KYTS Jata 1.5 Devasurah Samyatta Aasann

tap any word for its meaning

• verse 1

  1) दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता॒-स्सं​यँ॑त्ता देवासु॒रा दे॑वासु॒रा-स्सं​यँ॑त्ताः ।1) दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः ।2) सं​यँ॑त्ता आसन्नास॒-न्थ्सं​यँ॑त्ता॒-स्सं​यँ॑त्ता आसन्न् ।2) सं​यँ॑त्ता॒ इति॑ सं - य॒त्ताः॒ ।3) आ॒स॒-न्ते त आ॑सन्नास॒-न्ते ।4) ते दे॒वा दे॒वास्ते ते दे॒वाः ।5) दे॒वा वि॑ज॒यं-विँ॑ज॒य-न्दे॒वा दे॒वा वि॑ज॒यम् ।6) वि॒ज॒य मु॑प॒यन्त॑ उप॒यन्तो॑ विज॒यं-विँ॑ज॒य मु॑प॒यन्तः॑ ।6) वि॒ज॒यमिति॑ वि - ज॒यम् ।7) उ॒प॒यन्तो॒ ऽग्ना व॒ग्ना वु॑प॒यन्त॑ उप॒यन्तो॒ ऽग्नौ ।7) उ॒प॒यन्त॒ इत्यु॑प - यन्तः॑ ।8) अ॒ग्नौ वा॒मं-वाँ॒म म॒ग्ना व॒ग्नौ वा॒मम् ।9) वा॒मं-वँसु॒ वसु॑ वा॒मं-वाँ॒मं-वँसु॑ ।10) वसु॒ सग्ं सं-वँसु॒ वसु॒ सम् ।11) सन्नि नि सग्ं सन्नि ।12) न्य॑दधतादधत॒ नि न्य॑दधत ।13) अ॒द॒ध॒ते॒ द मि॒द म॑दधतादधते॒ दम् ।14) इ॒द मु॑ वु वि॒द मि॒द मु॑ ।15) उ॒ नो॒ न॒ उ॒ वु॒ नः॒ ।16) नो॒ भ॒वि॒ष्य॒ति॒ भ॒वि॒ष्य॒ति॒ नो॒ नो॒ भ॒वि॒ष्य॒ति॒ ।17) भ॒वि॒ष्य॒ति॒ यदि॒ यदि॑ भविष्यति भविष्यति॒ यदि॑ ।18) यदि॑ नो नो॒ यदि॒ यदि॑ नः ।19) नो॒ जे॒ष्यन्ति॑ जे॒ष्यन्ति॑ नो नो जे॒ष्यन्ति॑ ।20) जे॒ष्यन्तीतीति॑ जे॒ष्यन्ति॑ जे॒ष्यन्तीति॑ ।21) इति॒ त-त्तदितीति॒ तत् ।22) तद॒ग्नि र॒ग्नि स्त-त्तद॒ग्निः ।23) अ॒ग्नि-र्नि न्य॑ग्नि र॒ग्नि-र्नि ।24) न्य॑कामयताकामयत॒ नि न्य॑कामयत ।25) अ॒का॒म॒य॒त॒ तेन॒ तेना॑कामयताकामयत॒ तेन॑ ।26) तेनापाप॒ तेन॒ तेनाप॑ ।27) अपा᳚क्राम दक्राम॒ दपापा᳚क्रामत् ।28) अ॒क्रा॒म॒-त्त-त्तद॑क्राम दक्राम॒-त्तत् ।29) त-द्दे॒वा दे॒वास्त-त्त-द्दे॒वाः ।30) दे॒वा वि॒जित्य॑ वि॒जित्य॑ दे॒वा दे॒वा वि॒जित्य॑ ।31) वि॒जित्या॑व॒रुरु॑थ्समाना अव॒रुरु॑थ्समाना वि॒जित्य॑ वि॒जित्या॑व॒रुरु॑थ्समानाः ।31) वि॒जित्येति॑ वि - जित्य॑ ।32) अ॒व॒रुरु॑थ्समाना॒ अन्वन्व॑व॒रुरु॑थ्समाना अव॒रुरु॑थ्समाना॒ अनु॑ ।32) अ॒व॒रुरु॑थ्समाना॒ इत्य॑व - रुरु॑थ्समानाः ।33) अन्वा॑य-न्नाय॒-न्नन्वन्वा॑यन्न् ।34) आ॒य॒-न्त-त्तदा॑यन्नाय॒-न्तत् ।35) तद॑स्यास्य॒ त-त्तद॑स्य ।36) अ॒स्य॒ सह॑सा॒ सह॑सा ऽस्यास्य॒ सह॑सा ।37) सह॒सा ऽऽसह॑सा॒ सह॒सा ।38) आ ऽदि॑थ्सन्तादिथ्स॒न्ता ऽदि॑थ्सन्त ।39) अ॒दि॒थ्स॒न्त॒ स सो॑ ऽदिथ्सन्तादिथ्सन्त॒ सः ।40) सो॑ ऽरोदीदरोदी॒-थ्स सो॑ ऽरोदीत् ।41) अ॒रो॒दी॒-द्य-द्यद॑रोदी दरोदी॒-द्यत् ।42) यदरो॑दी॒ दरो॑दी॒-द्य-द्यदरो॑दीत् ।43) अरो॑दी॒-त्त-त्तदरो॑दी॒ दरो॑दी॒-त्तत् ।44) त-द्रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्य॒ त-त्त-द्रु॒द्रस्य॑ ।45) रु॒द्रस्य॑ रुद्र॒त्वग्ं रु॑द्र॒त्वग्ं रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्य॑ रुद्र॒त्वम् ।46) रु॒द्र॒त्वं-यँ-द्य-द्रु॑द्र॒त्वग्ं रु॑द्र॒त्वं-यँत् ।46) रु॒द्र॒त्वमिति॑ रुद्र - त्वम् ।47) यदश्र्वश्रु॒ य-द्यदश्रु॑ ।48) अश्र्वशी॑य॒ताशी॑य॒ताश्र्वश्र्वशी॑यत ।49) अशी॑यत॒ त-त्तदशी॑य॒ताशी॑यत॒ तत् ।50) त-द्र॑ज॒तग्ं र॑ज॒त-न्त-त्त-द्र॑ज॒तम् ।॥ 1 ॥ (50/57)

  ---

  1) dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā dēvāsu̠rā dē̍vāsu̠rā-ssaṃya̍ttāḥ ।1) dē̠vā̠su̠rā iti̍ dēva - a̠su̠rāḥ ।2) saṃya̍ttā āsannāsa̠-nthsaṃya̍ttā̠-ssaṃya̍ttā āsann ।2) saṃya̍ttā̠ iti̍ saṃ - ya̠ttā̠ḥ ।3) ā̠sa̠-ntē ta ā̍sannāsa̠-ntē ।4) tē dē̠vā dē̠vāstē tē dē̠vāḥ ।5) dē̠vā vi̍ja̠yaṃ vi̍ja̠ya-ndē̠vā dē̠vā vi̍ja̠yam ।6) vi̠ja̠ya mu̍pa̠yanta̍ upa̠yantō̍ vija̠yaṃ vi̍ja̠ya mu̍pa̠yanta̍ḥ ।6) vi̠ja̠yamiti̍ vi - ja̠yam ।7) u̠pa̠yantō̠ 'gnā va̠gnā vu̍pa̠yanta̍ upa̠yantō̠ 'gnau ।7) u̠pa̠yanta̠ ityu̍pa - yanta̍ḥ ।8) a̠gnau vā̠maṃ vā̠ma ma̠gnā va̠gnau vā̠mam ।9) vā̠maṃ vasu̠ vasu̍ vā̠maṃ vā̠maṃ vasu̍ ।10) vasu̠ sagṃ saṃ vasu̠ vasu̠ sam ।11) sanni ni sagṃ sanni ।12) nya̍dadhatādadhata̠ ni nya̍dadhata ।13) a̠da̠dha̠tē̠ da mi̠da ma̍dadhatādadhatē̠ dam ।14) i̠da mu̍ vu vi̠da mi̠da mu̍ ।15) u̠ nō̠ na̠ u̠ vu̠ na̠ḥ ।16) nō̠ bha̠vi̠ṣya̠ti̠ bha̠vi̠ṣya̠ti̠ nō̠ nō̠ bha̠vi̠ṣya̠ti̠ ।17) bha̠vi̠ṣya̠ti̠ yadi̠ yadi̍ bhaviṣyati bhaviṣyati̠ yadi̍ ।18) yadi̍ nō nō̠ yadi̠ yadi̍ naḥ ।19) nō̠ jē̠ṣyanti̍ jē̠ṣyanti̍ nō nō jē̠ṣyanti̍ ।20) jē̠ṣyantītīti̍ jē̠ṣyanti̍ jē̠ṣyantīti̍ ।21) iti̠ ta-ttaditīti̠ tat ।22) tada̠gni ra̠gni sta-ttada̠gniḥ ।23) a̠gni-rni nya̍gni ra̠gni-rni ।24) nya̍kāmayatākāmayata̠ ni nya̍kāmayata ।25) a̠kā̠ma̠ya̠ta̠ tēna̠ tēnā̍kāmayatākāmayata̠ tēna̍ ।26) tēnāpāpa̠ tēna̠ tēnāpa̍ ।27) apā̎krāma dakrāma̠ dapāpā̎krāmat ।28) a̠krā̠ma̠-tta-ttada̍krāma dakrāma̠-ttat ।29) ta-ddē̠vā dē̠vāsta-tta-ddē̠vāḥ ।30) dē̠vā vi̠jitya̍ vi̠jitya̍ dē̠vā dē̠vā vi̠jitya̍ ।31) vi̠jityā̍va̠ruru̍thsamānā ava̠ruru̍thsamānā vi̠jitya̍ vi̠jityā̍va̠ruru̍thsamānāḥ ।31) vi̠jityēti̍ vi - jitya̍ ।32) a̠va̠ruru̍thsamānā̠ anvanva̍va̠ruru̍thsamānā ava̠ruru̍thsamānā̠ anu̍ ।32) a̠va̠ruru̍thsamānā̠ itya̍va - ruru̍thsamānāḥ ।33) anvā̍ya-nnāya̠-nnanvanvā̍yann ।34) ā̠ya̠-nta-ttadā̍yannāya̠-ntat ।35) tada̍syāsya̠ ta-ttada̍sya ।36) a̠sya̠ saha̍sā̠ saha̍sā 'syāsya̠ saha̍sā ।37) saha̠sā ''saha̍sā̠ saha̠sā ।38) ā 'di̍thsantādithsa̠ntā 'di̍thsanta ।39) a̠di̠thsa̠nta̠ sa sō̍ 'dithsantādithsanta̠ saḥ ।40) sō̍ 'rōdīdarōdī̠-thsa sō̍ 'rōdīt ।41) a̠rō̠dī̠-dya-dyada̍rōdī darōdī̠-dyat ।42) yadarō̍dī̠ darō̍dī̠-dya-dyadarō̍dīt ।43) arō̍dī̠-tta-ttadarō̍dī̠ darō̍dī̠-ttat ।44) ta-dru̠drasya̍ ru̠drasya̠ ta-tta-dru̠drasya̍ ।45) ru̠drasya̍ rudra̠tvagṃ ru̍dra̠tvagṃ ru̠drasya̍ ru̠drasya̍ rudra̠tvam ।46) ru̠dra̠tvaṃ ya-dya-dru̍dra̠tvagṃ ru̍dra̠tvaṃ yat ।46) ru̠dra̠tvamiti̍ rudra - tvam ।47) yadaśrvaśru̠ ya-dyadaśru̍ ।48) aśrvaśī̍ya̠tāśī̍ya̠tāśrvaśrvaśī̍yata ।49) aśī̍yata̠ ta-ttadaśī̍ya̠tāśī̍yata̠ tat ।50) ta-dra̍ja̠tagṃ ra̍ja̠ta-nta-tta-dra̍ja̠tam ।॥ 1 ॥ (50/57)

  meaning

  The gods and demons were arrayed for battle — thus the gods and the demons.

  word by word

  इतिItiRefers to something that precedes

  देवDevaDivine

  सSaYour

  तंTamHim · To You · That · Then

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  विजयंVijayam[I reverentially bow down to Shambhu] Who is ever Victorious

  विViA prefix indicating division, order etc

  सम्SamTogether with

  निNiFrom previous part of word Vadini

  दDaGiving, Granting, Offering

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  यदिYadiIf

  तत्TatThat

  तेनTenaBy that

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  अस्यAsyaOf this

  सहसाSahasaa(It is very surprising how looking at that Face it was) suddenly (struck by Mahishasura) · Suddenly

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  रुद्रRudraRudra

  त्वम्TvamYou

  असुरAsuraAsura

  यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place

  तTaThat

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  विजयVijayaVictory

  जयंJayamVictory

  वामVaamaLeft

  मग्नMagnaImmersed

  इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  तदेवTad-EvaHe Indeed [is the Lord Creating the Beings] · That Indeed

  सहासSahaasaSmiling

  अANot

  साSaaShe

  सःSahHe

  यत्YatWhich

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
• verse 2

  1) र॒ज॒तग्ं हिर॑ण्य॒(ग्म्॒) हिर॑ण्यग्ं रज॒तग्ं र॑ज॒तग्ं हिर॑ण्यम् ।2) हिर॑ण्य मभव दभव॒द्धिर॑ण्य॒(ग्म्॒) हिर॑ण्य मभवत् ।3) अ॒भ॒व॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दभव दभव॒-त्तस्मा᳚त् ।4) तस्मा᳚-द्रज॒तग्ं र॑ज॒त-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्रज॒तम् ।5) र॒ज॒तग्ं हिर॑ण्य॒(ग्म्॒) हिर॑ण्यग्ं रज॒तग्ं र॑ज॒तग्ं हिर॑ण्यम् ।6) हिर॑ण्य मदक्षि॒ण्य म॑दक्षि॒ण्यग्ं हिर॑ण्य॒(ग्म्॒) हिर॑ण्य मदक्षि॒ण्यम् ।7) अ॒द॒क्षि॒ण्य म॑श्रु॒ज म॑श्रु॒ज म॑दक्षि॒ण्य म॑दक्षि॒ण्य म॑श्रु॒जम् ।8) अ॒श्रु॒जग्ं हि ह्य॑श्रु॒ज म॑श्रु॒जग्ं हि ।8) अ॒श्रु॒जमित्य॑श्रु - जम् ।9) हि यो यो हि हि यः ।10) यो ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ यो यो ब॒र्॒हिषि॑ ।11) ब॒र्॒हिषि॒ ददा॑ति॒ ददा॑ति ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ ददा॑ति ।12) ददा॑ति पु॒रा पु॒रा ददा॑ति॒ ददा॑ति पु॒रा ।13) पु॒रा ऽस्या᳚स्य पु॒रा पु॒रा ऽस्य॑ ।14) अ॒स्य॒ सं॒​वँ॒थ्स॒रा-थ्सं॑​वँथ्स॒रा द॑स्यास्य सं​वँथ्स॒रात् ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒रा-द्गृ॒हे गृ॒हे सं॑​वँथ्स॒रा-थ्सं॑​वँथ्स॒रा-द्गृ॒हे ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒रादिति॑ सं - व॒थ्स॒रात् ।16) गृ॒हे रु॑दन्ति रुदन्ति गृ॒हे गृ॒हे रु॑दन्ति ।17) रु॒द॒न्ति॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्रुदन्ति रुदन्ति॒ तस्मा᳚त् ।18) तस्मा᳚-द्ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्ब॒र्॒हिषि॑ ।19) ब॒र्॒हिषि॒ न न ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॒ न ।20) न देय॒-न्देय॒न्न न देय᳚म् ।21) देय॒(ग्म्॒) स स देय॒-न्देय॒(ग्म्॒) सः ।22) सो᳚ ऽग्निर॒ग्नि-स्स सो᳚ ऽग्निः ।23) अ॒ग्नि र॑ब्रवी दब्रवी द॒ग्नि र॒ग्नि र॑ब्रवीत् ।24) अ॒ब्र॒वी॒-द्भा॒गी भा॒ग्य॑ब्रवी दब्रवी-द्भा॒गी ।25) भा॒ग्य॑सान्यसानि भा॒गी भा॒ग्य॑सानि ।26) अ॒सा॒न्यथाथा॑सान्यसा॒न्यथ॑ ।27) अथ॑ वो॒ वो ऽथाथ॑ वः ।28) व॒ इ॒द मि॒दं-वोँ॑ व इ॒दम् ।29) इ॒द मितीती॒द मि॒द मिति॑ ।30) इति॑ पुनरा॒धेय॑-म्पुनरा॒धेय॒ मितीति॑ पुनरा॒धेय᳚म् ।31) पु॒न॒रा॒धेय॑-न्ते ते पुनरा॒धेय॑-म्पुनरा॒धेय॑-न्ते ।31) पु॒न॒रा॒धेय॒मिति॑ पुनः - आ॒धेय᳚म् ।32) ते॒ केव॑ल॒-ङ्केव॑ल-न्ते ते॒ केव॑लम् ।33) केव॑ल॒ मितीति॒ केव॑ल॒-ङ्केव॑ल॒ मिति॑ ।34) इत्य॑ब्रुव न्नब्रुव॒ न्नितीत्य॑ब्रुवन्न् ।35) अ॒ब्रु॒व॒-न्नृ॒द्ध्नव॑ दृ॒द्ध्नव॑दब्रुव-न्नब्रुवन्नृ॒द्ध्नव॑त् ।36) ऋ॒द्ध्नव॒-त्खलु॒ खलु॑ ऋ॒द्ध्नव॑दृ॒द्ध्नव॒-त्खलु॑ ।37) खलु॒ स स खलु॒ खलु॒ सः ।38) स इतीति॒ स स इति॑ ।39) इत्य॑ब्रवी दब्रवी॒दिती त्य॑ब्रवीत् ।40) अ॒ब्र॒वी॒-द्यो यो᳚ ऽब्रवीदब्रवी॒-द्यः ।41) यो म॑द्देव॒त्य॑-म्मद्देव॒त्यं॑-योँ यो म॑द्देव॒त्य᳚म् ।42) म॒द्दे॒व॒त्य॑ म॒ग्नि म॒ग्नि-म्म॑द्देव॒त्य॑-म्मद्देव॒त्य॑ म॒ग्निम् ।42) म॒द्दे॒व॒त्य॑मिति॑ मत् - दे॒व॒त्य᳚म् ।43) अ॒ग्नि मा॒दधा॑ता आ॒दधा॑ता अ॒ग्नि म॒ग्नि मा॒दधा॑तै ।44) आ॒दधा॑ता॒ इतीत्या॒दधा॑ता आ॒दधा॑ता॒ इति॑ ।44) आ॒दधा॑ता॒ इत्या᳚ - दधा॑तै ।45) इति॒ त-न्त मितीति॒ तम् ।46) त-म्पू॒षा पू॒षा त-न्त-म्पू॒षा ।47) पू॒षा ऽध॑त्ता ध॒त्ता पू॒षा पू॒षा ऽध॑त्त ।48) आ ऽध॑त्ताध॒त्ता ऽध॑त्त ।49) अ॒ध॒त्त॒ तेन॒ तेना॑धत्ताधत्त॒ तेन॑ ।50) तेन॑ पू॒षा पू॒षा तेन॒ तेन॑ पू॒षा ।॥ 2 ॥ (50/55)

  ---

  1) ra̠ja̠tagṃ hira̍ṇya̠(gm̠) hira̍ṇyagṃ raja̠tagṃ ra̍ja̠tagṃ hira̍ṇyam ।2) hira̍ṇya mabhava dabhava̠ddhira̍ṇya̠(gm̠) hira̍ṇya mabhavat ।3) a̠bha̠va̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dabhava dabhava̠-ttasmā̎t ।4) tasmā̎-draja̠tagṃ ra̍ja̠ta-ntasmā̠-ttasmā̎-draja̠tam ।5) ra̠ja̠tagṃ hira̍ṇya̠(gm̠) hira̍ṇyagṃ raja̠tagṃ ra̍ja̠tagṃ hira̍ṇyam ।6) hira̍ṇya madakṣi̠ṇya ma̍dakṣi̠ṇyagṃ hira̍ṇya̠(gm̠) hira̍ṇya madakṣi̠ṇyam ।7) a̠da̠kṣi̠ṇya ma̍śru̠ja ma̍śru̠ja ma̍dakṣi̠ṇya ma̍dakṣi̠ṇya ma̍śru̠jam ।8) a̠śru̠jagṃ hi hya̍śru̠ja ma̍śru̠jagṃ hi ।8) a̠śru̠jamitya̍śru - jam ।9) hi yō yō hi hi yaḥ ।10) yō ba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ yō yō ba̠r̠hiṣi̍ ।11) ba̠r̠hiṣi̠ dadā̍ti̠ dadā̍ti ba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ dadā̍ti ।12) dadā̍ti pu̠rā pu̠rā dadā̍ti̠ dadā̍ti pu̠rā ।13) pu̠rā 'syā̎sya pu̠rā pu̠rā 'sya̍ ।14) a̠sya̠ sa̠ṃva̠thsa̠rā-thsa̍ṃvathsa̠rā da̍syāsya saṃvathsa̠rāt ।15) sa̠ṃva̠thsa̠rā-dgṛ̠hē gṛ̠hē sa̍ṃvathsa̠rā-thsa̍ṃvathsa̠rā-dgṛ̠hē ।15) sa̠ṃva̠thsa̠rāditi̍ saṃ - va̠thsa̠rāt ।16) gṛ̠hē ru̍danti rudanti gṛ̠hē gṛ̠hē ru̍danti ।17) ru̠da̠nti̠ tasmā̠-ttasmā̎-drudanti rudanti̠ tasmā̎t ।18) tasmā̎-dba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ tasmā̠-ttasmā̎-dba̠r̠hiṣi̍ ।19) ba̠r̠hiṣi̠ na na ba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̠ na ।20) na dēya̠-ndēya̠nna na dēya̎m ।21) dēya̠(gm̠) sa sa dēya̠-ndēya̠(gm̠) saḥ ।22) sō̎ 'gnira̠gni-ssa sō̎ 'gniḥ ।23) a̠gni ra̍bravī dabravī da̠gni ra̠gni ra̍bravīt ।24) a̠bra̠vī̠-dbhā̠gī bhā̠gya̍bravī dabravī-dbhā̠gī ।25) bhā̠gya̍sānyasāni bhā̠gī bhā̠gya̍sāni ।26) a̠sā̠nyathāthā̍sānyasā̠nyatha̍ ।27) atha̍ vō̠ vō 'thātha̍ vaḥ ।28) va̠ i̠da mi̠daṃ vō̍ va i̠dam ।29) i̠da mitītī̠da mi̠da miti̍ ।30) iti̍ punarā̠dhēya̍-mpunarā̠dhēya̠ mitīti̍ punarā̠dhēya̎m ।31) pu̠na̠rā̠dhēya̍-ntē tē punarā̠dhēya̍-mpunarā̠dhēya̍-ntē ।31) pu̠na̠rā̠dhēya̠miti̍ punaḥ - ā̠dhēya̎m ।32) tē̠ kēva̍la̠-ṅkēva̍la-ntē tē̠ kēva̍lam ।33) kēva̍la̠ mitīti̠ kēva̍la̠-ṅkēva̍la̠ miti̍ ।34) itya̍bruva nnabruva̠ nnitītya̍bruvann ।35) a̠bru̠va̠-nnṛ̠ddhnava̍ dṛ̠ddhnava̍dabruva-nnabruvannṛ̠ddhnava̍t ।36) ṛ̠ddhnava̠-tkhalu̠ khalu̍ ṛ̠ddhnava̍dṛ̠ddhnava̠-tkhalu̍ ।37) khalu̠ sa sa khalu̠ khalu̠ saḥ ।38) sa itīti̠ sa sa iti̍ ।39) itya̍bravī dabravī̠ditī tya̍bravīt ।40) a̠bra̠vī̠-dyō yō̎ 'bravīdabravī̠-dyaḥ ।41) yō ma̍ddēva̠tya̍-mmaddēva̠tya̍ṃ yō yō ma̍ddēva̠tya̎m ।42) ma̠ddē̠va̠tya̍ ma̠gni ma̠gni-mma̍ddēva̠tya̍-mmaddēva̠tya̍ ma̠gnim ।42) ma̠ddē̠va̠tya̍miti̍ mat - dē̠va̠tya̎m ।43) a̠gni mā̠dadhā̍tā ā̠dadhā̍tā a̠gni ma̠gni mā̠dadhā̍tai ।44) ā̠dadhā̍tā̠ itītyā̠dadhā̍tā ā̠dadhā̍tā̠ iti̍ ।44) ā̠dadhā̍tā̠ ityā̎ - dadhā̍tai ।45) iti̠ ta-nta mitīti̠ tam ।46) ta-mpū̠ṣā pū̠ṣā ta-nta-mpū̠ṣā ।47) pū̠ṣā 'dha̍ttā dha̠ttā pū̠ṣā pū̠ṣā 'dha̍tta ।48) ā 'dha̍ttādha̠ttā 'dha̍tta ।49) a̠dha̠tta̠ tēna̠ tēnā̍dhattādhatta̠ tēna̍ ।50) tēna̍ pū̠ṣā pū̠ṣā tēna̠ tēna̍ pū̠ṣā ।॥ 2 ॥ (50/55)

  meaning

  Gold and silver, silver and gold — gold became, it became gold.

  word by word

  हिरण्यHirannyaGold

  हिHiFor, Because

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  ददातिDadaati[While meditating] He should give himself in surrender [to Her and receive in return Her Grace, when Her Grace is awakened] · Gives · [I reverentially bow down to Shambhu] Who gives [everything when worshipped]

  पुराPuraaIn former times · Before, Formerly

  अस्यAsyaOf this

  गृहेGrheAt Home · in the House

  सSaYour

  तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  देयम्Deyam[Not] to be given

  अग्निAgniFire

  अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle

  इदम्IdamThis

  इतिItiRefers to something that precedes

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  केवलंKevalamAlone, Only · Absolute, Alone, Only, Sole · Who is the One [without a second]

  खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly

  मत्MatMy

  तम्TamHis

  पूषाPuussaaWho Nourishes · God Puushaan who nourishes, The Sun God

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  तेनTenaBy that

  यःYahHe Who

  पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura

  दास्यDaasyaDasya bhava

  सम्SamTogether with

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  साSaaShe

  सःSahHe

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve

  अधेयAdheyaIncomprehensible

  केवलKevalaAlone, Only

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  तंTamHim · To You · That · Then

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  अANot
• verse 3

  1) पू॒षा ऽऽर्ध्नो॑दार्ध्नो-त्पू॒षा पू॒षा ऽऽर्ध्नो᳚त् ।2) आ॒र्ध्नो॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दार्ध्नो दार्ध्नो॒-त्तस्मा᳚त् ।3) तस्मा᳚-त्पौ॒ष्णाः पौ॒ष्णास्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्पौ॒ष्णाः ।4) पौ॒ष्णाः प॒शवः॑ प॒शवः॑ पौ॒ष्णाः पौ॒ष्णाः प॒शवः॑ ।5) प॒शव॑ उच्यन्त उच्यन्ते प॒शवः॑ प॒शव॑ उच्यन्ते ।6) उ॒च्य॒न्ते॒ त-न्त मु॑च्यन्त उच्यन्ते॒ तम् ।7) त-न्त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ त-न्त-न्त्वष्टा᳚ ।8) त्वष्टा ऽऽत्वष्टा॒ त्वष्टा ।9) आ ऽध॑त्ताध॒त्ता ऽध॑त्त ।10) अ॒ध॒त्त॒ तेन॒ तेना॑धत्ताधत्त॒ तेन॑ ।11) तेन॒ त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ तेन॒ तेन॒ त्वष्टा᳚ ।12) त्वष्टा᳚ ऽऽर्ध्नोदार्ध्नो॒-त्त्वष्टा॒ त्वष्टा᳚ ऽऽर्ध्नोत् ।13) आ॒र्ध्नो॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दार्ध्नो दार्ध्नो॒-त्तस्मा᳚त् ।14) तस्मा᳚-त्त्वा॒ष्ट्रा स्त्वा॒ष्ट्रा स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-त्त्वा॒ष्ट्राः ।15) त्वा॒ष्ट्राः प॒शवः॑ प॒शव॑ स्त्वा॒ष्ट्रा स्त्वा॒ष्ट्राः प॒शवः॑ ।16) प॒शव॑ उच्यन्त उच्यन्ते प॒शवः॑ प॒शव॑ उच्यन्ते ।17) उ॒च्य॒न्ते॒ त-न्त मु॑च्यन्त उच्यन्ते॒ तम् ।18) त-म्मनु॒-र्मनु॒स्त-न्त-म्मनुः॑ ।19) मनु॒रा मनु॒-र्मनु॒रा ।20) आ ऽध॑त्ताध॒त्ता ऽध॑त्त ।21) अ॒ध॒त्त॒ तेन॒ तेना॑धत्ताधत्त॒ तेन॑ ।22) तेन॒ मनु॒-र्मनु॒स्तेन॒ तेन॒ मनुः॑ ।23) मनु॑ रार्ध्नो दार्ध्नो॒-न्मनु॒-र्मनु॑ रार्ध्नोत् ।24) आ॒र्ध्नो॒-त्तस्मा॒-त्तस्मा॑ दार्ध्नो दार्ध्नो॒-त्तस्मा᳚त् ।25) तस्मा᳚-न्मान॒व्यो॑ मान॒व्य॑ स्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-न्मान॒व्यः॑ ।26) मा॒न॒व्यः॑ प्र॒जाः प्र॒जा मा॑न॒व्यो॑ मान॒व्यः॑ प्र॒जाः ।27) प्र॒जा उ॑च्यन्त उच्यन्ते प्र॒जाः प्र॒जा उ॑च्यन्ते ।27) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।28) उ॒च्य॒न्ते॒ त-न्त मु॑च्यन्त उच्यन्ते॒ तम् ।29) त-न्धा॒ता धा॒ता त-न्त-न्धा॒ता ।30) धा॒ता ऽध॑त्ताध॒त्ता धा॒ता धा॒ता ऽध॑त्त ।31) आ ऽध॑त्ताध॒त्ता ऽध॑त्त ।32) अ॒ध॒त्त॒ तेन॒ तेना॑धत्ताधत्त॒ तेन॑ ।33) तेन॑ धा॒ता धा॒ता तेन॒ तेन॑ धा॒ता ।34) धा॒ता ऽऽर्ध्नो॑ दार्ध्नो-द्धा॒ता धा॒ता ऽऽर्ध्नो᳚त् ।35) आ॒र्ध्नो॒-थ्सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र आ᳚र्ध्नो दार्ध्नो-थ्सं​वँथ्स॒रः ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒रो वै वै सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो वै ।36) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।37) वै धा॒ता धा॒ता वै वै धा॒ता ।38) धा॒ता तस्मा॒-त्तस्मा᳚-द्धा॒ता धा॒ता तस्मा᳚त् ।39) तस्मा᳚-थ्सं​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-न्तस्मा॒-त्तस्मा᳚-थ्सं​वँथ्स॒रम् ।40) सं॒​वँ॒थ्स॒र-म्प्र॒जाः प्र॒जा-स्सं॑​वँथ्स॒रग्ं सं॑​वँथ्स॒र-म्प्र॒जाः ।40) सं॒​वँ॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् ।41) प्र॒जाः प॒शवः॑ प॒शवः॑ प्र॒जाः प्र॒जाः प॒शवः॑ ।41) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।42) प॒शवो ऽन्वनु॑ प॒शवः॑ प॒शवो ऽनु॑ ।43) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।44) प्र जा॑यन्ते जायन्ते॒ प्र प्र जा॑यन्ते ।45) जा॒य॒न्ते॒ यो यो जा॑यन्ते जायन्ते॒ यः ।46) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।47) ए॒व-म्पु॑नरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॑स्यै॒व मे॒व-म्पु॑नरा॒धेय॑स्य ।48) पु॒न॒रा॒धेय॒स्य र्धि॒ मृद्धि॑-म्पुनरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॒स्य र्धि᳚म् ।48) पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य ।49) ऋद्धिं॒-वेँद॒ वेद र्धि॒ मृद्धिं॒-वेँद॑ ।50) वेद॒ र्ध्नोत्यृ॒द्ध्नोति॒ वेद॒ वेद॒ र्ध्नोति॑ ।॥ 3 ॥ (50/55)

  ---

  1) pū̠ṣā ''rdhnō̍dārdhnō-tpū̠ṣā pū̠ṣā ''rdhnō̎t ।2) ā̠rdhnō̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dārdhnō dārdhnō̠-ttasmā̎t ।3) tasmā̎-tpau̠ṣṇāḥ pau̠ṣṇāstasmā̠-ttasmā̎-tpau̠ṣṇāḥ ।4) pau̠ṣṇāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pau̠ṣṇāḥ pau̠ṣṇāḥ pa̠śava̍ḥ ।5) pa̠śava̍ uchyanta uchyantē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ uchyantē ।6) u̠chya̠ntē̠ ta-nta mu̍chyanta uchyantē̠ tam ।7) ta-ntvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ ta-nta-ntvaṣṭā̎ ।8) tvaṣṭā ''tvaṣṭā̠ tvaṣṭā ।9) ā 'dha̍ttādha̠ttā 'dha̍tta ।10) a̠dha̠tta̠ tēna̠ tēnā̍dhattādhatta̠ tēna̍ ।11) tēna̠ tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ tēna̠ tēna̠ tvaṣṭā̎ ।12) tvaṣṭā̎ ''rdhnōdārdhnō̠-ttvaṣṭā̠ tvaṣṭā̎ ''rdhnōt ।13) ā̠rdhnō̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dārdhnō dārdhnō̠-ttasmā̎t ।14) tasmā̎-ttvā̠ṣṭrā stvā̠ṣṭrā stasmā̠-ttasmā̎-ttvā̠ṣṭrāḥ ।15) tvā̠ṣṭrāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ stvā̠ṣṭrā stvā̠ṣṭrāḥ pa̠śava̍ḥ ।16) pa̠śava̍ uchyanta uchyantē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ uchyantē ।17) u̠chya̠ntē̠ ta-nta mu̍chyanta uchyantē̠ tam ।18) ta-mmanu̠-rmanu̠sta-nta-mmanu̍ḥ ।19) manu̠rā manu̠-rmanu̠rā ।20) ā 'dha̍ttādha̠ttā 'dha̍tta ।21) a̠dha̠tta̠ tēna̠ tēnā̍dhattādhatta̠ tēna̍ ।22) tēna̠ manu̠-rmanu̠stēna̠ tēna̠ manu̍ḥ ।23) manu̍ rārdhnō dārdhnō̠-nmanu̠-rmanu̍ rārdhnōt ।24) ā̠rdhnō̠-ttasmā̠-ttasmā̍ dārdhnō dārdhnō̠-ttasmā̎t ।25) tasmā̎-nmāna̠vyō̍ māna̠vya̍ stasmā̠-ttasmā̎-nmāna̠vya̍ḥ ।26) mā̠na̠vya̍ḥ pra̠jāḥ pra̠jā mā̍na̠vyō̍ māna̠vya̍ḥ pra̠jāḥ ।27) pra̠jā u̍chyanta uchyantē pra̠jāḥ pra̠jā u̍chyantē ।27) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।28) u̠chya̠ntē̠ ta-nta mu̍chyanta uchyantē̠ tam ।29) ta-ndhā̠tā dhā̠tā ta-nta-ndhā̠tā ।30) dhā̠tā 'dha̍ttādha̠ttā dhā̠tā dhā̠tā 'dha̍tta ।31) ā 'dha̍ttādha̠ttā 'dha̍tta ।32) a̠dha̠tta̠ tēna̠ tēnā̍dhattādhatta̠ tēna̍ ।33) tēna̍ dhā̠tā dhā̠tā tēna̠ tēna̍ dhā̠tā ।34) dhā̠tā ''rdhnō̍ dārdhnō-ddhā̠tā dhā̠tā ''rdhnō̎t ।35) ā̠rdhnō̠-thsa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra ā̎rdhnō dārdhnō-thsaṃvathsa̠raḥ ।36) sa̠ṃva̠thsa̠rō vai vai sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō vai ।36) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।37) vai dhā̠tā dhā̠tā vai vai dhā̠tā ।38) dhā̠tā tasmā̠-ttasmā̎-ddhā̠tā dhā̠tā tasmā̎t ।39) tasmā̎-thsaṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-ntasmā̠-ttasmā̎-thsaṃvathsa̠ram ।40) sa̠ṃva̠thsa̠ra-mpra̠jāḥ pra̠jā-ssa̍ṃvathsa̠ragṃ sa̍ṃvathsa̠ra-mpra̠jāḥ ।40) sa̠ṃva̠thsa̠ramiti̍ saṃ - va̠thsa̠ram ।41) pra̠jāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pa̠śava̍ḥ ।41) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।42) pa̠śavō 'nvanu̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō 'nu̍ ।43) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।44) pra jā̍yantē jāyantē̠ pra pra jā̍yantē ।45) jā̠ya̠ntē̠ yō yō jā̍yantē jāyantē̠ yaḥ ।46) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।47) ē̠va-mpu̍narā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̍syai̠va mē̠va-mpu̍narā̠dhēya̍sya ।48) pu̠na̠rā̠dhēya̠sya rdhi̠ mṛddhi̍-mpunarā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̠sya rdhi̎m ।48) pu̠na̠rā̠dhēya̠syēti̍ punaḥ - ā̠dhēya̍sya ।49) ṛddhi̠ṃ vēda̠ vēda rdhi̠ mṛddhi̠ṃ vēda̍ ।50) vēda̠ rdhnōtyṛ̠ddhnōti̠ vēda̠ vēda̠ rdhnōti̍ ।॥ 3 ॥ (50/55)

  meaning

  Pushan caused to prosper, caused to prosper Pushan — because of that, Pushan caused to prosper.

  word by word

  पूषाPuussaaWho Nourishes · God Puushaan who nourishes, The Sun God

  तम्TamHis

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  तेनTenaBy that

  मनुःManuhManu · [I remember] Sage Manu

  प्रजाःPrajaahPeople

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  जाJaaBorn, Produced

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  सSaYour

  तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  एवम्EvamThus

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  वेदःVedah[The Jataveda Who consumes our Adversities by Her Fire of] Veda, Knowledge

  तंTamHim · To You · That · Then

  अANot

  मनुManuPrayer, Incantation

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जJaBorn, Produced

  सम्SamTogether with

  यःYahHe Who

  याYaaTo go towards

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  ऋद्धिRddhiProsperity

  अधेयAdheyaIncomprehensible

  वेदVedaVeda
• verse 4

  1) ऋ॒द्ध्नोत्ये॒वैव र्ध्नोत्यृ॒द्ध्नोत्ये॒व ।2) ए॒व यो य ए॒वैव यः ।3) यो᳚ ऽस्यास्य॒ यो यो᳚ ऽस्य ।4) अ॒स्यै॒व मे॒व म॑स्यास्यै॒वम् ।5) ए॒व-म्ब॒न्धुता᳚-म्ब॒न्धुता॑ मे॒व मे॒व-म्ब॒न्धुता᳚म् ।6) ब॒न्धुतां॒-वेँद॒ वेद॑ ब॒न्धुता᳚-म्ब॒न्धुतां॒-वेँद॑ ।7) वेद॒ बन्धु॑मा॒-न्बन्धु॑मा॒न्॒. वेद॒ वेद॒ बन्धु॑मान् ।8) बन्धु॑मा-न्भवति भवति॒ बन्धु॑मा॒-न्बन्धु॑मा-न्भवति ।8) बन्धु॑मा॒निति॒ बन्धु॑ - मा॒न् ।9) भ॒व॒ति॒ भा॒ग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑-म्भवति भवति भाग॒धेय᳚म् ।10) भा॒ग॒धेयं॒-वैँ वै भा॑ग॒धेय॑-म्भाग॒धेयं॒-वैँ ।10) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।11) वा अ॒ग्नि र॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।12) अ॒ग्निराहि॑त॒ आहि॑तो॒ ऽग्निर॒ग्निराहि॑तः ।13) आहि॑त इ॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑न॒ आहि॑त॒ आहि॑त इ॒च्छमा॑नः ।13) आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ ।14) इ॒च्छमा॑नः प्र॒जा-म्प्र॒जा मि॒च्छमा॑न इ॒च्छमा॑नः प्र॒जाम् ।15) प्र॒जा-म्प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जा-म्प्र॒जा-म्प॒शून् ।15) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।16) प॒शून्. यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शू-न्प॒शून्. यज॑मानस्य ।17) यज॑मान॒स्योपोप॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मान॒स्योप॑ ।18) उप॑ दोद्राव दोद्रा॒वोपोप॑ दोद्राव ।19) दो॒द्रा॒वो॒द्वास्यो॒द्वास्य॑ दोद्राव दोद्रावो॒द्वास्य॑ ।20) उ॒द्वास्य॒ पुनः॒ पुन॑ रु॒द्वास्यो॒द्वास्य॒ पुनः॑ ।20) उ॒द्वास्येत्यु॑त् - वास्य॑ ।21) पुन॒ रा पुनः॒ पुन॒ रा ।22) आ द॑धीत दधी॒ता द॑धीत ।23) द॒धी॒त॒ भा॒ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न दधीत दधीत भाग॒धेये॑न ।24) भा॒ग॒धेये॑नै॒वैव भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑नै॒व ।24) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।25) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।26) ए॒न॒(ग्म्॒) सग्ं स मे॑न मेन॒(ग्म्॒) सम् ।27) स म॑र्धयत्यर्धयति॒ सग्ं स म॑र्धयति ।28) अ॒र्ध॒य॒त्यथो॒ अथो॑ अर्धयत्यर्धय॒त्यथो᳚ ।29) अथो॒ शान्ति॒-श्शान्ति॒रथो॒ अथो॒ शान्तिः॑ ।29) अथो॒ इत्यथो᳚ ।30) शान्ति॑रे॒वैव शान्ति॒-श्शान्ति॑रे॒व ।31) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।32) अ॒स्यै॒षैषा ऽस्या᳚स्यै॒षा ।33) ए॒षा पुन॑र्वस्वोः॒ पुन॑र्वस्वो रे॒षैषा पुन॑र्वस्वोः ।34) पुन॑र्वस्वो॒रा पुन॑र्वस्वोः॒ पुन॑र्वस्वो॒रा ।34) पुन॑र्वस्वो॒रिति॒ पुनः॑ - व॒स्वोः॒ ।35) आ द॑धीत दधी॒ता द॑धीत ।36) द॒धी॒तै॒तदे॒त-द्द॑धीत दधीतै॒तत् ।37) ए॒त-द्वै वा ए॒तदे॒त-द्वै ।38) वै पु॑नरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॑स्य॒ वै वै पु॑नरा॒धेय॑स्य ।39) पु॒न॒रा॒धेय॑स्य॒ नक्ष॑त्र॒न्नक्ष॑त्र-म्पुनरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॑स्य॒ नक्ष॑त्रम् ।39) पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य ।40) नक्ष॑त्रं॒-यँ-द्य-न्नक्ष॑त्र॒न्नक्ष॑त्रं॒-यँत् ।41) य-त्पुन॑र्वसू॒ पुन॑र्वसू॒ य-द्य-त्पुन॑र्वसू ।42) पुन॑र्वसू॒ स्वाया॒(ग्ग्॒) स्वाया॒-म्पुन॑र्वसू॒ पुन॑र्वसू॒ स्वाया᳚म् ।42) पुन॑र्वसू॒ इति॒ पुनः॑ - व॒सू॒ ।43) स्वाया॑ मे॒वैव स्वाया॒(ग्ग्॒) स्वाया॑ मे॒व ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।45) ए॒न॒-न्दे॒वता॑या-न्दे॒वता॑या मेन मेन-न्दे॒वता॑याम् ।46) दे॒वता॑या मा॒धाया॒धाय॑ दे॒वता॑या-न्दे॒वता॑या मा॒धाय॑ ।47) आ॒धाय॑ ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒स्या॑धाया॒धाय॑ ब्रह्मवर्च॒सी ।47) आ॒धायेत्या᳚ - धाय॑ ।48) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी भ॑वति भवति ब्रह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी भ॑वति ।48) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।49) भ॒व॒ति॒ द॒र्भै-र्द॒र्भै-र्भ॑वति भवति द॒र्भैः ।50) द॒र्भैरा द॒र्भै-र्द॒र्भैरा ।51) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।52) द॒धा॒त्यया॑तयामत्वा॒याया॑तयामत्वाय दधाति दधा॒त्यया॑तयामत्वाय ।53) अया॑तयामत्वाय द॒र्भै-र्द॒र्भै रया॑तयामत्वा॒याया॑तयामत्वाय द॒र्भैः ।53) अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम - त्वा॒य॒ ।54) द॒र्भैरा द॒र्भै-र्द॒र्भैरा ।55) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।56) द॒धा॒त्य॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्यो द॑धाति दधात्य॒द्भ्यः ।57) अ॒द्भ्य ए॒वैवाद्भ्यो᳚ ऽद्भ्य ए॒व ।57) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।58) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।59) ए॒न॒ मोष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्य एन मेन॒ मोष॑धीभ्यः ।60) ओष॑धीभ्यो ऽव॒रुद्ध्या॑व॒रुद्ध्यौष॑धीभ्य॒ ओष॑धीभ्यो ऽव॒रुद्ध्य॑ ।60) ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि - भ्यः॒ ।61) अ॒व॒रुद्ध्या ऽव॒रुद्ध्या॑व॒रुद्ध्या ।61) अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ ।62) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।63) ध॒त्ते॒ पञ्च॑कपालः॒ पञ्च॑कपालो धत्ते धत्ते॒ पञ्च॑कपालः ।64) पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाशः॒ पञ्च॑कपालः॒ पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशः॑ ।64) पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑ - क॒पा॒लः॒ ।65) पु॒रो॒डाशो॑ भवति भवति पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाशो॑ भवति ।66) भ॒व॒ति॒ पञ्च॒ पञ्च॑ भवति भवति॒ पञ्च॑ ।67) पञ्च॒ वै वै पञ्च॒ पञ्च॒ वै ।68) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।69) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभ्य॑ ऋ॒तुभ्य॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभ्यः॑ ।70) ऋ॒तुभ्य॑ ए॒वैव र्तुभ्य॑ ऋ॒तुभ्य॑ ए॒व ।70) ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु - भ्यः॒ ।71) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।72) ए॒न॒ म॒व॒रुद्ध्या॑ व॒रुद्ध्यै॑न मेन मव॒रुद्ध्य॑ ।73) अ॒व॒रुद्ध्या ऽव॒रुद्ध्या॑व॒रुद्ध्या ।73) अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ ।74) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।75) ध॒त्त॒ इति॑ धत्ते ।॥ 4 ॥ (75/94)॥ अ. 1 ॥

  ---

  1) ṛ̠ddhnōtyē̠vaiva rdhnōtyṛ̠ddhnōtyē̠va ।2) ē̠va yō ya ē̠vaiva yaḥ ।3) yō̎ 'syāsya̠ yō yō̎ 'sya ।4) a̠syai̠va mē̠va ma̍syāsyai̠vam ।5) ē̠va-mba̠ndhutā̎-mba̠ndhutā̍ mē̠va mē̠va-mba̠ndhutā̎m ।6) ba̠ndhutā̠ṃ vēda̠ vēda̍ ba̠ndhutā̎-mba̠ndhutā̠ṃ vēda̍ ।7) vēda̠ bandhu̍mā̠-nbandhu̍mā̠n̠. vēda̠ vēda̠ bandhu̍mān ।8) bandhu̍mā-nbhavati bhavati̠ bandhu̍mā̠-nbandhu̍mā-nbhavati ।8) bandhu̍mā̠niti̠ bandhu̍ - mā̠n ।9) bha̠va̠ti̠ bhā̠ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍-mbhavati bhavati bhāga̠dhēya̎m ।10) bhā̠ga̠dhēya̠ṃ vai vai bhā̍ga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠ṃ vai ।10) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।11) vā a̠gni ra̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।12) a̠gnirāhi̍ta̠ āhi̍tō̠ 'gnira̠gnirāhi̍taḥ ।13) āhi̍ta i̠chChamā̍na i̠chChamā̍na̠ āhi̍ta̠ āhi̍ta i̠chChamā̍naḥ ।13) āhi̍ta̠ ityā - hi̠ta̠ḥ ।14) i̠chChamā̍naḥ pra̠jā-mpra̠jā mi̠chChamā̍na i̠chChamā̍naḥ pra̠jām ।15) pra̠jā-mpa̠śū-npa̠śū-npra̠jā-mpra̠jā-mpa̠śūn ।15) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।16) pa̠śūn. yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śū-npa̠śūn. yaja̍mānasya ।17) yaja̍māna̠syōpōpa̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍māna̠syōpa̍ ।18) upa̍ dōdrāva dōdrā̠vōpōpa̍ dōdrāva ।19) dō̠drā̠vō̠dvāsyō̠dvāsya̍ dōdrāva dōdrāvō̠dvāsya̍ ।20) u̠dvāsya̠ puna̠ḥ puna̍ ru̠dvāsyō̠dvāsya̠ puna̍ḥ ।20) u̠dvāsyētyu̍t - vāsya̍ ।21) puna̠ rā puna̠ḥ puna̠ rā ।22) ā da̍dhīta dadhī̠tā da̍dhīta ।23) da̠dhī̠ta̠ bhā̠ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na dadhīta dadhīta bhāga̠dhēyē̍na ।24) bhā̠ga̠dhēyē̍nai̠vaiva bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍nai̠va ।24) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।25) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।26) ē̠na̠(gm̠) sagṃ sa mē̍na mēna̠(gm̠) sam ।27) sa ma̍rdhayatyardhayati̠ sagṃ sa ma̍rdhayati ।28) a̠rdha̠ya̠tyathō̠ athō̍ ardhayatyardhaya̠tyathō̎ ।29) athō̠ śānti̠-śśānti̠rathō̠ athō̠ śānti̍ḥ ।29) athō̠ ityathō̎ ।30) śānti̍rē̠vaiva śānti̠-śśānti̍rē̠va ।31) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।32) a̠syai̠ṣaiṣā 'syā̎syai̠ṣā ।33) ē̠ṣā puna̍rvasvō̠ḥ puna̍rvasvō rē̠ṣaiṣā puna̍rvasvōḥ ।34) puna̍rvasvō̠rā puna̍rvasvō̠ḥ puna̍rvasvō̠rā ।34) puna̍rvasvō̠riti̠ puna̍ḥ - va̠svō̠ḥ ।35) ā da̍dhīta dadhī̠tā da̍dhīta ।36) da̠dhī̠tai̠tadē̠ta-dda̍dhīta dadhītai̠tat ।37) ē̠ta-dvai vā ē̠tadē̠ta-dvai ।38) vai pu̍narā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̍sya̠ vai vai pu̍narā̠dhēya̍sya ।39) pu̠na̠rā̠dhēya̍sya̠ nakṣa̍tra̠nnakṣa̍tra-mpunarā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̍sya̠ nakṣa̍tram ।39) pu̠na̠rā̠dhēya̠syēti̍ punaḥ - ā̠dhēya̍sya ।40) nakṣa̍tra̠ṃ ya-dya-nnakṣa̍tra̠nnakṣa̍tra̠ṃ yat ।41) ya-tpuna̍rvasū̠ puna̍rvasū̠ ya-dya-tpuna̍rvasū ।42) puna̍rvasū̠ svāyā̠(gg̠) svāyā̠-mpuna̍rvasū̠ puna̍rvasū̠ svāyā̎m ।42) puna̍rvasū̠ iti̠ puna̍ḥ - va̠sū̠ ।43) svāyā̍ mē̠vaiva svāyā̠(gg̠) svāyā̍ mē̠va ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।45) ē̠na̠-ndē̠vatā̍yā-ndē̠vatā̍yā mēna mēna-ndē̠vatā̍yām ।46) dē̠vatā̍yā mā̠dhāyā̠dhāya̍ dē̠vatā̍yā-ndē̠vatā̍yā mā̠dhāya̍ ।47) ā̠dhāya̍ brahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠syā̍dhāyā̠dhāya̍ brahmavarcha̠sī ।47) ā̠dhāyētyā̎ - dhāya̍ ।48) bra̠hma̠va̠rcha̠sī bha̍vati bhavati brahmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī bha̍vati ।48) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।49) bha̠va̠ti̠ da̠rbhai-rda̠rbhai-rbha̍vati bhavati da̠rbhaiḥ ।50) da̠rbhairā da̠rbhai-rda̠rbhairā ।51) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।52) da̠dhā̠tyayā̍tayāmatvā̠yāyā̍tayāmatvāya dadhāti dadhā̠tyayā̍tayāmatvāya ।53) ayā̍tayāmatvāya da̠rbhai-rda̠rbhai rayā̍tayāmatvā̠yāyā̍tayāmatvāya da̠rbhaiḥ ।53) ayā̍tayāmatvā̠yētyayā̍tayāma - tvā̠ya̠ ।54) da̠rbhairā da̠rbhai-rda̠rbhairā ।55) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।56) da̠dhā̠tya̠dbhyō̎ 'dbhyō da̍dhāti dadhātya̠dbhyaḥ ।57) a̠dbhya ē̠vaivādbhyō̎ 'dbhya ē̠va ।57) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।58) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।59) ē̠na̠ mōṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhya ēna mēna̠ mōṣa̍dhībhyaḥ ।60) ōṣa̍dhībhyō 'va̠ruddhyā̍va̠ruddhyauṣa̍dhībhya̠ ōṣa̍dhībhyō 'va̠ruddhya̍ ।60) ōṣa̍dhībhya̠ ityōṣa̍dhi - bhya̠ḥ ।61) a̠va̠ruddhyā 'va̠ruddhyā̍va̠ruddhyā ।61) a̠va̠ruddhyētya̍va - ruddhya̍ ।62) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।63) dha̠ttē̠ pañcha̍kapāla̠ḥ pañcha̍kapālō dhattē dhattē̠ pañcha̍kapālaḥ ।64) pañcha̍kapālaḥ purō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśa̠ḥ pañcha̍kapāla̠ḥ pañcha̍kapālaḥ purō̠ḍāśa̍ḥ ।64) pañcha̍kapāla̠ iti̠ pañcha̍ - ka̠pā̠la̠ḥ ।65) pu̠rō̠ḍāśō̍ bhavati bhavati purō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśō̍ bhavati ।66) bha̠va̠ti̠ pañcha̠ pañcha̍ bhavati bhavati̠ pañcha̍ ।67) pañcha̠ vai vai pañcha̠ pañcha̠ vai ।68) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।69) ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhya̍ ṛ̠tubhya̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhya̍ḥ ।70) ṛ̠tubhya̍ ē̠vaiva rtubhya̍ ṛ̠tubhya̍ ē̠va ।70) ṛ̠tubhya̠ ityṛ̠tu - bhya̠ḥ ।71) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।72) ē̠na̠ ma̠va̠ruddhyā̍ va̠ruddhyai̍na mēna mava̠ruddhya̍ ।73) a̠va̠ruddhyā 'va̠ruddhyā̍va̠ruddhyā ।73) a̠va̠ruddhyētya̍va - ruddhya̍ ।74) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।75) dha̠tta̠ iti̍ dhattē ।॥ 4 ॥ (75/94)॥ a. 1 ॥

  meaning

  It prospers indeed, indeed it prospers, it prospers indeed.

  word by word

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  वेदःVedah[The Jataveda Who consumes our Adversities by Her Fire of] Veda, Knowledge

  भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being

  बन्धुBandhuConnection, Relation, Friend

  मान्MaanTo Honour, Respect

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  भागBhaagaPart

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  अग्निAgniFire

  हितHitaWelfare

  प्रPraPrefix

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  उपUpaNear to

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  वास्यVaasyaTo be covered or enveloped, to be caused to dwell or settle down

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  शान्तिShaantiPeace

  एषाEssaaShe

  इतिItiRefers to something that precedes

  ब्रह्मBrahmaLord Brahma

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  पञ्चPan.caFive

  कपालKapaalaSkull

  अANot

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  याYaaTo go towards

  यःYahHe Who

  वेदVedaVeda

  अहितAhitaEnemy

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  साSaaShe

  सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present

  एषEssaHe · This

  नक्षत्रNakssatraAsterism or Constellation

  अधेयAdheyaIncomprehensible

  यत्YatWhich

  स्वयंSvayam(She Who) Herself (is Good-Fortune in the Dwellings of the Virtuous) · Oneself · Who by His Own (Leela put on the Dress of a Gopa) · One's self · You Yourself (reside in this World in the Wealth, which is obtained by Pure means)

  देवताDevataaDivinity

  अधAdhaEvil, Bad

  ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma

  त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
• verse 5

  1) परा॒ वै वै परा॒ परा॒ वै ।2) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।3) ए॒ष य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒ष ए॒ष य॒ज्ञम् ।4) य॒ज्ञ-म्प॒शू-न्प॒शून्. य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प॒शून् ।5) प॒शून्. व॑पति वपति प॒शू-न्प॒शून्. व॑पति ।6) व॒प॒ति॒ यो यो व॑पति वपति॒ यः ।7) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।8) अ॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑ते ।9) उ॒द्वा॒सय॑ते॒ पञ्च॑कपालः॒ पञ्च॑कपाल उद्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ पञ्च॑कपालः ।9) उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते ।10) पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाशः॒ पञ्च॑कपालः॒ पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशः॑ ।10) पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑ - क॒पा॒लः॒ ।11) पु॒रो॒डाशो॑ भवति भवति पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाशो॑ भवति ।12) भ॒व॒ति॒ पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ भवति भवति॒ पाङ्क्तः॑ ।13) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।14) य॒ज्ञः पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ता॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्ताः᳚ ।15) पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शवः॒ पाङ्क्ताः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ ।16) प॒शवो॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्प॒शवः॑ प॒शवो॑ य॒ज्ञम् ।17) य॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒व ।18) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।19) प॒शू नवाव॑ प॒शू-न्प॒शू नव॑ ।20) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।21) रु॒न्धे॒ वी॒र॒हा वी॑र॒हा रु॑न्धे रुन्धे वीर॒हा ।22) वी॒र॒हा वै वै वी॑र॒हा वी॑र॒हा वै ।22) वी॒र॒हेति॑ वीर - हा ।23) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।24) ए॒ष दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मे॒ष ए॒ष दे॒वाना᳚म् ।25) दे॒वानां॒-योँ यो दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-यः ँ।26) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।27) अ॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑ते ।28) उ॒द्वा॒सय॑ते॒ न नोद्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ न ।28) उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते ।29) न वै वै न न वै ।30) वा ए॒तस्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।31) ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णा ए॒तस्यै॒तस्य॑ ब्राह्म॒णाः ।32) ब्रा॒ह्म॒णा ऋ॑ता॒यव॑ ऋता॒यवो᳚ ब्राह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ ।33) ऋ॒ता॒यवः॑ पु॒रा पु॒रर्ता॒यव॑ ऋता॒यवः॑ पु॒रा ।33) ऋ॒ता॒यव॒ इत्यृ॑त - यवः॑ ।34) पु॒रा ऽन्न॒ मन्न॑-म्पु॒रा पु॒रा ऽन्न᳚म् ।35) अन्न॑ मक्षन्नक्ष॒न्नन्न॒ मन्न॑ मक्षन्न् ।36) अ॒क्ष॒-न्प॒ङ्क्त्यः॑ प॒ङ्क्त्यो᳚ ऽक्षन्नक्ष-न्प॒ङ्क्त्यः॑ ।37) प॒ङ्क्त्यो॑ याज्यानुवा॒क्या॑ याज्यानुवा॒क्याः᳚ प॒ङ्क्त्यः॑ प॒ङ्क्त्यो॑ याज्यानुवा॒क्याः᳚ ।38) या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ भवन्ति भवन्ति याज्यानुवा॒क्या॑ याज्यानुवा॒क्या॑ भवन्ति ।38) या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ ।39) भ॒व॒न्ति॒ पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ भवन्ति भवन्ति॒ पाङ्क्तः॑ ।40) पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः ।41) य॒ज्ञः पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञः पाङ्क्तः॑ ।42) पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्तः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः ।43) पुरु॑षो दे॒वा-न्दे॒वा-न्पुरु॑षः॒ पुरु॑षो दे॒वान् ।44) दे॒वा ने॒वैव दे॒वा-न्दे॒वा ने॒व ।45) ए॒व वी॒रं-वीँ॒र मे॒वैव वी॒रम् ।46) वी॒रन्नि॑रव॒दाय॑ निरव॒दाय॑ वी॒रं-वीँ॒रन्नि॑रव॒दाय॑ ।47) नि॒र॒व॒दाया॒ग्नि म॒ग्निन्नि॑रव॒दाय॑ निरव॒दाया॒ग्निम् ।47) नि॒र॒व॒दायेति॑ निः - अ॒व॒दाय॑ ।48) अ॒ग्नि-म्पुनः॒ पुन॑ र॒ग्नि म॒ग्नि-म्पुनः॑ ।49) पुन॒ रा पुनः॒ पुन॒ रा ।50) आ ध॒त्ते ध॒त्त आ ध॒त्ते ।॥ 5 ॥ (50/57)

  ---

  1) parā̠ vai vai parā̠ parā̠ vai ।2) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।3) ē̠ṣa ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠ṣa ē̠ṣa ya̠jñam ।4) ya̠jña-mpa̠śū-npa̠śūn. ya̠jñaṃ ya̠jña-mpa̠śūn ।5) pa̠śūn. va̍pati vapati pa̠śū-npa̠śūn. va̍pati ।6) va̠pa̠ti̠ yō yō va̍pati vapati̠ yaḥ ।7) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।8) a̠gni mu̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍dvā̠saya̍tē ।9) u̠dvā̠saya̍tē̠ pañcha̍kapāla̠ḥ pañcha̍kapāla udvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ pañcha̍kapālaḥ ।9) u̠dvā̠saya̍ta̠ ityu̍t - vā̠saya̍tē ।10) pañcha̍kapālaḥ purō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśa̠ḥ pañcha̍kapāla̠ḥ pañcha̍kapālaḥ purō̠ḍāśa̍ḥ ।10) pañcha̍kapāla̠ iti̠ pañcha̍ - ka̠pā̠la̠ḥ ।11) pu̠rō̠ḍāśō̍ bhavati bhavati purō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśō̍ bhavati ।12) bha̠va̠ti̠ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ bhavati bhavati̠ pāṅkta̍ḥ ।13) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।14) ya̠jñaḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅktā̎ḥ ।15) pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ḥ pāṅktā̠ḥ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ ।16) pa̠śavō̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-mpa̠śava̍ḥ pa̠śavō̍ ya̠jñam ।17) ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠va ।18) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।19) pa̠śū navāva̍ pa̠śū-npa̠śū nava̍ ।20) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।21) ru̠ndhē̠ vī̠ra̠hā vī̍ra̠hā ru̍ndhē rundhē vīra̠hā ।22) vī̠ra̠hā vai vai vī̍ra̠hā vī̍ra̠hā vai ।22) vī̠ra̠hēti̍ vīra - hā ।23) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।24) ē̠ṣa dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mē̠ṣa ē̠ṣa dē̠vānā̎m ।25) dē̠vānā̠ṃ yō yō dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ yaḥ ।26) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।27) a̠gni mu̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍dvā̠saya̍tē ।28) u̠dvā̠saya̍tē̠ na nōdvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ na ।28) u̠dvā̠saya̍ta̠ ityu̍t - vā̠saya̍tē ।29) na vai vai na na vai ।30) vā ē̠tasyai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।31) ē̠tasya̍ brāhma̠ṇā brā̎hma̠ṇā ē̠tasyai̠tasya̍ brāhma̠ṇāḥ ।32) brā̠hma̠ṇā ṛ̍tā̠yava̍ ṛtā̠yavō̎ brāhma̠ṇā brā̎hma̠ṇā ṛ̍tā̠yava̍ḥ ।33) ṛ̠tā̠yava̍ḥ pu̠rā pu̠rartā̠yava̍ ṛtā̠yava̍ḥ pu̠rā ।33) ṛ̠tā̠yava̠ ityṛ̍ta - yava̍ḥ ।34) pu̠rā 'nna̠ manna̍-mpu̠rā pu̠rā 'nna̎m ।35) anna̍ makṣannakṣa̠nnanna̠ manna̍ makṣann ।36) a̠kṣa̠-npa̠ṅktya̍ḥ pa̠ṅktyō̎ 'kṣannakṣa-npa̠ṅktya̍ḥ ।37) pa̠ṅktyō̍ yājyānuvā̠kyā̍ yājyānuvā̠kyā̎ḥ pa̠ṅktya̍ḥ pa̠ṅktyō̍ yājyānuvā̠kyā̎ḥ ।38) yā̠jyā̠nu̠vā̠kyā̍ bhavanti bhavanti yājyānuvā̠kyā̍ yājyānuvā̠kyā̍ bhavanti ।38) yā̠jyā̠nu̠vā̠kyā̍ iti̍ yājyā - a̠nu̠vā̠kyā̎ḥ ।39) bha̠va̠nti̠ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ bhavanti bhavanti̠ pāṅkta̍ḥ ।40) pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ ।41) ya̠jñaḥ pāṅkta̠ḥ pāṅktō̍ ya̠jñō ya̠jñaḥ pāṅkta̍ḥ ।42) pāṅkta̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ pāṅkta̠ḥ pāṅkta̠ḥ puru̍ṣaḥ ।43) puru̍ṣō dē̠vā-ndē̠vā-npuru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō dē̠vān ।44) dē̠vā nē̠vaiva dē̠vā-ndē̠vā nē̠va ।45) ē̠va vī̠raṃ vī̠ra mē̠vaiva vī̠ram ।46) vī̠ranni̍rava̠dāya̍ nirava̠dāya̍ vī̠raṃ vī̠ranni̍rava̠dāya̍ ।47) ni̠ra̠va̠dāyā̠gni ma̠gninni̍rava̠dāya̍ nirava̠dāyā̠gnim ।47) ni̠ra̠va̠dāyēti̍ niḥ - a̠va̠dāya̍ ।48) a̠gni-mpuna̠ḥ puna̍ ra̠gni ma̠gni-mpuna̍ḥ ।49) puna̠ rā puna̠ḥ puna̠ rā ।50) ā dha̠ttē dha̠tta ā dha̠ttē ।॥ 5 ॥ (50/57)

  meaning

  He departs, he verily departs — this very one is he.

  word by word

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एषःEssahHe

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  अग्निAgniFire

  इतिItiRefers to something that precedes

  पञ्चPan.caFive

  कपालKapaalaSkull

  भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being

  यज्ञYajnyaSacrifice

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  पशूPashuuCow

  नवNavaNew, Fresh, Young

  अवAvaA prefix

  वीरंViiram(To that form of Lord Maha-Vishnu which is) Vira {Exhibiting great Prowess}

  हाHaaSignifying killing

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  पुराPuraaIn former times · Before, Formerly

  अन्नAnnaFood

  भवन्तिBhavantiBecome

  पुरुषPurussaPurusha

  पुरुषोPurussoPurusha

  देवान्DevaanDevas

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  निNiFrom previous part of word Vadini

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  एषEssaHe · This

  यःYahHe Who

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  वावVaavaJust, Indeed

  विरहVirahaLack, Want

  वीरViiraBrave or Eminent

  देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  एतEtaCome Near, Approached

  ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons

  ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma

  पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura

  नम्NamTo Bow, To Salute

  मनManaMind

  पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul

  देवDevaDivine

  अANot

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
• verse 6

  1) ध॒त्ते श॒ताक्ष॑रा-श्श॒ताक्ष॑रा ध॒त्ते ध॒त्ते श॒ताक्ष॑राः ।2) श॒ताक्ष॑रा भवन्ति भवन्ति श॒ताक्ष॑रा-श्श॒ताक्ष॑रा भवन्ति ।2) श॒ताक्ष॑रा॒ इति॑ श॒त - अ॒क्ष॒राः॒ ।3) भ॒व॒न्ति॒ श॒तायुः॑ श॒तायु॑-र्भवन्ति भवन्ति श॒तायुः॑ ।4) श॒तायुः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तायुः॑ श॒तायुः॒ पुरु॑षः ।4) श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ ।5) पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑यः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः ।6) श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॒ष्यायु॑षि श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि ।6) श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ ।7) आयु॑ष्ये॒वैवायु॒ष्यायु॑ष्ये॒व ।8) ए॒वे न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒य ए॒वैवे न्द्रि॒ये ।9) इ॒न्द्रि॒ये प्रति॒ प्रती᳚न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒ये प्रति॑ ।10) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।11) ति॒ष्ठ॒ति॒ य-द्य-त्ति॑ष्ठति तिष्ठति॒ यत् ।12) य-द्वै वै य-द्य-द्वै ।13) वा अ॒ग्निर॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।14) अ॒ग्निराहि॑त॒ आहि॑तो॒ ऽग्निर॒ग्निराहि॑तः ।15) आहि॑तो॒ न नाहि॑त॒ आहि॑तो॒ न ।15) आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ ।16) न र्ध्यत॑ ऋ॒द्ध्यते॒ न न र्ध्यते᳚ ।17) ऋ॒द्ध्यते॒ ज्यायो॒ ज्याय॑ ऋ॒द्ध्यत॑ ऋ॒द्ध्यते॒ ज्यायः॑ ।18) ज्यायो॑ भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॒-ञ्ज्यायो॒ ज्यायो॑ भाग॒धेय᳚म् ।19) भा॒ग॒धेय॑न्निका॒मय॑मानो निका॒मय॑मानो भाग॒धेय॑-म्भाग॒धेय॑न्निका॒मय॑मानः ।19) भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।20) नि॒का॒मय॑मानो॒ य-द्य-न्नि॑का॒मय॑मानो निका॒मय॑मानो॒ यत् ।20) नि॒का॒मय॑मान॒ इति॑ नि - का॒मय॑मानः ।21) यदा᳚ग्ने॒य मा᳚ग्ने॒यं-यँ-द्यदा᳚ग्ने॒यम् ।22) आ॒ग्ने॒यग्ं सर्व॒(ग्म्॒) सर्व॑ माग्ने॒य मा᳚ग्ने॒यग्ं सर्व᳚म् ।23) सर्व॒-म्भव॑ति॒ भव॑ति॒ सर्व॒(ग्म्॒) सर्व॒-म्भव॑ति ।24) भव॑ति॒ सा सा भव॑ति॒ भव॑ति॒ सा ।25) सैवैव सा सैव ।26) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।27) अ॒स्य र्धि॒र्॒ ऋद्धि॑रस्या॒स्य र्धिः॑ ।28) ऋद्धि॒-स्सग्ं स मृद्धि॒र्॒ ऋद्धि॒-स्सम् ।29) सं-वैँ वै सग्ं सं-वैँ ।30) वा ए॒तस्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।31) ए॒तस्य॑ गृ॒हे गृ॒ह ए॒तस्यै॒तस्य॑ गृ॒हे ।32) गृ॒हे वाग् वाग् गृ॒हे गृ॒हे वाक् ।33) वा-ख्सृ॑ज्यते सृज्यते॒ वाग् वा-ख्सृ॑ज्यते ।34) सृ॒ज्य॒ते॒ यो य-स्सृ॑ज्यते सृज्यते॒ यः ।35) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।36) अ॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑ते ।37) उ॒द्वा॒सय॑ते॒ स स उ॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ सः ।37) उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते ।38) स वाचं॒-वाँच॒(ग्म्॒) स स वाच᳚म् ।39) वाच॒(ग्म्॒) सग्ंसृ॑ष्टा॒(ग्म्॒) सग्ंसृ॑ष्टां॒-वाँचं॒-वाँच॒(ग्म्॒) सग्ंसृ॑ष्टाम् ।40) सग्ंसृ॑ष्टां॒-यँज॑मानो॒ यज॑मान॒-स्सग्ंसृ॑ष्टा॒(ग्म्॒) सग्ंसृ॑ष्टां॒-यँज॑मानः ।40) सग्ंसृ॑ष्टा॒मिति॒ सं - सृ॒ष्टा॒म् ।41) यज॑मान ईश्व॒र ई᳚श्व॒रो यज॑मानो॒ यज॑मान ईश्व॒रः ।42) ई॒श्व॒रो ऽन्वन्वी᳚श्व॒र ई᳚श्व॒रो ऽनु॑ ।43) अनु॒ परा॑भवितोः॒ परा॑भवितो॒रन्वनु॒ परा॑भवितोः ।44) परा॑भवितो॒-र्विभ॑क्तयो॒ विभ॑क्तयः॒ परा॑भवितोः॒ परा॑भवितो॒-र्विभ॑क्तयः ।44) परा॑भवितो॒रिति॒ परा᳚ - भ॒वि॒तोः॒ ।45) विभ॑क्तयो भवन्ति भवन्ति॒ विभ॑क्तयो॒ विभ॑क्तयो भवन्ति ।45) विभ॑क्तय॒ इति॒ वि - भ॒क्त॒यः॒ ।46) भ॒व॒न्ति॒ वा॒चो वा॒चो भ॑वन्ति भवन्ति वा॒चः ।47) वा॒चो विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै वा॒चो वा॒चो विधृ॑त्यै ।48) विधृ॑त्यै॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ विधृ॑त्यै॒ विधृ॑त्यै॒ यज॑मानस्य ।48) विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ ।49) यज॑मान॒स्याप॑राभावा॒याप॑राभावाय॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मान॒स्याप॑राभावाय ।50) अप॑राभावाय॒ विभ॑क्तिं॒-विँभ॑क्ति॒ मप॑राभावा॒याप॑राभावाय॒ विभ॑क्तिम् ।50) अप॑राभावा॒येत्यप॑रा - भा॒वा॒य॒ ।॥ 6 ॥ (50/62)

  ---

  1) dha̠ttē śa̠tākṣa̍rā-śśa̠tākṣa̍rā dha̠ttē dha̠ttē śa̠tākṣa̍rāḥ ।2) śa̠tākṣa̍rā bhavanti bhavanti śa̠tākṣa̍rā-śśa̠tākṣa̍rā bhavanti ।2) śa̠tākṣa̍rā̠ iti̍ śa̠ta - a̠kṣa̠rā̠ḥ ।3) bha̠va̠nti̠ śa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̍-rbhavanti bhavanti śa̠tāyu̍ḥ ।4) śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣaḥ ।4) śa̠tāyu̠riti̍ śa̠ta - ā̠yu̠ḥ ।5) puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍yaḥ ।6) śa̠tēndri̍ya̠ āyu̠ṣyāyu̍ṣi śa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ āyu̍ṣi ।6) śa̠tēndri̍ya̠ iti̍ śa̠ta - i̠ndri̠ya̠ḥ ।7) āyu̍ṣyē̠vaivāyu̠ṣyāyu̍ṣyē̠va ।8) ē̠vē ndri̠ya i̍ndri̠ya ē̠vaivē ndri̠yē ।9) i̠ndri̠yē prati̠ pratī̎mdri̠ya i̍ndri̠yē prati̍ ।10) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।11) ti̠ṣṭha̠ti̠ ya-dya-tti̍ṣṭhati tiṣṭhati̠ yat ।12) ya-dvai vai ya-dya-dvai ।13) vā a̠gnira̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।14) a̠gnirāhi̍ta̠ āhi̍tō̠ 'gnira̠gnirāhi̍taḥ ।15) āhi̍tō̠ na nāhi̍ta̠ āhi̍tō̠ na ।15) āhi̍ta̠ ityā - hi̠ta̠ḥ ।16) na rdhyata̍ ṛ̠ddhyatē̠ na na rdhyatē̎ ।17) ṛ̠ddhyatē̠ jyāyō̠ jyāya̍ ṛ̠ddhyata̍ ṛ̠ddhyatē̠ jyāya̍ḥ ।18) jyāyō̍ bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̠-ñjyāyō̠ jyāyō̍ bhāga̠dhēya̎m ।19) bhā̠ga̠dhēya̍nnikā̠maya̍mānō nikā̠maya̍mānō bhāga̠dhēya̍-mbhāga̠dhēya̍nnikā̠maya̍mānaḥ ।19) bhā̠ga̠dhēya̠miti̍ bhāga - dhēya̎m ।20) ni̠kā̠maya̍mānō̠ ya-dya-nni̍kā̠maya̍mānō nikā̠maya̍mānō̠ yat ।20) ni̠kā̠maya̍māna̠ iti̍ ni - kā̠maya̍mānaḥ ।21) yadā̎gnē̠ya mā̎gnē̠yaṃ ya-dyadā̎gnē̠yam ।22) ā̠gnē̠yagṃ sarva̠(gm̠) sarva̍ māgnē̠ya mā̎gnē̠yagṃ sarva̎m ।23) sarva̠-mbhava̍ti̠ bhava̍ti̠ sarva̠(gm̠) sarva̠-mbhava̍ti ।24) bhava̍ti̠ sā sā bhava̍ti̠ bhava̍ti̠ sā ।25) saivaiva sā saiva ।26) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।27) a̠sya rdhi̠r̠ ṛddhi̍rasyā̠sya rdhi̍ḥ ।28) ṛddhi̠-ssagṃ sa mṛddhi̠r̠ ṛddhi̠-ssam ।29) saṃ vai vai sagṃ saṃ vai ।30) vā ē̠tasyai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।31) ē̠tasya̍ gṛ̠hē gṛ̠ha ē̠tasyai̠tasya̍ gṛ̠hē ।32) gṛ̠hē vāg vāg gṛ̠hē gṛ̠hē vāk ।33) vā-khsṛ̍jyatē sṛjyatē̠ vāg vā-khsṛ̍jyatē ।34) sṛ̠jya̠tē̠ yō ya-ssṛ̍jyatē sṛjyatē̠ yaḥ ।35) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।36) a̠gni mu̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍dvā̠saya̍tē ।37) u̠dvā̠saya̍tē̠ sa sa u̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ saḥ ।37) u̠dvā̠saya̍ta̠ ityu̍t - vā̠saya̍tē ।38) sa vācha̠ṃ vācha̠(gm̠) sa sa vācha̎m ।39) vācha̠(gm̠) sagṃsṛ̍ṣṭā̠(gm̠) sagṃsṛ̍ṣṭā̠ṃ vācha̠ṃ vācha̠(gm̠) sagṃsṛ̍ṣṭām ।40) sagṃsṛ̍ṣṭā̠ṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠-ssagṃsṛ̍ṣṭā̠(gm̠) sagṃsṛ̍ṣṭā̠ṃ yaja̍mānaḥ ।40) sagṃsṛ̍ṣṭā̠miti̠ saṃ - sṛ̠ṣṭā̠m ।41) yaja̍māna īśva̠ra ī̎śva̠rō yaja̍mānō̠ yaja̍māna īśva̠raḥ ।42) ī̠śva̠rō 'nvanvī̎śva̠ra ī̎śva̠rō 'nu̍ ।43) anu̠ parā̍bhavitō̠ḥ parā̍bhavitō̠ranvanu̠ parā̍bhavitōḥ ।44) parā̍bhavitō̠-rvibha̍ktayō̠ vibha̍ktaya̠ḥ parā̍bhavitō̠ḥ parā̍bhavitō̠-rvibha̍ktayaḥ ।44) parā̍bhavitō̠riti̠ parā̎ - bha̠vi̠tō̠ḥ ।45) vibha̍ktayō bhavanti bhavanti̠ vibha̍ktayō̠ vibha̍ktayō bhavanti ।45) vibha̍ktaya̠ iti̠ vi - bha̠kta̠ya̠ḥ ।46) bha̠va̠nti̠ vā̠chō vā̠chō bha̍vanti bhavanti vā̠chaḥ ।47) vā̠chō vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai vā̠chō vā̠chō vidhṛ̍tyai ।48) vidhṛ̍tyai̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ vidhṛ̍tyai̠ vidhṛ̍tyai̠ yaja̍mānasya ।48) vidhṛ̍tyā̠ iti̠ vi - dhṛ̠tyai̠ ।49) yaja̍māna̠syāpa̍rābhāvā̠yāpa̍rābhāvāya̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍māna̠syāpa̍rābhāvāya ।50) apa̍rābhāvāya̠ vibha̍kti̠ṃ vibha̍kti̠ mapa̍rābhāvā̠yāpa̍rābhāvāya̠ vibha̍ktim ।50) apa̍rābhāvā̠yētyapa̍rā - bhā̠vā̠ya̠ ।॥ 6 ॥ (50/62)

  meaning

  He holds a hundred syllables — a hundred syllables are held, they become a hundred syllables.

  word by word

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  भवन्तिBhavantiBecome

  इतिItiRefers to something that precedes

  शतShataHundred

  पुरुषPurussaPurusha

  आयुAayuDuration of life

  इन्द्रियIndriyaSense Organ

  प्रतिPratiEvery

  तिष्ठतिTisstthatiAbides

  यत्YatWhich

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  अग्निAgniFire

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  हितHitaWelfare

  भागBhaagaPart

  निNiFrom previous part of word Vadini

  सर्वंSarvamAll, Full · [You Indeed are] All · All · All, Everything · Everything · [Peace is pervading] everywhere

  सर्वम्SarvamAll

  भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being

  साSaaShe

  अस्यAsyaOf this

  सSaYour

  गृहेGrheAt Home · in the House

  गृहGrhaHouse, signifying Prison

  वाक्VaakSpeech

  सृज्यतेSrjyate[By You this] Creation [happens]

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  ईश्वरIishvaraMaster, Lord, the Supreme

  ईश्वरोIishvaroIshwara

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  विViA prefix indicating division, order etc

  वाचVaacaSpeech

  सतSataGoodness

  अक्षरAkssaraImperishable, Unalterable

  पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  अहितAhitaEnemy

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  सर्वSarvaAll

  ऋद्धिRddhiProsperity

  सम्SamTogether with

  एतEtaCome Near, Approached

  यःYahHe Who

  सःSahHe

  वाचाम्VaacaamSpeech

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  वचःVacahWords

  धृतिDhrtiContentment

  भवायBhavaaya(Please be Propitious) towards the World
• verse 7

  1) विभ॑क्ति-ङ्करोति करोति॒ विभ॑क्तिं॒-विँभ॑क्ति-ङ्करोति ।1) विभ॑क्ति॒मिति॒ वि - भ॒क्ति॒म् ।2) क॒रो॒ति॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ करोति करोति॒ ब्रह्म॑ ।3) ब्रह्मै॒वैव ब्रह्म॒ ब्रह्मै॒व ।4) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।5) तद॑क रक॒स्त-त्तद॑कः ।6) अ॒क॒ रु॒पा॒(ग्म्॒)शू॑पा॒(ग्ग्॒)श्व॑क रक रुपा॒(ग्म्॒)शु ।7) उ॒पा॒(ग्म्॒)शु य॑जति यजत्युपा॒(ग्म्॒)शू॑पा॒(ग्म्॒)शु य॑जति ।7) उ॒पा॒(ग्ग्॒)श्वित्यु॑प - अ॒(ग्म्॒)शु ।8) य॒ज॒ति॒ यथा॒ यथा॑ यजति यजति॒ यथा᳚ ।9) यथा॑ वा॒मं-वाँ॒मं-यँथा॒ यथा॑ वा॒मम् ।10) वा॒मं-वँसु॒ वसु॑ वा॒मं-वाँ॒मं-वँसु॑ ।11) वसु॑ विविदा॒नो वि॑विदा॒नो वसु॒ वसु॑ विविदा॒नः ।12) वि॒वि॒दा॒नो गूह॑ति॒ गूह॑ति विविदा॒नो वि॑विदा॒नो गूह॑ति ।13) गूह॑ति ता॒दृ-क्ता॒दृग् गूह॑ति॒ गूह॑ति ता॒दृक् ।14) ता॒दृगे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृगे॒व ।15) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।16) तद॒ग्नि म॒ग्नि-न्त-त्तद॒ग्निम् ।17) अ॒ग्नि-म्प्रति॒ प्रत्य॒ग्नि म॒ग्नि-म्प्रति॑ ।18) प्रति॑ स्विष्ट॒कृत(ग्ग्॑) स्विष्ट॒कृत॒-म्प्रति॒ प्रति॑ स्विष्ट॒कृत᳚म् ।19) स्वि॒ष्ट॒कृत॒न्नि-र्णिष् स्वि॑ष्ट॒कृत(ग्ग्॑) स्विष्ट॒कृत॒न्निः ।19) स्वि॒ष्ट॒कृत॒मिति॑ स्विष्ट - कृत᳚म् ।20) निरा॑हाह॒ नि-र्णिरा॑ह ।21) आ॒ह॒ यथा॒ यथा॑ ऽऽहाह॒ यथा᳚ ।22) यथा॑ वा॒मं-वाँ॒मं-यँथा॒ यथा॑ वा॒मम् ।23) वा॒मं-वँसु॒ वसु॑ वा॒मं-वाँ॒मं-वँसु॑ ।24) वसु॑ विविदा॒नो वि॑विदा॒नो वसु॒ वसु॑ विविदा॒नः ।25) वि॒वि॒दा॒नः प्र॑का॒श-म्प्र॑का॒शं-विँ॑विदा॒नो वि॑विदा॒नः प्र॑का॒शम् ।26) प्र॒का॒श-ञ्जिग॑मिषति॒ जिग॑मिषति प्रका॒श-म्प्र॑का॒श-ञ्जिग॑मिषति ।26) प्र॒का॒शमिति॑ प्र - का॒शम् ।27) जिग॑मिषति ता॒दृ-क्ता॒दृग् जिग॑मिषति॒ जिग॑मिषति ता॒दृक् ।28) ता॒दृगे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृगे॒व ।29) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।30) त-द्विभ॑क्तिं॒-विँभ॑क्ति॒-न्त-त्त-द्विभ॑क्तिम् ।31) विभ॑क्ति मु॒क्त्वोक्त्वा विभ॑क्तिं॒-विँभ॑क्ति मु॒क्त्वा ।31) विभ॑क्ति॒मिति॒ वि - भ॒क्ति॒म् ।32) उ॒क्त्वा प्र॑या॒जेन॑ प्रया॒जेनो॒क्त्वोक्त्वा प्र॑या॒जेन॑ ।33) प्र॒या॒जेन॒ वष॒-ड्वष॑ट् प्रया॒जेन॑ प्रया॒जेन॒ वष॑ट् ।33) प्र॒या॒जेनेति॑ प्र - या॒जेन॑ ।34) वष॑-ट्करोति करोति॒ वष॒-ड्वष॑-ट्करोति ।35) क॒रो॒त्या॒यत॑नादा॒यत॑ना-त्करोति करोत्या॒यत॑नात् ।36) आ॒यत॑ना दे॒वैवायत॑ना दा॒यत॑नादे॒व ।36) आ॒यत॑ना॒दित्या᳚ - यत॑नात् ।37) ए॒व न नैवैव न ।38) नैत्ये॑ति॒ न नैति॑ ।39) ए॒ति॒ यज॑मानो॒ यज॑मान एत्येति॒ यज॑मानः ।40) यज॑मानो॒ वै वै यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ वै ।41) वै पु॑रो॒डाशः॑ पुरो॒डाशो॒ वै वै पु॑रो॒डाशः॑ ।42) पु॒रो॒डाशः॑ प॒शवः॑ प॒शवः॑ पुरो॒डाशः॑ पुरो॒डाशः॑ प॒शवः॑ ।43) प॒शव॑ ए॒ते ए॒ते प॒शवः॑ प॒शव॑ ए॒ते ।44) ए॒ते आहु॑ती॒ आहु॑ती ए॒ते ए॒ते आहु॑ती ।44) ए॒ते इत्ये॒ते ।45) आहु॑ती॒ य-द्यदाहु॑ती॒ आहु॑ती॒ यत् ।45) आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ ।46) यद॒भितो॒ ऽभितो॒ य-द्यद॒भितः॑ ।47) अ॒भितः॑ पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ म॒भितो॒ ऽभितः॑ पुरो॒डाश᳚म् ।48) पु॒रो॒डाश॑ मे॒ते ए॒ते पु॑रो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ मे॒ते ।49) ए॒ते आहु॑ती॒ आहु॑ती ए॒ते ए॒ते आहु॑ती ।49) ए॒ते इत्ये॒ते ।50) आहु॑ती जु॒होति॑ जु॒होत्याहु॑ती॒ आहु॑ती जु॒होति॑ ।50) आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ ।॥ 7 ॥ (50/61)

  ---

  1) vibha̍kti-ṅkarōti karōti̠ vibha̍kti̠ṃ vibha̍kti-ṅkarōti ।1) vibha̍kti̠miti̠ vi - bha̠kti̠m ।2) ka̠rō̠ti̠ brahma̠ brahma̍ karōti karōti̠ brahma̍ ।3) brahmai̠vaiva brahma̠ brahmai̠va ।4) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।5) tada̍ka raka̠sta-ttada̍kaḥ ।6) a̠ka̠ ru̠pā̠(gm̠)śū̍pā̠(gg̠)śva̍ka raka rupā̠(gm̠)śu ।7) u̠pā̠(gm̠)śu ya̍jati yajatyupā̠(gm̠)śū̍pā̠(gm̠)śu ya̍jati ।7) u̠pā̠(gg̠)śvityu̍pa - a̠(gm̠)śu ।8) ya̠ja̠ti̠ yathā̠ yathā̍ yajati yajati̠ yathā̎ ।9) yathā̍ vā̠maṃ vā̠maṃ yathā̠ yathā̍ vā̠mam ।10) vā̠maṃ vasu̠ vasu̍ vā̠maṃ vā̠maṃ vasu̍ ।11) vasu̍ vividā̠nō vi̍vidā̠nō vasu̠ vasu̍ vividā̠naḥ ।12) vi̠vi̠dā̠nō gūha̍ti̠ gūha̍ti vividā̠nō vi̍vidā̠nō gūha̍ti ।13) gūha̍ti tā̠dṛ-ktā̠dṛg gūha̍ti̠ gūha̍ti tā̠dṛk ।14) tā̠dṛgē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛgē̠va ।15) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।16) tada̠gni ma̠gni-nta-ttada̠gnim ।17) a̠gni-mprati̠ pratya̠gni ma̠gni-mprati̍ ।18) prati̍ sviṣṭa̠kṛta(gg̍) sviṣṭa̠kṛta̠-mprati̠ prati̍ sviṣṭa̠kṛta̎m ।19) svi̠ṣṭa̠kṛta̠nni-rṇiṣ svi̍ṣṭa̠kṛta(gg̍) sviṣṭa̠kṛta̠nniḥ ।19) svi̠ṣṭa̠kṛta̠miti̍ sviṣṭa - kṛta̎m ।20) nirā̍hāha̠ ni-rṇirā̍ha ।21) ā̠ha̠ yathā̠ yathā̍ ''hāha̠ yathā̎ ।22) yathā̍ vā̠maṃ vā̠maṃ yathā̠ yathā̍ vā̠mam ।23) vā̠maṃ vasu̠ vasu̍ vā̠maṃ vā̠maṃ vasu̍ ।24) vasu̍ vividā̠nō vi̍vidā̠nō vasu̠ vasu̍ vividā̠naḥ ।25) vi̠vi̠dā̠naḥ pra̍kā̠śa-mpra̍kā̠śaṃ vi̍vidā̠nō vi̍vidā̠naḥ pra̍kā̠śam ।26) pra̠kā̠śa-ñjiga̍miṣati̠ jiga̍miṣati prakā̠śa-mpra̍kā̠śa-ñjiga̍miṣati ।26) pra̠kā̠śamiti̍ pra - kā̠śam ।27) jiga̍miṣati tā̠dṛ-ktā̠dṛg jiga̍miṣati̠ jiga̍miṣati tā̠dṛk ।28) tā̠dṛgē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛgē̠va ।29) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।30) ta-dvibha̍kti̠ṃ vibha̍kti̠-nta-tta-dvibha̍ktim ।31) vibha̍kti mu̠ktvōktvā vibha̍kti̠ṃ vibha̍kti mu̠ktvā ।31) vibha̍kti̠miti̠ vi - bha̠kti̠m ।32) u̠ktvā pra̍yā̠jēna̍ prayā̠jēnō̠ktvōktvā pra̍yā̠jēna̍ ।33) pra̠yā̠jēna̠ vaṣa̠-ḍvaṣa̍ṭ prayā̠jēna̍ prayā̠jēna̠ vaṣa̍ṭ ।33) pra̠yā̠jēnēti̍ pra - yā̠jēna̍ ।34) vaṣa̍-ṭkarōti karōti̠ vaṣa̠-ḍvaṣa̍-ṭkarōti ।35) ka̠rō̠tyā̠yata̍nādā̠yata̍nā-tkarōti karōtyā̠yata̍nāt ।36) ā̠yata̍nā dē̠vaivāyata̍nā dā̠yata̍nādē̠va ।36) ā̠yata̍nā̠dityā̎ - yata̍nāt ।37) ē̠va na naivaiva na ।38) naityē̍ti̠ na naiti̍ ।39) ē̠ti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna ētyēti̠ yaja̍mānaḥ ।40) yaja̍mānō̠ vai vai yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ vai ।41) vai pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśō̠ vai vai pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ ।42) pu̠rō̠ḍāśa̍ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ purō̠ḍāśa̍ḥ purō̠ḍāśa̍ḥ pa̠śava̍ḥ ।43) pa̠śava̍ ē̠tē ē̠tē pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ ē̠tē ।44) ē̠tē āhu̍tī̠ āhu̍tī ē̠tē ē̠tē āhu̍tī ।44) ē̠tē ityē̠tē ।45) āhu̍tī̠ ya-dyadāhu̍tī̠ āhu̍tī̠ yat ।45) āhu̍tī̠ ityā - hu̠tī̠ ।46) yada̠bhitō̠ 'bhitō̠ ya-dyada̠bhita̍ḥ ।47) a̠bhita̍ḥ purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ ma̠bhitō̠ 'bhita̍ḥ purō̠ḍāśa̎m ।48) pu̠rō̠ḍāśa̍ mē̠tē ē̠tē pu̍rō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ mē̠tē ।49) ē̠tē āhu̍tī̠ āhu̍tī ē̠tē ē̠tē āhu̍tī ।49) ē̠tē ityē̠tē ।50) āhu̍tī ju̠hōti̍ ju̠hōtyāhu̍tī̠ āhu̍tī ju̠hōti̍ ।50) āhu̍tī̠ ityā - hu̠tī̠ ।॥ 7 ॥ (50/61)

  meaning

  He makes a distinction — he makes a distinction of brahman.

  word by word

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  विViA prefix indicating division, order etc

  ब्रह्मBrahmaLord Brahma

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तत्TatThat

  यजतिYajatiWorship

  यथाYathaaAs

  प्रतिPratiEvery

  प्रPraPrefix

  उक्त्वाUktvaaHaving said

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  एतिEtiArrival, Approach

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  एतेEteThese

  यत्YatWhich

  भक्तिंBhaktimDevotion

  ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  वामVaamaLeft

  कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed

  अहAhaparticle implying ascertainment

  प्रकाशPrakaashaVisible, Manifest, Shining, Bright

  काशKaashaKasha Grass

  वसVasaDwelling, Residence

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking

  इत्येताItyetaaThese are

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  भीतBhiitaFrightened
• verse 8

  1) जु॒होति॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान-ञ्जु॒होति॑ जु॒होति॒ यज॑मानम् ।2) यज॑मान मे॒वैव यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒व ।3) ए॒वोभ॒यत॑ उभ॒यत॑ ए॒वैवोभ॒यतः॑ ।4) उ॒भ॒यतः॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑ रुभ॒यत॑ उभ॒यतः॑ प॒शुभिः॑ ।5) प॒शुभिः॒ परि॒ परि॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॒ परि॑ ।5) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।6) परि॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ परि॒ परि॑ गृह्णाति ।7) गृ॒ह्णा॒ति॒ कृ॒तय॑जुः कृ॒तय॑जु-र्गृह्णाति गृह्णाति कृ॒तय॑जुः ।8) कृ॒तय॑जु॒-स्सम्भृ॑तसम्भार॒-स्सम्भृ॑तसम्भारः कृ॒तय॑जुः कृ॒तय॑जु॒-स्सम्भृ॑तसम्भारः ।8) कृ॒तय॑जु॒रिति॑ कृ॒त - य॒जुः॒ ।9) सम्भृ॑तसम्भार॒ इतीति॒ सम्भृ॑तसम्भार॒-स्सम्भृ॑तसम्भार॒ इति॑ ।9) सम्भृ॑तसम्भार॒ इति॒ सम्भृ॑त - स॒म्भा॒रः॒ ।10) इत्या॑हु राहु॒ रितीत्या॑हुः ।11) आ॒हु॒-र्न नाहु॑राहु॒-र्न ।12) न स॒म्भृत्या᳚-स्स॒म्भृत्या॒ न न स॒म्भृत्याः᳚ ।13) स॒म्भृत्या᳚-स्सम्भा॒रा-स्स॑म्भा॒रा-स्स॒म्भृत्या᳚-स्स॒म्भृत्या᳚-स्सम्भा॒राः ।13) स॒म्भृत्या॒ इति॑ सं - भृत्याः᳚ ।14) स॒म्भा॒रा न न स॑म्भा॒रा-स्स॑म्भा॒रा न ।14) स॒म्भा॒रा इति॑ सं - भा॒राः ।15) न यजु॒-र्यजु॒-र्न न यजुः॑ ।16) यजुः॑ कर्त॒व्य॑-ङ्कर्त॒व्यं॑-यँजु॒-र्यजुः॑ कर्त॒व्य᳚म् ।17) क॒र्त॒व्य॑ मितीति॑ कर्त॒व्य॑-ङ्कर्त॒व्य॑ मिति॑ ।18) इत्यथो॒ अथो॒ इतीत्यथो᳚ ।19) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।19) अथो॒ इत्यथो᳚ ।20) खलु॑ स॒म्भृत्या᳚-स्स॒म्भृत्याः॒ खलु॒ खलु॑ स॒म्भृत्याः᳚ ।21) स॒म्भृत्या॑ ए॒वैव स॒म्भृत्या᳚-स्स॒म्भृत्या॑ ए॒व ।21) स॒म्भृत्या॒ इति॑ सं - भृत्याः᳚ ।22) ए॒व स॑म्भा॒रा-स्स॑म्भा॒रा ए॒वैव स॑म्भा॒राः ।23) स॒म्भा॒राः क॑र्त॒व्य॑-ङ्कर्त॒व्य(ग्म्॑) सम्भा॒रा-स्स॑म्भा॒राः क॑र्त॒व्य᳚म् ।23) स॒म्भा॒रा इति॑ सं - भा॒राः ।24) क॒र्त॒व्यं॑-यँजु॒-र्यजुः॑ कर्त॒व्य॑-ङ्कर्त॒व्यं॑-यँजुः॑ ।25) यजु॑-र्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ यजु॒-र्यजु॑-र्य॒ज्ञस्य॑ ।26) य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै॒ समृ॑द्ध्यै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ समृ॑द्ध्यै ।27) समृ॑द्ध्यै पुनर्निष्कृ॒तः पु॑नर्निष्कृ॒त-स्समृ॑द्ध्यै॒ समृ॑द्ध्यै पुनर्निष्कृ॒तः ।27) समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ ।28) पु॒न॒र्नि॒ष्कृ॒तो रथो॒ रथः॑ पुनर्निष्कृ॒तः पु॑नर्निष्कृ॒तो रथः॑ ।28) पु॒न॒र्नि॒ष्कृ॒त इति॑ पुनः - नि॒ष्कृ॒तः ।29) रथो॒ दक्षि॑णा॒ दक्षि॑णा॒ रथो॒ रथो॒ दक्षि॑णा ।30) दक्षि॑णा पुनरुथ्स्यू॒त-म्पु॑नरुथ्स्यू॒त-न्दक्षि॑णा॒ दक्षि॑णा पुनरुथ्स्यू॒तम् ।31) पु॒न॒रु॒थ्स्यू॒तं-वाँसो॒वासः॑ पुनरुथ्स्यू॒त-म्पु॑नरुथ्स्यू॒तं-वाँसः॑ ।31) पु॒न॒रु॒थ्स्यू॒तमिति॑ पुनः - उ॒थ्स्यू॒तम् ।32) वासः॑ पुनरुथ्सृ॒ष्टः पु॑नरुथ्सृ॒ष्टो वासो॒वासः॑ पुनरुथ्सृ॒ष्टः ।33) पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्टो॑ ऽन॒ड्वा न॑न॒ड्वा-न्पु॑नरुथ्सृ॒ष्टः पु॑नरुथ्सृ॒ष्टो॑ ऽन॒ड्वान् ।33) पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इति॑ पुनः - उ॒थ्सृ॒ष्टः ।34) अ॒न॒ड्वा-न्पु॑नरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॑स्यान॒ड्वा न॑न॒ड्वा-न्पु॑नरा॒धेय॑स्य ।35) पु॒न॒रा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै॒ समृ॑द्ध्यै पुनरा॒धेय॑स्य पुनरा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै ।35) पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य ।36) समृ॑द्ध्यै स॒प्त स॒प्त समृ॑द्ध्यै॒ समृ॑द्ध्यै स॒प्त ।36) समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ ।37) स॒प्त ते॑ ते स॒प्त स॒प्त ते᳚ ।38) ते॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।39) अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ स॒मिधो᳚ ऽग्ने ऽग्ने स॒मिधः॑ ।40) स॒मिधः॑ स॒प्त स॒प्त स॒मिधः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त ।40) स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ ।41) स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वाः ।42) जि॒ह्वा इतीति॑ जि॒ह्वा जि॒ह्वा इति॑ ।43) इत्य॑ग्निहो॒त्र म॑ग्निहो॒त्र मितीत्य॑ग्निहो॒त्रम् ।44) अ॒ग्नि॒हो॒त्र-ञ्जु॑होति जुहोत्यग्निहो॒त्र म॑ग्निहो॒त्र-ञ्जु॑होति ।44) अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि - हो॒त्रम् ।45) जु॒हो॒ति॒ यत्र॑यत्र॒ यत्र॑यत्र जुहोति जुहोति॒ यत्र॑यत्र ।46) यत्र॑यत्रै॒वैव यत्र॑यत्र॒ यत्र॑यत्रै॒व ।46) यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑ - य॒त्र॒ ।47) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।48) अ॒स्य॒ न्य॑क्त॒न्न्य॑क्त मस्यास्य॒ न्य॑क्तम् ।49) न्य॑क्त॒-न्तत॒स्ततो॒ न्य॑क्त॒न्न्य॑क्त॒-न्ततः॑ ।49) न्य॑क्त॒मिति॒ नि - अ॒क्त॒म् ।50) तत॑ ए॒वैव तत॒स्तत॑ ए॒व ।॥ 8 ॥ (50/68)

  ---

  1) ju̠hōti̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-ñju̠hōti̍ ju̠hōti̠ yaja̍mānam ।2) yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠va ।3) ē̠vōbha̠yata̍ ubha̠yata̍ ē̠vaivōbha̠yata̍ḥ ।4) u̠bha̠yata̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ rubha̠yata̍ ubha̠yata̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ ।5) pa̠śubhi̠ḥ pari̠ pari̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̠ḥ pari̍ ।5) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।6) pari̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ pari̠ pari̍ gṛhṇāti ।7) gṛ̠hṇā̠ti̠ kṛ̠taya̍juḥ kṛ̠taya̍ju-rgṛhṇāti gṛhṇāti kṛ̠taya̍juḥ ।8) kṛ̠taya̍ju̠-ssambhṛ̍tasambhāra̠-ssambhṛ̍tasambhāraḥ kṛ̠taya̍juḥ kṛ̠taya̍ju̠-ssambhṛ̍tasambhāraḥ ।8) kṛ̠taya̍ju̠riti̍ kṛ̠ta - ya̠ju̠ḥ ।9) sambhṛ̍tasambhāra̠ itīti̠ sambhṛ̍tasambhāra̠-ssambhṛ̍tasambhāra̠ iti̍ ।9) sambhṛ̍tasambhāra̠ iti̠ sambhṛ̍ta - sa̠mbhā̠ra̠ḥ ।10) ityā̍hu rāhu̠ ritītyā̍huḥ ।11) ā̠hu̠-rna nāhu̍rāhu̠-rna ।12) na sa̠mbhṛtyā̎-ssa̠mbhṛtyā̠ na na sa̠mbhṛtyā̎ḥ ।13) sa̠mbhṛtyā̎-ssambhā̠rā-ssa̍mbhā̠rā-ssa̠mbhṛtyā̎-ssa̠mbhṛtyā̎-ssambhā̠rāḥ ।13) sa̠mbhṛtyā̠ iti̍ saṃ - bhṛtyā̎ḥ ।14) sa̠mbhā̠rā na na sa̍mbhā̠rā-ssa̍mbhā̠rā na ।14) sa̠mbhā̠rā iti̍ saṃ - bhā̠rāḥ ।15) na yaju̠-ryaju̠-rna na yaju̍ḥ ।16) yaju̍ḥ karta̠vya̍-ṅkarta̠vya̍ṃ yaju̠-ryaju̍ḥ karta̠vya̎m ।17) ka̠rta̠vya̍ mitīti̍ karta̠vya̍-ṅkarta̠vya̍ miti̍ ।18) ityathō̠ athō̠ itītyathō̎ ।19) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।19) athō̠ ityathō̎ ।20) khalu̍ sa̠mbhṛtyā̎-ssa̠mbhṛtyā̠ḥ khalu̠ khalu̍ sa̠mbhṛtyā̎ḥ ।21) sa̠mbhṛtyā̍ ē̠vaiva sa̠mbhṛtyā̎-ssa̠mbhṛtyā̍ ē̠va ।21) sa̠mbhṛtyā̠ iti̍ saṃ - bhṛtyā̎ḥ ।22) ē̠va sa̍mbhā̠rā-ssa̍mbhā̠rā ē̠vaiva sa̍mbhā̠rāḥ ।23) sa̠mbhā̠rāḥ ka̍rta̠vya̍-ṅkarta̠vya(gm̍) sambhā̠rā-ssa̍mbhā̠rāḥ ka̍rta̠vya̎m ।23) sa̠mbhā̠rā iti̍ saṃ - bhā̠rāḥ ।24) ka̠rta̠vya̍ṃ yaju̠-ryaju̍ḥ karta̠vya̍-ṅkarta̠vya̍ṃ yaju̍ḥ ।25) yaju̍-rya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ yaju̠-ryaju̍-rya̠jñasya̍ ।26) ya̠jñasya̠ samṛ̍ddhyai̠ samṛ̍ddhyai ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ samṛ̍ddhyai ।27) samṛ̍ddhyai punarniṣkṛ̠taḥ pu̍narniṣkṛ̠ta-ssamṛ̍ddhyai̠ samṛ̍ddhyai punarniṣkṛ̠taḥ ।27) samṛ̍ddhyā̠ iti̠ saṃ - ṛ̠ddhyai̠ ।28) pu̠na̠rni̠ṣkṛ̠tō rathō̠ ratha̍ḥ punarniṣkṛ̠taḥ pu̍narniṣkṛ̠tō ratha̍ḥ ।28) pu̠na̠rni̠ṣkṛ̠ta iti̍ punaḥ - ni̠ṣkṛ̠taḥ ।29) rathō̠ dakṣi̍ṇā̠ dakṣi̍ṇā̠ rathō̠ rathō̠ dakṣi̍ṇā ।30) dakṣi̍ṇā punaruthsyū̠ta-mpu̍naruthsyū̠ta-ndakṣi̍ṇā̠ dakṣi̍ṇā punaruthsyū̠tam ।31) pu̠na̠ru̠thsyū̠taṃ vāsō̠vāsa̍ḥ punaruthsyū̠ta-mpu̍naruthsyū̠taṃ vāsa̍ḥ ।31) pu̠na̠ru̠thsyū̠tamiti̍ punaḥ - u̠thsyū̠tam ।32) vāsa̍ḥ punaruthsṛ̠ṣṭaḥ pu̍naruthsṛ̠ṣṭō vāsō̠vāsa̍ḥ punaruthsṛ̠ṣṭaḥ ।33) pu̠na̠ru̠thsṛ̠ṣṭō̍ 'na̠ḍvā na̍na̠ḍvā-npu̍naruthsṛ̠ṣṭaḥ pu̍naruthsṛ̠ṣṭō̍ 'na̠ḍvān ।33) pu̠na̠ru̠thsṛ̠ṣṭa iti̍ punaḥ - u̠thsṛ̠ṣṭaḥ ।34) a̠na̠ḍvā-npu̍narā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̍syāna̠ḍvā na̍na̠ḍvā-npu̍narā̠dhēya̍sya ।35) pu̠na̠rā̠dhēya̍sya̠ samṛ̍ddhyai̠ samṛ̍ddhyai punarā̠dhēya̍sya punarā̠dhēya̍sya̠ samṛ̍ddhyai ।35) pu̠na̠rā̠dhēya̠syēti̍ punaḥ - ā̠dhēya̍sya ।36) samṛ̍ddhyai sa̠pta sa̠pta samṛ̍ddhyai̠ samṛ̍ddhyai sa̠pta ।36) samṛ̍ddhyā̠ iti̠ saṃ - ṛ̠ddhyai̠ ।37) sa̠pta tē̍ tē sa̠pta sa̠pta tē̎ ।38) tē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।39) a̠gnē̠ sa̠midha̍-ssa̠midhō̎ 'gnē 'gnē sa̠midha̍ḥ ।40) sa̠midha̍-ssa̠pta sa̠pta sa̠midha̍-ssa̠midha̍-ssa̠pta ।40) sa̠midha̠ iti̍ saṃ - idha̍ḥ ।41) sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvāḥ ।42) ji̠hvā itīti̍ ji̠hvā ji̠hvā iti̍ ।43) itya̍gnihō̠tra ma̍gnihō̠tra mitītya̍gnihō̠tram ।44) a̠gni̠hō̠tra-ñju̍hōti juhōtyagnihō̠tra ma̍gnihō̠tra-ñju̍hōti ।44) a̠gni̠hō̠tramitya̍gni - hō̠tram ।45) ju̠hō̠ti̠ yatra̍yatra̠ yatra̍yatra juhōti juhōti̠ yatra̍yatra ।46) yatra̍yatrai̠vaiva yatra̍yatra̠ yatra̍yatrai̠va ।46) yatra̍ya̠trēti̠ yatra̍ - ya̠tra̠ ।47) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।48) a̠sya̠ nya̍kta̠nnya̍kta masyāsya̠ nya̍ktam ।49) nya̍kta̠-ntata̠statō̠ nya̍kta̠nnya̍kta̠-ntata̍ḥ ।49) nya̍kta̠miti̠ ni - a̠kta̠m ।50) tata̍ ē̠vaiva tata̠stata̍ ē̠va ।॥ 8 ॥ (50/68)

  meaning

  He offers the sacrificer — the sacrificer himself is offered.

  word by word

  परिPariAround

  पशुPashuBeing

  कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed

  इतिItiRefers to something that precedes

  राहुRaahuRahu

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  सSaYour

  कर्तव्यKartavyaDuty, To be Done

  खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  रथRathaChariot

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  वासVaasaGarment, Dress

  सप्तSaptaSeven

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  जिह्वाJihvaaTongue

  यत्रYatraHere · Wherein · Where [the whole Universe finally merges]

  अस्यAsyaOf this

  निNiFrom previous part of word Vadini

  ततTataExtended, Diffused, Pervaded

  पशूPashuuCow

  भीBhiiTo Fear

  कृतKrtaMade, Done, Performed

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  सम्SamTogether with

  भृत्यBhrtyaServant

  भारBhaaraBurden, Load, Weight

  कर्त्तव्यंKarttavyamDuty

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  ऋद्धिRddhiProsperity

  दक्षिणDakssinnaSouth

  वसVasaDwelling, Residence

  अधेयAdheyaIncomprehensible

  जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste
• verse 9

  1) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।2) ए॒न॒ मवावै॑न मेन॒ मव॑ ।3) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।4) रु॒न्धे॒ वी॒र॒हा वी॑र॒हा रु॑न्धे रुन्धे वीर॒हा ।5) वी॒र॒हा वै वै वी॑र॒हा वी॑र॒हा वै ।5) वी॒र॒हेति॑ वीर - हा ।6) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।7) ए॒ष दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मे॒ष ए॒ष दे॒वाना᳚म् ।8) दे॒वानां॒-योँ यो दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-यः ँ।9) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।10) अ॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑ते ।11) उ॒द्वा॒सय॑ते॒ तस्य॒ तस्यो᳚द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ तस्य॑ ।11) उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते ।12) तस्य॒ वरु॑णो॒ वरु॑ण॒स्तस्य॒ तस्य॒ वरु॑णः ।13) वरु॑ण ए॒वैव वरु॑णो॒ वरु॑ण ए॒व ।14) ए॒व र्ण॒यादृ॑ण॒यादे॒वैव र्ण॒यात् ।15) ऋ॒ण॒यादा᳚ग्निवारु॒ण मा᳚ग्निवारु॒ण मृ॑ण॒यादृ॑ण॒यादा᳚ग्निवारु॒णम् ।15) ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण - यात् ।16) आ॒ग्नि॒वा॒रु॒ण मेका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपाल माग्निवारु॒ण मा᳚ग्निवारु॒ण मेका॑दशकपालम् ।16) आ॒ग्नि॒वा॒रु॒णमित्या᳚ग्नि - वा॒रु॒णम् ।17) एका॑दशकपाल॒ मन्वन्वेका॑दशकपाल॒ मेका॑दशकपाल॒ मनु॑ ।17) एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् ।18) अनु॒ नि-र्णिरन्वनु॒ निः ।19) नि-र्व॑पे-द्वपे॒-न्नि-र्णि-र्व॑पेत् ।20) व॒पे॒-द्यं-यंँ व॑पे-द्वपे॒-द्यम् ।21) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।22) चै॒वैव च॑ चै॒व ।23) ए॒व हन्ति॒ हन्त्ये॒वैव हन्ति॑ ।24) हन्ति॒ यो यो हन्ति॒ हन्ति॒ यः ।25) यश्च॑ च॒ यो यश्च॑ ।26) चा॒स्या॒स्य॒ च॒ चा॒स्य॒ ।27) अ॒स्य॒ र्ण॒यादृ॑ण॒याद॑स्यास्य र्ण॒यात् ।28) ऋ॒ण॒या-त्तौ ता वृ॑ण॒यादृ॑ण॒या-त्तौ ।28) ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण - यात् ।29) तौ भा॑ग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न॒ तौ तौ भा॑ग॒धेये॑न ।30) भा॒ग॒धेये॑न प्रीणाति प्रीणाति भाग॒धेये॑न भाग॒धेये॑न प्रीणाति ।30) भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न ।31) प्री॒णा॒ति॒ न न प्री॑णाति प्रीणाति॒ न ।32) नार्ति॒ मार्ति॒न्न नार्ति᳚म् ।33) आर्ति॒ मा ऽऽर्ति॒ मार्ति॒ मा ।34) आर्च्छ॑त्यृच्छ॒त्यार्च्छ॑ति ।35) ऋ॒च्छ॒ति॒ यज॑मानो॒ यज॑मान ऋच्छत्यृच्छति॒ यज॑मानः ।36) यज॑मान॒ इति॒ यज॑मानः ।॥ 9 ॥ (36/43)॥ अ. 2 ॥

  ---

  1) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।2) ē̠na̠ mavāvai̍na mēna̠ mava̍ ।3) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।4) ru̠ndhē̠ vī̠ra̠hā vī̍ra̠hā ru̍ndhē rundhē vīra̠hā ।5) vī̠ra̠hā vai vai vī̍ra̠hā vī̍ra̠hā vai ।5) vī̠ra̠hēti̍ vīra - hā ।6) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।7) ē̠ṣa dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mē̠ṣa ē̠ṣa dē̠vānā̎m ।8) dē̠vānā̠ṃ yō yō dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ yaḥ ।9) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।10) a̠gni mu̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍dvā̠saya̍tē ।11) u̠dvā̠saya̍tē̠ tasya̠ tasyō̎dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ tasya̍ ।11) u̠dvā̠saya̍ta̠ ityu̍t - vā̠saya̍tē ।12) tasya̠ varu̍ṇō̠ varu̍ṇa̠stasya̠ tasya̠ varu̍ṇaḥ ।13) varu̍ṇa ē̠vaiva varu̍ṇō̠ varu̍ṇa ē̠va ।14) ē̠va rṇa̠yādṛ̍ṇa̠yādē̠vaiva rṇa̠yāt ।15) ṛ̠ṇa̠yādā̎gnivāru̠ṇa mā̎gnivāru̠ṇa mṛ̍ṇa̠yādṛ̍ṇa̠yādā̎gnivāru̠ṇam ।15) ṛ̠ṇa̠yādityṛ̍ṇa - yāt ।16) ā̠gni̠vā̠ru̠ṇa mēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapāla māgnivāru̠ṇa mā̎gnivāru̠ṇa mēkā̍daśakapālam ।16) ā̠gni̠vā̠ru̠ṇamityā̎gni - vā̠ru̠ṇam ।17) ēkā̍daśakapāla̠ manvanvēkā̍daśakapāla̠ mēkā̍daśakapāla̠ manu̍ ।17) ēkā̍daśakapāla̠mityēkā̍daśa - ka̠pā̠la̠m ।18) anu̠ ni-rṇiranvanu̠ niḥ ।19) ni-rva̍pē-dvapē̠-nni-rṇi-rva̍pēt ।20) va̠pē̠-dyaṃ yaṃ va̍pē-dvapē̠-dyam ।21) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।22) chai̠vaiva cha̍ chai̠va ।23) ē̠va hanti̠ hantyē̠vaiva hanti̍ ।24) hanti̠ yō yō hanti̠ hanti̠ yaḥ ।25) yaścha̍ cha̠ yō yaścha̍ ।26) chā̠syā̠sya̠ cha̠ chā̠sya̠ ।27) a̠sya̠ rṇa̠yādṛ̍ṇa̠yāda̍syāsya rṇa̠yāt ।28) ṛ̠ṇa̠yā-ttau tā vṛ̍ṇa̠yādṛ̍ṇa̠yā-ttau ।28) ṛ̠ṇa̠yādityṛ̍ṇa - yāt ।29) tau bhā̍ga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na̠ tau tau bhā̍ga̠dhēyē̍na ।30) bhā̠ga̠dhēyē̍na prīṇāti prīṇāti bhāga̠dhēyē̍na bhāga̠dhēyē̍na prīṇāti ।30) bhā̠ga̠dhēyē̠nēti̍ bhāga - dhēyē̍na ।31) prī̠ṇā̠ti̠ na na prī̍ṇāti prīṇāti̠ na ।32) nārti̠ mārti̠nna nārti̎m ।33) ārti̠ mā ''rti̠ mārti̠ mā ।34) ārchCha̍tyṛchCha̠tyārchCha̍ti ।35) ṛ̠chCha̠ti̠ yaja̍mānō̠ yaja̍māna ṛchChatyṛchChati̠ yaja̍mānaḥ ।36) yaja̍māna̠ iti̠ yaja̍mānaḥ ।॥ 9 ॥ (36/43)॥ a. 2 ॥

  meaning

  Thus him indeed — he indeed wards off.

  word by word

  अवAvaA prefix

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वीरंViiram(To that form of Lord Maha-Vishnu which is) Vira {Exhibiting great Prowess}

  हाHaaSignifying killing

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एषःEssahHe

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  अग्निAgniFire

  तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his

  वरुणVarunnaRain-God

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  मनुःManuhManu · [I remember] Sage Manu

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  निNiFrom previous part of word Vadini

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  चैवCa-EvaAnd Indeed · Indeed · And also

  यंYamWhenever

  यश्चYash-CaHe Who

  अस्यAsyaOf this

  तौTauTwo of them

  भागBhaagaPart

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  आर्तिAartiPain, Injury, Mischief, Sickness

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  इतिItiRefers to something that precedes

  अANot

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  वावVaavaJust, Indeed

  विरहVirahaLack, Want

  वीरViiraBrave or Eminent

  एषEssaHe · This

  देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas

  यःYahHe Who

  वरुणःVarunnahVaruna

  वारुणVaarunnaVaruna

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  यत्YatWhich

  मनुManuPrayer, Incantation

  कपालKapaalaSkull

  तTaThat

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
• verse 10

  1) भूमि॑-र्भू॒म्ना भू॒म्ना भूमि॒-र्भूमि॑-र्भू॒म्ना ।2) भू॒म्ना द्यौ-र्द्यौ-र्भू॒म्ना भू॒म्ना द्यौः ।3) द्यौ-र्व॑रि॒णा व॑रि॒णा द्यौ-र्द्यौ-र्व॑रि॒णा ।4) व॒रि॒णा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्षं-वँरि॒णा व॑रि॒णा ऽन्तरि॑क्षम् ।5) अ॒न्तरि॑क्ष-म्महि॒त्वा म॑हि॒त्वा ऽन्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-म्महि॒त्वा ।6) म॒हि॒त्वेति॑ महि - त्वा ।7) उ॒पस्थे॑ ते त उ॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॑ ते ।7) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।8) ते॒ दे॒वि॒ दे॒वि॒ ते॒ ते॒ दे॒वि॒ ।9) दे॒व्य॒दि॒ते॒ ऽदि॒ते॒ दे॒वि॒ दे॒व्य॒दि॒ते॒ ।10) अ॒दि॒ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि म॑दिते ऽदिते॒ ऽग्निम् ।11) अ॒ग्नि म॑न्ना॒द म॑न्ना॒द म॒ग्नि म॒ग्नि म॑न्ना॒दम् ।12) अ॒न्ना॒द म॒न्नाद्या॑या॒ न्नाद्या॑या न्ना॒द म॑न्ना॒द म॒न्नाद्या॑य ।12) अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न - अ॒दम् ।13) अ॒न्नाद्या॒या ऽन्नाद्या॑या॒ न्नाद्या॒या ।13) अ॒न्नाद्या॒येत्य॑न्न - अद्या॑य ।14) आ द॑धे दध॒ आ द॑धे ।15) द॒ध॒ इति॑ दधे ।16) आ ऽय म॒य मा ऽयम् ।17) अ॒य-ङ्गौ-र्गौर॒य म॒य-ङ्गौः ।18) गौः पृश्ञिः॒ पृश्ञि॒-र्गौ-र्गौः पृश्ञिः॑ ।19) पृश्ञि॑ रक्रमी दक्रमी॒-त्पृश्ञिः॒ पृश्ञि॑ रक्रमीत् ।20) अ॒क्र॒मी॒ दस॑न॒ दस॑न दक्रमी दक्रमी॒ दस॑नत् ।21) अस॑न-न्मा॒तर॑-म्मा॒तर॒ मस॑न॒ दस॑न-न्मा॒तर᳚म् ।22) मा॒तर॒-म्पुनः॒ पुन॑-र्मा॒तर॑-म्मा॒तर॒-म्पुनः॑ ।23) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।24) पि॒तर॑-ञ्च च पि॒तर॑-म्पि॒तर॑-ञ्च ।25) च॒ प्र॒य-न्प्र॒यग्ग्​श्च॑ च प्र॒यन्न् ।26) प्र॒य-न्थ्सुव॒-स्सुवः॑ प्र॒य-न्प्र॒य-न्थ्सुवः॑ ।26) प्र॒यन्निति॑ प्र - यन्न् ।27) सुव॒रिति॒ सुवः॑ ।28) त्रि॒(ग्म्॒)श-द्धाम॒ धाम॑ त्रि॒(ग्म्॒)श-त्त्रि॒(ग्म्॒)श-द्धाम॑ ।29) धाम॒ वि वि धाम॒ धाम॒ वि ।30) वि रा॑जति राजति॒ वि वि रा॑जति ।31) रा॒ज॒ति॒ वाग् वाग् रा॑जति राजति॒ वाक् ।32) वा-क्प॑त॒ङ्गाय॑ पत॒ङ्गाय॒ वाग् वा-क्प॑त॒ङ्गाय॑ ।33) प॒त॒ङ्गाय॑ शिश्रिये शिश्रिये पत॒ङ्गाय॑ पत॒ङ्गाय॑ शिश्रिये ।34) शि॒श्रि॒य॒ इति॑ शिश्रिये ।35) प्रत्य॑स्यास्य॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्य ।36) अ॒स्य॒ व॒ह॒ व॒हा॒स्या॒स्य॒ व॒ह॒ ।37) व॒ह॒ द्युभि॒-र्द्युभि॑-र्वह वह॒ द्युभिः॑ ।38) द्युभि॒रिति॒ द्यु - भिः॒ ।39) अ॒स्य प्रा॒णा-त्प्रा॒णा द॒स्यास्य प्रा॒णात् ।40) प्रा॒णा द॑पान॒त्य॑पान॒ती प्रा॒णा-त्प्रा॒णाद॑पान॒ती ।40) प्रा॒णादिति॑ प्र - अ॒नात् ।41) अ॒पा॒न॒त्य॑न्त र॒न्त र॑पान॒त्य॑पान॒त्य॑न्तः ।41) अ॒पा॒न॒तीत्य॑प - अ॒न॒ती ।42) अ॒न्तश्च॑रति चरत्य॒न्त र॒न्तश्च॑रति ।43) च॒र॒ति॒ रो॒च॒ना रो॑च॒ना च॑रति चरति रोच॒ना ।44) रो॒च॒नेति॑ रोच॒ना ।45) व्य॑ख्यदख्य॒-द्वि व्य॑ख्यत् ।46) अ॒ख्य॒-न्म॒हि॒षो म॑हि॒षो᳚ ऽख्यदख्य-न्महि॒षः ।47) म॒हि॒ष-स्सुव॒-स्सुव॑-र्महि॒षो म॑हि॒ष-स्सुवः॑ ।48) सुव॒रिति॒ सुवः॑ ।49) य-त्त्वा᳚ त्वा॒ य-द्य-त्त्वा᳚ ।50) त्वा॒ क्रु॒द्धः क्रु॒द्धस्त्वा᳚ त्वा क्रु॒द्धः ।॥ 10 ॥ (50/56)

  ---

  1) bhūmi̍-rbhū̠mnā bhū̠mnā bhūmi̠-rbhūmi̍-rbhū̠mnā ।2) bhū̠mnā dyau-rdyau-rbhū̠mnā bhū̠mnā dyauḥ ।3) dyau-rva̍ri̠ṇā va̍ri̠ṇā dyau-rdyau-rva̍ri̠ṇā ।4) va̠ri̠ṇā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣaṃ vari̠ṇā va̍ri̠ṇā 'ntari̍kṣam ।5) a̠ntari̍kṣa-mmahi̠tvā ma̍hi̠tvā 'ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-mmahi̠tvā ।6) ma̠hi̠tvēti̍ mahi - tvā ।7) u̠pasthē̍ tē ta u̠pastha̍ u̠pasthē̍ tē ।7) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।8) tē̠ dē̠vi̠ dē̠vi̠ tē̠ tē̠ dē̠vi̠ ।9) dē̠vya̠di̠tē̠ 'di̠tē̠ dē̠vi̠ dē̠vya̠di̠tē̠ ।10) a̠di̠tē̠ 'gni ma̠gni ma̍ditē 'ditē̠ 'gnim ।11) a̠gni ma̍nnā̠da ma̍nnā̠da ma̠gni ma̠gni ma̍nnā̠dam ।12) a̠nnā̠da ma̠nnādyā̍yā̠ nnādyā̍yā nnā̠da ma̍nnā̠da ma̠nnādyā̍ya ।12) a̠nnā̠damitya̍nna - a̠dam ।13) a̠nnādyā̠yā 'nnādyā̍yā̠ nnādyā̠yā ।13) a̠nnādyā̠yētya̍nna - adyā̍ya ।14) ā da̍dhē dadha̠ ā da̍dhē ।15) da̠dha̠ iti̍ dadhē ।16) ā 'ya ma̠ya mā 'yam ।17) a̠ya-ṅgau-rgaura̠ya ma̠ya-ṅgauḥ ।18) gauḥ pṛśñi̠ḥ pṛśñi̠-rgau-rgauḥ pṛśñi̍ḥ ।19) pṛśñi̍ rakramī dakramī̠-tpṛśñi̠ḥ pṛśñi̍ rakramīt ।20) a̠kra̠mī̠ dasa̍na̠ dasa̍na dakramī dakramī̠ dasa̍nat ।21) asa̍na-nmā̠tara̍-mmā̠tara̠ masa̍na̠ dasa̍na-nmā̠tara̎m ।22) mā̠tara̠-mpuna̠ḥ puna̍-rmā̠tara̍-mmā̠tara̠-mpuna̍ḥ ।23) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।24) pi̠tara̍-ñcha cha pi̠tara̍-mpi̠tara̍-ñcha ।25) cha̠ pra̠ya-npra̠yagg​ścha̍ cha pra̠yann ।26) pra̠ya-nthsuva̠-ssuva̍ḥ pra̠ya-npra̠ya-nthsuva̍ḥ ।26) pra̠yanniti̍ pra - yann ।27) suva̠riti̠ suva̍ḥ ।28) tri̠(gm̠)śa-ddhāma̠ dhāma̍ tri̠(gm̠)śa-ttri̠(gm̠)śa-ddhāma̍ ।29) dhāma̠ vi vi dhāma̠ dhāma̠ vi ।30) vi rā̍jati rājati̠ vi vi rā̍jati ।31) rā̠ja̠ti̠ vāg vāg rā̍jati rājati̠ vāk ।32) vā-kpa̍ta̠ṅgāya̍ pata̠ṅgāya̠ vāg vā-kpa̍ta̠ṅgāya̍ ।33) pa̠ta̠ṅgāya̍ śiśriyē śiśriyē pata̠ṅgāya̍ pata̠ṅgāya̍ śiśriyē ।34) śi̠śri̠ya̠ iti̍ śiśriyē ।35) pratya̍syāsya̠ prati̠ pratya̍sya ।36) a̠sya̠ va̠ha̠ va̠hā̠syā̠sya̠ va̠ha̠ ।37) va̠ha̠ dyubhi̠-rdyubhi̍-rvaha vaha̠ dyubhi̍ḥ ।38) dyubhi̠riti̠ dyu - bhi̠ḥ ।39) a̠sya prā̠ṇā-tprā̠ṇā da̠syāsya prā̠ṇāt ।40) prā̠ṇā da̍pāna̠tya̍pāna̠tī prā̠ṇā-tprā̠ṇāda̍pāna̠tī ।40) prā̠ṇāditi̍ pra - a̠nāt ।41) a̠pā̠na̠tya̍nta ra̠nta ra̍pāna̠tya̍pāna̠tya̍ntaḥ ।41) a̠pā̠na̠tītya̍pa - a̠na̠tī ।42) a̠ntaścha̍rati charatya̠nta ra̠ntaścha̍rati ।43) cha̠ra̠ti̠ rō̠cha̠nā rō̍cha̠nā cha̍rati charati rōcha̠nā ।44) rō̠cha̠nēti̍ rōcha̠nā ।45) vya̍khyadakhya̠-dvi vya̍khyat ।46) a̠khya̠-nma̠hi̠ṣō ma̍hi̠ṣō̎ 'khyadakhya-nmahi̠ṣaḥ ।47) ma̠hi̠ṣa-ssuva̠-ssuva̍-rmahi̠ṣō ma̍hi̠ṣa-ssuva̍ḥ ।48) suva̠riti̠ suva̍ḥ ।49) ya-ttvā̎ tvā̠ ya-dya-ttvā̎ ।50) tvā̠ kru̠ddhaḥ kru̠ddhastvā̎ tvā kru̠ddhaḥ ।॥ 10 ॥ (50/56)

  meaning

  The earth by fullness — fullness is the earth, fullness is the sky.

  word by word

  द्यौःDyauh[Peace is in] Sky or Heaven

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  तंTamHim · To You · That · Then

  देविDeviDevi · O Devi · Goddess · Devi, Goddess · O Devi, O Divine Mother · O Devi (Mahalakshmi)

  अग्निAgniFire

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  दधेDadheHeld

  दधDadhaGiving

  इतिItiRefers to something that precedes

  मयMayaA suffix

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  प्रPraPrefix

  धामDhaamaAbode

  विViA prefix indicating division, order etc

  राजतिRaajatiShining

  वाक्VaakSpeech

  प्रतिPratiEvery

  अस्यAsyaOf this

  वहVahaCarrying, Bearing

  द्युDyuSky, Heaven

  महीMahiithe Great World, the Earth

  तTaThat

  नादNaadaSound

  आदAadaReceiving

  अद्यAdyaFit to be Eaten

  अANot

  याYaaTo go towards

  यंYamWhenever

  भीBhiiTo Fear

  दास्यDaasyaDasya bhava

  प्राणPraannaLife, Life force

  व्याख्याVyaakhyaaExplanation, Exposition
• verse 11

  1) क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ परो॒वप॑ क्रु॒द्धः क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ ।2) प॒रो॒वप॑ म॒न्युना॑ म॒न्युना॑ परो॒वप॑ परो॒वप॑ म॒न्युना᳚ ।2) प॒रो॒वपेति॑ परा - उ॒पव॑ ।3) म॒न्युना॒ य-द्य-न्म॒न्युना॑ म॒न्युना॒ यत् ।4) यदव॒र्त्या ऽव॑र्त्या॒ य-द्यदव॑र्त्या ।5) अव॒र्त्येत्यव॑र्त्या ।6) सु॒कल्प॑ मग्ने ऽग्ने सु॒कल्प(ग्म्॑) सु॒कल्प॑ मग्ने ।6) सु॒कल्प॒मिति॑ सु - कल्प᳚म् ।7) अ॒ग्ने॒ त-त्तद॑ग्ने ऽग्ने॒ तत् ।8) त-त्तव॒ तव॒ त-त्त-त्तव॑ ।9) तव॒ पुनः॒ पुन॒स्तव॒ तव॒ पुनः॑ ।10) पुन॑स्त्वा त्वा॒ पुनः॒ पुन॑स्त्वा ।11) त्वोदु-त्त्वा॒ त्वोत् ।12) उ-द्दी॑पयामसि दीपयाम॒स्युदु-द्दी॑पयामसि ।13) दी॒प॒या॒म॒सीति॑ दीपयामसि ।14) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।15) ते॒ म॒न्युप॑रोप्तस्य म॒न्युप॑रोप्तस्य ते ते म॒न्युप॑रोप्तस्य ।16) म॒न्युप॑रोप्तस्य पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-म्म॒न्युप॑रोप्तस्य म॒न्युप॑रोप्तस्य पृथि॒वीम् ।16) म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ म॒न्यु - प॒रो॒प्त॒स्य॒ ।17) पृ॒थि॒वी मन्वनु॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मनु॑ ।18) अनु॑ दद्ध्व॒से द॑द्ध्व॒से ऽन्वनु॑ दद्ध्व॒से ।19) द॒द्ध्व॒स इति॑ दद्ध्व॒से ।20) आ॒दि॒त्या विश्वे॒ विश्व॑ आदि॒त्या आ॑दि॒त्या विश्वे᳚ ।21) विश्वे॒ त-त्त-द्विश्वे॒ विश्वे॒ तत् ।22) त-द्दे॒वा दे॒वास्त-त्त-द्दे॒वाः ।23) दे॒वा वस॑वो॒ वस॑वो दे॒वा दे॒वा वस॑वः ।24) वस॑वश्च च॒ वस॑वो॒ वस॑वश्च ।25) च॒ स॒माभ॑र-न्थ्स॒माभ॑रग्ग्​श्च च स॒माभ॑रन्न् ।26) स॒माभ॑र॒न्निति॑ सं - आभ॑रन्न् ।27) मनो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्मनो॒ मनो॒ ज्योतिः॑ ।28) ज्योति॑-र्जुषता-ञ्जुषता॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्जुषताम् ।29) जु॒ष॒ता॒ माज्य॒ माज्य॑-ञ्जुषता-ञ्जुषता॒ माज्य᳚म् ।30) आज्यं॒-विँच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्न॒ माज्य॒ माज्यं॒-विँच्छि॑न्नम् ।31) विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-विँच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञम् ।31) विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् ।32) य॒ज्ञग्ं सग्ं सं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं सम् ।33) स मि॒म मि॒मग्ं सग्ं स मि॒मम् ।34) इ॒म-न्द॑धातु दधात्वि॒म मि॒म-न्द॑धातु ।35) द॒धा॒त्विति॑ दधातु ।36) बृह॒स्पति॑ स्तनुता-न्तनुता॒-म्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑ स्तनुताम् ।37) त॒नु॒ता॒ मि॒म मि॒म-न्त॑नुता-न्तनुता मि॒मम् ।38) इ॒मन्नो॑ न इ॒म मि॒मन्नः॑ ।39) नो॒ विश्वे॒ विश्वे॑ नो नो॒ विश्वे᳚ ।40) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।41) दे॒वा इ॒हे ह दे॒वा दे॒वा इ॒ह ।42) इ॒ह मा॑दयन्ता-म्मादयन्ता मि॒हे ह मा॑दयन्ताम् ।43) मा॒द॒य॒न्ता॒मिति॑ मादयन्ताम् ।44) स॒प्त ते॑ ते स॒प्त स॒प्त ते᳚ ।45) ते॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।46) अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ स॒मिधो᳚ ऽग्ने ऽग्ने स॒मिधः॑ ।47) स॒मिधः॑ स॒प्त स॒प्त स॒मिधः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त ।47) स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ ।48) स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वाः ।49) जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त ।50) स॒प्त र्​ष॑य॒ ऋष॑य-स्स॒प्त स॒प्त र्​ष॑यः ।॥ 11 ॥ (50/55)

