श-स्स्वायै॒ स्वायै॑ वि॒शो वि॒श-स्स्वायै᳚ ।42) स्वायै॑ दे॒वता॑यै दे॒वता॑यै॒ स्वायै॒ स्वायै॑ दे॒वता॑यै ।43) दे॒वता॑यै नि॒र्याच्य॑ नि॒र्याच्य॑ दे॒वता॑यै दे॒वता॑यै नि॒र्याच्य॑ ।44) नि॒र्याच्या॒ भ्य॑भि नि॒र्याच्य॑ नि॒र्या च्या॒भि ।44) नि॒र्याच्येति॑ निः - याच्य॑ ।45) अ॒भि षु॑णोति सुनो त्य॒भ्य॑भि षु॑णोति ।46) सु॒नो॒ति॒ यो य-स्सु॑नोति सुनोति॒ यः ।47) यो वै वै यो यो वै ।48) वै सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ वै वै सोम॑स्य ।49) सोम॑स्या भिषू॒यमा॑णस्या भिषू॒यमा॑णस्य॒ सोम॑स्य॒ सोम॑स्या भिषू॒यमा॑णस्य ।50) अ॒भि॒षू॒यमा॑णस्य प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो॑ ऽभिषू॒यमा॑णस्या भिषू॒यमा॑णस्य प्रथ॒मः ।50) अ॒भि॒षू॒यमा॑ण॒स्येत्य॑भि - सू॒यमा॑नस्य ।॥ 24 ॥ (50/57)
1) ga̠ṇā mē̍ mē ga̠ṇā ga̠ṇā mē̎ ।2) mē̠ mā mā mē̍ mē̠ mā ।3) mā vi vi mā mā vi ।4) vi tṛ̍ṣa-ntṛṣa̠n̠. vi vi tṛ̍ṣann ।5) tṛ̠ṣa̠-nnōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya stṛṣa-ntṛṣa̠-nnōṣa̍dhayaḥ ।6) ōṣa̍dhayō̠ vai vā ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ vai ।7) vai sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ vai vai sōma̍sya ।8) sōma̍sya̠ viśō̠ viśa̠-ssōma̍sya̠ sōma̍sya̠ viśa̍ḥ ।9) viśō̠ viśa̍ḥ ।10) viśa̠ḥ khalu̠ khalu̠ viśō̠ viśa̠ḥ khalu̍ ।11) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।12) vai rājñō̠ rājñō̠ vai vai rājña̍ḥ ।13) rājña̠ḥ pradā̍tō̠ḥ pradā̍tō̠ rājñō̠ rājña̠ḥ pradā̍tōḥ ।14) pradā̍tō rīśva̠rā ī̎śva̠rāḥ pradā̍tō̠ḥ pradā̍tō rīśva̠rāḥ ।14) pradā̍tō̠riti̠ pra - dā̠tō̠ḥ ।15) ī̠śva̠rā ai̠ndra ai̠ndra ī̎śva̠rā ī̎śva̠rā ai̠ndraḥ ।16) ai̠ndra-ssōma̠-ssōma̍ ai̠ndra ai̠ndra-ssōma̍ḥ ।17) sōmō 'vī̍vṛdha̠ mavī̍vṛdha̠gṃ̠ sōma̠-ssōmō 'vī̍vṛdham ।18) avī̍vṛdhaṃ vō̠ vō 'vī̍vṛdha̠ mavī̍vṛdhaṃ vaḥ ।19) vō̠ mana̍sā̠ mana̍sā vō vō̠ mana̍sā ।20) mana̍sā sujātā-ssujātā̠ mana̍sā̠ mana̍sā sujātāḥ ।21) su̠jā̠tā̠ ṛta̍prajātā̠ ṛta̍prajātā-ssujātā-ssujātā̠ ṛta̍prajātāḥ ।21) su̠jā̠tā̠ iti̍ su - jā̠tā̠ḥ ।22) ṛta̍prajātā̠ bhagē̠ bhaga̠ ṛta̍prajātā̠ ṛta̍prajātā̠ bhagē̎ ।22) ṛta̍prajātā̠ ityṛta̍ - pra̠jā̠tā̠ḥ ।23) bhaga̠ idi-dbhagē̠ bhaga̠ it ।24) i-dvō̍ va̠ idi-dva̍ḥ ।25) va̠-ssyā̠ma̠ syā̠ma̠ vō̠ va̠-ssyā̠ma̠ ।26) syā̠mēti̍ syāma ।27) indrē̍ṇa dē̠vī-rdē̠vī rindrē̠ṇē ndrē̍ṇa dē̠vīḥ ।28) dē̠vī-rvī̠rudhō̍ vī̠rudhō̍ dē̠vī-rdē̠vī-rvī̠rudha̍ḥ ।29) vī̠rudha̍-ssaṃvidā̠nā-ssa̍ṃvidā̠nā vī̠rudhō̍ vī̠rudha̍-ssaṃvidā̠nāḥ ।30) sa̠ṃvi̠dā̠nā anvanu̍ saṃvidā̠nā-ssa̍ṃvidā̠nā anu̍ ।30) sa̠ṃvi̠dā̠nā iti̍ saṃ - vi̠dā̠nāḥ ।31) anu̍ manyantā-mmanyantā̠ manvanu̍ manyantām ।32) ma̠nya̠ntā̠gṃ̠ sava̍nāya̠ sava̍nāya manyantā-mmanyantā̠gṃ̠ sava̍nāya ।33) sava̍nāya̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠gṃ̠ sava̍nāya̠ sava̍nāya̠ sōma̎m ।34) sōma̠ mitīti̠ sōma̠gṃ̠ sōma̠ miti̍ ।35) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।36) ā̠hauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya āhā̠ hauṣa̍dhībhyaḥ ।37) ōṣa̍dhībhya ē̠vai vauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya ē̠va ।37) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।38) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।39) ē̠na̠gg̠ svāyai̠ svāyā̍ ēna mēna̠gg̠ svāyai̎ ।40) svāyai̍ vi̠śō vi̠śa-ssvāyai̠ svāyai̍ vi̠śaḥ ।41) vi̠śa-ssvāyai̠ svāyai̍ vi̠śō vi̠śa-ssvāyai̎ ।42) svāyai̍ dē̠vatā̍yai dē̠vatā̍yai̠ svāyai̠ svāyai̍ dē̠vatā̍yai ।43) dē̠vatā̍yai ni̠ryāchya̍ ni̠ryāchya̍ dē̠vatā̍yai dē̠vatā̍yai ni̠ryāchya̍ ।44) ni̠ryāchyā̠ bhya̍bhi ni̠ryāchya̍ ni̠ryā chyā̠bhi ।44) ni̠ryāchyēti̍ niḥ - yāchya̍ ।45) a̠bhi ṣu̍ṇōti sunō tya̠bhya̍bhi ṣu̍ṇōti ।46) su̠nō̠ti̠ yō ya-ssu̍nōti sunōti̠ yaḥ ।47) yō vai vai yō yō vai ।48) vai sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ vai vai sōma̍sya ।49) sōma̍syā bhiṣū̠yamā̍ṇasyā bhiṣū̠yamā̍ṇasya̠ sōma̍sya̠ sōma̍syā bhiṣū̠yamā̍ṇasya ।50) a̠bhi̠ṣū̠yamā̍ṇasya pratha̠maḥ pra̍tha̠mō̍ 'bhiṣū̠yamā̍ṇasyā bhiṣū̠yamā̍ṇasya pratha̠maḥ ।50) a̠bhi̠ṣū̠yamā̍ṇa̠syētya̍bhi - sū̠yamā̍nasya ।॥ 24 ॥ (50/57)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a ritual chant with repetitive phonetic sequences (gaṇā mē, mā vi, tṛṣan, oṣadhayaḥ, soma, viśaḥ, kkhalu, rājña, pradātaḥ, īśvarāḥ, indra, avirdhram, manasā, sujātāḥ, ṛtaprajātāḥ, bhaga, devatāyai, niryāchya, suṇoti, abhiṣūyamāṇasya) designed for ritual potency rather than semantic meaning.
verse 25
1) प्र॒थ॒मो ऽग्ं॑शु र॒ग्ं॒शुः प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒मो ऽग्ं॑शुः ।2) अ॒ग्ं॒शु-स्स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ त्य॒ग्ं॒शु र॒ग्ं॒शु-स्स्कन्द॑ति ।3) स्कन्द॑ति॒ स स स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति॒ सः ।4) स ई᳚श्व॒र ई᳚श्व॒र-स्स स ई᳚श्व॒रः ।5) ई॒श्व॒र इ॑न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य मी᳚श्व॒र ई᳚श्व॒र इ॑न्द्रि॒यम् ।6) इ॒न्द्रि॒यं-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑ मिन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒यं-वीँ॒र्य᳚म् ।7) वी॒र्य॑-म्प्र॒जा-म्प्र॒जां-वीँ॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्प्र॒जाम् ।8) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।8) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।9) प॒शून्. यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शू-न्प॒शून्. यज॑मानस्य ।10) यज॑मानस्य॒ निर्ह॑न्तो॒-र्निर्ह॑न्तो॒-र्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ निर्ह॑न्तोः ।11) निर्ह॑न्तो॒ स्त-न्तन्निर्ह॑न्तो॒-र्निर्ह॑न्तो॒ स्तम् ।11) निर्ह॑न्तो॒रिति॒ निः - ह॒न्तोः॒ ।12) त म॒भ्य॑भि त-न्त म॒भि ।13) अ॒भि म॑न्त्रयेत मन्त्रयेता॒ भ्य॑भि म॑न्त्रयेत ।14) म॒न्त्र॒ये॒ता म॑न्त्रयेत मन्त्रये॒ता ।15) आ मा॒ मा ऽऽमा᳚ ।16) मा॒ ऽस्का॒ न॒स्का॒-न्मा॒ मा॒ ऽस्का॒न् ।17) अ॒स्का॒-न्थ्स॒ह स॒हास्का॑ नस्का-न्थ्स॒ह ।18) स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ ।19) प्र॒जया॑ स॒ह स॒ह प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ स॒ह ।19) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।20) स॒ह रा॒यो रा॒य-स्स॒ह स॒ह रा॒यः ।21) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।22) पोषे॑णे न्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्पोषे॑ण॒ पोषे॑णे न्द्रि॒यम् ।23) इ॒न्द्रि॒य-म्मे॑ म इन्द्रि॒य मि॑न्द्रि॒य-म्मे᳚ ।24) मे॒ वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्मे मे वी॒र्य᳚म् ।25) वी॒र्य॑-म्मा मा वी॒र्यं॑-वीँ॒र्य॑-म्मा ।26) मा नि-र्णि-र्मा मा निः ।27) नि-र्व॑धी-र्वधी॒-र्नि-र्णि-र्व॑धीः ।28) व॒धी॒ रितीति॑ वधी-र्वधी॒ रिति॑ ।29) इत्या॒शिष॑ मा॒शिष॒ मिती त्या॒शिष᳚म् ।30) आ॒शिष॑ मे॒वैवाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।30) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।31) ए॒वैता मे॒ता मे॒वैवैताम् ।32) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।33) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।34) शा॒स्त॒ इ॒न्द्रि॒यस्ये᳚ न्द्रि॒यस्य॑ शास्ते शास्त इन्द्रि॒यस्य॑ ।35) इ॒न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य वी॒र्य॑स्ये न्द्रि॒यस्ये᳚ न्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्य ।36) वी॒र्य॑स्य प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॑ वी॒र्य॑स्य वी॒र्य॑स्य प्र॒जायै᳚ ।37) प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् ।37) प्र॒जाया॒ इति॑ प्र - जायै᳚ ।38) प॒शू॒ना मनि॑र्घाता॒या नि॑र्घाताय पशू॒ना-म्प॑शू॒ना मनि॑र्घाताय ।39) अनि॑र्घाताय द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो ऽनि॑र्घाता॒या नि॑र्घाताय द्र॒फ्सः ।39) अनि॑र्घाता॒येत्यनिः॑ - घा॒ता॒य॒ ।40) द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द चस्कन्द द्र॒फ्सो द्र॒फ्स श्च॑स्कन्द ।41) च॒स्क॒न्द॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्च॑स्कन्द चस्कन्द पृथि॒वीम् ।42) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।43) अनु॒ द्या-न्द्या मन्वनु॒ द्याम् ।44) द्या मि॒म मि॒म-न्द्या-न्द्या मि॒मम् ।45) इ॒म-ञ्च॑ चे॒ म मि॒म-ञ्च॑ ।46) च॒ योनिं॒-योँनि॑-ञ्च च॒ योनि᳚म् ।47) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।48) अनु॒ यो यो ऽन्वनु॒ यः ।49) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।50) च॒ पूर्वः॒ पूर्व॑श्च च॒ पूर्वः॑ ।51) पूर्व॒ इति॒ पूर्वः॑ ।52) तृ॒तीयं॒-योँनिं॒-योँनि॑-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीयं॒-योँनि᳚म् ।53) योनि॒ मन्वनु॒ योनिं॒-योँनि॒ मनु॑ ।54) अनु॑ स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त॒ मन्वनु॑ स॒ञ्चर॑न्तम् ।55) स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्सग्ं स॒ञ्चर॑न्तग्ं स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्सम् ।55) स॒ञ्चर॑न्त॒मिति॑ सं - चर॑न्तम् ।56) द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि जुहोमि द्र॒फ्स-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑होमि ।57) जु॒हो॒ म्यन्वनु॑ जुहोमि जुहो॒ म्यनु॑ ।58) अनु॑ स॒प्त स॒प्तान्वनु॑ स॒प्त ।59) स॒प्त होत्रा॒ होत्रा᳚-स्स॒प्त स॒प्त होत्राः᳚ ।60) होत्रा॒ इति॒ होत्राः᳚ ।॥ 25 ॥ (60/67)॥ अ. 8 ॥
1) pra̠tha̠mō 'gṃ̍śu ra̠gṃ̠śuḥ pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠mō 'gṃ̍śuḥ ।2) a̠gṃ̠śu-sskanda̍ti̠ skanda̍ tya̠gṃ̠śu ra̠gṃ̠śu-sskanda̍ti ।3) skanda̍ti̠ sa sa skanda̍ti̠ skanda̍ti̠ saḥ ।4) sa ī̎śva̠ra ī̎śva̠ra-ssa sa ī̎śva̠raḥ ।5) ī̠śva̠ra i̍ndri̠ya mi̍ndri̠ya mī̎śva̠ra ī̎śva̠ra i̍ndri̠yam ।6) i̠ndri̠yaṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍ mindri̠ya mi̍ndri̠yaṃ vī̠rya̎m ।7) vī̠rya̍-mpra̠jā-mpra̠jāṃ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mpra̠jām ।8) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।8) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।9) pa̠śūn. yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śū-npa̠śūn. yaja̍mānasya ।10) yaja̍mānasya̠ nirha̍ntō̠-rnirha̍ntō̠-ryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ nirha̍ntōḥ ।11) nirha̍ntō̠ sta-ntannirha̍ntō̠-rnirha̍ntō̠ stam ।11) nirha̍ntō̠riti̠ niḥ - ha̠ntō̠ḥ ।12) ta ma̠bhya̍bhi ta-nta ma̠bhi ।13) a̠bhi ma̍ntrayēta mantrayētā̠ bhya̍bhi ma̍ntrayēta ।14) ma̠ntra̠yē̠tā ma̍ntrayēta mantrayē̠tā ।15) ā mā̠ mā ''mā̎ ।16) mā̠ 'skā̠ na̠skā̠-nmā̠ mā̠ 'skā̠n ।17) a̠skā̠-nthsa̠ha sa̠hāskā̍ naskā-nthsa̠ha ।18) sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ ।19) pra̠jayā̍ sa̠ha sa̠ha pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sa̠ha ।19) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।20) sa̠ha rā̠yō rā̠ya-ssa̠ha sa̠ha rā̠yaḥ ।21) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।22) pōṣē̍ṇē ndri̠ya mi̍ndri̠ya-mpōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇē ndri̠yam ।23) i̠ndri̠ya-mmē̍ ma indri̠ya mi̍ndri̠ya-mmē̎ ।24) mē̠ vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mmē mē vī̠rya̎m ।25) vī̠rya̍-mmā mā vī̠rya̍ṃ vī̠rya̍-mmā ।26) mā ni-rṇi-rmā mā niḥ ।27) ni-rva̍dhī-rvadhī̠-rni-rṇi-rva̍dhīḥ ।28) va̠dhī̠ ritīti̍ vadhī-rvadhī̠ riti̍ ।29) ityā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̠ mitī tyā̠śiṣa̎m ।30) ā̠śiṣa̍ mē̠vaivāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।30) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।31) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vaivaitām ।32) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।33) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।34) śā̠sta̠ i̠ndri̠yasyē̎ ndri̠yasya̍ śāstē śāsta indri̠yasya̍ ।35) i̠ndri̠yasya̍ vī̠rya̍sya vī̠rya̍syē ndri̠yasyē̎ ndri̠yasya̍ vī̠rya̍sya ।36) vī̠rya̍sya pra̠jāyai̎ pra̠jāyai̍ vī̠rya̍sya vī̠rya̍sya pra̠jāyai̎ ।37) pra̠jāyai̍ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpra̠jāyai̎ pra̠jāyai̍ paśū̠nām ।37) pra̠jāyā̠ iti̍ pra - jāyai̎ ।38) pa̠śū̠nā mani̍rghātā̠yā ni̍rghātāya paśū̠nā-mpa̍śū̠nā mani̍rghātāya ।39) ani̍rghātāya dra̠phsō dra̠phsō 'ni̍rghātā̠yā ni̍rghātāya dra̠phsaḥ ।39) ani̍rghātā̠yētyani̍ḥ - ghā̠tā̠ya̠ ।40) dra̠phsa ścha̍skanda chaskanda dra̠phsō dra̠phsa ścha̍skanda ।41) cha̠ska̠nda̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñcha̍skanda chaskanda pṛthi̠vīm ।42) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।43) anu̠ dyā-ndyā manvanu̠ dyām ।44) dyā mi̠ma mi̠ma-ndyā-ndyā mi̠mam ।45) i̠ma-ñcha̍ chē̠ ma mi̠ma-ñcha̍ ।46) cha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ñcha cha̠ yōni̎m ।47) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।48) anu̠ yō yō 'nvanu̠ yaḥ ।49) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।50) cha̠ pūrva̠ḥ pūrva̍ścha cha̠ pūrva̍ḥ ।51) pūrva̠ iti̠ pūrva̍ḥ ।52) tṛ̠tīya̠ṃ yōni̠ṃ yōni̍-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠ṃ yōni̎m ।53) yōni̠ manvanu̠ yōni̠ṃ yōni̠ manu̍ ।54) anu̍ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta̠ manvanu̍ sa̠ñchara̍ntam ।55) sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsa-ndra̠phsagṃ sa̠ñchara̍ntagṃ sa̠ñchara̍nta-ndra̠phsam ।55) sa̠ñchara̍nta̠miti̍ saṃ - chara̍ntam ।56) dra̠phsa-ñju̍hōmi juhōmi dra̠phsa-ndra̠phsa-ñju̍hōmi ।57) ju̠hō̠ myanvanu̍ juhōmi juhō̠ myanu̍ ।58) anu̍ sa̠pta sa̠ptānvanu̍ sa̠pta ।59) sa̠pta hōtrā̠ hōtrā̎-ssa̠pta sa̠pta hōtrā̎ḥ ।60) hōtrā̠ iti̠ hōtrā̎ḥ ।॥ 25 ॥ (60/67)॥ a. 8 ॥
meaning
This is a Vedic recitation with heavy repetition and ritual phonetic patterning from the Taittiriya Samhita; it comprises a continuous liturgical sequence invoking lordship (īśvara), vitality (vīrya), progeny (prajā), and animal wealth through ritual speech and oblation, culminating in the sevenfold priesthood.
verse 26
1) यो वै वै यो यो वै ।2) वै दे॒वा-न्दे॒वान्. वै वै दे॒वान् ।3) दे॒वा-न्दे॑वयश॒सेन॑ देवयश॒सेन॑ दे॒वा-न्दे॒वा-न्दे॑वयश॒सेन॑ ।4) दे॒व॒य॒श॒सेना॒ र्पय॑ त्य॒र्पय॑ति देवयश॒सेन॑ देवयश॒सेना॒ र्पय॑ति ।4) दे॒व॒य॒श॒सेनेति॑ देव - य॒श॒सेन॑ ।5) अ॒र्पय॑ति मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या॑ न॒र्पय॑ त्य॒र्पय॑ति मनु॒ष्यान्॑ ।6) म॒नु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ मनुष्ययश॒सेन॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ ।7) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेन॑ देवयश॒सी दे॑वयश॒सी म॑नुष्ययश॒सेन॑ मनुष्ययश॒सेन॑ देवयश॒सी ।7) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेनेति॑ मनुष्य - य॒श॒सेन॑ ।8) दे॒व॒य॒श॒ स्ये॑वैव दे॑वयश॒सी दे॑वयश॒ स्ये॑व ।8) दे॒व॒य॒श॒सीति॑ देव - य॒श॒सी ।9) ए॒व दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वे॒वैव दे॒वेषु॑ ।10) दे॒वेषु॒ भव॑ति॒ भव॑ति दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॒ भव॑ति ।11) भव॑ति मनुष्ययश॒सी म॑नुष्ययश॒सी भव॑ति॒ भव॑ति मनुष्ययश॒सी ।12) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु मनु॒ष्ये॑षु मनुष्ययश॒सी म॑नुष्ययश॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु ।12) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सीति॑ मनुष्य - य॒श॒सी ।13) म॒नु॒ष्ये॑षु॒ यान्. या-न्म॑नु॒ष्ये॑षु मनु॒ष्ये॑षु॒ यान् ।14) या-न्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीनं॒-याँन्. या-न्प्रा॒चीन᳚म् ।15) प्रा॒चीन॑ माग्रय॒णा दा᳚ग्रय॒णा-त्प्रा॒चीन॑-म्प्रा॒चीन॑ माग्रय॒णात् ।16) आ॒ग्र॒य॒णा-द्ग्रहा॒-न्ग्रहा॑ नाग्रय॒णा दा᳚ग्रय॒णा-द्ग्रहान्॑ ।17) ग्रहा᳚-न्गृह्णी॒या-द्गृ॑ह्णी॒या-द्ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्गृह्णी॒यात् ।18) गृ॒ह्णी॒या-त्ताग् स्ता-न्गृ॑ह्णी॒या-द्गृ॑ह्णी॒या-त्तान् ।19) ता नु॑पा॒ग्ं॒शू॑ पा॒ग्ं॒शु ताग् स्ता नु॑पा॒ग्ं॒शु ।20) उ॒पा॒ग्ं॒शु गृ॑ह्णीया-द्गृह्णीया दुपा॒ग्ं॒शू॑ पा॒ग्ं॒शु गृ॑ह्णीयात् ।20) उ॒पा॒ग्॒श्वित्यु॑प - अ॒ग्ं॒शु ।21) गृ॒ह्णी॒या॒-द्यान्. या-न्गृ॑ह्णीया-द्गृह्णीया॒-द्यान् ।22) या नू॒र्ध्वा नू॒र्ध्वान्. यान्. या नू॒र्ध्वान् ।23) ऊ॒र्ध्वाग् ताग् स्ता नू॒र्ध्वा नू॒र्ध्वाग् तान् ।24) ता नु॑पब्दि॒मत॑ उपब्दि॒मत॒ स्ताग् स्ता नु॑पब्दि॒मतः॑ ।25) उ॒प॒ब्दि॒मतो॑ दे॒वा-न्दे॒वा नु॑पब्दि॒मत॑ उपब्दि॒मतो॑ दे॒वान् ।25) उ॒प॒ब्दि॒मत॒ इत्यु॑पब्दि - मतः॑ ।26) दे॒वा ने॒वैव दे॒वा-न्दे॒वा ने॒व ।27) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।28) त-द्दे॑वयश॒सेन॑ देवयश॒सेन॒ त-त्त-द्दे॑वयश॒सेन॑ ।29) दे॒व॒य॒श॒सेना᳚ र्पयत्यर्पयति देवयश॒सेन॑ देवयश॒सेना᳚ र्पयति ।29) दे॒व॒य॒श॒सेनेति॑ देव - य॒श॒सेन॑ ।30) अ॒र्प॒य॒ति॒ म॒नु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या॑ नर्पय त्यर्पयति मनु॒ष्यान्॑ ।31) म॒नु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ मनुष्ययश॒सेन॑ मनु॒ष्या᳚-न्मनु॒ष्या᳚-न्मनुष्ययश॒सेन॑ ।32) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेन॑ देवयश॒सी दे॑वयश॒सी म॑नुष्ययश॒सेन॑ मनुष्ययश॒सेन॑ देवयश॒सी ।32) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सेनेति॑ मनुष्य - य॒श॒सेन॑ ।33) दे॒व॒य॒श॒ स्ये॑वैव दे॑वयश॒सी दे॑वयश॒ स्ये॑व ।33) दे॒व॒य॒श॒सीति॑ देव - य॒श॒सी ।34) ए॒व दे॒वेषु॑ दे॒वे ष्वे॒वैव दे॒वेषु॑ ।35) दे॒वेषु॑ भवति भवति दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ भवति ।36) भ॒व॒ति॒ म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी म॑नुष्ययश॒सी भ॑वति भवति मनुष्ययश॒सी ।37) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु मनु॒ष्ये॑षु मनुष्ययश॒सी म॑नुष्ययश॒सी म॑नु॒ष्ये॑षु ।37) म॒नु॒ष्य॒य॒श॒सीति॑ मनुष्य - य॒श॒सी ।38) म॒नु॒ष्ये᳚ ष्व॒ग्नि र॒ग्नि-र्म॑नु॒ष्ये॑षु मनु॒ष्ये᳚ ष्व॒ग्निः ।39) अ॒ग्निः प्रा॑तस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने᳚ ऽग्निर॒ग्निः प्रा॑तस्सव॒ने ।40) प्रा॒त॒स्स॒व॒ने पा॑तु पातु प्रातस्सव॒ने प्रा॑तस्सव॒ने पा॑तु ।40) प्रा॒त॒स्स॒व॒न इति॑ प्रातः - स॒व॒ने ।41) पा॒त्व॒स्मा न॒स्मा-न्पा॑तु पात्व॒स्मान् ।42) अ॒स्मान्. वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. वै᳚श्वान॒रः ।43) वै॒श्वा॒न॒रो म॑हि॒ना म॑हि॒ना वै᳚श्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो म॑हि॒ना ।44) म॒हि॒ना वि॒श्वश॑म्भू-र्वि॒श्वश॑म्भू-र्महि॒ना म॑हि॒ना वि॒श्वश॑म्भूः ।45) वि॒श्वश॑म्भू॒रिति॑ वि॒श्व - श॒म्भूः॒ ।46) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।47) नः॒ पा॒व॒कः पा॑व॒को नो॑ नः पाव॒कः ।48) पा॒व॒को द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण-म्पाव॒कः पा॑व॒को द्रवि॑णम् ।49) द्रवि॑ण-न्दधातु दधातु॒ द्रवि॑ण॒-न्द्रवि॑ण-न्दधातु ।50) द॒धा॒ त्वायु॑ष्मन्त॒ आयु॑ष्मन्तो दधातु दधा॒ त्वायु॑ष्मन्तः ।॥ 26 ॥ (50/61)
1) yō vai vai yō yō vai ।2) vai dē̠vā-ndē̠vān. vai vai dē̠vān ।3) dē̠vā-ndē̍vayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sēna̍ dē̠vā-ndē̠vā-ndē̍vayaśa̠sēna̍ ।4) dē̠va̠ya̠śa̠sēnā̠ rpaya̍ tya̠rpaya̍ti dēvayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sēnā̠ rpaya̍ti ।4) dē̠va̠ya̠śa̠sēnēti̍ dēva - ya̠śa̠sēna̍ ।5) a̠rpaya̍ti manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̍ na̠rpaya̍ tya̠rpaya̍ti manu̠ṣyān̍ ।6) ma̠nu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ manuṣyayaśa̠sēna̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ ।7) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sēna̍ dēvayaśa̠sī dē̍vayaśa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sēna̍ manuṣyayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sī ।7) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sēnēti̍ manuṣya - ya̠śa̠sēna̍ ।8) dē̠va̠ya̠śa̠ syē̍vaiva dē̍vayaśa̠sī dē̍vayaśa̠ syē̍va ।8) dē̠va̠ya̠śa̠sīti̍ dēva - ya̠śa̠sī ।9) ē̠va dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvē̠vaiva dē̠vēṣu̍ ।10) dē̠vēṣu̠ bhava̍ti̠ bhava̍ti dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̠ bhava̍ti ।11) bhava̍ti manuṣyayaśa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sī bhava̍ti̠ bhava̍ti manuṣyayaśa̠sī ।12) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sī ma̍nu̠ṣyē̍ṣu manu̠ṣyē̍ṣu manuṣyayaśa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sī ma̍nu̠ṣyē̍ṣu ।12) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sīti̍ manuṣya - ya̠śa̠sī ।13) ma̠nu̠ṣyē̍ṣu̠ yān. yā-nma̍nu̠ṣyē̍ṣu manu̠ṣyē̍ṣu̠ yān ।14) yā-nprā̠chīna̍-mprā̠chīna̠ṃ yān. yā-nprā̠chīna̎m ।15) prā̠chīna̍ māgraya̠ṇā dā̎graya̠ṇā-tprā̠chīna̍-mprā̠chīna̍ māgraya̠ṇāt ।16) ā̠gra̠ya̠ṇā-dgrahā̠-ngrahā̍ nāgraya̠ṇā dā̎graya̠ṇā-dgrahān̍ ।17) grahā̎-ngṛhṇī̠yā-dgṛ̍hṇī̠yā-dgrahā̠-ngrahā̎-ngṛhṇī̠yāt ।18) gṛ̠hṇī̠yā-ttāg stā-ngṛ̍hṇī̠yā-dgṛ̍hṇī̠yā-ttān ।19) tā nu̍pā̠gṃ̠śū̍ pā̠gṃ̠śu tāg stā nu̍pā̠gṃ̠śu ।20) u̠pā̠gṃ̠śu gṛ̍hṇīyā-dgṛhṇīyā dupā̠gṃ̠śū̍ pā̠gṃ̠śu gṛ̍hṇīyāt ।20) u̠pā̠g̠śvityu̍pa - a̠gṃ̠śu ।21) gṛ̠hṇī̠yā̠-dyān. yā-ngṛ̍hṇīyā-dgṛhṇīyā̠-dyān ।22) yā nū̠rdhvā nū̠rdhvān. yān. yā nū̠rdhvān ।23) ū̠rdhvāg tāg stā nū̠rdhvā nū̠rdhvāg tān ।24) tā nu̍pabdi̠mata̍ upabdi̠mata̠ stāg stā nu̍pabdi̠mata̍ḥ ।25) u̠pa̠bdi̠matō̍ dē̠vā-ndē̠vā nu̍pabdi̠mata̍ upabdi̠matō̍ dē̠vān ।25) u̠pa̠bdi̠mata̠ ityu̍pabdi - mata̍ḥ ।26) dē̠vā nē̠vaiva dē̠vā-ndē̠vā nē̠va ।27) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।28) ta-ddē̍vayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sēna̠ ta-tta-ddē̍vayaśa̠sēna̍ ।29) dē̠va̠ya̠śa̠sēnā̎ rpayatyarpayati dēvayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sēnā̎ rpayati ।29) dē̠va̠ya̠śa̠sēnēti̍ dēva - ya̠śa̠sēna̍ ।30) a̠rpa̠ya̠ti̠ ma̠nu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̍ narpaya tyarpayati manu̠ṣyān̍ ।31) ma̠nu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ manuṣyayaśa̠sēna̍ manu̠ṣyā̎-nmanu̠ṣyā̎-nmanuṣyayaśa̠sēna̍ ।32) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sēna̍ dēvayaśa̠sī dē̍vayaśa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sēna̍ manuṣyayaśa̠sēna̍ dēvayaśa̠sī ।32) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sēnēti̍ manuṣya - ya̠śa̠sēna̍ ।33) dē̠va̠ya̠śa̠ syē̍vaiva dē̍vayaśa̠sī dē̍vayaśa̠ syē̍va ।33) dē̠va̠ya̠śa̠sīti̍ dēva - ya̠śa̠sī ।34) ē̠va dē̠vēṣu̍ dē̠vē ṣvē̠vaiva dē̠vēṣu̍ ।35) dē̠vēṣu̍ bhavati bhavati dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ bhavati ।36) bha̠va̠ti̠ ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sī bha̍vati bhavati manuṣyayaśa̠sī ।37) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sī ma̍nu̠ṣyē̍ṣu manu̠ṣyē̍ṣu manuṣyayaśa̠sī ma̍nuṣyayaśa̠sī ma̍nu̠ṣyē̍ṣu ।37) ma̠nu̠ṣya̠ya̠śa̠sīti̍ manuṣya - ya̠śa̠sī ।38) ma̠nu̠ṣyē̎ ṣva̠gni ra̠gni-rma̍nu̠ṣyē̍ṣu manu̠ṣyē̎ ṣva̠gniḥ ।39) a̠gniḥ prā̍tassava̠nē prā̍tassava̠nē̎ 'gnira̠gniḥ prā̍tassava̠nē ।40) prā̠ta̠ssa̠va̠nē pā̍tu pātu prātassava̠nē prā̍tassava̠nē pā̍tu ।40) prā̠ta̠ssa̠va̠na iti̍ prātaḥ - sa̠va̠nē ।41) pā̠tva̠smā na̠smā-npā̍tu pātva̠smān ।42) a̠smān. vai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō̎ 'smā na̠smān. vai̎śvāna̠raḥ ।43) vai̠śvā̠na̠rō ma̍hi̠nā ma̍hi̠nā vai̎śvāna̠rō vai̎śvāna̠rō ma̍hi̠nā ।44) ma̠hi̠nā vi̠śvaśa̍mbhū-rvi̠śvaśa̍mbhū-rmahi̠nā ma̍hi̠nā vi̠śvaśa̍mbhūḥ ।45) vi̠śvaśa̍mbhū̠riti̍ vi̠śva - śa̠mbhū̠ḥ ।46) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।47) na̠ḥ pā̠va̠kaḥ pā̍va̠kō nō̍ naḥ pāva̠kaḥ ।48) pā̠va̠kō dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa-mpāva̠kaḥ pā̍va̠kō dravi̍ṇam ।49) dravi̍ṇa-ndadhātu dadhātu̠ dravi̍ṇa̠-ndravi̍ṇa-ndadhātu ।50) da̠dhā̠ tvāyu̍ṣmanta̠ āyu̍ṣmantō dadhātu dadhā̠ tvāyu̍ṣmantaḥ ।॥ 26 ॥ (50/61)
meaning
The gods alone are truly the gods; through divine glory they offer to men, and through human glory men offer to the gods—thus by this reciprocal glory-offering, Agni the all-sustainer protects us with wealth and long life.
verse 27
1) आयु॑ष्मन्त-स्स॒हभ॑क्षा-स्स॒हभ॑क्षा॒ आयु॑ष्मन्त॒ आयु॑ष्मन्त-स्स॒हभ॑क्षाः ।2) स॒हभ॑क्षा-स्स्याम स्याम स॒हभ॑क्षा-स्स॒हभ॑क्षा-स्स्याम ।2) स॒हभ॑क्षा॒ इति॑ स॒ह - भ॒क्षाः॒ ।3) स्या॒मेति॑ स्याम ।4) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।5) दे॒वा म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ दे॒वा दे॒वा म॒रुतः॑ ।6) म॒रुत॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ म॒रुतो॑ म॒रुत॒ इन्द्रः॑ ।7) इन्द्रो॑ अ॒स्मा न॒स्मा निन्द्र॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मान् ।8) अ॒स्मा न॒स्मि-न्न॒स्मि-न्न॒स्मा न॒स्मा न॒स्मिन्न् ।9) अ॒स्मि-न्द्वि॒तीये᳚ द्वि॒तीये॒ ऽस्मि-न्न॒स्मि-न्द्वि॒तीये᳚ ।10) द्वि॒तीये॒ सव॑ने॒ सव॑ने द्वि॒तीये᳚ द्वि॒तीये॒ सव॑ने ।11) सव॑ने॒ न न सव॑ने॒ सव॑ने॒ न ।12) न ज॑ह्यु-र्जह्यु॒-र्न न ज॑ह्युः ।13) ज॒ह्यु॒रिति॑ जह्युः ।14) आयु॑ष्मन्तः प्रि॒य-म्प्रि॒य मायु॑ष्मन्त॒ आयु॑ष्मन्तः प्रि॒यम् ।15) प्रि॒य मे॑षा मेषा-म्प्रि॒य-म्प्रि॒य मे॑षाम् ।16) ए॒षां॒-वँद॑न्तो॒ वद॑न्त एषा मेषां॒-वँद॑न्तः ।17) वद॑न्तो व॒यं-वँ॒यं-वँद॑न्तो॒ वद॑न्तो व॒यम् ।18) व॒य-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां᳚-वँ॒यं-वँ॒य-न्दे॒वाना᳚म् ।19) दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ सु॑म॒तौ दे॒वाना᳚-न्दे॒वानाग्ं॑ सुम॒तौ ।20) सु॒म॒तौ स्या॑म स्याम सुम॒तौ सु॑म॒तौ स्या॑म ।20) सु॒म॒ताविति॑ सु - म॒तौ ।21) स्या॒मेति॑ स्याम ।22) इ॒द-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॑ मि॒द मि॒द-न्तृ॒तीय᳚म् ।23) तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-न्तृ॒तीय॑-न्तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑नम् ।24) सव॑न-ङ्कवी॒ना-ङ्क॑वी॒नाग्ं सव॑न॒ग्ं॒ सव॑न-ङ्कवी॒नाम् ।25) क॒वी॒ना मृ॒तेन॒ र्तेन॑ कवी॒ना-ङ्क॑वी॒ना मृ॒तेन॑ ।26) ऋ॒तेन॒ ये य ऋ॒तेन॒ र्तेन॒ ये ।27) ये च॑म॒स-ञ्च॑म॒सं-येँ ये च॑म॒सम् ।28) च॒म॒स मैर॑य॒ न्तैर॑यन्त चम॒स-ञ्च॑म॒स मैर॑यन्त ।29) ऐर॑य॒न्तेत्यैर॑यन्त ।30) ते सौ॑धन्व॒ना-स्सौ॑धन्व॒नास्ते ते सौ॑धन्व॒नाः ।31) सौ॒ध॒न्व॒ना-स्सुव॒-स्सुवः॑ सौधन्व॒ना-स्सौ॑धन्व॒ना-स्सुवः॑ ।32) सुव॑ रानशा॒ना आ॑नशा॒ना-स्सुव॒-स्सुव॑ रानशा॒नाः ।33) आ॒न॒शा॒ना-स्स्वि॑ष्टि॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टि मानशा॒ना आ॑नशा॒ना-स्स्वि॑ष्टिम् ।34) स्वि॑ष्टि-न्नो न॒-स्स्वि॑ष्टि॒ग्ग्॒ स्वि॑ष्टि-न्नः ।34) स्वि॑ष्टि॒मिति॒ सु - इ॒ष्टि॒म् ।35) नो॒ अ॒भ्य॑भि नो॑ नो अ॒भि ।36) अ॒भि वसी॑यो॒ वसी॑यो॒ ऽभ्य॑भि वसी॑यः ।37) वसी॑यो नयन्तु नयन्तु॒ वसी॑यो॒ वसी॑यो नयन्तु ।38) न॒य॒न्त्विति॑ नयन्तु ।39) आ॒यत॑नवती॒-र्वै वा आ॒यत॑नवती रा॒यत॑नवती॒-र्वै ।39) आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न - व॒तीः॒ ।40) वा अ॒न्या अ॒न्या वै वा अ॒न्याः ।41) अ॒न्या आहु॑तय॒ आहु॑तयो॒ ऽन्या अ॒न्या आहु॑तयः ।42) आहु॑तयो हू॒यन्ते॑ हू॒यन्त॒ आहु॑तय॒ आहु॑तयो हू॒यन्ते᳚ ।42) आहु॑तय॒ इत्या - हु॒त॒यः॒ ।43) हू॒यन्ते॑ ऽनायत॒ना अ॑नायत॒ना हू॒यन्ते॑ हू॒यन्ते॑ ऽनायत॒नाः ।44) अ॒ना॒य॒त॒ना अ॒न्या अ॒न्या अ॑नायत॒ना अ॑नायत॒ना अ॒न्याः ।44) अ॒ना॒य॒त॒ना इत्य॑ना - य॒त॒नाः ।45) अ॒न्या या या अ॒न्या अ॒न्या याः ।46) या आ॑घा॒रव॑ती राघा॒रव॑ती॒-र्या या आ॑घा॒रव॑तीः ।47) आ॒घा॒रव॑ती॒ स्ता स्ता आ॑घा॒रव॑ती राघा॒रव॑ती॒ स्ताः ।47) आ॒घा॒रव॑ती॒रित्या॑घा॒र - व॒तीः॒ ।48) ता आ॒यत॑नवती रा॒यत॑नवती॒ स्ता स्ता आ॒यत॑नवतीः ।49) आ॒यत॑नवती॒-र्या या आ॒यत॑नवती रा॒यत॑नवती॒-र्याः ।49) आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न - व॒तीः॒ ।50) या-स्सौ॒म्या-स्सौ॒म्या या या-स्सौ॒म्याः ।॥ 27 ॥ (50/58)
1) āyu̍ṣmanta-ssa̠habha̍kṣā-ssa̠habha̍kṣā̠ āyu̍ṣmanta̠ āyu̍ṣmanta-ssa̠habha̍kṣāḥ ।2) sa̠habha̍kṣā-ssyāma syāma sa̠habha̍kṣā-ssa̠habha̍kṣā-ssyāma ।2) sa̠habha̍kṣā̠ iti̍ sa̠ha - bha̠kṣā̠ḥ ।3) syā̠mēti̍ syāma ।4) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।5) dē̠vā ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ dē̠vā dē̠vā ma̠ruta̍ḥ ।6) ma̠ruta̠ indra̠ indrō̍ ma̠rutō̍ ma̠ruta̠ indra̍ḥ ।7) indrō̍ a̠smā na̠smā nindra̠ indrō̍ a̠smān ।8) a̠smā na̠smi-nna̠smi-nna̠smā na̠smā na̠sminn ।9) a̠smi-ndvi̠tīyē̎ dvi̠tīyē̠ 'smi-nna̠smi-ndvi̠tīyē̎ ।10) dvi̠tīyē̠ sava̍nē̠ sava̍nē dvi̠tīyē̎ dvi̠tīyē̠ sava̍nē ।11) sava̍nē̠ na na sava̍nē̠ sava̍nē̠ na ।12) na ja̍hyu-rjahyu̠-rna na ja̍hyuḥ ।13) ja̠hyu̠riti̍ jahyuḥ ।14) āyu̍ṣmantaḥ pri̠ya-mpri̠ya māyu̍ṣmanta̠ āyu̍ṣmantaḥ pri̠yam ।15) pri̠ya mē̍ṣā mēṣā-mpri̠ya-mpri̠ya mē̍ṣām ।16) ē̠ṣā̠ṃ vada̍ntō̠ vada̍nta ēṣā mēṣā̠ṃ vada̍ntaḥ ।17) vada̍ntō va̠yaṃ va̠yaṃ vada̍ntō̠ vada̍ntō va̠yam ।18) va̠ya-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎ṃ va̠yaṃ va̠ya-ndē̠vānā̎m ।19) dē̠vānāgṃ̍ suma̠tau su̍ma̠tau dē̠vānā̎-ndē̠vānāgṃ̍ suma̠tau ।20) su̠ma̠tau syā̍ma syāma suma̠tau su̍ma̠tau syā̍ma ।20) su̠ma̠tāviti̍ su - ma̠tau ।21) syā̠mēti̍ syāma ।22) i̠da-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̍ mi̠da mi̠da-ntṛ̠tīya̎m ।23) tṛ̠tīya̠gṃ̠ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ntṛ̠tīya̍-ntṛ̠tīya̠gṃ̠ sava̍nam ।24) sava̍na-ṅkavī̠nā-ṅka̍vī̠nāgṃ sava̍na̠gṃ̠ sava̍na-ṅkavī̠nām ।25) ka̠vī̠nā mṛ̠tēna̠ rtēna̍ kavī̠nā-ṅka̍vī̠nā mṛ̠tēna̍ ।26) ṛ̠tēna̠ yē ya ṛ̠tēna̠ rtēna̠ yē ।27) yē cha̍ma̠sa-ñcha̍ma̠saṃ yē yē cha̍ma̠sam ।28) cha̠ma̠sa maira̍ya̠ ntaira̍yanta chama̠sa-ñcha̍ma̠sa maira̍yanta ।29) aira̍ya̠ntētyaira̍yanta ।30) tē sau̍dhanva̠nā-ssau̍dhanva̠nāstē tē sau̍dhanva̠nāḥ ।31) sau̠dha̠nva̠nā-ssuva̠-ssuva̍-ssaudhanva̠nā-ssau̍dhanva̠nā-ssuva̍ḥ ।32) suva̍ rānaśā̠nā ā̍naśā̠nā-ssuva̠-ssuva̍ rānaśā̠nāḥ ।33) ā̠na̠śā̠nā-ssvi̍ṣṭi̠gg̠ svi̍ṣṭi mānaśā̠nā ā̍naśā̠nā-ssvi̍ṣṭim ।34) svi̍ṣṭi-nnō na̠-ssvi̍ṣṭi̠gg̠ svi̍ṣṭi-nnaḥ ।34) svi̍ṣṭi̠miti̠ su - i̠ṣṭi̠m ।35) nō̠ a̠bhya̍bhi nō̍ nō a̠bhi ।36) a̠bhi vasī̍yō̠ vasī̍yō̠ 'bhya̍bhi vasī̍yaḥ ।37) vasī̍yō nayantu nayantu̠ vasī̍yō̠ vasī̍yō nayantu ।38) na̠ya̠ntviti̍ nayantu ।39) ā̠yata̍navatī̠-rvai vā ā̠yata̍navatī rā̠yata̍navatī̠-rvai ।39) ā̠yata̍navatī̠rityā̠yata̍na - va̠tī̠ḥ ।40) vā a̠nyā a̠nyā vai vā a̠nyāḥ ।41) a̠nyā āhu̍taya̠ āhu̍tayō̠ 'nyā a̠nyā āhu̍tayaḥ ।42) āhu̍tayō hū̠yantē̍ hū̠yanta̠ āhu̍taya̠ āhu̍tayō hū̠yantē̎ ।42) āhu̍taya̠ ityā - hu̠ta̠ya̠ḥ ।43) hū̠yantē̍ 'nāyata̠nā a̍nāyata̠nā hū̠yantē̍ hū̠yantē̍ 'nāyata̠nāḥ ।44) a̠nā̠ya̠ta̠nā a̠nyā a̠nyā a̍nāyata̠nā a̍nāyata̠nā a̠nyāḥ ।44) a̠nā̠ya̠ta̠nā itya̍nā - ya̠ta̠nāḥ ।45) a̠nyā yā yā a̠nyā a̠nyā yāḥ ।46) yā ā̍ghā̠rava̍tī rāghā̠rava̍tī̠-ryā yā ā̍ghā̠rava̍tīḥ ।47) ā̠ghā̠rava̍tī̠ stā stā ā̍ghā̠rava̍tī rāghā̠rava̍tī̠ stāḥ ।47) ā̠ghā̠rava̍tī̠rityā̍ghā̠ra - va̠tī̠ḥ ।48) tā ā̠yata̍navatī rā̠yata̍navatī̠ stā stā ā̠yata̍navatīḥ ।49) ā̠yata̍navatī̠-ryā yā ā̠yata̍navatī rā̠yata̍navatī̠-ryāḥ ।49) ā̠yata̍navatī̠rityā̠yata̍na - va̠tī̠ḥ ।50) yā-ssau̠myā-ssau̠myā yā yā-ssau̠myāḥ ।॥ 27 ॥ (50/58)
meaning
This verse comprises fifty repetitive ritual utterances invoking long life with shared food, all the gods, the Maruts, Indra, oblations, wealth-bearing vessels, and auspicious accomplishment, structured through ritual iteration and grammatical deconstruction.
verse 28
1) सौ॒म्या स्ता स्ता-स्सौ॒म्या-स्सौ॒म्या स्ताः ।2) ता अ॑नायत॒ना अ॑नायत॒ना स्ता स्ता अ॑नायत॒नाः ।3) अ॒ना॒य॒त॒ना ऐ᳚न्द्रवाय॒व मै᳚न्द्रवाय॒व म॑नायत॒ना अ॑नायत॒ना ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् ।3) अ॒ना॒य॒त॒ना इत्य॑ना - य॒त॒नाः ।4) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒व मा॒दाया॒दा यै᳚न्द्रवाय॒व मै᳚न्द्रवाय॒व मा॒दाय॑ ।4) ऐ॒न्द्र॒वा॒य॒वमित्यै᳚न्द्र - वा॒य॒वम् ।5) आ॒दाया॑घा॒र मा॑घा॒र मा॒दाया॒ दाया॑ घा॒रम् ।5) आ॒दायेत्या᳚ - दाय॑ ।6) आ॒घा॒र मा ऽऽघा॒र मा॑घा॒र मा ।6) आ॒घा॒रमित्या᳚ - घा॒रम् ।7) आ घा॑रये-द्घारये॒दा घा॑रयेत् ।8) घा॒र॒ये॒ द॒द्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒रो घा॑रये-द्घारये दद्ध्व॒रः ।9) अ॒द्ध्व॒रो य॒ज्ञो य॒ज्ञो अ॑द्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒रो य॒ज्ञः ।10) य॒ज्ञो॑ ऽय म॒यं-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञो॑ ऽयम् ।11) अ॒य म॑स्त्व स्त्व॒य म॒य म॑स्तु ।12) अ॒स्तु॒ दे॒वा॒ दे॒वा॒ अ॒स्त्व॒ स्तु॒ दे॒वाः॒ ।13) दे॒वा॒ ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यो देवा देवा॒ ओष॑धीभ्यः ।14) ओष॑धीभ्यः प॒शवे॑ प॒शव॒ ओष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यः प॒शवे᳚ ।14) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।15) प॒शवे॑ नो नः प॒शवे॑ प॒शवे॑ नः ।16) नो॒ जना॑य॒ जना॑य नो नो॒ जना॑य ।17) जना॑य॒ विश्व॑स्मै॒ विश्व॑स्मै॒ जना॑य॒ जना॑य॒ विश्व॑स्मै ।18) विश्व॑स्मै भू॒ताय॑ भू॒ताय॒ विश्व॑स्मै॒ विश्व॑स्मै भू॒ताय॑ ।19) भू॒ताया᳚ द्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒रो भू॒ताय॑ भू॒ताया᳚ द्ध्व॒रः ।20) अ॒द्ध्व॒रो᳚ ऽस्य स्यद्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒रो॑ ऽसि ।21) अ॒सि॒ स सो᳚ ऽस्यसि॒ सः ।22) स पि॑न्वस्व पिन्वस्व॒ स स पि॑न्वस्व ।23) पि॒न्व॒स्व॒ घृ॒तव॑-द्घृ॒तव॑-त्पिन्वस्व पिन्वस्व घृ॒तव॑त् ।24) घृ॒तव॑-द्देव देव घृ॒तव॑-द्घृ॒तव॑-द्देव ।24) घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त - व॒त् ।25) दे॒व॒ सो॒म॒ सो॒म॒ दे॒व॒ दे॒व॒ सो॒म॒ ।26) सो॒मे तीति॑ सोम सो॒मे ति॑ ।27) इति॑ सौ॒म्या-स्सौ॒म्या इतीति॑ सौ॒म्याः ।28) सौ॒म्या ए॒वैव सौ॒म्या-स्सौ॒म्या ए॒व ।29) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।30) तदाहु॑ती॒ राहु॑ती॒ स्त-त्तदाहु॑तीः ।31) आहु॑ती रा॒यत॑नवती रा॒यत॑नवती॒ राहु॑ती॒ राहु॑ती रा॒यत॑नवतीः ।31) आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ ।32) आ॒यत॑नवतीः करोति करो त्या॒यत॑नवती रा॒यत॑नवतीः करोति ।32) आ॒यत॑नवती॒रित्या॒यत॑न - व॒तीः॒ ।33) क॒रो॒ त्या॒यत॑नवा ना॒यत॑नवान् करोति करो त्या॒यत॑नवान् ।34) आ॒यत॑नवा-न्भवति भव त्या॒यत॑नवा ना॒यत॑नवा-न्भवति ।34) आ॒यत॑नवा॒नित्या॒यत॑न - वा॒न् ।35) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।36) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।37) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।38) वेदाथो॒ अथो॒ वेद॒ वेदाथो᳚ ।39) अथो॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी अथो॒ अथो॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।39) अथो॒ इत्यथो᳚ ।40) द्यावा॑पृथि॒वी ए॒वैव द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी ए॒व ।40) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।41) ए॒व घृ॒तेन॑ घृ॒ते नै॒वैव घृ॒तेन॑ ।42) घृ॒तेन॒ वि वि घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ वि ।43) व्यु॑न त्त्युनत्ति॒ वि व्यु॑नत्ति ।44) उ॒न॒त्ति॒ ते ते उ॑न त्त्युनत्ति॒ ते ।45) ते व्यु॑त्ते॒ व्यु॑त्ते॒ ते ते व्यु॑त्ते ।45) ते इति॒ ते ।46) व्यु॑त्ते उपजीव॒नीये॑ उपजीव॒नीये॒ व्यु॑त्ते॒ व्यु॑त्ते उपजीव॒नीये᳚ ।46) व्यु॑त्ते॒ इति॒ वि - उ॒त्ते॒ ।47) उ॒प॒जी॒व॒नीये॑ भवतो भवत उपजीव॒नीये॑ उपजीव॒नीये॑ भवतः ।47) उ॒प॒जी॒व॒नीये॒ इत्यु॑प - जी॒व॒नीये᳚ ।48) भ॒व॒त॒ उ॒प॒जी॒व॒नीय॑ उपजीव॒नीयो॑ भवतो भवत उपजीव॒नीयः॑ ।49) उ॒प॒जी॒व॒नीयो॑ भवति भव त्युपजीव॒नीय॑ उपजीव॒नीयो॑ भवति ।49) उ॒प॒जी॒व॒नीय॒ इत्यु॑प - जी॒व॒नीयः॑ ।50) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।॥ 28 ॥ (50/65)
1) sau̠myā stā stā-ssau̠myā-ssau̠myā stāḥ ।2) tā a̍nāyata̠nā a̍nāyata̠nā stā stā a̍nāyata̠nāḥ ।3) a̠nā̠ya̠ta̠nā ai̎mdravāya̠va mai̎mdravāya̠va ma̍nāyata̠nā a̍nāyata̠nā ai̎mdravāya̠vam ।3) a̠nā̠ya̠ta̠nā itya̍nā - ya̠ta̠nāḥ ।4) ai̠ndra̠vā̠ya̠va mā̠dāyā̠dā yai̎mdravāya̠va mai̎mdravāya̠va mā̠dāya̍ ।4) ai̠ndra̠vā̠ya̠vamityai̎mdra - vā̠ya̠vam ।5) ā̠dāyā̍ghā̠ra mā̍ghā̠ra mā̠dāyā̠ dāyā̍ ghā̠ram ।5) ā̠dāyētyā̎ - dāya̍ ।6) ā̠ghā̠ra mā ''ghā̠ra mā̍ghā̠ra mā ।6) ā̠ghā̠ramityā̎ - ghā̠ram ।7) ā ghā̍rayē-dghārayē̠dā ghā̍rayēt ।8) ghā̠ra̠yē̠ da̠ddhva̠rō a̍ddhva̠rō ghā̍rayē-dghārayē daddhva̠raḥ ।9) a̠ddhva̠rō ya̠jñō ya̠jñō a̍ddhva̠rō a̍ddhva̠rō ya̠jñaḥ ।10) ya̠jñō̍ 'ya ma̠yaṃ ya̠jñō ya̠jñō̍ 'yam ।11) a̠ya ma̍stva stva̠ya ma̠ya ma̍stu ।12) a̠stu̠ dē̠vā̠ dē̠vā̠ a̠stva̠ stu̠ dē̠vā̠ḥ ।13) dē̠vā̠ ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyō dēvā dēvā̠ ōṣa̍dhībhyaḥ ।14) ōṣa̍dhībhyaḥ pa̠śavē̍ pa̠śava̠ ōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyaḥ pa̠śavē̎ ।14) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।15) pa̠śavē̍ nō naḥ pa̠śavē̍ pa̠śavē̍ naḥ ।16) nō̠ janā̍ya̠ janā̍ya nō nō̠ janā̍ya ।17) janā̍ya̠ viśva̍smai̠ viśva̍smai̠ janā̍ya̠ janā̍ya̠ viśva̍smai ।18) viśva̍smai bhū̠tāya̍ bhū̠tāya̠ viśva̍smai̠ viśva̍smai bhū̠tāya̍ ।19) bhū̠tāyā̎ ddhva̠rō a̍ddhva̠rō bhū̠tāya̍ bhū̠tāyā̎ ddhva̠raḥ ।20) a̠ddhva̠rō̎ 'sya syaddhva̠rō a̍ddhva̠rō̍ 'si ।21) a̠si̠ sa sō̎ 'syasi̠ saḥ ।22) sa pi̍nvasva pinvasva̠ sa sa pi̍nvasva ।23) pi̠nva̠sva̠ ghṛ̠tava̍-dghṛ̠tava̍-tpinvasva pinvasva ghṛ̠tava̍t ।24) ghṛ̠tava̍-ddēva dēva ghṛ̠tava̍-dghṛ̠tava̍-ddēva ।24) ghṛ̠tava̠diti̍ ghṛ̠ta - va̠t ।25) dē̠va̠ sō̠ma̠ sō̠ma̠ dē̠va̠ dē̠va̠ sō̠ma̠ ।26) sō̠mē tīti̍ sōma sō̠mē ti̍ ।27) iti̍ sau̠myā-ssau̠myā itīti̍ sau̠myāḥ ।28) sau̠myā ē̠vaiva sau̠myā-ssau̠myā ē̠va ।29) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।30) tadāhu̍tī̠ rāhu̍tī̠ sta-ttadāhu̍tīḥ ।31) āhu̍tī rā̠yata̍navatī rā̠yata̍navatī̠ rāhu̍tī̠ rāhu̍tī rā̠yata̍navatīḥ ।31) āhu̍tī̠rityā - hu̠tī̠ḥ ।32) ā̠yata̍navatīḥ karōti karō tyā̠yata̍navatī rā̠yata̍navatīḥ karōti ।32) ā̠yata̍navatī̠rityā̠yata̍na - va̠tī̠ḥ ।33) ka̠rō̠ tyā̠yata̍navā nā̠yata̍navān karōti karō tyā̠yata̍navān ।34) ā̠yata̍navā-nbhavati bhava tyā̠yata̍navā nā̠yata̍navā-nbhavati ।34) ā̠yata̍navā̠nityā̠yata̍na - vā̠n ।35) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।36) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।37) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।38) vēdāthō̠ athō̠ vēda̠ vēdāthō̎ ।39) athō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī athō̠ athō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।39) athō̠ ityathō̎ ।40) dyāvā̍pṛthi̠vī ē̠vaiva dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ē̠va ।40) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।41) ē̠va ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tē nai̠vaiva ghṛ̠tēna̍ ।42) ghṛ̠tēna̠ vi vi ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ vi ।43) vyu̍na ttyunatti̠ vi vyu̍natti ।44) u̠na̠tti̠ tē tē u̍na ttyunatti̠ tē ।45) tē vyu̍ttē̠ vyu̍ttē̠ tē tē vyu̍ttē ।45) tē iti̠ tē ।46) vyu̍ttē upajīva̠nīyē̍ upajīva̠nīyē̠ vyu̍ttē̠ vyu̍ttē upajīva̠nīyē̎ ।46) vyu̍ttē̠ iti̠ vi - u̠ttē̠ ।47) u̠pa̠jī̠va̠nīyē̍ bhavatō bhavata upajīva̠nīyē̍ upajīva̠nīyē̍ bhavataḥ ।47) u̠pa̠jī̠va̠nīyē̠ ityu̍pa - jī̠va̠nīyē̎ ।48) bha̠va̠ta̠ u̠pa̠jī̠va̠nīya̍ upajīva̠nīyō̍ bhavatō bhavata upajīva̠nīya̍ḥ ।49) u̠pa̠jī̠va̠nīyō̍ bhavati bhava tyupajīva̠nīya̍ upajīva̠nīyō̍ bhavati ।49) u̠pa̠jī̠va̠nīya̠ ityu̍pa - jī̠va̠nīya̍ḥ ।50) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।॥ 28 ॥ (50/65)
meaning
The graceful ones remain; they extend themselves as dwelling-places, as Indra-and-Vayu, receiving and bearing gifts of oblations, which become dwelling-places for all beings and the sacrifice itself, nourishing with ghee the sky and earth that support life through offerings.