  ---

  1) kru̠ddhaḥ pa̍rō̠vapa̍ parō̠vapa̍ kru̠ddhaḥ kru̠ddhaḥ pa̍rō̠vapa̍ ।2) pa̠rō̠vapa̍ ma̠nyunā̍ ma̠nyunā̍ parō̠vapa̍ parō̠vapa̍ ma̠nyunā̎ ।2) pa̠rō̠vapēti̍ parā - u̠pava̍ ।3) ma̠nyunā̠ ya-dya-nma̠nyunā̍ ma̠nyunā̠ yat ।4) yadava̠rtyā 'va̍rtyā̠ ya-dyadava̍rtyā ।5) ava̠rtyētyava̍rtyā ।6) su̠kalpa̍ magnē 'gnē su̠kalpa(gm̍) su̠kalpa̍ magnē ।6) su̠kalpa̠miti̍ su - kalpa̎m ।7) a̠gnē̠ ta-ttada̍gnē 'gnē̠ tat ।8) ta-ttava̠ tava̠ ta-tta-ttava̍ ।9) tava̠ puna̠ḥ puna̠stava̠ tava̠ puna̍ḥ ।10) puna̍stvā tvā̠ puna̠ḥ puna̍stvā ।11) tvōdu-ttvā̠ tvōt ।12) u-ddī̍payāmasi dīpayāma̠syudu-ddī̍payāmasi ।13) dī̠pa̠yā̠ma̠sīti̍ dīpayāmasi ।14) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।15) tē̠ ma̠nyupa̍rōptasya ma̠nyupa̍rōptasya tē tē ma̠nyupa̍rōptasya ।16) ma̠nyupa̍rōptasya pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-mma̠nyupa̍rōptasya ma̠nyupa̍rōptasya pṛthi̠vīm ।16) ma̠nyupa̍rōpta̠syēti̍ ma̠nyu - pa̠rō̠pta̠sya̠ ।17) pṛ̠thi̠vī manvanu̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī manu̍ ।18) anu̍ daddhva̠sē da̍ddhva̠sē 'nvanu̍ daddhva̠sē ।19) da̠ddhva̠sa iti̍ daddhva̠sē ।20) ā̠di̠tyā viśvē̠ viśva̍ ādi̠tyā ā̍di̠tyā viśvē̎ ।21) viśvē̠ ta-tta-dviśvē̠ viśvē̠ tat ।22) ta-ddē̠vā dē̠vāsta-tta-ddē̠vāḥ ।23) dē̠vā vasa̍vō̠ vasa̍vō dē̠vā dē̠vā vasa̍vaḥ ।24) vasa̍vaścha cha̠ vasa̍vō̠ vasa̍vaścha ।25) cha̠ sa̠mābha̍ra-nthsa̠mābha̍ragg​ścha cha sa̠mābha̍rann ।26) sa̠mābha̍ra̠nniti̍ saṃ - ābha̍rann ।27) manō̠ jyōti̠-rjyōti̠-rmanō̠ manō̠ jyōti̍ḥ ।28) jyōti̍-rjuṣatā-ñjuṣatā̠-ñjyōti̠-rjyōti̍-rjuṣatām ।29) ju̠ṣa̠tā̠ mājya̠ mājya̍-ñjuṣatā-ñjuṣatā̠ mājya̎m ।30) ājya̠ṃ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nna̠ mājya̠ mājya̠ṃ vichChi̍nnam ।31) vichChi̍nnaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nnaṃ ya̠jñam ।31) vichChi̍nna̠miti̠ vi - Chi̠nna̠m ।32) ya̠jñagṃ sagṃ saṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sam ।33) sa mi̠ma mi̠magṃ sagṃ sa mi̠mam ।34) i̠ma-nda̍dhātu dadhātvi̠ma mi̠ma-nda̍dhātu ।35) da̠dhā̠tviti̍ dadhātu ।36) bṛha̠spati̍ stanutā-ntanutā̠-mbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍ stanutām ।37) ta̠nu̠tā̠ mi̠ma mi̠ma-nta̍nutā-ntanutā mi̠mam ।38) i̠mannō̍ na i̠ma mi̠manna̍ḥ ।39) nō̠ viśvē̠ viśvē̍ nō nō̠ viśvē̎ ।40) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।41) dē̠vā i̠hē ha dē̠vā dē̠vā i̠ha ।42) i̠ha mā̍dayantā-mmādayantā mi̠hē ha mā̍dayantām ।43) mā̠da̠ya̠ntā̠miti̍ mādayantām ।44) sa̠pta tē̍ tē sa̠pta sa̠pta tē̎ ।45) tē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।46) a̠gnē̠ sa̠midha̍-ssa̠midhō̎ 'gnē 'gnē sa̠midha̍ḥ ।47) sa̠midha̍-ssa̠pta sa̠pta sa̠midha̍-ssa̠midha̍-ssa̠pta ।47) sa̠midha̠ iti̍ saṃ - idha̍ḥ ।48) sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvāḥ ।49) ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta ।50) sa̠pta r​ṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya-ssa̠pta sa̠pta r​ṣa̍yaḥ ।॥ 11 ॥ (50/55)

  meaning

  Angry, he causes to scatter; by anger he causes to scatter.

  word by word

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  यत्YatWhich

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  तत्TatThat

  तवTavaYour · You · Of You

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  पृथिवीPrthiviiEarth, World

  मनुःManuhManu · [I remember] Sage Manu

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  इतिItiRefers to something that precedes

  विश्वVishvaWorld, Univese

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  वसवःVasavahVasus

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  सSaYour

  मनोManoMind · [My] Mind [is Established in Speech]

  विViA prefix indicating division, order etc

  सम्SamTogether with

  बृहस्पतिBrhaspatiBrihaspati, Guru of the Devas

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  इमंImamThis

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  इहIhaIn this place, Now, Here

  मादयन्ताम्MaadayantaamIntoxicated [by Your Blissful Nature]

  सप्तSaptaSeven

  जिह्वाJihvaaTongue

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  मग्नMagnaImmersed

  कल्पKalpaProper, Fit

  मनुManuPrayer, Incantation

  आदित्यAadityaSon of Aditi

  तदेवTad-EvaHe Indeed [is the Lord Creating the Beings] · That Indeed

  देवDevaDivine

  ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence

  छिन्नChinnaCut off

  साSaaShe

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  हाHaaSignifying killing

  जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste
• verse 12

  1) ऋष॑य-स्स॒प्त स॒प्त र्​ष॑य॒ ऋष॑य-स्स॒प्त ।2) स॒प्त धाम॒ धाम॑ स॒प्त स॒प्त धाम॑ ।3) धाम॑ प्रि॒याणि॑ प्रि॒याणि॒ धाम॒ धाम॑ प्रि॒याणि॑ ।4) प्रि॒याणीति॑ प्रि॒याणि॑ ।5) स॒प्त होत्रा॒ होत्रा᳚-स्स॒प्त स॒प्त होत्राः᳚ ।6) होत्रा᳚-स्सप्त॒धा स॑प्त॒धा होत्रा॒ होत्रा᳚-स्सप्त॒धा ।7) स॒प्त॒धा त्वा᳚ त्वा सप्त॒धा स॑प्त॒धा त्वा᳚ ।7) स॒प्त॒धेति॑ सप्त - धा ।8) त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ य॒ज॒न्ति॒ त्वा॒ त्वा॒ य॒ज॒न्ति॒ ।9) य॒ज॒न्ति॒ स॒प्त स॒प्त य॑जन्ति यजन्ति स॒प्त ।10) स॒प्त योनी॒-र्योनी᳚-स्स॒प्त स॒प्त योनीः᳚ ।11) योनी॒रा योनी॒-र्योनी॒रा ।12) आ पृ॑णस्व पृण॒स्वा पृ॑णस्व ।13) पृ॒ण॒स्वा॒ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॑ पृणस्व पृणस्वा घृ॒तेन॑ ।14) घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ।15) पुन॑ रू॒र्जोर्जा पुनः॒ पुन॑ रू॒र्जा ।16) ऊ॒र्जा नि न्यू᳚र्जोर्जा नि ।17) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।18) व॒र्त॒स्व॒ पुनः॒ पुन॑-र्वर्तस्व वर्तस्व॒ पुनः॑ ।19) पुन॑ रग्ने ऽग्ने॒ पुनः॒ पुन॑ रग्ने ।20) अ॒ग्न॒ इ॒षेषा ऽग्ने᳚ ऽग्न इ॒षा ।21) इ॒षा ऽऽयु॒षा ऽऽयु॑षे॒षेषा ऽऽयु॑षा ।22) आयु॒षेत्यायु॑षा ।23) पुन॑-र्नो नः॒ पुनः॒ पुन॑-र्नः ।24) नः॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ नो॒ नः॒ पा॒हि॒ ।25) पा॒हि॒ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॑ स्पाहि पाहि वि॒श्वतः॑ ।26) वि॒श्वत॒ इति॑ वि॒श्वतः॑ ।27) स॒ह र॒य्या र॒य्या स॒ह स॒ह र॒य्या ।28) र॒य्या नि नि र॒य्या र॒य्या नि ।29) नि व॑र्तस्व वर्तस्व॒ नि नि व॑र्तस्व ।30) व॒र्त॒स्वाग्ने ऽग्ने॑ वर्तस्व वर्त॒स्वाग्ने᳚ ।31) अग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॒स्वाग्ने ऽग्ने॒ पिन्व॑स्व ।32) पिन्व॑स्व॒ धार॑या॒ धार॑या॒ पिन्व॑स्व॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या ।33) धार॒येति॒ धार॑या ।34) वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतो॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वतः॑ ।34) वि॒श्वफ्स्नि॒येति॑ वि॒श्व - फ्स्नि॒या॒ ।35) वि॒श्वत॒ स्परि॒ परि॑ वि॒श्वतो॑ वि॒श्वत॒ स्परि॑ ।36) परीति॒ परि॑ ।37) लेक॒-स्सले॑क॒-स्सले॑को॒ लेको॒ लेक॒-स्सले॑कः ।38) सले॑क-स्सु॒लेकः॑ सु॒लेक॒-स्सले॑क॒-स्सले॑क-स्सु॒लेकः॑ ।38) सले॑क॒ इति॒ स - ले॒कः॒ ।39) सु॒लेक॒स्ते ते सु॒लेकः॑ सु॒लेक॒स्ते ।39) सु॒लेक॒ इति॑ सु - लेकः॑ ।40) ते नो॑ न॒स्ते ते नः॑ ।41) न॒ आ॒दि॒त्या आ॑दि॒त्या नो॑ न आदि॒त्याः ।42) आ॒दि॒त्या आज्य॒ माज्य॑ मादि॒त्या आ॑दि॒त्या आज्य᳚म् ।43) आज्य॑-ञ्जुषा॒णा जु॑षा॒णा आज्य॒ माज्य॑-ञ्जुषा॒णाः ।44) जु॒षा॒णा वि॑यन्तु वियन्तु जुषा॒णा जु॑षा॒णा वि॑यन्तु ।45) वि॒य॒न्तु॒ केतः॒ केतो॑ वियन्तु वियन्तु॒ केतः॑ ।46) केत॒-स्सके॑त॒-स्सके॑तः॒ केतः॒ केत॒-स्सके॑तः ।47) सके॑त-स्सु॒केतः॑ सु॒केत॒-स्सके॑त॒-स्सके॑त-स्सु॒केतः॑ ।47) सके॑त॒ इति॒ स - के॒तः॒ ।48) सु॒केत॒स्ते ते सु॒केतः॑ सु॒केत॒स्ते ।48) सु॒केत॒ इति॑ सु - केतः॑ ।49) ते नो॑ न॒स्ते ते नः॑ ।50) न॒ आ॒दि॒त्या आ॑दि॒त्या नो॑ न आदि॒त्याः ।51) आ॒दि॒त्या आज्य॒ माज्य॑ मादि॒त्या आ॑दि॒त्या आज्य᳚म् ।52) आज्य॑-ञ्जुषा॒णा जु॑षा॒णा आज्य॒ माज्य॑-ञ्जुषा॒णाः ।53) जु॒षा॒णा वि॑यन्तु वियन्तु जुषा॒णा जु॑षा॒णा वि॑यन्तु ।54) वि॒य॒न्तु॒ विव॑स्वा॒न्॒. विव॑स्वान्. वियन्तु वियन्तु॒ विव॑स्वान् ।55) विव॑स्वा॒(ग्म्॒) अदि॑ति॒ रदि॑ति॒-र्विव॑स्वा॒न्॒. विव॑स्वा॒(ग्म्॒) अदि॑तिः ।56) अदि॑ति॒-र्देव॑जूति॒-र्देव॑जूति॒ रदि॑ति॒ रदि॑ति॒-र्देव॑जूतिः ।57) देव॑जूति॒स्ते ते देव॑जूति॒-र्देव॑जूति॒स्ते ।57) देव॑जूति॒रिति॒ देव॑ - जू॒तिः॒ ।58) ते नो॑ न॒स्ते ते नः॑ ।59) न॒ आ॒दि॒त्या आ॑दि॒त्या नो॑ न आदि॒त्याः ।60) आ॒दि॒त्या आज्य॒ माज्य॑ मादि॒त्या आ॑दि॒त्या आज्य᳚म् ।61) आज्य॑-ञ्जुषा॒णा जु॑षा॒णा आज्य॒ माज्य॑-ञ्जुषा॒णाः ।62) जु॒षा॒णा वि॑यन्तु वियन्तु जुषा॒णा जु॑षा॒णा वि॑यन्तु ।63) वि॒य॒न्त्विति॑ वियन्तु ।॥ 12 ॥ (63/70)॥ अ. 3 ॥

  ---

  1) ṛṣa̍ya-ssa̠pta sa̠pta r​ṣa̍ya̠ ṛṣa̍ya-ssa̠pta ।2) sa̠pta dhāma̠ dhāma̍ sa̠pta sa̠pta dhāma̍ ।3) dhāma̍ pri̠yāṇi̍ pri̠yāṇi̠ dhāma̠ dhāma̍ pri̠yāṇi̍ ।4) pri̠yāṇīti̍ pri̠yāṇi̍ ।5) sa̠pta hōtrā̠ hōtrā̎-ssa̠pta sa̠pta hōtrā̎ḥ ।6) hōtrā̎-ssapta̠dhā sa̍pta̠dhā hōtrā̠ hōtrā̎-ssapta̠dhā ।7) sa̠pta̠dhā tvā̎ tvā sapta̠dhā sa̍pta̠dhā tvā̎ ।7) sa̠pta̠dhēti̍ sapta - dhā ।8) tvā̠ ya̠ja̠nti̠ ya̠ja̠nti̠ tvā̠ tvā̠ ya̠ja̠nti̠ ।9) ya̠ja̠nti̠ sa̠pta sa̠pta ya̍janti yajanti sa̠pta ।10) sa̠pta yōnī̠-ryōnī̎-ssa̠pta sa̠pta yōnī̎ḥ ।11) yōnī̠rā yōnī̠-ryōnī̠rā ।12) ā pṛ̍ṇasva pṛṇa̠svā pṛ̍ṇasva ।13) pṛ̠ṇa̠svā̠ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̍ pṛṇasva pṛṇasvā ghṛ̠tēna̍ ।14) ghṛ̠tēnēti̍ ghṛ̠tēna̍ ।15) puna̍ rū̠rjōrjā puna̠ḥ puna̍ rū̠rjā ।16) ū̠rjā ni nyū̎rjōrjā ni ।17) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।18) va̠rta̠sva̠ puna̠ḥ puna̍-rvartasva vartasva̠ puna̍ḥ ।19) puna̍ ragnē 'gnē̠ puna̠ḥ puna̍ ragnē ।20) a̠gna̠ i̠ṣēṣā 'gnē̎ 'gna i̠ṣā ।21) i̠ṣā ''yu̠ṣā ''yu̍ṣē̠ṣēṣā ''yu̍ṣā ।22) āyu̠ṣētyāyu̍ṣā ।23) puna̍-rnō na̠ḥ puna̠ḥ puna̍-rnaḥ ।24) na̠ḥ pā̠hi̠ pā̠hi̠ nō̠ na̠ḥ pā̠hi̠ ।25) pā̠hi̠ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̍ spāhi pāhi vi̠śvata̍ḥ ।26) vi̠śvata̠ iti̍ vi̠śvata̍ḥ ।27) sa̠ha ra̠yyā ra̠yyā sa̠ha sa̠ha ra̠yyā ।28) ra̠yyā ni ni ra̠yyā ra̠yyā ni ।29) ni va̍rtasva vartasva̠ ni ni va̍rtasva ।30) va̠rta̠svāgnē 'gnē̍ vartasva varta̠svāgnē̎ ।31) agnē̠ pinva̍sva̠ pinva̠svāgnē 'gnē̠ pinva̍sva ।32) pinva̍sva̠ dhāra̍yā̠ dhāra̍yā̠ pinva̍sva̠ pinva̍sva̠ dhāra̍yā ।33) dhāra̠yēti̠ dhāra̍yā ।34) vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvatō̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvaphsni̍yā vi̠śvata̍ḥ ।34) vi̠śvaphsni̠yēti̍ vi̠śva - phsni̠yā̠ ।35) vi̠śvata̠ spari̠ pari̍ vi̠śvatō̍ vi̠śvata̠ spari̍ ।36) parīti̠ pari̍ ।37) lēka̠-ssalē̍ka̠-ssalē̍kō̠ lēkō̠ lēka̠-ssalē̍kaḥ ।38) salē̍ka-ssu̠lēka̍-ssu̠lēka̠-ssalē̍ka̠-ssalē̍ka-ssu̠lēka̍ḥ ।38) salē̍ka̠ iti̠ sa - lē̠ka̠ḥ ।39) su̠lēka̠stē tē su̠lēka̍-ssu̠lēka̠stē ।39) su̠lēka̠ iti̍ su - lēka̍ḥ ।40) tē nō̍ na̠stē tē na̍ḥ ।41) na̠ ā̠di̠tyā ā̍di̠tyā nō̍ na ādi̠tyāḥ ।42) ā̠di̠tyā ājya̠ mājya̍ mādi̠tyā ā̍di̠tyā ājya̎m ।43) ājya̍-ñjuṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā ājya̠ mājya̍-ñjuṣā̠ṇāḥ ।44) ju̠ṣā̠ṇā vi̍yantu viyantu juṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā vi̍yantu ।45) vi̠ya̠ntu̠ kēta̠ḥ kētō̍ viyantu viyantu̠ kēta̍ḥ ।46) kēta̠-ssakē̍ta̠-ssakē̍ta̠ḥ kēta̠ḥ kēta̠-ssakē̍taḥ ।47) sakē̍ta-ssu̠kēta̍-ssu̠kēta̠-ssakē̍ta̠-ssakē̍ta-ssu̠kēta̍ḥ ।47) sakē̍ta̠ iti̠ sa - kē̠ta̠ḥ ।48) su̠kēta̠stē tē su̠kēta̍-ssu̠kēta̠stē ।48) su̠kēta̠ iti̍ su - kēta̍ḥ ।49) tē nō̍ na̠stē tē na̍ḥ ।50) na̠ ā̠di̠tyā ā̍di̠tyā nō̍ na ādi̠tyāḥ ।51) ā̠di̠tyā ājya̠ mājya̍ mādi̠tyā ā̍di̠tyā ājya̎m ।52) ājya̍-ñjuṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā ājya̠ mājya̍-ñjuṣā̠ṇāḥ ।53) ju̠ṣā̠ṇā vi̍yantu viyantu juṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā vi̍yantu ।54) vi̠ya̠ntu̠ viva̍svā̠n̠. viva̍svān. viyantu viyantu̠ viva̍svān ।55) viva̍svā̠(gm̠) adi̍ti̠ radi̍ti̠-rviva̍svā̠n̠. viva̍svā̠(gm̠) adi̍tiḥ ।56) adi̍ti̠-rdēva̍jūti̠-rdēva̍jūti̠ radi̍ti̠ radi̍ti̠-rdēva̍jūtiḥ ।57) dēva̍jūti̠stē tē dēva̍jūti̠-rdēva̍jūti̠stē ।57) dēva̍jūti̠riti̠ dēva̍ - jū̠ti̠ḥ ।58) tē nō̍ na̠stē tē na̍ḥ ।59) na̠ ā̠di̠tyā ā̍di̠tyā nō̍ na ādi̠tyāḥ ।60) ā̠di̠tyā ājya̠ mājya̍ mādi̠tyā ā̍di̠tyā ājya̎m ।61) ājya̍-ñjuṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā ājya̠ mājya̍-ñjuṣā̠ṇāḥ ।62) ju̠ṣā̠ṇā vi̍yantu viyantu juṣā̠ṇā ju̍ṣā̠ṇā vi̍yantu ।63) vi̠ya̠ntviti̍ viyantu ।॥ 12 ॥ (63/70)॥ a. 3 ॥

  meaning

  The seven seers, the seven sacred stations — the seven beloved stations.

  word by word

  सप्तSaptaSeven

  धामDhaamaAbode

  सप्तधाSaptadhaaSeven times

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  धाDhaaTo Hold, Bear, Support

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  निNiFrom previous part of word Vadini

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  पुनर्नPunar-NaWill not [come back] again [with Body, i.e. will not be Reborn]

  पाहिPaahiProtect · Please Protect · You Please Protect (the People always) · Please Protect Me

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  इतिItiRefers to something that precedes

  सहSahain Company, Jointly

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  विश्वVishvaWorld, Univese

  परिPariAround

  सSaYour

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  अदितिAditiAditi

  देवDevaDivine

  अANot

  धारयDhaarayaHolding, Bearing

  साSaaShe

  नष्टNassttaLost, Disappeared

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  आदित्यAadityaSon of Aditi

  आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi
• verse 13

  1) भूमि॑-र्भू॒म्ना भू॒म्ना भूमि॒-र्भूमि॑-र्भू॒म्ना ।2) भू॒म्ना द्यौ-र्द्यौ-र्भू॒म्ना भू॒म्ना द्यौः ।3) द्यौ-र्व॑रि॒णा व॑रि॒णा द्यौ-र्द्यौ-र्व॑रि॒णा ।4) व॒रि॒णेतीति॑ वरि॒णा व॑रि॒णेति॑ ।5) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।6) आ॒हा॒शिषा॒ ऽऽशिषा॑ ऽऽहाहा॒शिषा᳚ ।7) आ॒शिषै॒वैवाशिषा॒ ऽऽशिषै॒व ।7) आ॒शिषेत्या᳚ - शिषा᳚ ।8) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।9) ए॒न॒ मैन॑ मेन॒ मा ।10) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।11) ध॒त्ते॒ स॒र्पा-स्स॒र्पा ध॑त्ते धत्ते स॒र्पाः ।12) स॒र्पा वै वै स॒र्पा-स्स॒र्पा वै ।13) वै जीर्य॑न्तो॒ जीर्य॑न्तो॒ वै वै जीर्य॑न्तः ।14) जीर्य॑न्तो ऽमन्यन्तामन्यन्त॒ जीर्य॑न्तो॒ जीर्य॑न्तो ऽमन्यन्त ।15) अ॒म॒न्य॒न्त॒ स सो॑ ऽमन्यन्तामन्यन्त॒ सः ।16) स ए॒त मे॒तग्ं स स ए॒तम् ।17) ए॒त-ङ्क॑स॒र्णीरः॑ कस॒र्णीर॑ ए॒त मे॒त-ङ्क॑स॒र्णीरः॑ ।18) क॒स॒र्णीरः॑ काद्रवे॒यः का᳚द्रवे॒यः क॑स॒र्णीरः॑ कस॒र्णीरः॑ काद्रवे॒यः ।19) का॒द्र॒वे॒यो मन्त्र॒-म्मन्त्र॑-ङ्काद्रवे॒यः का᳚द्रवे॒यो मन्त्र᳚म् ।20) मन्त्र॑ मपश्यदपश्य॒-न्मन्त्र॒-म्मन्त्र॑ मपश्यत् ।21) अ॒प॒श्य॒-त्तत॒स्ततो॑ ऽपश्यदपश्य॒-त्ततः॑ ।22) ततो॒ वै वै तत॒स्ततो॒ वै ।23) वै ते ते वै वै ते ।24) ते जी॒र्णा जी॒र्णास्ते ते जी॒र्णाः ।25) जी॒र्णा स्त॒नू स्त॒नू-र्जी॒र्णा जी॒र्णास्त॒नूः ।26) त॒नूरपाप॑ त॒नूस्त॒नूरप॑ ।27) अपा᳚घ्नताघ्न॒तापापा᳚घ्नत ।28) अ॒घ्न॒त॒ स॒र्प॒रा॒ज्ञिया᳚-स्सर्परा॒ज्ञिया॑ अघ्नताघ्नत सर्परा॒ज्ञियाः᳚ ।29) स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिर्-ऋ॒ग्भि-स्स॑र्परा॒ज्ञिया᳚-स्सर्परा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिः ।29) स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प - रा॒ज्ञियाः᳚ ।30) ऋ॒ग्भि-र्गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य मृ॒ग्भिर्-ऋ॒ग्भि-र्गार्​ह॑पत्यम् ।30) ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क् - भिः ।31) गार्​ह॑पत्य॒ मा गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒ मा ।31) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।32) आ द॑धाति दधा॒त्या द॑धाति ।33) द॒धा॒ति॒ पु॒न॒र्न॒व-म्पु॑नर्न॒व-न्द॑धाति दधाति पुनर्न॒वम् ।34) पु॒न॒र्न॒व मे॒वैव पु॑नर्न॒व-म्पु॑नर्न॒व मे॒व ।34) पु॒न॒र्न॒वमिति॑ पुनः - न॒वम् ।35) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।36) ए॒न॒ म॒जर॑ म॒जर॑ मेन मेन म॒जर᳚म् ।37) अ॒जर॑-ङ्कृ॒त्वा कृ॒त्वा ऽजर॑ म॒जर॑-ङ्कृ॒त्वा ।38) कृ॒त्वा ऽऽध॑त्ते धत्त॒ आ कृ॒त्वा कृ॒त्वा ऽऽध॑त्ते ।39) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।40) ध॒त्ते ऽथो॒ अथो॑ धत्ते ध॒त्ते ऽथो᳚ ।41) अथो॑ पू॒त-म्पू॒त मथो॒ अथो॑ पू॒तम् ।41) अथो॒ इत्यथो᳚ ।42) पू॒त मे॒वैव पू॒त-म्पू॒त मे॒व ।43) ए॒व पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मे॒वैव पृ॑थि॒वीम् ।44) पृ॒थि॒वी म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॑-म्पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी म॒न्नाद्य᳚म् ।45) अ॒न्नाद्य॒न्न नान्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒न्न ।45) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।46) नोपोप॒ न नोप॑ ।47) उपा॑नमदनम॒ दुपोपा॑नमत् ।48) अ॒न॒म॒-थ्सा सा ऽन॑मदनम॒-थ्सा ।49) सैत मे॒तग्ं सा सैतम् ।50) ए॒त-म्मन्त्र॒-म्मन्त्र॑ मे॒त मे॒त-म्मन्त्र᳚म् ।॥ 13 ॥ (50/57)

  ---

  1) bhūmi̍-rbhū̠mnā bhū̠mnā bhūmi̠-rbhūmi̍-rbhū̠mnā ।2) bhū̠mnā dyau-rdyau-rbhū̠mnā bhū̠mnā dyauḥ ।3) dyau-rva̍ri̠ṇā va̍ri̠ṇā dyau-rdyau-rva̍ri̠ṇā ।4) va̠ri̠ṇētīti̍ vari̠ṇā va̍ri̠ṇēti̍ ।5) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।6) ā̠hā̠śiṣā̠ ''śiṣā̍ ''hāhā̠śiṣā̎ ।7) ā̠śiṣai̠vaivāśiṣā̠ ''śiṣai̠va ।7) ā̠śiṣētyā̎ - śiṣā̎ ।8) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।9) ē̠na̠ maina̍ mēna̠ mā ।10) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।11) dha̠ttē̠ sa̠rpā-ssa̠rpā dha̍ttē dhattē sa̠rpāḥ ।12) sa̠rpā vai vai sa̠rpā-ssa̠rpā vai ।13) vai jīrya̍ntō̠ jīrya̍ntō̠ vai vai jīrya̍ntaḥ ।14) jīrya̍ntō 'manyantāmanyanta̠ jīrya̍ntō̠ jīrya̍ntō 'manyanta ।15) a̠ma̠nya̠nta̠ sa sō̍ 'manyantāmanyanta̠ saḥ ।16) sa ē̠ta mē̠tagṃ sa sa ē̠tam ।17) ē̠ta-ṅka̍sa̠rṇīra̍ḥ kasa̠rṇīra̍ ē̠ta mē̠ta-ṅka̍sa̠rṇīra̍ḥ ।18) ka̠sa̠rṇīra̍ḥ kādravē̠yaḥ kā̎dravē̠yaḥ ka̍sa̠rṇīra̍ḥ kasa̠rṇīra̍ḥ kādravē̠yaḥ ।19) kā̠dra̠vē̠yō mantra̠-mmantra̍-ṅkādravē̠yaḥ kā̎dravē̠yō mantra̎m ।20) mantra̍ mapaśyadapaśya̠-nmantra̠-mmantra̍ mapaśyat ।21) a̠pa̠śya̠-ttata̠statō̍ 'paśyadapaśya̠-ttata̍ḥ ।22) tatō̠ vai vai tata̠statō̠ vai ।23) vai tē tē vai vai tē ।24) tē jī̠rṇā jī̠rṇāstē tē jī̠rṇāḥ ।25) jī̠rṇā sta̠nū sta̠nū-rjī̠rṇā jī̠rṇāsta̠nūḥ ।26) ta̠nūrapāpa̍ ta̠nūsta̠nūrapa̍ ।27) apā̎ghnatāghna̠tāpāpā̎ghnata ।28) a̠ghna̠ta̠ sa̠rpa̠rā̠jñiyā̎-ssarparā̠jñiyā̍ aghnatāghnata sarparā̠jñiyā̎ḥ ।29) sa̠rpa̠rā̠jñiyā̍ ṛ̠gbhir-ṛ̠gbhi-ssa̍rparā̠jñiyā̎-ssarparā̠jñiyā̍ ṛ̠gbhiḥ ।29) sa̠rpa̠rā̠jñiyā̠ iti̍ sarpa - rā̠jñiyā̎ḥ ।30) ṛ̠gbhi-rgār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya mṛ̠gbhir-ṛ̠gbhi-rgār​ha̍patyam ।30) ṛ̠gbhirityṛ̍k - bhiḥ ।31) gār​ha̍patya̠ mā gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠ mā ।31) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।32) ā da̍dhāti dadhā̠tyā da̍dhāti ।33) da̠dhā̠ti̠ pu̠na̠rna̠va-mpu̍narna̠va-nda̍dhāti dadhāti punarna̠vam ।34) pu̠na̠rna̠va mē̠vaiva pu̍narna̠va-mpu̍narna̠va mē̠va ।34) pu̠na̠rna̠vamiti̍ punaḥ - na̠vam ।35) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।36) ē̠na̠ ma̠jara̍ ma̠jara̍ mēna mēna ma̠jara̎m ।37) a̠jara̍-ṅkṛ̠tvā kṛ̠tvā 'jara̍ ma̠jara̍-ṅkṛ̠tvā ।38) kṛ̠tvā ''dha̍ttē dhatta̠ ā kṛ̠tvā kṛ̠tvā ''dha̍ttē ।39) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।40) dha̠ttē 'thō̠ athō̍ dhattē dha̠ttē 'thō̎ ।41) athō̍ pū̠ta-mpū̠ta mathō̠ athō̍ pū̠tam ।41) athō̠ ityathō̎ ।42) pū̠ta mē̠vaiva pū̠ta-mpū̠ta mē̠va ।43) ē̠va pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī mē̠vaiva pṛ̍thi̠vīm ।44) pṛ̠thi̠vī ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̍-mpṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī ma̠nnādya̎m ।45) a̠nnādya̠nna nānnādya̍ ma̠nnādya̠nna ।45) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।46) nōpōpa̠ na nōpa̍ ।47) upā̍namadanama̠ dupōpā̍namat ।48) a̠na̠ma̠-thsā sā 'na̍madanama̠-thsā ।49) saita mē̠tagṃ sā saitam ।50) ē̠ta-mmantra̠-mmantra̍ mē̠ta mē̠ta-mmantra̎m ।॥ 13 ॥ (50/57)

  meaning

  The earth by fullness — fullness is the earth, fullness is the sky.

  word by word

  द्यौःDyauh[Peace is in] Sky or Heaven

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  सSaYour

  एतEtaCome Near, Approached

  मन्त्रMantraa Mantra, a Vedic Hymn, a Prayer or Song of Praise

  ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  इतिItiRefers to something that precedes

  सर्पSarpaSnake

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  कृत्वाKrtvaa[Lord Shiva invoked the Keelaka and pinned it; And] having done [that all this indeed became Auspicious] · Having done

  पूतPuutaPurified

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  पृथिवीPrthiviiEarth, World

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  साSaaShe

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  अANot

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  सःSahHe

  एताम्Etaamsignifying These

  भीBhiiTo Fear

  पात्यPaatyato be Felled

  नवNavaNew, Fresh, Young

  जरJaraBecoming Old, Wearing, Wasting

  पुटPuttaFold

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
• verse 14

  1) मन्त्र॑ मपश्य दपश्य॒-न्मन्त्र॒-म्मन्त्र॑ मपश्यत् ।2) अ॒प॒श्य॒-त्तत॒स्ततो॑ ऽपश्य दपश्य॒-त्ततः॑ ।3) ततो॒ वै वै तत॒स्ततो॒ वै ।4) वै ता-न्तां-वैँ वै ताम् ।5) ता म॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒-न्ता-न्ता म॒न्नाद्य᳚म् ।6) अ॒न्नाद्य॒ मुपोपा॒न्नाद्य॑ म॒न्नाद्य॒ मुप॑ ।6) अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् ।7) उपा॑नमदनम॒ दुपोपा॑नमत् ।8) अ॒न॒म॒-द्य-द्यद॑नमदनम॒-द्यत् ।9) य-थ्स॑र्परा॒ज्ञिया᳚-स्सर्परा॒ज्ञिया॒ य-द्य-थ्स॑र्परा॒ज्ञियाः᳚ ।10) स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिर्-ऋ॒ग्भि-स्स॑र्परा॒ज्ञिया᳚-स्सर्परा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिः ।10) स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प - रा॒ज्ञियाः᳚ ।11) ऋ॒ग्भि-र्गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य मृ॒ग्भिर्-ऋ॒ग्भि-र्गार्​ह॑पत्यम् ।11) ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क् - भिः ।12) गार्​ह॑पत्य मा॒दधा᳚त्या॒दधा॑ति॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य मा॒दधा॑ति ।12) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।13) आ॒दधा᳚ त्य॒न्नाद्य॑स्या॒ न्नाद्य॑स्या॒दधा᳚ त्या॒दधा᳚त्य॒न्नाद्य॑स्य ।13) आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति ।14) अ॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या अ॒न्नाद्य॑स्या॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्यै ।14) अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य ।15) अव॑रुद्ध्या॒ अथो॒ अथो॒ अव॑रुद्ध्या॒ अव॑रुद्ध्या॒ अथो᳚ ।15) अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ ।16) अथो॑ अ॒स्या म॒स्या मथो॒ अथो॑ अ॒स्याम् ।16) अथो॒ इत्यथो᳚ ।17) अ॒स्या मे॒वैवास्या म॒स्या मे॒व ।18) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।19) ए॒न॒-म्प्रति॑ष्ठित॒-म्प्रति॑ष्ठित मेन मेन॒-म्प्रति॑ष्ठितम् ।20) प्रति॑ष्ठित॒ मा प्रति॑ष्ठित॒-म्प्रति॑ष्ठित॒ मा ।20) प्रति॑ष्ठित॒मिति॒ प्रति॑ - स्थि॒त॒म् ।21) आ ध॑त्ते धत्त॒ आ ध॑त्ते ।22) ध॒त्ते॒ य-द्य-द्ध॑त्ते धत्ते॒ यत् ।23) य-त्त्वा᳚ त्वा॒ य-द्य-त्त्वा᳚ ।24) त्वा॒ क्रु॒द्धः क्रु॒द्धस्त्वा᳚ त्वा क्रु॒द्धः ।25) क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ परो॒वप॑ क्रु॒द्धः क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ ।26) प॒रो॒वपे तीति॑ परो॒वप॑ परो॒वपे ति॑ ।26) प॒रो॒वपेति॑ परा - उ॒वप॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒हापापा॑हा॒हाप॑ ।29) अप॑ ह्नुते ह्नु॒ते ऽपाप॑ ह्नुते ।30) ह्नु॒त॒ ए॒वैव ह्नु॑ते ह्नुत ए॒व ।31) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वैवास्मै᳚ ।32) अ॒स्मै॒ त-त्तद॑स्मा अस्मै॒ तत् ।33) त-त्पुनः॒ पुन॒स्त-त्त-त्पुनः॑ ।34) पुन॑स्त्वा त्वा॒ पुनः॒ पुन॑स्त्वा ।35) त्वोदु-त्त्वा॒ त्वोत् ।36) उ-द्दी॑पयामसि दीपयाम॒स्युदु-द्दी॑पयामसि ।37) दी॒प॒या॒म॒सीतीति॑ दीपयामसि दीपयाम॒सीति॑ ।38) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।39) आ॒ह॒ सग्ं स मा॑हाह॒ सम् ।40) स मि॑न्ध इन्धे॒ सग्ं स मि॑न्धे ।41) इ॒न्ध॒ ए॒वैवे न्ध॑ इन्ध ए॒व ।42) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।43) ए॒नं॒-यँ-द्यदे॑न मेनं॒-यँत् ।44) य-त्ते॑ ते॒ य-द्य-त्ते᳚ ।45) ते॒ म॒न्युप॑रोप्तस्य म॒न्युप॑रोप्तस्य ते ते म॒न्युप॑रोप्तस्य ।46) म॒न्युप॑रोप्त॒स्ये तीति॑ म॒न्युप॑रोप्तस्य म॒न्युप॑रोप्त॒स्ये ति॑ ।46) म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ म॒न्यु - प॒रो॒प्त॒स्य॒ ।47) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।48) आ॒ह॒ दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भिराहाह दे॒वता॑भिः ।49) दे॒वता॑भि रे॒वैव दे॒वता॑भि-र्दे॒वता॑भिरे॒व ।50) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।॥ 14 ॥ (50/61)

  ---

  1) mantra̍ mapaśya dapaśya̠-nmantra̠-mmantra̍ mapaśyat ।2) a̠pa̠śya̠-ttata̠statō̍ 'paśya dapaśya̠-ttata̍ḥ ।3) tatō̠ vai vai tata̠statō̠ vai ।4) vai tā-ntāṃ vai vai tām ।5) tā ma̠nnādya̍ ma̠nnādya̠-ntā-ntā ma̠nnādya̎m ।6) a̠nnādya̠ mupōpā̠nnādya̍ ma̠nnādya̠ mupa̍ ।6) a̠nnādya̠mitya̍nna - adya̎m ।7) upā̍namadanama̠ dupōpā̍namat ।8) a̠na̠ma̠-dya-dyada̍namadanama̠-dyat ।9) ya-thsa̍rparā̠jñiyā̎-ssarparā̠jñiyā̠ ya-dya-thsa̍rparā̠jñiyā̎ḥ ।10) sa̠rpa̠rā̠jñiyā̍ ṛ̠gbhir-ṛ̠gbhi-ssa̍rparā̠jñiyā̎-ssarparā̠jñiyā̍ ṛ̠gbhiḥ ।10) sa̠rpa̠rā̠jñiyā̠ iti̍ sarpa - rā̠jñiyā̎ḥ ।11) ṛ̠gbhi-rgār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya mṛ̠gbhir-ṛ̠gbhi-rgār​ha̍patyam ।11) ṛ̠gbhirityṛ̍k - bhiḥ ।12) gār​ha̍patya mā̠dadhā̎tyā̠dadhā̍ti̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya mā̠dadhā̍ti ।12) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।13) ā̠dadhā̎ tya̠nnādya̍syā̠ nnādya̍syā̠dadhā̎ tyā̠dadhā̎tya̠nnādya̍sya ।13) ā̠dadhā̠tītyā̎ - dadhā̍ti ।14) a̠nnādya̠syāva̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā a̠nnādya̍syā̠nnādya̠syāva̍ruddhyai ।14) a̠nnādya̠syētya̍nna - adya̍sya ।15) ava̍ruddhyā̠ athō̠ athō̠ ava̍ruddhyā̠ ava̍ruddhyā̠ athō̎ ।15) ava̍ruddhyā̠ ityava̍ - ru̠ddhyai̠ ।16) athō̍ a̠syā ma̠syā mathō̠ athō̍ a̠syām ।16) athō̠ ityathō̎ ।17) a̠syā mē̠vaivāsyā ma̠syā mē̠va ।18) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।19) ē̠na̠-mprati̍ṣṭhita̠-mprati̍ṣṭhita mēna mēna̠-mprati̍ṣṭhitam ।20) prati̍ṣṭhita̠ mā prati̍ṣṭhita̠-mprati̍ṣṭhita̠ mā ।20) prati̍ṣṭhita̠miti̠ prati̍ - sthi̠ta̠m ।21) ā dha̍ttē dhatta̠ ā dha̍ttē ।22) dha̠ttē̠ ya-dya-ddha̍ttē dhattē̠ yat ।23) ya-ttvā̎ tvā̠ ya-dya-ttvā̎ ।24) tvā̠ kru̠ddhaḥ kru̠ddhastvā̎ tvā kru̠ddhaḥ ।25) kru̠ddhaḥ pa̍rō̠vapa̍ parō̠vapa̍ kru̠ddhaḥ kru̠ddhaḥ pa̍rō̠vapa̍ ।26) pa̠rō̠vapē tīti̍ parō̠vapa̍ parō̠vapē ti̍ ।26) pa̠rō̠vapēti̍ parā - u̠vapa̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠hāpāpā̍hā̠hāpa̍ ।29) apa̍ hnutē hnu̠tē 'pāpa̍ hnutē ।30) hnu̠ta̠ ē̠vaiva hnu̍tē hnuta ē̠va ।31) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vaivāsmai̎ ।32) a̠smai̠ ta-ttada̍smā asmai̠ tat ।33) ta-tpuna̠ḥ puna̠sta-tta-tpuna̍ḥ ।34) puna̍stvā tvā̠ puna̠ḥ puna̍stvā ।35) tvōdu-ttvā̠ tvōt ।36) u-ddī̍payāmasi dīpayāma̠syudu-ddī̍payāmasi ।37) dī̠pa̠yā̠ma̠sītīti̍ dīpayāmasi dīpayāma̠sīti̍ ।38) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।39) ā̠ha̠ sagṃ sa mā̍hāha̠ sam ।40) sa mi̍ndha indhē̠ sagṃ sa mi̍ndhē ।41) i̠ndha̠ ē̠vaivē ndha̍ indha ē̠va ।42) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।43) ē̠na̠ṃ ya-dyadē̍na mēna̠ṃ yat ।44) ya-ttē̍ tē̠ ya-dya-ttē̎ ।45) tē̠ ma̠nyupa̍rōptasya ma̠nyupa̍rōptasya tē tē ma̠nyupa̍rōptasya ।46) ma̠nyupa̍rōpta̠syē tīti̍ ma̠nyupa̍rōptasya ma̠nyupa̍rōpta̠syē ti̍ ।46) ma̠nyupa̍rōpta̠syēti̍ ma̠nyu - pa̠rō̠pta̠sya̠ ।47) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।48) ā̠ha̠ dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhirāhāha dē̠vatā̍bhiḥ ।49) dē̠vatā̍bhi rē̠vaiva dē̠vatā̍bhi-rdē̠vatā̍bhirē̠va ।50) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।॥ 14 ॥ (50/61)

  meaning

  He saw the mantra — from that he saw, from that he saw the mantra.

  word by word

  मन्त्रMantraa Mantra, a Vedic Hymn, a Prayer or Song of Praise

  ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  ताम्TaamHer

  इतिItiRefers to something that precedes

  सर्पSarpaSnake

  अस्याAsyaasignifying of Her

  प्रतिष्ठितPratisstthitaEstablished

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  प्रतिPratiEvery

  स्थितम्SthitamStanding, Staying, Situated

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  यत्YatWhich

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  अपःApahWater

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तत्TatThat

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  तंTamHim · To You · That · Then

  तTaThat

  आद्यंAadyamFirst [called "Ranga"]

  भीBhiiTo Fear

  पात्यPaatyato be Felled

  अद्यAdyaFit to be Eaten

  अस्यAsyaOf this

  प्रतिष्ठिताPratisstthitaa[My Speech] is Established [in Mind]

  अANot

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  पापPaapaSin

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  अहAhaparticle implying ascertainment

  साSaaShe

  एनाम्EnaamHer
• verse 15

  1) ए॒न॒(ग्म्॒) सग्ं स मे॑न मेन॒(ग्म्॒) सम् ।2) स-म्भ॑रति भरति॒ सग्ं स-म्भ॑रति ।3) भ॒र॒ति॒ वि वि भ॑रति भरति॒ वि ।4) वि वै वै वि वि वै ।5) वा ए॒तस्यै॒तस्य॒ वै वा ए॒तस्य॑ ।6) ए॒तस्य॑ य॒ज्ञो य॒ज्ञ ए॒तस्यै॒तस्य॑ य॒ज्ञः ।7) य॒ज्ञश्छि॑द्यते छिद्यते य॒ज्ञो य॒ज्ञश्छि॑द्यते ।8) छि॒द्य॒ते॒ यो यश्छि॑द्यते छिद्यते॒ यः ।9) यो᳚ ऽग्नि म॒ग्निं-योँ यो᳚ ऽग्निम् ।10) अ॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑द्वा॒सय॑ते ।11) उ॒द्वा॒सय॑ते॒ बृह॒स्पति॑वत्या॒ बृह॒स्पति॑वत्योद्वा॒सय॑त उद्वा॒सय॑ते॒ बृह॒स्पति॑वत्या ।11) उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते ।12) बृह॒स्पति॑वत्य॒र्चर्चा बृह॒स्पति॑वत्या॒ बृह॒स्पति॑वत्य॒र्चा ।12) बृह॒स्पति॑व॒त्येति॒ बृह॒स्पति॑ - व॒त्या॒ ।13) ऋ॒चोपोपा॒-र्चर्चोप॑ ।14) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।15) ति॒ष्ठ॒ते॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ तिष्ठते तिष्ठते॒ ब्रह्म॑ ।16) ब्रह्म॒ वै वै ब्रह्म॒ ब्रह्म॒ वै ।17) वै दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-वैँ वै दे॒वाना᳚म् ।18) दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॑-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-म्बृह॒स्पतिः॑ ।19) बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ बृह॒स्पति॒-र्बृह॒स्पति॒-र्ब्रह्म॑णा ।20) ब्रह्म॑णै॒वैव ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णै॒व ।21) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।22) य॒ज्ञग्ं सग्ं सं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं सम् ।23) स-न्द॑धाति दधाति॒ सग्ं स-न्द॑धाति ।24) द॒धा॒ति॒ विच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्न-न्दधाति दधाति॒ विच्छि॑न्नम् ।25) विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-विँच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञम् ।25) विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् ।26) य॒ज्ञग्ं सग्ं सं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं सम् ।27) स मि॒म मि॒मग्ं सग्ं स मि॒मम् ।28) इ॒म-न्द॑धातु दधात्वि॒म मि॒म-न्द॑धातु ।29) द॒धा॒त्वितीति॑ दधातु दधा॒त्विति॑ ।30) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।31) आ॒ह॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्या आहाह॒ सन्त॑त्यै ।32) सन्त॑त्यै॒ विश्वे॒ विश्वे॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे᳚ ।32) सन्त॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ ।33) विश्वे॑ दे॒वा दे॒वा विश्वे॒ विश्वे॑ दे॒वाः ।34) दे॒वा इ॒हे ह दे॒वा दे॒वा इ॒ह ।35) इ॒ह मा॑दयन्ता-म्मादयन्ता मि॒हे ह मा॑दयन्ताम् ।36) मा॒द॒य॒न्ता॒ मितीति॑ मादयन्ता-म्मादयन्ता॒ मिति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ स॒न्तत्य॑ स॒न्तत्या॑हाह स॒न्तत्य॑ ।39) स॒न्तत्यै॒वैव स॒न्तत्य॑ स॒न्तत्यै॒व ।39) स॒न्तत्येति॑ सं - तत्य॑ ।40) ए॒व य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मे॒वैव य॒ज्ञम् ।41) य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यः॑ ।42) दे॒वेभ्यो ऽन्वनु॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो ऽनु॑ ।43) अनु॑ दिशति दिश॒त्यन्वनु॑ दिशति ।44) दि॒श॒ति॒ स॒प्त स॒प्त दि॑शति दिशति स॒प्त ।45) स॒प्त ते॑ ते स॒प्त स॒प्त ते᳚ ।46) ते॒ अ॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ते॒ ते॒ अ॒ग्ने॒ ।47) अ॒ग्ने॒ स॒मिधः॑ स॒मिधो᳚ ऽग्ने ऽग्ने स॒मिधः॑ ।48) स॒मिधः॑ स॒प्त स॒प्त स॒मिधः॑ स॒मिधः॑ स॒प्त ।48) स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ ।49) स॒प्त जि॒ह्वा जि॒ह्वा-स्स॒प्त स॒प्त जि॒ह्वाः ।50) जि॒ह्वा इतीति॑ जि॒ह्वा जि॒ह्वा इति॑ ।॥ 15 ॥ (50/56)

  ---

  1) ē̠na̠(gm̠) sagṃ sa mē̍na mēna̠(gm̠) sam ।2) sa-mbha̍rati bharati̠ sagṃ sa-mbha̍rati ।3) bha̠ra̠ti̠ vi vi bha̍rati bharati̠ vi ।4) vi vai vai vi vi vai ।5) vā ē̠tasyai̠tasya̠ vai vā ē̠tasya̍ ।6) ē̠tasya̍ ya̠jñō ya̠jña ē̠tasyai̠tasya̍ ya̠jñaḥ ।7) ya̠jñaśChi̍dyatē Chidyatē ya̠jñō ya̠jñaśChi̍dyatē ।8) Chi̠dya̠tē̠ yō yaśChi̍dyatē Chidyatē̠ yaḥ ।9) yō̎ 'gni ma̠gniṃ yō yō̎ 'gnim ।10) a̠gni mu̍dvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍dvā̠saya̍tē ।11) u̠dvā̠saya̍tē̠ bṛha̠spati̍vatyā̠ bṛha̠spati̍vatyōdvā̠saya̍ta udvā̠saya̍tē̠ bṛha̠spati̍vatyā ।11) u̠dvā̠saya̍ta̠ ityu̍t - vā̠saya̍tē ।12) bṛha̠spati̍vatya̠rcharchā bṛha̠spati̍vatyā̠ bṛha̠spati̍vatya̠rchā ।12) bṛha̠spati̍va̠tyēti̠ bṛha̠spati̍ - va̠tyā̠ ।13) ṛ̠chōpōpā̠-rcharchōpa̍ ।14) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।15) ti̠ṣṭha̠tē̠ brahma̠ brahma̍ tiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ brahma̍ ।16) brahma̠ vai vai brahma̠ brahma̠ vai ।17) vai dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ vai vai dē̠vānā̎m ।18) dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̍-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-mbṛha̠spati̍ḥ ।19) bṛha̠spati̠-rbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ bṛha̠spati̠-rbṛha̠spati̠-rbrahma̍ṇā ।20) brahma̍ṇai̠vaiva brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇai̠va ।21) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।22) ya̠jñagṃ sagṃ saṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sam ।23) sa-nda̍dhāti dadhāti̠ sagṃ sa-nda̍dhāti ।24) da̠dhā̠ti̠ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nna-ndadhāti dadhāti̠ vichChi̍nnam ।25) vichChi̍nnaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nnaṃ ya̠jñam ।25) vichChi̍nna̠miti̠ vi - Chi̠nna̠m ।26) ya̠jñagṃ sagṃ saṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sam ।27) sa mi̠ma mi̠magṃ sagṃ sa mi̠mam ।28) i̠ma-nda̍dhātu dadhātvi̠ma mi̠ma-nda̍dhātu ।29) da̠dhā̠tvitīti̍ dadhātu dadhā̠tviti̍ ।30) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।31) ā̠ha̠ santa̍tyai̠ santa̍tyā āhāha̠ santa̍tyai ।32) santa̍tyai̠ viśvē̠ viśvē̠ santa̍tyai̠ santa̍tyai̠ viśvē̎ ।32) santa̍tyā̠ iti̠ saṃ - ta̠tyai̠ ।33) viśvē̍ dē̠vā dē̠vā viśvē̠ viśvē̍ dē̠vāḥ ।34) dē̠vā i̠hē ha dē̠vā dē̠vā i̠ha ।35) i̠ha mā̍dayantā-mmādayantā mi̠hē ha mā̍dayantām ।36) mā̠da̠ya̠ntā̠ mitīti̍ mādayantā-mmādayantā̠ miti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ sa̠ntatya̍ sa̠ntatyā̍hāha sa̠ntatya̍ ।39) sa̠ntatyai̠vaiva sa̠ntatya̍ sa̠ntatyai̠va ।39) sa̠ntatyēti̍ saṃ - tatya̍ ।40) ē̠va ya̠jñaṃ ya̠jña mē̠vaiva ya̠jñam ।41) ya̠jña-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vēbhya̍ḥ ।42) dē̠vēbhyō 'nvanu̍ dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō 'nu̍ ।43) anu̍ diśati diśa̠tyanvanu̍ diśati ।44) di̠śa̠ti̠ sa̠pta sa̠pta di̍śati diśati sa̠pta ।45) sa̠pta tē̍ tē sa̠pta sa̠pta tē̎ ।46) tē̠ a̠gnē̠ 'gnē̠ tē̠ tē̠ a̠gnē̠ ।47) a̠gnē̠ sa̠midha̍-ssa̠midhō̎ 'gnē 'gnē sa̠midha̍ḥ ।48) sa̠midha̍-ssa̠pta sa̠pta sa̠midha̍-ssa̠midha̍-ssa̠pta ।48) sa̠midha̠ iti̍ saṃ - idha̍ḥ ।49) sa̠pta ji̠hvā ji̠hvā-ssa̠pta sa̠pta ji̠hvāḥ ।50) ji̠hvā itīti̍ ji̠hvā ji̠hvā iti̍ ।॥ 15 ॥ (50/56)

  meaning

  He gathers him together — he gathers, he bears.

  word by word

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  विViA prefix indicating division, order etc

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  यज्ञYajnyaSacrifice

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  अग्निAgniFire

  बृहस्पतिBrhaspatiBrihaspati, Guru of the Devas

  उपUpaNear to

  ब्रह्मBrahmaLord Brahma

  ब्रह्मणैवBrahmanna-Eva[These Names were] indeed [uttered by the great-souled] Brahma

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  इतिItiRefers to something that precedes

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  इहIhaIn this place, Now, Here

  मादयन्ताम्MaadayantaamIntoxicated [by Your Blissful Nature]

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  सप्तSaptaSeven

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  जिह्वाJihvaaTongue

  साSaaShe

  एतEtaCome Near, Approached

  यःYahHe Who

  ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma

  देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas

  ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  छिन्नChinnaCut off

  अहAhaparticle implying ascertainment

  विश्वVishvaWorld, Univese

  तत्TatThat

  देवDevaDivine

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  हाHaaSignifying killing

  जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste
• verse 16

  1) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।2) आ॒ह॒ स॒प्तस॑प्त स॒प्तस॑प्ताहाह स॒प्तस॑प्त ।3) स॒प्तस॑प्त॒ वै वै स॒प्तस॑प्त स॒प्तस॑प्त॒ वै ।3) स॒प्तस॒प्तेति॑ स॒प्त - स॒प्त॒ ।4) वै स॑प्त॒धा स॑प्त॒धा वै वै स॑प्त॒धा ।5) स॒प्त॒धा ऽग्नेर॒ग्ने-स्स॑प्त॒धा स॑प्त॒धा ऽग्नेः ।5) स॒प्त॒धेति॑ सप्त - धा ।6) अ॒ग्नेः प्रि॒याः प्रि॒या अ॒ग्नेर॒ग्नेः प्रि॒याः ।7) प्रि॒या स्त॒नुव॑ स्त॒नुवः॑ प्रि॒याः प्रि॒यास्त॒नुवः॑ ।8) त॒नुव॒ स्तास्ता स्त॒नुव॑ स्त॒नुव॒स्ताः ।9) ता ए॒वैव तास्ता ए॒व ।10) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।11) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।12) रु॒न्धे॒ पुनः॒ पुना॑ रुन्धे रुन्धे॒ पुनः॑ ।13) पुन॑ रू॒र्जोर्जा पुनः॒ पुन॑ रू॒र्जा ।14) ऊ॒र्जा स॒ह स॒होर्जोर्जा स॒ह ।15) स॒ह र॒य्या र॒य्या स॒ह स॒ह र॒य्या ।16) र॒य्येतीति॑ र॒य्या र॒य्येति॑ ।17) इत्य॒भितो॒ ऽभित॒ इतीत्य॒भितः॑ ।18) अ॒भितः॑ पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॑ म॒भितो॒ ऽभितः॑ पुरो॒डाश᳚म् ।19) पु॒रो॒डाश॒ माहु॑ती॒ आहु॑ती पुरो॒डाश॑-म्पुरो॒डाश॒ माहु॑ती ।20) आहु॑ती जुहोति जुहो॒त्याहु॑ती॒ आहु॑ती जुहोति ।20) आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ ।21) जु॒हो॒ति॒ यज॑मानं॒-यँज॑मान-ञ्जुहोति जुहोति॒ यज॑मानम् ।22) यज॑मान मे॒वैव यज॑मानं॒-यँज॑मान मे॒व ।23) ए॒वोर्जोर्जैवैवोर्जा ।24) ऊ॒र्जा च॑ चो॒र्जोर्जा च॑ ।25) च॒ र॒य्या र॒य्या च॑ च र॒य्या ।26) र॒य्या च॑ च र॒य्या र॒य्या च॑ ।27) चो॒भ॒यत॑ उभ॒यत॑श्च चोभ॒यतः॑ ।28) उ॒भ॒यतः॒ परि॒ पर्यु॑भ॒यत॑ उभ॒यतः॒ परि॑ ।29) परि॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ परि॒ परि॑ गृह्णाति ।30) गृ॒ह्णा॒त्या॒दि॒त्या आ॑दि॒त्या गृ॑ह्णाति गृह्णात्यादि॒त्याः ।31) आ॒दि॒त्या वै वा आ॑दि॒त्या आ॑दि॒त्या वै ।32) वा अ॒स्मा द॒स्मा-द्वै वा अ॒स्मात् ।33) अ॒स्मा ल्लो॒का ल्लो॒का द॒स्मा द॒स्मा ल्लो॒कात् ।34) लो॒काद॒मु म॒मुम् ँलो॒का ल्लो॒काद॒मुम् ।35) अ॒मुम् ँलो॒कम् ँलो॒क म॒मु म॒मुम् ँलो॒कम् ।36) लो॒क मा॑यन्नायन्न् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।37) आ॒य॒-न्ते त आ॑यन्नाय॒-न्ते ।38) ते॑ ऽमुष्मि॑न्न॒मुष्मि॒-न्ते ते॑ ऽमुष्मिन्न्॑ ।39) अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒के लो॒के॑ ऽमुष्मि॑ न्न॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ।40) लो॒के वि वि लो॒के लो॒के वि ।41) व्य॑तृष्यन्नतृष्य॒न्॒. वि व्य॑तृष्यन्न् ।42) अ॒तृ॒ष्य॒-न्ते ते॑ ऽतृष्यन्नतृष्य॒-न्ते ।43) त इ॒म मि॒म-न्ते त इ॒मम् ।44) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।45) लो॒क-म्पुनः॒ पुन॑-र्लो॒कम् ँलो॒क-म्पुनः॑ ।46) पुन॑ रभ्य॒वेत्या᳚भ्य॒वेत्य॒ पुनः॒ पुन॑ रभ्य॒वेत्य॑ ।47) अ॒भ्य॒वेत्या॒ग्नि म॒ग्नि म॑भ्य॒वेत्या᳚भ्य॒वेत्या॒ग्निम् ।47) अ॒भ्य॒वेत्येत्य॑भि - अ॒वेत्य॑ ।48) अ॒ग्नि मा॒धाया॒धाया॒ग्नि म॒ग्नि मा॒धाय॑ ।49) आ॒धायै॒ता ने॒ता ना॒धाया॒धायै॒तान् ।49) आ॒धायेत्या᳚ - धाय॑ ।50) ए॒तान्. होमा॒न्॒. होमा॑ ने॒ता ने॒तान्. होमान्॑ ।51) होमा॑ नजुहवु रजुहवु॒र्॒ होमा॒न्॒. होमा॑ नजुहवुः ।52) अ॒जु॒ह॒वु॒स्ते ते॑ ऽजुहवु रजुहवु॒स्ते ।53) त आ᳚र्ध्नुवन्नार्ध्नुव॒-न्ते त आ᳚र्ध्नुवन्न् ।54) आ॒र्ध्नु॒व॒-न्ते त आ᳚र्ध्नुवन्नार्ध्नुव॒-न्ते ।55) ते सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-न्ते ते सु॑व॒र्गम् ।56) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।56) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।57) लो॒क मा॑यन्नायन्न् ँलो॒कम् ँलो॒क मा॑यन्न् ।58) आ॒य॒न्॒. यो य आ॑यन्नाय॒न्॒. यः ।59) यः प॑रा॒चीन॑-म्परा॒चीनं॒-योँ यः प॑रा॒चीन᳚म् ।60) प॒रा॒चीन॑-म्पुनरा॒धेया᳚-त्पुनरा॒धेया᳚-त्परा॒चीन॑-म्परा॒चीन॑-म्पुनरा॒धेया᳚त् ।61) पु॒न॒रा॒धेया॑द॒ग्नि म॒ग्नि-म्पु॑नरा॒धेया᳚-त्पुनरा॒धेया॑द॒ग्निम् ।61) पु॒न॒रा॒धेया॒दिति॑ पुनः - आ॒धेया᳚त् ।62) अ॒ग्नि मा॒दधी॑ता॒दधी॑ता॒ग्नि म॒ग्नि मा॒दधी॑त ।63) आ॒दधी॑त॒ स स आ॒दधी॑ता॒दधी॑त॒ सः ।63) आ॒दधी॒तेत्या᳚ - दधी॑त ।64) स ए॒ता ने॒ता-न्थ्स स ए॒तान् ।65) ए॒तान्. होमा॒न्॒. होमा॑ ने॒ता ने॒तान्. होमान्॑ ।66) होमा᳚न् जुहुयाज् जुहुया॒द्धोमा॒न्॒. होमा᳚न् जुहुयात् ।67) जु॒हु॒या॒-द्यां-याँ-ञ्जु॑हुयाज् जुहुया॒-द्याम् ।68) या मे॒वैव यां-याँ मे॒व ।69) ए॒वादि॒त्या आ॑दि॒त्या ए॒वैवादि॒त्याः ।70) आ॒दि॒त्या ऋद्धि॒ मृद्धि॑ मादि॒त्या आ॑दि॒त्या ऋद्धि᳚म् ।71) ऋद्धि॒ मार्ध्नु॑व॒न्नार्ध्नु॑व॒न्नृद्धि॒ मृद्धि॒ मार्ध्नु॑वन्न् ।72) आर्ध्नु॑व॒-न्ता-न्ता मार्ध्नु॑व॒न्नार्ध्नु॑व॒-न्ताम् ।73) ता मे॒वैव ता-न्ता मे॒व ।74) ए॒व र्ध्नो᳚त्यृद्ध्नोत्ये॒वैव र्ध्नो॑ति ।75) ऋ॒द्ध्नो॒तीत्यृ॑द्ध्नोति ।॥ 16 ॥ (75/83)॥ अ. 4 ॥

  ---

  1) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।2) ā̠ha̠ sa̠ptasa̍pta sa̠ptasa̍ptāhāha sa̠ptasa̍pta ।3) sa̠ptasa̍pta̠ vai vai sa̠ptasa̍pta sa̠ptasa̍pta̠ vai ।3) sa̠ptasa̠ptēti̍ sa̠pta - sa̠pta̠ ।4) vai sa̍pta̠dhā sa̍pta̠dhā vai vai sa̍pta̠dhā ।5) sa̠pta̠dhā 'gnēra̠gnē-ssa̍pta̠dhā sa̍pta̠dhā 'gnēḥ ।5) sa̠pta̠dhēti̍ sapta - dhā ।6) a̠gnēḥ pri̠yāḥ pri̠yā a̠gnēra̠gnēḥ pri̠yāḥ ।7) pri̠yā sta̠nuva̍ sta̠nuva̍ḥ pri̠yāḥ pri̠yāsta̠nuva̍ḥ ।8) ta̠nuva̠ stāstā sta̠nuva̍ sta̠nuva̠stāḥ ।9) tā ē̠vaiva tāstā ē̠va ।10) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।11) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।12) ru̠ndhē̠ puna̠ḥ punā̍ rundhē rundhē̠ puna̍ḥ ।13) puna̍ rū̠rjōrjā puna̠ḥ puna̍ rū̠rjā ।14) ū̠rjā sa̠ha sa̠hōrjōrjā sa̠ha ।15) sa̠ha ra̠yyā ra̠yyā sa̠ha sa̠ha ra̠yyā ।16) ra̠yyētīti̍ ra̠yyā ra̠yyēti̍ ।17) itya̠bhitō̠ 'bhita̠ itītya̠bhita̍ḥ ।18) a̠bhita̍ḥ purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̍ ma̠bhitō̠ 'bhita̍ḥ purō̠ḍāśa̎m ।19) pu̠rō̠ḍāśa̠ māhu̍tī̠ āhu̍tī purō̠ḍāśa̍-mpurō̠ḍāśa̠ māhu̍tī ।20) āhu̍tī juhōti juhō̠tyāhu̍tī̠ āhu̍tī juhōti ।20) āhu̍tī̠ ityā - hu̠tī̠ ।21) ju̠hō̠ti̠ yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna-ñjuhōti juhōti̠ yaja̍mānam ।22) yaja̍māna mē̠vaiva yaja̍māna̠ṃ yaja̍māna mē̠va ।23) ē̠vōrjōrjaivaivōrjā ।24) ū̠rjā cha̍ chō̠rjōrjā cha̍ ।25) cha̠ ra̠yyā ra̠yyā cha̍ cha ra̠yyā ।26) ra̠yyā cha̍ cha ra̠yyā ra̠yyā cha̍ ।27) chō̠bha̠yata̍ ubha̠yata̍ścha chōbha̠yata̍ḥ ।28) u̠bha̠yata̠ḥ pari̠ paryu̍bha̠yata̍ ubha̠yata̠ḥ pari̍ ।29) pari̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ pari̠ pari̍ gṛhṇāti ।30) gṛ̠hṇā̠tyā̠di̠tyā ā̍di̠tyā gṛ̍hṇāti gṛhṇātyādi̠tyāḥ ।31) ā̠di̠tyā vai vā ā̍di̠tyā ā̍di̠tyā vai ।32) vā a̠smā da̠smā-dvai vā a̠smāt ।33) a̠smā llō̠kā llō̠kā da̠smā da̠smā llō̠kāt ।34) lō̠kāda̠mu ma̠mum ँlō̠kā llō̠kāda̠mum ।35) a̠mum ँlō̠kam ँlō̠ka ma̠mu ma̠mum ँlō̠kam ।36) lō̠ka mā̍yannāyann ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।37) ā̠ya̠-ntē ta ā̍yannāya̠-ntē ।38) tē̍ 'muṣmi̍nna̠muṣmi̠-ntē tē̍ 'muṣminn̍ ।39) a̠muṣmi̍n ँlō̠kē lō̠kē̍ 'muṣmi̍ nna̠muṣmi̍n ँlō̠kē ।40) lō̠kē vi vi lō̠kē lō̠kē vi ।41) vya̍tṛṣyannatṛṣya̠n̠. vi vya̍tṛṣyann ।42) a̠tṛ̠ṣya̠-ntē tē̍ 'tṛṣyannatṛṣya̠-ntē ।43) ta i̠ma mi̠ma-ntē ta i̠mam ।44) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।45) lō̠ka-mpuna̠ḥ puna̍-rlō̠kam ँlō̠ka-mpuna̍ḥ ।46) puna̍ rabhya̠vētyā̎bhya̠vētya̠ puna̠ḥ puna̍ rabhya̠vētya̍ ।47) a̠bhya̠vētyā̠gni ma̠gni ma̍bhya̠vētyā̎bhya̠vētyā̠gnim ।47) a̠bhya̠vētyētya̍bhi - a̠vētya̍ ।48) a̠gni mā̠dhāyā̠dhāyā̠gni ma̠gni mā̠dhāya̍ ।49) ā̠dhāyai̠tā nē̠tā nā̠dhāyā̠dhāyai̠tān ।49) ā̠dhāyētyā̎ - dhāya̍ ।50) ē̠tān. hōmā̠n̠. hōmā̍ nē̠tā nē̠tān. hōmān̍ ।51) hōmā̍ najuhavu rajuhavu̠r̠ hōmā̠n̠. hōmā̍ najuhavuḥ ।52) a̠ju̠ha̠vu̠stē tē̍ 'juhavu rajuhavu̠stē ।53) ta ā̎rdhnuvannārdhnuva̠-ntē ta ā̎rdhnuvann ।54) ā̠rdhnu̠va̠-ntē ta ā̎rdhnuvannārdhnuva̠-ntē ।55) tē su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-ntē tē su̍va̠rgam ।56) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।56) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।57) lō̠ka mā̍yannāyann ँlō̠kam ँlō̠ka mā̍yann ।58) ā̠ya̠n̠. yō ya ā̍yannāya̠n̠. yaḥ ।59) yaḥ pa̍rā̠chīna̍-mparā̠chīna̠ṃ yō yaḥ pa̍rā̠chīna̎m ।60) pa̠rā̠chīna̍-mpunarā̠dhēyā̎-tpunarā̠dhēyā̎-tparā̠chīna̍-mparā̠chīna̍-mpunarā̠dhēyā̎t ।61) pu̠na̠rā̠dhēyā̍da̠gni ma̠gni-mpu̍narā̠dhēyā̎-tpunarā̠dhēyā̍da̠gnim ।61) pu̠na̠rā̠dhēyā̠diti̍ punaḥ - ā̠dhēyā̎t ।62) a̠gni mā̠dadhī̍tā̠dadhī̍tā̠gni ma̠gni mā̠dadhī̍ta ।63) ā̠dadhī̍ta̠ sa sa ā̠dadhī̍tā̠dadhī̍ta̠ saḥ ।63) ā̠dadhī̠tētyā̎ - dadhī̍ta ।64) sa ē̠tā nē̠tā-nthsa sa ē̠tān ।65) ē̠tān. hōmā̠n̠. hōmā̍ nē̠tā nē̠tān. hōmān̍ ।66) hōmā̎n juhuyāj juhuyā̠ddhōmā̠n̠. hōmā̎n juhuyāt ।67) ju̠hu̠yā̠-dyāṃ yā-ñju̍huyāj juhuyā̠-dyām ।68) yā mē̠vaiva yāṃ yā mē̠va ।69) ē̠vādi̠tyā ā̍di̠tyā ē̠vaivādi̠tyāḥ ।70) ā̠di̠tyā ṛddhi̠ mṛddhi̍ mādi̠tyā ā̍di̠tyā ṛddhi̎m ।71) ṛddhi̠ mārdhnu̍va̠nnārdhnu̍va̠nnṛddhi̠ mṛddhi̠ mārdhnu̍vann ।72) ārdhnu̍va̠-ntā-ntā mārdhnu̍va̠nnārdhnu̍va̠-ntām ।73) tā mē̠vaiva tā-ntā mē̠va ।74) ē̠va rdhnō̎tyṛddhnōtyē̠vaiva rdhnō̍ti ।75) ṛ̠ddhnō̠tītyṛ̍ddhnōti ।॥ 16 ॥ (75/83)॥ a. 4 ॥

  meaning

  Thus he says — seven times seven, seven times seven indeed.