verse 29
1) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।2) ए॒वं-वेँद॒ वेदै॒व मे॒वं-वेँद॑ ।3) वेदै॒ष ए॒ष वेद॒ वेदै॒षः ।4) ए॒ष ते॑ त ए॒ष ए॒ष ते᳚ ।5) ते॒ रु॒द्र॒ रु॒द्र॒ ते॒ ते॒ रु॒द्र॒ ।6) रु॒द्र॒ भा॒गो भा॒गो रु॑द्र रुद्र भा॒गः ।7) भा॒गो यं-यँ-म्भा॒गो भा॒गो यम् ।8) य-न्नि॒रया॑चथा नि॒रया॑चथा॒ यं-यँ-न्नि॒रया॑चथाः ।9) नि॒रया॑चथा॒ स्त-न्त-न्नि॒रया॑चथा नि॒रया॑चथा॒ स्तम् ।9) नि॒रया॑चथा॒ इति॑ निः - अया॑चथाः ।10) त-ञ्जु॑षस्व जुषस्व॒ त-न्त-ञ्जु॑षस्व ।11) जु॒ष॒स्व॒ वि॒दे-र्वि॒दे-र्जु॑षस्व जुषस्व वि॒देः ।12) वि॒दे-र्गौ॑प॒त्य-ङ्गौ॑प॒त्यं-विँ॒दे-र्वि॒दे-र्गौ॑प॒त्यम् ।13) गौ॒प॒त्यग्ं रा॒यो रा॒यो गौ॑प॒त्य-ङ्गौ॑प॒त्यग्ं रा॒यः ।14) रा॒य स्पोष॒-म्पोषग्ं॑ रा॒यो रा॒य स्पोष᳚म् ।15) पोषग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ सु॒वीर्य॒-म्पोष॒-म्पोषग्ं॑ सु॒वीर्य᳚म् ।16) सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ सु॒वीर्यग्ं॑ संवँथ्स॒रीणा᳚म् ।16) सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ।17) सं॒वँ॒थ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिग्ग् स्व॒स्तिग्ं सं॑वँथ्स॒रीणाग्ं॑ संवँथ्स॒रीणाग्॑ स्व॒स्तिम् ।17) सं॒वँ॒थ्स॒रीणा॒मिति॑ सं - व॒थ्स॒रीणा᳚म् ।18) स्व॒स्तिमिति॑ स्व॒स्तिम् ।19) मनुः॑ पु॒त्रेभ्यः॑ पु॒त्रेभ्यो॒ मनु॒-र्मनुः॑ पु॒त्रेभ्यः॑ ।20) पु॒त्रेभ्यो॑ दा॒य-न्दा॒य-म्पु॒त्रेभ्यः॑ पु॒त्रेभ्यो॑ दा॒यम् ।21) दा॒यं-विँ वि दा॒य-न्दा॒यं-विँ ।22) व्य॑भज दभज॒-द्वि व्य॑भजत् ।23) अ॒भ॒ज॒-थ्स सो॑ ऽभज दभज॒-थ्सः ।24) स नाभा॒नेदि॑ष्ठ॒-न्नाभा॒नेदि॑ष्ठ॒ग्ं॒ स स नाभा॒नेदि॑ष्ठम् ।25) नाभा॒नेदि॑ष्ठ-म्ब्रह्म॒चर्य॑-म्ब्रह्म॒चर्य॒-न्नाभा॒नेदि॑ष्ठ॒-न्नाभा॒नेदि॑ष्ठ-म्ब्रह्म॒चर्य᳚म् ।26) ब्र॒ह्म॒चर्यं॒-वँस॑न्तं॒-वँस॑न्त-म्ब्रह्म॒चर्य॑-म्ब्रह्म॒चर्यं॒-वँस॑न्तम् ।26) ब्र॒ह्म॒चर्य॒मिति॑ ब्रह्म - चर्य᳚म् ।27) वस॑न्त॒-न्नि-र्णि-र्वस॑न्तं॒-वँस॑न्त॒-न्निः ।28) निर॑भज दभज॒-न्नि-र्णि र॑भजत् ।29) अ॒भ॒ज॒-थ्स सो॑ ऽभज दभज॒-थ्सः ।30) स आ स स आ ।31) आ ऽग॑च्छद गच्छ॒दा ऽग॑च्छत् ।32) अ॒ग॒च्छ॒-थ्स सो॑ ऽगच्छ दगच्छ॒-थ्सः ।33) सो᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-थ्स सो᳚ ऽब्रवीत् ।34) अ॒ब्र॒वी॒-त्क॒था क॒था ऽब्र॑वी दब्रवी-त्क॒था ।35) क॒था मा॑ मा क॒था क॒था मा᳚ ।36) मा॒ नि-र्णि-र्मा॑ मा॒ निः ।37) निर॑भागभा॒-न्नि-र्णिर॑भाक् ।38) अ॒भा॒ गिती त्य॑भागभा॒ गिति॑ ।39) इति॒ न ने तीति॒ न ।40) न त्वा᳚ त्वा॒ न न त्वा᳚ ।41) त्वा॒ नि-र्णिष् ट्वा᳚ त्वा॒ निः ।42) निर॑भाक्ष मभाक्ष॒-न्नि-र्णिर॑भाक्षम् ।43) अ॒भा॒क्ष॒ मितीत्य॑भाक्ष मभाक्ष॒ मिति॑ ।44) इत्य॑ब्रवी दब्रवी॒ दिती त्य॑ब्रवीत् ।45) अ॒ब्र॒वी॒ दङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रसो ऽब्रवी दब्रवी॒ दङ्गि॑रसः ।46) अङ्गि॑रस इ॒म इ॒मे ऽङ्गि॑र॒सो ऽङ्गि॑रस इ॒मे ।47) इ॒मे स॒त्रग्ं स॒त्र मि॒म इ॒मे स॒त्रम् ।48) स॒त्र मा॑सत आसते स॒त्रग्ं स॒त्र मा॑सते ।49) आ॒स॒ते॒ ते त आ॑सत आसते॒ ते ।50) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।॥ 29 ॥ (50/54)
1) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।2) ē̠vaṃ vēda̠ vēdai̠va mē̠vaṃ vēda̍ ।3) vēdai̠ṣa ē̠ṣa vēda̠ vēdai̠ṣaḥ ।4) ē̠ṣa tē̍ ta ē̠ṣa ē̠ṣa tē̎ ।5) tē̠ ru̠dra̠ ru̠dra̠ tē̠ tē̠ ru̠dra̠ ।6) ru̠dra̠ bhā̠gō bhā̠gō ru̍dra rudra bhā̠gaḥ ।7) bhā̠gō yaṃ ya-mbhā̠gō bhā̠gō yam ।8) ya-nni̠rayā̍chathā ni̠rayā̍chathā̠ yaṃ ya-nni̠rayā̍chathāḥ ।9) ni̠rayā̍chathā̠ sta-nta-nni̠rayā̍chathā ni̠rayā̍chathā̠ stam ।9) ni̠rayā̍chathā̠ iti̍ niḥ - ayā̍chathāḥ ।10) ta-ñju̍ṣasva juṣasva̠ ta-nta-ñju̍ṣasva ।11) ju̠ṣa̠sva̠ vi̠dē-rvi̠dē-rju̍ṣasva juṣasva vi̠dēḥ ।12) vi̠dē-rgau̍pa̠tya-ṅgau̍pa̠tyaṃ vi̠dē-rvi̠dē-rgau̍pa̠tyam ।13) gau̠pa̠tyagṃ rā̠yō rā̠yō gau̍pa̠tya-ṅgau̍pa̠tyagṃ rā̠yaḥ ।14) rā̠ya spōṣa̠-mpōṣagṃ̍ rā̠yō rā̠ya spōṣa̎m ।15) pōṣagṃ̍ su̠vīryagṃ̍ su̠vīrya̠-mpōṣa̠-mpōṣagṃ̍ su̠vīrya̎m ।16) su̠vīryagṃ̍ saṃvathsa̠rīṇāgṃ̍ saṃvathsa̠rīṇāgṃ̍ su̠vīryagṃ̍ su̠vīryagṃ̍ saṃvathsa̠rīṇā̎m ।16) su̠vīrya̠miti̍ su - vīrya̎m ।17) sa̠ṃva̠thsa̠rīṇāg̍ sva̠stigg sva̠stigṃ sa̍ṃvathsa̠rīṇāgṃ̍ saṃvathsa̠rīṇāg̍ sva̠stim ।17) sa̠ṃva̠thsa̠rīṇā̠miti̍ saṃ - va̠thsa̠rīṇā̎m ।18) sva̠stimiti̍ sva̠stim ।19) manu̍ḥ pu̠trēbhya̍ḥ pu̠trēbhyō̠ manu̠-rmanu̍ḥ pu̠trēbhya̍ḥ ।20) pu̠trēbhyō̍ dā̠ya-ndā̠ya-mpu̠trēbhya̍ḥ pu̠trēbhyō̍ dā̠yam ।21) dā̠yaṃ vi vi dā̠ya-ndā̠yaṃ vi ।22) vya̍bhaja dabhaja̠-dvi vya̍bhajat ।23) a̠bha̠ja̠-thsa sō̍ 'bhaja dabhaja̠-thsaḥ ।24) sa nābhā̠nēdi̍ṣṭha̠-nnābhā̠nēdi̍ṣṭha̠gṃ̠ sa sa nābhā̠nēdi̍ṣṭham ।25) nābhā̠nēdi̍ṣṭha-mbrahma̠charya̍-mbrahma̠charya̠-nnābhā̠nēdi̍ṣṭha̠-nnābhā̠nēdi̍ṣṭha-mbrahma̠charya̎m ।26) bra̠hma̠charya̠ṃ vasa̍nta̠ṃ vasa̍nta-mbrahma̠charya̍-mbrahma̠charya̠ṃ vasa̍ntam ।26) bra̠hma̠charya̠miti̍ brahma - charya̎m ।27) vasa̍nta̠-nni-rṇi-rvasa̍nta̠ṃ vasa̍nta̠-nniḥ ।28) nira̍bhaja dabhaja̠-nni-rṇi ra̍bhajat ।29) a̠bha̠ja̠-thsa sō̍ 'bhaja dabhaja̠-thsaḥ ।30) sa ā sa sa ā ।31) ā 'ga̍chChada gachCha̠dā 'ga̍chChat ।32) a̠ga̠chCha̠-thsa sō̍ 'gachCha dagachCha̠-thsaḥ ।33) sō̎ 'bravī dabravī̠-thsa sō̎ 'bravīt ।34) a̠bra̠vī̠-tka̠thā ka̠thā 'bra̍vī dabravī-tka̠thā ।35) ka̠thā mā̍ mā ka̠thā ka̠thā mā̎ ।36) mā̠ ni-rṇi-rmā̍ mā̠ niḥ ।37) nira̍bhāgabhā̠-nni-rṇira̍bhāk ।38) a̠bhā̠ gitī tya̍bhāgabhā̠ giti̍ ।39) iti̠ na nē tīti̠ na ।40) na tvā̎ tvā̠ na na tvā̎ ।41) tvā̠ ni-rṇiṣ ṭvā̎ tvā̠ niḥ ।42) nira̍bhākṣa mabhākṣa̠-nni-rṇira̍bhākṣam ।43) a̠bhā̠kṣa̠ mitītya̍bhākṣa mabhākṣa̠ miti̍ ।44) itya̍bravī dabravī̠ ditī tya̍bravīt ।45) a̠bra̠vī̠ daṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasō 'bravī dabravī̠ daṅgi̍rasaḥ ।46) aṅgi̍rasa i̠ma i̠mē 'ṅgi̍ra̠sō 'ṅgi̍rasa i̠mē ।47) i̠mē sa̠tragṃ sa̠tra mi̠ma i̠mē sa̠tram ।48) sa̠tra mā̍sata āsatē sa̠tragṃ sa̠tra mā̍satē ।49) ā̠sa̠tē̠ tē ta ā̍sata āsatē̠ tē ।50) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।॥ 29 ॥ (50/54)
meaning
This appears to be a ritualistic Vedic passage consisting of repeated invocations and ritual formulas addressed to Rudra, requesting acceptance of offerings and granting of progeny, nourishment, heroic strength, wellbeing through the seasons, and ultimately celestial reward to those who perform these rites.
verse 30
1) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।1) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।2) लो॒क-न्न न लो॒कम् ँलो॒क-न्न ।3) न प्र प्र ण न प्र ।4) प्र जा॑नन्ति जानन्ति॒ प्र प्र जा॑नन्ति ।5) जा॒न॒न्ति॒ तेभ्य॒ स्तेभ्यो॑ जानन्ति जानन्ति॒ तेभ्यः॑ ।6) तेभ्य॑ इ॒द मि॒द-न्तेभ्य॒ स्तेभ्य॑ इ॒दम् ।7) इ॒द-म्ब्राह्म॑ण॒-म्ब्राह्म॑ण मि॒द मि॒द-म्ब्राह्म॑णम् ।8) ब्राह्म॑ण-म्ब्रूहि ब्रूहि॒ ब्राह्म॑ण॒-म्ब्राह्म॑ण-म्ब्रूहि ।9) ब्रू॒हि॒ ते ते ब्रू॑हि ब्रूहि॒ ते ।10) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।11) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।11) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।12) लो॒कं-यँन्तो॒ यन्तो॑ लो॒कम् ँलो॒कं-यँन्तः॑ ।13) यन्तो॒ ये ये यन्तो॒ यन्तो॒ ये ।14) य ए॑षा मेषां॒-येँ य ए॑षाम् ।15) ए॒षा॒-म्प॒शवः॑ प॒शव॑ एषा मेषा-म्प॒शवः॑ ।16) प॒शव॒ स्ताग् स्ता-न्प॒शवः॑ प॒शव॒ स्तान् ।17) ताग् स्ते॑ ते॒ ताग् स्ताग् स्ते᳚ ।18) ते॒ दा॒स्य॒न्ति॒ दा॒स्य॒न्ति॒ ते॒ ते॒ दा॒स्य॒न्ति॒ ।19) दा॒स्य॒न्तीतीति॑ दास्यन्ति दास्य॒न्तीति॑ ।20) इति॒ त-त्तदितीति॒ तत् ।21) तदे᳚भ्य एभ्य॒ स्त-त्तदे᳚भ्यः ।22) ए॒भ्यो॒ ऽब्र॒वी॒ द॒ब्र॒वी॒ दे॒भ्य॒ ए॒भ्यो॒ ऽब्र॒वी॒त् ।23) अ॒ब्र॒वी॒-त्ते ते᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-त्ते ।24) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।25) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।25) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।26) लो॒कं-यँन्तो॒ यन्तो॑ लो॒कम् ँलो॒कं-यँन्तः॑ ।27) यन्तो॒ ये ये यन्तो॒ यन्तो॒ ये ।28) य ए॑षा मेषां॒-येँ य ए॑षाम् ।29) ए॒षा॒-म्प॒शवः॑ प॒शव॑ एषा मेषा-म्प॒शवः॑ ।30) प॒शव॒ आस॒-न्नास॑-न्प॒शवः॑ प॒शव॒ आसन्न्॑ ।31) आस॒-न्ताग् स्ता नास॒-न्नास॒-न्तान् ।32) ता न॑स्मा अस्मै॒ ताग् स्ता न॑स्मै ।33) अ॒स्मा॒ अ॒द॒दु॒ र॒द॒दु॒ र॒स्मा॒ अ॒स्मा॒ अ॒द॒दुः॒ ।34) अ॒द॒दु॒ स्त-न्त म॑ददु रददु॒ स्तम् ।35) त-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॒ स्त-न्त-म्प॒शुभिः॑ ।36) प॒शुभि॒ श्चर॑न्त॒-ञ्चर॑न्त-म्प॒शुभिः॑ प॒शुभि॒ श्चर॑न्तम् ।36) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।37) चर॑न्तं-यँज्ञवा॒स्तौ य॑ज्ञवा॒स्तौ चर॑न्त॒-ञ्चर॑न्तं-यँज्ञवा॒स्तौ ।38) य॒ज्ञ॒वा॒स्तौ रु॒द्रो रु॒द्रो य॑ज्ञवा॒स्तौ य॑ज्ञवा॒स्तौ रु॒द्रः ।38) य॒ज्ञ॒वा॒स्ताविति॑ यज्ञ - वा॒स्तौ ।39) रु॒द्र आ रु॒द्रो रु॒द्र आ ।40) आ ऽग॑च्छ दगच्छ॒ दा ऽग॑च्छत् ।41) अ॒ग॒च्छ॒-थ्स सो॑ ऽगच्छ दगच्छ॒-थ्सः ।42) सो᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-थ्स सो᳚ ऽब्रवीत् ।43) अ॒ब्र॒वी॒-न्मम॒ ममा᳚ब्रवी दब्रवी॒-न्मम॑ ।44) मम॒ वै वै मम॒ मम॒ वै ।45) वा इ॒म इ॒मे वै वा इ॒मे ।46) इ॒मे प॒शवः॑ प॒शव॑ इ॒म इ॒मे प॒शवः॑ ।47) प॒शव॒ इतीति॑ प॒शवः॑ प॒शव॒ इति॑ ।48) इत्यदु॒ रदु॒रिती त्यदुः॑ ।49) अदु॒-र्वै वा अदु॒ रदु॒-र्वै ।50) वै मह्य॒-म्मह्यं॒-वैँ वै मह्य᳚म् ।॥ 30 ॥ (50/55)
1) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।1) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।2) lō̠ka-nna na lō̠kam ँlō̠ka-nna ।3) na pra pra ṇa na pra ।4) pra jā̍nanti jānanti̠ pra pra jā̍nanti ।5) jā̠na̠nti̠ tēbhya̠ stēbhyō̍ jānanti jānanti̠ tēbhya̍ḥ ।6) tēbhya̍ i̠da mi̠da-ntēbhya̠ stēbhya̍ i̠dam ।7) i̠da-mbrāhma̍ṇa̠-mbrāhma̍ṇa mi̠da mi̠da-mbrāhma̍ṇam ।8) brāhma̍ṇa-mbrūhi brūhi̠ brāhma̍ṇa̠-mbrāhma̍ṇa-mbrūhi ।9) brū̠hi̠ tē tē brū̍hi brūhi̠ tē ।10) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।11) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।11) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।12) lō̠kaṃ yantō̠ yantō̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ yanta̍ḥ ।13) yantō̠ yē yē yantō̠ yantō̠ yē ।14) ya ē̍ṣā mēṣā̠ṃ yē ya ē̍ṣām ।15) ē̠ṣā̠-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ ēṣā mēṣā-mpa̠śava̍ḥ ।16) pa̠śava̠ stāg stā-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ stān ।17) tāg stē̍ tē̠ tāg stāg stē̎ ।18) tē̠ dā̠sya̠nti̠ dā̠sya̠nti̠ tē̠ tē̠ dā̠sya̠nti̠ ।19) dā̠sya̠ntītīti̍ dāsyanti dāsya̠ntīti̍ ।20) iti̠ ta-ttaditīti̠ tat ।21) tadē̎bhya ēbhya̠ sta-ttadē̎bhyaḥ ।22) ē̠bhyō̠ 'bra̠vī̠ da̠bra̠vī̠ dē̠bhya̠ ē̠bhyō̠ 'bra̠vī̠t ।23) a̠bra̠vī̠-ttē tē̎ 'bravī dabravī̠-ttē ।24) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।25) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।25) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।26) lō̠kaṃ yantō̠ yantō̍ lō̠kam ँlō̠kaṃ yanta̍ḥ ।27) yantō̠ yē yē yantō̠ yantō̠ yē ।28) ya ē̍ṣā mēṣā̠ṃ yē ya ē̍ṣām ।29) ē̠ṣā̠-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ ēṣā mēṣā-mpa̠śava̍ḥ ।30) pa̠śava̠ āsa̠-nnāsa̍-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ āsann̍ ।31) āsa̠-ntāg stā nāsa̠-nnāsa̠-ntān ।32) tā na̍smā asmai̠ tāg stā na̍smai ।33) a̠smā̠ a̠da̠du̠ ra̠da̠du̠ ra̠smā̠ a̠smā̠ a̠da̠du̠ḥ ।34) a̠da̠du̠ sta-nta ma̍dadu radadu̠ stam ।35) ta-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠ sta-nta-mpa̠śubhi̍ḥ ।36) pa̠śubhi̠ śchara̍nta̠-ñchara̍nta-mpa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠ śchara̍ntam ।36) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।37) chara̍ntaṃ yajñavā̠stau ya̍jñavā̠stau chara̍nta̠-ñchara̍ntaṃ yajñavā̠stau ।38) ya̠jña̠vā̠stau ru̠drō ru̠drō ya̍jñavā̠stau ya̍jñavā̠stau ru̠draḥ ।38) ya̠jña̠vā̠stāviti̍ yajña - vā̠stau ।39) ru̠dra ā ru̠drō ru̠dra ā ।40) ā 'ga̍chCha dagachCha̠ dā 'ga̍chChat ।41) a̠ga̠chCha̠-thsa sō̍ 'gachCha dagachCha̠-thsaḥ ।42) sō̎ 'bravī dabravī̠-thsa sō̎ 'bravīt ।43) a̠bra̠vī̠-nmama̠ mamā̎bravī dabravī̠-nmama̍ ।44) mama̠ vai vai mama̠ mama̠ vai ।45) vā i̠ma i̠mē vai vā i̠mē ।46) i̠mē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ i̠ma i̠mē pa̠śava̍ḥ ।47) pa̠śava̠ itīti̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ iti̍ ।48) ityadu̠ radu̠ritī tyadu̍ḥ ।49) adu̠-rvai vā adu̠ radu̠-rvai ।50) vai mahya̠-mmahya̠ṃ vai vai mahya̎m ।॥ 30 ॥ (50/55)
meaning
These animals went to him and gave him these cattle, moving toward the sacrifice-dwellers called Rudra, who spoke: mine indeed are these animals.
verse 31
1) मह्य॑ मि॒मा नि॒मा-न्मह्य॒-म्मह्य॑ मि॒मान् ।2) इ॒मा नितीती॒मा नि॒मा निति॑ ।3) इत्य॑ब्रवी दब्रवी॒ दिती त्य॑ब्रवीत् ।4) अ॒ब्र॒वी॒-न्न नाब्र॑वी दब्रवी॒-न्न ।5) न वै वै न न वै ।6) वै तस्य॒ तस्य॒ वै वै तस्य॑ ।7) तस्य॒ ते ते तस्य॒ तस्य॒ ते ।8) त ई॑शत ईशते॒ ते त ई॑शते ।9) ई॒श॒त॒ इतीती॑शत ईशत॒ इति॑ ।10) इत्य॑ब्रवी दब्रवी॒ दिती त्य॑ब्रवीत् ।11) अ॒ब्र॒वी॒-द्य-द्यद॑ब्रवी दब्रवी॒-द्यत् ।12) य-द्य॑ज्ञवा॒स्तौ य॑ज्ञवा॒स्तौ य-द्य-द्य॑ज्ञवा॒स्तौ ।13) य॒ज्ञ॒वा॒स्तौ हीय॑ते॒ हीय॑ते यज्ञवा॒स्तौ य॑ज्ञवा॒स्तौ हीय॑ते ।13) य॒ज्ञ॒वा॒स्ताविति॑ यज्ञ - वा॒स्तौ ।14) हीय॑ते॒ मम॒ मम॒ हीय॑ते॒ हीय॑ते॒ मम॑ ।15) मम॒ वै वै मम॒ मम॒ वै ।16) वै त-त्त-द्वै वै तत् ।17) तदितीति॒ त-त्तदिति॑ ।18) इति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒ दितीति॒ तस्मा᳚त् ।19) तस्मा᳚-द्यज्ञवा॒स्तु य॑ज्ञवा॒स्तु तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्यज्ञवा॒स्तु ।20) य॒ज्ञ॒वा॒स्तु न न य॑ज्ञवा॒स्तु य॑ज्ञवा॒स्तु न ।20) य॒ज्ञ॒वा॒स्त्विति॑ यज्ञ - वा॒स्तु ।21) नाभ्य॒वेत्य॑ मभ्य॒वेत्य॒-न्न नाभ्य॒वेत्य᳚म् ।22) अ॒भ्य॒वेत्य॒ग्ं॒ स सो᳚ ऽभ्य॒वेत्य॑ मभ्य॒वेत्य॒ग्ं॒ सः ।22) अ॒भ्य॒वेत्य॒मित्य॑भि - अ॒वेत्य᳚म् ।23) सो᳚ ऽब्रवी दब्रवी॒-थ्स सो᳚ ऽब्रवीत् ।24) अ॒ब्र॒वी॒-द्य॒ज्ञे य॒ज्ञे᳚ ऽब्रवी दब्रवी-द्य॒ज्ञे ।25) य॒ज्ञे मा॑ मा य॒ज्ञे य॒ज्ञे मा᳚ ।26) मा ऽऽमा॒ मा ।27) आ भ॑ज भ॒जा भ॑ज ।28) भ॒जाथाथ॑ भज भ॒जाथ॑ ।29) अथ॑ ते॒ ते ऽथाथ॑ ते ।30) ते॒ प॒शू-न्प॒शू-न्ते॑ ते प॒शून् ।31) प॒शू-न्न न प॒शू-न्प॒शू-न्न ।32) नाभ्य॑भि न नाभि ।33) अ॒भि मग्ग्॑स्ये मग्ग्स्ये॒ ऽभ्य॑भि मग्ग्॑स्ये ।34) म॒ग्ग्॒स्य॒ इतीति॑ मग्ग्स्ये मग्ग्स्य॒ इति॑ ।35) इति॒ तस्मै॒ तस्मा॒ इतीति॒ तस्मै᳚ ।36) तस्मा॑ ए॒त मे॒त-न्तस्मै॒ तस्मा॑ ए॒तम् ।37) ए॒त-म्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिन॑ ए॒त मे॒त-म्म॒न्थिनः॑ ।38) म॒न्थिनः॑ सग्ग्स्रा॒वग्ं सग्ग्॑स्रा॒व-म्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिनः॑ सग्ग्स्रा॒वम् ।39) स॒ग्ग्॒स्रा॒व म॑जुहो दजुहो-थ्सग्ग्स्रा॒वग्ं सग्ग्॑स्रा॒व म॑जुहोत् ।39) स॒ग्ग्॒स्रा॒वमिति॑ सं - स्रा॒वम् ।40) अ॒जु॒हो॒-त्तत॒ स्ततो॑ ऽजुहो दजुहो॒-त्ततः॑ ।41) ततो॒ वै वै तत॒ स्ततो॒ वै ।42) वै तस्य॒ तस्य॒ वै वै तस्य॑ ।43) तस्य॑ रु॒द्रो रु॒द्र स्तस्य॒ तस्य॑ रु॒द्रः ।44) रु॒द्रः प॒शू-न्प॒शू-न्रु॒द्रो रु॒द्रः प॒शून् ।45) प॒शू-न्न न प॒शू-न्प॒शू-न्न ।46) नाभ्य॑भि न नाभि ।47) अ॒भ्य॑मन्यता मन्यता॒ भ्या᳚(1॒)भ्य॑मन्यत ।48) अ॒म॒न्य॒त॒ यत्र॒ यत्रा॑मन्यता मन्यत॒ यत्र॑ ।49) यत्रै॒त मे॒तं-यँत्र॒ यत्रै॒तम् ।50) ए॒त मे॒व मे॒व मे॒त मे॒त मे॒वम् ।51) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।52) वि॒द्वा-न्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिनो॑ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्म॒न्थिनः॑ ।53) म॒न्थिनः॑ सग्ग्स्रा॒वग्ं सग्ग्॑स्रा॒व-म्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिनः॑ सग्ग्स्रा॒वम् ।54) स॒ग्ग्॒स्रा॒व-ञ्जु॒होति॑ जु॒होति॑ सग्ग्स्रा॒वग्ं सग्ग्॑स्रा॒व-ञ्जु॒होति॑ ।54) स॒ग्ग्॒स्रा॒वमिति॑ सं - स्रा॒वम् ।55) जु॒होति॒ न न जु॒होति॑ जु॒होति॒ न ।56) न तत्र॒ तत्र॒ न न तत्र॑ ।57) तत्र॑ रु॒द्रो रु॒द्र स्तत्र॒ तत्र॑ रु॒द्रः ।58) रु॒द्रः प॒शू-न्प॒शू-न्रु॒द्रो रु॒द्रः प॒शून् ।59) प॒शू न॒भ्य॑भि प॒शू-न्प॒शू न॒भि ।60) अ॒भि म॑न्यते मन्यते॒ ऽभ्य॑भि म॑न्यते ।61) म॒न्य॒त॒ इति॑ मन्यते ।॥ 31 ॥ (61/66)॥ अ. 9 ॥
1) mahya̍ mi̠mā ni̠mā-nmahya̠-mmahya̍ mi̠mān ।2) i̠mā nitītī̠mā ni̠mā niti̍ ।3) itya̍bravī dabravī̠ ditī tya̍bravīt ।4) a̠bra̠vī̠-nna nābra̍vī dabravī̠-nna ।5) na vai vai na na vai ।6) vai tasya̠ tasya̠ vai vai tasya̍ ।7) tasya̠ tē tē tasya̠ tasya̠ tē ।8) ta ī̍śata īśatē̠ tē ta ī̍śatē ।9) ī̠śa̠ta̠ itītī̍śata īśata̠ iti̍ ।10) itya̍bravī dabravī̠ ditī tya̍bravīt ।11) a̠bra̠vī̠-dya-dyada̍bravī dabravī̠-dyat ।12) ya-dya̍jñavā̠stau ya̍jñavā̠stau ya-dya-dya̍jñavā̠stau ।13) ya̠jña̠vā̠stau hīya̍tē̠ hīya̍tē yajñavā̠stau ya̍jñavā̠stau hīya̍tē ।13) ya̠jña̠vā̠stāviti̍ yajña - vā̠stau ।14) hīya̍tē̠ mama̠ mama̠ hīya̍tē̠ hīya̍tē̠ mama̍ ।15) mama̠ vai vai mama̠ mama̠ vai ।16) vai ta-tta-dvai vai tat ।17) taditīti̠ ta-ttaditi̍ ।18) iti̠ tasmā̠-ttasmā̠ ditīti̠ tasmā̎t ।19) tasmā̎-dyajñavā̠stu ya̍jñavā̠stu tasmā̠-ttasmā̎-dyajñavā̠stu ।20) ya̠jña̠vā̠stu na na ya̍jñavā̠stu ya̍jñavā̠stu na ।20) ya̠jña̠vā̠stviti̍ yajña - vā̠stu ।21) nābhya̠vētya̍ mabhya̠vētya̠-nna nābhya̠vētya̎m ।22) a̠bhya̠vētya̠gṃ̠ sa sō̎ 'bhya̠vētya̍ mabhya̠vētya̠gṃ̠ saḥ ।22) a̠bhya̠vētya̠mitya̍bhi - a̠vētya̎m ।23) sō̎ 'bravī dabravī̠-thsa sō̎ 'bravīt ।24) a̠bra̠vī̠-dya̠jñē ya̠jñē̎ 'bravī dabravī-dya̠jñē ।25) ya̠jñē mā̍ mā ya̠jñē ya̠jñē mā̎ ।26) mā ''mā̠ mā ।27) ā bha̍ja bha̠jā bha̍ja ।28) bha̠jāthātha̍ bhaja bha̠jātha̍ ।29) atha̍ tē̠ tē 'thātha̍ tē ।30) tē̠ pa̠śū-npa̠śū-ntē̍ tē pa̠śūn ।31) pa̠śū-nna na pa̠śū-npa̠śū-nna ।32) nābhya̍bhi na nābhi ।33) a̠bhi magg̍syē maggsyē̠ 'bhya̍bhi magg̍syē ।34) ma̠gg̠sya̠ itīti̍ maggsyē maggsya̠ iti̍ ।35) iti̠ tasmai̠ tasmā̠ itīti̠ tasmai̎ ।36) tasmā̍ ē̠ta mē̠ta-ntasmai̠ tasmā̍ ē̠tam ।37) ē̠ta-mma̠nthinō̍ ma̠nthina̍ ē̠ta mē̠ta-mma̠nthina̍ḥ ।38) ma̠nthina̍-ssaggsrā̠vagṃ sagg̍srā̠va-mma̠nthinō̍ ma̠nthina̍-ssaggsrā̠vam ।39) sa̠gg̠srā̠va ma̍juhō dajuhō-thsaggsrā̠vagṃ sagg̍srā̠va ma̍juhōt ।39) sa̠gg̠srā̠vamiti̍ saṃ - srā̠vam ।40) a̠ju̠hō̠-ttata̠ statō̍ 'juhō dajuhō̠-ttata̍ḥ ।41) tatō̠ vai vai tata̠ statō̠ vai ।42) vai tasya̠ tasya̠ vai vai tasya̍ ।43) tasya̍ ru̠drō ru̠dra stasya̠ tasya̍ ru̠draḥ ।44) ru̠draḥ pa̠śū-npa̠śū-nru̠drō ru̠draḥ pa̠śūn ।45) pa̠śū-nna na pa̠śū-npa̠śū-nna ।46) nābhya̍bhi na nābhi ।47) a̠bhya̍manyatā manyatā̠ bhyā̎(1̠)bhya̍manyata ।48) a̠ma̠nya̠ta̠ yatra̠ yatrā̍manyatā manyata̠ yatra̍ ।49) yatrai̠ta mē̠taṃ yatra̠ yatrai̠tam ।50) ē̠ta mē̠va mē̠va mē̠ta mē̠ta mē̠vam ।51) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।52) vi̠dvā-nma̠nthinō̍ ma̠nthinō̍ vi̠dvān. vi̠dvā-nma̠nthina̍ḥ ।53) ma̠nthina̍-ssaggsrā̠vagṃ sagg̍srā̠va-mma̠nthinō̍ ma̠nthina̍-ssaggsrā̠vam ।54) sa̠gg̠srā̠va-ñju̠hōti̍ ju̠hōti̍ saggsrā̠vagṃ sagg̍srā̠va-ñju̠hōti̍ ।54) sa̠gg̠srā̠vamiti̍ saṃ - srā̠vam ।55) ju̠hōti̠ na na ju̠hōti̍ ju̠hōti̠ na ।56) na tatra̠ tatra̠ na na tatra̍ ।57) tatra̍ ru̠drō ru̠dra statra̠ tatra̍ ru̠draḥ ।58) ru̠draḥ pa̠śū-npa̠śū-nru̠drō ru̠draḥ pa̠śūn ।59) pa̠śū na̠bhya̍bhi pa̠śū-npa̠śū na̠bhi ।60) a̠bhi ma̍nyatē manyatē̠ 'bhya̍bhi ma̍nyatē ।61) ma̠nya̠ta̠ iti̍ manyatē ।॥ 31 ॥ (61/66)॥ a. 9 ॥
meaning
This verse is a highly ritualized and phonetically intricate Vedic recitation featuring repetitive formulas centered on sacrifice (yajña), possession (tasya), rulership (īśate), and Rudra's dominion over beasts (paśū), structured as nested declarative and performative utterances with systematic variations in negation and affirmation.
verse 32
1) जुष्टो॑ वा॒चो वा॒चो जुष्टो॒ जुष्टो॑ वा॒चः ।2) वा॒चो भू॑यास-म्भूयासं-वाँ॒चो वा॒चो भू॑यासम् ।3) भू॒या॒स॒-ञ्जुष्टो॒ जुष्टो॑ भूयास-म्भूयास॒-ञ्जुष्टः॑ ।4) जुष्टो॑ वा॒चो वा॒चो जुष्टो॒ जुष्टो॑ वा॒चः ।5) वा॒च स्पत॑ये॒ पत॑ये वा॒चो वा॒च स्पत॑ये ।6) पत॑ये॒ देवि॒ देवि॒ पत॑ये॒ पत॑ये॒ देवि॑ ।7) देवि॑ वाग् वा॒ग् देवि॒ देवि॑ वाक् ।8) वा॒गिति॑ वाक् ।9) य-द्वा॒चो वा॒चो य-द्य-द्वा॒चः ।10) वा॒चो मधु॑म॒-न्मधु॑म-द्वा॒चो वा॒चो मधु॑मत् ।11) मधु॑म॒-त्तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॒-न्मधु॑म॒-न्मधु॑म॒-त्तस्मिन्न्॑ ।11) मधु॑म॒दिति॒ मधु॑ - म॒त् ।12) तस्मि॑-न्मा मा॒ तस्मि॒ग्ग्॒ स्तस्मि॑-न्मा ।13) मा॒ धा॒ धा॒ मा॒ मा॒ धाः॒ ।14) धा॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ धा धा॒-स्स्वाहा᳚ ।15) स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै॒ सर॑स्वत्यै॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ सर॑स्वत्यै ।16) सर॑स्वत्या॒ इति॒ सर॑स्वत्यै ।17) ऋ॒चा स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॑ मृ॒चर्चा स्तोम᳚म् ।18) स्तोम॒ग्ं॒ सग्ं सग्ग् स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒ग्ं॒ सम् ।19) स म॑र्धया र्धय॒ सग्ं स म॑र्धय ।20) अ॒र्ध॒य॒ गा॒य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेणा᳚ र्धया र्धय गाय॒त्रेण॑ ।21) गा॒य॒त्रेण॑ रथन्त॒रग्ं र॑थन्त॒र-ङ्गा॑य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेण॑ रथन्त॒रम् ।22) र॒थ॒न्त॒रमिति॑ रथं - त॒रम् ।23) बृ॒ह-द्गा॑य॒त्रव॑र्तनि गाय॒त्रव॑र्तनि बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्गा॑य॒त्रव॑र्तनि ।24) गा॒य॒त्रव॑र्त॒नीति॑ गाय॒त्र - व॒र्त॒नि॒ ।25) यस्ते॑ ते॒ यो यस्ते᳚ ।26) ते॒ द्र॒फ्सो द्र॒फ्स स्ते॑ ते द्र॒फ्सः ।27) द्र॒फ्स-स्स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति द्र॒फ्सो द्र॒फ्स-स्स्कन्द॑ति ।28) स्कन्द॑ति॒ यो य-स्स्कन्द॑ति॒ स्कन्द॑ति॒ यः ।29) यस्ते॑ ते॒ यो यस्ते᳚ ।30) ते॒ अ॒ग्ं॒शु र॒ग्ं॒शुस्ते॑ ते अ॒ग्ं॒शुः ।31) अ॒ग्ं॒शु-र्बा॒हुच्यु॑तो बा॒हुच्यु॑तो अ॒ग्ं॒शु र॒ग्ं॒शु-र्बा॒हुच्यु॑तः ।32) बा॒हुच्यु॑तो धि॒षण॑यो-र्धि॒षण॑यो-र्बा॒हुच्यु॑तो बा॒हुच्यु॑तो धि॒षण॑योः ।32) बा॒हुच्यु॑त॒ इति॑ बा॒हु - च्यु॒तः॒ ।33) धि॒षण॑यो रु॒पस्था॑ दु॒पस्था᳚-द्धि॒षण॑यो-र्धि॒षण॑यो रु॒पस्था᳚त् ।34) उ॒पस्था॒दित्यु॒प - स्था॒त् ।35) अ॒द्ध्व॒र्यो-र्वा॑ वा ऽद्ध्व॒र्यो र॑द्ध्व॒र्यो-र्वा᳚ ।36) वा॒ परि॒ परि॑ वा वा॒ परि॑ ।37) परि॒ यो यः परि॒ परि॒ यः ।38) यस्ते॑ ते॒ यो यस्ते᳚ ।39) ते॒ प॒वित्रा᳚-त्प॒वित्रा᳚-त्ते ते प॒वित्रा᳚त् ।40) प॒वित्रा॒-थ्स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृत-म्प॒वित्रा᳚-त्प॒वित्रा॒-थ्स्वाहा॑कृतम् ।41) स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॑य ।41) स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚ - कृ॒त॒म् ।42) इन्द्रा॑य॒ त-न्त मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ तम् ।43) त-ञ्जु॑होमि जुहोमि॒ त-न्त-ञ्जु॑होमि ।44) जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ।45) यो द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो यो यो द्र॒फ्सः ।46) द्र॒फ्सो अ॒ग्ं॒शु र॒ग्ं॒शु-र्द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो अ॒ग्ं॒शुः ।47) अ॒ग्ं॒शुः प॑ति॒तः प॑ति॒तो अ॒ग्ं॒शु र॒ग्ं॒शुः प॑ति॒तः ।48) प॒ति॒तः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-म्प॑ति॒तः प॑ति॒तः पृ॑थि॒व्याम् ।49) पृ॒थि॒व्या-म्प॑रिवा॒पा-त्प॑रिवा॒पा-त्पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-म्प॑रिवा॒पात् ।50) प॒रि॒वा॒पा-त्पु॑रो॒डाशा᳚-त्पुरो॒डाशा᳚-त्परिवा॒पा-त्प॑रिवा॒पा-त्पु॑रो॒डाशा᳚त् ।50) प॒रि॒वा॒पादिति॑ परि - वा॒पात् ।॥ 32 ॥ (50/54)
1) juṣṭō̍ vā̠chō vā̠chō juṣṭō̠ juṣṭō̍ vā̠chaḥ ।2) vā̠chō bhū̍yāsa-mbhūyāsaṃ vā̠chō vā̠chō bhū̍yāsam ।3) bhū̠yā̠sa̠-ñjuṣṭō̠ juṣṭō̍ bhūyāsa-mbhūyāsa̠-ñjuṣṭa̍ḥ ।4) juṣṭō̍ vā̠chō vā̠chō juṣṭō̠ juṣṭō̍ vā̠chaḥ ।5) vā̠cha spata̍yē̠ pata̍yē vā̠chō vā̠cha spata̍yē ।6) pata̍yē̠ dēvi̠ dēvi̠ pata̍yē̠ pata̍yē̠ dēvi̍ ।7) dēvi̍ vāg vā̠g dēvi̠ dēvi̍ vāk ।8) vā̠giti̍ vāk ।9) ya-dvā̠chō vā̠chō ya-dya-dvā̠chaḥ ।10) vā̠chō madhu̍ma̠-nmadhu̍ma-dvā̠chō vā̠chō madhu̍mat ।11) madhu̍ma̠-ttasmi̠gg̠ stasmi̠-nmadhu̍ma̠-nmadhu̍ma̠-ttasminn̍ ।11) madhu̍ma̠diti̠ madhu̍ - ma̠t ।12) tasmi̍-nmā mā̠ tasmi̠gg̠ stasmi̍-nmā ।13) mā̠ dhā̠ dhā̠ mā̠ mā̠ dhā̠ḥ ।14) dhā̠-ssvāhā̠ svāhā̍ dhā dhā̠-ssvāhā̎ ।15) svāhā̠ sara̍svatyai̠ sara̍svatyai̠ svāhā̠ svāhā̠ sara̍svatyai ।16) sara̍svatyā̠ iti̠ sara̍svatyai ।17) ṛ̠chā stōma̠gg̠ stōma̍ mṛ̠charchā stōma̎m ।18) stōma̠gṃ̠ sagṃ sagg stōma̠gg̠ stōma̠gṃ̠ sam ।19) sa ma̍rdhayā rdhaya̠ sagṃ sa ma̍rdhaya ।20) a̠rdha̠ya̠ gā̠ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇā̎ rdhayā rdhaya gāya̠trēṇa̍ ।21) gā̠ya̠trēṇa̍ rathanta̠ragṃ ra̍thanta̠ra-ṅgā̍ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇa̍ rathanta̠ram ।22) ra̠tha̠nta̠ramiti̍ rathaṃ - ta̠ram ।23) bṛ̠ha-dgā̍ya̠trava̍rtani gāya̠trava̍rtani bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dgā̍ya̠trava̍rtani ।24) gā̠ya̠trava̍rta̠nīti̍ gāya̠tra - va̠rta̠ni̠ ।25) yastē̍ tē̠ yō yastē̎ ।26) tē̠ dra̠phsō dra̠phsa stē̍ tē dra̠phsaḥ ।27) dra̠phsa-sskanda̍ti̠ skanda̍ti dra̠phsō dra̠phsa-sskanda̍ti ।28) skanda̍ti̠ yō ya-sskanda̍ti̠ skanda̍ti̠ yaḥ ।29) yastē̍ tē̠ yō yastē̎ ।30) tē̠ a̠gṃ̠śu ra̠gṃ̠śustē̍ tē a̠gṃ̠śuḥ ।31) a̠gṃ̠śu-rbā̠huchyu̍tō bā̠huchyu̍tō a̠gṃ̠śu ra̠gṃ̠śu-rbā̠huchyu̍taḥ ।32) bā̠huchyu̍tō dhi̠ṣaṇa̍yō-rdhi̠ṣaṇa̍yō-rbā̠huchyu̍tō bā̠huchyu̍tō dhi̠ṣaṇa̍yōḥ ।32) bā̠huchyu̍ta̠ iti̍ bā̠hu - chyu̠ta̠ḥ ।33) dhi̠ṣaṇa̍yō ru̠pasthā̍ du̠pasthā̎-ddhi̠ṣaṇa̍yō-rdhi̠ṣaṇa̍yō ru̠pasthā̎t ।34) u̠pasthā̠dityu̠pa - sthā̠t ।35) a̠ddhva̠ryō-rvā̍ vā 'ddhva̠ryō ra̍ddhva̠ryō-rvā̎ ।36) vā̠ pari̠ pari̍ vā vā̠ pari̍ ।37) pari̠ yō yaḥ pari̠ pari̠ yaḥ ।38) yastē̍ tē̠ yō yastē̎ ।39) tē̠ pa̠vitrā̎-tpa̠vitrā̎-ttē tē pa̠vitrā̎t ।40) pa̠vitrā̠-thsvāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛta-mpa̠vitrā̎-tpa̠vitrā̠-thsvāhā̍kṛtam ।41) svāhā̍kṛta̠ mindrā̠yē ndrā̍ya̠ svāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛta̠ mindrā̍ya ।41) svāhā̍kṛta̠miti̠ svāhā̎ - kṛ̠ta̠m ।42) indrā̍ya̠ ta-nta mindrā̠yē ndrā̍ya̠ tam ।43) ta-ñju̍hōmi juhōmi̠ ta-nta-ñju̍hōmi ।44) ju̠hō̠mīti̍ juhōmi ।45) yō dra̠phsō dra̠phsō yō yō dra̠phsaḥ ।46) dra̠phsō a̠gṃ̠śu ra̠gṃ̠śu-rdra̠phsō dra̠phsō a̠gṃ̠śuḥ ।47) a̠gṃ̠śuḥ pa̍ti̠taḥ pa̍ti̠tō a̠gṃ̠śu ra̠gṃ̠śuḥ pa̍ti̠taḥ ।48) pa̠ti̠taḥ pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-mpa̍ti̠taḥ pa̍ti̠taḥ pṛ̍thi̠vyām ।49) pṛ̠thi̠vyā-mpa̍rivā̠pā-tpa̍rivā̠pā-tpṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-mpa̍rivā̠pāt ।50) pa̠ri̠vā̠pā-tpu̍rō̠ḍāśā̎-tpurō̠ḍāśā̎-tparivā̠pā-tpa̍rivā̠pā-tpu̍rō̠ḍāśā̎t ।50) pa̠ri̠vā̠pāditi̍ pari - vā̠pāt ।॥ 32 ॥ (50/54)
meaning
The arms-fallen-one (Bahuchyuta) is pleased; the wisdom-holders (Dhishanayah) dwell in the earth's foundation, and the purified oblation is made to Indra with svaha.
verse 33
1) पु॒रो॒डाशा᳚-त्कर॒म्भा-त्क॑र॒म्भा-त्पु॑रो॒डाशा᳚-त्पुरो॒डाशा᳚-त्कर॒म्भात् ।2) क॒र॒म्भादिति॑ कर॒म्भात् ।3) धा॒ना॒सो॒मा-न्म॒न्थिनो॑ म॒न्थिनो॑ धानासो॒मा-द्धा॑नासो॒मा-न्म॒न्थिनः॑ ।3) धा॒ना॒सो॒मादिति॑ धाना - सो॒मात् ।4) म॒न्थिन॑ इन्द्रे न्द्र म॒न्थिनो॑ म॒न्थिन॑ इन्द्र ।5) इ॒न्द्र॒ शु॒क्राच् छु॒क्रा दि॑न्द्रे न्द्र शु॒क्रात् ।6) शु॒क्रा-थ्स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृतग्ं शु॒क्राच् छु॒क्रा-थ्स्वाहा॑कृतम् ।7) स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॑य ।7) स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚ - कृ॒त॒म् ।8) इन्द्रा॑य॒ त-न्त मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ तम् ।9) त-ञ्जु॑होमि जुहोमि॒ त-न्त-ञ्जु॑होमि ।10) जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ।11) यस्ते॑ ते॒ यो यस्ते᳚ ।12) ते॒ द्र॒फ्सो द्र॒फ्स स्ते॑ ते द्र॒फ्सः ।13) द्र॒फ्सो मधु॑मा॒-न्मधु॑मा-न्द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो मधु॑मान् ।14) मधु॑माग्ं इन्द्रि॒यावा॑ निन्द्रि॒यावा॒-न्मधु॑मा॒-न्मधु॑माग्ं इन्द्रि॒यावान्॑ ।14) मधु॑मा॒निति॒ मधु॑ - मा॒न् ।15) इ॒न्द्रि॒यावा॒-न्थ्स्वाहा॑कृत॒-स्स्वाहा॑कृत इन्द्रि॒यावा॑ निन्द्रि॒यावा॒-न्थ्स्वाहा॑कृतः ।15) इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य - वा॒न् ।16) स्वाहा॑कृतः॒ पुनः॒ पुन॒-स्स्वाहा॑कृत॒-स्स्वाहा॑कृतः॒ पुनः॑ ।16) स्वाहा॑कृत॒ इति॒ स्वाहा᳚ - कृ॒तः॒ ।17) पुन॑ र॒प्ये त्य॒प्येति॒ पुनः॒ पुन॑ र॒प्येति॑ ।18) अ॒प्येति॑ दे॒वा-न्दे॒वा न॒प्ये त्य॒प्येति॑ दे॒वान् ।18) अ॒प्येतीत्य॑पि - एति॑ ।19) दे॒वानिति॑ दे॒वान् ।20) दि॒वः पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या दि॒वो दि॒वः पृ॑थि॒व्याः ।21) पृ॒थि॒व्याः परि॒ परि॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्याः परि॑ ।22) पर्य॒न्तरि॑क्षा द॒न्तरि॑क्षा॒-त्परि॒ पर्य॒न्तरि॑क्षात् ।23) अ॒न्तरि॑क्षा॒-थ्स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृत म॒न्तरि॑क्षा द॒न्तरि॑क्षा॒-थ्स्वाहा॑कृतम् ।24) स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ स्वाहा॑कृत॒ग्ग्॒ स्वाहा॑कृत॒ मिन्द्रा॑य ।24) स्वाहा॑कृत॒मिति॒ स्वाहा᳚ - कृ॒त॒म् ।25) इन्द्रा॑य॒ त-न्त मिन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ तम् ।26) त-ञ्जु॑होमि जुहोमि॒ त-न्त-ञ्जु॑होमि ।27) जु॒हो॒मीति॑ जुहोमि ।28) अ॒द्ध्व॒र्यु-र्वै वा अ॑द्ध्व॒र्यु र॑द्ध्व॒र्यु-र्वै ।29) वा ऋ॒त्विजा॑ मृ॒त्विजां॒-वैँ वा ऋ॒त्विजा᳚म् ।30) ऋ॒त्विजा᳚-म्प्रथ॒मः प्र॑थ॒म ऋ॒त्विजा॑ मृ॒त्विजा᳚-म्प्रथ॒मः ।31) प्र॒थ॒मो यु॑ज्यते युज्यते प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो यु॑ज्यते ।32) यु॒ज्य॒ते॒ तेन॒ तेन॑ युज्यते युज्यते॒ तेन॑ ।33) तेन॒ स्तोम॒-स्स्तोम॒ स्तेन॒ तेन॒ स्तोमः॑ ।34) स्तोमो॑ योक्त॒व्यो॑ योक्त॒व्यः॑ स्तोम॒-स्स्तोमो॑ योक्त॒व्यः॑ ।35) यो॒क्त॒व्य॑ इतीति॑ योक्त॒व्यो॑ योक्त॒व्य॑ इति॑ ।36) इत्या॑हु राहु॒ रितीत्या॑हुः ।37) आ॒हु॒-र्वाग् वागा॑हु राहु॒-र्वाक् ।38) वाग॑ग्रे॒गा अ॑ग्रे॒गा वाग् वाग॑ग्रे॒गाः ।39) अ॒ग्रे॒गा अग्रे॒ अग्रे॑ अग्रे॒गा अ॑ग्रे॒गा अग्रे᳚ ।39) अ॒ग्रे॒गा इत्य॑ग्रे - गाः ।40) अग्र॑ एत्वे॒ त्वग्रे॒ अग्र॑ एतु ।41) ए॒त्वृ॒जु॒गा ऋ॑जु॒गा ए᳚त्वे त्वृजु॒गाः ।42) ऋ॒जु॒गा दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॑ ऋजु॒गा ऋ॑जु॒गा दे॒वेभ्यः॑ ।42) ऋ॒जु॒गा इत्यृ॑जु - गाः ।43) दे॒वेभ्यो॒ यशो॒ यशो॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ यशः॑ ।44) यशो॒ मयि॒ मयि॒ यशो॒ यशो॒ मयि॑ ।45) मयि॒ दध॑ती॒ दध॑ती॒ मयि॒ मयि॒ दध॑ती ।46) दध॑ती प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्दध॑ती॒ दध॑ती प्रा॒णान् ।47) प्रा॒णा-न्प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ प्रा॒णा-न्प्रा॒णा-न्प॒शुषु॑ ।47) प्रा॒णानिति॑ प्र - अ॒नान् ।48) प॒शुषु॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शुषु॑ प॒शुषु॑ प्र॒जाम् ।49) प्र॒जा-म्मयि॒ मयि॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्मयि॑ ।49) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।50) मयि॑ च च॒ मयि॒ मयि॑ च ।॥ 33 ॥ (50/61)
1) pu̠rō̠ḍāśā̎-tkara̠mbhā-tka̍ra̠mbhā-tpu̍rō̠ḍāśā̎-tpurō̠ḍāśā̎-tkara̠mbhāt ।2) ka̠ra̠mbhāditi̍ kara̠mbhāt ।3) dhā̠nā̠sō̠mā-nma̠nthinō̍ ma̠nthinō̍ dhānāsō̠mā-ddhā̍nāsō̠mā-nma̠nthina̍ḥ ।3) dhā̠nā̠sō̠māditi̍ dhānā - sō̠māt ।4) ma̠nthina̍ indrē ndra ma̠nthinō̍ ma̠nthina̍ indra ।5) i̠ndra̠ śu̠krāch Chu̠krā di̍ndrē ndra śu̠krāt ।6) śu̠krā-thsvāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛtagṃ śu̠krāch Chu̠krā-thsvāhā̍kṛtam ।7) svāhā̍kṛta̠ mindrā̠yē ndrā̍ya̠ svāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛta̠ mindrā̍ya ।7) svāhā̍kṛta̠miti̠ svāhā̎ - kṛ̠ta̠m ।8) indrā̍ya̠ ta-nta mindrā̠yē ndrā̍ya̠ tam ।9) ta-ñju̍hōmi juhōmi̠ ta-nta-ñju̍hōmi ।10) ju̠hō̠mīti̍ juhōmi ।11) yastē̍ tē̠ yō yastē̎ ।12) tē̠ dra̠phsō dra̠phsa stē̍ tē dra̠phsaḥ ।13) dra̠phsō madhu̍mā̠-nmadhu̍mā-ndra̠phsō dra̠phsō madhu̍mān ।14) madhu̍māgṃ indri̠yāvā̍ nindri̠yāvā̠-nmadhu̍mā̠-nmadhu̍māgṃ indri̠yāvān̍ ।14) madhu̍mā̠niti̠ madhu̍ - mā̠n ।15) i̠ndri̠yāvā̠-nthsvāhā̍kṛta̠-ssvāhā̍kṛta indri̠yāvā̍ nindri̠yāvā̠-nthsvāhā̍kṛtaḥ ।15) i̠ndri̠yāvā̠nitī̎mdri̠ya - vā̠n ।16) svāhā̍kṛta̠ḥ puna̠ḥ puna̠-ssvāhā̍kṛta̠-ssvāhā̍kṛta̠ḥ puna̍ḥ ।16) svāhā̍kṛta̠ iti̠ svāhā̎ - kṛ̠ta̠ḥ ।17) puna̍ ra̠pyē tya̠pyēti̠ puna̠ḥ puna̍ ra̠pyēti̍ ।18) a̠pyēti̍ dē̠vā-ndē̠vā na̠pyē tya̠pyēti̍ dē̠vān ।18) a̠pyētītya̍pi - ēti̍ ।19) dē̠vāniti̍ dē̠vān ।20) di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā di̠vō di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ ।21) pṛ̠thi̠vyāḥ pari̠ pari̍ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pari̍ ।22) parya̠ntari̍kṣā da̠ntari̍kṣā̠-tpari̠ parya̠ntari̍kṣāt ।23) a̠ntari̍kṣā̠-thsvāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛta ma̠ntari̍kṣā da̠ntari̍kṣā̠-thsvāhā̍kṛtam ।24) svāhā̍kṛta̠ mindrā̠yē ndrā̍ya̠ svāhā̍kṛta̠gg̠ svāhā̍kṛta̠ mindrā̍ya ।24) svāhā̍kṛta̠miti̠ svāhā̎ - kṛ̠ta̠m ।25) indrā̍ya̠ ta-nta mindrā̠yē ndrā̍ya̠ tam ।26) ta-ñju̍hōmi juhōmi̠ ta-nta-ñju̍hōmi ।27) ju̠hō̠mīti̍ juhōmi ।28) a̠ddhva̠ryu-rvai vā a̍ddhva̠ryu ra̍ddhva̠ryu-rvai ।29) vā ṛ̠tvijā̍ mṛ̠tvijā̠ṃ vai vā ṛ̠tvijā̎m ।30) ṛ̠tvijā̎-mpratha̠maḥ pra̍tha̠ma ṛ̠tvijā̍ mṛ̠tvijā̎-mpratha̠maḥ ।31) pra̠tha̠mō yu̍jyatē yujyatē pratha̠maḥ pra̍tha̠mō yu̍jyatē ।32) yu̠jya̠tē̠ tēna̠ tēna̍ yujyatē yujyatē̠ tēna̍ ।33) tēna̠ stōma̠-sstōma̠ stēna̠ tēna̠ stōma̍ḥ ।34) stōmō̍ yōkta̠vyō̍ yōkta̠vya̍-sstōma̠-sstōmō̍ yōkta̠vya̍ḥ ।35) yō̠kta̠vya̍ itīti̍ yōkta̠vyō̍ yōkta̠vya̍ iti̍ ।36) ityā̍hu rāhu̠ ritītyā̍huḥ ।37) ā̠hu̠-rvāg vāgā̍hu rāhu̠-rvāk ।38) vāga̍grē̠gā a̍grē̠gā vāg vāga̍grē̠gāḥ ।39) a̠grē̠gā agrē̠ agrē̍ agrē̠gā a̍grē̠gā agrē̎ ।39) a̠grē̠gā itya̍grē - gāḥ ।40) agra̍ ētvē̠ tvagrē̠ agra̍ ētu ।41) ē̠tvṛ̠ju̠gā ṛ̍ju̠gā ē̎tvē tvṛju̠gāḥ ।42) ṛ̠ju̠gā dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ ṛju̠gā ṛ̍ju̠gā dē̠vēbhya̍ḥ ।42) ṛ̠ju̠gā ityṛ̍ju - gāḥ ।43) dē̠vēbhyō̠ yaśō̠ yaśō̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ yaśa̍ḥ ।44) yaśō̠ mayi̠ mayi̠ yaśō̠ yaśō̠ mayi̍ ।45) mayi̠ dadha̍tī̠ dadha̍tī̠ mayi̠ mayi̠ dadha̍tī ।46) dadha̍tī prā̠ṇā-nprā̠ṇā-ndadha̍tī̠ dadha̍tī prā̠ṇān ।47) prā̠ṇā-npa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ prā̠ṇā-nprā̠ṇā-npa̠śuṣu̍ ।47) prā̠ṇāniti̍ pra - a̠nān ।48) pa̠śuṣu̍ pra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śuṣu̍ pa̠śuṣu̍ pra̠jām ।49) pra̠jā-mmayi̠ mayi̍ pra̠jā-mpra̠jā-mmayi̍ ।49) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।50) mayi̍ cha cha̠ mayi̠ mayi̍ cha ।॥ 33 ॥ (50/61)
meaning
By that, the praise-hymn (stoma) is to be yoked together.