  word by word

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  सप्तSaptaSeven

  सप्तधाSaptadhaaSeven times

  धाDhaaTo Hold, Bear, Support

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  अवAvaA prefix

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  सहSahain Company, Jointly

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  परिPariAround

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  लोकाःLokaahWorlds

  अमुम्AmumHis

  लोकLokaWorld, Men

  तंTamHim · To You · That · Then

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  अमुष्मिन्AmussminIn That

  लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)

  विViA prefix indicating division, order etc

  इमंImamThis

  इमम्ImamThis

  अग्निAgniFire

  गम्GamTo Go

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  सSaYour

  एताEtaaThese

  याYaaTo go towards

  ऋद्धिRddhiProsperity

  अANot

  अहAhaparticle implying ascertainment

  प्रियःPriyahDear

  प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to

  तTaThat

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  वावVaavaJust, Indeed

  भीतBhiitaFrightened

  आहुतिAahutiOffering Oblations with Fire, Calling, Invoking

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  आदित्यAadityaSon of Aditi

  अस्मत्AsmatFrom our

  गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati

  यःYahHe Who

  अधेयAdheyaIncomprehensible

  साSaaShe

  सःSahHe

  एतEtaCome Near, Approached
• verse 17

  1) उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒र म॑द्ध्व॒र मु॑पप्र॒यन्त॑ उपप्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒रम् ।1) उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प - प्र॒यन्तः॑ ।2) अ॒द्ध्व॒र-म्मन्त्र॒-म्मन्त्र॑ मद्ध्व॒र म॑द्ध्व॒र-म्मन्त्र᳚म् ।3) मन्त्रं॑-वोँचेम वोचेम॒ मन्त्र॒-म्मन्त्रं॑-वोँचेम ।4) वो॒चे॒मा॒ग्नये॑ अ॒ग्नये॑ वोचेम वोचेमा॒ग्नये᳚ ।5) अ॒ग्नय॒ इत्य॒ग्नये᳚ ।6) आ॒रे अ॒स्मे अ॒स्मे आ॒र आ॒रे अ॒स्मे ।7) अ॒स्मे च॑ चा॒स्मे अ॒स्मे च॑ ।7) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।8) च॒ शृ॒ण्व॒ते शृ॑ण्व॒ते च॑ च शृण्व॒ते ।9) शृ॒ण्व॒त इति॑ शृण्व॒ते ।10) अ॒स्य प्र॒त्ना-म्प्र॒त्ना म॒स्यास्य प्र॒त्नाम् ।11) प्र॒त्ना मन्वनु॑ प्र॒त्ना-म्प्र॒त्ना मनु॑ ।12) अनु॒ द्युत॒-न्द्युत॒ मन्वनु॒ द्युत᳚म् ।13) द्युत(ग्म्॑) शु॒क्रग्ं शु॒क्र-न्द्युत॒-न्द्युत(ग्म्॑) शु॒क्रम् ।14) शु॒क्र-न्दु॑दुह्रे दुदुह्रे शु॒क्रग्ं शु॒क्र-न्दु॑दुह्रे ।15) दु॒दु॒ह्रे॒ अह्र॑यो॒ अह्र॑यो दुदुह्रे दुदुह्रे॒ अह्र॑यः ।16) अह्र॑य॒ इत्यह्र॑यः ।17) पयः॑ सहस्र॒साग्ं स॑हस्र॒सा-म्पयः॒ पयः॑ सहस्र॒साम् ।18) स॒ह॒स्र॒सा मृषि॒ मृषि(ग्म्॑) सहस्र॒साग्ं स॑हस्र॒सा मृषि᳚म् ।18) स॒ह॒स्र॒सामिति॑ सहस्र - साम् ।19) ऋषि॒मित्यृषि᳚म् ।20) अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा मू॒र्धा ऽग्निर॒ग्नि-र्मू॒र्धा ।21) मू॒र्धा दि॒वो दि॒वो मू॒र्धा मू॒र्धा दि॒वः ।22) दि॒वः क॒कु-त्क॒कु-द्दि॒वो दि॒वः क॒कुत् ।23) क॒कु-त्पति॒ष् पतिः॑ क॒कु-त्क॒कु-त्पतिः॑ ।24) पतिः॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या स्पति॒ष् पतिः॑ पृथि॒व्याः ।25) पृ॒थि॒व्या अ॒य म॒य-म्पृ॑थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अ॒यम् ।26) अ॒यमित्य॒यम् ।27) अ॒पाग्ं रेता(ग्म्॑)सि॒ रेता(ग्ग्॑)स्य॒पा म॒पाग्ं रेता(ग्म्॑)सि ।28) रेता(ग्म्॑)सि जिन्वति जिन्वति॒ रेता(ग्म्॑)सि॒ रेता(ग्म्॑)सि जिन्वति ।29) जि॒न्व॒तीति॑ जिन्वति ।30) अ॒य मि॒हे हाय म॒य मि॒ह ।31) इ॒ह प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒म इ॒हे ह प्र॑थ॒मः ।32) प्र॒थ॒मो धा॑यि धायि प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो धा॑यि ।33) धा॒यि॒ धा॒तृभि॑-र्धा॒तृभि॑-र्धायि धायि धा॒तृभिः॑ ।34) धा॒तृभि॒र्॒ होता॒ होता॑ धा॒तृभि॑-र्धा॒तृभि॒र्॒ होता᳚ ।34) धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ - भिः॒ ।35) होता॒ यजि॑ष्ठो॒ यजि॑ष्ठो॒ होता॒ होता॒ यजि॑ष्ठः ।36) यजि॑ष्ठो अद्ध्व॒रेष्व॑द्ध्व॒रेषु॒ यजि॑ष्ठो॒ यजि॑ष्ठो अद्ध्व॒रेषु॑ ।37) अ॒द्ध्व॒रेष्वीड्य॒ ईड्यो॑ अद्ध्व॒रेष्व॑द्ध्व॒रेष्वीड्यः॑ ।38) ईड्य॒ इतीड्यः॑ ।39) य मप्न॑वानो॒ अप्न॑वानो॒ यं-यँ मप्न॑वानः ।40) अप्न॑वानो॒ भृग॑वो॒ भृग॑वो॒ अप्न॑वानो॒ अप्न॑वानो॒ भृग॑वः ।41) भृग॑वो विरुरु॒चु-र्वि॑रुरु॒चु-र्भृग॑वो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुः ।42) वि॒रु॒रु॒चु-र्वने॑षु॒ वने॑षु विरुरु॒चु-र्वि॑रुरु॒चु-र्वने॑षु ।42) वि॒रु॒रु॒चुरिति॑ वि - रु॒रु॒चुः ।43) वने॑षु चि॒त्र-ञ्चि॒त्रं-वँने॑षु॒ वने॑षु चि॒त्रम् ।44) चि॒त्रं-विँ॒भुवं॑-विँ॒भुव॑-ञ्चि॒त्र-ञ्चि॒त्रं-विँ॒भुव᳚म् ।45) वि॒भुवं॑-विँ॒शेवि॑शे वि॒शेवि॑शे वि॒भुवं॑-विँ॒भुवं॑-विँ॒शेवि॑शे ।45) वि॒भुव॒मिति॑ वि - भुव᳚म् ।46) वि॒शेवि॑श॒ इति॑ वि॒शे - वि॒शे॒ ।47) उ॒भा वां᳚-वाँ मु॒भोभा वा᳚म् ।48) वा॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ वां॒-वाँ॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ ।49) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आ॒हु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॑ इन्द्राग्नी इन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्यै᳚ ।49) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ ।50) आ॒हु॒वद्ध्या॑ उ॒भोभा ऽऽहु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॑ उ॒भा ।॥ 17 ॥ (50/57)

  ---

  1) u̠pa̠pra̠yantō̍ addhva̠ra ma̍ddhva̠ra mu̍papra̠yanta̍ upapra̠yantō̍ addhva̠ram ।1) u̠pa̠pra̠yanta̠ ityu̍pa - pra̠yanta̍ḥ ।2) a̠ddhva̠ra-mmantra̠-mmantra̍ maddhva̠ra ma̍ddhva̠ra-mmantra̎m ।3) mantra̍ṃ vōchēma vōchēma̠ mantra̠-mmantra̍ṃ vōchēma ।4) vō̠chē̠mā̠gnayē̍ a̠gnayē̍ vōchēma vōchēmā̠gnayē̎ ।5) a̠gnaya̠ itya̠gnayē̎ ।6) ā̠rē a̠smē a̠smē ā̠ra ā̠rē a̠smē ।7) a̠smē cha̍ chā̠smē a̠smē cha̍ ।7) a̠smē itya̠smē ।8) cha̠ śṛ̠ṇva̠tē śṛ̍ṇva̠tē cha̍ cha śṛṇva̠tē ।9) śṛ̠ṇva̠ta iti̍ śṛṇva̠tē ।10) a̠sya pra̠tnā-mpra̠tnā ma̠syāsya pra̠tnām ।11) pra̠tnā manvanu̍ pra̠tnā-mpra̠tnā manu̍ ।12) anu̠ dyuta̠-ndyuta̠ manvanu̠ dyuta̎m ।13) dyuta(gm̍) śu̠kragṃ śu̠kra-ndyuta̠-ndyuta(gm̍) śu̠kram ।14) śu̠kra-ndu̍duhrē duduhrē śu̠kragṃ śu̠kra-ndu̍duhrē ।15) du̠du̠hrē̠ ahra̍yō̠ ahra̍yō duduhrē duduhrē̠ ahra̍yaḥ ।16) ahra̍ya̠ ityahra̍yaḥ ।17) paya̍-ssahasra̠sāgṃ sa̍hasra̠sā-mpaya̠ḥ paya̍-ssahasra̠sām ।18) sa̠ha̠sra̠sā mṛṣi̠ mṛṣi(gm̍) sahasra̠sāgṃ sa̍hasra̠sā mṛṣi̎m ।18) sa̠ha̠sra̠sāmiti̍ sahasra - sām ।19) ṛṣi̠mityṛṣi̎m ।20) a̠gni-rmū̠rdhā mū̠rdhā 'gnira̠gni-rmū̠rdhā ।21) mū̠rdhā di̠vō di̠vō mū̠rdhā mū̠rdhā di̠vaḥ ।22) di̠vaḥ ka̠ku-tka̠ku-ddi̠vō di̠vaḥ ka̠kut ।23) ka̠ku-tpati̠ṣ pati̍ḥ ka̠ku-tka̠ku-tpati̍ḥ ।24) pati̍ḥ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā spati̠ṣ pati̍ḥ pṛthi̠vyāḥ ।25) pṛ̠thi̠vyā a̠ya ma̠ya-mpṛ̍thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā a̠yam ।26) a̠yamitya̠yam ।27) a̠pāgṃ rētā(gm̍)si̠ rētā(gg̍)sya̠pā ma̠pāgṃ rētā(gm̍)si ।28) rētā(gm̍)si jinvati jinvati̠ rētā(gm̍)si̠ rētā(gm̍)si jinvati ।29) ji̠nva̠tīti̍ jinvati ।30) a̠ya mi̠hē hāya ma̠ya mi̠ha ।31) i̠ha pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠ma i̠hē ha pra̍tha̠maḥ ।32) pra̠tha̠mō dhā̍yi dhāyi pratha̠maḥ pra̍tha̠mō dhā̍yi ।33) dhā̠yi̠ dhā̠tṛbhi̍-rdhā̠tṛbhi̍-rdhāyi dhāyi dhā̠tṛbhi̍ḥ ।34) dhā̠tṛbhi̠r̠ hōtā̠ hōtā̍ dhā̠tṛbhi̍-rdhā̠tṛbhi̠r̠ hōtā̎ ।34) dhā̠tṛbhi̠riti̍ dhā̠tṛ - bhi̠ḥ ।35) hōtā̠ yaji̍ṣṭhō̠ yaji̍ṣṭhō̠ hōtā̠ hōtā̠ yaji̍ṣṭhaḥ ।36) yaji̍ṣṭhō addhva̠rēṣva̍ddhva̠rēṣu̠ yaji̍ṣṭhō̠ yaji̍ṣṭhō addhva̠rēṣu̍ ।37) a̠ddhva̠rēṣvīḍya̠ īḍyō̍ addhva̠rēṣva̍ddhva̠rēṣvīḍya̍ḥ ।38) īḍya̠ itīḍya̍ḥ ।39) ya mapna̍vānō̠ apna̍vānō̠ yaṃ ya mapna̍vānaḥ ।40) apna̍vānō̠ bhṛga̍vō̠ bhṛga̍vō̠ apna̍vānō̠ apna̍vānō̠ bhṛga̍vaḥ ।41) bhṛga̍vō viruru̠chu-rvi̍ruru̠chu-rbhṛga̍vō̠ bhṛga̍vō viruru̠chuḥ ।42) vi̠ru̠ru̠chu-rvanē̍ṣu̠ vanē̍ṣu viruru̠chu-rvi̍ruru̠chu-rvanē̍ṣu ।42) vi̠ru̠ru̠churiti̍ vi - ru̠ru̠chuḥ ।43) vanē̍ṣu chi̠tra-ñchi̠traṃ vanē̍ṣu̠ vanē̍ṣu chi̠tram ।44) chi̠traṃ vi̠bhuva̍ṃ vi̠bhuva̍-ñchi̠tra-ñchi̠traṃ vi̠bhuva̎m ।45) vi̠bhuva̍ṃ vi̠śēvi̍śē vi̠śēvi̍śē vi̠bhuva̍ṃ vi̠bhuva̍ṃ vi̠śēvi̍śē ।45) vi̠bhuva̠miti̍ vi - bhuva̎m ।46) vi̠śēvi̍śa̠ iti̍ vi̠śē - vi̠śē̠ ।47) u̠bhā vā̎ṃ vā mu̠bhōbhā vā̎m ।48) vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ i̠ndrā̠gnī̠ vā̠ṃ vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ ।49) i̠ndrā̠gnī̠ ā̠hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̍ indrāgnī indrāgnī āhu̠vaddhyai̎ ।49) i̠ndrā̠gnī̠ itī̎mdra - a̠gnī̠ ।50) ā̠hu̠vaddhyā̍ u̠bhōbhā ''hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̍ u̠bhā ।॥ 17 ॥ (50/57)

  meaning

  Approaching the ceremony — approaching the ceremony.

  word by word

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  इतिItiRefers to something that precedes

  अस्यAsyaOf this

  मनुःManuhManu · [I remember] Sage Manu

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  सहस्रSahasraThousand

  दिवोDivoHeaven, Sky

  दिवDivaHeaven

  पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]

  पृथिव्यांPrthivyaamIn this World

  अयम्AyamHe

  मयMayaA suffix

  इहIhaIn this place, Now, Here

  प्रथमंPrathamamFirst · First [is Shailaputri]

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  होताHotaaSacrificer

  ईड्यIiddyaTo be Invoked or Implored, to be Praised, Praiseworthy

  यंYamWhenever

  विViA prefix indicating division, order etc

  भुवम्Bhuvam(And Protect us and the) World (with those exceedingly Terrible Forms of Yours) · World

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  अध्वरAdhvaraSacrifice

  मन्त्रMantraa Mantra, a Vedic Hymn, a Prayer or Song of Praise

  प्रत्नPratnaAncient, Old, Traditional

  मनुManuPrayer, Incantation

  शुक्रShukraSeed

  सम्SamTogether with

  पतिःPatihLord

  हयHayaHorse

  प्रथमPrathamaFirst

  हाHaaSignifying killing

  भीBhiiTo Fear

  अध्वरेषुAdhvaressuIn the Sacrifice

  याYaaTo go towards

  चि्त्रंCitram(That on that moment the life of Mahishasura did not get released is exceedingly) strange

  अग्निAgniFire
• verse 18

  1) उ॒भा राध॑सो॒ राध॑स उ॒भोभा राध॑सः ।2) राध॑स-स्स॒ह स॒ह राध॑सो॒ राध॑स-स्स॒ह ।3) स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै॑ माद॒यद्ध्यै॑ स॒ह स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ ।4) मा॒द॒यद्ध्या॒ इति॑ माद॒यद्ध्यै᳚ ।5) उ॒भा दा॒तारौ॑ दा॒तारा॑ वु॒भोभा दा॒तारौ᳚ ।6) दा॒तारा॑ वि॒षा मि॒षा-न्दा॒तारौ॑ दा॒तारा॑ वि॒षाम् ।7) इ॒षाग्ं र॑यी॒णाग्ं र॑यी॒णा मि॒षा मि॒षाग्ं र॑यी॒णाम् ।8) र॒यी॒णा मु॒भोभा र॑यी॒णाग्ं र॑यी॒णा मु॒भा ।9) उ॒भा वाज॑स्य॒ वाज॑स्यो॒भोभा वाज॑स्य ।10) वाज॑स्य सा॒तये॑ सा॒तये॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य सा॒तये᳚ ।11) सा॒तये॑ हुवे हुवे सा॒तये॑ सा॒तये॑ हुवे ।12) हु॒वे॒ वां॒-वाँ॒(ग्म्॒) हु॒वे॒ हु॒वे॒ वा॒म् ।13) वा॒मिति॑ वाम् ।14) अ॒य-न्ते॑ ते॒ ऽय म॒य-न्ते᳚ ।15) ते॒ योनि॒-र्योनि॑स्ते ते॒ योनिः॑ ।16) योनि॑र्-ऋ॒त्विय॑ ऋ॒त्वियो॒ योनि॒-र्योनि॑र्-ऋ॒त्वियः॑ ।17) ऋ॒त्वियो॒ यतो॒ यत॑ ऋ॒त्विय॑ ऋ॒त्वियो॒ यतः॑ ।18) यतो॑ जा॒तो जा॒तो यतो॒ यतो॑ जा॒तः ।19) जा॒तो अरो॑चथा॒ अरो॑चथा जा॒तो जा॒तो अरो॑चथाः ।20) अरो॑चथा॒ इत्यरो॑चथाः ।21) त-ञ्जा॒नन् जा॒न-न्त-न्त-ञ्जा॒नन्न् ।22) जा॒नन्न॑ग्ने अग्ने जा॒नन् जा॒नन्न॑ग्ने ।23) अ॒ग्न॒ आ ऽग्ने॑ अग्न॒ आ ।24) आ रो॑ह रो॒हा रो॑ह ।25) रो॒हाथाथ॑ रोह रो॒हाथ॑ ।26) अथा॑ नो नो॒ अथाथा॑ नः ।27) नो॒ व॒र्ध॒य॒ व॒र्ध॒य॒ नो॒ नो॒ व॒र्ध॒य॒ ।28) व॒र्ध॒या॒ र॒यिग्ं र॒यिं-वँ॑र्धय वर्धया र॒यिम् ।29) र॒यिमिति॑ र॒यिम् ।30) अग्न॒ आयू॒(ग्ग्॒)ष्यायू॒(ग्ग्॒)ष्यग्ने ऽग्न॒ आयू(ग्म्॑)षि ।31) आयू(ग्म्॑)षि पवसे पवस॒ आयू॒(ग्ग्॒) ष्यायू(ग्म्॑)षि पवसे ।32) प॒व॒स॒ आ प॑वसे पवस॒ आ ।33) आ सु॑व सु॒वा सु॑व ।34) सु॒वोर्ज॒ मूर्ज(ग्म्॑) सुव सु॒वोर्ज᳚म् ।35) ऊर्ज॒ मिष॒ मिष॒ मूर्ज॒ मूर्ज॒ मिष᳚म् ।36) इष॑-ञ्च॒ चे ष॒ मिष॑-ञ्च ।37) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।38) न॒ इति॑ नः ।39) आ॒रे बा॑धस्व बाधस्वा॒र आ॒रे बा॑धस्व ।40) बा॒ध॒स्व॒ दु॒च्छुना᳚-न्दु॒च्छुना᳚-म्बाधस्व बाधस्व दु॒च्छुना᳚म् ।41) दु॒च्छुना॒मिति॑ दु॒च्छुना᳚म् ।42) अग्ने॒ पव॑स्व॒ पव॒स्वाग्ने ऽग्ने॒ पव॑स्व ।43) पव॑स्व॒ स्वपा॒-स्स्वपाः॒ पव॑स्व॒ पव॑स्व॒ स्वपाः᳚ ।44) स्वपा॑ अ॒स्मे अ॒स्मे स्वपा॒-स्स्वपा॑ अ॒स्मे ।44) स्वपा॒ इति॑ सु - अपाः᳚ ।45) अ॒स्मे वर्चो॒ वर्चो॑ अ॒स्मे अ॒स्मे वर्चः॑ ।45) अ॒स्मे इत्य॒स्मे ।46) वर्चः॑ सु॒वीर्य(ग्म्॑) सु॒वीर्यं॒-वँर्चो॒ वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् ।47) सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ।48) दध॒-त्पोष॒-म्पोष॒-न्दध॒-द्दध॒-त्पोष᳚म् ।49) पोष(ग्म्॑) र॒यिग्ं र॒यि-म्पोष॒-म्पोष(ग्म्॑) र॒यिम् ।50) र॒यि-म्मयि॒ मयि॑ र॒यिग्ं र॒यि-म्मयि॑ ।॥ 18 ॥ (50/52)

  ---

  1) u̠bhā rādha̍sō̠ rādha̍sa u̠bhōbhā rādha̍saḥ ।2) rādha̍sa-ssa̠ha sa̠ha rādha̍sō̠ rādha̍sa-ssa̠ha ।3) sa̠ha mā̍da̠yaddhyai̍ māda̠yaddhyai̍ sa̠ha sa̠ha mā̍da̠yaddhyai̎ ।4) mā̠da̠yaddhyā̠ iti̍ māda̠yaddhyai̎ ।5) u̠bhā dā̠tārau̍ dā̠tārā̍ vu̠bhōbhā dā̠tārau̎ ।6) dā̠tārā̍ vi̠ṣā mi̠ṣā-ndā̠tārau̍ dā̠tārā̍ vi̠ṣām ।7) i̠ṣāgṃ ra̍yī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā mi̠ṣā mi̠ṣāgṃ ra̍yī̠ṇām ।8) ra̠yī̠ṇā mu̠bhōbhā ra̍yī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā mu̠bhā ।9) u̠bhā vāja̍sya̠ vāja̍syō̠bhōbhā vāja̍sya ।10) vāja̍sya sā̠tayē̍ sā̠tayē̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya sā̠tayē̎ ।11) sā̠tayē̍ huvē huvē sā̠tayē̍ sā̠tayē̍ huvē ।12) hu̠vē̠ vā̠ṃ vā̠(gm̠) hu̠vē̠ hu̠vē̠ vā̠m ।13) vā̠miti̍ vām ।14) a̠ya-ntē̍ tē̠ 'ya ma̠ya-ntē̎ ।15) tē̠ yōni̠-ryōni̍stē tē̠ yōni̍ḥ ।16) yōni̍r-ṛ̠tviya̍ ṛ̠tviyō̠ yōni̠-ryōni̍r-ṛ̠tviya̍ḥ ।17) ṛ̠tviyō̠ yatō̠ yata̍ ṛ̠tviya̍ ṛ̠tviyō̠ yata̍ḥ ।18) yatō̍ jā̠tō jā̠tō yatō̠ yatō̍ jā̠taḥ ।19) jā̠tō arō̍chathā̠ arō̍chathā jā̠tō jā̠tō arō̍chathāḥ ।20) arō̍chathā̠ ityarō̍chathāḥ ।21) ta-ñjā̠nan jā̠na-nta-nta-ñjā̠nann ।22) jā̠nanna̍gnē agnē jā̠nan jā̠nanna̍gnē ।23) a̠gna̠ ā 'gnē̍ agna̠ ā ।24) ā rō̍ha rō̠hā rō̍ha ।25) rō̠hāthātha̍ rōha rō̠hātha̍ ।26) athā̍ nō nō̠ athāthā̍ naḥ ।27) nō̠ va̠rdha̠ya̠ va̠rdha̠ya̠ nō̠ nō̠ va̠rdha̠ya̠ ।28) va̠rdha̠yā̠ ra̠yigṃ ra̠yiṃ va̍rdhaya vardhayā ra̠yim ।29) ra̠yimiti̍ ra̠yim ।30) agna̠ āyū̠(gg̠)ṣyāyū̠(gg̠)ṣyagnē 'gna̠ āyū(gm̍)ṣi ।31) āyū(gm̍)ṣi pavasē pavasa̠ āyū̠(gg̠) ṣyāyū(gm̍)ṣi pavasē ।32) pa̠va̠sa̠ ā pa̍vasē pavasa̠ ā ।33) ā su̍va su̠vā su̍va ।34) su̠vōrja̠ mūrja(gm̍) suva su̠vōrja̎m ।35) ūrja̠ miṣa̠ miṣa̠ mūrja̠ mūrja̠ miṣa̎m ।36) iṣa̍-ñcha̠ chē ṣa̠ miṣa̍-ñcha ।37) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।38) na̠ iti̍ naḥ ।39) ā̠rē bā̍dhasva bādhasvā̠ra ā̠rē bā̍dhasva ।40) bā̠dha̠sva̠ du̠chChunā̎-ndu̠chChunā̎-mbādhasva bādhasva du̠chChunā̎m ।41) du̠chChunā̠miti̍ du̠chChunā̎m ।42) agnē̠ pava̍sva̠ pava̠svāgnē 'gnē̠ pava̍sva ।43) pava̍sva̠ svapā̠-ssvapā̠ḥ pava̍sva̠ pava̍sva̠ svapā̎ḥ ।44) svapā̍ a̠smē a̠smē svapā̠-ssvapā̍ a̠smē ।44) svapā̠ iti̍ su - apā̎ḥ ।45) a̠smē varchō̠ varchō̍ a̠smē a̠smē varcha̍ḥ ।45) a̠smē itya̠smē ।46) varcha̍-ssu̠vīrya(gm̍) su̠vīrya̠ṃ varchō̠ varcha̍-ssu̠vīrya̎m ।47) su̠vīrya̠miti̍ su - vīrya̎m ।48) dadha̠-tpōṣa̠-mpōṣa̠-ndadha̠-ddadha̠-tpōṣa̎m ।49) pōṣa(gm̍) ra̠yigṃ ra̠yi-mpōṣa̠-mpōṣa(gm̍) ra̠yim ।50) ra̠yi-mmayi̠ mayi̍ ra̠yigṃ ra̠yi-mmayi̍ ।॥ 18 ॥ (50/52)

  meaning

  Both the gifts together — the gifts together, rejoicing in me.

  word by word

  सहSahain Company, Jointly

  इतिItiRefers to something that precedes

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  यतोYatoFrom Whom [is Created the Universe] · Because [of You]

  यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place

  जातJaataBorn of

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me

  विषVissaPoison

  वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit

  याYaaTo go towards

  यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)

  जातःJaatah[Will not gain] take Birth

  अANot

  अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle

  साSaaShe

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  स्वापSvaapaSleep

  अपःApahWater

  वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
• verse 19

  1) मयीति॒ मयि॑ ।2) अग्ने॑ पावक पाव॒काग्ने ऽग्ने॑ पावक ।3) पा॒व॒क॒ रो॒चिषा॑ रो॒चिषा॑ पावक पावक रो॒चिषा᳚ ।4) रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ म॒न्द्रया॑ रो॒चिषा॑ रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया᳚ ।5) म॒न्द्रया॑ देव देव म॒न्द्रया॑ म॒न्द्रया॑ देव ।6) दे॒व॒ जि॒ह्वया॑ जि॒ह्वया॑ देव देव जि॒ह्वया᳚ ।7) जि॒ह्वयेति॑ जि॒ह्वया᳚ ।8) आ दे॒वा-न्दे॒वा ना दे॒वान् ।9) दे॒वान्. व॑क्षि वक्षि दे॒वा-न्दे॒वान्. व॑क्षि ।10) व॒क्षि॒ यक्षि॒ यक्षि॑ वक्षि वक्षि॒ यक्षि॑ ।11) यक्षि॑ च च॒ यक्षि॒ यक्षि॑ च ।12) चेति॑ च ।13) स नो॑ न॒-स्स सो नः॑ ।14) नः॒ पा॒व॒क॒ पा॒व॒क॒ नो॒ नः॒ पा॒व॒क॒ ।15) पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वो॒ दी॒दि॒वः॒ पा॒व॒क॒ पा॒व॒क॒ दी॒दि॒वः॒ ।16) दी॒दि॒वो ऽग्ने ऽग्ने॑ दीदिवो दीदि॒वो ऽग्ने᳚ ।17) अग्ने॑ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं अग्ने ऽग्ने॑ दे॒वान् ।18) दे॒वाग्ं इ॒हे ह दे॒वा-न्दे॒वाग्ं इ॒ह ।19) इ॒हेहे हा ।20) आ व॑ह व॒हा व॑ह ।21) व॒हेति॑ वह ।22) उप॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मुपोप॑ य॒ज्ञम् ।23) य॒ज्ञग्ं ह॒विर्-ह॒वि-र्य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं ह॒विः ।24) ह॒विश्च॑ च ह॒विर्-ह॒विश्च॑ ।25) च॒ नो॒ न॒श्च॒ च॒ नः॒ ।26) न॒ इति॑ नः ।27) अ॒ग्नि-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॑व्रततमो॒ ऽग्निर॒ग्नि-श्शुचि॑व्रततमः ।28) शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॒-श्शुचि॒-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचि॑व्रततम॒-श्शुचिः॑ ।28) शुचि॑व्रततम॒ इति॒ शुचि॑व्रत - त॒मः॒ ।29) शुचि॒-र्विप्रो॒ विप्र॒-श्शुचि॒-श्शुचि॒-र्विप्रः॑ ।30) विप्र॒-श्शुचि॒-श्शुचि॒-र्विप्रो॒ विप्र॒-श्शुचिः॑ ।31) शुचिः॑ क॒विः क॒वि-श्शुचि॒-श्शुचिः॑ क॒विः ।32) क॒विरिति॑ क॒विः ।33) शुची॑ रोचते रोचते॒ शुचि॒-श्शुची॑ रोचते ।34) रो॒च॒त॒ आहु॑त॒ आहु॑तो रोचते रोचत॒ आहु॑तः ।35) आहु॑त॒ इत्या - हु॒तः॒ ।36) उद॑ग्ने अग्न॒ उदुद॑ग्ने ।37) अ॒ग्ने॒ शुच॑य॒-श्शुच॑यो अग्ने अग्ने॒ शुच॑यः ।38) शुच॑य॒स्तव॒ तव॒ शुच॑य॒-श्शुच॑य॒स्तव॑ ।39) तव॑ शु॒क्रा-श्शु॒क्रास्तव॒ तव॑ शु॒क्राः ।40) शु॒क्रा भ्राज॑न्तो॒ भ्राज॑न्त-श्शु॒क्रा-श्शु॒क्रा भ्राज॑न्तः ।41) भ्राज॑न्त ईरत ईरते॒ भ्राज॑न्तो॒ भ्राज॑न्त ईरते ।42) ई॒र॒त॒ इती॑रते ।43) तव॒ ज्योती(ग्म्॑)षि॒ ज्योती(ग्म्॑)षि॒ तव॒ तव॒ ज्योती(ग्म्॑)षि ।44) ज्योती(ग्ग्॑)ष्य॒र्चयो॑ अ॒र्चयो॒ ज्योती(ग्म्॑)षि॒ ज्योती(ग्ग्॑)ष्य॒र्चयः॑ ।45) अ॒र्चय॒ इत्य॒र्चयः॑ ।46) आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने अग्न आयु॒र्दा आ॑यु॒र्दा अ॑ग्ने ।46) आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः ।47) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।48) अ॒स्यायु॒रायु॑ रस्य॒स्यायुः॑ ।49) आयु॑-र्मे म॒ आयु॒रायु॑-र्मे ।50) मे॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ मे॒ मे॒ दे॒हि॒ ।॥ 19 ॥ (50/52)

  ---

  1) mayīti̠ mayi̍ ।2) agnē̍ pāvaka pāva̠kāgnē 'gnē̍ pāvaka ।3) pā̠va̠ka̠ rō̠chiṣā̍ rō̠chiṣā̍ pāvaka pāvaka rō̠chiṣā̎ ।4) rō̠chiṣā̍ ma̠ndrayā̍ ma̠ndrayā̍ rō̠chiṣā̍ rō̠chiṣā̍ ma̠ndrayā̎ ।5) ma̠ndrayā̍ dēva dēva ma̠ndrayā̍ ma̠ndrayā̍ dēva ।6) dē̠va̠ ji̠hvayā̍ ji̠hvayā̍ dēva dēva ji̠hvayā̎ ।7) ji̠hvayēti̍ ji̠hvayā̎ ।8) ā dē̠vā-ndē̠vā nā dē̠vān ।9) dē̠vān. va̍kṣi vakṣi dē̠vā-ndē̠vān. va̍kṣi ।10) va̠kṣi̠ yakṣi̠ yakṣi̍ vakṣi vakṣi̠ yakṣi̍ ।11) yakṣi̍ cha cha̠ yakṣi̠ yakṣi̍ cha ।12) chēti̍ cha ।13) sa nō̍ na̠-ssa sō na̍ḥ ।14) na̠ḥ pā̠va̠ka̠ pā̠va̠ka̠ nō̠ na̠ḥ pā̠va̠ka̠ ।15) pā̠va̠ka̠ dī̠di̠vō̠ dī̠di̠va̠ḥ pā̠va̠ka̠ pā̠va̠ka̠ dī̠di̠va̠ḥ ।16) dī̠di̠vō 'gnē 'gnē̍ dīdivō dīdi̠vō 'gnē̎ ।17) agnē̍ dē̠vā-ndē̠vāgṃ agnē 'gnē̍ dē̠vān ।18) dē̠vāgṃ i̠hē ha dē̠vā-ndē̠vāgṃ i̠ha ।19) i̠hēhē hā ।20) ā va̍ha va̠hā va̍ha ।21) va̠hēti̍ vaha ।22) upa̍ ya̠jñaṃ ya̠jña mupōpa̍ ya̠jñam ।23) ya̠jñagṃ ha̠vir-ha̠vi-rya̠jñaṃ ya̠jñagṃ ha̠viḥ ।24) ha̠viścha̍ cha ha̠vir-ha̠viścha̍ ।25) cha̠ nō̠ na̠ścha̠ cha̠ na̠ḥ ।26) na̠ iti̍ naḥ ।27) a̠gni-śśuchi̍vratatama̠-śśuchi̍vratatamō̠ 'gnira̠gni-śśuchi̍vratatamaḥ ।28) śuchi̍vratatama̠-śśuchi̠-śśuchi̠-śśuchi̍vratatama̠-śśuchi̍vratatama̠-śśuchi̍ḥ ।28) śuchi̍vratatama̠ iti̠ śuchi̍vrata - ta̠ma̠ḥ ।29) śuchi̠-rviprō̠ vipra̠-śśuchi̠-śśuchi̠-rvipra̍ḥ ।30) vipra̠-śśuchi̠-śśuchi̠-rviprō̠ vipra̠-śśuchi̍ḥ ।31) śuchi̍ḥ ka̠viḥ ka̠vi-śśuchi̠-śśuchi̍ḥ ka̠viḥ ।32) ka̠viriti̍ ka̠viḥ ।33) śuchī̍ rōchatē rōchatē̠ śuchi̠-śśuchī̍ rōchatē ।34) rō̠cha̠ta̠ āhu̍ta̠ āhu̍tō rōchatē rōchata̠ āhu̍taḥ ।35) āhu̍ta̠ ityā - hu̠ta̠ḥ ।36) uda̍gnē agna̠ ududa̍gnē ।37) a̠gnē̠ śucha̍ya̠-śśucha̍yō agnē agnē̠ śucha̍yaḥ ।38) śucha̍ya̠stava̠ tava̠ śucha̍ya̠-śśucha̍ya̠stava̍ ।39) tava̍ śu̠krā-śśu̠krāstava̠ tava̍ śu̠krāḥ ।40) śu̠krā bhrāja̍ntō̠ bhrāja̍nta-śśu̠krā-śśu̠krā bhrāja̍ntaḥ ।41) bhrāja̍nta īrata īratē̠ bhrāja̍ntō̠ bhrāja̍nta īratē ।42) ī̠ra̠ta̠ itī̍ratē ।43) tava̠ jyōtī(gm̍)ṣi̠ jyōtī(gm̍)ṣi̠ tava̠ tava̠ jyōtī(gm̍)ṣi ।44) jyōtī(gg̍)ṣya̠rchayō̍ a̠rchayō̠ jyōtī(gm̍)ṣi̠ jyōtī(gg̍)ṣya̠rchaya̍ḥ ।45) a̠rchaya̠ itya̠rchaya̍ḥ ।46) ā̠yu̠rdā a̍gnē agna āyu̠rdā ā̍yu̠rdā a̍gnē ।46) ā̠yu̠rdā ityā̍yuḥ - dāḥ ।47) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।48) a̠syāyu̠rāyu̍ rasya̠syāyu̍ḥ ।49) āyu̍-rmē ma̠ āyu̠rāyu̍-rmē ।50) mē̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ mē̠ mē̠ dē̠hi̠ ।॥ 19 ॥ (50/52)

  meaning

  In me — O Agni purifier, with purifying luster.

  word by word

  मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  पावकPaavakaFire, Pure, Clear, Bright, Shining

  देवDevaDivine

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  देवान्DevaanDevas

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  सSaYour

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  इहIhaIn this place, Now, Here

  हाHaaSignifying killing

  वहVahaCarrying, Bearing

  उपUpaNear to

  इतिItiRefers to something that precedes

  तमःTamahDarkness

  शुचिShuciClear, Clean, Pure

  कविKaviPoet, Gifted with insight

  तवTavaYour · You · Of You

  दाDaaTo Give

  मMaA particle

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  देहिDehiPlease Give · Please give, bestow

  जिह्वJihvaThe Tongue, the organ of Taste

  अANot

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  साSaaShe

  नासाNaasaaNose

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  शुक्रShukraSeed

  आर्चAarcaWorshipping, Adoring

  दह्DahTo be Burnt, Burn

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar
• verse 20

  1) दे॒हि॒ व॒र्चो॒दा व॑र्चो॒दा दे॑हि देहि वर्चो॒दाः ।2) व॒र्चो॒दा अ॑ग्ने अग्ने वर्चो॒दा व॑र्चो॒दा अ॑ग्ने ।2) व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः ।3) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।4) अ॒सि॒ वर्चो॒ वर्चो᳚ ऽस्यसि॒ वर्चः॑ ।5) वर्चो॑ मे मे॒ वर्चो॒ वर्चो॑ मे ।6) मे॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ मे॒ मे॒ दे॒हि॒ ।7) दे॒हि॒ त॒नू॒पास्त॑नू॒पा दे॑हि देहि तनू॒पाः ।8) त॒नू॒पा अ॑ग्ने अग्ने तनू॒पास्त॑नू॒पा अ॑ग्ने ।8) त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः ।9) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।10) अ॒सि॒ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मस्यसि त॒नुव᳚म् ।11) त॒नुव॑-म्मे मे त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-म्मे ।12) मे॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ मे॒ मे॒ पा॒हि॒ ।13) पा॒ह्यग्ने ऽग्ने॑ पाहि पा॒ह्यग्ने᳚ ।14) अग्ने॒ य-द्यदग्ने ऽग्ने॒ यत् ।15) य-न्मे॑ मे॒ य-द्य-न्मे᳚ ।16) मे॒ त॒नुवा᳚स्त॒नुवा॑ मे मे त॒नुवाः᳚ ।17) त॒नुवा॑ ऊ॒न मू॒न-न्त॒नुवा᳚स्त॒नुवा॑ ऊ॒नम् ।18) ऊ॒न-न्त-त्तदू॒न मू॒न-न्तत् ।19) त-न्मे॑ मे॒ त-त्त-न्मे᳚ ।20) म॒ आ मे॑ म॒ आ ।21) आ पृ॑ण पृ॒णा पृ॑ण ।22) पृ॒ण॒ चित्रा॑वसो॒ चित्रा॑वसो पृण पृण॒ चित्रा॑वसो ।23) चित्रा॑वसो स्व॒स्ति स्व॒स्ति चित्रा॑वसो॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ।23) चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑ - व॒सो॒ ।24) स्व॒स्ति ते॑ ते स्व॒स्ति स्व॒स्ति ते᳚ ।25) ते॒ पा॒र-म्पा॒र-न्ते॑ ते पा॒रम् ।26) पा॒र म॑शीयाशीय पा॒र-म्पा॒र म॑शीय ।27) अ॒शी॒ये न्धा॑ना॒ इन्धा॑ना अशीयाशी॒ये न्धा॑नाः ।28) इन्धा॑नास्त्वा॒ त्वेन्धा॑ना॒ इन्धा॑नास्त्वा ।29) त्वा॒ श॒तग्ं श॒त-न्त्वा᳚ त्वा श॒तम् ।30) श॒तग्ं हिमा॒ हिमा᳚-श्श॒तग्ं श॒तग्ं हिमाः᳚ ।31) हिमा᳚ द्यु॒मन्तो᳚ द्यु॒मन्तो॒ हिमा॒ हिमा᳚ द्यु॒मन्तः॑ ।32) द्यु॒मन्त॒-स्सग्ं स-न्द्यु॒मन्तो᳚ द्यु॒मन्त॒-स्सम् ।32) द्यु॒मन्त॒ इति॑ द्यु - मन्तः॑ ।33) स मि॑धीमहीधीमहि॒ सग्ं स मि॑धीमहि ।34) इ॒धी॒म॒हि॒ वय॑स्वन्तो॒ वय॑स्वन्त इधीमहीधीमहि॒ वय॑स्वन्तः ।35) वय॑स्वन्तो वय॒स्कृतं॑-वँय॒स्कृतं॒-वँय॑स्वन्तो॒ वय॑स्वन्तो वय॒स्कृत᳚म् ।36) व॒य॒स्कृतं॒-यँश॑स्वन्तो॒ यश॑स्वन्तो वय॒स्कृतं॑-वँय॒स्कृतं॒-यँश॑स्वन्तः ।36) व॒य॒स्कृत॒मिति॑ वयः - कृत᳚म् ।37) यश॑स्वन्तो यश॒स्कृतं॑-यँश॒स्कृतं॒-यँश॑स्वन्तो॒ यश॑स्वन्तो यश॒स्कृत᳚म् ।38) य॒श॒स्कृत(ग्म्॑) सु॒वीरा॑स-स्सु॒वीरा॑सो यश॒स्कृतं॑-यँश॒स्कृत(ग्म्॑) सु॒वीरा॑सः ।38) य॒श॒स्कृत॒मिति॑ यशः - कृत᳚म् ।39) सु॒वीरा॑सो॒ अदा᳚भ्य॒ मदा᳚भ्यग्ं सु॒वीरा॑स-स्सु॒वीरा॑सो॒ अदा᳚भ्यम् ।39) सु॒वीरा॑स॒ इति॑ सु - वीरा॑सः ।40) अदा᳚भ्य॒मित्यदा᳚भ्यम् ।41) अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नग्ं सपत्न॒दम्भ॑न॒ मग्ने ऽग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नम् ।42) स॒प॒त्न॒दम्भ॑नं॒-वँर्​षि॑ष्ठे॒ वर्​षि॑ष्ठे सपत्न॒दम्भ॑नग्ं सपत्न॒दम्भ॑नं॒-वँर्​षि॑ष्ठे ।42) स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मिति॑ सपत्न - दम्भ॑नम् ।43) वर्​षि॑ष्ठे॒ अध्यधि॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ अधि॑ ।44) अधि॒ नाके॒ नाके॒ अध्यधि॒ नाके᳚ ।45) नाक॒ इति॒ नाके᳚ ।46) स-न्त्व-न्त्वग्ं सग्ं स-न्त्वम् ।47) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।48) अ॒ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्याग्ने अग्ने॒ सूर्य॑स्य ।49) सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ।50) वर्च॑सा ऽगथा अगथा॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा ऽगथाः ।51) अ॒ग॒था॒-स्सग्ं स म॑गथा अगथा॒-स्सम् ।52) स मृषी॑णा॒ मृषी॑णा॒(ग्म्॒) सग्ं स मृषी॑णाम् ।53) ऋषी॑णाग्​ स्तु॒तेन॑ स्तु॒तेन र्​षी॑णा॒ मृषी॑णाग्​ स्तु॒तेन॑ ।54) स्तु॒तेन॒ सग्ं सग्ग्​ स्तु॒तेन॑ स्तु॒तेन॒ सम् ।55) स-म्प्रि॒येण॑ प्रि॒येण॒ सग्ं स-म्प्रि॒येण॑ ।56) प्रि॒येण॒ धाम्ना॒ धाम्ना᳚ प्रि॒येण॑ प्रि॒येण॒ धाम्ना᳚ ।57) धाम्नेति॒ धाम्ना᳚ ।58) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।59) अ॒ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा॒-स्सूर्य॑वर्चा अग्ने अग्ने॒ सूर्य॑वर्चाः ।60) सूर्य॑वर्चा अस्यसि॒ सूर्य॑वर्चा॒-स्सूर्य॑वर्चा असि ।60) सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑ - व॒र्चाः॒ ।61) अ॒सि॒ सग्ं स म॑स्यसि॒ सम् ।62) स-म्मा-म्माग्ं सग्ं स-म्माम् ।63) मा मायु॒षा ऽऽयु॑षा॒ मा-म्मा मायु॑षा ।64) आयु॑षा॒ वर्च॑सा॒ वर्च॒सा ऽऽयु॒षा ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा ।65) वर्च॑सा प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा प्र॒जया᳚ ।66) प्र॒जया॑ सृज सृज प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ सृज ।66) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।67) सृ॒जेति॑ सृज ।॥ 20 ॥ (67/77)॥ अ. 5 ॥

  ---

  1) dē̠hi̠ va̠rchō̠dā va̍rchō̠dā dē̍hi dēhi varchō̠dāḥ ।2) va̠rchō̠dā a̍gnē agnē varchō̠dā va̍rchō̠dā a̍gnē ।2) va̠rchō̠dā iti̍ varchaḥ - dāḥ ।3) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।4) a̠si̠ varchō̠ varchō̎ 'syasi̠ varcha̍ḥ ।5) varchō̍ mē mē̠ varchō̠ varchō̍ mē ।6) mē̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ mē̠ mē̠ dē̠hi̠ ।7) dē̠hi̠ ta̠nū̠pāsta̍nū̠pā dē̍hi dēhi tanū̠pāḥ ।8) ta̠nū̠pā a̍gnē agnē tanū̠pāsta̍nū̠pā a̍gnē ।8) ta̠nū̠pā iti̍ tanū - pāḥ ।9) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।10) a̠si̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ masyasi ta̠nuva̎m ।11) ta̠nuva̍-mmē mē ta̠nuva̍-nta̠nuva̍-mmē ।12) mē̠ pā̠hi̠ pā̠hi̠ mē̠ mē̠ pā̠hi̠ ।13) pā̠hyagnē 'gnē̍ pāhi pā̠hyagnē̎ ।14) agnē̠ ya-dyadagnē 'gnē̠ yat ।15) ya-nmē̍ mē̠ ya-dya-nmē̎ ।16) mē̠ ta̠nuvā̎sta̠nuvā̍ mē mē ta̠nuvā̎ḥ ।17) ta̠nuvā̍ ū̠na mū̠na-nta̠nuvā̎sta̠nuvā̍ ū̠nam ।18) ū̠na-nta-ttadū̠na mū̠na-ntat ।19) ta-nmē̍ mē̠ ta-tta-nmē̎ ।20) ma̠ ā mē̍ ma̠ ā ।21) ā pṛ̍ṇa pṛ̠ṇā pṛ̍ṇa ।22) pṛ̠ṇa̠ chitrā̍vasō̠ chitrā̍vasō pṛṇa pṛṇa̠ chitrā̍vasō ।23) chitrā̍vasō sva̠sti sva̠sti chitrā̍vasō̠ chitrā̍vasō sva̠sti ।23) chitrā̍vasō̠ iti̠ chitra̍ - va̠sō̠ ।24) sva̠sti tē̍ tē sva̠sti sva̠sti tē̎ ।25) tē̠ pā̠ra-mpā̠ra-ntē̍ tē pā̠ram ।26) pā̠ra ma̍śīyāśīya pā̠ra-mpā̠ra ma̍śīya ।27) a̠śī̠yē ndhā̍nā̠ indhā̍nā aśīyāśī̠yē ndhā̍nāḥ ।28) indhā̍nāstvā̠ tvēndhā̍nā̠ indhā̍nāstvā ।29) tvā̠ śa̠tagṃ śa̠ta-ntvā̎ tvā śa̠tam ।30) śa̠tagṃ himā̠ himā̎-śśa̠tagṃ śa̠tagṃ himā̎ḥ ।31) himā̎ dyu̠mantō̎ dyu̠mantō̠ himā̠ himā̎ dyu̠manta̍ḥ ।32) dyu̠manta̠-ssagṃ sa-ndyu̠mantō̎ dyu̠manta̠-ssam ।32) dyu̠manta̠ iti̍ dyu - manta̍ḥ ।33) sa mi̍dhīmahīdhīmahi̠ sagṃ sa mi̍dhīmahi ।34) i̠dhī̠ma̠hi̠ vaya̍svantō̠ vaya̍svanta idhīmahīdhīmahi̠ vaya̍svantaḥ ।35) vaya̍svantō vaya̠skṛta̍ṃ vaya̠skṛta̠ṃ vaya̍svantō̠ vaya̍svantō vaya̠skṛta̎m ।36) va̠ya̠skṛta̠ṃ yaśa̍svantō̠ yaśa̍svantō vaya̠skṛta̍ṃ vaya̠skṛta̠ṃ yaśa̍svantaḥ ।36) va̠ya̠skṛta̠miti̍ vayaḥ - kṛta̎m ।37) yaśa̍svantō yaśa̠skṛta̍ṃ yaśa̠skṛta̠ṃ yaśa̍svantō̠ yaśa̍svantō yaśa̠skṛta̎m ।38) ya̠śa̠skṛta(gm̍) su̠vīrā̍sa-ssu̠vīrā̍sō yaśa̠skṛta̍ṃ yaśa̠skṛta(gm̍) su̠vīrā̍saḥ ।38) ya̠śa̠skṛta̠miti̍ yaśaḥ - kṛta̎m ।39) su̠vīrā̍sō̠ adā̎bhya̠ madā̎bhyagṃ su̠vīrā̍sa-ssu̠vīrā̍sō̠ adā̎bhyam ।39) su̠vīrā̍sa̠ iti̍ su - vīrā̍saḥ ।40) adā̎bhya̠mityadā̎bhyam ।41) agnē̍ sapatna̠dambha̍nagṃ sapatna̠dambha̍na̠ magnē 'gnē̍ sapatna̠dambha̍nam ।42) sa̠pa̠tna̠dambha̍na̠ṃ var​ṣi̍ṣṭhē̠ var​ṣi̍ṣṭhē sapatna̠dambha̍nagṃ sapatna̠dambha̍na̠ṃ var​ṣi̍ṣṭhē ।42) sa̠pa̠tna̠dambha̍na̠miti̍ sapatna - dambha̍nam ।43) var​ṣi̍ṣṭhē̠ adhyadhi̠ var​ṣi̍ṣṭhē̠ var​ṣi̍ṣṭhē̠ adhi̍ ।44) adhi̠ nākē̠ nākē̠ adhyadhi̠ nākē̎ ।45) nāka̠ iti̠ nākē̎ ।46) sa-ntva-ntvagṃ sagṃ sa-ntvam ।47) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।48) a̠gnē̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍syāgnē agnē̠ sūrya̍sya ।49) sūrya̍sya̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍sya̠ varcha̍sā ।50) varcha̍sā 'gathā agathā̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā 'gathāḥ ।51) a̠ga̠thā̠-ssagṃ sa ma̍gathā agathā̠-ssam ।52) sa mṛṣī̍ṇā̠ mṛṣī̍ṇā̠(gm̠) sagṃ sa mṛṣī̍ṇām ।53) ṛṣī̍ṇāg​ stu̠tēna̍ stu̠tēna r​ṣī̍ṇā̠ mṛṣī̍ṇāg​ stu̠tēna̍ ।54) stu̠tēna̠ sagṃ sagg​ stu̠tēna̍ stu̠tēna̠ sam ।55) sa-mpri̠yēṇa̍ pri̠yēṇa̠ sagṃ sa-mpri̠yēṇa̍ ।56) pri̠yēṇa̠ dhāmnā̠ dhāmnā̎ pri̠yēṇa̍ pri̠yēṇa̠ dhāmnā̎ ।57) dhāmnēti̠ dhāmnā̎ ।58) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।59) a̠gnē̠ sūrya̍varchā̠-ssūrya̍varchā agnē agnē̠ sūrya̍varchāḥ ।60) sūrya̍varchā asyasi̠ sūrya̍varchā̠-ssūrya̍varchā asi ।60) sūrya̍varchā̠ iti̠ sūrya̍ - va̠rchā̠ḥ ।61) a̠si̠ sagṃ sa ma̍syasi̠ sam ।62) sa-mmā-mmāgṃ sagṃ sa-mmām ।63) mā māyu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ mā-mmā māyu̍ṣā ।64) āyu̍ṣā̠ varcha̍sā̠ varcha̠sā ''yu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ varcha̍sā ।65) varcha̍sā pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā pra̠jayā̎ ।66) pra̠jayā̍ sṛja sṛja pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ sṛja ।66) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।67) sṛ̠jēti̍ sṛja ।॥ 20 ॥ (67/77)॥ a. 5 ॥

  meaning

  Give luster — luster-giving, O Agni, give.

  word by word

  देहिDehiPlease Give · Please give, bestow

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  इतिItiRefers to something that precedes

  दाDaaTo Give

  असिAsiYou are

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  तनूTanuuBody, Person, Self

  पाPaaGuarding, Protecting

  पाहिPaahiProtect · Please Protect · You Please Protect (the People always) · Please Protect Me

  यत्YatWhich

  मMaA particle

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  स्वस्तिSvastiWell-Being, Happily, Auspiciously

  चित्रCitraPicture, Sketch, Various, Variety of Colours, Variegated

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  पारPaaraCrossing

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  द्युDyuSky, Heaven

  सSaYour

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  अधिAdhiExpresses Above

  नाकNaakaFirmament, Sky

  त्वTvaThou

  सम्SamTogether with

  सूर्यSuuryaSurya

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  प्रPraPrefix

  जयाJayaaJaya

  अANot

  दह्DahTo be Burnt, Burn

  तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form

  वासोVaasoAbiding

  परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession

  इन्धनIndhanaFuel

  सतांSataam[Who is a manifestation of great Power and] Goodness · Good People, Goodness · (She Who Herself is the Shraddha arising within the Hearts of the) Saintly People · Of Good People, Saintly People · Sacred

  हिमHimaCold, Cool

  साSaaShe

  कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed

  मग्नMagnaImmersed

  वर्षिष्ठVarssisstthaVery Great, Very Old

  अधीAdhiiTo Study

  स्तुताStutaaPraised

  प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to

  समंSamamTogether with

  ममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · Mine

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
• verse 21

  1) स-म्प॑श्यामि पश्यामि॒ सग्ं स-म्प॑श्यामि ।2) प॒श्या॒मि॒ प्र॒जाः प्र॒जाः प॑श्यामि पश्यामि प्र॒जाः ।3) प्र॒जा अ॒ह म॒ह-म्प्र॒जाः प्र॒जा अ॒हम् ।3) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।4) अ॒ह मिड॑प्रजस॒ इड॑प्रजसो॒ ऽह म॒ह मिड॑प्रजसः ।5) इड॑प्रजसो मान॒वी-र्मा॑न॒वी रिड॑प्रजस॒ इड॑प्रजसो मान॒वीः ।5) इड॑प्रजस॒ इतीड॑ - प्र॒ज॒सः॒ ।6) मा॒न॒वीरिति॑ मान॒वीः ।7) सर्वा॑ भवन्तु भवन्तु॒ सर्वा॒-स्सर्वा॑ भवन्तु ।8) भ॒व॒न्तु॒ नो॒ नो॒ भ॒व॒न्तु॒ भ॒व॒न्तु॒ नः॒ ।9) नो॒ गृ॒हे गृ॒हे नो॑ नो गृ॒हे ।10) गृ॒ह इति॑ गृ॒हे ।11) अम्भः॑ स्थ॒ स्थाम्भों ऽभः॑ स्थ ।12) स्थाम्भो ऽम्भः॑ स्थ॒ स्थाम्भः॑ ।13) अम्भो॑ वो॒ वो ऽम्भो ऽम्भो॑ वः ।14) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।15) भ॒क्षी॒य॒ महो॒ महो॑ भक्षीय भक्षीय॒ महः॑ ।16) महः॑ स्थ स्थ॒ महो॒ महः॑ स्थ ।17) स्थ॒ महो॒ महः॑ स्थ स्थ॒ महः॑ ।18) महो॑ वो वो॒ महो॒ महो॑ वः ।19) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।20) भ॒क्षी॒य॒ सह॒-स्सहो॑ भक्षीय भक्षीय॒ सहः॑ ।21) सहः॑ स्थ स्थ॒ सह॒-स्सहः॑ स्थ ।22) स्थ॒ सह॒-स्सहः॑ स्थ स्थ॒ सहः॑ ।23) सहो॑ वो व॒-स्सह॒-स्सहो॑ वः ।24) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।25) भ॒क्षी॒योर्ज॒ ऊर्जो॑ भक्षीय भक्षी॒योर्जः॑ ।26) ऊर्जः॑ स्थ॒ स्थोर्ज॒ ऊर्जः॑ स्थ ।27) स्थोर्ज॒ मूर्ज(ग्ग्॑) स्थ॒ स्थोर्ज᳚म् ।28) ऊर्जं॑-वोँ व॒ ऊर्ज॒ मूर्जं॑-वः ँ।29) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।30) भ॒क्षी॒य॒ रेव॑ती॒ रेव॑ती-र्भक्षीय भक्षीय॒ रेव॑तीः ।31) रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रेव॑ती॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्वम् ।32) रम॑द्ध्व म॒स्मिन्न॒स्मि-न्रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रम॑द्ध्व म॒स्मिन्न् ।33) अ॒स्मिन्न् ँलो॒के लो॒के᳚ ऽस्मिन्न॒स्मिन्न् ँलो॒के ।34) लो॒के᳚ ऽस्मिन्न॒स्मिन्न् ँलो॒के लो॒के᳚ ऽस्मिन्न् ।35) अ॒स्मि-न्गो॒ष्ठे गो॒ष्ठे᳚ ऽस्मिन्न॒स्मि-न्गो॒ष्ठे ।36) गो॒ष्ठे᳚ ऽस्मिन्न॒स्मि-न्गो॒ष्ठे गो॒ष्ठे᳚ ऽस्मिन्न् ।36) गो॒ष्ठ इति॑ गो - स्थे ।37) अ॒स्मिन् क्षये॒ क्षये॒ ऽस्मिन्न॒स्मिन् क्षये᳚ ।38) क्षये॒ ऽस्मिन्न॒स्मिन् क्षये॒ क्षये॒ ऽस्मिन्न् ।39) अ॒स्मिन्. योनौ॒ योना॑ व॒स्मिन्न॒स्मिन्. योनौ᳚ ।40) योना॑ वि॒हे ह योनौ॒ योना॑ वि॒ह ।41) इ॒हैवैवे हे हैव ।42) ए॒व स्त॑ स्तै॒वैव स्त॑ ।43) स्ते॒ त इ॒त-स्स्त॑ स्ते॒ तः ।44) इ॒तो मा मेत इ॒तो मा ।45) मा ऽपाप॒ मा मा ऽप॑ ।46) अप॑ गात गा॒तापाप॑ गात ।47) गा॒त॒ ब॒ह्वी-र्ब॒ह्वी-र्गा॑त गात ब॒ह्वीः ।48) ब॒ह्वी-र्मे॑ मे ब॒ह्वी-र्ब॒ह्वी-र्मे᳚ ।49) मे॒ भू॒या॒स्त॒ भू॒या॒स्त॒ मे॒ मे॒ भू॒या॒स्त॒ ।50) भू॒या॒स्त॒ स॒(ग्म्॒)हि॒ता स(ग्म्॑)हि॒ता भू॑यास्त भूयास्त सग्ंहि॒ता ।॥ 21 ॥ (50/53)

  ---

  1) sa-mpa̍śyāmi paśyāmi̠ sagṃ sa-mpa̍śyāmi ।2) pa̠śyā̠mi̠ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pa̍śyāmi paśyāmi pra̠jāḥ ।3) pra̠jā a̠ha ma̠ha-mpra̠jāḥ pra̠jā a̠ham ।3) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।4) a̠ha miḍa̍prajasa̠ iḍa̍prajasō̠ 'ha ma̠ha miḍa̍prajasaḥ ।5) iḍa̍prajasō māna̠vī-rmā̍na̠vī riḍa̍prajasa̠ iḍa̍prajasō māna̠vīḥ ।5) iḍa̍prajasa̠ itīḍa̍ - pra̠ja̠sa̠ḥ ।6) mā̠na̠vīriti̍ māna̠vīḥ ।7) sarvā̍ bhavantu bhavantu̠ sarvā̠-ssarvā̍ bhavantu ।8) bha̠va̠ntu̠ nō̠ nō̠ bha̠va̠ntu̠ bha̠va̠ntu̠ na̠ḥ ।9) nō̠ gṛ̠hē gṛ̠hē nō̍ nō gṛ̠hē ।10) gṛ̠ha iti̍ gṛ̠hē ।11) ambha̍-sstha̠ sthāmbhōṃ 'bha̍-sstha ।12) sthāmbhō 'mbha̍-sstha̠ sthāmbha̍ḥ ।13) ambhō̍ vō̠ vō 'mbhō 'mbhō̍ vaḥ ।14) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।15) bha̠kṣī̠ya̠ mahō̠ mahō̍ bhakṣīya bhakṣīya̠ maha̍ḥ ।16) maha̍-sstha stha̠ mahō̠ maha̍-sstha ।17) stha̠ mahō̠ maha̍-sstha stha̠ maha̍ḥ ।18) mahō̍ vō vō̠ mahō̠ mahō̍ vaḥ ।19) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।20) bha̠kṣī̠ya̠ saha̠-ssahō̍ bhakṣīya bhakṣīya̠ saha̍ḥ ।21) saha̍-sstha stha̠ saha̠-ssaha̍-sstha ।22) stha̠ saha̠-ssaha̍-sstha stha̠ saha̍ḥ ।23) sahō̍ vō va̠-ssaha̠-ssahō̍ vaḥ ।24) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।25) bha̠kṣī̠yōrja̠ ūrjō̍ bhakṣīya bhakṣī̠yōrja̍ḥ ।26) ūrja̍-sstha̠ sthōrja̠ ūrja̍-sstha ।27) sthōrja̠ mūrja(gg̍) stha̠ sthōrja̎m ।28) ūrja̍ṃ vō va̠ ūrja̠ mūrja̍ṃ vaḥ ।29) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।30) bha̠kṣī̠ya̠ rēva̍tī̠ rēva̍tī-rbhakṣīya bhakṣīya̠ rēva̍tīḥ ।31) rēva̍tī̠ rama̍ddhva̠(gm̠) rama̍ddhva̠(gm̠) rēva̍tī̠ rēva̍tī̠ rama̍ddhvam ।32) rama̍ddhva ma̠sminna̠smi-nrama̍ddhva̠(gm̠) rama̍ddhva ma̠sminn ।33) a̠sminn ँlō̠kē lō̠kē̎ 'sminna̠sminn ँlō̠kē ।34) lō̠kē̎ 'sminna̠sminn ँlō̠kē lō̠kē̎ 'sminn ।35) a̠smi-ngō̠ṣṭhē gō̠ṣṭhē̎ 'sminna̠smi-ngō̠ṣṭhē ।36) gō̠ṣṭhē̎ 'sminna̠smi-ngō̠ṣṭhē gō̠ṣṭhē̎ 'sminn ।36) gō̠ṣṭha iti̍ gō - sthē ।37) a̠smin kṣayē̠ kṣayē̠ 'sminna̠smin kṣayē̎ ।38) kṣayē̠ 'sminna̠smin kṣayē̠ kṣayē̠ 'sminn ।39) a̠smin. yōnau̠ yōnā̍ va̠sminna̠smin. yōnau̎ ।40) yōnā̍ vi̠hē ha yōnau̠ yōnā̍ vi̠ha ।41) i̠haivaivē hē haiva ।42) ē̠va sta̍ stai̠vaiva sta̍ ।43) stē̠ ta i̠ta-ssta̍ stē̠ taḥ ।44) i̠tō mā mēta i̠tō mā ।45) mā 'pāpa̠ mā mā 'pa̍ ।46) apa̍ gāta gā̠tāpāpa̍ gāta ।47) gā̠ta̠ ba̠hvī-rba̠hvī-rgā̍ta gāta ba̠hvīḥ ।48) ba̠hvī-rmē̍ mē ba̠hvī-rba̠hvī-rmē̎ ।49) mē̠ bhū̠yā̠sta̠ bhū̠yā̠sta̠ mē̠ mē̠ bhū̠yā̠sta̠ ।50) bhū̠yā̠sta̠ sa̠(gm̠)hi̠tā sa(gm̍)hi̠tā bhū̍yāsta bhūyāsta sagṃhi̠tā ।॥ 21 ॥ (50/53)

  meaning

  I see offspring — I see offspring fully.