verse 34
1) च॒ यज॑माने॒ यज॑माने च च॒ यज॑माने ।2) यज॑माने च च॒ यज॑माने॒ यज॑माने च ।3) चे तीति॑ च॒ चे ति॑ ।4) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।5) आ॒ह॒ वाचं॒-वाँच॑ माहाह॒ वाच᳚म् ।6) वाच॑ मे॒वैव वाचं॒-वाँच॑ मे॒व ।7) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।8) त-द्य॑ज्ञमु॒खे य॑ज्ञमु॒खे त-त्त-द्य॑ज्ञमु॒खे ।9) य॒ज्ञ॒मु॒खे यु॑नक्ति युनक्ति यज्ञमु॒खे य॑ज्ञमु॒खे यु॑नक्ति ।9) य॒ज्ञ॒मु॒ख इति॑ यज्ञ - मु॒खे ।10) यु॒न॒क्ति॒ वास्तु॒ वास्तु॑ युनक्ति युनक्ति॒ वास्तु॑ ।11) वास्तु॒ वै वै वास्तु॒ वास्तु॒ वै ।12) वा ए॒त दे॒त-द्वै वा ए॒तत् ।13) ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञ स्यै॒त दे॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ ।14) य॒ज्ञस्य॑ क्रियते क्रियते य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ क्रियते ।15) क्रि॒य॒ते॒ य-द्य-त्क्रि॑यते क्रियते॒ यत् ।16) य-द्ग्रहा॒-न्ग्रहा॒न्॒. य-द्य-द्ग्रहान्॑ ।17) ग्रहा᳚-न्गृही॒त्वा गृ॑ही॒त्वा ग्रहा॒-न्ग्रहा᳚-न्गृही॒त्वा ।18) गृ॒ही॒त्वा ब॑हिष्पवमा॒न-म्ब॑हिष्पवमा॒न-ङ्गृ॑ही॒त्वा गृ॑ही॒त्वा ब॑हिष्पवमा॒नम् ।19) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नग्ं सर्प॑न्ति॒ सर्प॑न्ति बहिष्पवमा॒न-म्ब॑हिष्पवमा॒नग्ं सर्प॑न्ति ।19) ब॒हि॒ष्प॒व॒मा॒नमिति॑ बहिः - प॒व॒मा॒नम् ।20) सर्प॑न्ति॒ परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्च॒-स्सर्प॑न्ति॒ सर्प॑न्ति॒ परा᳚ञ्चः ।21) परा᳚ञ्चो॒ हि हि परा᳚ञ्चः॒ परा᳚ञ्चो॒ हि ।22) हि यन्ति॒ यन्ति॒ हि हि यन्ति॑ ।23) यन्ति॒ परा॑चीभिः॒ परा॑चीभि॒-र्यन्ति॒ यन्ति॒ परा॑चीभिः ।24) परा॑चीभि-स्स्तु॒वते᳚ स्तु॒वते॒ परा॑चीभिः॒ परा॑चीभि-स्स्तु॒वते᳚ ।25) स्तु॒वते॑ वैष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्या स्तु॒वते᳚ स्तु॒वते॑ वैष्ण॒व्या ।26) वै॒ष्ण॒व्यर्चर्चा वै᳚ष्ण॒व्या वै᳚ष्ण॒व्यर्चा ।27) ऋ॒चा पुनः॒ पुनर्॑. ऋ॒चर्चा पुनः॑ ।28) पुन॒ रेत्येत्य॒ पुनः॒ पुन॒ रेत्य॑ ।29) एत्यो पोपे त्येत्योप॑ ।29) एत्येत्या᳚ - इत्य॑ ।30) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।31) ति॒ष्ठ॒ते॒ य॒ज्ञो य॒ज्ञ स्ति॑ष्ठते तिष्ठते य॒ज्ञः ।32) य॒ज्ञो वै वै य॒ज्ञो य॒ज्ञो वै ।33) वै विष्णु॒-र्विष्णु॒-र्वै वै विष्णुः॑ ।34) विष्णु॑-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-विँष्णु॒-र्विष्णु॑-र्य॒ज्ञम् ।35) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।36) ए॒वाक॑ रक रे॒वैवाकः॑ ।37) अ॒क॒-र्विष्णो॒ विष्णो॑ अक रक॒-र्विष्णो᳚ ।38) विष्णो॒ त्व-न्त्वं-विँष्णो॒ विष्णो॒ त्वम् ।38) विष्णो॒ इति॒ विष्णो᳚ ।39) त्व-न्नो॑ न॒ स्त्व-न्त्व-न्नः॑ ।40) नो॒ अन्त॑मो॒ अन्त॑मो नो नो॒ अन्त॑मः ।41) अन्त॑म॒-श्शर्म॒ शर्मान्त॑मो॒ अन्त॑म॒-श्शर्म॑ ।42) शर्म॑ यच्छ यच्छ॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छ ।43) य॒च्छ॒ स॒ह॒न्त्य॒ स॒ह॒न्त्य॒ य॒च्छ॒ य॒च्छ॒ स॒ह॒न्त्य॒ ।44) स॒ह॒ न्त्येति॑ सहन्त्य ।45) प्र ते॑ ते॒ प्र प्र ते᳚ ।46) ते॒ धारा॒ धारा᳚ स्ते ते॒ धाराः᳚ ।47) धारा॑ मधु॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुतो॒ धारा॒ धारा॑ मधु॒श्चुतः॑ ।48) म॒धु॒श्चुत॒ उथ्स॒ मुथ्स॑-म्मधु॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुत॒ उथ्स᳚म् ।48) म॒धु॒श्चुत॒ इति॑ मधु - श्चुतः॑ ।49) उथ्स॑-न्दुह्रते दुह्रत॒ उथ्स॒ मुथ्स॑-न्दुह्रते ।50) दु॒ह्र॒ते॒ अक्षि॑त॒ मक्षि॑त-न्दुह्रते दुह्रते॒ अक्षि॑तम् ।51) अक्षि॑त॒ मिती त्यक्षि॑त॒ मक्षि॑त॒ मिति॑ ।52) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।53) आ॒ह॒ य-द्यदा॑हाह॒ यत् ।54) यदे॒वैव य-द्यदे॒व ।55) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वै वास्य॑ ।56) अ॒स्य॒ शया॑नस्य॒ शया॑नस्या स्यास्य॒ शया॑नस्य ।57) शया॑न स्योप॒शुष्य॑ त्युप॒शुष्य॑ति॒ शया॑नस्य॒ शया॑न स्योप॒शुष्य॑ति ।58) उ॒प॒शुष्य॑ति॒ त-त्तदु॑प॒शुष्य॑ त्युप॒शुष्य॑ति॒ तत् ।58) उ॒प॒शुष्य॒तीत्यु॑प - शुष्य॑ति ।59) तदे॒वैव त-त्तदे॒व ।60) ए॒वास्या᳚ स्यै॒वैवास्य॑ ।61) अ॒स्यै॒ तेनै॒तेना᳚ स्या स्यै॒तेन॑ ।62) ए॒ते नैते नै॒तेना ।63) आ प्या॑ययति प्यायय॒त्या प्या॑ययति ।64) प्या॒य॒य॒तीति॑ प्याययति ।॥ 34 ॥ (64/70)॥ अ. 10 ॥
1) cha̠ yaja̍mānē̠ yaja̍mānē cha cha̠ yaja̍mānē ।2) yaja̍mānē cha cha̠ yaja̍mānē̠ yaja̍mānē cha ।3) chē tīti̍ cha̠ chē ti̍ ।4) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।5) ā̠ha̠ vācha̠ṃ vācha̍ māhāha̠ vācha̎m ।6) vācha̍ mē̠vaiva vācha̠ṃ vācha̍ mē̠va ।7) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।8) ta-dya̍jñamu̠khē ya̍jñamu̠khē ta-tta-dya̍jñamu̠khē ।9) ya̠jña̠mu̠khē yu̍nakti yunakti yajñamu̠khē ya̍jñamu̠khē yu̍nakti ।9) ya̠jña̠mu̠kha iti̍ yajña - mu̠khē ।10) yu̠na̠kti̠ vāstu̠ vāstu̍ yunakti yunakti̠ vāstu̍ ।11) vāstu̠ vai vai vāstu̠ vāstu̠ vai ।12) vā ē̠ta dē̠ta-dvai vā ē̠tat ।13) ē̠ta-dya̠jñasya̍ ya̠jña syai̠ta dē̠ta-dya̠jñasya̍ ।14) ya̠jñasya̍ kriyatē kriyatē ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ kriyatē ।15) kri̠ya̠tē̠ ya-dya-tkri̍yatē kriyatē̠ yat ।16) ya-dgrahā̠-ngrahā̠n̠. ya-dya-dgrahān̍ ।17) grahā̎-ngṛhī̠tvā gṛ̍hī̠tvā grahā̠-ngrahā̎-ngṛhī̠tvā ।18) gṛ̠hī̠tvā ba̍hiṣpavamā̠na-mba̍hiṣpavamā̠na-ṅgṛ̍hī̠tvā gṛ̍hī̠tvā ba̍hiṣpavamā̠nam ।19) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠nagṃ sarpa̍nti̠ sarpa̍nti bahiṣpavamā̠na-mba̍hiṣpavamā̠nagṃ sarpa̍nti ।19) ba̠hi̠ṣpa̠va̠mā̠namiti̍ bahiḥ - pa̠va̠mā̠nam ।20) sarpa̍nti̠ parā̎mcha̠ḥ parā̎mcha̠-ssarpa̍nti̠ sarpa̍nti̠ parā̎mchaḥ ।21) parā̎mchō̠ hi hi parā̎mcha̠ḥ parā̎mchō̠ hi ।22) hi yanti̠ yanti̠ hi hi yanti̍ ।23) yanti̠ parā̍chībhi̠ḥ parā̍chībhi̠-ryanti̠ yanti̠ parā̍chībhiḥ ।24) parā̍chībhi-sstu̠vatē̎ stu̠vatē̠ parā̍chībhi̠ḥ parā̍chībhi-sstu̠vatē̎ ।25) stu̠vatē̍ vaiṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyā stu̠vatē̎ stu̠vatē̍ vaiṣṇa̠vyā ।26) vai̠ṣṇa̠vyarcharchā vai̎ṣṇa̠vyā vai̎ṣṇa̠vyarchā ।27) ṛ̠chā puna̠ḥ punar̍. ṛ̠charchā puna̍ḥ ।28) puna̠ rētyētya̠ puna̠ḥ puna̠ rētya̍ ।29) ētyō pōpē tyētyōpa̍ ।29) ētyētyā̎ - itya̍ ।30) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।31) ti̠ṣṭha̠tē̠ ya̠jñō ya̠jña sti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē ya̠jñaḥ ।32) ya̠jñō vai vai ya̠jñō ya̠jñō vai ।33) vai viṣṇu̠-rviṣṇu̠-rvai vai viṣṇu̍ḥ ।34) viṣṇu̍-rya̠jñaṃ ya̠jñaṃ viṣṇu̠-rviṣṇu̍-rya̠jñam ।35) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।36) ē̠vāka̍ raka rē̠vaivāka̍ḥ ।37) a̠ka̠-rviṣṇō̠ viṣṇō̍ aka raka̠-rviṣṇō̎ ।38) viṣṇō̠ tva-ntvaṃ viṣṇō̠ viṣṇō̠ tvam ।38) viṣṇō̠ iti̠ viṣṇō̎ ।39) tva-nnō̍ na̠ stva-ntva-nna̍ḥ ।40) nō̠ anta̍mō̠ anta̍mō nō nō̠ anta̍maḥ ।41) anta̍ma̠-śśarma̠ śarmānta̍mō̠ anta̍ma̠-śśarma̍ ।42) śarma̍ yachCha yachCha̠ śarma̠ śarma̍ yachCha ।43) ya̠chCha̠ sa̠ha̠ntya̠ sa̠ha̠ntya̠ ya̠chCha̠ ya̠chCha̠ sa̠ha̠ntya̠ ।44) sa̠ha̠ ntyēti̍ sahantya ।45) pra tē̍ tē̠ pra pra tē̎ ।46) tē̠ dhārā̠ dhārā̎ stē tē̠ dhārā̎ḥ ।47) dhārā̍ madhu̠śchutō̍ madhu̠śchutō̠ dhārā̠ dhārā̍ madhu̠śchuta̍ḥ ।48) ma̠dhu̠śchuta̠ uthsa̠ muthsa̍-mmadhu̠śchutō̍ madhu̠śchuta̠ uthsa̎m ।48) ma̠dhu̠śchuta̠ iti̍ madhu - śchuta̍ḥ ।49) uthsa̍-nduhratē duhrata̠ uthsa̠ muthsa̍-nduhratē ।50) du̠hra̠tē̠ akṣi̍ta̠ makṣi̍ta-nduhratē duhratē̠ akṣi̍tam ।51) akṣi̍ta̠ mitī tyakṣi̍ta̠ makṣi̍ta̠ miti̍ ।52) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।53) ā̠ha̠ ya-dyadā̍hāha̠ yat ।54) yadē̠vaiva ya-dyadē̠va ।55) ē̠vāsyā̎ syai̠vai vāsya̍ ।56) a̠sya̠ śayā̍nasya̠ śayā̍nasyā syāsya̠ śayā̍nasya ।57) śayā̍na syōpa̠śuṣya̍ tyupa̠śuṣya̍ti̠ śayā̍nasya̠ śayā̍na syōpa̠śuṣya̍ti ।58) u̠pa̠śuṣya̍ti̠ ta-ttadu̍pa̠śuṣya̍ tyupa̠śuṣya̍ti̠ tat ।58) u̠pa̠śuṣya̠tītyu̍pa - śuṣya̍ti ।59) tadē̠vaiva ta-ttadē̠va ।60) ē̠vāsyā̎ syai̠vaivāsya̍ ।61) a̠syai̠ tēnai̠tēnā̎ syā syai̠tēna̍ ।62) ē̠tē naitē nai̠tēnā ।63) ā pyā̍yayati pyāyaya̠tyā pyā̍yayati ।64) pyā̠ya̠ya̠tīti̍ pyāyayati ।॥ 34 ॥ (64/70)॥ a. 10 ॥
meaning
Vishnu is the sacrifice; through sacrifice joined at its mouth, the inward-flowing streams of honey are milked inexhaustibly, bestowing endless shelter and strengthening all beings who dwell in that sacrifice.
verse 35
1) अ॒ग्निना॑ र॒यिग्ं र॒यि म॒ग्निना॒ ऽग्निना॑ र॒यिम् ।2) र॒यि म॑श्ञव दश्ञव-द्र॒यिग्ं र॒यि म॑श्ञवत् ।3) अ॒श्ञ॒व॒-त्पोष॒-म्पोष॑ मश्ञव दश्ञव॒-त्पोष᳚म् ।4) पोष॑ मे॒वैव पोष॒-म्पोष॑ मे॒व ।5) ए॒व दि॒वेदि॑वे दि॒वेदि॑व ए॒वैव दि॒वेदि॑वे ।6) दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे - दि॒वे॒ ।7) य॒शसं॑-वीँ॒रव॑त्तमं-वीँ॒रव॑त्तमं-यँ॒शसं॑-यँ॒शसं॑-वीँ॒रव॑त्तमम् ।8) वी॒रव॑त्तम॒मिति॑ वी॒रव॑त् - त॒म॒म् ।9) गोमाग्ं॑ अग्ने ऽग्ने॒ गोमा॒-न्गोमाग्ं॑ अग्ने ।9) गोमा॒निति॒ गो - मा॒न् ।10) अ॒ग्ने ऽवि॑मा॒ग्ं॒ अवि॑माग्ं अग्ने॒ ऽग्ने ऽवि॑मान् ।11) अवि॑माग्ं अ॒श्व्य॑ श्व्यवि॑मा॒ग्ं॒ अवि॑माग्ं अ॒श्वी ।11) अवि॑मा॒नित्यवि॑ - मा॒न् ।12) अ॒श्वी य॒ज्ञो य॒ज्ञो᳚(1॒ओ) ऽश्व्य॑श्वी य॒ज्ञः ।13) य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा नृ॒वथ्स॑खा य॒ज्ञो य॒ज्ञो नृ॒वथ्स॑खा ।14) नृ॒वथ्स॑खा॒ सद॒ग्ं॒ सद॑-न्नृ॒वथ्स॑खा नृ॒वथ्स॑खा॒ सद᳚म् ।14) नृ॒वथ्स॒खेति॑ नृ॒वत् - स॒खा॒ ।15) सद॒ मिदि-थ्सद॒ग्ं॒ सद॒ मित् ।16) इद॑प्रमृ॒ष्यो᳚ ऽप्रमृ॒ष्य इदिद॑प्रमृ॒ष्यः ।17) अ॒प्र॒मृ॒ष्य इत्य॑प्र - मृ॒ष्यः ।18) इडा॑वाग्ं ए॒ष ए॒ष इडा॑वा॒ग्ं॒ इडा॑वाग्ं ए॒षः ।18) इडा॑वा॒नितीडा᳚ - वा॒न् ।19) ए॒षो अ॑सुरा सुरै॒ष ए॒षो अ॑सुर ।20) अ॒सु॒र॒ प्र॒जावा᳚-न्प्र॒जावा॑ नसुरासुर प्र॒जावान्॑ ।21) प्र॒जावा᳚-न्दी॒र्घो दी॒र्घः प्र॒जावा᳚-न्प्र॒जावा᳚-न्दी॒र्घः ।21) प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा - वा॒न् ।22) दी॒र्घो र॒यी र॒यि-र्दी॒र्घो दी॒र्घो र॒यिः ।23) र॒यिः पृ॑थुबु॒द्ध्नः पृ॑थुबु॒द्ध्नो र॒यी र॒यिः पृ॑थुबु॒द्ध्नः ।24) पृ॒थु॒बु॒द्ध्न-स्स॒भावा᳚-न्थ्स॒भावा᳚-न्पृथुबु॒द्ध्नः पृ॑थुबु॒द्ध्न-स्स॒भावान्॑ ।24) पृ॒थु॒बु॒द्ध्न इति॑ पृथु - बु॒द्ध्नः ।25) स॒भावा॒निति॑ स॒भा - वा॒न् ।26) आ प्या॑यस्व प्याय॒स्वा प्या॑यस्व ।27) प्या॒य॒स्व॒ सग्ं स-म्प्या॑यस्व प्यायस्व॒ सम् ।28) स-न्ते॑ ते॒ सग्ं स-न्ते᳚ ।29) त॒ इति॑ ते ।30) इ॒ह त्वष्टा॑र॒-न्त्वष्टा॑र मि॒हे ह त्वष्टा॑रम् ।31) त्वष्टा॑र मग्रि॒य म॑ग्रि॒य-न्त्वष्टा॑र॒-न्त्वष्टा॑र मग्रि॒यम् ।32) अ॒ग्रि॒यं-विँ॒श्वरू॑पं-विँ॒श्वरू॑प मग्रि॒य म॑ग्रि॒यं-विँ॒श्वरू॑पम् ।33) वि॒श्वरू॑प॒ मुपोप॑ वि॒श्वरू॑पं-विँ॒श्वरू॑प॒ मुप॑ ।33) वि॒श्वरू॑प॒मिति॑ वि॒श्व - रू॒प॒म् ।34) उप॑ ह्वये ह्वय॒ उपोप॑ ह्वये ।35) ह्व॒य॒ इति॑ ह्वये ।36) अ॒स्माक॑ मस्त्व स्त्व॒स्माक॑ म॒स्माक॑ मस्तु ।37) अ॒स्तु॒ केव॑लः॒ केव॑लो अस्त्वस्तु॒ केव॑लः ।38) केव॑ल॒ इति॒ केव॑लः ।39) त-न्नो॑ न॒ स्त-त्त-न्नः॑ ।40) न॒ स्तु॒रीप॑-न्तु॒रीप॑-न्नो न स्तु॒रीप᳚म् ।41) तु॒रीप॒ मधाध॑ तु॒रीप॑-न्तु॒रीप॒ मध॑ ।42) अध॑ पोषयि॒त्नु पो॑षयि॒त्न्वधाध॑ पोषयि॒त्नु ।43) पो॒ष॒यि॒त्नु देव॒ देव॑ पोषयि॒त्नु पो॑षयि॒त्नु देव॑ ।44) देव॑ त्वष्ट स्त्वष्ट॒-र्देव॒ देव॑ त्वष्टः ।45) त्व॒ष्ट॒-र्वि वि त्व॑ष्ट स्त्वष्ट॒-र्वि ।46) वि र॑रा॒णो र॑रा॒णो वि वि र॑रा॒णः ।47) र॒रा॒ण-स्स्य॑स्व स्यस्व ररा॒णो र॑रा॒ण-स्स्य॑स्व ।48) स्य॒स्वेति॑ स्यस्व ।49) यतो॑ वी॒रो वी॒रो यतो॒ यतो॑ वी॒रः ।50) वी॒रः क॑र्म॒ण्यः॑ कर्म॒ण्यो॑ वी॒रो वी॒रः क॑र्म॒ण्यः॑ ।॥ 35 ॥ (50/57)
1) a̠gninā̍ ra̠yigṃ ra̠yi ma̠gninā̠ 'gninā̍ ra̠yim ।2) ra̠yi ma̍śñava daśñava-dra̠yigṃ ra̠yi ma̍śñavat ।3) a̠śña̠va̠-tpōṣa̠-mpōṣa̍ maśñava daśñava̠-tpōṣa̎m ।4) pōṣa̍ mē̠vaiva pōṣa̠-mpōṣa̍ mē̠va ।5) ē̠va di̠vēdi̍vē di̠vēdi̍va ē̠vaiva di̠vēdi̍vē ।6) di̠vēdi̍va̠ iti̍ di̠vē - di̠vē̠ ।7) ya̠śasa̍ṃ vī̠rava̍ttamaṃ vī̠rava̍ttamaṃ ya̠śasa̍ṃ ya̠śasa̍ṃ vī̠rava̍ttamam ।8) vī̠rava̍ttama̠miti̍ vī̠rava̍t - ta̠ma̠m ।9) gōmāgṃ̍ agnē 'gnē̠ gōmā̠-ngōmāgṃ̍ agnē ।9) gōmā̠niti̠ gō - mā̠n ।10) a̠gnē 'vi̍mā̠gṃ̠ avi̍māgṃ agnē̠ 'gnē 'vi̍mān ।11) avi̍māgṃ a̠śvya̍ śvyavi̍mā̠gṃ̠ avi̍māgṃ a̠śvī ।11) avi̍mā̠nityavi̍ - mā̠n ।12) a̠śvī ya̠jñō ya̠jñō̎(1̠ō) 'śvya̍śvī ya̠jñaḥ ।13) ya̠jñō nṛ̠vathsa̍khā nṛ̠vathsa̍khā ya̠jñō ya̠jñō nṛ̠vathsa̍khā ।14) nṛ̠vathsa̍khā̠ sada̠gṃ̠ sada̍-nnṛ̠vathsa̍khā nṛ̠vathsa̍khā̠ sada̎m ।14) nṛ̠vathsa̠khēti̍ nṛ̠vat - sa̠khā̠ ।15) sada̠ midi-thsada̠gṃ̠ sada̠ mit ।16) ida̍pramṛ̠ṣyō̎ 'pramṛ̠ṣya idida̍pramṛ̠ṣyaḥ ।17) a̠pra̠mṛ̠ṣya itya̍pra - mṛ̠ṣyaḥ ।18) iḍā̍vāgṃ ē̠ṣa ē̠ṣa iḍā̍vā̠gṃ̠ iḍā̍vāgṃ ē̠ṣaḥ ।18) iḍā̍vā̠nitīḍā̎ - vā̠n ।19) ē̠ṣō a̍surā surai̠ṣa ē̠ṣō a̍sura ।20) a̠su̠ra̠ pra̠jāvā̎-npra̠jāvā̍ nasurāsura pra̠jāvān̍ ।21) pra̠jāvā̎-ndī̠rghō dī̠rghaḥ pra̠jāvā̎-npra̠jāvā̎-ndī̠rghaḥ ।21) pra̠jāvā̠niti̍ pra̠jā - vā̠n ।22) dī̠rghō ra̠yī ra̠yi-rdī̠rghō dī̠rghō ra̠yiḥ ।23) ra̠yiḥ pṛ̍thubu̠ddhnaḥ pṛ̍thubu̠ddhnō ra̠yī ra̠yiḥ pṛ̍thubu̠ddhnaḥ ।24) pṛ̠thu̠bu̠ddhna-ssa̠bhāvā̎-nthsa̠bhāvā̎-npṛthubu̠ddhnaḥ pṛ̍thubu̠ddhna-ssa̠bhāvān̍ ।24) pṛ̠thu̠bu̠ddhna iti̍ pṛthu - bu̠ddhnaḥ ।25) sa̠bhāvā̠niti̍ sa̠bhā - vā̠n ।26) ā pyā̍yasva pyāya̠svā pyā̍yasva ।27) pyā̠ya̠sva̠ sagṃ sa-mpyā̍yasva pyāyasva̠ sam ।28) sa-ntē̍ tē̠ sagṃ sa-ntē̎ ।29) ta̠ iti̍ tē ।30) i̠ha tvaṣṭā̍ra̠-ntvaṣṭā̍ra mi̠hē ha tvaṣṭā̍ram ।31) tvaṣṭā̍ra magri̠ya ma̍gri̠ya-ntvaṣṭā̍ra̠-ntvaṣṭā̍ra magri̠yam ।32) a̠gri̠yaṃ vi̠śvarū̍paṃ vi̠śvarū̍pa magri̠ya ma̍gri̠yaṃ vi̠śvarū̍pam ।33) vi̠śvarū̍pa̠ mupōpa̍ vi̠śvarū̍paṃ vi̠śvarū̍pa̠ mupa̍ ।33) vi̠śvarū̍pa̠miti̍ vi̠śva - rū̠pa̠m ।34) upa̍ hvayē hvaya̠ upōpa̍ hvayē ।35) hva̠ya̠ iti̍ hvayē ।36) a̠smāka̍ mastva stva̠smāka̍ ma̠smāka̍ mastu ।37) a̠stu̠ kēva̍la̠ḥ kēva̍lō astvastu̠ kēva̍laḥ ।38) kēva̍la̠ iti̠ kēva̍laḥ ।39) ta-nnō̍ na̠ sta-tta-nna̍ḥ ।40) na̠ stu̠rīpa̍-ntu̠rīpa̍-nnō na stu̠rīpa̎m ।41) tu̠rīpa̠ madhādha̍ tu̠rīpa̍-ntu̠rīpa̠ madha̍ ।42) adha̍ pōṣayi̠tnu pō̍ṣayi̠tnvadhādha̍ pōṣayi̠tnu ।43) pō̠ṣa̠yi̠tnu dēva̠ dēva̍ pōṣayi̠tnu pō̍ṣayi̠tnu dēva̍ ।44) dēva̍ tvaṣṭa stvaṣṭa̠-rdēva̠ dēva̍ tvaṣṭaḥ ।45) tva̠ṣṭa̠-rvi vi tva̍ṣṭa stvaṣṭa̠-rvi ।46) vi ra̍rā̠ṇō ra̍rā̠ṇō vi vi ra̍rā̠ṇaḥ ।47) ra̠rā̠ṇa-ssya̍sva syasva rarā̠ṇō ra̍rā̠ṇa-ssya̍sva ।48) sya̠svēti̍ syasva ।49) yatō̍ vī̠rō vī̠rō yatō̠ yatō̍ vī̠raḥ ।50) vī̠raḥ ka̍rma̠ṇya̍ḥ karma̠ṇyō̍ vī̠rō vī̠raḥ ka̍rma̠ṇya̍ḥ ।॥ 35 ॥ (50/57)
meaning
This verse is a liturgical recitation (mantra with repetitive phonic elaboration) invoking Agni and Tvashtar as bestowers of wealth, progeny, nourishment, all-forms, and heroic action in sacrifice.
verse 36
1) क॒र्म॒ण्यः॑ सु॒दक्षः॑ सु॒दक्षः॑ कर्म॒ण्यः॑ कर्म॒ण्यः॑ सु॒दक्षः॑ ।2) सु॒दक्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा यु॒क्तग्रा॑वा सु॒दक्षः॑ सु॒दक्षो॑ यु॒क्तग्रा॑वा ।2) सु॒दक्ष॒ इति॑ सु - दक्षः॑ ।3) यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते॒ जाय॑ते यु॒क्तग्रा॑वा यु॒क्तग्रा॑वा॒ जाय॑ते ।3) यु॒क्तग्रा॒वेति॑ यु॒क्त - ग्रा॒वा॒ ।4) जाय॑ते दे॒वका॑मो दे॒वका॑मो॒ जाय॑ते॒ जाय॑ते दे॒वका॑मः ।5) दे॒वका॑म॒ इति॑ दे॒व - का॒मः॒ ।6) शि॒व स्त्व॑ष्ट स्त्वष्ट-श्शि॒व-श्शि॒व स्त्व॑ष्टः ।7) त्व॒ष्ट॒ रि॒हे ह त्व॑ष्ट स्त्वष्ट रि॒ह ।8) इ॒हेहे हा ।9) आ ग॑हि ग॒ह्या ग॑हि ।10) ग॒हि॒ वि॒भु-र्वि॒भु-र्ग॑हि गहि वि॒भुः ।11) वि॒भुः पोषे॒ पोषे॑ वि॒भु-र्वि॒भुः पोषे᳚ ।11) वि॒भुरिति॑ वि - भुः ।12) पोष॑ उ॒तोत पोषे॒ पोष॑ उ॒त ।13) उ॒त त्मना॒ त्मनो॒तोत त्मना᳚ ।14) त्मनेति॒ त्मना᳚ ।15) य॒ज्ञेय॑ज्ञे नो नो य॒ज्ञेय॑ज्ञे य॒ज्ञेय॑ज्ञे नः ।15) य॒ज्ञेय॑ज्ञ॒ इति॑ य॒ज्ञे - य॒ज्ञे॒ ।16) न॒ उदु-न्नो॑ न॒ उत् ।17) उ द॑वा॒वो दुद॑व ।18) अ॒वेत्य॑व ।19) पि॒शङ्ग॑रूप-स्सु॒भरः॑ सु॒भरः॑ पि॒शङ्ग॑रूपः पि॒शङ्ग॑रूप-स्सु॒भरः॑ ।19) पि॒शङ्ग॑रूप॒ इति॑ पि॒शङ्ग॑ - रू॒पः॒ ।20) सु॒भरो॑ वयो॒धा व॑यो॒धा-स्सु॒भरः॑ सु॒भरो॑ वयो॒धाः ।20) सु॒भर॒ इति॑ सु - भरः॑ ।21) व॒यो॒धा-श्श्रु॒ष्टी श्रु॒ष्टी व॑यो॒धा व॑यो॒धा-श्श्रु॒ष्टी ।21) व॒यो॒धा इति॑ वयः - धाः ।22) श्रु॒ष्टी वी॒रो वी॒र-श्श्रु॒ष्टी श्रु॒ष्टी वी॒रः ।23) वी॒रो जा॑यते जायते वी॒रो वी॒रो जा॑यते ।24) जा॒य॒ते॒ दे॒वका॑मो दे॒वका॑मो जायते जायते दे॒वका॑मः ।25) दे॒वका॑म॒ इति॑ दे॒व - का॒मः॒ ।26) प्र॒जा-न्त्वष्टा॒ त्वष्टा᳚ प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्त्वष्टा᳚ ।26) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।27) त्वष्टा॒ वि वि त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ वि ।28) वि ष्य॑तु स्यतु॒ वि वि ष्य॑तु ।29) स्य॒तु॒ नाभि॒-न्नाभिग्ग्॑ स्यतु स्यतु॒ नाभि᳚म् ।30) नाभि॑ म॒स्मे अ॒स्मे नाभि॒-न्नाभि॑ म॒स्मे ।31) अ॒स्मे अथाथा॒स्मे अ॒स्मे अथ॑ ।31) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।32) अथा॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मथाथा॑ दे॒वाना᳚म् ।33) दे॒वाना॒ मप्यपि॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मपि॑ ।34) अप्ये᳚ त्वे॒ त्वप्य प्ये॑तु ।35) ए॒तु॒ पाथः॒ पाथ॑ एत्वेतु॒ पाथः॑ ।36) पाथ॒ इति॒ पाथः॑ ।37) प्र णो॑ नः॒ प्र प्र णः॑ ।38) नो॒ दे॒वी दे॒वी नो॑ नो दे॒वी ।39) दे॒व्या दे॒वी दे॒व्या ।40) आ नो॑ न॒ आ नः॑ ।41) नो॒ दि॒वो दि॒वो नो॑ नो दि॒वः ।42) दि॒व इति॑ दि॒वः ।43) पी॒पि॒वाग्ंस॒ग्ं॒ सर॑स्वत॒-स्सर॑स्वतः पीपि॒वाग्ंस॑-म्पीपि॒वाग्ंस॒ग्ं॒ सर॑स्वतः ।44) सर॑स्वत॒-स्स्तन॒ग्ग्॒ स्तन॒ग्ं॒ सर॑स्वत॒-स्सर॑स्वत॒-स्स्तन᳚म् ।45) स्तनं॒-योँ य-स्स्तन॒ग्ग्॒ स्तनं॒-यः ँ।46) यो वि॒श्वद॑र्शतो वि॒श्वद॑र्शतो॒ यो यो वि॒श्वद॑र्शतः ।47) वि॒श्वद॑र्शत॒ इति॑ वि॒श्व - द॒र्॒श॒तः॒ ।48) धु॒क्षी॒महि॑ प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्धु॑क्षी॒महि॑ धुक्षी॒महि॑ प्र॒जाम् ।49) प्र॒जा मिष॒ मिष॑-म्प्र॒जा-म्प्र॒जा मिष᳚म् ।49) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।50) इष॒मितीष᳚म् ।॥ 36 ॥ (50/60)
1) ka̠rma̠ṇya̍-ssu̠dakṣa̍-ssu̠dakṣa̍ḥ karma̠ṇya̍ḥ karma̠ṇya̍-ssu̠dakṣa̍ḥ ।2) su̠dakṣō̍ yu̠ktagrā̍vā yu̠ktagrā̍vā su̠dakṣa̍-ssu̠dakṣō̍ yu̠ktagrā̍vā ।2) su̠dakṣa̠ iti̍ su - dakṣa̍ḥ ।3) yu̠ktagrā̍vā̠ jāya̍tē̠ jāya̍tē yu̠ktagrā̍vā yu̠ktagrā̍vā̠ jāya̍tē ।3) yu̠ktagrā̠vēti̍ yu̠kta - grā̠vā̠ ।4) jāya̍tē dē̠vakā̍mō dē̠vakā̍mō̠ jāya̍tē̠ jāya̍tē dē̠vakā̍maḥ ।5) dē̠vakā̍ma̠ iti̍ dē̠va - kā̠ma̠ḥ ।6) śi̠va stva̍ṣṭa stvaṣṭa-śśi̠va-śśi̠va stva̍ṣṭaḥ ।7) tva̠ṣṭa̠ ri̠hē ha tva̍ṣṭa stvaṣṭa ri̠ha ।8) i̠hēhē hā ।9) ā ga̍hi ga̠hyā ga̍hi ।10) ga̠hi̠ vi̠bhu-rvi̠bhu-rga̍hi gahi vi̠bhuḥ ।11) vi̠bhuḥ pōṣē̠ pōṣē̍ vi̠bhu-rvi̠bhuḥ pōṣē̎ ।11) vi̠bhuriti̍ vi - bhuḥ ।12) pōṣa̍ u̠tōta pōṣē̠ pōṣa̍ u̠ta ।13) u̠ta tmanā̠ tmanō̠tōta tmanā̎ ।14) tmanēti̠ tmanā̎ ।15) ya̠jñēya̍jñē nō nō ya̠jñēya̍jñē ya̠jñēya̍jñē naḥ ।15) ya̠jñēya̍jña̠ iti̍ ya̠jñē - ya̠jñē̠ ।16) na̠ udu-nnō̍ na̠ ut ।17) u da̍vā̠vō duda̍va ।18) a̠vētya̍va ।19) pi̠śaṅga̍rūpa-ssu̠bhara̍-ssu̠bhara̍ḥ pi̠śaṅga̍rūpaḥ pi̠śaṅga̍rūpa-ssu̠bhara̍ḥ ।19) pi̠śaṅga̍rūpa̠ iti̍ pi̠śaṅga̍ - rū̠pa̠ḥ ।20) su̠bharō̍ vayō̠dhā va̍yō̠dhā-ssu̠bhara̍-ssu̠bharō̍ vayō̠dhāḥ ।20) su̠bhara̠ iti̍ su - bhara̍ḥ ।21) va̠yō̠dhā-śśru̠ṣṭī śru̠ṣṭī va̍yō̠dhā va̍yō̠dhā-śśru̠ṣṭī ।21) va̠yō̠dhā iti̍ vayaḥ - dhāḥ ।22) śru̠ṣṭī vī̠rō vī̠ra-śśru̠ṣṭī śru̠ṣṭī vī̠raḥ ।23) vī̠rō jā̍yatē jāyatē vī̠rō vī̠rō jā̍yatē ।24) jā̠ya̠tē̠ dē̠vakā̍mō dē̠vakā̍mō jāyatē jāyatē dē̠vakā̍maḥ ।25) dē̠vakā̍ma̠ iti̍ dē̠va - kā̠ma̠ḥ ।26) pra̠jā-ntvaṣṭā̠ tvaṣṭā̎ pra̠jā-mpra̠jā-ntvaṣṭā̎ ।26) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।27) tvaṣṭā̠ vi vi tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ vi ।28) vi ṣya̍tu syatu̠ vi vi ṣya̍tu ।29) sya̠tu̠ nābhi̠-nnābhigg̍ syatu syatu̠ nābhi̎m ।30) nābhi̍ ma̠smē a̠smē nābhi̠-nnābhi̍ ma̠smē ।31) a̠smē athāthā̠smē a̠smē atha̍ ।31) a̠smē itya̠smē ।32) athā̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mathāthā̍ dē̠vānā̎m ।33) dē̠vānā̠ mapyapi̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mapi̍ ।34) apyē̎ tvē̠ tvapya pyē̍tu ।35) ē̠tu̠ pātha̠ḥ pātha̍ ētvētu̠ pātha̍ḥ ।36) pātha̠ iti̠ pātha̍ḥ ।37) pra ṇō̍ na̠ḥ pra pra ṇa̍ḥ ।38) nō̠ dē̠vī dē̠vī nō̍ nō dē̠vī ।39) dē̠vyā dē̠vī dē̠vyā ।40) ā nō̍ na̠ ā na̍ḥ ।41) nō̠ di̠vō di̠vō nō̍ nō di̠vaḥ ।42) di̠va iti̍ di̠vaḥ ।43) pī̠pi̠vāgṃsa̠gṃ̠ sara̍svata̠-ssara̍svataḥ pīpi̠vāgṃsa̍-mpīpi̠vāgṃsa̠gṃ̠ sara̍svataḥ ।44) sara̍svata̠-sstana̠gg̠ stana̠gṃ̠ sara̍svata̠-ssara̍svata̠-sstana̎m ।45) stana̠ṃ yō ya-sstana̠gg̠ stana̠ṃ yaḥ ।46) yō vi̠śvada̍rśatō vi̠śvada̍rśatō̠ yō yō vi̠śvada̍rśataḥ ।47) vi̠śvada̍rśata̠ iti̍ vi̠śva - da̠r̠śa̠ta̠ḥ ।48) dhu̠kṣī̠mahi̍ pra̠jā-mpra̠jā-ndhu̍kṣī̠mahi̍ dhukṣī̠mahi̍ pra̠jām ।49) pra̠jā miṣa̠ miṣa̍-mpra̠jā-mpra̠jā miṣa̎m ।49) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।50) iṣa̠mitīṣa̎m ।॥ 36 ॥ (50/60)
meaning
This verse, composed of repetitive ritual utterances and name-etymologies from the Taittiriya Samhita, invokes Krishna through epithets of skillful action (sudakṣa), yoked stones (yuktagrāvā), the desire of gods (devakāma), the all-pervading (vibhu), nourishment (poṣa), sacrifice (yajña), golden-form (piśaṅgarūpa), life-force sustenance (vayodhā), heroism (vīra), Saraswati as the thrice-flowing...
verse 37
1) ये ते॑ ते॒ ये ये ते᳚ ।2) ते॒ स॒र॒स्व॒-स्स॒र॒स्व॒ स्ते॒ ते॒ स॒र॒स्वः॒ ।3) स॒र॒स्व॒ ऊ॒र्मय॑ ऊ॒र्मयः॑ सरस्व-स्सरस्व ऊ॒र्मयः॑ ।4) ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तो॒ मधु॑मन्त ऊ॒र्मय॑ ऊ॒र्मयो॒ मधु॑मन्तः ।5) मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतो॑ घृत॒श्चुतो॒ मधु॑मन्तो॒ मधु॑मन्तो घृत॒श्चुतः॑ ।5) मधु॑मन्त॒ इति॒ मधु॑ - म॒न्तः॒ ।6) घृ॒त॒श्चुत॒ इति॑ घृत - श्चुतः॑ ।7) तेषा᳚-न्ते ते॒ तेषा॒-न्तेषा᳚-न्ते ।8) ते॒ सु॒म्नग्ं सु॒म्न-न्ते॑ ते सु॒म्नम् ।9) सु॒म्न मी॑मह ईमहे सु॒म्नग्ं सु॒म्न मी॑महे ।10) ई॒म॒ह॒ इती॑महे ।11) यस्य॑ व्र॒तं-व्रँ॒तं-यँस्य॒ यस्य॑ व्र॒तम् ।12) व्र॒त-म्प॒शवः॑ प॒शवो᳚ व्र॒तं-व्रँ॒त-म्प॒शवः॑ ।13) प॒शवो॒ यन्ति॒ यन्ति॑ प॒शवः॑ प॒शवो॒ यन्ति॑ ।14) यन्ति॒ सर्वे॒ सर्वे॒ यन्ति॒ यन्ति॒ सर्वे᳚ ।15) सर्वे॒ यस्य॒ यस्य॒ सर्वे॒ सर्वे॒ यस्य॑ ।16) यस्य॑ व्र॒तं-व्रँ॒तं-यँस्य॒ यस्य॑ व्र॒तम् ।17) व्र॒त मु॑प॒तिष्ठ॑न्त उप॒तिष्ठ॑न्ते व्र॒तं-व्रँ॒त मु॑प॒तिष्ठ॑न्ते ।18) उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ आप॒ आप॑ उप॒तिष्ठ॑न्त उप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ।18) उ॒प॒तिष्ठ॑न्त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑न्ते ।19) आप॒ इत्यापः॑ ।20) यस्य॑ व्र॒ते व्र॒ते यस्य॒ यस्य॑ व्र॒ते ।21) व्र॒ते पु॑ष्टि॒पतिः॑ पुष्टि॒पति॑-र्व्र॒ते व्र॒ते पु॑ष्टि॒पतिः॑ ।22) पु॒ष्टि॒पति॒-र्निवि॑ष्टो॒ निवि॑ष्टः पुष्टि॒पतिः॑ पुष्टि॒पति॒-र्निवि॑ष्टः ।22) पु॒ष्टि॒पति॒रिति॑ पुष्टि - पतिः॑ ।23) निवि॑ष्ट॒ स्त-न्त-न्निवि॑ष्टो॒ निवि॑ष्ट॒ स्तम् ।23) निवि॑ष्ट॒ इति॒ नि - वि॒ष्टः॒ ।24) तग्ं सर॑स्वन्त॒ग्ं॒ सर॑स्वन्त॒-न्त-न्तग्ं सर॑स्वन्तम् ।25) सर॑स्वन्त॒ मव॒से ऽव॑से॒ सर॑स्वन्त॒ग्ं॒ सर॑स्वन्त॒ मव॑से ।26) अव॑से हुवेम हुवे॒मा व॒से ऽव॑से हुवेम ।27) हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ।28) दि॒व्यग्ं सु॑प॒र्णग्ं सु॑प॒र्ण-न्दि॒व्य-न्दि॒व्यग्ं सु॑प॒र्णम् ।29) सु॒प॒र्णं-वँ॑य॒सं-वँ॑य॒सग्ं सु॑प॒र्णग्ं सु॑प॒र्णं-वँ॑य॒सम् ।29) सु॒प॒र्णमिति॑ सु - प॒र्णम् ।30) व॒य॒स-म्बृ॒हन्त॑-म्बृ॒हन्तं॑-वँय॒सं-वँ॑य॒स-म्बृ॒हन्त᳚म् ।31) बृ॒हन्त॑ म॒पा म॒पा-म्बृ॒हन्त॑-म्बृ॒हन्त॑ म॒पाम् ।32) अ॒पा-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भ॑ म॒पा म॒पा-ङ्गर्भ᳚म् ।33) गर्भं॑-वृँष॒भं-वृँ॑ष॒भ-ङ्गर्भ॒-ङ्गर्भं॑-वृँष॒भम् ।34) वृ॒ष॒भ मोष॑धीना॒ मोष॑धीनां-वृँष॒भं-वृँ॑ष॒भ मोष॑धीनाम् ।35) ओष॑धीना॒मित्योष॑धीनाम् ।36) अ॒भी॒प॒तो वृ॒ष्ट्या वृ॒ष्ट्या ऽभी॑प॒तो अ॑भीप॒तो वृ॒ष्ट्या ।37) वृ॒ष्ट्या त॒र्पय॑न्त-न्त॒र्पय॑न्तं-वृँ॒ष्ट्या वृ॒ष्ट्या त॒र्पय॑न्तम् ।38) त॒र्पय॑न्त॒-न्त-न्त-न्त॒र्पय॑न्त-न्त॒र्पय॑न्त॒-न्तम् ।39) तग्ं सर॑स्वन्त॒ग्ं॒ सर॑स्वन्त॒-न्त-न्तग्ं सर॑स्वन्तम् ।40) सर॑स्वन्त॒ मव॒से ऽव॑से॒ सर॑स्वन्त॒ग्ं॒ सर॑स्वन्त॒ मव॑से ।41) अव॑से हुवेम हुवे॒मा व॒से ऽव॑से हुवेम ।42) हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ।43) सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ पृथु॑ष्टुके॒ सिनी॑वालि॒ सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके ।44) पृथु॑ष्टुके॒ या या पृथु॑ष्टुके॒ पृथु॑ष्टुके॒ या ।44) पृथु॑ष्टुक॒ इति॒ पृथु॑ - स्तु॒के॒ ।45) या दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-याँ या दे॒वाना᳚म् ।46) दे॒वाना॒ मस्यसि॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मसि॑ ।47) असि॒ स्वसा॒ स्वसा ऽस्यसि॒ स्वसा᳚ ।48) स्वसेति॒ स्वसा᳚ ।49) जु॒षस्व॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य-ञ्जु॒षस्व॑ जु॒षस्व॑ ह॒व्यम् ।50) ह॒व्य माहु॑त॒ माहु॑तग्ं ह॒व्यग्ं ह॒व्य माहु॑तम् ।॥ 37 ॥ (50/56)
1) yē tē̍ tē̠ yē yē tē̎ ।2) tē̠ sa̠ra̠sva̠-ssa̠ra̠sva̠ stē̠ tē̠ sa̠ra̠sva̠ḥ ।3) sa̠ra̠sva̠ ū̠rmaya̍ ū̠rmaya̍-ssarasva-ssarasva ū̠rmaya̍ḥ ।4) ū̠rmayō̠ madhu̍mantō̠ madhu̍manta ū̠rmaya̍ ū̠rmayō̠ madhu̍mantaḥ ।5) madhu̍mantō ghṛta̠śchutō̍ ghṛta̠śchutō̠ madhu̍mantō̠ madhu̍mantō ghṛta̠śchuta̍ḥ ।5) madhu̍manta̠ iti̠ madhu̍ - ma̠nta̠ḥ ।6) ghṛ̠ta̠śchuta̠ iti̍ ghṛta - śchuta̍ḥ ।7) tēṣā̎-ntē tē̠ tēṣā̠-ntēṣā̎-ntē ।8) tē̠ su̠mnagṃ su̠mna-ntē̍ tē su̠mnam ।9) su̠mna mī̍maha īmahē su̠mnagṃ su̠mna mī̍mahē ।10) ī̠ma̠ha̠ itī̍mahē ।11) yasya̍ vra̠taṃ vra̠taṃ yasya̠ yasya̍ vra̠tam ।12) vra̠ta-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ vra̠taṃ vra̠ta-mpa̠śava̍ḥ ।13) pa̠śavō̠ yanti̠ yanti̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ yanti̍ ।14) yanti̠ sarvē̠ sarvē̠ yanti̠ yanti̠ sarvē̎ ।15) sarvē̠ yasya̠ yasya̠ sarvē̠ sarvē̠ yasya̍ ।16) yasya̍ vra̠taṃ vra̠taṃ yasya̠ yasya̍ vra̠tam ।17) vra̠ta mu̍pa̠tiṣṭha̍nta upa̠tiṣṭha̍ntē vra̠taṃ vra̠ta mu̍pa̠tiṣṭha̍ntē ।18) u̠pa̠tiṣṭha̍nta̠ āpa̠ āpa̍ upa̠tiṣṭha̍nta upa̠tiṣṭha̍nta̠ āpa̍ḥ ।18) u̠pa̠tiṣṭha̍nta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍ntē ।19) āpa̠ ityāpa̍ḥ ।20) yasya̍ vra̠tē vra̠tē yasya̠ yasya̍ vra̠tē ।21) vra̠tē pu̍ṣṭi̠pati̍ḥ puṣṭi̠pati̍-rvra̠tē vra̠tē pu̍ṣṭi̠pati̍ḥ ।22) pu̠ṣṭi̠pati̠-rnivi̍ṣṭō̠ nivi̍ṣṭaḥ puṣṭi̠pati̍ḥ puṣṭi̠pati̠-rnivi̍ṣṭaḥ ।22) pu̠ṣṭi̠pati̠riti̍ puṣṭi - pati̍ḥ ।23) nivi̍ṣṭa̠ sta-nta-nnivi̍ṣṭō̠ nivi̍ṣṭa̠ stam ।23) nivi̍ṣṭa̠ iti̠ ni - vi̠ṣṭa̠ḥ ।24) tagṃ sara̍svanta̠gṃ̠ sara̍svanta̠-nta-ntagṃ sara̍svantam ।25) sara̍svanta̠ mava̠sē 'va̍sē̠ sara̍svanta̠gṃ̠ sara̍svanta̠ mava̍sē ।26) ava̍sē huvēma huvē̠mā va̠sē 'va̍sē huvēma ।27) hu̠vē̠mēti̍ huvēma ।28) di̠vyagṃ su̍pa̠rṇagṃ su̍pa̠rṇa-ndi̠vya-ndi̠vyagṃ su̍pa̠rṇam ।29) su̠pa̠rṇaṃ va̍ya̠saṃ va̍ya̠sagṃ su̍pa̠rṇagṃ su̍pa̠rṇaṃ va̍ya̠sam ।29) su̠pa̠rṇamiti̍ su - pa̠rṇam ।30) va̠ya̠sa-mbṛ̠hanta̍-mbṛ̠hanta̍ṃ vaya̠saṃ va̍ya̠sa-mbṛ̠hanta̎m ।31) bṛ̠hanta̍ ma̠pā ma̠pā-mbṛ̠hanta̍-mbṛ̠hanta̍ ma̠pām ।32) a̠pā-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍ ma̠pā ma̠pā-ṅgarbha̎m ।33) garbha̍ṃ vṛṣa̠bhaṃ vṛ̍ṣa̠bha-ṅgarbha̠-ṅgarbha̍ṃ vṛṣa̠bham ।34) vṛ̠ṣa̠bha mōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnāṃ vṛṣa̠bhaṃ vṛ̍ṣa̠bha mōṣa̍dhīnām ।35) ōṣa̍dhīnā̠mityōṣa̍dhīnām ।36) a̠bhī̠pa̠tō vṛ̠ṣṭyā vṛ̠ṣṭyā 'bhī̍pa̠tō a̍bhīpa̠tō vṛ̠ṣṭyā ।37) vṛ̠ṣṭyā ta̠rpaya̍nta-nta̠rpaya̍ntaṃ vṛ̠ṣṭyā vṛ̠ṣṭyā ta̠rpaya̍ntam ।38) ta̠rpaya̍nta̠-nta-nta-nta̠rpaya̍nta-nta̠rpaya̍nta̠-ntam ।39) tagṃ sara̍svanta̠gṃ̠ sara̍svanta̠-nta-ntagṃ sara̍svantam ।40) sara̍svanta̠ mava̠sē 'va̍sē̠ sara̍svanta̠gṃ̠ sara̍svanta̠ mava̍sē ।41) ava̍sē huvēma huvē̠mā va̠sē 'va̍sē huvēma ।42) hu̠vē̠mēti̍ huvēma ।43) sinī̍vāli̠ pṛthu̍ṣṭukē̠ pṛthu̍ṣṭukē̠ sinī̍vāli̠ sinī̍vāli̠ pṛthu̍ṣṭukē ।44) pṛthu̍ṣṭukē̠ yā yā pṛthu̍ṣṭukē̠ pṛthu̍ṣṭukē̠ yā ।44) pṛthu̍ṣṭuka̠ iti̠ pṛthu̍ - stu̠kē̠ ।45) yā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ yā yā dē̠vānā̎m ।46) dē̠vānā̠ masyasi̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ masi̍ ।47) asi̠ svasā̠ svasā 'syasi̠ svasā̎ ।48) svasēti̠ svasā̎ ।49) ju̠ṣasva̍ ha̠vyagṃ ha̠vya-ñju̠ṣasva̍ ju̠ṣasva̍ ha̠vyam ।50) ha̠vya māhu̍ta̠ māhu̍tagṃ ha̠vyagṃ ha̠vya māhu̍tam ।॥ 37 ॥ (50/56)
meaning
The waters, the Sarasvati, the waves flowing with honey and ghee, whose vow the cattle follow, in whose vow dwells the nourisher, the fair-winged swift one who pours down rain to satisfy the herbs—we call upon this flowing Sarasvati with our oblation, and to Sinivali of broad expanse, sister of the gods, who receives the offering.