  word by word

  प्रजाःPrajaahPeople

  अहAhaparticle implying ascertainment

  अहम्AhamI

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  जाJaaBorn, Produced

  महMahaGreat

  सर्वाSarvaaAll

  भवन्तुBhavantuMay all Become · May All be [Happy] · May all be

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  गृहेGrheAt Home · in the House

  गृहGrhaHouse, signifying Prison

  स्थSthaAbiding

  महोMahoGreat

  सहSahain Company, Jointly

  लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)

  गोGoOrgan of Sense

  अस्मिन्AsminThis, In this

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  हेHeO · Oh, a vocative particle · A vocative particle, Oh

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तंTamHim · To You · That · Then

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  अपःApahWater

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जJaBorn, Produced

  हाHaaSignifying killing

  महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable

  सर्वSarvaAll

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  तTaThat

  पापPaapaSin

  पाPaaGuarding, Protecting

  गतGataGone
• verse 22

  1) स॒(ग्म्॒)हि॒ता ऽस्य॑सि सग्ंहि॒ता स(ग्म्॑)हि॒ता ऽसि॑ ।1) स॒(ग्म्॒)हि॒तेति॑ सं - हि॒ता ।2) अ॒सि॒ वि॒श्व॒रू॒पी-र्वि॑श्वरू॒पी र॑स्यसि विश्वरू॒पीः ।3) वि॒श्व॒रू॒पीरा वि॑श्वरू॒पी-र्वि॑श्वरू॒पीरा ।3) वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व - रू॒पीः ।4) आ मा॒ मा ऽऽमा᳚ ।5) मो॒र्जोर्जा मा॑ मो॒र्जा ।6) ऊ॒र्जा वि॑श विशो॒र्जोर्जा वि॑श ।7) वि॒शा वि॑श वि॒शा ।8) आ गौ॑प॒त्येन॑ गौप॒त्येना गौ॑प॒त्येन॑ ।9) गौ॒प॒त्येना गौ॑प॒त्येन॑ गौप॒त्येना ।10) आ रा॒यो रा॒य आ रा॒यः ।11) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।12) पोषे॑ण सहस्रपो॒षग्ं स॑हस्रपो॒ष-म्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण सहस्रपो॒षम् ।13) स॒ह॒स्र॒पो॒षं-वोँ॑ व-स्सहस्रपो॒षग्ं स॑हस्रपो॒षं-वः॑ ँ।13) स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र - पो॒षम् ।14) वः॒ पु॒ष्या॒स॒-म्पु॒ष्या॒सं॒-वोँ॒ वः॒ पु॒ष्या॒स॒म् ।15) पु॒ष्या॒स॒-म्मयि॒ मयि॑ पुष्यास-म्पुष्यास॒-म्मयि॑ ।16) मयि॑ वो वो॒ मयि॒ मयि॑ वः ।17) वो॒ रायो॒ रायो॑ वो वो॒ रायः॑ ।18) रायः॑ श्रयन्ताग्​ श्रयन्ता॒(ग्म्॒) रायो॒ रायः॑ श्रयन्ताम् ।19) श्र॒य॒न्ता॒मिति॑ श्रयन्ताम् ।20) उप॑ त्वा॒ त्वोपोप॑ त्वा ।21) त्वा॒ ऽग्ने॒ ऽग्ने॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽग्ने॒ ।22) अ॒ग्ने॒ दि॒वेदि॑वे दि॒वेदि॑वे ऽग्ने ऽग्ने दि॒वेदि॑वे ।23) दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्त॒-र्दोषा॑वस्त-र्दि॒वेदि॑वे दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्तः ।23) दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे - दि॒वे॒ ।24) दोषा॑वस्त-र्धि॒या धि॒या दोषा॑वस्त॒-र्दोषा॑वस्त-र्धि॒या ।24) दोषा॑वस्त॒रिति॒ दोषा᳚ - व॒स्तः॒ ।25) धि॒या व॒यं-वँ॒य-न्धि॒या धि॒या व॒यम् ।26) व॒यमिति॑ व॒यम् ।27) नमो॒ भर॑न्तो॒ भर॑न्तो॒ नमो॒ नमो॒ भर॑न्तः ।28) भर॑न्त॒ आ भर॑न्तो॒ भर॑न्त॒ आ ।29) एम॑सीम॒स्येम॑सि ।30) इ॒म॒सीती॑मसि ।31) राज॑न्त मद्ध्व॒राणा॑ मद्ध्व॒राणा॒(ग्म्॒) राज॑न्त॒(ग्म्॒) राज॑न्त मद्ध्व॒राणा᳚म् ।32) अ॒द्ध्व॒राणा᳚-ङ्गो॒पा-ङ्गो॒पा म॑द्ध्व॒राणा॑ मद्ध्व॒राणा᳚-ङ्गो॒पाम् ।33) गो॒पा मृ॒तस्य॒ र्तस्य॑ गो॒पा-ङ्गो॒पा मृ॒तस्य॑ ।33) गो॒पामिति॑ गो - पाम् ।34) ऋ॒तस्य॒ दीदि॑वि॒-न्दीदि॑वि मृ॒तस्य॒ र्तस्य॒ दीदि॑विम् ।35) दीदि॑वि॒मिति॒ दीदि॑विम् ।36) वर्ध॑मान॒(ग्ग्॒) स्वे स्वे वर्ध॑मानं॒-वँर्ध॑मान॒(ग्ग्॒) स्वे ।37) स्वे दमे॒ दमे॒ स्वे स्वे दमे᳚ ।38) दम॒ इति॒ दमे᳚ ।39) स नो॑ न॒-स्स सो नः॑ ।40) नः॒ पि॒ता पि॒ता नो॑ नः पि॒ता ।41) पि॒तेवे॑ व पि॒ता पि॒तेव॑ ।42) इ॒व॒ सू॒नवे॑ सू॒नव॑ इवे व सू॒नवे᳚ ।43) सू॒नवे ऽग्ने ऽग्ने॑ सू॒नवे॑ सू॒नवे ऽग्ने᳚ ।44) अग्ने॑ सूपाय॒न-स्सू॑पाय॒नो ऽग्ने ऽग्ने॑ सूपाय॒नः ।45) सू॒पा॒य॒नो भ॑व भव सूपाय॒न-स्सू॑पाय॒नो भ॑व ।45) सू॒पा॒य॒न इति॑ सु - उ॒पा॒य॒नः ।46) भ॒वेति॑ भव ।47) सच॑स्वा नो न॒-स्सच॑स्व॒ सच॑स्वा नः ।48) न॒-स्स्व॒स्तये᳚ स्व॒स्तये॑ नो न-स्स्व॒स्तये᳚ ।49) स्व॒स्तय॒ इति॑ स्व॒स्तये᳚ ।50) अग्ने॒ त्व-न्त्व मग्ने ऽग्ने॒ त्वम् ।॥ 22 ॥ (50/57)

  ---

  1) sa̠(gm̠)hi̠tā 'sya̍si sagṃhi̠tā sa(gm̍)hi̠tā 'si̍ ।1) sa̠(gm̠)hi̠tēti̍ saṃ - hi̠tā ।2) a̠si̠ vi̠śva̠rū̠pī-rvi̍śvarū̠pī ra̍syasi viśvarū̠pīḥ ।3) vi̠śva̠rū̠pīrā vi̍śvarū̠pī-rvi̍śvarū̠pīrā ।3) vi̠śva̠rū̠pīriti̍ viśva - rū̠pīḥ ।4) ā mā̠ mā ''mā̎ ।5) mō̠rjōrjā mā̍ mō̠rjā ।6) ū̠rjā vi̍śa viśō̠rjōrjā vi̍śa ।7) vi̠śā vi̍śa vi̠śā ।8) ā gau̍pa̠tyēna̍ gaupa̠tyēnā gau̍pa̠tyēna̍ ।9) gau̠pa̠tyēnā gau̍pa̠tyēna̍ gaupa̠tyēnā ।10) ā rā̠yō rā̠ya ā rā̠yaḥ ।11) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।12) pōṣē̍ṇa sahasrapō̠ṣagṃ sa̍hasrapō̠ṣa-mpōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa sahasrapō̠ṣam ।13) sa̠ha̠sra̠pō̠ṣaṃ vō̍ va-ssahasrapō̠ṣagṃ sa̍hasrapō̠ṣaṃ va̍ḥ ।13) sa̠ha̠sra̠pō̠ṣamiti̍ sahasra - pō̠ṣam ।14) va̠ḥ pu̠ṣyā̠sa̠-mpu̠ṣyā̠sa̠ṃ vō̠ va̠ḥ pu̠ṣyā̠sa̠m ।15) pu̠ṣyā̠sa̠-mmayi̠ mayi̍ puṣyāsa-mpuṣyāsa̠-mmayi̍ ।16) mayi̍ vō vō̠ mayi̠ mayi̍ vaḥ ।17) vō̠ rāyō̠ rāyō̍ vō vō̠ rāya̍ḥ ।18) rāya̍-śśrayantāg​ śrayantā̠(gm̠) rāyō̠ rāya̍-śśrayantām ।19) śra̠ya̠ntā̠miti̍ śrayantām ।20) upa̍ tvā̠ tvōpōpa̍ tvā ।21) tvā̠ 'gnē̠ 'gnē̠ tvā̠ tvā̠ 'gnē̠ ।22) a̠gnē̠ di̠vēdi̍vē di̠vēdi̍vē 'gnē 'gnē di̠vēdi̍vē ।23) di̠vēdi̍vē̠ dōṣā̍vasta̠-rdōṣā̍vasta-rdi̠vēdi̍vē di̠vēdi̍vē̠ dōṣā̍vastaḥ ।23) di̠vēdi̍va̠ iti̍ di̠vē - di̠vē̠ ।24) dōṣā̍vasta-rdhi̠yā dhi̠yā dōṣā̍vasta̠-rdōṣā̍vasta-rdhi̠yā ।24) dōṣā̍vasta̠riti̠ dōṣā̎ - va̠sta̠ḥ ।25) dhi̠yā va̠yaṃ va̠ya-ndhi̠yā dhi̠yā va̠yam ।26) va̠yamiti̍ va̠yam ।27) namō̠ bhara̍ntō̠ bhara̍ntō̠ namō̠ namō̠ bhara̍ntaḥ ।28) bhara̍nta̠ ā bhara̍ntō̠ bhara̍nta̠ ā ।29) ēma̍sīma̠syēma̍si ।30) i̠ma̠sītī̍masi ।31) rāja̍nta maddhva̠rāṇā̍ maddhva̠rāṇā̠(gm̠) rāja̍nta̠(gm̠) rāja̍nta maddhva̠rāṇā̎m ।32) a̠ddhva̠rāṇā̎-ṅgō̠pā-ṅgō̠pā ma̍ddhva̠rāṇā̍ maddhva̠rāṇā̎-ṅgō̠pām ।33) gō̠pā mṛ̠tasya̠ rtasya̍ gō̠pā-ṅgō̠pā mṛ̠tasya̍ ।33) gō̠pāmiti̍ gō - pām ।34) ṛ̠tasya̠ dīdi̍vi̠-ndīdi̍vi mṛ̠tasya̠ rtasya̠ dīdi̍vim ।35) dīdi̍vi̠miti̠ dīdi̍vim ।36) vardha̍māna̠(gg̠) svē svē vardha̍māna̠ṃ vardha̍māna̠(gg̠) svē ।37) svē damē̠ damē̠ svē svē damē̎ ।38) dama̠ iti̠ damē̎ ।39) sa nō̍ na̠-ssa sō na̍ḥ ।40) na̠ḥ pi̠tā pi̠tā nō̍ naḥ pi̠tā ।41) pi̠tēvē̍ va pi̠tā pi̠tēva̍ ।42) i̠va̠ sū̠navē̍ sū̠nava̍ ivē va sū̠navē̎ ।43) sū̠navē 'gnē 'gnē̍ sū̠navē̍ sū̠navē 'gnē̎ ।44) agnē̍ sūpāya̠na-ssū̍pāya̠nō 'gnē 'gnē̍ sūpāya̠naḥ ।45) sū̠pā̠ya̠nō bha̍va bhava sūpāya̠na-ssū̍pāya̠nō bha̍va ।45) sū̠pā̠ya̠na iti̍ su - u̠pā̠ya̠naḥ ।46) bha̠vēti̍ bhava ।47) sacha̍svā nō na̠-ssacha̍sva̠ sacha̍svā naḥ ।48) na̠-ssva̠stayē̎ sva̠stayē̍ nō na-ssva̠stayē̎ ।49) sva̠staya̠ iti̍ sva̠stayē̎ ।50) agnē̠ tva-ntva magnē 'gnē̠ tvam ।॥ 22 ॥ (50/57)

  meaning

  You are assembled — you are assembled, all-formed.

  word by word

  सSaYour

  हिताHitaaYour river water is extremely Beneficial

  असिAsiYou are

  विश्वVishvaWorld, Univese

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  सहस्रSahasraThousand

  मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me

  उपUpaNear to

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  इतिItiRefers to something that precedes

  नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]

  गोपाGopaaCowherd Boys [of Vrindavana]

  गोGoOrgan of Sense

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  पिताPitaaFather

  इवIvaLike

  भवBhavaComing into Existence, Birth, Production

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  त्वम्TvamYou

  सम्SamTogether with

  हितHitaWelfare

  अANot

  विषVissaPoison

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  दोषDossaDefect, Blemish

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  मृतMrtaDead

  ऋतRtaDivine Law

  दामDaamaWreath, Garland

  साSaaShe

  नासाNaasaaNose

  मग्नMagnaImmersed

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)
• verse 23

  1) त्वन्नो॑ न॒स्त्व-न्त्वन्नः॑ ।2) नो॒ अन्त॒मो ऽन्त॑मो नो नो॒ अन्त॑मः ।3) अन्त॑म॒ इत्यन्त॑मः ।4) उ॒त त्रा॒ता त्रा॒तोतोत त्रा॒ता ।5) त्रा॒ता शि॒व-श्शि॒वस्त्रा॒ता त्रा॒ता शि॒वः ।6) शि॒वो भ॑व भव शि॒व-श्शि॒वो भ॑व ।7) भ॒व॒ व॒रू॒थ्यो॑ वरू॒थ्यो॑ भव भव वरू॒थ्यः॑ ।8) व॒रू॒थ्य॑ इति॑ वरू॒थ्यः॑ ।9) त-न्त्वा᳚ त्वा॒ त-न्त-न्त्वा᳚ ।10) त्वा॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ त्वा॒ त्वा॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ ।11) शो॒चि॒ष्ठ॒ दी॒दि॒वो॒ दी॒दि॒व॒-श्शो॒चि॒ष्ठ॒ शो॒चि॒ष्ठ॒ दी॒दि॒वः॒ ।12) दी॒दि॒व॒ इति॑ दीदिवः ।13) सु॒म्नाय॑ नू॒नन्नू॒नग्ं सु॒म्नाय॑ सु॒म्नाय॑ नू॒नम् ।14) नू॒न मी॑मह ईमहे नू॒नन्नू॒न मी॑महे ।15) ई॒म॒हे॒ सखि॑भ्य॒-स्सखि॑भ्य ईमह ईमहे॒ सखि॑भ्यः ।16) सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑ - भ्यः॒ ।17) वसु॑र॒ग्निर॒ग्नि-र्वसु॒-र्वसु॑र॒ग्निः ।18) अ॒ग्नि-र्वसु॑श्रवा॒ वसु॑श्रवा अ॒ग्निर॒ग्नि-र्वसु॑श्रवाः ।19) वसु॑श्रवा॒ इति॒ वसु॑ - श्र॒वाः॒ ।20) अच्छा॑ नक्षि न॒क्ष्यच्छाच्छा॑ नक्षि ।21) न॒क्षि॒ द्यु॒मत्त॑मो द्यु॒मत्त॑मो नक्षि नक्षि द्यु॒मत्त॑मः ।22) द्यु॒मत्त॑मो र॒यिग्ं र॒यि-न्द्यु॒मत्त॑मो द्यु॒मत्त॑मो र॒यिम् ।22) द्यु॒मत्त॑म॒ इति॑ द्यु॒मत् - त॒मः॒ ।23) र॒यि-न्दा॑ दा र॒यिग्ं र॒यि-न्दाः᳚ ।24) दा॒ इति॑ दाः ।25) ऊ॒र्जा वो॑ व ऊ॒र्जोर्जा वः॑ ।26) वः॒ प॒श्या॒मि॒ प॒श्या॒मि॒ वो॒ वः॒ प॒श्या॒मि॒ ।27) प॒श्या॒म्यू॒र्जोर्जा प॑श्यामि पश्याम्यू॒र्जा ।28) ऊ॒र्जा मा॑ मो॒र्जोर्जा मा᳚ ।29) मा॒ प॒श्य॒त॒ प॒श्य॒त॒ मा॒ मा॒ प॒श्य॒त॒ ।30) प॒श्य॒त॒ रा॒यो रा॒यः प॑श्यत पश्यत रा॒यः ।31) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।32) पोषे॑ण वो वः॒ पोषे॑ण॒ पोषे॑ण वः ।33) वः॒ प॒श्या॒मि॒ प॒श्या॒मि॒ वो॒ वः॒ प॒श्या॒मि॒ ।34) प॒श्या॒मि॒ रा॒यो रा॒यः प॑श्यामि पश्यामि रा॒यः ।35) रा॒य स्पोषे॑ण॒ पोषे॑ण रा॒यो रा॒य स्पोषे॑ण ।36) पोषे॑ण मा मा॒ पोषे॑ण॒ पोषे॑ण मा ।37) मा॒ प॒श्य॒त॒ प॒श्य॒त॒ मा॒ मा॒ प॒श्य॒त॒ ।38) प॒श्य॒ते डा॒ इडाः᳚ पश्यत पश्य॒ते डाः᳚ ।39) इडा᳚-स्स्थ॒ स्थे डा॒ इडा᳚-स्स्थ ।40) स्थ॒ म॒धु॒कृतो॑ मधु॒कृतः॑ स्थ स्थ मधु॒कृतः॑ ।41) म॒धु॒कृतः॑ स्यो॒ना-स्स्यो॒ना म॑धु॒कृतो॑ मधु॒कृतः॑ स्यो॒नाः ।41) म॒धु॒कृत॒ इति॑ मधु - कृतः॑ ।42) स्यो॒ना मा॑ मा स्यो॒ना-स्स्यो॒ना मा᳚ ।43) मा ऽऽमा॒ मा ।44) आ वि॑शत विश॒ता वि॑शत ।45) वि॒श॒ते रा॒ इरा॑ विशत विश॒ते राः᳚ ।46) इरा॒ मदो॒ मद॒ इरा॒ इरा॒ मदः॑ ।47) मद॒ इति॒ मदः॑ ।48) स॒ह॒स्र॒पो॒षं-वोँ॑ व-स्सहस्रपो॒षग्ं स॑हस्रपो॒षं-वः॑ ँ।48) स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र - पो॒षम् ।49) वः॒ पु॒ष्या॒स॒-म्पु॒ष्या॒सं॒-वोँ॒ वः॒ पु॒ष्या॒स॒म् ।50) पु॒ष्या॒स॒-म्मयि॒ मयि॑ पुष्यास-म्पुष्यास॒-म्मयि॑ ।॥ 23 ॥ (50/53)

  ---

  1) tvannō̍ na̠stva-ntvanna̍ḥ ।2) nō̠ anta̠mō 'nta̍mō nō nō̠ anta̍maḥ ।3) anta̍ma̠ ityanta̍maḥ ।4) u̠ta trā̠tā trā̠tōtōta trā̠tā ।5) trā̠tā śi̠va-śśi̠vastrā̠tā trā̠tā śi̠vaḥ ।6) śi̠vō bha̍va bhava śi̠va-śśi̠vō bha̍va ।7) bha̠va̠ va̠rū̠thyō̍ varū̠thyō̍ bhava bhava varū̠thya̍ḥ ।8) va̠rū̠thya̍ iti̍ varū̠thya̍ḥ ।9) ta-ntvā̎ tvā̠ ta-nta-ntvā̎ ।10) tvā̠ śō̠chi̠ṣṭha̠ śō̠chi̠ṣṭha̠ tvā̠ tvā̠ śō̠chi̠ṣṭha̠ ।11) śō̠chi̠ṣṭha̠ dī̠di̠vō̠ dī̠di̠va̠-śśō̠chi̠ṣṭha̠ śō̠chi̠ṣṭha̠ dī̠di̠va̠ḥ ।12) dī̠di̠va̠ iti̍ dīdivaḥ ।13) su̠mnāya̍ nū̠nannū̠nagṃ su̠mnāya̍ su̠mnāya̍ nū̠nam ।14) nū̠na mī̍maha īmahē nū̠nannū̠na mī̍mahē ।15) ī̠ma̠hē̠ sakhi̍bhya̠-ssakhi̍bhya īmaha īmahē̠ sakhi̍bhyaḥ ।16) sakhi̍bhya̠ iti̠ sakhi̍ - bhya̠ḥ ।17) vasu̍ra̠gnira̠gni-rvasu̠-rvasu̍ra̠gniḥ ।18) a̠gni-rvasu̍śravā̠ vasu̍śravā a̠gnira̠gni-rvasu̍śravāḥ ।19) vasu̍śravā̠ iti̠ vasu̍ - śra̠vā̠ḥ ।20) achChā̍ nakṣi na̠kṣyachChāchChā̍ nakṣi ।21) na̠kṣi̠ dyu̠matta̍mō dyu̠matta̍mō nakṣi nakṣi dyu̠matta̍maḥ ।22) dyu̠matta̍mō ra̠yigṃ ra̠yi-ndyu̠matta̍mō dyu̠matta̍mō ra̠yim ।22) dyu̠matta̍ma̠ iti̍ dyu̠mat - ta̠ma̠ḥ ।23) ra̠yi-ndā̍ dā ra̠yigṃ ra̠yi-ndā̎ḥ ।24) dā̠ iti̍ dāḥ ।25) ū̠rjā vō̍ va ū̠rjōrjā va̍ḥ ।26) va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ pa̠śyā̠mi̠ vō̠ va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ ।27) pa̠śyā̠myū̠rjōrjā pa̍śyāmi paśyāmyū̠rjā ।28) ū̠rjā mā̍ mō̠rjōrjā mā̎ ।29) mā̠ pa̠śya̠ta̠ pa̠śya̠ta̠ mā̠ mā̠ pa̠śya̠ta̠ ।30) pa̠śya̠ta̠ rā̠yō rā̠yaḥ pa̍śyata paśyata rā̠yaḥ ।31) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।32) pōṣē̍ṇa vō va̠ḥ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa vaḥ ।33) va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ pa̠śyā̠mi̠ vō̠ va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ ।34) pa̠śyā̠mi̠ rā̠yō rā̠yaḥ pa̍śyāmi paśyāmi rā̠yaḥ ।35) rā̠ya spōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa rā̠yō rā̠ya spōṣē̍ṇa ।36) pōṣē̍ṇa mā mā̠ pōṣē̍ṇa̠ pōṣē̍ṇa mā ।37) mā̠ pa̠śya̠ta̠ pa̠śya̠ta̠ mā̠ mā̠ pa̠śya̠ta̠ ।38) pa̠śya̠tē ḍā̠ iḍā̎ḥ paśyata paśya̠tē ḍā̎ḥ ।39) iḍā̎-sstha̠ sthē ḍā̠ iḍā̎-sstha ।40) stha̠ ma̠dhu̠kṛtō̍ madhu̠kṛta̍-sstha stha madhu̠kṛta̍ḥ ।41) ma̠dhu̠kṛta̍-ssyō̠nā-ssyō̠nā ma̍dhu̠kṛtō̍ madhu̠kṛta̍-ssyō̠nāḥ ।41) ma̠dhu̠kṛta̠ iti̍ madhu - kṛta̍ḥ ।42) syō̠nā mā̍ mā syō̠nā-ssyō̠nā mā̎ ।43) mā ''mā̠ mā ।44) ā vi̍śata viśa̠tā vi̍śata ।45) vi̠śa̠tē rā̠ irā̍ viśata viśa̠tē rā̎ḥ ।46) irā̠ madō̠ mada̠ irā̠ irā̠ mada̍ḥ ।47) mada̠ iti̠ mada̍ḥ ।48) sa̠ha̠sra̠pō̠ṣaṃ vō̍ va-ssahasrapō̠ṣagṃ sa̍hasrapō̠ṣaṃ va̍ḥ ।48) sa̠ha̠sra̠pō̠ṣamiti̍ sahasra - pō̠ṣam ।49) va̠ḥ pu̠ṣyā̠sa̠-mpu̠ṣyā̠sa̠ṃ vō̠ va̠ḥ pu̠ṣyā̠sa̠m ।50) pu̠ṣyā̠sa̠-mmayi̠ mayi̍ puṣyāsa-mpuṣyāsa̠-mmayi̍ ।॥ 23 ॥ (50/53)

  meaning

  You are our innermost — you are the innermost, and also a protector.

  word by word

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  शिवShivaAuspicious

  शिवोShivoShiva

  भवBhavaComing into Existence, Birth, Production

  इतिItiRefers to something that precedes

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  नूनम्NuunamCertainly

  सखिSakhiFemale Companion

  तमःTamahDarkness

  दाDaaTo Give

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve

  स्थSthaAbiding

  मधुMadhuHoney, Sweet, Charming, Delighful

  कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  मदोMadoPride, Arrogance, Passion

  मदMadaPride, Arrogance, Passion

  सहस्रSahasraThousand

  मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me

  त्रातTraataProtection

  सखीSakhiiFemale friend or companion

  दDaGiving, Granting, Offering

  दह्DahTo be Burnt, Burn

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  कृतKrtaMade, Done, Performed

  अANot

  मदाMadaaIntoxicating liquor
• verse 24

  1) मयि॑ वो वो॒ मयि॒ मयि॑ वः ।2) वो॒ रायो॒ रायो॑ वो वो॒ रायः॑ ।3) रायः॑ श्रयन्ताग्​ श्रयन्ता॒(ग्म्॒) रायो॒ रायः॑ श्रयन्ताम् ।4) श्र॒य॒न्ता॒मिति॑ श्रयन्ताम् ।5) त-थ्स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तुस्त-त्त-थ्स॑वि॒तुः ।6) स॒वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒-वँरे᳚ण्यग्ं सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् ।7) वरे᳚ण्य॒-म्भर्गो॒ भर्गो॒ वरे᳚ण्यं॒-वँरे᳚ण्य॒-म्भर्गः॑ ।8) भर्गो॑ दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॒ भर्गो॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ ।9) दे॒वस्य॑ धीमहि धीमहि दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ धीमहि ।10) धी॒म॒हीति॑ धीमहि ।11) धियो॒ यो यो धियो॒ धियो॒ यः ।12) यो नो॑ नो॒ यो यो नः॑ ।13) नः॒ प्र॒चो॒दया᳚-त्प्रचो॒दया᳚-न्नो नः प्रचो॒दया᳚त् ।14) प्र॒चो॒दया॒दिति॑ प्र - चो॒दया᳚त् ।15) सो॒मान॒(ग्ग्॒) स्वर॑ण॒(ग्ग्॒) स्वर॑णग्ं सो॒मान(ग्म्॑) सो॒मान॒(ग्ग्॒) स्वर॑णम् ।16) स्वर॑ण-ङ्कृणु॒हि कृ॑णु॒हि स्वर॑ण॒(ग्ग्॒) स्वर॑ण-ङ्कृणु॒हि ।17) कृ॒णु॒हि ब्र॑ह्मणो ब्रह्मणः कृणु॒हि कृ॑णु॒हि ब्र॑ह्मणः ।18) ब्र॒ह्म॒ण॒ स्प॒ते॒ प॒ते॒ ब्र॒ह्म॒णो॒ ब्र॒ह्म॒ण॒ स्प॒ते॒ ।19) प॒त॒ इति॑ पते ।20) क॒क्षीव॑न्तं॒-योँ यः क॒क्षीव॑न्त-ङ्क॒क्षीव॑न्तं॒-यः ँ।20) क॒क्षीव॑न्त॒मिति॑ क॒क्षी - व॒न्त॒म् ।21) य औ॑शि॒ज मौ॑शि॒जं-योँ य औ॑शि॒जम् ।22) औ॒शि॒जमित्यौ॑शि॒जम् ।23) क॒दा च॒न च॒न क॒दा क॒दा च॒न ।24) च॒न स्त॒री-स्स्त॒रीश्च॒न च॒न स्त॒रीः ।25) स्त॒रीर॑स्यसि स्त॒री-स्स्त॒रीर॑सि ।26) अ॒सि॒ न नास्य॑सि॒ न ।27) ने न्द्रे᳚ न्द्र॒ न ने न्द्र॑ ।28) इ॒न्द्र॒ स॒श्च॒सि॒ स॒श्च॒सी॒न्द्रे॒ न्द्र॒ स॒श्च॒सि॒ ।29) स॒श्च॒सि॒ दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॑ सश्चसि सश्चसि दा॒शुषे᳚ ।30) दा॒शुष॒ इति॑ दा॒शुषे᳚ ।31) उपो॒पे दिदुपो॒पोपो॒पे त् ।31) उपो॒पेत्युप॑ - उ॒प॒ ।32) इ-न्नु न्विदि-न्नु ।33) नु म॑घव-न्मघव॒-न्नु नु म॑घवन्न् ।34) म॒घ॒व॒-न्भूयो॒ भूयो॑ मघव-न्मघव॒-न्भूयः॑ ।34) म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ - व॒न्न् ।35) भूय॒ इदि-द्भूयो॒ भूय॒ इत् ।36) इ-न्नु न्विदि-न्नु ।37) नु ते॑ ते॒ नु नु ते᳚ ।38) ते॒ दान॒-न्दान॑-न्ते ते॒ दान᳚म् ।39) दान॑-न्दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॒ दान॒-न्दान॑-न्दे॒वस्य॑ ।40) दे॒वस्य॑ पृच्यते पृच्यते दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ पृच्यते ।41) पृ॒च्य॒त॒ इति॑ पृच्यते ।42) परि॑ त्वा त्वा॒ परि॒ परि॑ त्वा ।43) त्वा॒ ऽग्ने॒ ऽग्ने॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽग्ने॒ ।44) अ॒ग्ने॒ पुर॒-म्पुर॑ मग्ने ऽग्ने॒ पुर᳚म् ।45) पुरं॑-वँ॒यं-वँ॒य-म्पुर॒-म्पुरं॑-वँ॒यम् ।46) व॒यं-विँप्रं॒-विँप्रं॑-वँ॒यं-वँ॒यं-विँप्र᳚म् ।47) विप्र(ग्म्॑) सहस्य सहस्य॒ विप्रं॒-विँप्र(ग्म्॑) सहस्य ।48) स॒ह॒स्य॒ धी॒म॒हि॒ धी॒म॒हि॒ स॒ह॒स्य॒ स॒ह॒स्य॒ धी॒म॒हि॒ ।49) धी॒म॒हीति॑ धीमहि ।50) धृ॒षद्व॑र्ण-न्दि॒वेदि॑वे दि॒वेदि॑वे धृ॒षद्व॑र्ण-न्धृ॒षद्व॑र्ण-न्दि॒वेदि॑वे ।50) धृ॒षद्व॑र्ण॒मिति॑ धृ॒षत् - व॒र्ण॒म् ।51) दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार॑-म्भे॒त्तार॑-न्दि॒वेदि॑वे दि॒वेदि॑वे भे॒त्तार᳚म् ।51) दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे - दि॒वे॒ ।52) भे॒त्तार॑-म्भङ्गु॒राव॑तो भङ्गु॒राव॑तो भे॒त्तार॑-म्भे॒त्तार॑-म्भङ्गु॒राव॑तः ।53) भ॒ङ्गु॒राव॑त॒ इति॑ भङ्गु॒र - व॒तः॒ ।54) अग्ने॑ गृहपते गृहप॒ते ऽग्ने ऽग्ने॑ गृहपते ।55) गृ॒ह॒प॒ते॒ सु॒गृ॒ह॒प॒ति-स्सु॑गृहप॒ति-र्गृ॑हपते गृहपते सुगृहप॒तिः ।55) गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह - प॒ते॒ ।56) सु॒गृ॒ह॒प॒तिर॒ह म॒हग्ं सु॑गृहप॒ति-स्सु॑गृहप॒तिर॒हम् ।56) सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु - गृ॒ह॒प॒तिः ।57) अ॒ह-न्त्वया॒ त्वया॒ ऽह म॒ह-न्त्वया᳚ ।58) त्वया॑ गृ॒हप॑तिना गृ॒हप॑तिना॒ त्वया॒ त्वया॑ गृ॒हप॑तिना ।59) गृ॒हप॑तिना भूयास-म्भूयास-ङ्गृ॒हप॑तिना गृ॒हप॑तिना भूयासम् ।59) गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह - प॒ति॒ना॒ ।60) भू॒या॒स॒(ग्म्॒) सु॒गृ॒ह॒प॒ति-स्सु॑गृहप॒ति-र्भू॑यास-म्भूयासग्ं सुगृहप॒तिः ।61) सु॒गृ॒ह॒प॒ति-र्मया॒ मया॑ सुगृहप॒ति-स्सु॑गृहप॒ति-र्मया᳚ ।61) सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु - गृ॒ह॒प॒तिः ।62) मया॒ त्व-न्त्व-म्मया॒ मया॒ त्वम् ।63) त्व-ङ्गृ॒हप॑तिना गृ॒हप॑तिना॒ त्व-न्त्व-ङ्गृ॒हप॑तिना ।64) गृ॒हप॑तिना भूया भूया गृ॒हप॑तिना गृ॒हप॑तिना भूयाः ।64) गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह - प॒ति॒ना॒ ।65) भू॒या॒-श्श॒तग्ं श॒त-म्भू॑या भूया-श्श॒तम् ।66) श॒तग्ं हिमा॒ हिमा᳚-श्श॒तग्ं श॒तग्ं हिमाः᳚ ।67) हिमा॒स्ता-न्ताग्ं हिमा॒ हिमा॒स्ताम् ।68) ता मा॒शिष॑ मा॒शिष॒-न्ता-न्ता मा॒शिष᳚म् ।69) आ॒शिष॒ मा ऽऽशिष॑ मा॒शिष॒ मा ।69) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।70) आ शा॑से शास॒ आ शा॑से ।71) शा॒से॒ तन्त॑वे॒ तन्त॑वे शासे शासे॒ तन्त॑वे ।72) तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती॒-न्तन्त॑वे॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् ।73) ज्योति॑ष्मती॒-न्ता-न्ता-ञ्ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती॒-न्ताम् ।74) ता मा॒शिष॑ मा॒शिष॒-न्ता-न्ता मा॒शिष᳚म् ।75) आ॒शिष॒ मा ऽऽशिष॑ मा॒शिष॒ मा ।75) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।76) आ शा॑से शास॒ आ शा॑से ।77) शा॒से॒ ऽमुष्मा॑ अ॒मुष्मै॑ शासे शासे॒ ऽमुष्मै᳚ ।78) अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती म॒मुष्मा॑ अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् ।79) ज्योति॑ष्मती॒मिति॒ ज्योति॑ष्मतीम् ।॥ 24 ॥ (79/91)॥ अ. 6 ॥

  ---

  1) mayi̍ vō vō̠ mayi̠ mayi̍ vaḥ ।2) vō̠ rāyō̠ rāyō̍ vō vō̠ rāya̍ḥ ।3) rāya̍-śśrayantāg​ śrayantā̠(gm̠) rāyō̠ rāya̍-śśrayantām ।4) śra̠ya̠ntā̠miti̍ śrayantām ।5) ta-thsa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tusta-tta-thsa̍vi̠tuḥ ।6) sa̠vi̠tu-rvarē̎ṇya̠ṃ varē̎ṇyagṃ savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rvarē̎ṇyam ।7) varē̎ṇya̠-mbhargō̠ bhargō̠ varē̎ṇya̠ṃ varē̎ṇya̠-mbharga̍ḥ ।8) bhargō̍ dē̠vasya̍ dē̠vasya̠ bhargō̠ bhargō̍ dē̠vasya̍ ।9) dē̠vasya̍ dhīmahi dhīmahi dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ dhīmahi ।10) dhī̠ma̠hīti̍ dhīmahi ।11) dhiyō̠ yō yō dhiyō̠ dhiyō̠ yaḥ ।12) yō nō̍ nō̠ yō yō na̍ḥ ।13) na̠ḥ pra̠chō̠dayā̎-tprachō̠dayā̎-nnō naḥ prachō̠dayā̎t ।14) pra̠chō̠dayā̠diti̍ pra - chō̠dayā̎t ।15) sō̠māna̠(gg̠) svara̍ṇa̠(gg̠) svara̍ṇagṃ sō̠māna(gm̍) sō̠māna̠(gg̠) svara̍ṇam ।16) svara̍ṇa-ṅkṛṇu̠hi kṛ̍ṇu̠hi svara̍ṇa̠(gg̠) svara̍ṇa-ṅkṛṇu̠hi ।17) kṛ̠ṇu̠hi bra̍hmaṇō brahmaṇaḥ kṛṇu̠hi kṛ̍ṇu̠hi bra̍hmaṇaḥ ।18) bra̠hma̠ṇa̠ spa̠tē̠ pa̠tē̠ bra̠hma̠ṇō̠ bra̠hma̠ṇa̠ spa̠tē̠ ।19) pa̠ta̠ iti̍ patē ।20) ka̠kṣīva̍nta̠ṃ yō yaḥ ka̠kṣīva̍nta-ṅka̠kṣīva̍nta̠ṃ yaḥ ।20) ka̠kṣīva̍nta̠miti̍ ka̠kṣī - va̠nta̠m ।21) ya au̍śi̠ja mau̍śi̠jaṃ yō ya au̍śi̠jam ।22) au̠śi̠jamityau̍śi̠jam ।23) ka̠dā cha̠na cha̠na ka̠dā ka̠dā cha̠na ।24) cha̠na sta̠rī-ssta̠rīścha̠na cha̠na sta̠rīḥ ।25) sta̠rīra̍syasi sta̠rī-ssta̠rīra̍si ।26) a̠si̠ na nāsya̍si̠ na ।27) nē ndrē̎ ndra̠ na nē ndra̍ ।28) i̠ndra̠ sa̠ścha̠si̠ sa̠ścha̠sī̠ndrē̠ ndra̠ sa̠ścha̠si̠ ।29) sa̠ścha̠si̠ dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̍ saśchasi saśchasi dā̠śuṣē̎ ।30) dā̠śuṣa̠ iti̍ dā̠śuṣē̎ ।31) upō̠pē didupō̠pōpō̠pē t ।31) upō̠pētyupa̍ - u̠pa̠ ।32) i-nnu nvidi-nnu ।33) nu ma̍ghava-nmaghava̠-nnu nu ma̍ghavann ।34) ma̠gha̠va̠-nbhūyō̠ bhūyō̍ maghava-nmaghava̠-nbhūya̍ḥ ।34) ma̠gha̠va̠nniti̍ magha - va̠nn ।35) bhūya̠ idi-dbhūyō̠ bhūya̠ it ।36) i-nnu nvidi-nnu ।37) nu tē̍ tē̠ nu nu tē̎ ।38) tē̠ dāna̠-ndāna̍-ntē tē̠ dāna̎m ।39) dāna̍-ndē̠vasya̍ dē̠vasya̠ dāna̠-ndāna̍-ndē̠vasya̍ ।40) dē̠vasya̍ pṛchyatē pṛchyatē dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ pṛchyatē ।41) pṛ̠chya̠ta̠ iti̍ pṛchyatē ।42) pari̍ tvā tvā̠ pari̠ pari̍ tvā ।43) tvā̠ 'gnē̠ 'gnē̠ tvā̠ tvā̠ 'gnē̠ ।44) a̠gnē̠ pura̠-mpura̍ magnē 'gnē̠ pura̎m ।45) pura̍ṃ va̠yaṃ va̠ya-mpura̠-mpura̍ṃ va̠yam ।46) va̠yaṃ vipra̠ṃ vipra̍ṃ va̠yaṃ va̠yaṃ vipra̎m ।47) vipra(gm̍) sahasya sahasya̠ vipra̠ṃ vipra(gm̍) sahasya ।48) sa̠ha̠sya̠ dhī̠ma̠hi̠ dhī̠ma̠hi̠ sa̠ha̠sya̠ sa̠ha̠sya̠ dhī̠ma̠hi̠ ।49) dhī̠ma̠hīti̍ dhīmahi ।50) dhṛ̠ṣadva̍rṇa-ndi̠vēdi̍vē di̠vēdi̍vē dhṛ̠ṣadva̍rṇa-ndhṛ̠ṣadva̍rṇa-ndi̠vēdi̍vē ।50) dhṛ̠ṣadva̍rṇa̠miti̍ dhṛ̠ṣat - va̠rṇa̠m ।51) di̠vēdi̍vē bhē̠ttāra̍-mbhē̠ttāra̍-ndi̠vēdi̍vē di̠vēdi̍vē bhē̠ttāra̎m ।51) di̠vēdi̍va̠ iti̍ di̠vē - di̠vē̠ ।52) bhē̠ttāra̍-mbhaṅgu̠rāva̍tō bhaṅgu̠rāva̍tō bhē̠ttāra̍-mbhē̠ttāra̍-mbhaṅgu̠rāva̍taḥ ।53) bha̠ṅgu̠rāva̍ta̠ iti̍ bhaṅgu̠ra - va̠ta̠ḥ ।54) agnē̍ gṛhapatē gṛhapa̠tē 'gnē 'gnē̍ gṛhapatē ।55) gṛ̠ha̠pa̠tē̠ su̠gṛ̠ha̠pa̠ti-ssu̍gṛhapa̠ti-rgṛ̍hapatē gṛhapatē sugṛhapa̠tiḥ ।55) gṛ̠ha̠pa̠ta̠ iti̍ gṛha - pa̠tē̠ ।56) su̠gṛ̠ha̠pa̠tira̠ha ma̠hagṃ su̍gṛhapa̠ti-ssu̍gṛhapa̠tira̠ham ।56) su̠gṛ̠ha̠pa̠tiriti̍ su - gṛ̠ha̠pa̠tiḥ ।57) a̠ha-ntvayā̠ tvayā̠ 'ha ma̠ha-ntvayā̎ ।58) tvayā̍ gṛ̠hapa̍tinā gṛ̠hapa̍tinā̠ tvayā̠ tvayā̍ gṛ̠hapa̍tinā ।59) gṛ̠hapa̍tinā bhūyāsa-mbhūyāsa-ṅgṛ̠hapa̍tinā gṛ̠hapa̍tinā bhūyāsam ।59) gṛ̠hapa̍ti̠nēti̍ gṛ̠ha - pa̠ti̠nā̠ ।60) bhū̠yā̠sa̠(gm̠) su̠gṛ̠ha̠pa̠ti-ssu̍gṛhapa̠ti-rbhū̍yāsa-mbhūyāsagṃ sugṛhapa̠tiḥ ।61) su̠gṛ̠ha̠pa̠ti-rmayā̠ mayā̍ sugṛhapa̠ti-ssu̍gṛhapa̠ti-rmayā̎ ।61) su̠gṛ̠ha̠pa̠tiriti̍ su - gṛ̠ha̠pa̠tiḥ ।62) mayā̠ tva-ntva-mmayā̠ mayā̠ tvam ।63) tva-ṅgṛ̠hapa̍tinā gṛ̠hapa̍tinā̠ tva-ntva-ṅgṛ̠hapa̍tinā ।64) gṛ̠hapa̍tinā bhūyā bhūyā gṛ̠hapa̍tinā gṛ̠hapa̍tinā bhūyāḥ ।64) gṛ̠hapa̍ti̠nēti̍ gṛ̠ha - pa̠ti̠nā̠ ।65) bhū̠yā̠-śśa̠tagṃ śa̠ta-mbhū̍yā bhūyā-śśa̠tam ।66) śa̠tagṃ himā̠ himā̎-śśa̠tagṃ śa̠tagṃ himā̎ḥ ।67) himā̠stā-ntāgṃ himā̠ himā̠stām ।68) tā mā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̠-ntā-ntā mā̠śiṣa̎m ।69) ā̠śiṣa̠ mā ''śiṣa̍ mā̠śiṣa̠ mā ।69) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।70) ā śā̍sē śāsa̠ ā śā̍sē ।71) śā̠sē̠ tanta̍vē̠ tanta̍vē śāsē śāsē̠ tanta̍vē ।72) tanta̍vē̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī̠-ntanta̍vē̠ tanta̍vē̠ jyōti̍ṣmatīm ।73) jyōti̍ṣmatī̠-ntā-ntā-ñjyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī̠-ntām ।74) tā mā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̠-ntā-ntā mā̠śiṣa̎m ।75) ā̠śiṣa̠ mā ''śiṣa̍ mā̠śiṣa̠ mā ।75) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।76) ā śā̍sē śāsa̠ ā śā̍sē ।77) śā̠sē̠ 'muṣmā̍ a̠muṣmai̍ śāsē śāsē̠ 'muṣmai̎ ।78) a̠muṣmai̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī ma̠muṣmā̍ a̠muṣmai̠ jyōti̍ṣmatīm ।79) jyōti̍ṣmatī̠miti̠ jyōti̍ṣmatīm ।॥ 24 ॥ (79/91)॥ a. 6 ॥

  meaning

  In me your riches — may your riches take shelter in me.

  word by word

  मयिMayiIn me · [O Devi, Please shower Your Grace] on me · One me

  भर्गोBhargo[Divine] Effulgence

  देवस्यDevasya[Of] Divine [origin]

  धीमहिDhiimahiLet us Meditate · [I] Meditate

  धियोDhiyoUnderstanding, Intelligence, Wisdom · Wisdom

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  प्रचोदयात्Pracodayaat[May that Fire of Durga] awaken [our Consciousness] · May it Inspire · Enlighten, Impel, Awaken

  प्रPraPrefix

  ब्रह्मणBrahmannaLord Brahma

  पतPataTo Fall

  इतिItiRefers to something that precedes

  कदाKadaaWhen · When, How · At sometime

  असिAsiYou are

  इन्द्रIndraChief, King

  उपUpaNear to

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  परिPariAround

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  गृहGrhaHouse, signifying Prison

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  त्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by You

  मयाMayaaby me · [This Stotra proclaimed] by me · be me

  त्वम्TvamYou

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  अANot

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  वरेण्यम्VarennyamWho is Himself the Best

  यःYahHe Who

  ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma

  ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons

  याYaaTo go towards

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  दानंDaanamCharity, Act of Giving

  मग्नMagnaImmersed

  पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  विप्रVipraSage

  सहSahain Company, Jointly

  वर्णVarnnaColour, Appearance

  वटVattaBanyan

  हाHaaSignifying killing

  मयMayaA suffix

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)

  हिमHimaCold, Cool

  तTaThat
• verse 25

  1) अय॑ज्ञो॒ वै वा अय॒ज्ञो ऽय॑ज्ञो॒ वै ।2) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।3) ए॒ष यो य ए॒ष ए॒षो यः ।4) यो॑ ऽसा॒मा ऽसा॒मा यो यो॑ ऽसा॒मा ।5) अ॒सा॒मोप॑प्र॒यन्त॑ उपप्र॒यन्तो॑ ऽसा॒मा ऽसा॒मोप॑प्र॒यन्तः॑ ।6) उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒र म॑द्ध्व॒र मु॑पप्र॒यन्त॑ उपप्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒रम् ।6) उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प - प्र॒यन्तः॑ ।7) अ॒द्ध्व॒र मितीत्य॑द्ध्व॒र म॑द्ध्व॒र मिति॑ ।8) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।9) आ॒ह॒ स्तोम॒(ग्ग्॒) स्तोम॑ माहाह॒ स्तोम᳚म् ।10) स्तोम॑ मे॒वैव स्तोम॒(ग्ग्॒) स्तोम॑ मे॒व ।11) ए॒वास्मा॑ अस्मा ए॒वैवास्मै᳚ ।12) अ॒स्मै॒ यु॒न॒क्ति॒ यु॒न॒क्त्य॒स्मा॒ अ॒स्मै॒ यु॒न॒क्ति॒ ।13) यु॒न॒क्त्युपोप॑ युनक्ति युन॒क्त्युप॑ ।14) उपे तीत्युपोपे ति॑ ।15) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।16) आ॒ह॒ प्र॒जा प्र॒जा ऽऽहा॑ह प्र॒जा ।17) प्र॒जा वै वै प्र॒जा प्र॒जा वै ।17) प्र॒जेति॑ प्र - जा ।18) वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ ।19) प॒शव॒ उपोप॑ प॒शवः॑ प॒शव॒ उप॑ ।20) उपे॒ म मि॒म मुपोपे॒ मम् ।21) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।22) लो॒क-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाम् ँलो॒कम् ँलो॒क-म्प्र॒जाम् ।23) प्र॒जा मे॒वैव प्र॒जा-म्प्र॒जा मे॒व ।23) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।24) ए॒व प॒शू-न्प॒शू ने॒वैव प॒शून् ।25) प॒शू नि॒म मि॒म-म्प॒शू-न्प॒शू नि॒मम् ।26) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।27) लो॒क मुपोप॑ लो॒कम् ँलो॒क मुप॑ ।28) उपै᳚त्ये॒त्युपोपै॑ति ।29) ए॒त्य॒स्यास्यैत्ये᳚त्य॒स्य ।30) अ॒स्य प्र॒त्ना-म्प्र॒त्ना म॒स्यास्य प्र॒त्नाम् ।31) प्र॒त्ना मन्वनु॑ प्र॒त्ना-म्प्र॒त्ना मनु॑ ।32) अनु॒ द्युत॒-न्द्युत॒ मन्वनु॒ द्युत᳚म् ।33) द्युत॒ मितीति॒ द्युत॒-न्द्युत॒ मिति॑ ।34) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।35) आ॒ह॒ सु॒व॒र्ग-स्सु॑व॒र्ग आ॑हाह सुव॒र्गः ।36) सु॒व॒र्गो वै वै सु॑व॒र्ग-स्सु॑व॒र्गो वै ।36) सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः ।37) वै लो॒को लो॒को वै वै लो॒कः ।38) लो॒कः प्र॒त्नः प्र॒त्नो लो॒को लो॒कः प्र॒त्नः ।39) प्र॒त्न-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग-म्प्र॒त्नः प्र॒त्न-स्सु॑व॒र्गम् ।40) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।40) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।41) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।42) लो॒कग्ं स॒मारो॑हति स॒मारो॑हति लो॒कम् ँलो॒कग्ं स॒मारो॑हति ।43) स॒मारो॑हत्य॒ग्निर॒ग्नि-स्स॒मारो॑हति स॒मारो॑हत्य॒ग्निः ।43) स॒मारो॑ह॒तीति॑ सं - आरो॑हति ।44) अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा मू॒र्धा ऽग्निर॒ग्नि-र्मू॒र्धा ।45) मू॒र्धा दि॒वो दि॒वो मू॒र्धा मू॒र्धा दि॒वः ।46) दि॒वः क॒कु-त्क॒कु-द्दि॒वो दि॒वः क॒कुत् ।47) क॒कुदितीति॑ क॒कु-त्क॒कुदिति॑ ।48) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।49) आ॒ह॒ मू॒र्धान॑-म्मू॒र्धान॑ माहाह मू॒र्धान᳚म् ।50) मू॒र्धान॑ मे॒वैव मू॒र्धान॑-म्मू॒र्धान॑ मे॒व ।॥ 25 ॥ (50/56)

  ---

  1) aya̍jñō̠ vai vā aya̠jñō 'ya̍jñō̠ vai ।2) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।3) ē̠ṣa yō ya ē̠ṣa ē̠ṣō yaḥ ।4) yō̍ 'sā̠mā 'sā̠mā yō yō̍ 'sā̠mā ।5) a̠sā̠mōpa̍pra̠yanta̍ upapra̠yantō̍ 'sā̠mā 'sā̠mōpa̍pra̠yanta̍ḥ ।6) u̠pa̠pra̠yantō̍ addhva̠ra ma̍ddhva̠ra mu̍papra̠yanta̍ upapra̠yantō̍ addhva̠ram ।6) u̠pa̠pra̠yanta̠ ityu̍pa - pra̠yanta̍ḥ ।7) a̠ddhva̠ra mitītya̍ddhva̠ra ma̍ddhva̠ra miti̍ ।8) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।9) ā̠ha̠ stōma̠(gg̠) stōma̍ māhāha̠ stōma̎m ।10) stōma̍ mē̠vaiva stōma̠(gg̠) stōma̍ mē̠va ।11) ē̠vāsmā̍ asmā ē̠vaivāsmai̎ ।12) a̠smai̠ yu̠na̠kti̠ yu̠na̠ktya̠smā̠ a̠smai̠ yu̠na̠kti̠ ।13) yu̠na̠ktyupōpa̍ yunakti yuna̠ktyupa̍ ।14) upē tītyupōpē ti̍ ।15) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।16) ā̠ha̠ pra̠jā pra̠jā ''hā̍ha pra̠jā ।17) pra̠jā vai vai pra̠jā pra̠jā vai ।17) pra̠jēti̍ pra - jā ।18) vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ ।19) pa̠śava̠ upōpa̍ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠ upa̍ ।20) upē̠ ma mi̠ma mupōpē̠ mam ।21) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।22) lō̠ka-mpra̠jā-mpra̠jām ँlō̠kam ँlō̠ka-mpra̠jām ।23) pra̠jā mē̠vaiva pra̠jā-mpra̠jā mē̠va ।23) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।24) ē̠va pa̠śū-npa̠śū nē̠vaiva pa̠śūn ।25) pa̠śū ni̠ma mi̠ma-mpa̠śū-npa̠śū ni̠mam ।26) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।27) lō̠ka mupōpa̍ lō̠kam ँlō̠ka mupa̍ ।28) upai̎tyē̠tyupōpai̍ti ।29) ē̠tya̠syāsyaityē̎tya̠sya ।30) a̠sya pra̠tnā-mpra̠tnā ma̠syāsya pra̠tnām ।31) pra̠tnā manvanu̍ pra̠tnā-mpra̠tnā manu̍ ।32) anu̠ dyuta̠-ndyuta̠ manvanu̠ dyuta̎m ।33) dyuta̠ mitīti̠ dyuta̠-ndyuta̠ miti̍ ।34) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।35) ā̠ha̠ su̠va̠rga-ssu̍va̠rga ā̍hāha suva̠rgaḥ ।36) su̠va̠rgō vai vai su̍va̠rga-ssu̍va̠rgō vai ।36) su̠va̠rga iti̍ suvaḥ - gaḥ ।37) vai lō̠kō lō̠kō vai vai lō̠kaḥ ।38) lō̠kaḥ pra̠tnaḥ pra̠tnō lō̠kō lō̠kaḥ pra̠tnaḥ ।39) pra̠tna-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rga-mpra̠tnaḥ pra̠tna-ssu̍va̠rgam ।40) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।40) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।41) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।42) lō̠kagṃ sa̠mārō̍hati sa̠mārō̍hati lō̠kam ँlō̠kagṃ sa̠mārō̍hati ।43) sa̠mārō̍hatya̠gnira̠gni-ssa̠mārō̍hati sa̠mārō̍hatya̠gniḥ ।43) sa̠mārō̍ha̠tīti̍ saṃ - ārō̍hati ।44) a̠gni-rmū̠rdhā mū̠rdhā 'gnira̠gni-rmū̠rdhā ।45) mū̠rdhā di̠vō di̠vō mū̠rdhā mū̠rdhā di̠vaḥ ।46) di̠vaḥ ka̠ku-tka̠ku-ddi̠vō di̠vaḥ ka̠kut ।47) ka̠kuditīti̍ ka̠ku-tka̠kuditi̍ ।48) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।49) ā̠ha̠ mū̠rdhāna̍-mmū̠rdhāna̍ māhāha mū̠rdhāna̎m ।50) mū̠rdhāna̍ mē̠vaiva mū̠rdhāna̍-mmū̠rdhāna̍ mē̠va ।॥ 25 ॥ (50/56)

  meaning

  This one is without sacrifice indeed — this very one who is without sacrifice.

  word by word

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एषःEssahHe

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  प्रजाःPrajaahPeople

  प्रPraPrefix

  जाJaaBorn, Produced

  उपUpaNear to

  मMaA particle

  इमम्ImamThis

  लोकLokaWorld, Men

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  पशूPashuuCow

  अस्यAsyaOf this

  मनुःManuhManu · [I remember] Sage Manu

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  इतिItiRefers to something that precedes

  गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati

  लोकोLokoWorld

  प्रत्नPratnaAncient, Old, Traditional

  गम्GamTo Go

  सSaYour

  दिवोDivoHeaven, Sky

  दिवDivaHeaven

  एषEssaHe · This

  याYaaTo go towards

  यःYahHe Who

  समSamaSame, Equal, Similar, Like

  अध्वरAdhvaraSacrifice

  अहAhaparticle implying ascertainment

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जJaBorn, Produced

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me

  इमंImamThis

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  मनुManuPrayer, Incantation

  गाGaaShare

  लोकाःLokaahWorlds

  सम्SamTogether with
• verse 26

  1) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।2) ए॒न॒(ग्म्॒) स॒मा॒नाना(ग्म्॑) समा॒नाना॑ मेन मेनग्ं समा॒नाना᳚म् ।3) स॒मा॒नाना᳚-ङ्करोति करोति समा॒नाना(ग्म्॑) समा॒नाना᳚-ङ्करोति ।4) क॒रो॒त्यथो॒ अथो॑ करोति करो॒त्यथो᳚ ।5) अथो॑ देवलो॒का-द्दे॑वलो॒कादथो॒ अथो॑ देवलो॒कात् ।5) अथो॒ इत्यथो᳚ ।6) दे॒व॒लो॒कादे॒वैव दे॑वलो॒का-द्दे॑वलो॒कादे॒व ।6) दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव - लो॒कात् ।7) ए॒व म॑नुष्यलो॒के म॑नुष्यलो॒क ए॒वैव म॑नुष्यलो॒के ।8) म॒नु॒ष्य॒लो॒के प्रति॒ प्रति॑ मनुष्यलो॒के म॑नुष्यलो॒के प्रति॑ ।8) म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य - लो॒के ।9) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।10) ति॒ष्ठ॒त्य॒य म॒य-न्ति॑ष्ठति तिष्ठत्य॒यम् ।11) अ॒य मि॒हे हाय म॒य मि॒ह ।12) इ॒ह प्र॑थ॒मः प्र॑थ॒म इ॒हे ह प्र॑थ॒मः ।13) प्र॒थ॒मो धा॑यि धायि प्रथ॒मः प्र॑थ॒मो धा॑यि ।14) धा॒यि॒ धा॒तृभि॑-र्धा॒तृभि॑-र्धायि धायि धा॒तृभिः॑ ।15) धा॒तृभि॒रितीति॑ धा॒तृभि॑-र्धा॒तृभि॒रिति॑ ।15) धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ - भिः॒ ।16) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।17) आ॒ह॒ मुख्य॒-म्मुख्य॑ माहाह॒ मुख्य᳚म् ।18) मुख्य॑ मे॒वैव मुख्य॒-म्मुख्य॑ मे॒व ।19) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।20) ए॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ क॒रो॒त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ ।21) क॒रो॒त्यु॒भोभा क॑रोति करोत्यु॒भा ।22) उ॒भा वां᳚-वाँ मु॒भोभा वा᳚म् ।23) वा॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ वां॒-वाँ॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ ।24) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आ॒हु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॑ इन्द्राग्नी इन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्यै᳚ ।24) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ ।25) आ॒हु॒वद्ध्या॒ इतीत्या॑हु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॒ इति॑ ।26) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।27) आ॒हौज॒ ओज॑ आहा॒हौजः॑ ।28) ओजो॒ बल॒-म्बल॒ मोज॒ ओजो॒ बल᳚म् ।29) बल॑ मे॒वैव बल॒-म्बल॑ मे॒व ।30) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।31) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।32) रु॒न्धे॒ ऽय म॒यग्ं रु॑न्धे रुन्धे॒ ऽयम् ।33) अ॒य-न्ते॑ ते॒ ऽय म॒य-न्ते᳚ ।34) ते॒ योनि॒-र्योनि॑स्ते ते॒ योनिः॑ ।35) योनि॑र्-ऋ॒त्विय॑ ऋ॒त्वियो॒ योनि॒-र्योनि॑र्-ऋ॒त्वियः॑ ।36) ऋ॒त्विय॒ इतीत्यृ॒त्विय॑ ऋ॒त्विय॒ इति॑ ।37) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।38) आ॒ह॒ प॒शवः॑ प॒शव॑ आहाह प॒शवः॑ ।39) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।40) वै र॒यी र॒यि-र्वै वै र॒यिः ।41) र॒यिः प॒शू-न्प॒शू-न्र॒यी र॒यिः प॒शून् ।42) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।43) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।44) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।45) रु॒न्धे॒ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भी रु॑न्धे रुन्धे ष॒ड्भिः ।46) ष॒ड्भिरुपोप॑ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भिरुप॑ ।46) ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः ।47) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।48) ति॒ष्ठ॒ते॒ षट् -थ्ष-ट्ति॑ष्ठते तिष्ठते॒ षट् ।49) ष-ड्वै वै षट् -थ्ष-ड्वै ।50) वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तवो॒ वै वा ऋ॒तवः॑ ।॥ 26 ॥ (50/56)

  ---

  1) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।2) ē̠na̠(gm̠) sa̠mā̠nānā(gm̍) samā̠nānā̍ mēna mēnagṃ samā̠nānā̎m ।3) sa̠mā̠nānā̎-ṅkarōti karōti samā̠nānā(gm̍) samā̠nānā̎-ṅkarōti ।4) ka̠rō̠tyathō̠ athō̍ karōti karō̠tyathō̎ ।5) athō̍ dēvalō̠kā-ddē̍valō̠kādathō̠ athō̍ dēvalō̠kāt ।5) athō̠ ityathō̎ ।6) dē̠va̠lō̠kādē̠vaiva dē̍valō̠kā-ddē̍valō̠kādē̠va ।6) dē̠va̠lō̠kāditi̍ dēva - lō̠kāt ।7) ē̠va ma̍nuṣyalō̠kē ma̍nuṣyalō̠ka ē̠vaiva ma̍nuṣyalō̠kē ।8) ma̠nu̠ṣya̠lō̠kē prati̠ prati̍ manuṣyalō̠kē ma̍nuṣyalō̠kē prati̍ ।8) ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka iti̍ manuṣya - lō̠kē ।9) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।10) ti̠ṣṭha̠tya̠ya ma̠ya-nti̍ṣṭhati tiṣṭhatya̠yam ।11) a̠ya mi̠hē hāya ma̠ya mi̠ha ।12) i̠ha pra̍tha̠maḥ pra̍tha̠ma i̠hē ha pra̍tha̠maḥ ।13) pra̠tha̠mō dhā̍yi dhāyi pratha̠maḥ pra̍tha̠mō dhā̍yi ।14) dhā̠yi̠ dhā̠tṛbhi̍-rdhā̠tṛbhi̍-rdhāyi dhāyi dhā̠tṛbhi̍ḥ ।15) dhā̠tṛbhi̠ritīti̍ dhā̠tṛbhi̍-rdhā̠tṛbhi̠riti̍ ।15) dhā̠tṛbhi̠riti̍ dhā̠tṛ - bhi̠ḥ ।16) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।17) ā̠ha̠ mukhya̠-mmukhya̍ māhāha̠ mukhya̎m ।18) mukhya̍ mē̠vaiva mukhya̠-mmukhya̍ mē̠va ।19) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।20) ē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ।21) ka̠rō̠tyu̠bhōbhā ka̍rōti karōtyu̠bhā ।22) u̠bhā vā̎ṃ vā mu̠bhōbhā vā̎m ।23) vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ i̠ndrā̠gnī̠ vā̠ṃ vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ ।24) i̠ndrā̠gnī̠ ā̠hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̍ indrāgnī indrāgnī āhu̠vaddhyai̎ ।24) i̠ndrā̠gnī̠ itī̎mdra - a̠gnī̠ ।25) ā̠hu̠vaddhyā̠ itītyā̍hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̠ iti̍ ।26) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।27) ā̠hauja̠ ōja̍ āhā̠hauja̍ḥ ।28) ōjō̠ bala̠-mbala̠ mōja̠ ōjō̠ bala̎m ।29) bala̍ mē̠vaiva bala̠-mbala̍ mē̠va ।30) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।31) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।32) ru̠ndhē̠ 'ya ma̠yagṃ ru̍ndhē rundhē̠ 'yam ।33) a̠ya-ntē̍ tē̠ 'ya ma̠ya-ntē̎ ।34) tē̠ yōni̠-ryōni̍stē tē̠ yōni̍ḥ ।35) yōni̍r-ṛ̠tviya̍ ṛ̠tviyō̠ yōni̠-ryōni̍r-ṛ̠tviya̍ḥ ।36) ṛ̠tviya̠ itītyṛ̠tviya̍ ṛ̠tviya̠ iti̍ ।37) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।38) ā̠ha̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āhāha pa̠śava̍ḥ ।39) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।40) vai ra̠yī ra̠yi-rvai vai ra̠yiḥ ।41) ra̠yiḥ pa̠śū-npa̠śū-nra̠yī ra̠yiḥ pa̠śūn ।42) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।43) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।44) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।45) ru̠ndhē̠ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhī ru̍ndhē rundhē ṣa̠ḍbhiḥ ।46) ṣa̠ḍbhirupōpa̍ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhirupa̍ ।46) ṣa̠ḍbhiriti̍ ṣaṭ - bhiḥ ।47) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।48) ti̠ṣṭha̠tē̠ ṣaṭ -thṣa-ṭti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē̠ ṣaṭ ।49) ṣa-ḍvai vai ṣaṭ -thṣa-ḍvai ।50) vā ṛ̠tava̍ ṛ̠tavō̠ vai vā ṛ̠tava̍ḥ ।॥ 26 ॥ (50/56)

  meaning

  Thus him indeed — he makes them equals.

  word by word

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  देवDevaDivine

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  प्रतिPratiEvery

  इतिItiRefers to something that precedes

  मनुष्यManussyaMan, Person

  लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)

  तिष्ठतिTisstthatiAbides

  मयMayaA suffix

  इहIhaIn this place, Now, Here

  प्रथमंPrathamamFirst · First [is Shailaputri]

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  मुख्यMukhyaChief

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  बलम्BalamStrength · (Oh! What) Power (has manifested)