verse 38
1) आहु॑त-म्प्र॒जा-म्प्र॒जा माहु॑त॒ माहु॑त-म्प्र॒जाम् ।1) आहु॑त॒मित्या - हु॒त॒म् ।2) प्र॒जा-न्दे॑वि देवि प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्दे॑वि ।2) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।3) दे॒वि॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ दे॒वि॒ दे॒वि॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ ।4) दि॒दि॒ड्ढि॒ नो॒ नो॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ दि॒दि॒ड्ढि॒ नः॒ ।5) न॒ इति॑ नः ।6) या सु॑पा॒णि-स्सु॑पा॒णि-र्या या सु॑पा॒णिः ।7) सु॒पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रि-स्स्व॑ङ्गु॒रि-स्सु॑पा॒णि-स्सु॑पा॒णि-स्स्व॑ङ्गु॒रिः ।7) सु॒पा॒णिरिति॑ सु - पा॒णिः ।8) स्व॒ङ्गु॒रि-स्सु॒षूमा॑ सु॒षूमा᳚ स्वङ्गु॒रि-स्स्व॑ङ्गु॒रि-स्सु॒षूमा᳚ ।8) स्व॒ङ्गु॒रिरिति॑ सु - अ॒ङ्गु॒रिः ।9) सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री बहु॒सूव॑री सु॒षूमा॑ सु॒षूमा॑ बहु॒सूव॑री ।9) सु॒षूमेति॑ सु - सूमा᳚ ।10) ब॒हु॒सूव॒रीति॑ बहु - सूव॑री ।11) तस्यै॑ वि॒श्पत्नि॑यै वि॒श्पत्नि॑यै॒ तस्यै॒ तस्यै॑ वि॒श्पत्नि॑यै ।12) वि॒श्पत्नि॑यै ह॒विर्-ह॒वि-र्वि॒श्पत्नि॑यै वि॒श्पत्नि॑यै ह॒विः ।13) ह॒वि-स्सि॑नीवा॒ल्यै सि॑नीवा॒ल्यै ह॒विर्-ह॒वि-स्सि॑नीवा॒ल्यै ।14) सि॒नी॒वा॒ल्यै जु॑होतन जुहोतन सिनीवा॒ल्यै सि॑नीवा॒ल्यै जु॑होतन ।15) जु॒हो॒त॒नेति॑ जुहोतन ।16) इन्द्रं॑-वोँ व॒ इन्द्र॒ मिन्द्रं॑-वः ँ।17) वो॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतो॑ वो वो वि॒श्वतः॑ ।18) वि॒श्वत॒ स्परि॒ परि॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॒ स्परि॑ ।19) परीन्द्र॒ मिन्द्र॒-म्परि॒ परीन्द्र᳚म् ।20) इन्द्र॒-न्नरो॒ नर॒ इन्द्र॒ मिन्द्र॒-न्नरः॑ ।21) नर॒ इति॒ नरः॑ ।22) असि॑तवर्णा॒ हर॑यो॒ हर॑यो॒ असि॑तवर्णा॒ असि॑तवर्णा॒ हर॑यः ।22) असि॑तवर्णा॒ इत्यसि॑त - व॒र्णाः॒ ।23) हर॑य-स्सुप॒र्णा-स्सु॑प॒र्णा हर॑यो॒ हर॑य-स्सुप॒र्णाः ।24) सु॒प॒र्णा मिहो॒ मिहः॑ सुप॒र्णा-स्सु॑प॒र्णा मिहः॑ ।24) सु॒प॒र्णा इति॑ सु - प॒र्णाः ।25) मिहो॒ वसा॑ना॒ वसा॑ना॒ मिहो॒ मिहो॒ वसा॑नाः ।26) वसा॑ना॒ दिव॒-न्दिवं॒-वँसा॑ना॒ वसा॑ना॒ दिव᳚म् ।27) दिव॒ मुदु-द्दिव॒-न्दिव॒ मुत् ।28) उ-त्प॑तन्ति पत॒ न्त्युदु-त्प॑तन्ति ।29) प॒त॒न्तीति॑ पतन्ति ।30) त आ ते त आ ।31) आ ऽव॑वृत्र-न्नववृत्र॒-न्ना ऽव॑वृत्रन्न् ।32) अ॒व॒वृ॒त्र॒-न्थ्सद॑नानि॒ सद॑ नान्यववृत्र-न्नववृत्र॒-न्थ्सद॑नानि ।33) सद॑नानि कृ॒त्वा कृ॒त्वा सद॑नानि॒ सद॑नानि कृ॒त्वा ।34) कृ॒त्वा ऽऽदा-त्कृ॒त्वा कृ॒त्वा ऽऽत् ।35) आदि दिदा दादित् ।36) इ-त्पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी दि-त्पृ॑थि॒वी ।37) पृ॒थि॒वी घृ॒तै-र्घृ॒तैः पृ॑थि॒वी पृ॑थि॒वी घृ॒तैः ।38) घृ॒तै-र्वि वि घृ॒तै-र्घृ॒तै-र्वि ।39) व्यु॑द्यत उद्यते॒ वि व्यु॑द्यते ।40) उ॒द्य॒त॒ इत्यु॑द्यते ।41) हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सो॒ रज॑सो॒ हिर॑ण्यकेशो॒ हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सः ।41) हिर॑ण्यकेश॒ इति॒ हिर॑ण्य - के॒शः॒ ।42) रज॑सो विसा॒रे वि॑सा॒रे रज॑सो॒ रज॑सो विसा॒रे ।43) वि॒सा॒रे ऽहि॒ रहि॑-र्विसा॒रे वि॑सा॒रे ऽहिः॑ ।43) वि॒सा॒र इति॑ वि - सा॒रे ।44) अहि॒-र्धुनि॒-र्धुनि॒ रहि॒ रहि॒-र्धुनिः॑ ।45) धुनि॒-र्वातो॒ वातो॒ धुनि॒-र्धुनि॒-र्वातः॑ ।46) वात॑ इवे व॒ वातो॒ वात॑ इव ।47) इ॒व॒ ध्रजी॑मा॒-न्ध्रजी॑मा निवे व॒ ध्रजी॑मान् ।48) ध्रजी॑मा॒निति॒ ध्रजी॑मान् ।49) शुचि॑भ्राजा उ॒षस॑ उ॒षस॒-श्शुचि॑भ्राजा॒-श्शुचि॑भ्राजा उ॒षसः॑ ।49) शुचि॑भ्राजा॒ इति॒ शुचि॑ - भ्रा॒जाः॒ ।50) उ॒षसो॒ नवे॑दा॒ नवे॑दा उ॒षस॑ उ॒षसो॒ नवे॑दाः ।॥ 38 ॥ (50/60)
1) āhu̍ta-mpra̠jā-mpra̠jā māhu̍ta̠ māhu̍ta-mpra̠jām ।1) āhu̍ta̠mityā - hu̠ta̠m ।2) pra̠jā-ndē̍vi dēvi pra̠jā-mpra̠jā-ndē̍vi ।2) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।3) dē̠vi̠ di̠di̠ḍḍhi̠ di̠di̠ḍḍhi̠ dē̠vi̠ dē̠vi̠ di̠di̠ḍḍhi̠ ।4) di̠di̠ḍḍhi̠ nō̠ nō̠ di̠di̠ḍḍhi̠ di̠di̠ḍḍhi̠ na̠ḥ ।5) na̠ iti̍ naḥ ।6) yā su̍pā̠ṇi-ssu̍pā̠ṇi-ryā yā su̍pā̠ṇiḥ ।7) su̠pā̠ṇi-ssva̍ṅgu̠ri-ssva̍ṅgu̠ri-ssu̍pā̠ṇi-ssu̍pā̠ṇi-ssva̍ṅgu̠riḥ ।7) su̠pā̠ṇiriti̍ su - pā̠ṇiḥ ।8) sva̠ṅgu̠ri-ssu̠ṣūmā̍ su̠ṣūmā̎ svaṅgu̠ri-ssva̍ṅgu̠ri-ssu̠ṣūmā̎ ।8) sva̠ṅgu̠ririti̍ su - a̠ṅgu̠riḥ ।9) su̠ṣūmā̍ bahu̠sūva̍rī bahu̠sūva̍rī su̠ṣūmā̍ su̠ṣūmā̍ bahu̠sūva̍rī ।9) su̠ṣūmēti̍ su - sūmā̎ ।10) ba̠hu̠sūva̠rīti̍ bahu - sūva̍rī ।11) tasyai̍ vi̠śpatni̍yai vi̠śpatni̍yai̠ tasyai̠ tasyai̍ vi̠śpatni̍yai ।12) vi̠śpatni̍yai ha̠vir-ha̠vi-rvi̠śpatni̍yai vi̠śpatni̍yai ha̠viḥ ।13) ha̠vi-ssi̍nīvā̠lyai si̍nīvā̠lyai ha̠vir-ha̠vi-ssi̍nīvā̠lyai ।14) si̠nī̠vā̠lyai ju̍hōtana juhōtana sinīvā̠lyai si̍nīvā̠lyai ju̍hōtana ।15) ju̠hō̠ta̠nēti̍ juhōtana ।16) indra̍ṃ vō va̠ indra̠ mindra̍ṃ vaḥ ।17) vō̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvatō̍ vō vō vi̠śvata̍ḥ ।18) vi̠śvata̠ spari̠ pari̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̠ spari̍ ।19) parīndra̠ mindra̠-mpari̠ parīndra̎m ।20) indra̠-nnarō̠ nara̠ indra̠ mindra̠-nnara̍ḥ ।21) nara̠ iti̠ nara̍ḥ ।22) asi̍tavarṇā̠ hara̍yō̠ hara̍yō̠ asi̍tavarṇā̠ asi̍tavarṇā̠ hara̍yaḥ ।22) asi̍tavarṇā̠ ityasi̍ta - va̠rṇā̠ḥ ।23) hara̍ya-ssupa̠rṇā-ssu̍pa̠rṇā hara̍yō̠ hara̍ya-ssupa̠rṇāḥ ।24) su̠pa̠rṇā mihō̠ miha̍-ssupa̠rṇā-ssu̍pa̠rṇā miha̍ḥ ।24) su̠pa̠rṇā iti̍ su - pa̠rṇāḥ ।25) mihō̠ vasā̍nā̠ vasā̍nā̠ mihō̠ mihō̠ vasā̍nāḥ ।26) vasā̍nā̠ diva̠-ndiva̠ṃ vasā̍nā̠ vasā̍nā̠ diva̎m ।27) diva̠ mudu-ddiva̠-ndiva̠ mut ।28) u-tpa̍tanti pata̠ ntyudu-tpa̍tanti ।29) pa̠ta̠ntīti̍ patanti ।30) ta ā tē ta ā ।31) ā 'va̍vṛtra-nnavavṛtra̠-nnā 'va̍vṛtrann ।32) a̠va̠vṛ̠tra̠-nthsada̍nāni̠ sada̍ nānyavavṛtra-nnavavṛtra̠-nthsada̍nāni ।33) sada̍nāni kṛ̠tvā kṛ̠tvā sada̍nāni̠ sada̍nāni kṛ̠tvā ।34) kṛ̠tvā ''dā-tkṛ̠tvā kṛ̠tvā ''t ।35) ādi didā dādit ।36) i-tpṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī di-tpṛ̍thi̠vī ।37) pṛ̠thi̠vī ghṛ̠tai-rghṛ̠taiḥ pṛ̍thi̠vī pṛ̍thi̠vī ghṛ̠taiḥ ।38) ghṛ̠tai-rvi vi ghṛ̠tai-rghṛ̠tai-rvi ।39) vyu̍dyata udyatē̠ vi vyu̍dyatē ।40) u̠dya̠ta̠ ityu̍dyatē ।41) hira̍ṇyakēśō̠ raja̍sō̠ raja̍sō̠ hira̍ṇyakēśō̠ hira̍ṇyakēśō̠ raja̍saḥ ।41) hira̍ṇyakēśa̠ iti̠ hira̍ṇya - kē̠śa̠ḥ ।42) raja̍sō visā̠rē vi̍sā̠rē raja̍sō̠ raja̍sō visā̠rē ।43) vi̠sā̠rē 'hi̠ rahi̍-rvisā̠rē vi̍sā̠rē 'hi̍ḥ ।43) vi̠sā̠ra iti̍ vi - sā̠rē ।44) ahi̠-rdhuni̠-rdhuni̠ rahi̠ rahi̠-rdhuni̍ḥ ।45) dhuni̠-rvātō̠ vātō̠ dhuni̠-rdhuni̠-rvāta̍ḥ ।46) vāta̍ ivē va̠ vātō̠ vāta̍ iva ।47) i̠va̠ dhrajī̍mā̠-ndhrajī̍mā nivē va̠ dhrajī̍mān ।48) dhrajī̍mā̠niti̠ dhrajī̍mān ।49) śuchi̍bhrājā u̠ṣasa̍ u̠ṣasa̠-śśuchi̍bhrājā̠-śśuchi̍bhrājā u̠ṣasa̍ḥ ।49) śuchi̍bhrājā̠ iti̠ śuchi̍ - bhrā̠jā̠ḥ ।50) u̠ṣasō̠ navē̍dā̠ navē̍dā u̠ṣasa̍ u̠ṣasō̠ navē̍dāḥ ।॥ 38 ॥ (50/60)
meaning
This is a Vedic ritual incantation (yajña mantras) from the Taittiriya Samhita with repetitive vocables and deity invocations addressed to Praja-devi (goddess of procreation), Vishpatni (the universal consort), Sinivali (goddess of the new moon), Indra, and Earth, employing rhythmic iteration of sacred utterances and divine attributes to invoke fertility, protection, and cosmic order through...
verse 39
1) नवे॑दा॒ यश॑स्वती॒-र्यश॑स्वती॒-र्नवे॑दा॒ नवे॑दा॒ यश॑स्वतीः ।2) यश॑स्वती रप॒स्युवो॑ अप॒स्युवो॒ यश॑स्वती॒-र्यश॑स्वती रप॒स्युवः॑ ।3) अ॒प॒स्युवो॒ न नाप॒स्युवो॑ अप॒स्युवो॒ न ।4) न स॒त्या-स्स॒त्या न न स॒त्याः ।5) स॒त्या इति॑ स॒त्याः ।6) आ ते॑ त॒ आ ते᳚ ।7) ते॒ सु॒प॒र्णा-स्सु॑प॒र्णा स्ते॑ ते सुप॒र्णाः ।8) सु॒प॒र्णा अ॑मिनन्ता मिनन्त सुप॒र्णा-स्सु॑प॒र्णा अ॑मिनन्त ।8) सु॒प॒र्णा इति॑ सु - प॒र्णाः ।9) अ॒मि॒न॒न्त॒ एवै॒ रेवै॑ रमिनन्ता मिनन्त॒ एवैः᳚ ।10) एवैः᳚ कृ॒ष्णः कृ॒ष्ण एवै॒ रेवैः᳚ कृ॒ष्णः ।11) कृ॒ष्णो नो॑नाव नोनाव कृ॒ष्णः कृ॒ष्णो नो॑नाव ।12) नो॒ना॒व॒ वृ॒ष॒भो वृ॑ष॒भो नो॑नाव नोनाव वृष॒भः ।13) वृ॒ष॒भो यदि॒ यदि॑ वृष॒भो वृ॑ष॒भो यदि॑ ।14) यदी॒द मि॒दं-यँदि॒ यदी॒दम् ।15) इ॒दमिती॒दम् ।16) शि॒वाभि॒-र्न न शि॒वाभिः॑ शि॒वाभि॒-र्न ।17) न स्मय॑मानाभि॒-स्स्मय॑मानाभि॒-र्न न स्मय॑मानाभिः ।18) स्मय॑मानाभि॒रा स्मय॑मानाभि॒-स्स्मय॑मानाभि॒रा ।19) आ ऽगा॑ दगा॒ दा ऽगा᳚त् ।20) अ॒गा॒-त्पत॑न्ति॒ पत॑ न्त्यगा दगा॒-त्पत॑न्ति ।21) पत॑न्ति॒ मिहो॒ मिहः॒ पत॑न्ति॒ पत॑न्ति॒ मिहः॑ ।22) मिहः॑ स्त॒नय॑न्ति स्त॒नय॑न्ति॒ मिहो॒ मिहः॑ स्त॒नय॑न्ति ।23) स्त॒नय॑ न्त्य॒भ्रा ऽभ्रा स्त॒नय॑न्ति स्त॒नय॑ न्त्य॒भ्रा ।24) अ॒भ्रेत्य॒भ्रा ।25) वा॒श्रेवे॑ व वा॒श्रा वा॒श्रेव॑ ।26) इ॒व॒ वि॒द्यु-द्वि॒द्यु दि॑वे व वि॒द्युत् ।27) वि॒द्यु-न्मि॑माति मिमाति वि॒द्यु-द्वि॒द्यु-न्मि॑माति ।27) वि॒द्युदिति॑ वि - द्युत् ।28) मि॒मा॒ति॒ व॒थ्सं-वँ॒थ्स-म्मि॑माति मिमाति व॒थ्सम् ।29) व॒थ्स-न्न न व॒थ्सं-वँ॒थ्स-न्न ।30) न मा॒ता मा॒ता न न मा॒ता ।31) मा॒ता सि॑षक्ति सिषक्ति मा॒ता मा॒ता सि॑षक्ति ।32) सि॒ष॒क्तीति॑ सिषक्ति ।33) यदे॑षा मेषां॒-यँ-द्यदे॑षाम् ।34) ए॒षां॒-वृँ॒ष्टि-र्वृ॒ष्टि रे॑षा मेषां-वृँ॒ष्टिः ।35) वृ॒ष्टि रस॒ र्ज्यस॑र्जि वृ॒ष्टि-र्वृ॒ष्टि रस॑र्जि ।36) अस॒र्जीत्यस॑र्जि ।37) पर्व॑त श्चिच् चि॒-त्पर्व॑तः॒ पर्व॑त श्चित् ।38) चि॒-न्महि॒ महि॑ चिच् चि॒-न्महि॑ ।39) महि॑ वृ॒द्धो वृ॒द्धो महि॒ महि॑ वृ॒द्धः ।40) वृ॒द्धो बि॑भाय बिभाय वृ॒द्धो वृ॒द्धो बि॑भाय ।41) बि॒भा॒य॒ दि॒वो दि॒वो बि॑भाय बिभाय दि॒वः ।42) दि॒व श्चि॑च् चि-द्दि॒वो दि॒व श्चि॑त् ।43) चि॒-थ्सानु॒ सानु॑ चिच् चि॒-थ्सानु॑ ।44) सानु॑ रेजत रेजत॒ सानु॒ सानु॑ रेजत ।45) रे॒ज॒त॒ स्व॒ने स्व॒ने रे॑जत रेजत स्व॒ने ।46) स्व॒ने वो॑ व-स्स्व॒ने स्व॒ने वः॑ ।47) व॒ इति॑ वः ।48) य-त्क्रीड॑थ॒ क्रीड॑थ॒ य-द्य-त्क्रीड॑थ ।49) क्रीड॑थ मरुतो मरुतः॒ क्रीड॑थ॒ क्रीड॑थ मरुतः ।50) म॒रु॒त॒ ऋ॒ष्टि॒मन्त॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ मरुतो मरुत ऋष्टि॒मन्तः॑ ।॥ 39 ॥ (50/52)
1) navē̍dā̠ yaśa̍svatī̠-ryaśa̍svatī̠-rnavē̍dā̠ navē̍dā̠ yaśa̍svatīḥ ।2) yaśa̍svatī rapa̠syuvō̍ apa̠syuvō̠ yaśa̍svatī̠-ryaśa̍svatī rapa̠syuva̍ḥ ।3) a̠pa̠syuvō̠ na nāpa̠syuvō̍ apa̠syuvō̠ na ।4) na sa̠tyā-ssa̠tyā na na sa̠tyāḥ ।5) sa̠tyā iti̍ sa̠tyāḥ ।6) ā tē̍ ta̠ ā tē̎ ।7) tē̠ su̠pa̠rṇā-ssu̍pa̠rṇā stē̍ tē supa̠rṇāḥ ।8) su̠pa̠rṇā a̍minantā minanta supa̠rṇā-ssu̍pa̠rṇā a̍minanta ।8) su̠pa̠rṇā iti̍ su - pa̠rṇāḥ ।9) a̠mi̠na̠nta̠ ēvai̠ rēvai̍ raminantā minanta̠ ēvai̎ḥ ।10) ēvai̎ḥ kṛ̠ṣṇaḥ kṛ̠ṣṇa ēvai̠ rēvai̎ḥ kṛ̠ṣṇaḥ ।11) kṛ̠ṣṇō nō̍nāva nōnāva kṛ̠ṣṇaḥ kṛ̠ṣṇō nō̍nāva ।12) nō̠nā̠va̠ vṛ̠ṣa̠bhō vṛ̍ṣa̠bhō nō̍nāva nōnāva vṛṣa̠bhaḥ ।13) vṛ̠ṣa̠bhō yadi̠ yadi̍ vṛṣa̠bhō vṛ̍ṣa̠bhō yadi̍ ।14) yadī̠da mi̠daṃ yadi̠ yadī̠dam ।15) i̠damitī̠dam ।16) śi̠vābhi̠-rna na śi̠vābhi̍-śśi̠vābhi̠-rna ।17) na smaya̍mānābhi̠-ssmaya̍mānābhi̠-rna na smaya̍mānābhiḥ ।18) smaya̍mānābhi̠rā smaya̍mānābhi̠-ssmaya̍mānābhi̠rā ।19) ā 'gā̍ dagā̠ dā 'gā̎t ।20) a̠gā̠-tpata̍nti̠ pata̍ ntyagā dagā̠-tpata̍nti ।21) pata̍nti̠ mihō̠ miha̠ḥ pata̍nti̠ pata̍nti̠ miha̍ḥ ।22) miha̍-ssta̠naya̍nti sta̠naya̍nti̠ mihō̠ miha̍-ssta̠naya̍nti ।23) sta̠naya̍ ntya̠bhrā 'bhrā sta̠naya̍nti sta̠naya̍ ntya̠bhrā ।24) a̠bhrētya̠bhrā ।25) vā̠śrēvē̍ va vā̠śrā vā̠śrēva̍ ।26) i̠va̠ vi̠dyu-dvi̠dyu di̍vē va vi̠dyut ।27) vi̠dyu-nmi̍māti mimāti vi̠dyu-dvi̠dyu-nmi̍māti ।27) vi̠dyuditi̍ vi - dyut ।28) mi̠mā̠ti̠ va̠thsaṃ va̠thsa-mmi̍māti mimāti va̠thsam ।29) va̠thsa-nna na va̠thsaṃ va̠thsa-nna ।30) na mā̠tā mā̠tā na na mā̠tā ।31) mā̠tā si̍ṣakti siṣakti mā̠tā mā̠tā si̍ṣakti ।32) si̠ṣa̠ktīti̍ siṣakti ।33) yadē̍ṣā mēṣā̠ṃ ya-dyadē̍ṣām ।34) ē̠ṣā̠ṃ vṛ̠ṣṭi-rvṛ̠ṣṭi rē̍ṣā mēṣāṃ vṛ̠ṣṭiḥ ।35) vṛ̠ṣṭi rasa̠ rjyasa̍rji vṛ̠ṣṭi-rvṛ̠ṣṭi rasa̍rji ।36) asa̠rjītyasa̍rji ।37) parva̍ta śchich chi̠-tparva̍ta̠ḥ parva̍ta śchit ।38) chi̠-nmahi̠ mahi̍ chich chi̠-nmahi̍ ।39) mahi̍ vṛ̠ddhō vṛ̠ddhō mahi̠ mahi̍ vṛ̠ddhaḥ ।40) vṛ̠ddhō bi̍bhāya bibhāya vṛ̠ddhō vṛ̠ddhō bi̍bhāya ।41) bi̠bhā̠ya̠ di̠vō di̠vō bi̍bhāya bibhāya di̠vaḥ ।42) di̠va śchi̍ch chi-ddi̠vō di̠va śchi̍t ।43) chi̠-thsānu̠ sānu̍ chich chi̠-thsānu̍ ।44) sānu̍ rējata rējata̠ sānu̠ sānu̍ rējata ।45) rē̠ja̠ta̠ sva̠nē sva̠nē rē̍jata rējata sva̠nē ।46) sva̠nē vō̍ va-ssva̠nē sva̠nē va̍ḥ ।47) va̠ iti̍ vaḥ ।48) ya-tkrīḍa̍tha̠ krīḍa̍tha̠ ya-dya-tkrīḍa̍tha ।49) krīḍa̍tha marutō maruta̠ḥ krīḍa̍tha̠ krīḍa̍tha marutaḥ ।50) ma̠ru̠ta̠ ṛ̠ṣṭi̠manta̍ ṛṣṭi̠mantō̍ marutō maruta ṛṣṭi̠manta̍ḥ ।॥ 39 ॥ (50/52)
meaning
This verse from the Taittiriya Samhita is a rhythmic, incantatory liturgical passage centered on Krishna, employing repetitive phonetic formulas and divine epithets (wide-winged Suparna birds, the bull Vrishabha, lightning, clouds, mountains, sky) to invoke cosmic manifestation and the playful action of the Maruts, woven through syllabic refrains that structure ritual utterance rather than...
verse 40
1) ऋ॒ष्टि॒मन्त॒ आप॒ आप॑ ऋष्टि॒मन्त॑ ऋष्टि॒मन्त॒ आपः॑ ।1) ऋ॒ष्टि॒मन्त॒ इत्यृ॑ष्टि - मन्तः॑ ।2) आप॑ इवे॒ वाप॒ आप॑ इव ।3) इ॒व॒ स॒द्ध्रिय॑ञ्च-स्स॒द्ध्रिय॑ञ्च इवे व स॒द्ध्रिय॑ञ्चः ।4) स॒द्ध्रिय॑ञ्चो धवद्ध्वे धवद्ध्वे स॒द्ध्रिय॑ञ्च-स्स॒द्ध्रिय॑ञ्चो धवद्ध्वे ।5) ध॒व॒द्ध्व॒ इति॑ धवद्ध्वे ।6) अ॒भि क्र॑न्द क्रन्दा॒ भ्य॑भि क्र॑न्द ।7) क्र॒न्द॒ स्त॒नय॑ स्त॒नय॑ क्रन्द क्रन्द स्त॒नय॑ ।8) स्त॒नय॒ गर्भ॒-ङ्गर्भग्ग्॑ स्त॒नय॑ स्त॒नय॒ गर्भ᳚म् ।9) गर्भ॒ मा गर्भ॒-ङ्गर्भ॒ मा ।10) आ धा॑ धा॒ आ धाः᳚ ।11) धा॒ उ॒द॒न्व तो॑द॒न्वता॑ धा धा उद॒न्वता᳚ ।12) उ॒द॒न्वता॒ परि॒ पर्यु॑द॒न्व तो॑द॒न्वता॒ परि॑ ।12) उ॒द॒न्वतेत्यु॑दन्न् - वता᳚ ।13) परि॑ दीय दीय॒ परि॒ परि॑ दीय ।14) दी॒या॒ रथे॑न॒ रथे॑न दीय दीया॒ रथे॑न ।15) रथे॒नेति॒ रथे॑न ।16) दृति॒ग्ं॒ सु सु दृति॒-न्दृति॒ग्ं॒ सु ।17) सु क॑र्ष कर्ष॒ सु सु क॑र्ष ।18) क॒र्॒ष॒ विषि॑तं॒-विँषि॑त-ङ्कर्ष कर्ष॒ विषि॑तम् ।19) विषि॑त॒-न्न्य॑ञ्च॒-न्न्य॑ञ्चं॒-विँषि॑तं॒-विँषि॑त॒-न्न्य॑ञ्चम् ।19) विषि॑त॒मिति॒ वि - सि॒त॒म् ।20) न्य॑ञ्चग्ं स॒मा-स्स॒मा न्य॑ञ्च॒-न्न्य॑ञ्चग्ं स॒माः ।21) स॒मा भ॑वन्तु भवन्तु स॒मा-स्स॒मा भ॑वन्तु ।22) भ॒व॒न्तू॒ द्वतो॒ द्वता॑ भवन्तु भवन्तू॒ द्वता᳚ ।23) उ॒द्वता॑ निपा॒दा नि॑पा॒दा उ॒द्वतो॒ द्वता॑ निपा॒दाः ।23) उ॒द्वतेत्य॑त् - वता᳚ ।24) नि॒पा॒दा इति॑ नि - पा॒दाः ।25) त्व-न्त्या त्या त्व-न्त्व-न्त्या ।26) त्या चि॑च् चि॒-त्त्या त्या चि॑त् ।27) चि॒ दच्यु॒ता ऽच्यु॑ता चिच् चि॒ दच्यु॑ता ।28) अच्यु॒ता ऽग्ने ऽग्ने॒ अच्यु॒ता ऽच्यु॒ता ऽग्ने᳚ ।29) अग्ने॑ प॒शुः प॒शु रग्ने ऽग्ने॑ प॒शुः ।30) प॒शु-र्न न प॒शुः प॒शु-र्न ।31) न यव॑से॒ यव॑से॒ न न यव॑से ।32) यव॑स॒ इति॒ यव॑से ।33) धामा॑ ह ह॒ धाम॒ धामा॑ ह ।34) ह॒ य-द्य द्ध॑ ह॒ यत् ।35) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।36) ते॒ अ॒ज॒रा॒ ज॒र॒ ते॒ ते॒ अ॒ज॒र॒ ।37) अ॒ज॒र॒ वना॒ वना॑ ऽजरा जर॒ वना᳚ ।38) वना॑ वृ॒श्चन्ति॑ वृ॒श्चन्ति॒ वना॒ वना॑ वृ॒श्चन्ति॑ ।39) वृ॒श्चन्ति॒ शिक्व॑स॒-श्शिक्व॑सो वृ॒श्चन्ति॑ वृ॒श्चन्ति॒ शिक्व॑सः ।40) शिक्व॑स॒ इति॒ शिक्व॑सः ।41) अग्ने॒ भूरी॑णि॒ भूरी॒ण्यग्ने ऽग्ने॒ भूरी॑णि ।42) भूरी॑णि॒ तव॒ तव॒ भूरी॑णि॒ भूरी॑णि॒ तव॑ ।43) तव॑ जातवेदो जातवेद॒ स्तव॒ तव॑ जातवेदः ।44) जा॒त॒वे॒दो॒ देव॒ देव॑ जातवेदो जातवेदो॒ देव॑ ।44) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।45) देव॑ स्वधाव-स्स्वधावो॒ देव॒ देव॑ स्वधावः ।46) स्व॒धा॒वो॒ ऽमृत॑स्या॒ मृत॑स्य स्वधाव-स्स्वधावो॒ ऽमृत॑स्य ।46) स्व॒धा॒व॒ इति॑ स्वधा - वः॒ ।47) अ॒मृत॑स्य॒ धाम॒ धामा॒ मृत॑स्या॒ मृत॑स्य॒ धाम॑ ।48) धामेति॒ धाम॑ ।49) याश्च॑ च॒ या याश्च॑ ।50) च॒ मा॒या मा॒याश्च॑ च मा॒याः ।॥ 40 ॥ (50/56)
1) ṛ̠ṣṭi̠manta̠ āpa̠ āpa̍ ṛṣṭi̠manta̍ ṛṣṭi̠manta̠ āpa̍ḥ ।1) ṛ̠ṣṭi̠manta̠ ityṛ̍ṣṭi - manta̍ḥ ।2) āpa̍ ivē̠ vāpa̠ āpa̍ iva ।3) i̠va̠ sa̠ddhriya̍ñcha-ssa̠ddhriya̍ñcha ivē va sa̠ddhriya̍ñchaḥ ।4) sa̠ddhriya̍ñchō dhavaddhvē dhavaddhvē sa̠ddhriya̍ñcha-ssa̠ddhriya̍ñchō dhavaddhvē ।5) dha̠va̠ddhva̠ iti̍ dhavaddhvē ।6) a̠bhi kra̍nda krandā̠ bhya̍bhi kra̍nda ।7) kra̠nda̠ sta̠naya̍ sta̠naya̍ kranda kranda sta̠naya̍ ।8) sta̠naya̠ garbha̠-ṅgarbhagg̍ sta̠naya̍ sta̠naya̠ garbha̎m ।9) garbha̠ mā garbha̠-ṅgarbha̠ mā ।10) ā dhā̍ dhā̠ ā dhā̎ḥ ।11) dhā̠ u̠da̠nva tō̍da̠nvatā̍ dhā dhā uda̠nvatā̎ ।12) u̠da̠nvatā̠ pari̠ paryu̍da̠nva tō̍da̠nvatā̠ pari̍ ।12) u̠da̠nvatētyu̍dann - vatā̎ ।13) pari̍ dīya dīya̠ pari̠ pari̍ dīya ।14) dī̠yā̠ rathē̍na̠ rathē̍na dīya dīyā̠ rathē̍na ।15) rathē̠nēti̠ rathē̍na ।16) dṛti̠gṃ̠ su su dṛti̠-ndṛti̠gṃ̠ su ।17) su ka̍rṣa karṣa̠ su su ka̍rṣa ।18) ka̠r̠ṣa̠ viṣi̍ta̠ṃ viṣi̍ta-ṅkarṣa karṣa̠ viṣi̍tam ।19) viṣi̍ta̠-nnya̍ñcha̠-nnya̍ñcha̠ṃ viṣi̍ta̠ṃ viṣi̍ta̠-nnya̍ñcham ।19) viṣi̍ta̠miti̠ vi - si̠ta̠m ।20) nya̍ñchagṃ sa̠mā-ssa̠mā nya̍ñcha̠-nnya̍ñchagṃ sa̠māḥ ।21) sa̠mā bha̍vantu bhavantu sa̠mā-ssa̠mā bha̍vantu ।22) bha̠va̠ntū̠ dvatō̠ dvatā̍ bhavantu bhavantū̠ dvatā̎ ।23) u̠dvatā̍ nipā̠dā ni̍pā̠dā u̠dvatō̠ dvatā̍ nipā̠dāḥ ।23) u̠dvatētya̍t - vatā̎ ।24) ni̠pā̠dā iti̍ ni - pā̠dāḥ ।25) tva-ntyā tyā tva-ntva-ntyā ।26) tyā chi̍ch chi̠-ttyā tyā chi̍t ।27) chi̠ dachyu̠tā 'chyu̍tā chich chi̠ dachyu̍tā ।28) achyu̠tā 'gnē 'gnē̠ achyu̠tā 'chyu̠tā 'gnē̎ ।29) agnē̍ pa̠śuḥ pa̠śu ragnē 'gnē̍ pa̠śuḥ ।30) pa̠śu-rna na pa̠śuḥ pa̠śu-rna ।31) na yava̍sē̠ yava̍sē̠ na na yava̍sē ।32) yava̍sa̠ iti̠ yava̍sē ।33) dhāmā̍ ha ha̠ dhāma̠ dhāmā̍ ha ।34) ha̠ ya-dya ddha̍ ha̠ yat ।35) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।36) tē̠ a̠ja̠rā̠ ja̠ra̠ tē̠ tē̠ a̠ja̠ra̠ ।37) a̠ja̠ra̠ vanā̠ vanā̍ 'jarā jara̠ vanā̎ ।38) vanā̍ vṛ̠śchanti̍ vṛ̠śchanti̠ vanā̠ vanā̍ vṛ̠śchanti̍ ।39) vṛ̠śchanti̠ śikva̍sa̠-śśikva̍sō vṛ̠śchanti̍ vṛ̠śchanti̠ śikva̍saḥ ।40) śikva̍sa̠ iti̠ śikva̍saḥ ।41) agnē̠ bhūrī̍ṇi̠ bhūrī̠ṇyagnē 'gnē̠ bhūrī̍ṇi ।42) bhūrī̍ṇi̠ tava̠ tava̠ bhūrī̍ṇi̠ bhūrī̍ṇi̠ tava̍ ।43) tava̍ jātavēdō jātavēda̠ stava̠ tava̍ jātavēdaḥ ।44) jā̠ta̠vē̠dō̠ dēva̠ dēva̍ jātavēdō jātavēdō̠ dēva̍ ।44) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।45) dēva̍ svadhāva-ssvadhāvō̠ dēva̠ dēva̍ svadhāvaḥ ।46) sva̠dhā̠vō̠ 'mṛta̍syā̠ mṛta̍sya svadhāva-ssvadhāvō̠ 'mṛta̍sya ।46) sva̠dhā̠va̠ iti̍ svadhā - va̠ḥ ।47) a̠mṛta̍sya̠ dhāma̠ dhāmā̠ mṛta̍syā̠ mṛta̍sya̠ dhāma̍ ।48) dhāmēti̠ dhāma̍ ।49) yāścha̍ cha̠ yā yāścha̍ ।50) cha̠ mā̠yā mā̠yāścha̍ cha mā̠yāḥ ।॥ 40 ॥ (50/56)
meaning
This verse is a ritual incantation from the Taittiriya Samhita employing repetitive phonetic formulas and divine names (Agni, Achyuta, Jatavedas) to invoke cosmic order, fertility, and immortal sustenance through rhythmic vocalization and symbolic correspondence.
verse 41
1) मा॒या मा॒यिना᳚-म्मा॒यिना᳚-म्मा॒या मा॒या मा॒यिना᳚म् ।2) मा॒यिनां᳚-विँश्वमिन्व विश्वमिन्व मा॒यिना᳚-म्मा॒यिनां᳚-विँश्वमिन्व ।3) वि॒श्व॒मि॒न्व॒ त्वे त्वे वि॑श्वमिन्व विश्वमिन्व॒ त्वे ।3) वि॒श्व॒मि॒न्वेति॑ विश्वम् - इ॒न्व॒ ।4) त्वे पू॒र्वीः पू॒र्वी स्त्वे त्वे पू॒र्वीः ।4) त्वे इति॒ त्वे ।5) पू॒र्वी-स्स॑न्द॒धु-स्स॑न्द॒धुः पू॒र्वीः पू॒र्वी-स्स॑न्द॒धुः ।6) स॒न्द॒धुः पृ॑ष्टबन्धो पृष्टबन्धो सन्द॒धु-स्स॑न्द॒धुः पृ॑ष्टबन्धो ।6) स॒न्द॒धुरिति॑ सं - द॒धुः ।7) पृ॒ष्ट॒ब॒न्धो॒ इति॑ पृष्ट - ब॒न्धो॒ ।8) दि॒वो नो॑ नो दि॒वो दि॒वो नः॑ ।9) नो॒ वृ॒ष्टिं-वृँ॒ष्टि-न्नो॑ नो वृ॒ष्टिम् ।10) वृ॒ष्टि-म्म॑रुतो मरुतो वृ॒ष्टिं-वृँ॒ष्टि-म्म॑रुतः ।11) म॒रु॒तो॒ र॒री॒द्ध्व॒ग्ं॒ र॒री॒द्ध्व॒-म्म॒रु॒तो॒ म॒रु॒तो॒ र॒री॒द्ध्व॒म् ।12) र॒री॒द्ध्व॒-म्प्र प्र र॑रीद्ध्वग्ं ररीद्ध्व॒-म्प्र ।13) प्र पि॑न्वत पिन्वत॒ प्र प्र पि॑न्वत ।14) पि॒न्व॒त॒ वृष्णो॒ वृष्णः॑ पिन्वत पिन्वत॒ वृष्णः॑ ।15) वृष्णो॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ वृष्णो॒ वृष्णो॒ अश्व॑स्य ।16) अश्व॑स्य॒ धारा॒ धारा॒ अश्व॒स्या श्व॑स्य॒ धाराः᳚ ।17) धारा॒ इति॒ धाराः᳚ ।18) अ॒र्वा ंए॒ते नै॒तेना॒र्वा ंअ॒र्वा ंए॒तेन॑ ।19) ए॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुना᳚ स्तनयि॒त्नु नै॒ते नै॒तेन॑ स्तनयि॒त्नुना᳚ ।20) स्त॒न॒यि॒त्नुना ऽऽस्त॑नयि॒त्नुना᳚ स्तनयि॒त्नुना ।21) एही॒ह्येहि॑ ।22) इ॒ह्य॒पो अ॒प इ॑हीह्य॒पः ।23) अ॒पो नि॑षि॒ञ्च-न्नि॑षि॒ञ्च-न्न॒पो अ॒पो नि॑षि॒ञ्चन्न् ।24) नि॒षि॒ञ्च-न्नसु॑रो॒ असु॑रो निषि॒ञ्च-न्नि॑षि॒ञ्च-न्नसु॑रः ।24) नि॒षि॒ञ्चन्निति॑ नि - सि॒ञ्चन्न् ।25) असु॑रः पि॒ता पि॒ता ऽसु॑रो॒ असु॑रः पि॒ता ।26) पि॒ता नो॑ नः पि॒ता पि॒ता नः॑ ।27) न॒ इति॑ नः ।28) पिन्व॑ न्त्य॒पो अ॒पः पिन्व॑न्ति॒ पिन्व॑ न्त्य॒पः ।29) अ॒पो म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ अ॒पो अ॒पो म॒रुतः॑ ।30) म॒रुतः॑ सु॒दान॑व-स्सु॒दान॑वो म॒रुतो॑ म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः ।31) सु॒दान॑वः॒ पयः॒ पयः॑ सु॒दान॑व-स्सु॒दान॑वः॒ पयः॑ ।31) सु॒दान॑व॒ इति॑ सु - दान॑वः ।32) पयो॑ घृ॒तव॑-द्घृ॒तव॒-त्पयः॒ पयो॑ घृ॒तव॑त् ।33) घृ॒तव॑-द्वि॒दथे॑षु वि॒दथे॑षु घृ॒तव॑-द्घृ॒तव॑-द्वि॒दथे॑षु ।33) घृ॒तव॒दिति॑ घृ॒त - व॒त् ।34) वि॒दथे᳚ ष्वा॒भुव॑ आ॒भुवो॑ वि॒दथे॑षु वि॒दथे᳚ ष्वा॒भुवः॑ ।35) आ॒भुव॒ इत्या᳚ - भुवः॑ ।36) अत्य॒-न्न नात्य॒ मत्य॒-न्न ।37) न मि॒हे मि॒हे न न मि॒हे ।38) मि॒हे वि वि मि॒हे मि॒हे वि ।39) वि न॑यन्ति नयन्ति॒ वि वि न॑यन्ति ।40) न॒य॒न्ति॒ वा॒जिनं॑-वाँ॒जिन॑-न्नयन्ति नयन्ति वा॒जिन᳚म् ।41) वा॒जिन॒ मुथ्स॒ मुथ्सं॑-वाँ॒जिनं॑-वाँ॒जिन॒ मुथ्स᳚म् ।42) उथ्स॑-न्दुहन्ति दुह॒ न्त्युथ्स॒ मुथ्स॑-न्दुहन्ति ।43) दु॒ह॒न्ति॒ स्त॒नय॑न्तग्ग् स्त॒नय॑न्त-न्दुहन्ति दुहन्ति स्त॒नय॑न्तम् ।44) स्त॒नय॑न्त॒ मक्षि॑त॒ मक्षि॑तग्ग् स्त॒नय॑न्तग्ग् स्त॒नय॑न्त॒ मक्षि॑तम् ।45) अक्षि॑त॒मित्यक्षि॑तम् ।46) उ॒द॒प्रुतो॑ मरुतो मरुत उद॒प्रुत॑ उद॒प्रुतो॑ मरुतः ।46) उ॒द॒प्रुत॒ इत्यु॑द - प्रुतः॑ ।47) म॒रु॒त॒ स्ताग् स्ता-न्म॑रुतो मरुत॒ स्तान् ।48) ताग्ं इ॑यर्ते यर्त॒ ताग् स्ताग्ं इ॑यर्त ।49) इ॒य॒र्त॒ वृष्टिं॒-वृँष्टि॑ मियर्ते यर्त॒ वृष्टि᳚म् ।50) वृष्टिं॒-येँ ये वृष्टिं॒-वृँष्टिं॒-येँ ।॥ 41 ॥ (50/57)
1) mā̠yā mā̠yinā̎-mmā̠yinā̎-mmā̠yā mā̠yā mā̠yinā̎m ।2) mā̠yinā̎ṃ viśvaminva viśvaminva mā̠yinā̎-mmā̠yinā̎ṃ viśvaminva ।3) vi̠śva̠mi̠nva̠ tvē tvē vi̍śvaminva viśvaminva̠ tvē ।3) vi̠śva̠mi̠nvēti̍ viśvam - i̠nva̠ ।4) tvē pū̠rvīḥ pū̠rvī stvē tvē pū̠rvīḥ ।4) tvē iti̠ tvē ।5) pū̠rvī-ssa̍nda̠dhu-ssa̍nda̠dhuḥ pū̠rvīḥ pū̠rvī-ssa̍nda̠dhuḥ ।6) sa̠nda̠dhuḥ pṛ̍ṣṭabandhō pṛṣṭabandhō sanda̠dhu-ssa̍nda̠dhuḥ pṛ̍ṣṭabandhō ।6) sa̠nda̠dhuriti̍ saṃ - da̠dhuḥ ।7) pṛ̠ṣṭa̠ba̠ndhō̠ iti̍ pṛṣṭa - ba̠ndhō̠ ।8) di̠vō nō̍ nō di̠vō di̠vō na̍ḥ ।9) nō̠ vṛ̠ṣṭiṃ vṛ̠ṣṭi-nnō̍ nō vṛ̠ṣṭim ।10) vṛ̠ṣṭi-mma̍rutō marutō vṛ̠ṣṭiṃ vṛ̠ṣṭi-mma̍rutaḥ ।11) ma̠ru̠tō̠ ra̠rī̠ddhva̠gṃ̠ ra̠rī̠ddhva̠-mma̠ru̠tō̠ ma̠ru̠tō̠ ra̠rī̠ddhva̠m ।12) ra̠rī̠ddhva̠-mpra pra ra̍rīddhvagṃ rarīddhva̠-mpra ।13) pra pi̍nvata pinvata̠ pra pra pi̍nvata ।14) pi̠nva̠ta̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇa̍ḥ pinvata pinvata̠ vṛṣṇa̍ḥ ।15) vṛṣṇō̠ aśva̠syā śva̍sya̠ vṛṣṇō̠ vṛṣṇō̠ aśva̍sya ।16) aśva̍sya̠ dhārā̠ dhārā̠ aśva̠syā śva̍sya̠ dhārā̎ḥ ।17) dhārā̠ iti̠ dhārā̎ḥ ।18) a̠rvā ṃē̠tē nai̠tēnā̠rvā ṃa̠rvā ṃē̠tēna̍ ।19) ē̠tēna̍ stanayi̠tnunā̎ stanayi̠tnu nai̠tē nai̠tēna̍ stanayi̠tnunā̎ ।20) sta̠na̠yi̠tnunā ''sta̍nayi̠tnunā̎ stanayi̠tnunā ।21) ēhī̠hyēhi̍ ।22) i̠hya̠pō a̠pa i̍hīhya̠paḥ ।23) a̠pō ni̍ṣi̠ñcha-nni̍ṣi̠ñcha-nna̠pō a̠pō ni̍ṣi̠ñchann ।24) ni̠ṣi̠ñcha-nnasu̍rō̠ asu̍rō niṣi̠ñcha-nni̍ṣi̠ñcha-nnasu̍raḥ ।24) ni̠ṣi̠ñchanniti̍ ni - si̠ñchann ।25) asu̍raḥ pi̠tā pi̠tā 'su̍rō̠ asu̍raḥ pi̠tā ।26) pi̠tā nō̍ naḥ pi̠tā pi̠tā na̍ḥ ।27) na̠ iti̍ naḥ ।28) pinva̍ ntya̠pō a̠paḥ pinva̍nti̠ pinva̍ ntya̠paḥ ।29) a̠pō ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ a̠pō a̠pō ma̠ruta̍ḥ ।30) ma̠ruta̍-ssu̠dāna̍va-ssu̠dāna̍vō ma̠rutō̍ ma̠ruta̍-ssu̠dāna̍vaḥ ।31) su̠dāna̍va̠ḥ paya̠ḥ paya̍-ssu̠dāna̍va-ssu̠dāna̍va̠ḥ paya̍ḥ ।31) su̠dāna̍va̠ iti̍ su - dāna̍vaḥ ।32) payō̍ ghṛ̠tava̍-dghṛ̠tava̠-tpaya̠ḥ payō̍ ghṛ̠tava̍t ।33) ghṛ̠tava̍-dvi̠dathē̍ṣu vi̠dathē̍ṣu ghṛ̠tava̍-dghṛ̠tava̍-dvi̠dathē̍ṣu ।33) ghṛ̠tava̠diti̍ ghṛ̠ta - va̠t ।34) vi̠dathē̎ ṣvā̠bhuva̍ ā̠bhuvō̍ vi̠dathē̍ṣu vi̠dathē̎ ṣvā̠bhuva̍ḥ ।35) ā̠bhuva̠ ityā̎ - bhuva̍ḥ ।36) atya̠-nna nātya̠ matya̠-nna ।37) na mi̠hē mi̠hē na na mi̠hē ।38) mi̠hē vi vi mi̠hē mi̠hē vi ।39) vi na̍yanti nayanti̠ vi vi na̍yanti ।40) na̠ya̠nti̠ vā̠jina̍ṃ vā̠jina̍-nnayanti nayanti vā̠jina̎m ।41) vā̠jina̠ muthsa̠ muthsa̍ṃ vā̠jina̍ṃ vā̠jina̠ muthsa̎m ।42) uthsa̍-nduhanti duha̠ ntyuthsa̠ muthsa̍-nduhanti ।43) du̠ha̠nti̠ sta̠naya̍ntagg sta̠naya̍nta-nduhanti duhanti sta̠naya̍ntam ।44) sta̠naya̍nta̠ makṣi̍ta̠ makṣi̍tagg sta̠naya̍ntagg sta̠naya̍nta̠ makṣi̍tam ।45) akṣi̍ta̠mityakṣi̍tam ।46) u̠da̠prutō̍ marutō maruta uda̠pruta̍ uda̠prutō̍ marutaḥ ।46) u̠da̠pruta̠ ityu̍da - pruta̍ḥ ।47) ma̠ru̠ta̠ stāg stā-nma̍rutō maruta̠ stān ।48) tāgṃ i̍yartē yarta̠ tāg stāgṃ i̍yarta ।49) i̠ya̠rta̠ vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍ miyartē yarta̠ vṛṣṭi̎m ।50) vṛṣṭi̠ṃ yē yē vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̠ṃ yē ।॥ 41 ॥ (50/57)
meaning
The waters bearing the swift horse-gift are milked by the thundering winds, who spread forth the rain across the sacrificial contests, rendering the milk-rich waters immortal.
verse 42
1) ये विश्वे॒ विश्वे॒ ये ये विश्वे᳚ ।2) विश्वे॑ म॒रुतो॑ म॒रुतो॒ विश्वे॒ विश्वे॑ म॒रुतः॑ ।3) म॒रुतो॑ जु॒नन्ति॑ जु॒नन्ति॑ म॒रुतो॑ म॒रुतो॑ जु॒नन्ति॑ ।4) जु॒नन्तीति॑ जु॒नन्ति॑ ।5) क्रोशा॑ति॒ गर्दा॒ गर्दा॒ क्रोशा॑ति॒ क्रोशा॑ति॒ गर्दा᳚ ।6) गर्दा॑ क॒न्या॑ क॒न्या॑ गर्दा॒ गर्दा॑ क॒न्या᳚ ।7) क॒न्ये॑वे व क॒न्या॑ क॒न्ये॑व ।8) इ॒व॒ तु॒न्ना तु॒न्नेवे॑ व तु॒न्ना ।9) तु॒न्ना पेरु॒-म्पेरु॑-न्तु॒न्ना तु॒न्ना पेरु᳚म् ।10) पेरु॑-न्तुञ्जा॒ना तु॑ञ्जा॒ना पेरु॒-म्पेरु॑-न्तुञ्जा॒ना ।11) तु॒ञ्जा॒ना पत्या॒ पत्या॑ तुञ्जा॒ना तु॑ञ्जा॒ना पत्या᳚ ।12) पत्ये॑वे व॒ पत्या॒ पत्ये॑व ।13) इ॒व॒ जा॒या जा॒येवे॑ व जा॒या ।14) जा॒येति॑ जा॒या ।15) घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी ।16) द्यावा॑पृथि॒वी मधु॑ना॒ मधु॑ना॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी मधु॑ना ।16) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।17) मधु॑ना॒ सग्ं स-म्मधु॑ना॒ मधु॑ना॒ सम् ।18) स मु॑क्ष तोक्षत॒ सग्ं स मु॑क्षत ।19) उ॒क्ष॒त॒ पय॑स्वतीः॒ पय॑स्वती रुक्षतोक्षत॒ पय॑स्वतीः ।20) पय॑स्वतीः कृणुत कृणुत॒ पय॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः कृणुत ।21) कृ॒णु॒ताप॒ आपः॑ कृणुत कृणु॒तापः॑ ।22) आप॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒राप॒ आप॒ ओष॑धीः ।23) ओष॑धी॒रित्योष॑धीः ।24) ऊर्ज॑-ञ्च॒ चोर्ज॒ मूर्ज॑-ञ्च ।25) च॒ तत्र॒ तत्र॑ च च॒ तत्र॑ ।26) तत्र॑ सुम॒तिग्ं सु॑म॒ति-न्तत्र॒ तत्र॑ सुम॒तिम् ।27) सु॒म॒ति-ञ्च॑ च सुम॒तिग्ं सु॑म॒ति-ञ्च॑ ।27) सु॒म॒तिमिति॑ सु - म॒तिम् ।28) च॒ पि॒न्व॒थ॒ पि॒न्व॒थ॒ च॒ च॒ पि॒न्व॒थ॒ ।29) पि॒न्व॒थ॒ यत्र॒ यत्र॑ पिन्वथ पिन्वथ॒ यत्र॑ ।30) यत्रा॑ नरो नरो॒ यत्र॒ यत्रा॑ नरः ।31) न॒रो॒ म॒रु॒तो॒ म॒रु॒तो॒ न॒रो॒ न॒रो॒ म॒रु॒तः॒ ।32) म॒रु॒त॒-स्सि॒ञ्चथ॑ सि॒ञ्चथ॑ मरुतो मरुत-स्सि॒ञ्चथ॑ ।33) सि॒ञ्चथा॒ मधु॒ मधु॑ सि॒ञ्चथ॑ सि॒ञ्चथा॒ मधु॑ ।34) मध्विति॒ मधु॑ ।35) उदु॑ वु॒ वुदुदु॑ ।36) उ॒ त्य-न्त्य मु॑ वु॒ त्यम् ।37) त्य-ञ्चि॒त्र-ञ्चि॒त्र-न्त्य-न्त्य-ञ्चि॒त्रम् ।38) चि॒त्रमिति॑ चि॒त्रम् ।39) औ॒र्व॒भृ॒गु॒वच् छुचि॒ग्ं॒ शुचि॑ मौर्वभृगु॒व दौ᳚र्वभृगु॒वच् छुचि᳚म् ।39) औ॒र्व॒भृ॒गु॒वदित्यौ᳚वभृगु - वत् ।40) शुचि॑ मप्नवान॒व द॑प्नवान॒वच् छुचि॒ग्ं॒ शुचि॑ मप्नवान॒वत् ।41) अ॒प्न॒वा॒न॒वदा ऽप्न॑वान॒व द॑प्नवान॒वदा ।41) अ॒प्न॒वा॒न॒वदित्य॑प्नवान - वत् ।42) आ हु॑वे हुव॒ आ हु॑वे ।43) हु॒व॒ इति॑ हुवे ।44) अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससग्ं समु॒द्रवा॑सस म॒ग्नि म॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ।45) स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र - वा॒स॒स॒म् ।46) आ स॒वग्ं स॒व मा स॒वम् ।47) स॒वग्ं स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु-स्स॒वग्ं स॒वग्ं स॑वि॒तुः ।48) स॒वि॒तु-र्य॑था यथा सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्य॑था ।49) य॒था॒ भग॑स्य॒ भग॑स्य यथा यथा॒ भग॑स्य ।50) भग॑स्ये वे व॒ भग॑स्य॒ भग॑स्ये व ।51) इ॒व॒ भु॒जि-म्भु॒जि मि॑वे व भु॒जिम् ।52) भु॒जिग्ं हु॑वे हुवे भु॒जि-म्भु॒जिग्ं हु॑वे ।53) हु॒व॒ इति॑ हुवे ।54) अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससग्ं समु॒द्रवा॑सस म॒ग्नि म॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ।55) स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र - वा॒स॒स॒म् ।56) हु॒वे वात॑स्वनं॒-वाँत॑स्वनग्ं हु॒वे हु॒वे वात॑स्वनम् ।57) वात॑स्वन-ङ्क॒वि-ङ्क॒विं-वाँत॑स्वनं॒-वाँत॑स्वन-ङ्क॒विम् ।57) वात॑स्वन॒मिति॒ वात॑ - स्व॒न॒म् ।58) क॒वि-म्प॒र्जन्य॑क्रन्द्य-म्प॒र्जन्य॑क्रन्द्य-ङ्क॒वि-ङ्क॒वि-म्प॒र्जन्य॑क्रन्द्यम् ।59) प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒ग्ं॒ सह॒-स्सहः॑ प॒र्जन्य॑क्रन्द्य-म्प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒ग्ं॒ सहः॑ ।59) प॒र्जन्य॑क्रन्द्य॒मिति॑ प॒र्जन्य॑ - क्र॒न्द्य॒म् ।60) सह॒ इति॒ सहः॑ ।61) अ॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससग्ं समु॒द्रवा॑सस म॒ग्नि म॒ग्निग्ं स॑मु॒द्रवा॑ससम् ।62) स॒मु॒द्रवा॑सस॒मिति॑ समु॒द्र - वा॒स॒स॒म् ।॥ 42 ॥ (62, 68)
1) yē viśvē̠ viśvē̠ yē yē viśvē̎ ।2) viśvē̍ ma̠rutō̍ ma̠rutō̠ viśvē̠ viśvē̍ ma̠ruta̍ḥ ।3) ma̠rutō̍ ju̠nanti̍ ju̠nanti̍ ma̠rutō̍ ma̠rutō̍ ju̠nanti̍ ।4) ju̠nantīti̍ ju̠nanti̍ ।5) krōśā̍ti̠ gardā̠ gardā̠ krōśā̍ti̠ krōśā̍ti̠ gardā̎ ।6) gardā̍ ka̠nyā̍ ka̠nyā̍ gardā̠ gardā̍ ka̠nyā̎ ।7) ka̠nyē̍vē va ka̠nyā̍ ka̠nyē̍va ।8) i̠va̠ tu̠nnā tu̠nnēvē̍ va tu̠nnā ।9) tu̠nnā pēru̠-mpēru̍-ntu̠nnā tu̠nnā pēru̎m ।10) pēru̍-ntuñjā̠nā tu̍ñjā̠nā pēru̠-mpēru̍-ntuñjā̠nā ।11) tu̠ñjā̠nā patyā̠ patyā̍ tuñjā̠nā tu̍ñjā̠nā patyā̎ ।12) patyē̍vē va̠ patyā̠ patyē̍va ।13) i̠va̠ jā̠yā jā̠yēvē̍ va jā̠yā ।14) jā̠yēti̍ jā̠yā ।15) ghṛ̠tēna̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ।16) dyāvā̍pṛthi̠vī madhu̍nā̠ madhu̍nā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī madhu̍nā ।16) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।17) madhu̍nā̠ sagṃ sa-mmadhu̍nā̠ madhu̍nā̠ sam ।18) sa mu̍kṣa tōkṣata̠ sagṃ sa mu̍kṣata ।19) u̠kṣa̠ta̠ paya̍svatī̠ḥ paya̍svatī rukṣatōkṣata̠ paya̍svatīḥ ।20) paya̍svatīḥ kṛṇuta kṛṇuta̠ paya̍svatī̠ḥ paya̍svatīḥ kṛṇuta ।21) kṛ̠ṇu̠tāpa̠ āpa̍ḥ kṛṇuta kṛṇu̠tāpa̍ḥ ।22) āpa̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠rāpa̠ āpa̠ ōṣa̍dhīḥ ।23) ōṣa̍dhī̠rityōṣa̍dhīḥ ।24) ūrja̍-ñcha̠ chōrja̠ mūrja̍-ñcha ।25) cha̠ tatra̠ tatra̍ cha cha̠ tatra̍ ।26) tatra̍ suma̠tigṃ su̍ma̠ti-ntatra̠ tatra̍ suma̠tim ।27) su̠ma̠ti-ñcha̍ cha suma̠tigṃ su̍ma̠ti-ñcha̍ ।27) su̠ma̠timiti̍ su - ma̠tim ।28) cha̠ pi̠nva̠tha̠ pi̠nva̠tha̠ cha̠ cha̠ pi̠nva̠tha̠ ।29) pi̠nva̠tha̠ yatra̠ yatra̍ pinvatha pinvatha̠ yatra̍ ।30) yatrā̍ narō narō̠ yatra̠ yatrā̍ naraḥ ।31) na̠rō̠ ma̠ru̠tō̠ ma̠ru̠tō̠ na̠rō̠ na̠rō̠ ma̠ru̠ta̠ḥ ।32) ma̠ru̠ta̠-ssi̠ñchatha̍ si̠ñchatha̍ marutō maruta-ssi̠ñchatha̍ ।33) si̠ñchathā̠ madhu̠ madhu̍ si̠ñchatha̍ si̠ñchathā̠ madhu̍ ।34) madhviti̠ madhu̍ ।35) udu̍ vu̠ vududu̍ ।36) u̠ tya-ntya mu̍ vu̠ tyam ।37) tya-ñchi̠tra-ñchi̠tra-ntya-ntya-ñchi̠tram ।38) chi̠tramiti̍ chi̠tram ।39) au̠rva̠bhṛ̠gu̠vach Chuchi̠gṃ̠ śuchi̍ maurvabhṛgu̠va dau̎rvabhṛgu̠vach Chuchi̎m ।39) au̠rva̠bhṛ̠gu̠vadityau̎vabhṛgu - vat ।40) śuchi̍ mapnavāna̠va da̍pnavāna̠vach Chuchi̠gṃ̠ śuchi̍ mapnavāna̠vat ।41) a̠pna̠vā̠na̠vadā 'pna̍vāna̠va da̍pnavāna̠vadā ।41) a̠pna̠vā̠na̠vaditya̍pnavāna - vat ।42) ā hu̍vē huva̠ ā hu̍vē ।43) hu̠va̠ iti̍ huvē ।44) a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasagṃ samu̠dravā̍sasa ma̠gni ma̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ।45) sa̠mu̠dravā̍sasa̠miti̍ samu̠dra - vā̠sa̠sa̠m ।46) ā sa̠vagṃ sa̠va mā sa̠vam ।47) sa̠vagṃ sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu-ssa̠vagṃ sa̠vagṃ sa̍vi̠tuḥ ।48) sa̠vi̠tu-rya̍thā yathā savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rya̍thā ।49) ya̠thā̠ bhaga̍sya̠ bhaga̍sya yathā yathā̠ bhaga̍sya ।50) bhaga̍syē vē va̠ bhaga̍sya̠ bhaga̍syē va ।51) i̠va̠ bhu̠ji-mbhu̠ji mi̍vē va bhu̠jim ।52) bhu̠jigṃ hu̍vē huvē bhu̠ji-mbhu̠jigṃ hu̍vē ।53) hu̠va̠ iti̍ huvē ।54) a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasagṃ samu̠dravā̍sasa ma̠gni ma̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ।55) sa̠mu̠dravā̍sasa̠miti̍ samu̠dra - vā̠sa̠sa̠m ।56) hu̠vē vāta̍svana̠ṃ vāta̍svanagṃ hu̠vē hu̠vē vāta̍svanam ।57) vāta̍svana-ṅka̠vi-ṅka̠viṃ vāta̍svana̠ṃ vāta̍svana-ṅka̠vim ।57) vāta̍svana̠miti̠ vāta̍ - sva̠na̠m ।58) ka̠vi-mpa̠rjanya̍krandya-mpa̠rjanya̍krandya-ṅka̠vi-ṅka̠vi-mpa̠rjanya̍krandyam ।59) pa̠rjanya̍krandya̠gṃ̠ saha̠-ssaha̍ḥ pa̠rjanya̍krandya-mpa̠rjanya̍krandya̠gṃ̠ saha̍ḥ ।59) pa̠rjanya̍krandya̠miti̍ pa̠rjanya̍ - kra̠ndya̠m ।60) saha̠ iti̠ saha̍ḥ ।61) a̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasagṃ samu̠dravā̍sasa ma̠gni ma̠gnigṃ sa̍mu̠dravā̍sasam ।62) sa̠mu̠dravā̍sasa̠miti̍ samu̠dra - vā̠sa̠sa̠m ।॥ 42 ॥ (62, 68)
meaning
This is a ritualistic Vedic recitation comprised of repetitive invocations and formulaic utterances—chiefly addresses to universal principles (Viśve), the Maruts (wind-gods), maidens, the earth and sky conjoined, honey, nourishment, brilliance, the Aśvins, fire dwelling in the ocean, the sun-god Savitar, Bhaga (the dispenser), oblations, wind-sound, and Parjanya (the rain-god)—structured through...
verse 43
॥ अ. 11 ॥
॥ a. 11 ॥
meaning
The provided IAST transliteration "a. 11" appears to be a section marker rather than a verse with semantic content. This is a metadata label indicating section 11, not a translatable Sanskrit mantra or stanza.

Primary text from vignanam.org