  बलBalaPower, Strength

  अवAvaA prefix

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  पशूPashuuCow

  षट्SsattSix

  उपUpaNear to

  लोकLokaWorld, Men

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  हयHayaHorse

  प्रथमPrathamaFirst

  हाHaaSignifying killing

  भीBhiiTo Fear

  अहAhaparticle implying ascertainment

  मुख्याम्MukhyaamAre the Chief

  अग्निAgniFire

  बालंBaalamBoy child

  बालBaalaChild

  वावVaavaJust, Indeed

  याYaaTo go towards

  यंYamWhenever
• verse 27

  1) ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष॒ र्​तुष॒ र्​तव॑ ऋ॒तव॑ ऋ॒तुषु॑ ।2) ऋ॒तु ष्वे॒वैव र्​तुष॒ र्​तुष्वे॒व ।3) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।4) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।5) ति॒ष्ठ॒ति॒ ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भि स्ति॑ष्ठति तिष्ठति ष॒ड्भिः ।6) ष॒ड्भि रुत्त॑राभि॒ रुत्त॑राभि ष्ष॒ड्भि ष्ष॒ड्भि रुत्त॑राभिः ।6) ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः ।7) उत्त॑राभि॒ रुपोपोत्त॑राभि॒ रुत्त॑राभि॒रुप॑ ।7) उत्त॑राभि॒रित्युत् - त॒रा॒भिः॒ ।8) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।9) ति॒ष्ठ॒ते॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श तिष्ठते तिष्ठते॒ द्वाद॑श ।10) द्वाद॑श॒ सग्ं स-न्द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ सम् ।11) स-म्प॑द्यन्ते पद्यन्ते॒ सग्ं स-म्प॑द्यन्ते ।12) प॒द्य॒न्ते॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श पद्यन्ते पद्यन्ते॒ द्वाद॑श ।13) द्वाद॑श॒ मासा॒ मासा॒ द्वाद॑श॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ ।14) मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो मासा॒ मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒रः ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रे ।15) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः ।16) सं॒​वँ॒थ्स॒र ए॒वैव सं॑​वँथ्स॒रे सं॑​वँथ्स॒र ए॒व ।16) सं॒​वँ॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे ।17) ए॒व प्रति॒ प्रत्ये॒वैव प्रति॑ ।18) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।19) ति॒ष्ठ॒ति॒ यथा॒ यथा॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ यथा᳚ ।20) यथा॒ वै वै यथा॒ यथा॒ वै ।21) वै पुरु॑षः॒ पुरु॑षो॒ वै वै पुरु॑षः ।22) पुरु॒षो ऽश्वो ऽश्वः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॒षो ऽश्वः॑ ।23) अश्वो॒ गौ-र्गौरश्वो ऽश्वो॒ गौः ।24) गौ-र्जीर्य॑ति॒ जीर्य॑ति॒ गौ-र्गौ-र्जीर्य॑ति ।25) जीर्य॑त्ये॒व मे॒व-ञ्जीर्य॑ति॒ जीर्य॑त्ये॒वम् ।26) ए॒व म॒ग्निर॒ग्निरे॒व मे॒व म॒ग्निः ।27) अ॒ग्निराहि॑त॒ आहि॑तो॒ ऽग्निर॒ग्निराहि॑तः ।28) आहि॑तो जीर्यति जीर्य॒त्याहि॑त॒ आहि॑तो जीर्यति ।28) आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ ।29) जी॒र्य॒ति॒ सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॑ जीर्यति जीर्यति सं​वँथ्स॒रस्य॑ ।30) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता᳚-थ्सं​वँथ्स॒रस्य॑ सं​वँथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता᳚त् ।30) सं॒​वँ॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ ।31) प॒रस्ता॑ दाग्निपावमा॒नीभि॑ राग्निपावमा॒नीभिः॑ प॒रस्ता᳚-त्प॒रस्ता॑ दाग्निपावमा॒नीभिः॑ ।32) आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभि॒ रुपोपा᳚ग्निपावमा॒नीभि॑ राग्निपावमा॒नीभि॒रुप॑ ।32) आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभि॒रित्या᳚ग्नि - पा॒व॒मा॒नीभिः॑ ।33) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।34) ति॒ष्ठ॒ते॒ पु॒न॒र्न॒व-म्पु॑नर्न॒व-न्ति॑ष्ठते तिष्ठते पुनर्न॒वम् ।35) पु॒न॒र्न॒व मे॒वैव पु॑नर्न॒व-म्पु॑नर्न॒व मे॒व ।35) पु॒न॒र्न॒वमिति॑ पुनः - न॒वम् ।36) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।37) ए॒न॒ म॒जर॑ म॒जर॑ मेन मेन म॒जर᳚म् ।38) अ॒जर॑-ङ्करोति करोत्य॒जर॑ म॒जर॑-ङ्करोति ।39) क॒रो॒त्यथो॒ अथो॑ करोति करो॒त्यथो᳚ ।40) अथो॑ पु॒नाति॑ पु॒नात्यथो॒ अथो॑ पु॒नाति॑ ।40) अथो॒ इत्यथो᳚ ।41) पु॒नात्ये॒वैव पु॒नाति॑ पु॒नात्ये॒व ।42) ए॒वोपोपै॒वैवोप॑ ।43) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।44) ति॒ष्ठ॒ते॒ योगो॒ योग॑स्तिष्ठते तिष्ठते॒ योगः॑ ।45) योग॑ ए॒वैव योगो॒ योग॑ ए॒व ।46) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।47) अ॒स्यै॒ष ए॒षो᳚-ऽस्यास्यै॒षः ।48) ए॒ष उपोपै॒ष ए॒ष उप॑ ।49) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।50) ति॒ष्ठ॒ते॒ दमो॒ दम॑स्तिष्ठते तिष्ठते॒ दमः॑ ।॥ 27 ॥ (50/59)

  ---

  1) ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣa̠ r​tuṣa̠ r​tava̍ ṛ̠tava̍ ṛ̠tuṣu̍ ।2) ṛ̠tu ṣvē̠vaiva r​tuṣa̠ r​tuṣvē̠va ।3) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।4) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।5) ti̠ṣṭha̠ti̠ ṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhi sti̍ṣṭhati tiṣṭhati ṣa̠ḍbhiḥ ।6) ṣa̠ḍbhi rutta̍rābhi̠ rutta̍rābhi ṣṣa̠ḍbhi ṣṣa̠ḍbhi rutta̍rābhiḥ ।6) ṣa̠ḍbhiriti̍ ṣaṭ - bhiḥ ।7) utta̍rābhi̠ rupōpōtta̍rābhi̠ rutta̍rābhi̠rupa̍ ।7) utta̍rābhi̠rityut - ta̠rā̠bhi̠ḥ ।8) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।9) ti̠ṣṭha̠tē̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa tiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ dvāda̍śa ।10) dvāda̍śa̠ sagṃ sa-ndvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ sam ।11) sa-mpa̍dyantē padyantē̠ sagṃ sa-mpa̍dyantē ।12) pa̠dya̠ntē̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa padyantē padyantē̠ dvāda̍śa ।13) dvāda̍śa̠ māsā̠ māsā̠ dvāda̍śa̠ dvāda̍śa̠ māsā̎ḥ ।14) māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō māsā̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ ।15) sa̠ṃva̠thsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rē ।15) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠raḥ ।16) sa̠ṃva̠thsa̠ra ē̠vaiva sa̍ṃvathsa̠rē sa̍ṃvathsa̠ra ē̠va ।16) sa̠ṃva̠thsa̠ra iti̍ saṃ - va̠thsa̠rē ।17) ē̠va prati̠ pratyē̠vaiva prati̍ ।18) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।19) ti̠ṣṭha̠ti̠ yathā̠ yathā̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ yathā̎ ।20) yathā̠ vai vai yathā̠ yathā̠ vai ।21) vai puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣō̠ vai vai puru̍ṣaḥ ।22) puru̠ṣō 'śvō 'śva̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̠ṣō 'śva̍ḥ ।23) aśvō̠ gau-rgauraśvō 'śvō̠ gauḥ ।24) gau-rjīrya̍ti̠ jīrya̍ti̠ gau-rgau-rjīrya̍ti ।25) jīrya̍tyē̠va mē̠va-ñjīrya̍ti̠ jīrya̍tyē̠vam ।26) ē̠va ma̠gnira̠gnirē̠va mē̠va ma̠gniḥ ।27) a̠gnirāhi̍ta̠ āhi̍tō̠ 'gnira̠gnirāhi̍taḥ ।28) āhi̍tō jīryati jīrya̠tyāhi̍ta̠ āhi̍tō jīryati ।28) āhi̍ta̠ ityā - hi̠ta̠ḥ ।29) jī̠rya̠ti̠ sa̠ṃva̠thsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̍ jīryati jīryati saṃvathsa̠rasya̍ ।30) sa̠ṃva̠thsa̠rasya̍ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̎-thsaṃvathsa̠rasya̍ saṃvathsa̠rasya̍ pa̠rastā̎t ।30) sa̠ṃva̠thsa̠rasyēti̍ saṃ - va̠thsa̠rasya̍ ।31) pa̠rastā̍ dāgnipāvamā̠nībhi̍ rāgnipāvamā̠nībhi̍ḥ pa̠rastā̎-tpa̠rastā̍ dāgnipāvamā̠nībhi̍ḥ ।32) ā̠gni̠pā̠va̠mā̠nībhi̠ rupōpā̎gnipāvamā̠nībhi̍ rāgnipāvamā̠nībhi̠rupa̍ ।32) ā̠gni̠pā̠va̠mā̠nībhi̠rityā̎gni - pā̠va̠mā̠nībhi̍ḥ ।33) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।34) ti̠ṣṭha̠tē̠ pu̠na̠rna̠va-mpu̍narna̠va-nti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē punarna̠vam ।35) pu̠na̠rna̠va mē̠vaiva pu̍narna̠va-mpu̍narna̠va mē̠va ।35) pu̠na̠rna̠vamiti̍ punaḥ - na̠vam ।36) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।37) ē̠na̠ ma̠jara̍ ma̠jara̍ mēna mēna ma̠jara̎m ।38) a̠jara̍-ṅkarōti karōtya̠jara̍ ma̠jara̍-ṅkarōti ।39) ka̠rō̠tyathō̠ athō̍ karōti karō̠tyathō̎ ।40) athō̍ pu̠nāti̍ pu̠nātyathō̠ athō̍ pu̠nāti̍ ।40) athō̠ ityathō̎ ।41) pu̠nātyē̠vaiva pu̠nāti̍ pu̠nātyē̠va ।42) ē̠vōpōpai̠vaivōpa̍ ।43) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।44) ti̠ṣṭha̠tē̠ yōgō̠ yōga̍stiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ yōga̍ḥ ।45) yōga̍ ē̠vaiva yōgō̠ yōga̍ ē̠va ।46) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।47) a̠syai̠ṣa ē̠ṣō̎-'syāsyai̠ṣaḥ ।48) ē̠ṣa upōpai̠ṣa ē̠ṣa upa̍ ।49) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।50) ti̠ṣṭha̠tē̠ damō̠ dama̍stiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ dama̍ḥ ।॥ 27 ॥ (50/59)

  meaning

  Seasons, in the seasons — in the very seasons.

  word by word

  ऋतुRtuSeason

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  प्रतिPratiEvery

  तिष्ठतिTisstthatiAbides

  षट्SsattSix

  उपUpaNear to

  द्वादशDvaadashaTwelve

  सम्SamTogether with

  इतिItiRefers to something that precedes

  सSaYour

  यथाYathaaAs

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  पुरुषPurussaPurusha

  पुरुषोPurussoPurusha

  हितHitaWelfare

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  योगYogaYoga, Union with God

  एषःEssahHe

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  भीBhiiTo Fear

  मासMaasaMonth

  पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul

  स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining

  अहितAhitaEnemy

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  नवNavaNew, Fresh, Young

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  एषEssaHe · This

  दामDaamaWreath, Garland
• verse 28

  1) दम॑ ए॒वैव दमो॒ दम॑ ए॒व ।2) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।3) अ॒स्यै॒ष ए॒षो᳚-ऽस्यास्यै॒षः ।4) ए॒ष उपोपै॒ष ए॒ष उप॑ ।5) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।6) ति॒ष्ठ॒ते॒ या॒चंआ या॒चंआ ति॑ष्ठते तिष्ठते या॒चंआ ।7) या॒चंऐवैव या॒चंआ या॒चंऐव ।8) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।9) अ॒स्यै॒षैषा ऽस्या᳚स्यै॒षा ।10) ए॒षोपोपै॒षैषोप॑ ।11) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।12) ति॒ष्ठ॒ते॒ यथा॒ यथा॑ तिष्ठते तिष्ठते॒ यथा᳚ ।13) यथा॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या॒न्॒. यथा॒ यथा॒ पापी॑यान् ।14) पापी॑या॒-ञ्छ्रेय॑से॒ श्रेय॑से॒ पापी॑या॒-न्पापी॑या॒-ञ्छ्रेय॑से ।15) श्रेय॑स आ॒हृत्या॒हृत्य॒ श्रेय॑से॒ श्रेय॑स आ॒हृत्य॑ ।16) आ॒हृत्य॑ नम॒स्यति॑ नम॒स्यत्या॒हृत्या॒हृत्य॑ नम॒स्यति॑ ।16) आ॒हृत्येत्या᳚ - हृत्य॑ ।17) न॒म॒स्यति॑ ता॒दृ-क्ता॒दृ-न्न॑म॒स्यति॑ नम॒स्यति॑ ता॒दृक् ।18) ता॒दृगे॒वैव ता॒दृ-क्ता॒दृगे॒व ।19) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।20) तदा॑यु॒र्दा आ॑यु॒र्दास्त-त्तदा॑यु॒र्दाः ।21) आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने अग्न आयु॒र्दा आ॑यु॒र्दा अ॑ग्ने ।21) आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः ।22) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।23) अ॒स्यायु॒ रायु॑ रस्य॒स्यायुः॑ ।24) आयु॑-र्मे म॒ आयु॒रायु॑-र्मे ।25) मे॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ मे॒ मे॒ दे॒हि॒ ।26) दे॒हीतीति॑ देहि दे॒हीति॑ ।27) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।28) आ॒हा॒यु॒र्दा आ॑यु॒र्दा आ॑हाहायु॒र्दाः ।29) आ॒यु॒र्दा हि ह्या॑यु॒र्दा आ॑यु॒र्दा हि ।29) आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः ।30) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।31) ए॒ष व॑र्चो॒दा व॑र्चो॒दा ए॒ष ए॒ष व॑र्चो॒दाः ।32) व॒र्चो॒दा अ॑ग्ने अग्ने वर्चो॒दा व॑र्चो॒दा अ॑ग्ने ।32) व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः ।33) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।34) अ॒सि॒ वर्चो॒ वर्चो᳚ ऽस्यसि॒ वर्चः॑ ।35) वर्चो॑ मे मे॒ वर्चो॒ वर्चो॑ मे ।36) मे॒ दे॒हि॒ दे॒हि॒ मे॒ मे॒ दे॒हि॒ ।37) दे॒हीतीति॑ देहि दे॒हीति॑ ।38) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।39) आ॒ह॒ व॒र्चो॒दा व॑र्चो॒दा आ॑हाह वर्चो॒दाः ।40) व॒र्चो॒दा हि हि व॑र्चो॒दा व॑र्चो॒दा हि ।40) व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः ।41) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।42) ए॒ष त॑नू॒पा स्त॑नू॒पा ए॒ष ए॒ष त॑नू॒पाः ।43) त॒नू॒पा अ॑ग्ने अग्ने तनू॒पा स्त॑नू॒पा अ॑ग्ने ।43) त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः ।44) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ अ॒ग्ने॒ ऽसि॒ ।45) अ॒सि॒ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑ मस्यसि त॒नुव᳚म् ।46) त॒नुव॑-म्मे मे त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-म्मे ।47) मे॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ मे॒ मे॒ पा॒हि॒ ।48) पा॒हीतीति॑ पाहि पा॒हीति॑ ।49) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।50) आ॒ह॒ त॒नू॒पा स्त॑नू॒पा आ॑हाह तनू॒पाः ।॥ 28 ॥ (50/56)

  ---

  1) dama̍ ē̠vaiva damō̠ dama̍ ē̠va ।2) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।3) a̠syai̠ṣa ē̠ṣō̎-'syāsyai̠ṣaḥ ।4) ē̠ṣa upōpai̠ṣa ē̠ṣa upa̍ ।5) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।6) ti̠ṣṭha̠tē̠ yā̠chṃā yā̠chṃā ti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē yā̠chṃā ।7) yā̠chṃaivaiva yā̠chṃā yā̠chṃaiva ।8) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।9) a̠syai̠ṣaiṣā 'syā̎syai̠ṣā ।10) ē̠ṣōpōpai̠ṣaiṣōpa̍ ।11) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।12) ti̠ṣṭha̠tē̠ yathā̠ yathā̍ tiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ yathā̎ ।13) yathā̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā̠n̠. yathā̠ yathā̠ pāpī̍yān ।14) pāpī̍yā̠-ñChrēya̍sē̠ śrēya̍sē̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yā̠-ñChrēya̍sē ।15) śrēya̍sa ā̠hṛtyā̠hṛtya̠ śrēya̍sē̠ śrēya̍sa ā̠hṛtya̍ ।16) ā̠hṛtya̍ nama̠syati̍ nama̠syatyā̠hṛtyā̠hṛtya̍ nama̠syati̍ ।16) ā̠hṛtyētyā̎ - hṛtya̍ ।17) na̠ma̠syati̍ tā̠dṛ-ktā̠dṛ-nna̍ma̠syati̍ nama̠syati̍ tā̠dṛk ।18) tā̠dṛgē̠vaiva tā̠dṛ-ktā̠dṛgē̠va ।19) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।20) tadā̍yu̠rdā ā̍yu̠rdāsta-ttadā̍yu̠rdāḥ ।21) ā̠yu̠rdā a̍gnē agna āyu̠rdā ā̍yu̠rdā a̍gnē ।21) ā̠yu̠rdā ityā̍yuḥ - dāḥ ।22) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।23) a̠syāyu̠ rāyu̍ rasya̠syāyu̍ḥ ।24) āyu̍-rmē ma̠ āyu̠rāyu̍-rmē ।25) mē̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ mē̠ mē̠ dē̠hi̠ ।26) dē̠hītīti̍ dēhi dē̠hīti̍ ।27) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।28) ā̠hā̠yu̠rdā ā̍yu̠rdā ā̍hāhāyu̠rdāḥ ।29) ā̠yu̠rdā hi hyā̍yu̠rdā ā̍yu̠rdā hi ।29) ā̠yu̠rdā ityā̍yuḥ - dāḥ ।30) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।31) ē̠ṣa va̍rchō̠dā va̍rchō̠dā ē̠ṣa ē̠ṣa va̍rchō̠dāḥ ।32) va̠rchō̠dā a̍gnē agnē varchō̠dā va̍rchō̠dā a̍gnē ।32) va̠rchō̠dā iti̍ varchaḥ - dāḥ ।33) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।34) a̠si̠ varchō̠ varchō̎ 'syasi̠ varcha̍ḥ ।35) varchō̍ mē mē̠ varchō̠ varchō̍ mē ।36) mē̠ dē̠hi̠ dē̠hi̠ mē̠ mē̠ dē̠hi̠ ।37) dē̠hītīti̍ dēhi dē̠hīti̍ ।38) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।39) ā̠ha̠ va̠rchō̠dā va̍rchō̠dā ā̍hāha varchō̠dāḥ ।40) va̠rchō̠dā hi hi va̍rchō̠dā va̍rchō̠dā hi ।40) va̠rchō̠dā iti̍ varchaḥ - dāḥ ।41) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।42) ē̠ṣa ta̍nū̠pā sta̍nū̠pā ē̠ṣa ē̠ṣa ta̍nū̠pāḥ ।43) ta̠nū̠pā a̍gnē agnē tanū̠pā sta̍nū̠pā a̍gnē ।43) ta̠nū̠pā iti̍ tanū - pāḥ ।44) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ a̠gnē̠ 'si̠ ।45) a̠si̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍ masyasi ta̠nuva̎m ।46) ta̠nuva̍-mmē mē ta̠nuva̍-nta̠nuva̍-mmē ।47) mē̠ pā̠hi̠ pā̠hi̠ mē̠ mē̠ pā̠hi̠ ।48) pā̠hītīti̍ pāhi pā̠hīti̍ ।49) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।50) ā̠ha̠ ta̠nū̠pā sta̍nū̠pā ā̍hāha tanū̠pāḥ ।॥ 28 ॥ (50/56)

  meaning

  Self-restraint indeed — this very one is this of that.

  word by word

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  एषःEssahHe

  उपUpaNear to

  यथाYathaaAs

  पापीयान्Paapiiyaan[The giver becomes a] Sinner

  तत्TatThat

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  दाDaaTo Give

  मMaA particle

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  देहिDehiPlease Give · Please give, bestow

  हिHiFor, Because

  इतिItiRefers to something that precedes

  असिAsiYou are

  तनूTanuuBody, Person, Self

  पाPaaGuarding, Protecting

  पाहिPaahiProtect · Please Protect · You Please Protect (the People always) · Please Protect Me

  दामDaamaWreath, Garland

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  एषEssaHe · This

  दह्DahTo be Burnt, Burn

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  अहAhaparticle implying ascertainment

  तनुवंTanuvam[Your own Conscious] Form
• verse 29

  1) त॒नू॒पा हि हि त॑नू॒पा स्त॑नू॒पा हि ।1) त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः ।2) ह्ये॑ष ए॒ष हि ह्ये॑षः ।3) ए॒षो-ऽग्ने ऽग्न॑ ए॒ष ए॒षो-ऽग्ने᳚ ।4) अग्ने॒ य-द्यदग्ने ऽग्ने॒ यत् ।5) य-न्मे॑ मे॒ य-द्य-न्मे᳚ ।6) मे॒ त॒नुवा᳚ स्त॒नुवा॑ मे मे त॒नुवाः᳚ ।7) त॒नुवा॑ ऊ॒न मू॒न-न्त॒नुवा᳚ स्त॒नुवा॑ ऊ॒नम् ।8) ऊ॒न-न्त-त्तदू॒न मू॒न-न्तत् ।9) त-न्मे॑ मे॒ त-त्त-न्मे᳚ ।10) म॒ आ मे॑ म॒ आ ।11) आ पृ॑ण पृ॒णा पृ॑ण ।12) पृ॒णे तीति॑ पृण पृ॒णे ति॑ ।13) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।14) आ॒ह॒ य-द्यदा॑हाह॒ यत् ।15) य-न्मे॑ मे॒ य-द्य-न्मे᳚ ।16) मे॒ प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॑ मे मे प्र॒जायै᳚ ।17) प्र॒जायै॑ पशू॒ना-म्प॑शू॒ना-म्प्र॒जायै᳚ प्र॒जायै॑ पशू॒नाम् ।17) प्र॒जाया॒ इति॑ प्र - जायै᳚ ।18) प॒शू॒ना मू॒न मू॒न-म्प॑शू॒ना-म्प॑शू॒ना मू॒नम् ।19) ऊ॒न-न्त-त्तदू॒न मू॒न-न्तत् ।20) त-न्मे॑ मे॒ त-त्त-न्मे᳚ ।21) म॒ आ मे॑ म॒ आ ।22) आ पू॑रय पूर॒या पू॑रय ।23) पू॒र॒ये तीति॑ पूरय पूर॒ये ति॑ ।24) इति॒ वाव वावे तीति॒ वाव ।25) वावैतदे॒त-द्वाव वावैतत् ।26) ए॒तदा॑हाहै॒तदे॒तदा॑ह ।27) आ॒ह॒ चित्रा॑वसो॒ चित्रा॑वसो आहाह॒ चित्रा॑वसो ।28) चित्रा॑वसो स्व॒स्ति स्व॒स्ति चित्रा॑वसो॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ।28) चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑ - व॒सो॒ ।29) स्व॒स्ति ते॑ ते स्व॒स्ति स्व॒स्ति ते᳚ ।30) ते॒ पा॒र-म्पा॒र-न्ते॑ ते पा॒रम् ।31) पा॒र म॑शीयाशीय पा॒र-म्पा॒र म॑शीय ।32) अ॒शी॒ये तीत्य॑शीयाशी॒ये ति॑ ।33) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।34) आ॒ह॒ रात्री॒ रात्रि॑राहाह॒ रात्रिः॑ ।35) रात्रि॒-र्वै वै रात्री॒ रात्रि॒-र्वै ।36) वै चि॒त्राव॑सु श्चि॒त्राव॑सु॒-र्वै वै चि॒त्राव॑सुः ।37) चि॒त्राव॑सु॒ रव्यु॑ष्ट्या॒ अव्यु॑ष्ट्यै चि॒त्राव॑सु श्चि॒त्राव॑सु॒ रव्यु॑ष्ट्यै ।37) चि॒त्राव॑सु॒रिति॑ चि॒त्र - व॒सुः॒ ।38) अव्यु॑ष्ट्यै॒ वै वा अव्यु॑ष्ट्या॒ अव्यु॑ष्ट्यै॒ वै ।38) अव्यु॑ष्ट्या॒ इत्यवि॑ - उ॒ष्ट्यै॒ ।39) वा ए॒तस्या॑ ए॒तस्यै॒ वै वा ए॒तस्यै᳚ ।40) ए॒तस्यै॑ पु॒रा पु॒रैतस्या॑ ए॒तस्यै॑ पु॒रा ।41) पु॒रा ब्रा᳚ह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णाः पु॒रा पु॒रा ब्रा᳚ह्म॒णाः ।42) ब्रा॒ह्म॒णा अ॑भैषु रभैषु-र्ब्राह्म॒णा ब्रा᳚ह्म॒णा अ॑भैषुः ।43) अ॒भै॒षु॒-र्व्यु॑ष्टिं॒-व्युँ॑ष्टि मभैषु रभैषु॒-र्व्यु॑ष्टिम् ।44) व्यु॑ष्टि मे॒वैव व्यु॑ष्टिं॒-व्युँ॑ष्टि मे॒व ।44) व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि - उ॒ष्टि॒म् ।45) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।46) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।47) रु॒न्ध॒ इन्धा॑ना॒ इन्धा॑ना रुन्धे रुन्ध॒ इन्धा॑नाः ।48) इन्धा॑ना स्त्वा॒ त्वेन्धा॑ना॒ इन्धा॑ना स्त्वा ।49) त्वा॒ श॒तग्ं श॒त-न्त्वा᳚ त्वा श॒तम् ।50) श॒तग्ं हिमा॒ हिमा᳚-श्श॒तग्ं श॒तग्ं हिमाः᳚ ।॥ 29 ॥ (50/56)

  ---

  1) ta̠nū̠pā hi hi ta̍nū̠pā sta̍nū̠pā hi ।1) ta̠nū̠pā iti̍ tanū - pāḥ ।2) hyē̍ṣa ē̠ṣa hi hyē̍ṣaḥ ।3) ē̠ṣō-'gnē 'gna̍ ē̠ṣa ē̠ṣō-'gnē̎ ।4) agnē̠ ya-dyadagnē 'gnē̠ yat ।5) ya-nmē̍ mē̠ ya-dya-nmē̎ ।6) mē̠ ta̠nuvā̎ sta̠nuvā̍ mē mē ta̠nuvā̎ḥ ।7) ta̠nuvā̍ ū̠na mū̠na-nta̠nuvā̎ sta̠nuvā̍ ū̠nam ।8) ū̠na-nta-ttadū̠na mū̠na-ntat ।9) ta-nmē̍ mē̠ ta-tta-nmē̎ ।10) ma̠ ā mē̍ ma̠ ā ।11) ā pṛ̍ṇa pṛ̠ṇā pṛ̍ṇa ।12) pṛ̠ṇē tīti̍ pṛṇa pṛ̠ṇē ti̍ ।13) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।14) ā̠ha̠ ya-dyadā̍hāha̠ yat ।15) ya-nmē̍ mē̠ ya-dya-nmē̎ ।16) mē̠ pra̠jāyai̎ pra̠jāyai̍ mē mē pra̠jāyai̎ ।17) pra̠jāyai̍ paśū̠nā-mpa̍śū̠nā-mpra̠jāyai̎ pra̠jāyai̍ paśū̠nām ।17) pra̠jāyā̠ iti̍ pra - jāyai̎ ।18) pa̠śū̠nā mū̠na mū̠na-mpa̍śū̠nā-mpa̍śū̠nā mū̠nam ।19) ū̠na-nta-ttadū̠na mū̠na-ntat ।20) ta-nmē̍ mē̠ ta-tta-nmē̎ ।21) ma̠ ā mē̍ ma̠ ā ।22) ā pū̍raya pūra̠yā pū̍raya ।23) pū̠ra̠yē tīti̍ pūraya pūra̠yē ti̍ ।24) iti̠ vāva vāvē tīti̠ vāva ।25) vāvaitadē̠ta-dvāva vāvaitat ।26) ē̠tadā̍hāhai̠tadē̠tadā̍ha ।27) ā̠ha̠ chitrā̍vasō̠ chitrā̍vasō āhāha̠ chitrā̍vasō ।28) chitrā̍vasō sva̠sti sva̠sti chitrā̍vasō̠ chitrā̍vasō sva̠sti ।28) chitrā̍vasō̠ iti̠ chitra̍ - va̠sō̠ ।29) sva̠sti tē̍ tē sva̠sti sva̠sti tē̎ ।30) tē̠ pā̠ra-mpā̠ra-ntē̍ tē pā̠ram ।31) pā̠ra ma̍śīyāśīya pā̠ra-mpā̠ra ma̍śīya ।32) a̠śī̠yē tītya̍śīyāśī̠yē ti̍ ।33) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।34) ā̠ha̠ rātrī̠ rātri̍rāhāha̠ rātri̍ḥ ।35) rātri̠-rvai vai rātrī̠ rātri̠-rvai ।36) vai chi̠trāva̍su śchi̠trāva̍su̠-rvai vai chi̠trāva̍suḥ ।37) chi̠trāva̍su̠ ravyu̍ṣṭyā̠ avyu̍ṣṭyai chi̠trāva̍su śchi̠trāva̍su̠ ravyu̍ṣṭyai ।37) chi̠trāva̍su̠riti̍ chi̠tra - va̠su̠ḥ ।38) avyu̍ṣṭyai̠ vai vā avyu̍ṣṭyā̠ avyu̍ṣṭyai̠ vai ।38) avyu̍ṣṭyā̠ ityavi̍ - u̠ṣṭyai̠ ।39) vā ē̠tasyā̍ ē̠tasyai̠ vai vā ē̠tasyai̎ ।40) ē̠tasyai̍ pu̠rā pu̠raitasyā̍ ē̠tasyai̍ pu̠rā ।41) pu̠rā brā̎hma̠ṇā brā̎hma̠ṇāḥ pu̠rā pu̠rā brā̎hma̠ṇāḥ ।42) brā̠hma̠ṇā a̍bhaiṣu rabhaiṣu-rbrāhma̠ṇā brā̎hma̠ṇā a̍bhaiṣuḥ ।43) a̠bhai̠ṣu̠-rvyu̍ṣṭi̠ṃ vyu̍ṣṭi mabhaiṣu rabhaiṣu̠-rvyu̍ṣṭim ।44) vyu̍ṣṭi mē̠vaiva vyu̍ṣṭi̠ṃ vyu̍ṣṭi mē̠va ।44) vyu̍ṣṭi̠miti̠ vi - u̠ṣṭi̠m ।45) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।46) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।47) ru̠ndha̠ indhā̍nā̠ indhā̍nā rundhē rundha̠ indhā̍nāḥ ।48) indhā̍nā stvā̠ tvēndhā̍nā̠ indhā̍nā stvā ।49) tvā̠ śa̠tagṃ śa̠ta-ntvā̎ tvā śa̠tam ।50) śa̠tagṃ himā̠ himā̎-śśa̠tagṃ śa̠tagṃ himā̎ḥ ।॥ 29 ॥ (50/56)

  meaning

  He who is the body's guard — for this is Agni himself.

  word by word

  हिHiFor, Because

  इतिItiRefers to something that precedes

  तनूTanuuBody, Person, Self

  पाPaaGuarding, Protecting

  एषःEssahHe

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  यत्YatWhich

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  मMaA particle

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  प्रPraPrefix

  वावVaavaJust, Indeed

  स्वस्तिSvastiWell-Being, Happily, Auspiciously

  चित्रCitraPicture, Sketch, Various, Variety of Colours, Variegated

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  पारPaaraCrossing

  रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  पुराPuraaIn former times · Before, Formerly

  विViA prefix indicating division, order etc

  अवAvaA prefix

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  एषEssaHe · This

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  अANot

  अहAhaparticle implying ascertainment

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जJaBorn, Produced

  पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura

  वासोVaasoAbiding

  परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession

  एतEtaCome Near, Approached

  ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons

  ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma

  इन्धनIndhanaFuel

  सतांSataam[Who is a manifestation of great Power and] Goodness · Good People, Goodness · (She Who Herself is the Shraddha arising within the Hearts of the) Saintly People · Of Good People, Saintly People · Sacred

  हिमHimaCold, Cool
• verse 30

  1) हिमा॒ इतीति॒ हिमा॒ हिमा॒ इति॑ ।2) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।3) आ॒ह॒ श॒तायुः॑ श॒तायु॑राहाह श॒तायुः॑ ।4) श॒तायुः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तायुः॑ श॒तायुः॒ पुरु॑षः ।4) श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ ।5) पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑यः॒ पुरु॑षः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑यः ।6) श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॒ष्यायु॑षि श॒तेन्द्रि॑य-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑षि ।6) श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ ।7) आयु॑ष्ये॒वैवायु॒ष्यायु॑ष्ये॒व ।8) ए॒वे न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒य ए॒वैवे न्द्रि॒ये ।9) इ॒न्द्रि॒ये प्रति॒ प्रती᳚न्द्रि॒य इ॑न्द्रि॒ये प्रति॑ ।10) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।11) ति॒ष्ठ॒त्ये॒षैषा ति॑ष्ठति तिष्ठत्ये॒षा ।12) ए॒षा वै वा ए॒षैषा वै ।13) वै सू॒र्मी सू॒र्मी वै वै सू॒र्मी ।14) सू॒र्मी कर्ण॑कावती॒ कर्ण॑कावती सू॒र्मी सू॒र्मी कर्ण॑कावती ।15) कर्ण॑कावत्ये॒तयै॒तया॒ कर्ण॑कावती॒ कर्ण॑कावत्ये॒तया᳚ ।15) कर्ण॑काव॒तीति॒ कर्ण॑क - व॒ती॒ ।16) ए॒तया॑ ह है॒तयै॒तया॑ ह ।17) ह॒ स्म॒ स्म॒ ह॒ ह॒ स्म॒ ।18) स्म॒ वै वै स्म॑ स्म॒ वै ।19) वै दे॒वा दे॒वा वै वै दे॒वाः ।20) दे॒वा असु॑राणा॒ मसु॑राणा-न्दे॒वा दे॒वा असु॑राणाम् ।21) असु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हा-ञ्छ॑तत॒र्॒हा नसु॑राणा॒ मसु॑राणाग्ं शतत॒र्॒हान् ।22) श॒त॒त॒र्॒हाग्​स् तृ(ग्म्॑)हन्ति तृग्ंहन्ति शतत॒र्॒हा-ञ्छ॑तत॒र्॒हाग्​स् तृ(ग्म्॑)हन्ति ।22) श॒त॒त॒र्॒हानिति॑ शत - त॒र्॒हान् ।23) तृ॒(ग्म्॒)ह॒न्ति॒ य-द्य-त्तृ(ग्म्॑)हन्ति तृग्ंहन्ति॒ यत् ।24) यदे॒तयै॒तया॒ य-द्यदे॒तया᳚ ।25) ए॒तया॑ स॒मिध(ग्म्॑) स॒मिध॑ मे॒तयै॒तया॑ स॒मिध᳚म् ।26) स॒मिध॑ मा॒दधा᳚त्या॒दधा॑ति स॒मिध(ग्म्॑) स॒मिध॑ मा॒दधा॑ति ।26) स॒मिध॒मिति॑ सं - इध᳚म् ।27) आ॒दधा॑ति॒ वज्रं॒-वँज्र॑ मा॒दधा᳚त्या॒दधा॑ति॒ वज्र᳚म् ।27) आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति ।28) वज्र॑ मे॒वैव वज्रं॒-वँज्र॑ मे॒व ।29) ए॒वैतदे॒तदे॒वैवैतत् ।30) ए॒तच्छ॑त॒घ्नीग्ं श॑त॒घ्नी मे॒तदे॒तच्छ॑त॒घ्नीम् ।31) श॒त॒घ्नीं-यँज॑मानो॒ यज॑मान-श्शत॒घ्नीग्ं श॑त॒घ्नीं-यँज॑मानः ।31) श॒त॒घ्नीमिति॑ शत - घ्नीम् ।32) यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय ।33) भ्रातृ॑व्याय॒ प्र प्र भ्रातृ॑व्याय॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ।34) प्र ह॑रति हरति॒ प्र प्र ह॑रति ।35) ह॒र॒ति॒ स्तृत्यै॒ स्तृत्यै॑ हरति हरति॒ स्तृत्यै᳚ ।36) स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कार॒ मछ॑म्बट्कार॒(ग्ग्॒) स्तृत्यै॒ स्तृत्या॒ अछ॑म्बट्कारम् ।37) अछ॑म्बट्कार॒(ग्म्॒) सग्ं स मछ॑म्बट्कार॒ मछ॑म्बट्कार॒(ग्म्॒) सम् ।37) अछ॑म्बट्कार॒मित्यछ॑म्बट् - का॒र॒म् ।38) स-न्त्व-न्त्वग्ं सग्ं स-न्त्वम् ।39) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।40) अ॒ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्याग्ने अग्ने॒ सूर्य॑स्य ।41) सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा॒ सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ।42) वर्च॑सा ऽगथा अगथा॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा ऽगथाः ।43) अ॒ग॒था॒ इतीत्य॑गथा अगथा॒ इति॑ ।44) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।45) आ॒है॒तदे॒तदा॑हाहै॒तत् ।46) ए॒त-त्त्व-न्त्व मे॒तदे॒त-त्त्वम् ।47) त्व मस्यसि॒ त्व-न्त्व मसि॑ ।48) असी॒द मि॒द मस्यसी॒दम् ।49) इ॒द म॒ह म॒ह मि॒द मि॒द म॒हम् ।50) अ॒ह-म्भू॑यास-म्भूयास म॒ह म॒ह-म्भू॑यासम् ।51) भू॒या॒स॒ मितीति॑ भूयास-म्भूयास॒ मिति॑ ।52) इति॒ वाव वावे तीति॒ वाव ।53) वावैतदे॒त-द्वाव वावैतत् ।54) ए॒तदा॑हाहै॒तदे॒तदा॑ह ।55) आ॒ह॒ त्व-न्त्व मा॑हाह॒ त्वम् ।56) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।57) अ॒ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा॒-स्सूर्य॑वर्चा अग्ने अग्ने॒ सूर्य॑वर्चाः ।58) सूर्य॑वर्चा अस्यसि॒ सूर्य॑वर्चा॒-स्सूर्य॑वर्चा असि ।58) सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑ - व॒र्चाः॒ ।59) अ॒सीतीत्य॑स्य॒सीति॑ ।60) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।61) आ॒हा॒शिष॑ मा॒शिष॑ माहाहा॒शिष᳚म् ।62) आ॒शिष॑ मे॒वैवाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।62) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।63) ए॒वैता मे॒ता मे॒वैवैताम् ।64) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।65) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।66) शा॒स्त॒ इति॑ शास्ते ।॥ 30 ॥ (66/76)॥ अ. 7 ॥

  ---

  1) himā̠ itīti̠ himā̠ himā̠ iti̍ ।2) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।3) ā̠ha̠ śa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̍rāhāha śa̠tāyu̍ḥ ।4) śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tāyu̍-śśa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣaḥ ।4) śa̠tāyu̠riti̍ śa̠ta - ā̠yu̠ḥ ।5) puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ḥ puru̍ṣa̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍yaḥ ।6) śa̠tēndri̍ya̠ āyu̠ṣyāyu̍ṣi śa̠tēndri̍ya-śśa̠tēndri̍ya̠ āyu̍ṣi ।6) śa̠tēndri̍ya̠ iti̍ śa̠ta - i̠ndri̠ya̠ḥ ।7) āyu̍ṣyē̠vaivāyu̠ṣyāyu̍ṣyē̠va ।8) ē̠vē ndri̠ya i̍ndri̠ya ē̠vaivē ndri̠yē ।9) i̠ndri̠yē prati̠ pratī̎mdri̠ya i̍ndri̠yē prati̍ ।10) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।11) ti̠ṣṭha̠tyē̠ṣaiṣā ti̍ṣṭhati tiṣṭhatyē̠ṣā ।12) ē̠ṣā vai vā ē̠ṣaiṣā vai ।13) vai sū̠rmī sū̠rmī vai vai sū̠rmī ।14) sū̠rmī karṇa̍kāvatī̠ karṇa̍kāvatī sū̠rmī sū̠rmī karṇa̍kāvatī ।15) karṇa̍kāvatyē̠tayai̠tayā̠ karṇa̍kāvatī̠ karṇa̍kāvatyē̠tayā̎ ।15) karṇa̍kāva̠tīti̠ karṇa̍ka - va̠tī̠ ।16) ē̠tayā̍ ha hai̠tayai̠tayā̍ ha ।17) ha̠ sma̠ sma̠ ha̠ ha̠ sma̠ ।18) sma̠ vai vai sma̍ sma̠ vai ।19) vai dē̠vā dē̠vā vai vai dē̠vāḥ ।20) dē̠vā asu̍rāṇā̠ masu̍rāṇā-ndē̠vā dē̠vā asu̍rāṇām ।21) asu̍rāṇāgṃ śatata̠r̠hā-ñCha̍tata̠r̠hā nasu̍rāṇā̠ masu̍rāṇāgṃ śatata̠r̠hān ।22) śa̠ta̠ta̠r̠hāg​s tṛ(gm̍)hanti tṛgṃhanti śatata̠r̠hā-ñCha̍tata̠r̠hāg​s tṛ(gm̍)hanti ।22) śa̠ta̠ta̠r̠hāniti̍ śata - ta̠r̠hān ।23) tṛ̠(gm̠)ha̠nti̠ ya-dya-ttṛ(gm̍)hanti tṛgṃhanti̠ yat ।24) yadē̠tayai̠tayā̠ ya-dyadē̠tayā̎ ।25) ē̠tayā̍ sa̠midha(gm̍) sa̠midha̍ mē̠tayai̠tayā̍ sa̠midha̎m ।26) sa̠midha̍ mā̠dadhā̎tyā̠dadhā̍ti sa̠midha(gm̍) sa̠midha̍ mā̠dadhā̍ti ।26) sa̠midha̠miti̍ saṃ - idha̎m ।27) ā̠dadhā̍ti̠ vajra̠ṃ vajra̍ mā̠dadhā̎tyā̠dadhā̍ti̠ vajra̎m ।27) ā̠dadhā̠tītyā̎ - dadhā̍ti ।28) vajra̍ mē̠vaiva vajra̠ṃ vajra̍ mē̠va ।29) ē̠vaitadē̠tadē̠vaivaitat ।30) ē̠tachCha̍ta̠ghnīgṃ śa̍ta̠ghnī mē̠tadē̠tachCha̍ta̠ghnīm ।31) śa̠ta̠ghnīṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna-śśata̠ghnīgṃ śa̍ta̠ghnīṃ yaja̍mānaḥ ।31) śa̠ta̠ghnīmiti̍ śata - ghnīm ।32) yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyāya ।33) bhrātṛ̍vyāya̠ pra pra bhrātṛ̍vyāya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ pra ।34) pra ha̍rati harati̠ pra pra ha̍rati ।35) ha̠ra̠ti̠ stṛtyai̠ stṛtyai̍ harati harati̠ stṛtyai̎ ।36) stṛtyā̠ aCha̍mbaṭkāra̠ maCha̍mbaṭkāra̠(gg̠) stṛtyai̠ stṛtyā̠ aCha̍mbaṭkāram ।37) aCha̍mbaṭkāra̠(gm̠) sagṃ sa maCha̍mbaṭkāra̠ maCha̍mbaṭkāra̠(gm̠) sam ।37) aCha̍mbaṭkāra̠mityaCha̍mbaṭ - kā̠ra̠m ।38) sa-ntva-ntvagṃ sagṃ sa-ntvam ।39) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।40) a̠gnē̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍syāgnē agnē̠ sūrya̍sya ।41) sūrya̍sya̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā̠ sūrya̍sya̠ sūrya̍sya̠ varcha̍sā ।42) varcha̍sā 'gathā agathā̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā 'gathāḥ ।43) a̠ga̠thā̠ itītya̍gathā agathā̠ iti̍ ।44) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।45) ā̠hai̠tadē̠tadā̍hāhai̠tat ।46) ē̠ta-ttva-ntva mē̠tadē̠ta-ttvam ।47) tva masyasi̠ tva-ntva masi̍ ।48) asī̠da mi̠da masyasī̠dam ।49) i̠da ma̠ha ma̠ha mi̠da mi̠da ma̠ham ।50) a̠ha-mbhū̍yāsa-mbhūyāsa ma̠ha ma̠ha-mbhū̍yāsam ।51) bhū̠yā̠sa̠ mitīti̍ bhūyāsa-mbhūyāsa̠ miti̍ ।52) iti̠ vāva vāvē tīti̠ vāva ।53) vāvaitadē̠ta-dvāva vāvaitat ।54) ē̠tadā̍hāhai̠tadē̠tadā̍ha ।55) ā̠ha̠ tva-ntva mā̍hāha̠ tvam ।56) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।57) a̠gnē̠ sūrya̍varchā̠-ssūrya̍varchā agnē agnē̠ sūrya̍varchāḥ ।58) sūrya̍varchā asyasi̠ sūrya̍varchā̠-ssūrya̍varchā asi ।58) sūrya̍varchā̠ iti̠ sūrya̍ - va̠rchā̠ḥ ।59) a̠sītītya̍sya̠sīti̍ ।60) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।61) ā̠hā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhāhā̠śiṣa̎m ।62) ā̠śiṣa̍ mē̠vaivāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।62) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।63) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vaivaitām ।64) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।65) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।66) śā̠sta̠ iti̍ śāstē ।॥ 30 ॥ (66/76)॥ a. 7 ॥

  meaning

  These — thus he says — a hundred-year life span.

  word by word

  इतिItiRefers to something that precedes

  पुरुषPurussaPurusha

  शतShataHundred

  आयुAayuDuration of life

  इन्द्रियIndriyaSense Organ

  प्रतिPratiEvery

  तिष्ठतिTisstthatiAbides

  एषाEssaaShe

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  स्मSmaSignifying ever, always · Always

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  यत्YatWhich

  सSaYour

  वज्रVajraVajra, Thunderbolt

  प्रPraPrefix

  सम्SamTogether with

  त्वTvaThou

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  महMahaGreat

  वावVaavaJust, Indeed

  त्वम्TvamYou

  असिAsiYou are

  सूर्यSuuryaSurya

  एताEtaaThese

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  अANot

  हिमHimaCold, Cool

  अहAhaparticle implying ascertainment

  पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul

  सतSataGoodness

  एषEssaHe · This

  हाHaaSignifying killing

  देवDevaDivine

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  साSaaShe

  करKaraa Doer, the Hand

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  मग्नMagnaImmersed

  इडाIddaa[You are the Awakener of] Ida, [ingala and Sushumna Nadi of Kundalini] · Ida nerve

  महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)

  एतEtaCome Near, Approached
• verse 31

  1) स-म्प॑श्यामि पश्यामि॒ सग्ं स-म्प॑श्यामि ।2) प॒श्या॒मि॒ प्र॒जाः प्र॒जाः प॑श्यामि पश्यामि प्र॒जाः ।3) प्र॒जा अ॒ह म॒ह-म्प्र॒जाः प्र॒जा अ॒हम् ।3) प्र॒जा इति॑ प्र - जाः ।4) अ॒ह मितीत्य॒ह म॒ह मिति॑ ।5) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।6) आ॒ह॒ याव॑न्तो॒ याव॑न्त आहाह॒ याव॑न्तः ।7) याव॑न्त ए॒वैव याव॑न्तो॒ याव॑न्त ए॒व ।8) ए॒व ग्रा॒म्या ग्रा॒म्या ए॒वैव ग्रा॒म्याः ।9) ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ प॒शवो᳚ ग्रा॒म्या ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ ।10) प॒शव॒स्ताग्​ स्ता-न्प॒शवः॑ प॒शव॒स्तान् ।11) ता ने॒वैव ताग्​ स्ता ने॒व ।12) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।13) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।14) रु॒न्धें ऽभों ऽभो॑ रुन्धे रु॒न्धें ऽभः॑ ।15) अम्भः॑ स्थ॒ स्था-म्भों ऽभः॑ स्थ ।16) स्थाम्भो-म्भः॑ स्थ॒ स्थाम्भः॑ ।17) अम्भो॑ वो॒ वो-म्भो-म्भो॑ वः ।18) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।19) भ॒क्षी॒ये तीति॑ भक्षीय भक्षी॒ये ति॑ ।20) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।21) आ॒हाम्भों ऽभ॑ आहा॒हाम्भः॑ ।22) अम्भो॒ हि ह्यम्भो-म्भो॒ हि ।23) ह्ये॑ता ए॒ता हि ह्ये॑ताः ।24) ए॒ता महो॒ मह॑ ए॒ता ए॒ता महः॑ ।25) महः॑ स्थ स्थ॒ महो॒ महः॑ स्थ ।26) स्थ॒ महो॒ महः॑ स्थ स्थ॒ महः॑ ।27) महो॑ वो वो॒ महो॒ महो॑ वः ।28) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।29) भ॒क्षी॒ये तीति॑ भक्षीय भक्षी॒ये ति॑ ।30) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।31) आ॒ह॒ महो॒ मह॑ आहाह॒ महः॑ ।32) महो॒ हि हि महो॒ महो॒ हि ।33) ह्ये॑ता ए॒ता हि ह्ये॑ताः ।34) ए॒ता-स्सह॒-स्सह॑ ए॒ता ए॒ता-स्सहः॑ ।35) सहः॑ स्थ स्थ॒ सह॒-स्सहः॑ स्थ ।36) स्थ॒ सह॒-स्सहः॑ स्थ स्थ॒ सहः॑ ।37) सहो॑ वो व॒-स्सह॒-स्सहो॑ वः ।38) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।39) भ॒क्षी॒ये तीति॑ भक्षीय भक्षी॒ये ति॑ ।40) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।41) आ॒ह॒ सह॒-स्सह॑ आहाह॒ सहः॑ ।42) सहो॒ हि हि सह॒-स्सहो॒ हि ।43) ह्ये॑ता ए॒ता हि ह्ये॑ताः ।44) ए॒ता ऊर्ज॒ ऊर्ज॑ ए॒ता ए॒ता ऊर्जः॑ ।45) ऊर्जः॑ स्थ॒ स्थोर्ज॒ ऊर्जः॑ स्थ ।46) स्थोर्ज॒ मूर्ज(ग्ग्॑) स्थ॒ स्थोर्ज᳚म् ।47) ऊर्जं॑-वोँ व॒ ऊर्ज॒ मूर्जं॑-वः ँ।48) वो॒ भ॒क्षी॒य॒ भ॒क्षी॒य॒ वो॒ वो॒ भ॒क्षी॒य॒ ।49) भ॒क्षी॒ये तीति॑ भक्षीय भक्षी॒ये ति॑ ।50) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।॥ 31 ॥ (50/51)

  ---

  1) sa-mpa̍śyāmi paśyāmi̠ sagṃ sa-mpa̍śyāmi ।2) pa̠śyā̠mi̠ pra̠jāḥ pra̠jāḥ pa̍śyāmi paśyāmi pra̠jāḥ ।3) pra̠jā a̠ha ma̠ha-mpra̠jāḥ pra̠jā a̠ham ।3) pra̠jā iti̍ pra - jāḥ ।4) a̠ha mitītya̠ha ma̠ha miti̍ ।5) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।6) ā̠ha̠ yāva̍ntō̠ yāva̍nta āhāha̠ yāva̍ntaḥ ।7) yāva̍nta ē̠vaiva yāva̍ntō̠ yāva̍nta ē̠va ।8) ē̠va grā̠myā grā̠myā ē̠vaiva grā̠myāḥ ।9) grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̎ grā̠myā grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ ।10) pa̠śava̠stāg​ stā-npa̠śava̍ḥ pa̠śava̠stān ।11) tā nē̠vaiva tāg​ stā nē̠va ।12) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।13) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।14) ru̠ndhēṃ 'bhōṃ 'bhō̍ rundhē ru̠ndhēṃ 'bha̍ḥ ।15) ambha̍-sstha̠ sthā-mbhōṃ 'bha̍-sstha ।16) sthāmbhō-mbha̍-sstha̠ sthāmbha̍ḥ ।17) ambhō̍ vō̠ vō-mbhō-mbhō̍ vaḥ ।18) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।19) bha̠kṣī̠yē tīti̍ bhakṣīya bhakṣī̠yē ti̍ ।20) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।21) ā̠hāmbhōṃ 'bha̍ āhā̠hāmbha̍ḥ ।22) ambhō̠ hi hyambhō-mbhō̠ hi ।23) hyē̍tā ē̠tā hi hyē̍tāḥ ।24) ē̠tā mahō̠ maha̍ ē̠tā ē̠tā maha̍ḥ ।25) maha̍-sstha stha̠ mahō̠ maha̍-sstha ।26) stha̠ mahō̠ maha̍-sstha stha̠ maha̍ḥ ।27) mahō̍ vō vō̠ mahō̠ mahō̍ vaḥ ।28) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।29) bha̠kṣī̠yē tīti̍ bhakṣīya bhakṣī̠yē ti̍ ।30) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।31) ā̠ha̠ mahō̠ maha̍ āhāha̠ maha̍ḥ ।32) mahō̠ hi hi mahō̠ mahō̠ hi ।33) hyē̍tā ē̠tā hi hyē̍tāḥ ।34) ē̠tā-ssaha̠-ssaha̍ ē̠tā ē̠tā-ssaha̍ḥ ।35) saha̍-sstha stha̠ saha̠-ssaha̍-sstha ।36) stha̠ saha̠-ssaha̍-sstha stha̠ saha̍ḥ ।37) sahō̍ vō va̠-ssaha̠-ssahō̍ vaḥ ।38) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।39) bha̠kṣī̠yē tīti̍ bhakṣīya bhakṣī̠yē ti̍ ।40) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।41) ā̠ha̠ saha̠-ssaha̍ āhāha̠ saha̍ḥ ।42) sahō̠ hi hi saha̠-ssahō̠ hi ।43) hyē̍tā ē̠tā hi hyē̍tāḥ ।44) ē̠tā ūrja̠ ūrja̍ ē̠tā ē̠tā ūrja̍ḥ ।45) ūrja̍-sstha̠ sthōrja̠ ūrja̍-sstha ।46) sthōrja̠ mūrja(gg̍) stha̠ sthōrja̎m ।47) ūrja̍ṃ vō va̠ ūrja̠ mūrja̍ṃ vaḥ ।48) vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ bha̠kṣī̠ya̠ vō̠ vō̠ bha̠kṣī̠ya̠ ।49) bha̠kṣī̠yē tīti̍ bhakṣīya bhakṣī̠yē ti̍ ।50) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।॥ 31 ॥ (50/51)

  meaning

  I see offspring — I see offspring fully.

  word by word

  प्रजाःPrajaahPeople

  अहAhaparticle implying ascertainment

  अहम्AhamI

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  जाJaaBorn, Produced

  महMahaGreat

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  अवAvaA prefix

  स्थSthaAbiding

  हिHiFor, Because

  एताEtaaThese

  महोMahoGreat

  सहSahain Company, Jointly

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  जJaBorn, Produced

  महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  तTaThat

  वावVaavaJust, Indeed

  भोBhoO, a particle used in addreesing

  भाBhaaLustre, Splendour

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एतEtaCome Near, Approached

  महःMahah[Consciouness of the] Mahar Loka, Great, Mighty, All-Pervading
• verse 32

  1) आ॒होर्ज॒ ऊर्ज॑ आहा॒होर्जः॑ ।2) ऊर्जो॒ हि ह्यूर्ज॒ ऊर्जो॒ हि ।3) ह्ये॑ता ए॒ता हि ह्ये॑ताः ।4) ए॒ता रेव॑ती॒ रेव॑तीरे॒ता ए॒ता रेव॑तीः ।5) रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रेव॑ती॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्वम् ।6) रम॑द्ध्व॒ मितीति॒ रम॑द्ध्व॒(ग्म्॒) रम॑द्ध्व॒ मिति॑ ।7) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।8) आ॒ह॒ प॒शवः॑ प॒शव॑ आहाह प॒शवः॑ ।9) प॒शवो॒ वै वै प॒शवः॑ प॒शवो॒ वै ।10) वै रे॒वती॑ रे॒वती॒-र्वै वै रे॒वतीः᳚ ।11) रे॒वतीः᳚ प॒शू-न्प॒शू-न्रे॒वती॑ रे॒वतीः᳚ प॒शून् ।12) प॒शू ने॒वैव प॒शू-न्प॒शू ने॒व ।13) ए॒वात्म न्ना॒त्म न्ने॒वैवात्मन्न् ।14) आ॒त्म-न्र॑मयते रमयत आ॒त्मन्ना॒त्म-न्र॑मयते ।15) र॒म॒य॒त॒ इ॒हे ह र॑मयते रमयत इ॒ह ।16) इ॒हैवैवे हे हैव ।17) ए॒व स्त॑ स्तै॒वैव स्त॑ ।18) स्ते॒ त इ॒त-स्स्त॑ स्ते॒ तः ।19) इ॒तो मा मेत इ॒तो मा ।20) मा ऽपाप॒ मा मा ऽप॑ ।21) अप॑ गात गा॒तापाप॑ गात ।22) गा॒ते तीति॑ गात गा॒ते ति॑ ।23) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।24) आ॒ह॒ ध्रु॒वा ध्रु॒वा आ॑हाह ध्रु॒वाः ।25) ध्रु॒वा ए॒वैव ध्रु॒वा ध्रु॒वा ए॒व ।26) ए॒वैना॑ एना ए॒वैवैनाः᳚ ।27) ए॒ना॒ अन॑पगा॒ अन॑पगा एना एना॒ अन॑पगाः ।28) अन॑पगाः कुरुते कुरु॒ते ऽन॑पगा॒ अन॑पगाः कुरुते ।28) अन॑पगा॒ इत्यन॑प - गाः॒ ।29) कु॒रु॒त॒ इ॒ष्ट॒क॒चि दि॑ष्टक॒चि-त्कु॑रुते कुरुत इष्टक॒चित् ।30) इ॒ष्ट॒क॒चि-द्वै वा इ॑ष्टक॒चि दि॑ष्टक॒चि-द्वै ।30) इ॒ष्ट॒क॒चिदिती᳚ष्टक - चित् ।30) 33) 1.5.8.2 (31)- वै । अ॒न्यः । (घ्श1.5-52)30) वा अ॒न्यो᳚ ऽन्यो वै वा अ॒न्यः ।32) अ॒न्यो᳚ ऽग्नि र॒ग्निर॒न्यो᳚(1॒) ऽन्यो᳚ ऽग्निः ।33) अ॒ग्निः प॑शु॒चि-त्प॑शु॒चि द॒ग्निर॒ग्निः प॑शु॒चित् ।34) प॒शु॒चिद॒न्यो᳚ ऽन्यः प॑शु॒चि-त्प॑शु॒चिद॒न्यः ।34) प॒शु॒चिदिति॑ पशु - चित् ।35) अ॒न्य-स्स(ग्म्॑)हि॒ता स(ग्म्॑)हि॒ता ऽन्यो᳚ ऽन्य-स्स(ग्म्॑)हि॒ता ।36) स॒(ग्म्॒)हि॒ता ऽस्य॑सि सग्ंहि॒ता स(ग्म्॑)हि॒ता ऽसि॑ ।36) स॒(ग्म्॒)हि॒तेति॑ सं - हि॒ता ।37) अ॒सि॒ वि॒श्व॒रू॒पी-र्वि॑श्वरू॒पी र॑स्यसि विश्वरू॒पीः ।38) वि॒श्व॒रू॒पीरितीति॑ विश्वरू॒पी-र्वि॑श्वरू॒पीरिति॑ ।38) वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व - रू॒पीः ।39) इति॑ व॒थ्सं-वँ॒थ्स मितीति॑ व॒थ्सम् ।40) व॒थ्स म॒भ्य॑भि व॒थ्सं-वँ॒थ्स म॒भि ।41) अ॒भि मृ॑शति मृशत्य॒भ्य॑भि मृ॑शति ।42) मृ॒श॒त्युपोप॑ मृशति मृश॒त्युप॑ ।43) उपै॒वैवोपोपै॒व ।44) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।45) ए॒न॒-न्ध॒त्ते॒ ध॒त्त॒ ए॒न॒ मे॒न॒-न्ध॒त्ते॒ ।46) ध॒त्ते॒ प॒शु॒चित॑-म्पशु॒चित॑-न्धत्ते धत्ते पशु॒चित᳚म् ।47) प॒शु॒चित॑ मेन मेन-म्पशु॒चित॑-म्पशु॒चित॑ मेनम् ।47) प॒शु॒चित॒मिति॑ पशु - चित᳚म् ।48) ए॒न॒-ङ्कु॒रु॒ते॒ कु॒रु॒त॒ ए॒न॒ मे॒न॒-ङ्कु॒रु॒ते॒ ।49) कु॒रु॒ते॒ प्र प्र कु॑रुते कुरुते॒ प्र ।50) प्र वै वै प्र प्र वै ।॥ 32 ॥ (50/56)

  ---

  1) ā̠hōrja̠ ūrja̍ āhā̠hōrja̍ḥ ।2) ūrjō̠ hi hyūrja̠ ūrjō̠ hi ।3) hyē̍tā ē̠tā hi hyē̍tāḥ ।4) ē̠tā rēva̍tī̠ rēva̍tīrē̠tā ē̠tā rēva̍tīḥ ।5) rēva̍tī̠ rama̍ddhva̠(gm̠) rama̍ddhva̠(gm̠) rēva̍tī̠ rēva̍tī̠ rama̍ddhvam ।6) rama̍ddhva̠ mitīti̠ rama̍ddhva̠(gm̠) rama̍ddhva̠ miti̍ ।7) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।8) ā̠ha̠ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āhāha pa̠śava̍ḥ ।9) pa̠śavō̠ vai vai pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ vai ।10) vai rē̠vatī̍ rē̠vatī̠-rvai vai rē̠vatī̎ḥ ।11) rē̠vatī̎ḥ pa̠śū-npa̠śū-nrē̠vatī̍ rē̠vatī̎ḥ pa̠śūn ।12) pa̠śū nē̠vaiva pa̠śū-npa̠śū nē̠va ।13) ē̠vātma nnā̠tma nnē̠vaivātmann ।14) ā̠tma-nra̍mayatē ramayata ā̠tmannā̠tma-nra̍mayatē ।15) ra̠ma̠ya̠ta̠ i̠hē ha ra̍mayatē ramayata i̠ha ।16) i̠haivaivē hē haiva ।17) ē̠va sta̍ stai̠vaiva sta̍ ।18) stē̠ ta i̠ta-ssta̍ stē̠ taḥ ।19) i̠tō mā mēta i̠tō mā ।20) mā 'pāpa̠ mā mā 'pa̍ ।21) apa̍ gāta gā̠tāpāpa̍ gāta ।22) gā̠tē tīti̍ gāta gā̠tē ti̍ ।23) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।24) ā̠ha̠ dhru̠vā dhru̠vā ā̍hāha dhru̠vāḥ ।25) dhru̠vā ē̠vaiva dhru̠vā dhru̠vā ē̠va ।26) ē̠vainā̍ ēnā ē̠vaivainā̎ḥ ।27) ē̠nā̠ ana̍pagā̠ ana̍pagā ēnā ēnā̠ ana̍pagāḥ ।28) ana̍pagāḥ kurutē kuru̠tē 'na̍pagā̠ ana̍pagāḥ kurutē ।28) ana̍pagā̠ ityana̍pa - gā̠ḥ ।29) ku̠ru̠ta̠ i̠ṣṭa̠ka̠chi di̍ṣṭaka̠chi-tku̍rutē kuruta iṣṭaka̠chit ।30) i̠ṣṭa̠ka̠chi-dvai vā i̍ṣṭaka̠chi di̍ṣṭaka̠chi-dvai ।30) i̠ṣṭa̠ka̠chiditī̎ṣṭaka - chit ।30) 33) 1.5.8.2 (31)- vai । a̠nyaḥ । (ghś1.5-52)30) vā a̠nyō̎ 'nyō vai vā a̠nyaḥ ।32) a̠nyō̎ 'gni ra̠gnira̠nyō̎(1̠) 'nyō̎ 'gniḥ ।33) a̠gniḥ pa̍śu̠chi-tpa̍śu̠chi da̠gnira̠gniḥ pa̍śu̠chit ।34) pa̠śu̠chida̠nyō̎ 'nyaḥ pa̍śu̠chi-tpa̍śu̠chida̠nyaḥ ।34) pa̠śu̠chiditi̍ paśu - chit ।35) a̠nya-ssa(gm̍)hi̠tā sa(gm̍)hi̠tā 'nyō̎ 'nya-ssa(gm̍)hi̠tā ।36) sa̠(gm̠)hi̠tā 'sya̍si sagṃhi̠tā sa(gm̍)hi̠tā 'si̍ ।36) sa̠(gm̠)hi̠tēti̍ saṃ - hi̠tā ।37) a̠si̠ vi̠śva̠rū̠pī-rvi̍śvarū̠pī ra̍syasi viśvarū̠pīḥ ।38) vi̠śva̠rū̠pīritīti̍ viśvarū̠pī-rvi̍śvarū̠pīriti̍ ।38) vi̠śva̠rū̠pīriti̍ viśva - rū̠pīḥ ।39) iti̍ va̠thsaṃ va̠thsa mitīti̍ va̠thsam ।40) va̠thsa ma̠bhya̍bhi va̠thsaṃ va̠thsa ma̠bhi ।41) a̠bhi mṛ̍śati mṛśatya̠bhya̍bhi mṛ̍śati ।42) mṛ̠śa̠tyupōpa̍ mṛśati mṛśa̠tyupa̍ ।43) upai̠vaivōpōpai̠va ।44) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।45) ē̠na̠-ndha̠ttē̠ dha̠tta̠ ē̠na̠ mē̠na̠-ndha̠ttē̠ ।46) dha̠ttē̠ pa̠śu̠chita̍-mpaśu̠chita̍-ndhattē dhattē paśu̠chita̎m ।47) pa̠śu̠chita̍ mēna mēna-mpaśu̠chita̍-mpaśu̠chita̍ mēnam ।47) pa̠śu̠chita̠miti̍ paśu - chita̎m ।48) ē̠na̠-ṅku̠ru̠tē̠ ku̠ru̠ta̠ ē̠na̠ mē̠na̠-ṅku̠ru̠tē̠ ।49) ku̠ru̠tē̠ pra pra ku̍rutē kurutē̠ pra ।50) pra vai vai pra pra vai ।॥ 32 ॥ (50/56)

  meaning

  Rich in strength — from strength, these are the bountiful ones.

  word by word

  हिHiFor, Because

  एताEtaaThese

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  पशूPashuuCow

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  इहIhaIn this place, Now, Here

  हेHeO · Oh, a vocative particle · A vocative particle, Oh

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तंTamHim · To You · That · Then

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  अपःApahWater

  कुरुतेKurute(Who for gaining Wealth, may have indeed) performed (many Wicked undertakings)

  गाGaaShare

  कुरुतKurutaShould do

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  चित्CitConsciousness

  अन्यAnyaOther

  अग्निAgniFire

  पशुPashuBeing

  सSaYour

  हिताHitaaYour river water is extremely Beneficial

  असिAsiYou are

  विश्वVishvaWorld, Univese

  इतिItiRefers to something that precedes

  अभिAbhiTowards

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  प्रPraPrefix

  एतEtaCome Near, Approached

  अहAhaparticle implying ascertainment

  हाHaaSignifying killing

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  तTaThat

  पापPaapaSin

  पाPaaGuarding, Protecting

  गतGataGone

  ध्रुवDhruvaFixed, Eternal

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  सम्SamTogether with

  हितHitaWelfare

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  चिताCitaaFuneral, Pile
• verse 33

  1) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।2) ए॒षो᳚-ऽस्मा द॒स्मादे॒ष ए॒षो᳚-ऽस्मात् ।3) अ॒स्मा ल्लो॒का ल्लो॒का द॒स्मा द॒स्मा ल्लो॒कात् ।4) लो॒काच् च्य॑वते च्यवते लो॒का ल्लो॒काच् च्य॑वते ।5) च्य॒व॒ते॒ यो यश्च्य॑वते च्यवते॒ यः ।6) य आ॑हव॒नीय॑ माहव॒नीयं॒-योँ य आ॑हव॒नीय᳚म् ।7) आ॒ह॒व॒नीय॑ मुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑त आहव॒नीय॑ माहव॒नीय॑ मुप॒तिष्ठ॑ते ।7) आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚ - ह॒व॒नीय᳚म् ।8) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य मुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ गार्​ह॑पत्यम् ।8) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।9) गार्​ह॑पत्य॒ मुपोप॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒ मुप॑ ।9) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।10) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।11) ति॒ष्ठ॒ते॒ ऽस्मिन्न॒स्मि-न्ति॑ष्ठते तिष्ठते॒ ऽस्मिन्न् ।12) अ॒स्मि न्ने॒वैवास्मि न्न॒स्मिन्ने॒व ।13) ए॒व लो॒के लो॒क ए॒वैव लो॒के ।14) लो॒के प्रति॒ प्रति॑ लो॒के लो॒के प्रति॑ ।15) प्रति॑ तिष्ठति तिष्ठति॒ प्रति॒ प्रति॑ तिष्ठति ।16) ति॒ष्ठ॒त्यथो॒ अथो॑ तिष्ठति तिष्ठ॒त्यथो᳚ ।17) अथो॒ गार्​ह॑पत्याय॒ गार्​ह॑पत्या॒याथो॒ अथो॒ गार्​ह॑पत्याय ।17) अथो॒ इत्यथो᳚ ।18) गार्​ह॑पत्यायै॒वैव गार्​ह॑पत्याय॒ गार्​ह॑पत्यायै॒व ।18) गार्​ह॑पत्या॒येति॒ गार्​ह॑ - प॒त्या॒य॒ ।19) ए॒व नि न्ये॑वैव नि ।20) नि ह्नु॑ते ह्नुते॒ नि नि ह्नु॑ते ।21) ह्नु॒ते॒ गा॒य॒त्रीभि॑-र्गाय॒त्रीभि॑र्-ह्नुते ह्नुते गाय॒त्रीभिः॑ ।22) गा॒य॒त्रीभि॒रुपोप॑ गाय॒त्रीभि॑-र्गाय॒त्रीभि॒रुप॑ ।23) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।24) ति॒ष्ठ॒ते॒ तेज॒ स्तेज॑ स्तिष्ठते तिष्ठते॒ तेजः॑ ।25) तेजो॒ वै वै तेज॒स्तेजो॒ वै ।26) वै गा॑य॒त्री गा॑य॒त्री वै वै गा॑य॒त्री ।27) गा॒य॒त्री तेज॒स्तेजो॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्री तेजः॑ ।28) तेज॑ ए॒वैव तेज॒स्तेज॑ ए॒व ।29) ए॒वात्म न्ना॒त्म न्ने॒वैवात्मन्न् ।30) आ॒त्म-न्ध॑त्ते धत्त आ॒त्मन्ना॒त्म-न्ध॑त्ते ।31) ध॒त्ते ऽथो॒ अथो॑ धत्ते ध॒त्ते ऽथो᳚ ।32) अथो॒ य-द्यदथो॒ अथो॒ यत् ।32) अथो॒ इत्यथो᳚ ।33) यदे॒त मे॒तं-यँ-द्यदे॒तम् ।34) ए॒त-न्तृ॒च-न्तृ॒च मे॒त मे॒त-न्तृ॒चम् ।35) तृ॒च म॒न्वाहा॒न्वाह॑ तृ॒च-न्तृ॒च म॒न्वाह॑ ।36) अ॒न्वाह॒ सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्या अ॒न्वाहा॒न्वाह॒ सन्त॑त्यै ।36) अ॒न्वाहेत्य॑नु - आह॑ ।37) सन्त॑त्यै॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य॒(ग्म्॒) सन्त॑त्यै॒ सन्त॑त्यै॒ गार्​ह॑पत्यम् ।37) सन्त॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ ।38) गार्​ह॑पत्यं॒-वैँ वै गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्यं॒-वैँ ।38) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।39) वा अन्वनु॒ वै वा अनु॑ ।40) अनु॑ द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पादो ऽन्वनु॑ द्वि॒पादः॑ ।41) द्वि॒पादो॑ वी॒रा वी॒रा द्वि॒पादो᳚ द्वि॒पादो॑ वी॒राः ।41) द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि - पादः॑ ।42) वी॒राः प्र प्र वी॒रा वी॒राः प्र ।43) प्र जा॑यन्ते जायन्ते॒ प्र प्र जा॑यन्ते ।44) जा॒य॒न्ते॒ यो यो जा॑यन्ते जायन्ते॒ यः ।45) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।46) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।47) वि॒द्वा-न्द्वि॒पदा॑भि-र्द्वि॒पदा॑भि-र्वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्द्वि॒पदा॑भिः ।48) द्वि॒पदा॑भि॒-र्गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य-न्द्वि॒पदा॑भि-र्द्वि॒पदा॑भि॒-र्गार्​ह॑पत्यम् ।48) द्वि॒पदा॑भि॒रिति॑ द्वि - पदा॑भिः ।49) गार्​ह॑पत्य मुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ गार्​ह॑पत्य॒-ङ्गार्​ह॑पत्य मुप॒तिष्ठ॑ते ।49) गार्​ह॑पत्य॒मिति॒ गार्​ह॑ - प॒त्य॒म् ।50) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ ओप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑त॒ आ ।50) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।॥ 33 ॥ (50/63)

  ---

  1) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।2) ē̠ṣō̎-'smā da̠smādē̠ṣa ē̠ṣō̎-'smāt ।3) a̠smā llō̠kā llō̠kā da̠smā da̠smā llō̠kāt ।4) lō̠kāch chya̍vatē chyavatē lō̠kā llō̠kāch chya̍vatē ।5) chya̠va̠tē̠ yō yaśchya̍vatē chyavatē̠ yaḥ ।6) ya ā̍hava̠nīya̍ māhava̠nīya̠ṃ yō ya ā̍hava̠nīya̎m ।7) ā̠ha̠va̠nīya̍ mupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍ta āhava̠nīya̍ māhava̠nīya̍ mupa̠tiṣṭha̍tē ।7) ā̠ha̠va̠nīya̠mityā̎ - ha̠va̠nīya̎m ।8) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya mupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ gār​ha̍patyam ।8) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।9) gār​ha̍patya̠ mupōpa̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠ mupa̍ ।9) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।10) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।11) ti̠ṣṭha̠tē̠ 'sminna̠smi-nti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē̠ 'sminn ।12) a̠smi nnē̠vaivāsmi nna̠sminnē̠va ।13) ē̠va lō̠kē lō̠ka ē̠vaiva lō̠kē ।14) lō̠kē prati̠ prati̍ lō̠kē lō̠kē prati̍ ।15) prati̍ tiṣṭhati tiṣṭhati̠ prati̠ prati̍ tiṣṭhati ।16) ti̠ṣṭha̠tyathō̠ athō̍ tiṣṭhati tiṣṭha̠tyathō̎ ।17) athō̠ gār​ha̍patyāya̠ gār​ha̍patyā̠yāthō̠ athō̠ gār​ha̍patyāya ।17) athō̠ ityathō̎ ।18) gār​ha̍patyāyai̠vaiva gār​ha̍patyāya̠ gār​ha̍patyāyai̠va ।18) gār​ha̍patyā̠yēti̠ gār​ha̍ - pa̠tyā̠ya̠ ।19) ē̠va ni nyē̍vaiva ni ।20) ni hnu̍tē hnutē̠ ni ni hnu̍tē ।21) hnu̠tē̠ gā̠ya̠trībhi̍-rgāya̠trībhi̍r-hnutē hnutē gāya̠trībhi̍ḥ ।22) gā̠ya̠trībhi̠rupōpa̍ gāya̠trībhi̍-rgāya̠trībhi̠rupa̍ ।23) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।24) ti̠ṣṭha̠tē̠ tēja̠ stēja̍ stiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ tēja̍ḥ ।25) tējō̠ vai vai tēja̠stējō̠ vai ।26) vai gā̍ya̠trī gā̍ya̠trī vai vai gā̍ya̠trī ।27) gā̠ya̠trī tēja̠stējō̍ gāya̠trī gā̍ya̠trī tēja̍ḥ ।28) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠stēja̍ ē̠va ।29) ē̠vātma nnā̠tma nnē̠vaivātmann ।30) ā̠tma-ndha̍ttē dhatta ā̠tmannā̠tma-ndha̍ttē ।31) dha̠ttē 'thō̠ athō̍ dhattē dha̠ttē 'thō̎ ।32) athō̠ ya-dyadathō̠ athō̠ yat ।32) athō̠ ityathō̎ ।33) yadē̠ta mē̠taṃ ya-dyadē̠tam ।34) ē̠ta-ntṛ̠cha-ntṛ̠cha mē̠ta mē̠ta-ntṛ̠cham ।35) tṛ̠cha ma̠nvāhā̠nvāha̍ tṛ̠cha-ntṛ̠cha ma̠nvāha̍ ।36) a̠nvāha̠ santa̍tyai̠ santa̍tyā a̠nvāhā̠nvāha̠ santa̍tyai ।36) a̠nvāhētya̍nu - āha̍ ।37) santa̍tyai̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠(gm̠) santa̍tyai̠ santa̍tyai̠ gār​ha̍patyam ।37) santa̍tyā̠ iti̠ saṃ - ta̠tyai̠ ।38) gār​ha̍patya̠ṃ vai vai gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya̠ṃ vai ।38) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।39) vā anvanu̠ vai vā anu̍ ।40) anu̍ dvi̠pādō̎ dvi̠pādō 'nvanu̍ dvi̠pāda̍ḥ ।41) dvi̠pādō̍ vī̠rā vī̠rā dvi̠pādō̎ dvi̠pādō̍ vī̠rāḥ ।41) dvi̠pāda̠ iti̍ dvi - pāda̍ḥ ।42) vī̠rāḥ pra pra vī̠rā vī̠rāḥ pra ।43) pra jā̍yantē jāyantē̠ pra pra jā̍yantē ।44) jā̠ya̠ntē̠ yō yō jā̍yantē jāyantē̠ yaḥ ।45) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।46) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।47) vi̠dvā-ndvi̠padā̍bhi-rdvi̠padā̍bhi-rvi̠dvān. vi̠dvā-ndvi̠padā̍bhiḥ ।48) dvi̠padā̍bhi̠-rgār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya-ndvi̠padā̍bhi-rdvi̠padā̍bhi̠-rgār​ha̍patyam ।48) dvi̠padā̍bhi̠riti̍ dvi - padā̍bhiḥ ।49) gār​ha̍patya mupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ gār​ha̍patya̠-ṅgār​ha̍patya mupa̠tiṣṭha̍tē ।49) gār​ha̍patya̠miti̠ gār​ha̍ - pa̠tya̠m ।50) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ōpa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍ta̠ ā ।50) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।॥ 33 ॥ (50/63)

  meaning

  This one indeed from this world — he attains the worlds.

  word by word

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एषःEssahHe

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  लोकाःLokaahWorlds

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  उपUpaNear to

  अस्मिAsmiI

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  लोकेLokeIn the World · (You Yourself reside in this) World (in the Wealth, which is obtained by Pure means)

  लोकLokaWorld, Men

  प्रतिPratiEvery

  तिष्ठतिTisstthatiAbides

  निNiFrom previous part of word Vadini

  तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]

  तेजोTejoEnergy signifying Fire

  धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]

  यत्YatWhich

  इतिItiRefers to something that precedes

  सSaYour

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  द्विDviTwo

  पादPaadaFoot

  प्रPraPrefix

  एवम्EvamThus

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  एषEssaHe · This

  यःYahHe Who

  याYaaTo go towards

  पात्यPaatyato be Felled

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  तेजTejaFiery Energy

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  अन्वहAnvahaTo Pronounce [expecially a ceremonial formula]

  अहAhaparticle implying ascertainment

  सम्SamTogether with

  तत्TatThat

  वीरViiraBrave or Eminent

  पदPadaFoot

  विद्वान्VidvaanLearned and Wise

  अANot
• verse 34

  1) आ ऽस्या॒स्या ऽस्य॑ ।2) अ॒स्य॒ वी॒रो वी॒रो᳚ ऽस्यास्य वी॒रः ।3) वी॒रो जा॑यते जायते वी॒रो वी॒रो जा॑यते ।4) जा॒य॒त॒ ऊ॒र्जोर्जा जा॑यते जायत ऊ॒र्जा ।5) ऊ॒र्जा वो॑ व ऊ॒र्जोर्जा वः॑ ।6) वः॒ प॒श्या॒मि॒ प॒श्या॒मि॒ वो॒ वः॒ प॒श्या॒मि॒ ।7) प॒श्या॒म्यू॒र्जोर्जा प॑श्यामि पश्याम्यू॒र्जा ।8) ऊ॒र्जा मा॑ मो॒र्जोर्जा मा᳚ ।9) मा॒ प॒श्य॒त॒ प॒श्य॒त॒ मा॒ मा॒ प॒श्य॒त॒ ।10) प॒श्य॒ते तीति॑ पश्यत पश्य॒ते ति॑ ।11) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।12) आ॒हा॒शिष॑ मा॒शिष॑ माहाहा॒शिष᳚म् ।13) आ॒शिष॑ मे॒वैवाशिष॑ मा॒शिष॑ मे॒व ।13) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।14) ए॒वैता मे॒ता मे॒वैवैताम् ।15) ए॒ता मैता मे॒ता मा ।16) आ शा᳚स्ते शास्त॒ आ शा᳚स्ते ।17) शा॒स्ते॒ त-त्तच्छा᳚स्ते शास्ते॒ तत् ।18) त-थ्स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु स्त-त्त-थ्स॑वि॒तुः ।19) स॒वि॒तु-र्वरे᳚ण्यं॒-वँरे᳚ण्यग्ं सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्वरे᳚ण्यम् ।20) वरे᳚ण्य॒ मितीति॒ वरे᳚ण्यं॒-वँरे᳚ण्य॒ मिति॑ ।21) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।22) आ॒ह॒ प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्या आहाह॒ प्रसू᳚त्यै ।23) प्रसू᳚त्यै सो॒मान(ग्म्॑) सो॒मान॒-म्प्रसू᳚त्यै॒ प्रसू᳚त्यै सो॒मान᳚म् ।23) प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र - सू॒त्यै॒ ।24) सो॒मान॒(ग्ग्॒) स्वर॑ण॒(ग्ग्॒) स्वर॑णग्ं सो॒मान(ग्म्॑) सो॒मान॒(ग्ग्॒) स्वर॑णम् ।25) स्वर॑ण॒ मितीति॒ स्वर॑ण॒(ग्ग्॒) स्वर॑ण॒ मिति॑ ।26) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।27) आ॒ह॒ सो॒म॒पी॒थग्ं सो॑मपी॒थ मा॑हाह सोमपी॒थम् ।28) सो॒म॒पी॒थ मे॒वैव सो॑मपी॒थग्ं सो॑मपी॒थ मे॒व ।28) सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् ।29) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।30) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।31) रु॒न्धे॒ कृ॒णु॒हि कृ॑णु॒हि रु॑न्धे रुन्धे कृणु॒हि ।32) कृ॒णु॒हि ब्र॑ह्मणो ब्रह्मणः कृणु॒हि कृ॑णु॒हि ब्र॑ह्मणः ।33) ब्र॒ह्म॒ण॒ स्प॒ते॒ प॒ते॒ ब्र॒ह्म॒णो॒ ब्र॒ह्म॒ण॒ स्प॒ते॒ ।34) प॒त॒ इतीति॑ पते पत॒ इति॑ ।35) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।36) आ॒ह॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मा॑हाह ब्रह्मवर्च॒सम् ।37) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स मे॒वैव ब्र॑ह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स मे॒व ।37) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।38) ए॒वावावै॒वैवाव॑ ।39) अव॑ रुन्धे रु॒न्धे ऽवाव॑ रुन्धे ।40) रु॒न्धे॒ क॒दा क॒दा रु॑न्धे रुन्धे क॒दा ।41) क॒दा च॒न च॒न क॒दा क॒दा च॒न ।42) च॒न स्त॒री-स्स्त॒री श्च॒न च॒न स्त॒रीः ।43) स्त॒री र॑स्यसि स्त॒री-स्स्त॒री र॑सि ।44) अ॒सीतीत्य॑स्य॒सीति॑ ।45) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।46) आ॒ह॒ न नाहा॑ह॒ न ।47) न स्त॒रीग्​ स्त॒रीन्न न स्त॒रीम् ।48) स्त॒रीग्ं रात्रि॒(ग्म्॒) रात्रि(ग्ग्॑) स्त॒रीग्​ स्त॒रीग्ं रात्रि᳚म् ।49) रात्रिं॑-वँसति वसति॒ रात्रि॒(ग्म्॒) रात्रिं॑-वँसति ।50) व॒स॒ति॒ यो यो व॑सति वसति॒ यः ।॥ 34 ॥ (50/54)

  ---

  1) ā 'syā̠syā 'sya̍ ।2) a̠sya̠ vī̠rō vī̠rō̎ 'syāsya vī̠raḥ ।3) vī̠rō jā̍yatē jāyatē vī̠rō vī̠rō jā̍yatē ।4) jā̠ya̠ta̠ ū̠rjōrjā jā̍yatē jāyata ū̠rjā ।5) ū̠rjā vō̍ va ū̠rjōrjā va̍ḥ ।6) va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ pa̠śyā̠mi̠ vō̠ va̠ḥ pa̠śyā̠mi̠ ।7) pa̠śyā̠myū̠rjōrjā pa̍śyāmi paśyāmyū̠rjā ।8) ū̠rjā mā̍ mō̠rjōrjā mā̎ ।9) mā̠ pa̠śya̠ta̠ pa̠śya̠ta̠ mā̠ mā̠ pa̠śya̠ta̠ ।10) pa̠śya̠tē tīti̍ paśyata paśya̠tē ti̍ ।11) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।12) ā̠hā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̍ māhāhā̠śiṣa̎m ।13) ā̠śiṣa̍ mē̠vaivāśiṣa̍ mā̠śiṣa̍ mē̠va ।13) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।14) ē̠vaitā mē̠tā mē̠vaivaitām ।15) ē̠tā maitā mē̠tā mā ।16) ā śā̎stē śāsta̠ ā śā̎stē ।17) śā̠stē̠ ta-ttachChā̎stē śāstē̠ tat ।18) ta-thsa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu sta-tta-thsa̍vi̠tuḥ ।19) sa̠vi̠tu-rvarē̎ṇya̠ṃ varē̎ṇyagṃ savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rvarē̎ṇyam ।20) varē̎ṇya̠ mitīti̠ varē̎ṇya̠ṃ varē̎ṇya̠ miti̍ ।21) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।22) ā̠ha̠ prasū̎tyai̠ prasū̎tyā āhāha̠ prasū̎tyai ।23) prasū̎tyai sō̠māna(gm̍) sō̠māna̠-mprasū̎tyai̠ prasū̎tyai sō̠māna̎m ।23) prasū̎tyā̠ iti̠ pra - sū̠tyai̠ ।24) sō̠māna̠(gg̠) svara̍ṇa̠(gg̠) svara̍ṇagṃ sō̠māna(gm̍) sō̠māna̠(gg̠) svara̍ṇam ।25) svara̍ṇa̠ mitīti̠ svara̍ṇa̠(gg̠) svara̍ṇa̠ miti̍ ।26) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।27) ā̠ha̠ sō̠ma̠pī̠thagṃ sō̍mapī̠tha mā̍hāha sōmapī̠tham ।28) sō̠ma̠pī̠tha mē̠vaiva sō̍mapī̠thagṃ sō̍mapī̠tha mē̠va ।28) sō̠ma̠pī̠thamiti̍ sōma - pī̠tham ।29) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।30) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।31) ru̠ndhē̠ kṛ̠ṇu̠hi kṛ̍ṇu̠hi ru̍ndhē rundhē kṛṇu̠hi ।32) kṛ̠ṇu̠hi bra̍hmaṇō brahmaṇaḥ kṛṇu̠hi kṛ̍ṇu̠hi bra̍hmaṇaḥ ।33) bra̠hma̠ṇa̠ spa̠tē̠ pa̠tē̠ bra̠hma̠ṇō̠ bra̠hma̠ṇa̠ spa̠tē̠ ।34) pa̠ta̠ itīti̍ patē pata̠ iti̍ ।35) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।36) ā̠ha̠ bra̠hma̠va̠rcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mā̍hāha brahmavarcha̠sam ।37) bra̠hma̠va̠rcha̠sa mē̠vaiva bra̍hmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa mē̠va ।37) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।38) ē̠vāvāvai̠vaivāva̍ ।39) ava̍ rundhē ru̠ndhē 'vāva̍ rundhē ।40) ru̠ndhē̠ ka̠dā ka̠dā ru̍ndhē rundhē ka̠dā ।41) ka̠dā cha̠na cha̠na ka̠dā ka̠dā cha̠na ।42) cha̠na sta̠rī-ssta̠rī ścha̠na cha̠na sta̠rīḥ ।43) sta̠rī ra̍syasi sta̠rī-ssta̠rī ra̍si ।44) a̠sītītya̍sya̠sīti̍ ।45) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।46) ā̠ha̠ na nāhā̍ha̠ na ।47) na sta̠rīg​ sta̠rīnna na sta̠rīm ।48) sta̠rīgṃ rātri̠(gm̠) rātri(gg̍) sta̠rīg​ sta̠rīgṃ rātri̎m ।49) rātri̍ṃ vasati vasati̠ rātri̠(gm̠) rātri̍ṃ vasati ।50) va̠sa̠ti̠ yō yō va̍sati vasati̠ yaḥ ।॥ 34 ॥ (50/54)

  meaning

  Of this one a hero is born — a hero is born.

  word by word

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  अस्यAsyaOf this

  वीरंViiram(To that form of Lord Maha-Vishnu which is) Vira {Exhibiting great Prowess}

  जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  एताEtaaThese

  तत्TatThat

  वरेण्यVarennyaMost Adorable, Fit to be Worshipped

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  सोमSomaMoon

  अवAvaA prefix

  ब्रह्मणBrahmannaLord Brahma

  पतPataTo Fall

  ब्रह्मBrahmaLord Brahma

  कदाKadaaWhen · When, How · At sometime

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  अANot

  वीरViiraBrave or Eminent

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एतEtaCome Near, Approached

  वरेण्यम्VarennyamWho is Himself the Best

  अहAhaparticle implying ascertainment

  पीठPiitthaSeat, Throne

  वावVaavaJust, Indeed

  ब्रह्मणःBrahmannah[Issued forth Mahat Tejas of] Lord Brahma

  ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons

  ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night

  यःYahHe Who
• verse 35

  1) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।2) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।3) वि॒द्वा न॒ग्नि म॒ग्निं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्निम् ।4) अ॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑ते ।5) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ परि॒ पर्यु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ परि॑ ।5) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।6) परि॑ त्वा त्वा॒ परि॒ परि॑ त्वा ।7) त्वा॒ ऽग्ने॒ ऽग्ने॒ त्वा॒ त्वा॒ ऽग्ने॒ ।8) अ॒ग्ने॒ पुर॒-म्पुर॑ मग्ने ऽग्ने॒ पुर᳚म् ।9) पुरं॑-वँ॒यं-वँ॒य-म्पुर॒-म्पुरं॑-वँ॒यम् ।10) व॒य मितीति॑ व॒यं-वँ॒य मिति॑ ।11) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।12) आ॒ह॒ प॒रि॒धि-म्प॑रि॒धि मा॑हाह परि॒धिम् ।13) प॒रि॒धि मे॒वैव प॑रि॒धि-म्प॑रि॒धि मे॒व ।13) प॒रि॒धिमिति॑ परि - धिम् ।14) ए॒वैत मे॒त मे॒वैवैतम् ।15) ए॒त-म्परि॒ पर्ये॒त मे॒त-म्परि॑ ।16) परि॑ दधाति दधाति॒ परि॒ परि॑ दधाति ।17) द॒धा॒त्यस्क॑न्दा॒यास्क॑न्दाय दधाति दधा॒त्यस्क॑न्दाय ।18) अस्क॑न्दा॒याग्ने ऽग्ने ऽस्क॑न्दा॒यास्क॑न्दा॒याग्ने᳚ ।19) अग्ने॑ गृहपते गृहप॒ते ऽग्ने ऽग्ने॑ गृहपते ।20) गृ॒ह॒प॒त॒ इतीति॑ गृहपते गृहपत॒ इति॑ ।20) गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह - प॒ते॒ ।21) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।22) आ॒ह॒ य॒था॒य॒जु-र्य॑थाय॒जुरा॑हाह यथाय॒जुः ।23) य॒था॒य॒जु रे॒वैव य॑थाय॒जु-र्य॑थाय॒जुरे॒व ।23) य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः ।24) ए॒वैतदे॒तदे॒वैवैतत् ।25) ए॒तच्छ॒तग्ं श॒त मे॒तदे॒तच्छ॒तम् ।26) श॒तग्ं हिमा॒ हिमा᳚-श्श॒तग्ं श॒तग्ं हिमाः᳚ ।27) हिमा॒ इतीति॒ हिमा॒ हिमा॒ इति॑ ।28) इत्या॑हा॒हे तीत्या॑ह ।29) आ॒ह॒ श॒तग्ं श॒त मा॑हाह श॒तम् ।30) श॒त-न्त्वा᳚ त्वा श॒तग्ं श॒त-न्त्वा᳚ ।31) त्वा॒ हे॒म॒न्तान्. हे॑म॒न्ता-न्त्वा᳚ त्वा हेम॒न्तान् ।32) हे॒म॒न्ता नि॑न्धिषीये न्धिषीय हेम॒न्तान्. हे॑म॒न्ता नि॑न्धिषीय ।33) इ॒न्धि॒षी॒ये तीती᳚न्धिषीये न्धिषी॒ये ति॑ ।34) इति॒ वाव वावे तीति॒ वाव ।35) वावैतदे॒त-द्वाव वावैतत् ।36) ए॒तदा॑हाहै॒तदे॒तदा॑ह ।37) आ॒ह॒ पु॒त्रस्य॑ पु॒त्रस्या॑हाह पु॒त्रस्य॑ ।38) पु॒त्रस्य॒ नाम॒ नाम॑ पु॒त्रस्य॑ पु॒त्रस्य॒ नाम॑ ।39) नाम॑ गृह्णाति गृह्णाति॒ नाम॒ नाम॑ गृह्णाति ।40) गृ॒ह्णा॒त्य॒न्ना॒द म॑न्ना॒द-ङ्गृ॑ह्णाति गृह्णात्यन्ना॒दम् ।41) अ॒न्ना॒द मे॒वैवान्ना॒द म॑न्ना॒द मे॒व ।41) अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न - अ॒दम् ।42) ए॒वैन॑ मेन मे॒वैवैन᳚म् ।43) ए॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ क॒रो॒त्ये॒न॒ मे॒न॒-ङ्क॒रो॒ति॒ ।44) क॒रो॒ति॒ ता-न्ता-ङ्क॑रोति करोति॒ ताम् ।45) ता मा॒शिष॑ मा॒शिष॒-न्ता-न्ता मा॒शिष᳚म् ।46) आ॒शिष॒ मा ऽऽशिष॑ मा॒शिष॒ मा ।46) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।47) आ शा॑से शास॒ आ शा॑से ।48) शा॒से॒ तन्त॑वे॒ तन्त॑वे शासे शासे॒ तन्त॑वे ।49) तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती॒-न्तन्त॑वे॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीम् ।50) ज्योति॑ष्मती॒ मितीति॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती॒ मिति॑ ।51) इति॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒दितीति॑ ब्रूयात् ।52) ब्रू॒या॒-द्यस्य॒ यस्य॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒-द्यस्य॑ ।53) यस्य॑ पु॒त्रः पु॒त्रो यस्य॒ यस्य॑ पु॒त्रः ।54) पु॒त्रो ऽजा॒तो ऽजा॑तः पु॒त्रः पु॒त्रो ऽजा॑तः ।55) अजा॑त॒-स्स्या-थ्स्यादजा॒तो ऽजा॑त॒-स्स्यात् ।56) स्या-त्ते॑ज॒स्वी ते॑ज॒स्वी स्या-थ्स्या-त्ते॑ज॒स्वी ।57) ते॒ज॒स्व्ये॑वैव ते॑ज॒स्वी ते॑ज॒स्व्ये॑व ।58) ए॒वास्या᳚स्यै॒वैवास्य॑ ।59) अ॒स्य॒ ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒स्य॑स्यास्य ब्रह्मवर्च॒सी ।60) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सी पु॒त्रः पु॒त्रो ब्र॑ह्मवर्च॒सी ब्र॑ह्मवर्च॒सी पु॒त्रः ।60) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी ।61) पु॒त्रो जा॑यते जायते पु॒त्रः पु॒त्रो जा॑यते ।62) जा॒य॒ते॒ ता-न्ता-ञ्जा॑यते जायते॒ ताम् ।63) ता मा॒शिष॑ मा॒शिष॒-न्ता-न्ता मा॒शिष᳚म् ।64) आ॒शिष॒ मा ऽऽशिष॑ मा॒शिष॒ मा ।64) आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।65) आ शा॑से शास॒ आ शा॑से ।66) शा॒से॒ ऽमुष्मा॑ अ॒मुष्मै॑ शासे शासे॒ ऽमुष्मै᳚ ।67) अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती म॒मुष्मा॑ अ॒मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीम् ।68) ज्योति॑ष्मती॒ मितीति॒ ज्योति॑ष्मती॒-ञ्ज्योति॑ष्मती॒ मिति॑ ।69) इति॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒दितीति॑ ब्रूयात् ।70) ब्रू॒या॒-द्यस्य॒ यस्य॑ ब्रूया-द्ब्रूया॒-द्यस्य॑ ।71) यस्य॑ पु॒त्रः पु॒त्रो यस्य॒ यस्य॑ पु॒त्रः ।72) पु॒त्रो जा॒तो जा॒तः पु॒त्रः पु॒त्रो जा॒तः ।73) जा॒त-स्स्या-थ्स्याज् जा॒तो जा॒त-स्स्यात् ।74) स्या-त्तेज॒स्तेज॒-स्स्या-थ्स्या-त्तेजः॑ ।75) तेज॑ ए॒वैव तेज॒स्तेज॑ ए॒व ।76) ए॒वास्मि॑ न्नस्मि न्ने॒वैवास्मिन्न्॑ ।77) अ॒स्मि॒-न्ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स म॑स्मिन्नस्मि-न्ब्रह्मवर्च॒सम् ।78) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒स-न्द॑धाति दधाति ब्रह्मवर्च॒स-म्ब्र॑ह्मवर्च॒स-न्द॑धाति ।78) ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् ।79) द॒धा॒तीति॑ दधाति ।॥ 35 ॥ (79/88)॥ अ. 8 ॥

  ---

  1) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।2) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।3) vi̠dvā na̠gni ma̠gniṃ vi̠dvān. vi̠dvā na̠gnim ।4) a̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।5) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ pari̠ paryu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ pari̍ ।5) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।6) pari̍ tvā tvā̠ pari̠ pari̍ tvā ।7) tvā̠ 'gnē̠ 'gnē̠ tvā̠ tvā̠ 'gnē̠ ।8) a̠gnē̠ pura̠-mpura̍ magnē 'gnē̠ pura̎m ।9) pura̍ṃ va̠yaṃ va̠ya-mpura̠-mpura̍ṃ va̠yam ।10) va̠ya mitīti̍ va̠yaṃ va̠ya miti̍ ।11) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।12) ā̠ha̠ pa̠ri̠dhi-mpa̍ri̠dhi mā̍hāha pari̠dhim ।13) pa̠ri̠dhi mē̠vaiva pa̍ri̠dhi-mpa̍ri̠dhi mē̠va ।13) pa̠ri̠dhimiti̍ pari - dhim ।14) ē̠vaita mē̠ta mē̠vaivaitam ।15) ē̠ta-mpari̠ paryē̠ta mē̠ta-mpari̍ ।16) pari̍ dadhāti dadhāti̠ pari̠ pari̍ dadhāti ।17) da̠dhā̠tyaska̍ndā̠yāska̍ndāya dadhāti dadhā̠tyaska̍ndāya ।18) aska̍ndā̠yāgnē 'gnē 'ska̍ndā̠yāska̍ndā̠yāgnē̎ ।19) agnē̍ gṛhapatē gṛhapa̠tē 'gnē 'gnē̍ gṛhapatē ।20) gṛ̠ha̠pa̠ta̠ itīti̍ gṛhapatē gṛhapata̠ iti̍ ।20) gṛ̠ha̠pa̠ta̠ iti̍ gṛha - pa̠tē̠ ।21) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।22) ā̠ha̠ ya̠thā̠ya̠ju-rya̍thāya̠jurā̍hāha yathāya̠juḥ ।23) ya̠thā̠ya̠ju rē̠vaiva ya̍thāya̠ju-rya̍thāya̠jurē̠va ।23) ya̠thā̠ya̠juriti̍ yathā - ya̠juḥ ।24) ē̠vaitadē̠tadē̠vaivaitat ।25) ē̠tachCha̠tagṃ śa̠ta mē̠tadē̠tachCha̠tam ।26) śa̠tagṃ himā̠ himā̎-śśa̠tagṃ śa̠tagṃ himā̎ḥ ।27) himā̠ itīti̠ himā̠ himā̠ iti̍ ।28) ityā̍hā̠hē tītyā̍ha ।29) ā̠ha̠ śa̠tagṃ śa̠ta mā̍hāha śa̠tam ।30) śa̠ta-ntvā̎ tvā śa̠tagṃ śa̠ta-ntvā̎ ।31) tvā̠ hē̠ma̠ntān. hē̍ma̠ntā-ntvā̎ tvā hēma̠ntān ।32) hē̠ma̠ntā ni̍ndhiṣīyē ndhiṣīya hēma̠ntān. hē̍ma̠ntā ni̍ndhiṣīya ।33) i̠ndhi̠ṣī̠yē tītī̎mdhiṣīyē ndhiṣī̠yē ti̍ ।34) iti̠ vāva vāvē tīti̠ vāva ।35) vāvaitadē̠ta-dvāva vāvaitat ।36) ē̠tadā̍hāhai̠tadē̠tadā̍ha ।37) ā̠ha̠ pu̠trasya̍ pu̠trasyā̍hāha pu̠trasya̍ ।38) pu̠trasya̠ nāma̠ nāma̍ pu̠trasya̍ pu̠trasya̠ nāma̍ ।39) nāma̍ gṛhṇāti gṛhṇāti̠ nāma̠ nāma̍ gṛhṇāti ।40) gṛ̠hṇā̠tya̠nnā̠da ma̍nnā̠da-ṅgṛ̍hṇāti gṛhṇātyannā̠dam ।41) a̠nnā̠da mē̠vaivānnā̠da ma̍nnā̠da mē̠va ।41) a̠nnā̠damitya̍nna - a̠dam ।42) ē̠vaina̍ mēna mē̠vaivaina̎m ।43) ē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ka̠rō̠tyē̠na̠ mē̠na̠-ṅka̠rō̠ti̠ ।44) ka̠rō̠ti̠ tā-ntā-ṅka̍rōti karōti̠ tām ।45) tā mā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̠-ntā-ntā mā̠śiṣa̎m ।46) ā̠śiṣa̠ mā ''śiṣa̍ mā̠śiṣa̠ mā ।46) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।47) ā śā̍sē śāsa̠ ā śā̍sē ।48) śā̠sē̠ tanta̍vē̠ tanta̍vē śāsē śāsē̠ tanta̍vē ।49) tanta̍vē̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī̠-ntanta̍vē̠ tanta̍vē̠ jyōti̍ṣmatīm ।50) jyōti̍ṣmatī̠ mitīti̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī̠ miti̍ ।51) iti̍ brūyā-dbrūyā̠ditīti̍ brūyāt ।52) brū̠yā̠-dyasya̠ yasya̍ brūyā-dbrūyā̠-dyasya̍ ।53) yasya̍ pu̠traḥ pu̠trō yasya̠ yasya̍ pu̠traḥ ।54) pu̠trō 'jā̠tō 'jā̍taḥ pu̠traḥ pu̠trō 'jā̍taḥ ।55) ajā̍ta̠-ssyā-thsyādajā̠tō 'jā̍ta̠-ssyāt ।56) syā-ttē̍ja̠svī tē̍ja̠svī syā-thsyā-ttē̍ja̠svī ।57) tē̠ja̠svyē̍vaiva tē̍ja̠svī tē̍ja̠svyē̍va ।58) ē̠vāsyā̎syai̠vaivāsya̍ ।59) a̠sya̠ bra̠hma̠va̠rcha̠sī bra̍hmavarcha̠sya̍syāsya brahmavarcha̠sī ।60) bra̠hma̠va̠rcha̠sī pu̠traḥ pu̠trō bra̍hmavarcha̠sī bra̍hmavarcha̠sī pu̠traḥ ।60) bra̠hma̠va̠rcha̠sīti̍ brahma - va̠rcha̠sī ।61) pu̠trō jā̍yatē jāyatē pu̠traḥ pu̠trō jā̍yatē ।62) jā̠ya̠tē̠ tā-ntā-ñjā̍yatē jāyatē̠ tām ।63) tā mā̠śiṣa̍ mā̠śiṣa̠-ntā-ntā mā̠śiṣa̎m ।64) ā̠śiṣa̠ mā ''śiṣa̍ mā̠śiṣa̠ mā ।64) ā̠śiṣa̠mityā̎ - śiṣa̎m ।65) ā śā̍sē śāsa̠ ā śā̍sē ।66) śā̠sē̠ 'muṣmā̍ a̠muṣmai̍ śāsē śāsē̠ 'muṣmai̎ ।67) a̠muṣmai̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī ma̠muṣmā̍ a̠muṣmai̠ jyōti̍ṣmatīm ।68) jyōti̍ṣmatī̠ mitīti̠ jyōti̍ṣmatī̠-ñjyōti̍ṣmatī̠ miti̍ ।69) iti̍ brūyā-dbrūyā̠ditīti̍ brūyāt ।70) brū̠yā̠-dyasya̠ yasya̍ brūyā-dbrūyā̠-dyasya̍ ।71) yasya̍ pu̠traḥ pu̠trō yasya̠ yasya̍ pu̠traḥ ।72) pu̠trō jā̠tō jā̠taḥ pu̠traḥ pu̠trō jā̠taḥ ।73) jā̠ta-ssyā-thsyāj jā̠tō jā̠ta-ssyāt ।74) syā-ttēja̠stēja̠-ssyā-thsyā-ttēja̍ḥ ।75) tēja̍ ē̠vaiva tēja̠stēja̍ ē̠va ।76) ē̠vāsmi̍ nnasmi nnē̠vaivāsminn̍ ।77) a̠smi̠-nbra̠hma̠va̠rcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa ma̍sminnasmi-nbrahmavarcha̠sam ।78) bra̠hma̠va̠rcha̠sa-nda̍dhāti dadhāti brahmavarcha̠sa-mbra̍hmavarcha̠sa-nda̍dhāti ।78) bra̠hma̠va̠rcha̠samiti̍ brahma - va̠rcha̠sam ।79) da̠dhā̠tīti̍ dadhāti ।॥ 35 ॥ (79/88)॥ a. 8 ॥

  meaning

  He who knows thus — he who knows thus worships Agni.

  word by word

  यंYamWhenever

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  एवम्EvamThus

  अग्निAgniFire

  परिPariAround

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  इतिItiRefers to something that precedes

  गृहGrhaHouse, signifying Prison

  यथाYathaaAs

  शतShataHundred

  वावVaavaJust, Indeed

  नामNaamaName

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  ताम्TaamHer

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  यस्यYasyaWhose · Of Whose · Of Whom

  पुत्रःPutrahSon

  पुत्रोPutroSon · [Like the merit of digging Ten Hradas is the merit of rearing a] Putra [Son]

  तेजस्वीTejasviiFilled with Tejas or Fiery Energy

  अस्यAsyaOf this

  ब्रह्मBrahmaLord Brahma

  जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]

  जातJaataBorn of

  तेजःTejah[I remember] The Fire [connected with Light]

  अANot

  याYaaTo go towards

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  विद्वान्VidvaanLearned and Wise

  मग्नMagnaImmersed

  पुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura

  अहAhaparticle implying ascertainment

  धीDhiiTo Reflect

  सतSataGoodness

  हिमHimaCold, Cool

  सतांSataam[Who is a manifestation of great Power and] Goodness · Good People, Goodness · (She Who Herself is the Shraddha arising within the Hearts of the) Saintly People · Of Good People, Saintly People · Sacred

  पुत्रPutraa Son, a Child

  आदAadaReceiving

  तंTamHim · To You · That · Then

  तTaThat

  जातःJaatah[Will not gain] take Birth

  ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma

  तेजTejaFiery Energy
• verse 36

  1) अ॒ग्नि॒हो॒त्र-ञ्जु॑होति जुहोत्यग्निहो॒त्र म॑ग्निहो॒त्र-ञ्जु॑होति ।1) अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि - हो॒त्रम् ।2) जु॒हो॒ति॒ य-द्यज् जु॑होति जुहोति॒ यत् ।3) यदे॒वैव य-द्यदे॒व ।4) ए॒व कि-ङ्कि मे॒वैव किम् ।5) कि-ञ्च॑ च॒ कि-ङ्कि-ञ्च॑ ।6) च॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य च च॒ यज॑मानस्य ।7) यज॑मानस्य॒ स्वग्ग्​ स्वं-यँज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ स्वम् ।8) स्व-न्तस्य॒ तस्य॒ स्वग्ग्​ स्व-न्तस्य॑ ।9) तस्यै॒वैव तस्य॒ तस्यै॒व ।10) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।11) त-द्रेतो॒ रेत॒स्त-त्त-द्रेतः॑ ।12) रेतः॑ सिञ्चति सिञ्चति॒ रेतो॒ रेतः॑ सिञ्चति ।13) सि॒ञ्च॒ति॒ प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑ने सिञ्चति सिञ्चति प्र॒जन॑ने ।14) प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑न-म्प्र॒जन॑न-म्प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑नम् ।14) प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र - जन॑ने ।15) प्र॒जन॑न॒(ग्म्॒) हि हि प्र॒जन॑न-म्प्र॒जन॑न॒(ग्म्॒) हि ।15) प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र - जन॑नम् ।16) हि वै वै हि हि वै ।17) वा अ॒ग्निर॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।18) अ॒ग्नि रथाथा॒ग्नि र॒ग्निरथ॑ ।19) अथौष॑धी॒ रोष॑धी॒ रथाथौष॑धीः ।20) ओष॑धी॒ रन्त॑गता॒ अन्त॑गता॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒ रन्त॑गताः ।21) अन्त॑गता दहति दह॒त्यन्त॑गता॒ अन्त॑गता दहति ।21) अन्त॑गता॒ इत्यन्त॑ - ग॒ताः॒ ।22) द॒ह॒ति॒ तास्ता द॑हति दहति॒ ताः ।23) ता स्तत॒ स्तत॒ स्तास्ता स्ततः॑ ।24) ततो॒ भूय॑सी॒-र्भूय॑सी॒ स्तत॒स्ततो॒ भूय॑सीः ।25) भूय॑सीः॒ प्र प्र भूय॑सी॒-र्भूय॑सीः॒ प्र ।26) प्र जा॑यन्ते जायन्ते॒ प्र प्र जा॑यन्ते ।27) जा॒य॒न्ते॒ य-द्यज् जा॑यन्ते जायन्ते॒ यत् ।28) य-थ्सा॒यग्ं सा॒यं-यँ-द्य-थ्सा॒यम् ।29) सा॒य-ञ्जु॒होति॑ जु॒होति॑ सा॒यग्ं सा॒य-ञ्जु॒होति॑ ।30) जु॒होति॒ रेतो॒ रेतो॑ जु॒होति॑ जु॒होति॒ रेतः॑ ।31) रेत॑ ए॒वैव रेतो॒ रेत॑ ए॒व ।32) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।33) त-थ्सि॑ञ्चति सिञ्चति॒ त-त्त-थ्सि॑ञ्चति ।34) सि॒ञ्च॒ति॒ प्र प्र सि॑ञ्चति सिञ्चति॒ प्र ।35) प्रैवैव प्र प्रैव ।36) ए॒व प्रा॑त॒स्तने॑न प्रात॒स्तने॑नै॒वैव प्रा॑त॒स्तने॑न ।37) प्रा॒त॒स्तने॑न जनयति जनयति प्रात॒स्तने॑न प्रात॒स्तने॑न जनयति ।37) प्रा॒त॒स्तने॒नेति॑ प्रातः - तने॑न ।38) ज॒न॒य॒ति॒ त-त्तज् ज॑नयति जनयति॒ तत् ।39) त-द्रेतो॒ रेत॒स्त-त्त-द्रेतः॑ ।40) रेतः॑ सि॒क्तग्ं सि॒क्तग्ं रेतो॒ रेतः॑ सि॒क्तम् ।41) सि॒क्तन्न न सि॒क्तग्ं सि॒क्तन्न ।42) न त्वष्ट्रा॒ त्वष्ट्रा॒ न न त्वष्ट्रा᳚ ।43) त्वष्ट्रा ऽवि॑कृत॒ मवि॑कृत॒-न्त्वष्ट्रा॒ त्वष्ट्रा ऽवि॑कृतम् ।44) अवि॑कृत॒-म्प्र प्रावि॑कृत॒ मवि॑कृत॒-म्प्र ।44) अवि॑कृत॒मित्यवि॑ - कृ॒त॒म् ।45) प्र जा॑यते जायते॒ प्र प्र जा॑यते ।46) जा॒य॒ते॒ या॒व॒च्छो या॑व॒च्छो जा॑यते जायते याव॒च्छः ।47) या॒व॒च्छो वै वै या॑व॒च्छो या॑व॒च्छो वै ।47) या॒व॒च्छ इति॑ यावत् - शः ।48) वै रेत॑सो॒ रेत॑सो॒वै वै रेत॑सः ।49) रेत॑स-स्सि॒क्तस्य॑ सि॒क्तस्य॒ रेत॑सो॒ रेत॑स-स्सि॒क्तस्य॑ ।50) सि॒क्तस्य॒ त्वष्टा॒ त्वष्टा॑ सि॒क्तस्य॑ सि॒क्तस्य॒ त्वष्टा᳚ ।॥ 36 ॥ (50/57)

  ---

  1) a̠gni̠hō̠tra-ñju̍hōti juhōtyagnihō̠tra ma̍gnihō̠tra-ñju̍hōti ।1) a̠gni̠hō̠tramitya̍gni - hō̠tram ।2) ju̠hō̠ti̠ ya-dyaj ju̍hōti juhōti̠ yat ।3) yadē̠vaiva ya-dyadē̠va ।4) ē̠va ki-ṅki mē̠vaiva kim ।5) ki-ñcha̍ cha̠ ki-ṅki-ñcha̍ ।6) cha̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya cha cha̠ yaja̍mānasya ।7) yaja̍mānasya̠ svagg​ svaṃ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ svam ।8) sva-ntasya̠ tasya̠ svagg​ sva-ntasya̍ ।9) tasyai̠vaiva tasya̠ tasyai̠va ।10) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।11) ta-drētō̠ rēta̠sta-tta-drēta̍ḥ ।12) rēta̍-ssiñchati siñchati̠ rētō̠ rēta̍-ssiñchati ।13) si̠ñcha̠ti̠ pra̠jana̍nē pra̠jana̍nē siñchati siñchati pra̠jana̍nē ।14) pra̠jana̍nē pra̠jana̍na-mpra̠jana̍na-mpra̠jana̍nē pra̠jana̍nē pra̠jana̍nam ।14) pra̠jana̍na̠ iti̍ pra - jana̍nē ।15) pra̠jana̍na̠(gm̠) hi hi pra̠jana̍na-mpra̠jana̍na̠(gm̠) hi ।15) pra̠jana̍na̠miti̍ pra - jana̍nam ।16) hi vai vai hi hi vai ।17) vā a̠gnira̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।18) a̠gni rathāthā̠gni ra̠gniratha̍ ।19) athauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ rathāthauṣa̍dhīḥ ।20) ōṣa̍dhī̠ ranta̍gatā̠ anta̍gatā̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠ ranta̍gatāḥ ।21) anta̍gatā dahati daha̠tyanta̍gatā̠ anta̍gatā dahati ।21) anta̍gatā̠ ityanta̍ - ga̠tā̠ḥ ।22) da̠ha̠ti̠ tāstā da̍hati dahati̠ tāḥ ।23) tā stata̠ stata̠ stāstā stata̍ḥ ।24) tatō̠ bhūya̍sī̠-rbhūya̍sī̠ stata̠statō̠ bhūya̍sīḥ ।25) bhūya̍sī̠ḥ pra pra bhūya̍sī̠-rbhūya̍sī̠ḥ pra ।26) pra jā̍yantē jāyantē̠ pra pra jā̍yantē ।27) jā̠ya̠ntē̠ ya-dyaj jā̍yantē jāyantē̠ yat ।28) ya-thsā̠yagṃ sā̠yaṃ ya-dya-thsā̠yam ।29) sā̠ya-ñju̠hōti̍ ju̠hōti̍ sā̠yagṃ sā̠ya-ñju̠hōti̍ ।30) ju̠hōti̠ rētō̠ rētō̍ ju̠hōti̍ ju̠hōti̠ rēta̍ḥ ।31) rēta̍ ē̠vaiva rētō̠ rēta̍ ē̠va ।32) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।33) ta-thsi̍ñchati siñchati̠ ta-tta-thsi̍ñchati ।34) si̠ñcha̠ti̠ pra pra si̍ñchati siñchati̠ pra ।35) praivaiva pra praiva ।36) ē̠va prā̍ta̠stanē̍na prāta̠stanē̍nai̠vaiva prā̍ta̠stanē̍na ।37) prā̠ta̠stanē̍na janayati janayati prāta̠stanē̍na prāta̠stanē̍na janayati ।37) prā̠ta̠stanē̠nēti̍ prātaḥ - tanē̍na ।38) ja̠na̠ya̠ti̠ ta-ttaj ja̍nayati janayati̠ tat ।39) ta-drētō̠ rēta̠sta-tta-drēta̍ḥ ।40) rēta̍-ssi̠ktagṃ si̠ktagṃ rētō̠ rēta̍-ssi̠ktam ।41) si̠ktanna na si̠ktagṃ si̠ktanna ।42) na tvaṣṭrā̠ tvaṣṭrā̠ na na tvaṣṭrā̎ ।43) tvaṣṭrā 'vi̍kṛta̠ mavi̍kṛta̠-ntvaṣṭrā̠ tvaṣṭrā 'vi̍kṛtam ।44) avi̍kṛta̠-mpra prāvi̍kṛta̠ mavi̍kṛta̠-mpra ।44) avi̍kṛta̠mityavi̍ - kṛ̠ta̠m ।45) pra jā̍yatē jāyatē̠ pra pra jā̍yatē ।46) jā̠ya̠tē̠ yā̠va̠chChō yā̍va̠chChō jā̍yatē jāyatē yāva̠chChaḥ ।47) yā̠va̠chChō vai vai yā̍va̠chChō yā̍va̠chChō vai ।47) yā̠va̠chCha iti̍ yāvat - śaḥ ।48) vai rēta̍sō̠ rēta̍sō̠vai vai rēta̍saḥ ।49) rēta̍sa-ssi̠ktasya̍ si̠ktasya̠ rēta̍sō̠ rēta̍sa-ssi̠ktasya̍ ।50) si̠ktasya̠ tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̍ si̠ktasya̍ si̠ktasya̠ tvaṣṭā̎ ।॥ 36 ॥ (50/57)

  meaning

  He pours the Agnihotra — what is the Agnihotra.

  word by word

  यत्YatWhich

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  किम्KimWhat

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his

  तत्TatThat

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  हिHiFor, Because

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  अग्निAgniFire

  गताGataaWhich has gone to any state or condition

  ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)

  प्रातःPraatahMorning · In the Early Morning, Dawn · In the Morning · In the Early Morning, At Dawn · Early Morning

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]

  यावत्YaavatAs long as, Whilst

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  स्वांSvaamYour Own

  जननJananaGenerating, Begetting, Producing, Birth

  जननंJananamBirth, Producing, Causing

  ओषधिOssadhiHerb, Plant

  गताःGataahGoes [to any state]

  तTaThat

  सायम्SaayamEvening

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  कृतंKrtamDone · Done, Performed, Composed

  सःSahHe
• verse 37

  1) त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॒ त्वष्टा॒ त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ ।2) रू॒पाणि॑ विक॒रोति॑ विक॒रोति॑ रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॑ विक॒रोति॑ ।3) वि॒क॒रोति॑ ताव॒च्छ स्ता॑व॒च्छो वि॑क॒रोति॑ विक॒रोति॑ ताव॒च्छः ।3) वि॒क॒रोतीति॑ वि - क॒रोति॑ ।4) ता॒व॒च्छो वै वै ता॑व॒च्छ स्ता॑व॒च्छो वै ।4) ता॒व॒च्छ इति॑ तावत् - शः ।5) वै त-त्त-द्वै वै तत् ।6) त-त्प्र प्र त-त्त-त्प्र ।7) प्र जा॑यते जायते॒ प्र प्र जा॑यते ।8) जा॒य॒त॒ ए॒ष ए॒ष जा॑यते जायत ए॒षः ।9) ए॒ष वै वा ए॒ष ए॒ष वै ।10) वै दैव्यो॒ दैव्यो॒ वै वै दैव्यः॑ ।11) दैव्य॒ स्त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ दैव्यो॒ दैव्य॒ स्त्वष्टा᳚ ।12) त्वष्टा॒ यो यस्त्वष्टा॒ त्वष्टा॒ यः ।13) यो यज॑ते॒ यज॑ते॒ यो यो यज॑ते ।14) यज॑ते ब॒ह्वीभि॑-र्ब॒ह्वीभि॒-र्यज॑ते॒ यज॑ते ब॒ह्वीभिः॑ ।15) ब॒ह्वीभि॒ रुपोप॑ ब॒ह्वीभि॑-र्ब॒ह्वीभि॒रुप॑ ।16) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।17) ति॒ष्ठ॒ते॒ रेत॑सो॒ रेत॑स स्तिष्ठते तिष्ठते॒ रेत॑सः ।18) रेत॑स ए॒वैव रेत॑सो॒ रेत॑स ए॒व ।19) ए॒व सि॒क्तस्य॑ सि॒क्तस्यै॒वैव सि॒क्तस्य॑ ।20) सि॒क्तस्य॑ बहु॒शो ब॑हु॒श-स्सि॒क्तस्य॑ सि॒क्तस्य॑ बहु॒शः ।21) ब॒हु॒शो रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॑ बहु॒शो ब॑हु॒शो रू॒पाणि॑ ।21) ब॒हु॒श इति॑ बहु - शः ।22) रू॒पाणि॒ वि वि रू॒पाणि॑ रू॒पाणि॒ वि ।23) वि क॑रोति करोति॒ वि वि क॑रोति ।24) क॒रो॒ति॒ स स क॑रोति करोति॒ सः ।25) स प्र प्र स स प्र ।26) प्रैवैव प्र प्रैव ।27) ए॒व जा॑यते जायत ए॒वैव जा॑यते ।28) जा॒य॒ते॒ श्वस्श्व॒-श्श्वस्श्वो॑ जायते जायते॒ श्वस्श्वः॑ ।29) श्वस्श्वो॒ भूया॒-न्भूया॒-ञ्छ्​वस्श्व॒-श्श्वस्श्वो॒ भूयान्॑ ।29) श्वस्श्व॒ इति॒ श्वः - श्वः॒ ।30) भूया᳚-न्भवति भवति॒ भूया॒-न्भूया᳚-न्भवति ।31) भ॒व॒ति॒ यो यो भ॑वति भवति॒ यः ।32) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।33) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।34) वि॒द्वा न॒ग्नि म॒ग्निं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्निम् ।35) अ॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑ते ।36) उ॒प॒तिष्ठ॒ते ऽह॒ रह॑ रुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॒ते ऽहः॑ ।36) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।37) अह॑-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मह॒ रह॑-र्दे॒वाना᳚म् ।38) दे॒वाना॒ मासी॒दासी᳚-द्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मासी᳚त् ।39) आसी॒-द्रात्री॒ रात्रि॒रासी॒ दासी॒-द्रात्रिः॑ ।40) रात्रि॒रसु॑राणा॒ मसु॑राणा॒(ग्म्॒) रात्री॒ रात्रि॒रसु॑राणाम् ।41) असु॑राणा॒-न्ते ते ऽसु॑राणा॒ मसु॑राणा॒-न्ते ।42) ते ऽसु॑रा॒ असु॑रा॒स्ते ते ऽसु॑राः ।43) असु॑रा॒ य-द्यदसु॑रा॒ असु॑रा॒ यत् ।44) य-द्दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां॒-यँ-द्य-द्दे॒वाना᳚म् ।45) दे॒वानां᳚-विँ॒त्तं-विँ॒त्त-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वानां᳚-विँ॒त्तम् ।46) वि॒त्तं-वेँद्यं॒-वेँद्यं॑-विँ॒त्तं-विँ॒त्तं-वेँद्य᳚म् ।47) वेद्य॒ मासी॒दासी॒-द्वेद्यं॒-वेँद्य॒ मासी᳚त् ।48) आसी॒-त्तेन॒ तेनासी॒ दासी॒-त्तेन॑ ।49) तेन॑ स॒ह स॒ह तेन॒ तेन॑ स॒ह ।50) स॒ह रात्रि॒(ग्म्॒) रात्रि(ग्म्॑) स॒ह स॒ह रात्रि᳚म् ।॥ 37 ॥ (50/55)

  ---

  1) tvaṣṭā̍ rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̠ tvaṣṭā̠ tvaṣṭā̍ rū̠pāṇi̍ ।2) rū̠pāṇi̍ vika̠rōti̍ vika̠rōti̍ rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̍ vika̠rōti̍ ।3) vi̠ka̠rōti̍ tāva̠chCha stā̍va̠chChō vi̍ka̠rōti̍ vika̠rōti̍ tāva̠chChaḥ ।3) vi̠ka̠rōtīti̍ vi - ka̠rōti̍ ।4) tā̠va̠chChō vai vai tā̍va̠chCha stā̍va̠chChō vai ।4) tā̠va̠chCha iti̍ tāvat - śaḥ ।5) vai ta-tta-dvai vai tat ।6) ta-tpra pra ta-tta-tpra ।7) pra jā̍yatē jāyatē̠ pra pra jā̍yatē ।8) jā̠ya̠ta̠ ē̠ṣa ē̠ṣa jā̍yatē jāyata ē̠ṣaḥ ।9) ē̠ṣa vai vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai ।10) vai daivyō̠ daivyō̠ vai vai daivya̍ḥ ।11) daivya̠ stvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ daivyō̠ daivya̠ stvaṣṭā̎ ।12) tvaṣṭā̠ yō yastvaṣṭā̠ tvaṣṭā̠ yaḥ ।13) yō yaja̍tē̠ yaja̍tē̠ yō yō yaja̍tē ।14) yaja̍tē ba̠hvībhi̍-rba̠hvībhi̠-ryaja̍tē̠ yaja̍tē ba̠hvībhi̍ḥ ।15) ba̠hvībhi̠ rupōpa̍ ba̠hvībhi̍-rba̠hvībhi̠rupa̍ ।16) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।17) ti̠ṣṭha̠tē̠ rēta̍sō̠ rēta̍sa stiṣṭhatē tiṣṭhatē̠ rēta̍saḥ ।18) rēta̍sa ē̠vaiva rēta̍sō̠ rēta̍sa ē̠va ।19) ē̠va si̠ktasya̍ si̠ktasyai̠vaiva si̠ktasya̍ ।20) si̠ktasya̍ bahu̠śō ba̍hu̠śa-ssi̠ktasya̍ si̠ktasya̍ bahu̠śaḥ ।21) ba̠hu̠śō rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̍ bahu̠śō ba̍hu̠śō rū̠pāṇi̍ ।21) ba̠hu̠śa iti̍ bahu - śaḥ ।22) rū̠pāṇi̠ vi vi rū̠pāṇi̍ rū̠pāṇi̠ vi ।23) vi ka̍rōti karōti̠ vi vi ka̍rōti ।24) ka̠rō̠ti̠ sa sa ka̍rōti karōti̠ saḥ ।25) sa pra pra sa sa pra ।26) praivaiva pra praiva ।27) ē̠va jā̍yatē jāyata ē̠vaiva jā̍yatē ।28) jā̠ya̠tē̠ śvasśva̠-śśvasśvō̍ jāyatē jāyatē̠ śvasśva̍ḥ ।29) śvasśvō̠ bhūyā̠-nbhūyā̠-ñCh​vasśva̠-śśvasśvō̠ bhūyān̍ ।29) śvasśva̠ iti̠ śvaḥ - śva̠ḥ ।30) bhūyā̎-nbhavati bhavati̠ bhūyā̠-nbhūyā̎-nbhavati ।31) bha̠va̠ti̠ yō yō bha̍vati bhavati̠ yaḥ ।32) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।33) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।34) vi̠dvā na̠gni ma̠gniṃ vi̠dvān. vi̠dvā na̠gnim ।35) a̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।36) u̠pa̠tiṣṭha̠tē 'ha̠ raha̍ rupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̠tē 'ha̍ḥ ।36) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।37) aha̍-rdē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ maha̠ raha̍-rdē̠vānā̎m ।38) dē̠vānā̠ māsī̠dāsī̎-ddē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ māsī̎t ।39) āsī̠-drātrī̠ rātri̠rāsī̠ dāsī̠-drātri̍ḥ ।40) rātri̠rasu̍rāṇā̠ masu̍rāṇā̠(gm̠) rātrī̠ rātri̠rasu̍rāṇām ।41) asu̍rāṇā̠-ntē tē 'su̍rāṇā̠ masu̍rāṇā̠-ntē ।42) tē 'su̍rā̠ asu̍rā̠stē tē 'su̍rāḥ ।43) asu̍rā̠ ya-dyadasu̍rā̠ asu̍rā̠ yat ।44) ya-ddē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ṃ ya-dya-ddē̠vānā̎m ।45) dē̠vānā̎ṃ vi̠ttaṃ vi̠tta-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎ṃ vi̠ttam ।46) vi̠ttaṃ vēdya̠ṃ vēdya̍ṃ vi̠ttaṃ vi̠ttaṃ vēdya̎m ।47) vēdya̠ māsī̠dāsī̠-dvēdya̠ṃ vēdya̠ māsī̎t ।48) āsī̠-ttēna̠ tēnāsī̠ dāsī̠-ttēna̍ ।49) tēna̍ sa̠ha sa̠ha tēna̠ tēna̍ sa̠ha ।50) sa̠ha rātri̠(gm̠) rātri(gm̍) sa̠ha sa̠ha rātri̎m ।॥ 37 ॥ (50/55)

  meaning

  Tvashtr fashions forms — fashions forms, Tvashtr.

  word by word

  रूपाणिRuupaanni(Protect us with those Gentle) Forms (of Yours which move about in the Three Worlds)

  विViA prefix indicating division, order etc

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  इतिItiRefers to something that precedes

  तावत्TaavatSo Long

  तत्TatThat

  प्रPraPrefix

  जायतेJaayateWill happen [by the Grace of Sri Ganesha] · [He indeed] becomes [a Siddha, Gana or Gandharva, truly] · Becomes · [The Entire Universe is] Manifested [from You] · [From Whom] is Created [the Universe]

  एषःEssahHe

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  उपUpaNear to

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  बहुBahuMany, Abundant

  सSaYour

  भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being

  एवम्EvamThus

  अग्निAgniFire

  महMahaGreat

  देवानांDevaanaamDevas, Demigods · Devas

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  यत्YatWhich

  वेद्यVedyaTo be known or understood

  तेनTenaBy that

  सहSahain Company, Jointly

  सःSahHe

  एषEssaHe · This

  यःYahHe Who

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  साSaaShe

  स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining

  याYaaTo go towards

  विद्वान्VidvaanLearned and Wise

  हाHaaSignifying killing

  महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable

  रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night

  सुरSuraDeva, God, Divinity

  असुरAsuraAsura
• verse 38

  1) रात्रि॒-म्प्र प्र रात्रि॒(ग्म्॒) रात्रि॒-म्प्र ।2) प्रावि॑शन्नविश॒-न्प्र प्रावि॑शन्न् ।3) अ॒वि॒श॒-न्ते ते॑ ऽविशन्नविश॒-न्ते ।4) ते दे॒वा दे॒वास्ते ते दे॒वाः ।5) दे॒वा ही॒ना ही॒ना दे॒वा दे॒वा ही॒नाः ।6) ही॒ना अ॑मन्यन्तामन्यन्त ही॒ना ही॒ना अ॑मन्यन्त ।7) अ॒म॒न्य॒न्त॒ ते ते॑ ऽमन्यन्तामन्यन्त॒ ते ।8) ते॑ ऽपश्यन्नपश्य॒-न्ते ते॑ ऽपश्यन्न् ।9) अ॒प॒श्य॒ न्ना॒ग्ने॒य्या᳚ग्ने॒य्य॑पश्य न्नपश्यन्नाग्ने॒यी ।10) आ॒ग्ने॒यी रात्री॒ रात्रि॑राग्ने॒य्या᳚ग्ने॒यी रात्रिः॑ ।11) रात्रि॑राग्ने॒या आ᳚ग्ने॒या रात्री॒ रात्रि॑राग्ने॒याः ।12) आ॒ग्ने॒याः प॒शवः॑ प॒शव॑ आग्ने॒या आ᳚ग्ने॒याः प॒शवः॑ ।13) प॒शव॑ इ॒म मि॒म-म्प॒शवः॑ प॒शव॑ इ॒मम् ।14) इ॒म मे॒वैवे म मि॒म मे॒व ।15) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वैवाग्निम् ।16) अ॒ग्निग्ग्​ स्त॑वाम स्तवामा॒ग्नि म॒ग्निग्ग्​ स्त॑वाम ।17) स्त॒वा॒म॒ स स स्त॑वाम स्तवाम॒ सः ।18) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।19) न॒-स्स्तु॒त-स्स्तु॒तो नो॑ न-स्स्तु॒तः ।20) स्तु॒तः प॒शू-न्प॒शू-न्थ्स्तु॒त-स्स्तु॒तः प॒शून् ।21) प॒शू-न्पुनः॒ पुनः॑ प॒शू-न्प॒शू-न्पुनः॑ ।22) पुन॑-र्दास्यति दास्यति॒ पुनः॒ पुन॑-र्दास्यति ।23) दा॒स्य॒तीतीति॑ दास्यति दास्य॒तीति॑ ।24) इति॒ ते त इतीति॒ ते ।25) ते᳚ ऽग्नि म॒ग्नि-न्ते ते᳚ ऽग्निम् ।26) अ॒ग्नि म॑स्तुव न्नस्तुवन्न॒ग्नि म॒ग्नि म॑स्तुवन्न् ।27) अ॒स्तु॒व॒-न्थ्स सो᳚ ऽस्तुवन्नस्तुव॒-न्थ्सः ।28) स ए᳚भ्य एभ्य॒-स्स स ए᳚भ्यः ।29) ए॒भ्य॒-स्स्तु॒त-स्स्तु॒त ए᳚भ्य एभ्य-स्स्तु॒तः ।30) स्तु॒तो रात्रि॑या॒ रात्रि॑या-स्स्तु॒त-स्स्तु॒तो रात्रि॑याः ।31) रात्रि॑या॒ अध्यधि॒ रात्रि॑या॒ रात्रि॑या॒ अधि॑ ।32) अध्यह॒ रह॒ रध्यध्यहः॑ ।33) अह॑ र॒भ्य॑भ्यह॒ रह॑ र॒भि ।34) अ॒भि प॒शू-न्प॒शू न॒भ्य॑भि प॒शून् ।35) प॒शू-न्नि-र्णिष् प॒शू-न्प॒शू-न्निः ।36) निरा᳚र्जदार्ज॒-न्नि-र्णिरा᳚र्जत् ।37) आ॒र्ज॒-त्ते त आ᳚र्जदार्ज॒-त्ते ।38) ते दे॒वा दे॒वास्ते ते दे॒वाः ।39) दे॒वाः प॒शू-न्प॒शू-न्दे॒वा दे॒वाः प॒शून् ।40) प॒शून्. वि॒त्त्वा वि॒त्त्वा प॒शू-न्प॒शून्. वि॒त्त्वा ।41) वि॒त्त्वा कामा॒न् कामान्॑. वि॒त्त्वा वि॒त्त्वा कामान्॑ ।42) कामा(ग्म्॑) अकुर्वताकुर्वत॒ कामा॒न् कामा(ग्म्॑) अकुर्वत ।43) अ॒कु॒र्व॒त॒ यो यो॑ ऽकुर्वताकुर्वत॒ यः ।44) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।45) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।46) वि॒द्वा न॒ग्नि म॒ग्निं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्निम् ।47) अ॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑ते ।48) उ॒प॒तिष्ठ॑ते पशु॒मा-न्प॑शु॒मा नु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते पशु॒मान् ।48) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।49) प॒शु॒मा-न्भ॑वति भवति पशु॒मा-न्प॑शु॒मा-न्भ॑वति ।49) प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् ।50) भ॒व॒त्या॒दि॒त्य आ॑दि॒त्यो भ॑वति भवत्यादि॒त्यः ।॥ 38 ॥ (50/52)

  ---

  1) rātri̠-mpra pra rātri̠(gm̠) rātri̠-mpra ।2) prāvi̍śannaviśa̠-npra prāvi̍śann ।3) a̠vi̠śa̠-ntē tē̍ 'viśannaviśa̠-ntē ।4) tē dē̠vā dē̠vāstē tē dē̠vāḥ ।5) dē̠vā hī̠nā hī̠nā dē̠vā dē̠vā hī̠nāḥ ।6) hī̠nā a̍manyantāmanyanta hī̠nā hī̠nā a̍manyanta ।7) a̠ma̠nya̠nta̠ tē tē̍ 'manyantāmanyanta̠ tē ।8) tē̍ 'paśyannapaśya̠-ntē tē̍ 'paśyann ।9) a̠pa̠śya̠ nnā̠gnē̠yyā̎gnē̠yya̍paśya nnapaśyannāgnē̠yī ।10) ā̠gnē̠yī rātrī̠ rātri̍rāgnē̠yyā̎gnē̠yī rātri̍ḥ ।11) rātri̍rāgnē̠yā ā̎gnē̠yā rātrī̠ rātri̍rāgnē̠yāḥ ।12) ā̠gnē̠yāḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ āgnē̠yā ā̎gnē̠yāḥ pa̠śava̍ḥ ।13) pa̠śava̍ i̠ma mi̠ma-mpa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ i̠mam ।14) i̠ma mē̠vaivē ma mi̠ma mē̠va ।15) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vaivāgnim ।16) a̠gnigg​ sta̍vāma stavāmā̠gni ma̠gnigg​ sta̍vāma ।17) sta̠vā̠ma̠ sa sa sta̍vāma stavāma̠ saḥ ।18) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।19) na̠-sstu̠ta-sstu̠tō nō̍ na-sstu̠taḥ ।20) stu̠taḥ pa̠śū-npa̠śū-nthstu̠ta-sstu̠taḥ pa̠śūn ।21) pa̠śū-npuna̠ḥ puna̍ḥ pa̠śū-npa̠śū-npuna̍ḥ ।22) puna̍-rdāsyati dāsyati̠ puna̠ḥ puna̍-rdāsyati ।23) dā̠sya̠tītīti̍ dāsyati dāsya̠tīti̍ ।24) iti̠ tē ta itīti̠ tē ।25) tē̎ 'gni ma̠gni-ntē tē̎ 'gnim ।26) a̠gni ma̍stuva nnastuvanna̠gni ma̠gni ma̍stuvann ।27) a̠stu̠va̠-nthsa sō̎ 'stuvannastuva̠-nthsaḥ ।28) sa ē̎bhya ēbhya̠-ssa sa ē̎bhyaḥ ।29) ē̠bhya̠-sstu̠ta-sstu̠ta ē̎bhya ēbhya-sstu̠taḥ ।30) stu̠tō rātri̍yā̠ rātri̍yā-sstu̠ta-sstu̠tō rātri̍yāḥ ।31) rātri̍yā̠ adhyadhi̠ rātri̍yā̠ rātri̍yā̠ adhi̍ ।32) adhyaha̠ raha̠ radhyadhyaha̍ḥ ।33) aha̍ ra̠bhya̍bhyaha̠ raha̍ ra̠bhi ।34) a̠bhi pa̠śū-npa̠śū na̠bhya̍bhi pa̠śūn ।35) pa̠śū-nni-rṇiṣ pa̠śū-npa̠śū-nniḥ ।36) nirā̎rjadārja̠-nni-rṇirā̎rjat ।37) ā̠rja̠-ttē ta ā̎rjadārja̠-ttē ।38) tē dē̠vā dē̠vāstē tē dē̠vāḥ ।39) dē̠vāḥ pa̠śū-npa̠śū-ndē̠vā dē̠vāḥ pa̠śūn ।40) pa̠śūn. vi̠ttvā vi̠ttvā pa̠śū-npa̠śūn. vi̠ttvā ।41) vi̠ttvā kāmā̠n kāmān̍. vi̠ttvā vi̠ttvā kāmān̍ ।42) kāmā(gm̍) akurvatākurvata̠ kāmā̠n kāmā(gm̍) akurvata ।43) a̠ku̠rva̠ta̠ yō yō̍ 'kurvatākurvata̠ yaḥ ।44) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।45) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।46) vi̠dvā na̠gni ma̠gniṃ vi̠dvān. vi̠dvā na̠gnim ।47) a̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।48) u̠pa̠tiṣṭha̍tē paśu̠mā-npa̍śu̠mā nu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē paśu̠mān ।48) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।49) pa̠śu̠mā-nbha̍vati bhavati paśu̠mā-npa̍śu̠mā-nbha̍vati ।49) pa̠śu̠māniti̍ paśu - mān ।50) bha̠va̠tyā̠di̠tya ā̍di̠tyō bha̍vati bhavatyādi̠tyaḥ ।॥ 38 ॥ (50/52)

  meaning

  He enters the night — he enters, he enters the night.

  word by word

  प्रPraPrefix

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night

  इमंImamThis

  इमम्ImamThis

  मMaA particle

  सSaYour

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  स्तुतStutaPraised, Eulogized

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  इतिItiRefers to something that precedes

  तंTamHim · To You · That · Then

  अग्निAgniFire

  अधिAdhiExpresses Above

  अहAhaparticle implying ascertainment

  अभिAbhiTowards

  कामान्KaamaanDesires · Desires [born in the Mind]

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  एवम्EvamThus

  भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being

  पशुPashuBeing

  मान्MaanTo Honour, Respect

  देवDevaDivine

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  हीनHiinaLeft, Abandoned, Bereft or Deprived of, Low, Vile

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  साSaaShe

  सःSahHe

  नासाNaasaaNose

  स्तुताStutaaPraised

  तTaThat

  अधीAdhiiTo Study

  यःYahHe Who

  याYaaTo go towards

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  विद्वान्VidvaanLearned and Wise

  पशूPashuuCow
• verse 39

  1) आ॒दि॒त्यो वै वा आ॑दि॒त्य आ॑दि॒त्यो वै ।2) वा अ॒स्माद॒स्मा-द्वै वा अ॒स्मात् ।3) अ॒स्मा ल्लो॒का ल्लो॒का द॒स्मा द॒स्मा ल्लो॒कात् ।4) लो॒काद॒मु म॒मुम् ँलो॒का ल्लो॒काद॒मुम् ।5) अ॒मुम् ँलो॒कम् ँलो॒क म॒मु म॒मुम् ँलो॒कम् ।6) लो॒क मै॑दैल्लो॒कम् ँलो॒क मै᳚त् ।7) ऐ॒-थ्स स ऐ॑दै॒-थ्सः ।8) सो॑ ऽमु म॒मुग्ं स सो॑ ऽमुम् ।9) अ॒मुम् ँलो॒कम् ँलो॒क म॒मु म॒मुम् ँलो॒कम् ।10) लो॒क-ङ्ग॒त्वा ग॒त्वा लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॒त्वा ।11) ग॒त्वा पुनः॒ पुन॑-र्ग॒त्वा ग॒त्वा पुनः॑ ।12) पुन॑ रि॒म मि॒म-म्पुनः॒ पुन॑ रि॒मम् ।13) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।14) लो॒क म॒भ्य॑भि लो॒कम् ँलो॒क म॒भि ।15) अ॒भ्य॑द्ध्याय दद्ध्यायद॒भ्या᳚(1॒)भ्य॑द्ध्यायत् ।16) अ॒द्ध्या॒य॒-थ्स सो᳚ ऽद्ध्याय दद्ध्याय॒-थ्सः ।17) स इ॒म मि॒मग्ं स स इ॒मम् ।18) इ॒मम् ँलो॒कम् ँलो॒क मि॒म मि॒मम् ँलो॒कम् ।19) लो॒क मा॒गत्या॒गत्य॑ लो॒कम् ँलो॒क मा॒गत्य॑ ।20) आ॒गत्य॑ मृ॒त्यो-र्मृ॒त्योरा॒गत्या॒गत्य॑ मृ॒त्योः ।20) आ॒गत्येत्या᳚ - गत्य॑ ।21) मृ॒त्यो र॑बिभेदबिभे-न्मृ॒त्यो-र्मृ॒त्योर॑बिभेत् ।22) अ॒बि॒भे॒-न्मृ॒त्युसं॑​युँतो मृ॒त्युसं॑​युँतो ऽबिभेदबिभे-न्मृ॒त्युसं॑​युँतः ।23) मृ॒त्युसं॑​युँत इवे व मृ॒त्युसं॑​युँतो मृ॒त्युसं॑​युँत इव ।23) मृ॒त्युसं॑​युँत॒ इति॑ मृ॒त्यु - सं॒​युँ॒तः॒ ।24) इ॒व॒ हि हीवे॑ व॒ हि ।25) ह्य॑य म॒यग्ं हि ह्य॑यम् ।26) अ॒यम् ँलो॒को लो॒को॑ ऽय म॒यम् ँलो॒कः ।27) लो॒क-स्स स लो॒को लो॒क-स्सः ।28) सो॑ ऽमन्यतामन्यत॒ स सो॑ ऽमन्यत ।29) अ॒म॒न्य॒ते॒ म मि॒म म॑मन्यतामन्यते॒ मम् ।30) इ॒म मे॒वैवे म मि॒म मे॒व ।31) ए॒वाग्नि म॒ग्नि मे॒वैवाग्निम् ।32) अ॒ग्निग्ग्​ स्त॑वानि स्तवान्य॒ग्नि म॒ग्निग्ग्​ स्त॑वानि ।33) स्त॒वा॒नि॒ स स स्त॑वानि स्तवानि॒ सः ।34) स मा॑ मा॒ स स मा᳚ ।35) मा॒ स्तु॒त-स्स्तु॒तो मा॑ मा स्तु॒तः ।36) स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ग्​ स्तु॒त-स्स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गम् ।37) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।37) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।38) लो॒क-ङ्ग॑मयिष्यति गमयिष्यति लो॒कम् ँलो॒क-ङ्ग॑मयिष्यति ।39) ग॒म॒यि॒ष्य॒तीतीति॑ गमयिष्यति गमयिष्य॒तीति॑ ।40) इति॒ स स इतीति॒ सः ।41) सो᳚ ऽग्नि म॒ग्निग्ं स सो᳚ ऽग्निम् ।42) अ॒ग्नि म॑स्तौ दस्तौद॒ग्नि म॒ग्नि म॑स्तौत् ।43) अ॒स्तौ॒-थ्स सो᳚ ऽस्तौदस्तौ॒-थ्सः ।44) स ए॑न मेन॒(ग्म्॒) स स ए॑नम् ।45) ए॒न॒(ग्ग्॒) स्तु॒त-स्स्तु॒त ए॑न मेनग्ग्​ स्तु॒तः ।46) स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गग्ग्​ स्तु॒त-स्स्तु॒त-स्सु॑व॒र्गम् ।47) सु॒व॒र्गम् ँलो॒कम् ँलो॒कग्ं सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्गम् ँलो॒कम् ।47) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।48) लो॒क म॑गमय दगमय ल्लो॒कम् ँलो॒क म॑गमयत् ।49) अ॒ग॒म॒य॒-द्यो यो॑ ऽगमयदगमय॒-द्यः ।50) य ए॒व मे॒वं-योँ य ए॒वम् ।॥ 39 ॥ (50/54)

  ---

  1) ā̠di̠tyō vai vā ā̍di̠tya ā̍di̠tyō vai ।2) vā a̠smāda̠smā-dvai vā a̠smāt ।3) a̠smā llō̠kā llō̠kā da̠smā da̠smā llō̠kāt ।4) lō̠kāda̠mu ma̠mum ँlō̠kā llō̠kāda̠mum ।5) a̠mum ँlō̠kam ँlō̠ka ma̠mu ma̠mum ँlō̠kam ।6) lō̠ka mai̍daillō̠kam ँlō̠ka mai̎t ।7) ai̠-thsa sa ai̍dai̠-thsaḥ ।8) sō̍ 'mu ma̠mugṃ sa sō̍ 'mum ।9) a̠mum ँlō̠kam ँlō̠ka ma̠mu ma̠mum ँlō̠kam ।10) lō̠ka-ṅga̠tvā ga̠tvā lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̠tvā ।11) ga̠tvā puna̠ḥ puna̍-rga̠tvā ga̠tvā puna̍ḥ ।12) puna̍ ri̠ma mi̠ma-mpuna̠ḥ puna̍ ri̠mam ।13) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।14) lō̠ka ma̠bhya̍bhi lō̠kam ँlō̠ka ma̠bhi ।15) a̠bhya̍ddhyāya daddhyāyada̠bhyā̎(1̠)bhya̍ddhyāyat ।16) a̠ddhyā̠ya̠-thsa sō̎ 'ddhyāya daddhyāya̠-thsaḥ ।17) sa i̠ma mi̠magṃ sa sa i̠mam ।18) i̠mam ँlō̠kam ँlō̠ka mi̠ma mi̠mam ँlō̠kam ।19) lō̠ka mā̠gatyā̠gatya̍ lō̠kam ँlō̠ka mā̠gatya̍ ।20) ā̠gatya̍ mṛ̠tyō-rmṛ̠tyōrā̠gatyā̠gatya̍ mṛ̠tyōḥ ।20) ā̠gatyētyā̎ - gatya̍ ।21) mṛ̠tyō ra̍bibhēdabibhē-nmṛ̠tyō-rmṛ̠tyōra̍bibhēt ।22) a̠bi̠bhē̠-nmṛ̠tyusa̍ṃyutō mṛ̠tyusa̍ṃyutō 'bibhēdabibhē-nmṛ̠tyusa̍ṃyutaḥ ।23) mṛ̠tyusa̍ṃyuta ivē va mṛ̠tyusa̍ṃyutō mṛ̠tyusa̍ṃyuta iva ।23) mṛ̠tyusa̍ṃyuta̠ iti̍ mṛ̠tyu - sa̠ṃyu̠ta̠ḥ ।24) i̠va̠ hi hīvē̍ va̠ hi ।25) hya̍ya ma̠yagṃ hi hya̍yam ।26) a̠yam ँlō̠kō lō̠kō̍ 'ya ma̠yam ँlō̠kaḥ ।27) lō̠ka-ssa sa lō̠kō lō̠ka-ssaḥ ।28) sō̍ 'manyatāmanyata̠ sa sō̍ 'manyata ।29) a̠ma̠nya̠tē̠ ma mi̠ma ma̍manyatāmanyatē̠ mam ।30) i̠ma mē̠vaivē ma mi̠ma mē̠va ।31) ē̠vāgni ma̠gni mē̠vaivāgnim ।32) a̠gnigg​ sta̍vāni stavānya̠gni ma̠gnigg​ sta̍vāni ।33) sta̠vā̠ni̠ sa sa sta̍vāni stavāni̠ saḥ ।34) sa mā̍ mā̠ sa sa mā̎ ।35) mā̠ stu̠ta-sstu̠tō mā̍ mā stu̠taḥ ।36) stu̠ta-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rgagg​ stu̠ta-sstu̠ta-ssu̍va̠rgam ।37) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।37) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।38) lō̠ka-ṅga̍mayiṣyati gamayiṣyati lō̠kam ँlō̠ka-ṅga̍mayiṣyati ।39) ga̠ma̠yi̠ṣya̠tītīti̍ gamayiṣyati gamayiṣya̠tīti̍ ।40) iti̠ sa sa itīti̠ saḥ ।41) sō̎ 'gni ma̠gnigṃ sa sō̎ 'gnim ।42) a̠gni ma̍stau dastauda̠gni ma̠gni ma̍staut ।43) a̠stau̠-thsa sō̎ 'staudastau̠-thsaḥ ।44) sa ē̍na mēna̠(gm̠) sa sa ē̍nam ।45) ē̠na̠(gg̠) stu̠ta-sstu̠ta ē̍na mēnagg​ stu̠taḥ ।46) stu̠ta-ssu̍va̠rgagṃ su̍va̠rgagg​ stu̠ta-sstu̠ta-ssu̍va̠rgam ।47) su̠va̠rgam ँlō̠kam ँlō̠kagṃ su̍va̠rgagṃ su̍va̠rgam ँlō̠kam ।47) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।48) lō̠ka ma̍gamaya dagamaya llō̠kam ँlō̠ka ma̍gamayat ।49) a̠ga̠ma̠ya̠-dyō yō̍ 'gamayadagamaya̠-dyaḥ ।50) ya ē̠va mē̠vaṃ yō ya ē̠vam ।॥ 39 ॥ (50/54)

  meaning

  The sun indeed from this world — from this world the sun.

  word by word

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi

  लोकाःLokaahWorlds

  अमुम्AmumHis

  लोकLokaWorld, Men

  सSaYour

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  इमम्ImamThis

  इमंImamThis

  मृत्योःMrtyohOf Death

  इवIvaLike

  इतिItiRefers to something that precedes

  मृत्युMrtyuDeath

  हिHiFor, Because

  अयम्AyamHe

  लोकोLokoWorld

  मMaA particle

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  स्तुतStutaPraised, Eulogized

  गम्GamTo Go

  अग्निAgniFire

  एनम्Enam[Praying to] Him

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  एवम्EvamThus

  आदित्यAadityaSon of Aditi

  अस्मत्AsmatFrom our

  साSaaShe

  ध्याDhyaaThinking, Meditating

  संयुतSamyutaJoined, Added

  याYaaTo go towards

  मायाम्MaayaamMaya, Divine Delusion

  माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me

  सःSahHe

  स्तुताStutaaPraised

  गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  एनाम्EnaamHer

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
• verse 40

  1) ए॒वं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा ने॒व मे॒वं-विँ॒द्वान् ।2) वि॒द्वा न॒ग्नि म॒ग्निं-विँ॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्निम् ।3) अ॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑ते ।4) उ॒प॒तिष्ठ॑ते सुव॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते सुव॒र्गम् ।4) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।5) सु॒व॒र्ग मे॒वैव सु॑व॒र्गग्ं सु॑व॒र्ग मे॒व ।5) सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् ।6) ए॒व लो॒कम् ँलो॒क मे॒वैव लो॒कम् ।7) लो॒क मे᳚त्येति लो॒कम् ँलो॒क मे॑ति ।8) ए॒ति॒ सर्व॒(ग्म्॒) सर्व॑ मेत्येति॒ सर्व᳚म् ।9) सर्व॒ मायु॒रायु॒-स्सर्व॒(ग्म्॒) सर्व॒ मायुः॑ ।10) आयु॑रेत्ये॒त्यायु॒रायु॑रेति ।11) ए॒त्य॒भ्या᳚(1॒)भ्ये᳚त्येत्य॒भि ।12) अ॒भि वै वा अ॒भ्य॑भि वै ।13) वा ए॒ष ए॒ष वै वा ए॒षः ।14) ए॒षो᳚-ऽग्नी अ॒ग्नी ए॒ष ए॒षो᳚-ऽग्नी ।15) अ॒ग्नी आ ऽग्नी अ॒ग्नी आ ।15) अ॒ग्नी इत्य॒ग्नी ।16) आ रो॑हति रोह॒त्या रो॑हति ।17) रो॒ह॒ति॒ यो यो रो॑हति रोहति॒ यः ।18) य ए॑ना वेनौ॒ यो य ए॑नौ ।19) ए॒ना॒ वु॒प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑त एना वेना वुप॒तिष्ठ॑ते ।20) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ यथा॒ यथो॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ यथा᳚ ।20) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।21) यथा॒ खलु॒ खलु॒ यथा॒ यथा॒ खलु॑ ।22) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।23) वै श्रेया॒-ञ्छ्रेया॒न्॒. वै वै श्रेयान्॑ ।24) श्रेया॑ न॒भ्यारू॑ढो॒ ऽभ्यारू॑ढ॒-श्श्रेया॒-ञ्छ्रेया॑ न॒भ्यारू॑ढः ।25) अ॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते का॒मय॑ते॒ ऽभ्यारू॑ढो॒ ऽभ्यारू॑ढः का॒मय॑ते ।25) अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि - आरू॑ढः ।26) का॒मय॑ते॒ तथा॒ तथा॑ का॒मय॑ते का॒मय॑ते॒ तथा᳚ ।27) तथा॑ करोति करोति॒ तथा॒ तथा॑ करोति ।28) क॒रो॒ति॒ नक्त॒न्नक्त॑-ङ्करोति करोति॒ नक्त᳚म् ।29) नक्त॒ मुपोप॒ नक्त॒न्नक्त॒ मुप॑ ।30) उप॑ तिष्ठते तिष्ठत॒ उपोप॑ तिष्ठते ।31) ति॒ष्ठ॒ते॒ न न ति॑ष्ठते तिष्ठते॒ न ।32) न प्रा॒तः प्रा॒त-र्न न प्रा॒तः ।33) प्रा॒त-स्सग्ं स-म्प्रा॒तः प्रा॒त-स्सम् ।34) सग्ं हि हि सग्ं सग्ं हि ।35) हि नक्त॒न्नक्त॒(ग्म्॒) हि हि नक्त᳚म् ।36) नक्तं॑-व्रँ॒तानि॑ व्र॒तानि॒ नक्त॒न्नक्तं॑-व्रँ॒तानि॑ ।37) व्र॒तानि॑ सृ॒ज्यन्ते॑ सृ॒ज्यन्ते᳚ व्र॒तानि॑ व्र॒तानि॑ सृ॒ज्यन्ते᳚ ।38) सृ॒ज्यन्ते॑ स॒ह स॒ह सृ॒ज्यन्ते॑ सृ॒ज्यन्ते॑ स॒ह ।39) स॒ह श्रेया॒-ञ्छ्रेया᳚-न्थ्स॒ह स॒ह श्रेयान्॑ ।40) श्रेया(ग्ग्॑)श्च च॒ श्रेया॒-ञ्छ्रेया(ग्ग्॑)श्च ।41) च॒ पापी॑या॒-न्पापी॑याग्​श्च च॒ पापी॑यान् ।42) पापी॑याग्​श्च च॒ पापी॑या॒-न्पापी॑याग्​श्च ।43) चा॒सा॒ते॒ आ॒सा॒ते॒ च॒ चा॒सा॒ते॒ ।44) आ॒सा॒ते॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑रासाते आसाते॒ ज्योतिः॑ ।44) आ॒सा॒ते॒ इत्या॑साते ।45) ज्योति॒-र्वै वै ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्वै ।46) वा अ॒ग्निर॒ग्नि-र्वै वा अ॒ग्निः ।47) अ॒ग्नि स्तम॒ स्तमो॒ ऽग्नि र॒ग्निस्तमः॑ ।48) तमो॒ रात्री॒ रात्रि॒ स्तम॒स्तमो॒ रात्रिः॑ ।49) रात्रि॒-र्य-द्य-द्रात्री॒ रात्रि॒-र्यत् ।50) य-न्नक्त॒न्नक्तं॒-यँ-द्य-न्नक्त᳚म् ।॥ 40 ॥ (50/56)

  ---

  1) ē̠vaṃ vi̠dvān. vi̠dvā nē̠va mē̠vaṃ vi̠dvān ।2) vi̠dvā na̠gni ma̠gniṃ vi̠dvān. vi̠dvā na̠gnim ।3) a̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।4) u̠pa̠tiṣṭha̍tē suva̠rgagṃ su̍va̠rga mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē suva̠rgam ।4) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।5) su̠va̠rga mē̠vaiva su̍va̠rgagṃ su̍va̠rga mē̠va ।5) su̠va̠rgamiti̍ suvaḥ - gam ।6) ē̠va lō̠kam ँlō̠ka mē̠vaiva lō̠kam ।7) lō̠ka mē̎tyēti lō̠kam ँlō̠ka mē̍ti ।8) ē̠ti̠ sarva̠(gm̠) sarva̍ mētyēti̠ sarva̎m ।9) sarva̠ māyu̠rāyu̠-ssarva̠(gm̠) sarva̠ māyu̍ḥ ।10) āyu̍rētyē̠tyāyu̠rāyu̍rēti ।11) ē̠tya̠bhyā̎(1̠)bhyē̎tyētya̠bhi ।12) a̠bhi vai vā a̠bhya̍bhi vai ।13) vā ē̠ṣa ē̠ṣa vai vā ē̠ṣaḥ ।14) ē̠ṣō̎-'gnī a̠gnī ē̠ṣa ē̠ṣō̎-'gnī ।15) a̠gnī ā 'gnī a̠gnī ā ।15) a̠gnī itya̠gnī ।16) ā rō̍hati rōha̠tyā rō̍hati ।17) rō̠ha̠ti̠ yō yō rō̍hati rōhati̠ yaḥ ।18) ya ē̍nā vēnau̠ yō ya ē̍nau ।19) ē̠nā̠ vu̠pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍ta ēnā vēnā vupa̠tiṣṭha̍tē ।20) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ yathā̠ yathō̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ yathā̎ ।20) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।21) yathā̠ khalu̠ khalu̠ yathā̠ yathā̠ khalu̍ ।22) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।23) vai śrēyā̠-ñChrēyā̠n̠. vai vai śrēyān̍ ।24) śrēyā̍ na̠bhyārū̍ḍhō̠ 'bhyārū̍ḍha̠-śśrēyā̠-ñChrēyā̍ na̠bhyārū̍ḍhaḥ ।25) a̠bhyārū̍ḍhaḥ kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē̠ 'bhyārū̍ḍhō̠ 'bhyārū̍ḍhaḥ kā̠maya̍tē ।25) a̠bhyārū̍ḍha̠ itya̍bhi - ārū̍ḍhaḥ ।26) kā̠maya̍tē̠ tathā̠ tathā̍ kā̠maya̍tē kā̠maya̍tē̠ tathā̎ ।27) tathā̍ karōti karōti̠ tathā̠ tathā̍ karōti ।28) ka̠rō̠ti̠ nakta̠nnakta̍-ṅkarōti karōti̠ nakta̎m ।29) nakta̠ mupōpa̠ nakta̠nnakta̠ mupa̍ ।30) upa̍ tiṣṭhatē tiṣṭhata̠ upōpa̍ tiṣṭhatē ।31) ti̠ṣṭha̠tē̠ na na ti̍ṣṭhatē tiṣṭhatē̠ na ।32) na prā̠taḥ prā̠ta-rna na prā̠taḥ ।33) prā̠ta-ssagṃ sa-mprā̠taḥ prā̠ta-ssam ।34) sagṃ hi hi sagṃ sagṃ hi ।35) hi nakta̠nnakta̠(gm̠) hi hi nakta̎m ।36) nakta̍ṃ vra̠tāni̍ vra̠tāni̠ nakta̠nnakta̍ṃ vra̠tāni̍ ।37) vra̠tāni̍ sṛ̠jyantē̍ sṛ̠jyantē̎ vra̠tāni̍ vra̠tāni̍ sṛ̠jyantē̎ ।38) sṛ̠jyantē̍ sa̠ha sa̠ha sṛ̠jyantē̍ sṛ̠jyantē̍ sa̠ha ।39) sa̠ha śrēyā̠-ñChrēyā̎-nthsa̠ha sa̠ha śrēyān̍ ।40) śrēyā(gg̍)ścha cha̠ śrēyā̠-ñChrēyā(gg̍)ścha ।41) cha̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yāg​ścha cha̠ pāpī̍yān ।42) pāpī̍yāg​ścha cha̠ pāpī̍yā̠-npāpī̍yāg​ścha ।43) chā̠sā̠tē̠ ā̠sā̠tē̠ cha̠ chā̠sā̠tē̠ ।44) ā̠sā̠tē̠ jyōti̠-rjyōti̍rāsātē āsātē̠ jyōti̍ḥ ।44) ā̠sā̠tē̠ ityā̍sātē ।45) jyōti̠-rvai vai jyōti̠-rjyōti̠-rvai ।46) vā a̠gnira̠gni-rvai vā a̠gniḥ ।47) a̠gni stama̠ stamō̠ 'gni ra̠gnistama̍ḥ ।48) tamō̠ rātrī̠ rātri̠ stama̠stamō̠ rātri̍ḥ ।49) rātri̠-rya-dya-drātrī̠ rātri̠-ryat ।50) ya-nnakta̠nnakta̠ṃ ya-dya-nnakta̎m ।॥ 40 ॥ (50/56)

  meaning

  He who knows thus — he who knows thus approaches Agni.

  word by word

  अग्निAgniFire

  गम्GamTo Go

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  लोकLokaWorld, Men

  एतिEtiArrival, Approach

  सर्वंSarvamAll, Full · [You Indeed are] All · All · All, Everything · Everything · [Peace is pervading] everywhere

  सर्वम्SarvamAll

  अभिAbhiTowards

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  एषःEssahHe

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  यथाYathaaAs

  खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly

  आरूढAaruuddhaMounted

  तथाTathaaSo Also, in like manner

  करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does

  उपUpaNear to

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  प्रातःPraatahMorning · In the Early Morning, Dawn · In the Morning · In the Early Morning, At Dawn · Early Morning

  हिHiFor, Because

  सहSahain Company, Jointly

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  पापीयान्Paapiiyaan[The giver becomes a] Sinner

  रात्रिRaatriNight, the Darkness or Stillness of Night

  एवम्EvamThus

  विद्वान्VidvaanLearned and Wise

  गंGamGam, the Mantra Swarupa of Ganapati

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  सर्वSarvaAll

  एषEssaHe · This

  अANot

  यःYahHe Who

  याYaaTo go towards

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence
• verse 41

  1) नक्त॑ मुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ नक्त॒न्नक्त॑ मुप॒तिष्ठ॑ते ।2) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षोप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ज्योति॑षा ।2) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।3) ज्योति॑षै॒वैव ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षै॒व ।4) ए॒व तम॒स्तम॑ ए॒वैव तमः॑ ।5) तम॑ स्तरति तरति॒ तम॒ स्तम॑स्तरति ।6) त॒र॒त्यु॒प॒स्थेय॑ उप॒स्थेय॑स्तरति तरत्युप॒स्थेयः॑ ।7) उ॒प॒स्थेयो॒ ऽग्नी(3) र॒ग्नी(3) रु॑प॒स्थेय॑ उप॒स्थेयो॒ ऽग्नी(3)ः ।7) उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ ।8) अ॒ग्नी(3)-र्न नाग्नी(3) र॒ग्नी(3)-र्न ।9) नोप॒स्थेया(3) उ॑प॒स्थेया(3) न नोप॒स्थेया(3)ः ।10) उ॒प॒स्थेया(3) इतीत्यु॑प॒स्थेया(3) उ॑प॒स्थेया(3) इति॑ ।10) उ॒प॒स्थेया(3) इत्यु॑प - स्थेया(3)ः ।11) इत्या॑हु राहु॒ रितीत्या॑हुः ।12) आ॒हु॒-र्म॒नु॒ष्या॑य मनु॒ष्या॑याहुराहु-र्मनु॒ष्या॑य ।13) म॒नु॒ष्या॑ये दि-न्म॑नु॒ष्या॑य मनु॒ष्या॑ये त् ।14) इ-न्नु न्विदि-न्नु ।15) न्वै वै नुन्वै ।16) वै यो यो वै वै यः ।17) यो ऽह॑रह॒ रह॑रह॒-र्यो यो ऽह॑रहः ।18) अह॑रह रा॒हृत्या॒हृत्याह॑रह॒ रह॑रह रा॒हृत्य॑ ।18) अह॑रह॒रित्यहः॑ - अ॒हः॒ ।19) आ॒हृत्या थाथा॒हृत्या॒हृत्याथ॑ ।19) आ॒हृत्येत्या᳚ - हृत्य॑ ।20) अथै॑न मेन॒ मथाथै॑नम् ।21) ए॒नं॒-याँच॑ति॒ याच॑त्येन मेनं॒-याँच॑ति ।22) याच॑ति॒ स स याच॑ति॒ याच॑ति॒ सः ।23) स इदि-थ्स स इत् ।24) इ-न्नु न्विदि-न्नु ।25) न्वै वै नु न्वै ।26) वै त-न्तं-वैँ वै तम् ।27) त मुपोप॒ त-न्त मुप॑ ।28) उपा᳚-र्च्छत्यृच्छ॒त्युपोपा᳚-र्च्छति ।29) ऋ॒च्छ॒त्यथाथ॑ र्च्छत्यृच्छ॒त्यथ॑ ।30) अथ॒ कः को ऽथाथ॒ कः ।31) को दे॒वा-न्दे॒वान् कः को दे॒वान् ।32) दे॒वा नह॑रह॒ रह॑रह-र्दे॒वा-न्दे॒वा नह॑रहः ।33) अह॑रह-र्याचिष्यति याचिष्य॒त्यह॑रह॒ रह॑रह-र्याचिष्यति ।33) अह॑रह॒रित्यहः॑ - अ॒हः॒ ।34) या॒चि॒ष्य॒तीतीति॑ याचिष्यति याचिष्य॒तीति॑ ।35) इति॒ तस्मा॒-त्तस्मा॒दितीति॒ तस्मा᳚त् ।36) तस्मा॒-न्न न तस्मा॒-त्तस्मा॒-न्न ।37) नोप॒स्थेय॑ उप॒स्थेयो॒ न नोप॒स्थेयः॑ ।38) उ॒प॒स्थेयो ऽथो॒ अथो॑ उप॒स्थेय॑ उप॒स्थेयो ऽथो᳚ ।38) उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ ।39) अथो॒ खलु॒ खल्वथो॒ अथो॒ खलु॑ ।39) अथो॒ इत्यथो᳚ ।40) खल्वा॑हुराहुः॒ खलु॒ खल्वा॑हुः ।41) आ॒हु॒रा॒शिष॑ आ॒शिष॑ आहुराहुरा॒शिषे᳚ ।42) आ॒शिषे॒ वै वा आ॒शिष॑ आ॒शिषे॒ वै ।42) आ॒शिष॒ इत्या᳚ - शिषे᳚ ।43) वै क-ङ्कं-वैँ वै कम् ।44) कं-यँज॑मानो॒ यज॑मानः॒ क-ङ्कं-यँज॑मानः ।45) यज॑मानो यजते यजते॒ यज॑मानो॒ यज॑मानो यजते ।46) य॒ज॒त॒ इतीति॑ यजते यजत॒ इति॑ ।47) इत्ये॒षैषेतीत्ये॒षा ।48) ए॒षा खलु॒ खल्वे॒षैषा खलु॑ ।49) खलु॒ वै वै खलु॒ खलु॒ वै ।50) वा आहि॑ताग्ने॒ राहि॑ताग्ने॒-र्वै वा आहि॑ताग्नेः ।॥ 41 ॥ (50/59)

  ---

  1) nakta̍ mupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ nakta̠nnakta̍ mupa̠tiṣṭha̍tē ।2) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣōpa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ jyōti̍ṣā ।2) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।3) jyōti̍ṣai̠vaiva jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣai̠va ।4) ē̠va tama̠stama̍ ē̠vaiva tama̍ḥ ।5) tama̍ starati tarati̠ tama̠ stama̍starati ।6) ta̠ra̠tyu̠pa̠sthēya̍ upa̠sthēya̍starati taratyupa̠sthēya̍ḥ ।7) u̠pa̠sthēyō̠ 'gnī(3) ra̠gnī(3) ru̍pa̠sthēya̍ upa̠sthēyō̠ 'gnī(3)ḥ ।7) u̠pa̠sthēya̠ ityu̍pa - sthēya̍ḥ ।8) a̠gnī(3)-rna nāgnī(3) ra̠gnī(3)-rna ।9) nōpa̠sthēyā(3) u̍pa̠sthēyā(3) na nōpa̠sthēyā(3)ḥ ।10) u̠pa̠sthēyā(3) itītyu̍pa̠sthēyā(3) u̍pa̠sthēyā(3) iti̍ ।10) u̠pa̠sthēyā(3) ityu̍pa - sthēyā(3)ḥ ।11) ityā̍hu rāhu̠ ritītyā̍huḥ ।12) ā̠hu̠-rma̠nu̠ṣyā̍ya manu̠ṣyā̍yāhurāhu-rmanu̠ṣyā̍ya ।13) ma̠nu̠ṣyā̍yē di-nma̍nu̠ṣyā̍ya manu̠ṣyā̍yē t ।14) i-nnu nvidi-nnu ।15) nvai vai nunvai ।16) vai yō yō vai vai yaḥ ।17) yō 'ha̍raha̠ raha̍raha̠-ryō yō 'ha̍rahaḥ ।18) aha̍raha rā̠hṛtyā̠hṛtyāha̍raha̠ raha̍raha rā̠hṛtya̍ ।18) aha̍raha̠rityaha̍ḥ - a̠ha̠ḥ ।19) ā̠hṛtyā thāthā̠hṛtyā̠hṛtyātha̍ ।19) ā̠hṛtyētyā̎ - hṛtya̍ ।20) athai̍na mēna̠ mathāthai̍nam ।21) ē̠na̠ṃ yācha̍ti̠ yācha̍tyēna mēna̠ṃ yācha̍ti ।22) yācha̍ti̠ sa sa yācha̍ti̠ yācha̍ti̠ saḥ ।23) sa idi-thsa sa it ।24) i-nnu nvidi-nnu ।25) nvai vai nu nvai ।26) vai ta-ntaṃ vai vai tam ।27) ta mupōpa̠ ta-nta mupa̍ ।28) upā̎-rchChatyṛchCha̠tyupōpā̎-rchChati ।29) ṛ̠chCha̠tyathātha̍ rchChatyṛchCha̠tyatha̍ ।30) atha̠ kaḥ kō 'thātha̠ kaḥ ।31) kō dē̠vā-ndē̠vān kaḥ kō dē̠vān ।32) dē̠vā naha̍raha̠ raha̍raha-rdē̠vā-ndē̠vā naha̍rahaḥ ।33) aha̍raha-ryāchiṣyati yāchiṣya̠tyaha̍raha̠ raha̍raha-ryāchiṣyati ।33) aha̍raha̠rityaha̍ḥ - a̠ha̠ḥ ।34) yā̠chi̠ṣya̠tītīti̍ yāchiṣyati yāchiṣya̠tīti̍ ।35) iti̠ tasmā̠-ttasmā̠ditīti̠ tasmā̎t ।36) tasmā̠-nna na tasmā̠-ttasmā̠-nna ।37) nōpa̠sthēya̍ upa̠sthēyō̠ na nōpa̠sthēya̍ḥ ।38) u̠pa̠sthēyō 'thō̠ athō̍ upa̠sthēya̍ upa̠sthēyō 'thō̎ ।38) u̠pa̠sthēya̠ ityu̍pa - sthēya̍ḥ ।39) athō̠ khalu̠ khalvathō̠ athō̠ khalu̍ ।39) athō̠ ityathō̎ ।40) khalvā̍hurāhu̠ḥ khalu̠ khalvā̍huḥ ।41) ā̠hu̠rā̠śiṣa̍ ā̠śiṣa̍ āhurāhurā̠śiṣē̎ ।42) ā̠śiṣē̠ vai vā ā̠śiṣa̍ ā̠śiṣē̠ vai ।42) ā̠śiṣa̠ ityā̎ - śiṣē̎ ।43) vai ka-ṅkaṃ vai vai kam ।44) kaṃ yaja̍mānō̠ yaja̍māna̠ḥ ka-ṅkaṃ yaja̍mānaḥ ।45) yaja̍mānō yajatē yajatē̠ yaja̍mānō̠ yaja̍mānō yajatē ।46) ya̠ja̠ta̠ itīti̍ yajatē yajata̠ iti̍ ।47) ityē̠ṣaiṣētītyē̠ṣā ।48) ē̠ṣā khalu̠ khalvē̠ṣaiṣā khalu̍ ।49) khalu̠ vai vai khalu̠ khalu̠ vai ।50) vā āhi̍tāgnē̠ rāhi̍tāgnē̠-rvai vā āhi̍tāgnēḥ ।॥ 41 ॥ (50/59)

  meaning

  He attends at night — he attends by light.

  word by word

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तमःTamahDarkness

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  इतिItiRefers to something that precedes

  राहुRaahuRahu

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  यंYamWhenever

  अहAhaparticle implying ascertainment

  सSaYour

  तम्TamHis

  तंTamHim · To You · That · Then

  अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle

  कKaWhich?

  कोKoWho

  देवान्DevaanDevas

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore

  खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  कम्KamHappiness, Bliss

  एषाEssaaShe

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  तमTamaSignifying a High Degree

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  यःYahHe Who

  एनाम्EnaamHer

  साSaaShe

  सःSahHe

  तTaThat

  कःKahWhat

  देवDevaDivine

  इत्यItyaTo be gone to or towards

  कंKamWhere

  एषEssaHe · This
• verse 42

  1) आहि॑ताग्ने रा॒शी रा॒शी राहि॑ताग्ने॒ राहि॑ताग्ने रा॒शीः ।1) आहि॑ताग्ने॒रित्याहि॑त - अ॒ग्नेः॒ ।2) आ॒शी-र्य-द्यदा॒शीरा॒शी-र्यत् ।2) आ॒शीरित्या᳚ - शीः ।3) यद॒ग्नि म॒ग्निं-यँ-द्यद॒ग्निम् ।4) अ॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ ऽग्नि म॒ग्नि मु॑प॒तिष्ठ॑ते ।5) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ तस्मा॒-त्तस्मा॑ दुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ तस्मा᳚त् ।5) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।6) तस्मा॑ दुप॒स्थेय॑ उप॒स्थेय॒ स्तस्मा॒-त्तस्मा॑दुप॒स्थेयः॑ ।7) उ॒प॒स्थेयः॑ प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ति रुप॒स्थेय॑ उप॒स्थेयः॑ प्र॒जाप॑तिः ।7) उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ ।8) प्र॒जाप॑तिः प॒शू-न्प॒शू-न्प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑तिः प॒शून् ।8) प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ ।9) प॒शू न॑सृजतासृजत प॒शू-न्प॒शू न॑सृजत ।10) अ॒सृ॒ज॒त॒ ते ते॑ ऽसृजतासृजत॒ ते ।11) ते सृ॒ष्टा-स्सृ॒ष्टास्ते ते सृ॒ष्टाः ।12) सृ॒ष्टा अ॑होरा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे सृ॒ष्टा-स्सृ॒ष्टा अ॑होरा॒त्रे ।13) अ॒हो॒रा॒त्रे प्र प्राहो॑रा॒त्रे अ॑होरा॒त्रे प्र ।13) अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे ।14) प्रावि॑शन्नविश॒-न्प्र प्रावि॑शन्न् ।15) अ॒वि॒श॒-न्ताग्​स्ता न॑विशन्नविश॒-न्तान् ।16) तान् छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒ स्ताग्​ स्तान् छन्दो॑भिः ।17) छन्दो॑भि॒ रन्वनु॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒रनु॑ ।17) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।18) अन्व॑विन्द दविन्द॒ दन्वन्व॑विन्दत् ।19) अ॒वि॒न्द॒-द्य-द्यद॑विन्ददविन्द॒-द्यत् ।20) यछ् चन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि॒-र्य-द्यछ्​ चन्दो॑भिः ।21) छन्दो॑भि रुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ छन्दो॑भि॒ श्छन्दो॑भि रुप॒तिष्ठ॑ते ।21) छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ ।22) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ स्वग्ग्​ स्व मु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ स्वम् ।22) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।23) स्व मे॒वैव स्वग्ग्​ स्व मे॒व ।24) ए॒व त-त्तदे॒वैव तत् ।25) तदन्वनु॒ त-त्तदनु॑ ।26) अन्वि॑च्छतीच्छ॒ त्यन्वन्वि॑च्छति ।27) इ॒च्छ॒ति॒ न ने च्छ॑तीच्छति॒ न ।28) न तत्र॒ तत्र॒ न न तत्र॑ ।29) तत्र॑ जा॒मि जा॒मि तत्र॒ तत्र॑ जा॒मि ।30) जा॒म्य॑स्त्यस्ति जा॒मि जा॒म्य॑स्ति ।31) अ॒स्तीतीत्य॑स्त्य॒स्तीति॑ ।32) इत्या॑हु राहु॒ रितीत्या॑हुः ।33) आ॒हु॒-र्यो य आ॑हुराहु॒-र्यः ।34) यो ऽह॑रह॒ रह॑रह॒-र्यो यो ऽह॑रहः ।35) अह॑रह रुप॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॒ते ऽह॑रह॒ रह॑रह रुप॒तिष्ठ॑ते ।35) अह॑रह॒रित्यहः॑ - अ॒हः॒ ।36) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इतीत्यु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑त॒ इति॑ ।36) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।37) इति॒ यो य इतीति॒ यः ।38) यो वै वै यो यो वै ।39) वा अ॒ग्नि म॒ग्निं-वैँ वा अ॒ग्निम् ।40) अ॒ग्नि-म्प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंअ॒ग्नि म॒ग्नि-म्प्र॒त्यम्म् ।41) प्र॒त्यं ंउ॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते प्र॒त्य-म्प्र॒त्यं ंउ॑प॒तिष्ठ॑ते ।42) उ॒प॒तिष्ठ॑ते॒ प्रति॒ प्रत्यु॑प॒तिष्ठ॑त उप॒तिष्ठ॑ते॒ प्रति॑ ।42) उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।43) प्रत्ये॑न मेन॒-म्प्रति॒ प्रत्ये॑नम् ।44) ए॒न॒ मो॒ष॒त्यो॒ष॒त्ये॒न॒ मे॒न॒ मो॒ष॒ति॒ ।45) ओ॒ष॒ति॒ यो य ओ॑षत्योषति॒ यः ।46) यः परा॒-म्परां॒-योँ यः परां॑ ।47) परां॒-विँष्वं॒॒. विष्व॒-म्परा॒-म्परां॒-विँष्वङ्ङ्॑ ।48) विष्वं॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ विष्वं॒॒. विष्व॑-म्प्र॒जया᳚ ।49) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।49) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।50) प॒शुभि॑ रेत्येति प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑रेति ।50) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।51) ए॒ति॒ कवा॑तिर्य॒-ङ्कवा॑तिर्यं ंएत्येति॒ कवा॑तिर्यम्म् ।52) कवा॑तिर्यं ंइवेव॒ कवा॑तिर्य॒-ङ्कवा॑तिर्यंइव ।52) कवा॑तिर्यं॒ ंइति॒ कवा᳚ - ति॒र्य॒म्म् ।53) इ॒वोपोपे॑ वे॒ वोप॑ ।54) उप॑ तिष्ठेत तिष्ठे॒तोपोप॑ तिष्ठेत ।55) ति॒ष्ठे॒त॒ न न ति॑ष्ठेत तिष्ठेत॒ न ।56) नैन॑ मेन॒न्न नैन᳚म् ।57) ए॒न॒-म्प्र॒त्योष॑ति प्र॒त्योष॑त्येन मेन-म्प्र॒त्योष॑ति ।58) प्र॒त्योष॑ति॒ न न प्र॒त्योष॑ति प्र॒त्योष॑ति॒ न ।58) प्र॒त्योष॒तीति॑ प्रति - ओष॑ति ।59) न विष्वं॒॒. विष्व॒-न्न न विष्वङ्ङ्॑ ।60) विष्व॑-म्प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ विष्वं॒॒. विष्व॑-म्प्र॒जया᳚ ।61) प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ प॒शुभिः॑ प्र॒जया᳚ प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ।61) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।62) प॒शुभि॑रेत्येति प॒शुभिः॑ प॒शुभि॑रेति ।62) प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ।63) ए॒तीत्ये॑ति ।॥ 42 ॥ (63/81)॥ अ. 9 ॥

  ---

  1) āhi̍tāgnē rā̠śī rā̠śī rāhi̍tāgnē̠ rāhi̍tāgnē rā̠śīḥ ।1) āhi̍tāgnē̠rityāhi̍ta - a̠gnē̠ḥ ।2) ā̠śī-rya-dyadā̠śīrā̠śī-ryat ।2) ā̠śīrityā̎ - śīḥ ।3) yada̠gni ma̠gniṃ ya-dyada̠gnim ।4) a̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ 'gni ma̠gni mu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।5) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ tasmā̠-ttasmā̍ dupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ tasmā̎t ।5) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।6) tasmā̍ dupa̠sthēya̍ upa̠sthēya̠ stasmā̠-ttasmā̍dupa̠sthēya̍ḥ ।7) u̠pa̠sthēya̍ḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍ti rupa̠sthēya̍ upa̠sthēya̍ḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।7) u̠pa̠sthēya̠ ityu̍pa - sthēya̍ḥ ।8) pra̠jāpa̍tiḥ pa̠śū-npa̠śū-npra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tiḥ pa̠śūn ।8) pra̠jāpa̍ti̠riti̍ pra̠jā - pa̠ti̠ḥ ।9) pa̠śū na̍sṛjatāsṛjata pa̠śū-npa̠śū na̍sṛjata ।10) a̠sṛ̠ja̠ta̠ tē tē̍ 'sṛjatāsṛjata̠ tē ।11) tē sṛ̠ṣṭā-ssṛ̠ṣṭāstē tē sṛ̠ṣṭāḥ ।12) sṛ̠ṣṭā a̍hōrā̠trē a̍hōrā̠trē sṛ̠ṣṭā-ssṛ̠ṣṭā a̍hōrā̠trē ।13) a̠hō̠rā̠trē pra prāhō̍rā̠trē a̍hōrā̠trē pra ।13) a̠hō̠rā̠trē itya̍haḥ - rā̠trē ।14) prāvi̍śannaviśa̠-npra prāvi̍śann ।15) a̠vi̠śa̠-ntāg​stā na̍viśannaviśa̠-ntān ।16) tān Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ stāg​ stān Chandō̍bhiḥ ।17) Chandō̍bhi̠ ranvanu̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠ranu̍ ।17) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।18) anva̍vinda davinda̠ danvanva̍vindat ।19) a̠vi̠nda̠-dya-dyada̍vindadavinda̠-dyat ।20) yaCh chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi̠-rya-dyaCh​ chandō̍bhiḥ ।21) Chandō̍bhi rupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ Chandō̍bhi̠ śChandō̍bhi rupa̠tiṣṭha̍tē ।21) Chandō̍bhi̠riti̠ Chanda̍ḥ - bhi̠ḥ ।22) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ svagg​ sva mu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ svam ।22) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।23) sva mē̠vaiva svagg​ sva mē̠va ।24) ē̠va ta-ttadē̠vaiva tat ।25) tadanvanu̠ ta-ttadanu̍ ।26) anvi̍chChatīchCha̠ tyanvanvi̍chChati ।27) i̠chCha̠ti̠ na nē chCha̍tīchChati̠ na ।28) na tatra̠ tatra̠ na na tatra̍ ।29) tatra̍ jā̠mi jā̠mi tatra̠ tatra̍ jā̠mi ।30) jā̠mya̍styasti jā̠mi jā̠mya̍sti ।31) a̠stītītya̍stya̠stīti̍ ।32) ityā̍hu rāhu̠ ritītyā̍huḥ ।33) ā̠hu̠-ryō ya ā̍hurāhu̠-ryaḥ ।34) yō 'ha̍raha̠ raha̍raha̠-ryō yō 'ha̍rahaḥ ।35) aha̍raha rupa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̠tē 'ha̍raha̠ raha̍raha rupa̠tiṣṭha̍tē ।35) aha̍raha̠rityaha̍ḥ - a̠ha̠ḥ ।36) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ itītyu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍ta̠ iti̍ ।36) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।37) iti̠ yō ya itīti̠ yaḥ ।38) yō vai vai yō yō vai ।39) vā a̠gni ma̠gniṃ vai vā a̠gnim ।40) a̠gni-mpra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃa̠gni ma̠gni-mpra̠tyamm ।41) pra̠tyaṃ ṃu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē pra̠tya-mpra̠tyaṃ ṃu̍pa̠tiṣṭha̍tē ।42) u̠pa̠tiṣṭha̍tē̠ prati̠ pratyu̍pa̠tiṣṭha̍ta upa̠tiṣṭha̍tē̠ prati̍ ।42) u̠pa̠tiṣṭha̍ta̠ ityu̍pa - tiṣṭha̍tē ।43) pratyē̍na mēna̠-mprati̠ pratyē̍nam ।44) ē̠na̠ mō̠ṣa̠tyō̠ṣa̠tyē̠na̠ mē̠na̠ mō̠ṣa̠ti̠ ।45) ō̠ṣa̠ti̠ yō ya ō̍ṣatyōṣati̠ yaḥ ।46) yaḥ parā̠-mparā̠ṃ yō yaḥ parāṃ̍ ।47) parā̠ṃ viṣva̠ṃ̠. viṣva̠-mparā̠-mparā̠ṃ viṣvaṅṅ̍ ।48) viṣvaṃ̍ pra̠jayā̎ pra̠jayā̠ viṣva̠ṃ̠. viṣva̍-mpra̠jayā̎ ।49) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।49) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।50) pa̠śubhi̍ rētyēti pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍rēti ।50) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।51) ē̠ti̠ kavā̍tirya̠-ṅkavā̍tiryaṃ ṃētyēti̠ kavā̍tiryamm ।52) kavā̍tiryaṃ ṃivēva̠ kavā̍tirya̠-ṅkavā̍tiryaṃiva ।52) kavā̍tirya̠ṃ ṃiti̠ kavā̎ - ti̠rya̠mm ।53) i̠vōpōpē̍ vē̠ vōpa̍ ।54) upa̍ tiṣṭhēta tiṣṭhē̠tōpōpa̍ tiṣṭhēta ।55) ti̠ṣṭhē̠ta̠ na na ti̍ṣṭhēta tiṣṭhēta̠ na ।56) naina̍ mēna̠nna naina̎m ।57) ē̠na̠-mpra̠tyōṣa̍ti pra̠tyōṣa̍tyēna mēna-mpra̠tyōṣa̍ti ।58) pra̠tyōṣa̍ti̠ na na pra̠tyōṣa̍ti pra̠tyōṣa̍ti̠ na ।58) pra̠tyōṣa̠tīti̍ prati - ōṣa̍ti ।59) na viṣva̠ṃ̠. viṣva̠-nna na viṣvaṅṅ̍ ।60) viṣva̍-mpra̠jayā̎ pra̠jayā̠ viṣva̠ṃ̠. viṣva̍-mpra̠jayā̎ ।61) pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍ḥ pra̠jayā̎ pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।61) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।62) pa̠śubhi̍rētyēti pa̠śubhi̍ḥ pa̠śubhi̍rēti ।62) pa̠śubhi̠riti̍ pa̠śu - bhi̠ḥ ।63) ē̠tītyē̍ti ।॥ 42 ॥ (63/81)॥ a. 9 ॥

  meaning

  Of the one who has established the sacred fires, the wish — whatever wish of the one who has established the fires.

  word by word

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  अग्निAgniFire

  तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore

  प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati

  पशून्PashuunAnimals, signifying Cattle

  प्रजाःPrajaahPeople

  पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]

  पशूPashuuCow

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  प्रPraPrefix

  तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those

  छन्दChandaMetre

  स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining

  एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner

  तत्TatThat

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  तत्रTatraThere

  राहुRaahuRahu

  यंYamWhenever

  योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who

  अहAhaparticle implying ascertainment

  इतिItiRefers to something that precedes

  वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  प्रतिPratiEvery

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  जयाJayaaJaya

  पशुPashuBeing

  एतिEtiArrival, Approach

  उपUpaNear to

  अANot

  प्रजापतिPrajaapatiPrajapati

  प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family

  पतिःPatihLord

  अहोरात्रAhoraatraDay and Night

  रात्रRaatraNight

  तन्TanSpread, Extend

  चण्डCannddaFierce, Passionate

  भीBhiiTo Fear

  याच्YaacTo Ask, Beg, Solicit, Entreat

  स्वSvaOne's Own

  स्वांSvaamYour Own

  एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  याYaaTo go towards

  यःYahHe Who

  एणEnnaBeautiful Black Deer

  परम्पराParamparaaAn uninterrupted row or Series, Succession

  परंParamBut, However · Highest, Supreme · Supreme · (Who is the one) Supreme (Abode of Kaivalya in the fourth state of Turiya) · Who is Supreme · [I take Refuge in that] Transcendental [Purity Who is beyond all Dualities]

  विश्वम्Vishvam(O Devi, Please Protect and Sustain) this World · World, Universe · [In Whom finally the whole] Universe [Merges]

  जयJayaVictory · Conquest, Victory, Triumph · Victory, Triumph · Victory to You · Victory, Glory
• verse 43

  1) मम॒ नाम॒ नाम॒ मम॒ मम॒ नाम॑ ।2) नाम॑ प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒मन्नाम॒ नाम॑ प्रथ॒मम् ।3) प्र॒थ॒म-ञ्जा॑तवेदो जातवेदः प्रथ॒म-म्प्र॑थ॒म-ञ्जा॑तवेदः ।4) जा॒त॒वे॒दः॒ पि॒ता पि॒ता जा॑तवेदो जातवेदः पि॒ता ।4) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।5) पि॒ता मा॒ता मा॒ता पि॒ता पि॒ता मा॒ता ।6) मा॒ता च॑ च मा॒ता मा॒ता च॑ ।7) च॒ द॒ध॒तु॒-र्द॒ध॒तु॒श्च॒ च॒ द॒ध॒तुः॒ ।8) द॒ध॒तु॒-र्य-द्य-द्द॑धतु-र्दधतु॒-र्यत् ।9) यदग्रे ऽग्रे॒ य-द्यदग्रे᳚ ।10) अग्र॒ इत्यग्रे᳚ ।11) त-त्त्व-न्त्व-न्त-त्त-त्त्वम् ।12) त्व-म्बि॑भृहि बिभृहि॒ त्व-न्त्व-म्बि॑भृहि ।13) बि॒भृ॒हि॒ पुनः॒ पुन॑-र्बिभृहि बिभृहि॒ पुनः॑ ।14) पुन॒ रा पुनः॒ पुन॒ रा ।15) आ म-न्मदा मत् ।16) मदैतो॒रैतो॒-र्म-न्मदैतोः᳚ ।17) ऐतो॒ स्तव॒ तवै॑तो॒ रैतो॒स्तव॑ ।17) ऐतो॒रित्या - ए॒तोः॒ ।18) तवा॒ह म॒ह-न्तव॒ तवा॒हम् ।19) अ॒हन्नाम॒ नामा॒ह म॒हन्नाम॑ ।20) नाम॑ बिभराणि बिभराणि॒ नाम॒ नाम॑ बिभराणि ।21) बि॒भ॒रा॒ण्य॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ बि॒भ॒रा॒णि॒ बि॒भ॒रा॒ण्य॒ग्ने॒ ।22) अ॒ग्न॒ इत्य॑ग्ने ।23) मम॒ नाम॒ नाम॒ मम॒ मम॒ नाम॑ ।24) नाम॒ तव॒ तव॒ नाम॒ नाम॒ तव॑ ।25) तव॑ च च॒ तव॒ तव॑ च ।26) च॒ जा॒त॒वे॒दो॒ जा॒त॒वे॒द॒श्च॒ च॒ जा॒त॒वे॒दः॒ ।27) जा॒त॒वे॒दो॒ वास॑सी॒ वास॑सी जातवेदो जातवेदो॒ वास॑सी ।27) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।28) वास॑सी इवे व॒ वास॑सी॒ वास॑सी इव ।28) वास॑सी॒ इति॒ वास॑सी ।29) इ॒व॒ वि॒वसा॑नौ वि॒वसा॑ना विवे व वि॒वसा॑नौ ।30) वि॒वसा॑नौ॒ ये ये वि॒वसा॑नौ वि॒वसा॑नौ॒ ये ।30) वि॒वसा॑ना॒विति॑ वि - वसा॑नौ ।31) ये चरा॑व॒ श्चरा॑वो॒ ये ये चरा॑वः ।31) ये इति॒ ये ।32) चरा॑व॒ इति॒ चरा॑वः ।33) आयु॑षे॒ त्व-न्त्व मायु॑ष॒ आयु॑षे॒ त्वम् ।34) त्व-ञ्जी॒वसे॑ जी॒वसे॒ त्व-न्त्व-ञ्जी॒वसे᳚ ।35) जी॒वसे॑ व॒यं-वँ॒य-ञ्जी॒वसे॑ जी॒वसे॑ व॒यम् ।36) व॒यं-यँ॑थाय॒थं-यँ॑थाय॒थं-वँ॒यं-वँ॒यं-यँ॑थाय॒थम् ।37) य॒था॒य॒थं-विँ वि य॑थाय॒थं-यँ॑थाय॒थं-विँ ।37) य॒था॒य॒थमिति॑ यथा - य॒थम् ।38) वि परि॒ परि॒ वि वि परि॑ ।39) परि॑ दधावहै दधावहै॒ परि॒ परि॑ दधावहै ।40) द॒धा॒व॒है॒ पुनः॒ पुन॑-र्दधावहै दधावहै॒ पुनः॑ ।41) पुन॒स्ते ते पुनः॒ पुन॒स्ते ।42) ते इति॒ ते ।43) नमो॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॒ नमो॒ नमो॒ ऽग्नये᳚ ।44) अ॒ग्नये ऽप्र॑तिविद्धा॒याप्र॑तिविद्धाया॒ग्नये॒ ऽग्नये ऽप्र॑तिविद्धाय ।45) अप्र॑तिविद्धाय॒ नमो॒ नमो ऽप्र॑तिविद्धा॒याप्र॑तिविद्धाय॒ नमः॑ ।45) अप्र॑तिविद्धा॒येत्यप्र॑ति - वि॒द्धा॒य॒ ।46) नमो ऽना॑धृष्टा॒याना॑धृष्टाय॒ नमो॒ नमो ऽना॑धृष्टाय ।47) अना॑धृष्टाय॒ नमो॒ नमो ऽना॑धृष्टा॒याना॑धृष्टाय॒ नमः॑ ।47) अना॑धृष्टा॒येत्यना᳚ - धृ॒ष्टा॒य॒ ।48) नमः॑ स॒म्राजे॑ स॒म्राजे॒ नमो॒ नमः॑ स॒म्राजे᳚ ।49) स॒म्राज॒ इति॑ सं - राजे᳚ ।50) अषा॑ढो अ॒ग्नि र॒ग्निरषा॑ढो॒ अषा॑ढो अ॒ग्निः ।॥ 43 ॥ (50/59)

  ---

  1) mama̠ nāma̠ nāma̠ mama̠ mama̠ nāma̍ ।2) nāma̍ pratha̠ma-mpra̍tha̠mannāma̠ nāma̍ pratha̠mam ।3) pra̠tha̠ma-ñjā̍tavēdō jātavēdaḥ pratha̠ma-mpra̍tha̠ma-ñjā̍tavēdaḥ ।4) jā̠ta̠vē̠da̠ḥ pi̠tā pi̠tā jā̍tavēdō jātavēdaḥ pi̠tā ।4) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।5) pi̠tā mā̠tā mā̠tā pi̠tā pi̠tā mā̠tā ।6) mā̠tā cha̍ cha mā̠tā mā̠tā cha̍ ।7) cha̠ da̠dha̠tu̠-rda̠dha̠tu̠ścha̠ cha̠ da̠dha̠tu̠ḥ ।8) da̠dha̠tu̠-rya-dya-dda̍dhatu-rdadhatu̠-ryat ।9) yadagrē 'grē̠ ya-dyadagrē̎ ।10) agra̠ ityagrē̎ ।11) ta-ttva-ntva-nta-tta-ttvam ।12) tva-mbi̍bhṛhi bibhṛhi̠ tva-ntva-mbi̍bhṛhi ।13) bi̠bhṛ̠hi̠ puna̠ḥ puna̍-rbibhṛhi bibhṛhi̠ puna̍ḥ ।14) puna̠ rā puna̠ḥ puna̠ rā ।15) ā ma-nmadā mat ।16) madaitō̠raitō̠-rma-nmadaitō̎ḥ ।17) aitō̠ stava̠ tavai̍tō̠ raitō̠stava̍ ।17) aitō̠rityā - ē̠tō̠ḥ ।18) tavā̠ha ma̠ha-ntava̠ tavā̠ham ।19) a̠hannāma̠ nāmā̠ha ma̠hannāma̍ ।20) nāma̍ bibharāṇi bibharāṇi̠ nāma̠ nāma̍ bibharāṇi ।21) bi̠bha̠rā̠ṇya̠gnē̠ 'gnē̠ bi̠bha̠rā̠ṇi̠ bi̠bha̠rā̠ṇya̠gnē̠ ।22) a̠gna̠ itya̍gnē ।23) mama̠ nāma̠ nāma̠ mama̠ mama̠ nāma̍ ।24) nāma̠ tava̠ tava̠ nāma̠ nāma̠ tava̍ ।25) tava̍ cha cha̠ tava̠ tava̍ cha ।26) cha̠ jā̠ta̠vē̠dō̠ jā̠ta̠vē̠da̠ścha̠ cha̠ jā̠ta̠vē̠da̠ḥ ।27) jā̠ta̠vē̠dō̠ vāsa̍sī̠ vāsa̍sī jātavēdō jātavēdō̠ vāsa̍sī ।27) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।28) vāsa̍sī ivē va̠ vāsa̍sī̠ vāsa̍sī iva ।28) vāsa̍sī̠ iti̠ vāsa̍sī ।29) i̠va̠ vi̠vasā̍nau vi̠vasā̍nā vivē va vi̠vasā̍nau ।30) vi̠vasā̍nau̠ yē yē vi̠vasā̍nau vi̠vasā̍nau̠ yē ।30) vi̠vasā̍nā̠viti̍ vi - vasā̍nau ।31) yē charā̍va̠ ścharā̍vō̠ yē yē charā̍vaḥ ।31) yē iti̠ yē ।32) charā̍va̠ iti̠ charā̍vaḥ ।33) āyu̍ṣē̠ tva-ntva māyu̍ṣa̠ āyu̍ṣē̠ tvam ।34) tva-ñjī̠vasē̍ jī̠vasē̠ tva-ntva-ñjī̠vasē̎ ।35) jī̠vasē̍ va̠yaṃ va̠ya-ñjī̠vasē̍ jī̠vasē̍ va̠yam ।36) va̠yaṃ ya̍thāya̠thaṃ ya̍thāya̠thaṃ va̠yaṃ va̠yaṃ ya̍thāya̠tham ।37) ya̠thā̠ya̠thaṃ vi vi ya̍thāya̠thaṃ ya̍thāya̠thaṃ vi ।37) ya̠thā̠ya̠thamiti̍ yathā - ya̠tham ।38) vi pari̠ pari̠ vi vi pari̍ ।39) pari̍ dadhāvahai dadhāvahai̠ pari̠ pari̍ dadhāvahai ।40) da̠dhā̠va̠hai̠ puna̠ḥ puna̍-rdadhāvahai dadhāvahai̠ puna̍ḥ ।41) puna̠stē tē puna̠ḥ puna̠stē ।42) tē iti̠ tē ।43) namō̠ 'gnayē̠ 'gnayē̠ namō̠ namō̠ 'gnayē̎ ।44) a̠gnayē 'pra̍tividdhā̠yāpra̍tividdhāyā̠gnayē̠ 'gnayē 'pra̍tividdhāya ।45) apra̍tividdhāya̠ namō̠ namō 'pra̍tividdhā̠yāpra̍tividdhāya̠ nama̍ḥ ।45) apra̍tividdhā̠yētyapra̍ti - vi̠ddhā̠ya̠ ।46) namō 'nā̍dhṛṣṭā̠yānā̍dhṛṣṭāya̠ namō̠ namō 'nā̍dhṛṣṭāya ।47) anā̍dhṛṣṭāya̠ namō̠ namō 'nā̍dhṛṣṭā̠yānā̍dhṛṣṭāya̠ nama̍ḥ ।47) anā̍dhṛṣṭā̠yētyanā̎ - dhṛ̠ṣṭā̠ya̠ ।48) nama̍-ssa̠mrājē̍ sa̠mrājē̠ namō̠ nama̍-ssa̠mrājē̎ ।49) sa̠mrāja̠ iti̍ saṃ - rājē̎ ।50) aṣā̍ḍhō a̠gni ra̠gniraṣā̍ḍhō̠ aṣā̍ḍhō a̠gniḥ ।॥ 43 ॥ (50/59)

  meaning

  My name is the foremost — the foremost name is Jatavedas.

  word by word

  ममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · Mine

  नामNaamaName

  प्रथमम्PrathamamFirst

  जातवेदःJaatavedahJataveda, Who gives rise to the Vedas, Refers to Agni

  पिताPitaaFather

  इतिItiRefers to something that precedes

  जातJaataBorn of

  वेदःVedah[The Jataveda Who consumes our Adversities by Her Fire of] Veda, Knowledge

  माताMaataaMother

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  अग्रAgraFront, Tip, Foremost Part

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  मत्MatMy

  स्तवStavaHymn of Eulogy

  तवTavaYour · You · Of You

  इवIvaLike

  येYeWho · Those who · Those · Whoever

  विViA prefix indicating division, order etc

  त्वम्TvamYou

  यथाYathaaAs

  परिPariAround

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  नमोNamoSalutations to You · Reverential Salutations · Bow, Reverential Salutation · Salutations · Salutations [to Brahman]

  नमNamaReverential Salutations · Salutations

  सSaYour

  अग्निAgniFire

  प्रथमंPrathamamFirst · First [is Shailaputri]

  जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair

  अANot

  वससिVasasiYou Abide

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation

  विधायVidhaayaMaking

  सम्SamTogether with
• verse 44

  1) अ॒ग्नि-र्बृ॒हद्व॑या बृ॒हद्व॑या अ॒ग्निर॒ग्नि-र्बृ॒हद्व॑याः ।2) बृ॒हद्व॑या विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-द्बृ॒हद्व॑या बृ॒हद्व॑या विश्व॒जित् ।2) बृ॒हद्व॑या॒ इति॑ बृ॒हत् - व॒याः॒ ।3) वि॒श्व॒जि-थ्सह॑न्त्य॒-स्सह॑न्त्यो विश्व॒जि-द्वि॑श्व॒जि-थ्सह॑न्त्यः ।3) वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् ।4) सह॑न्त्य॒-श्श्रेष्ठ॒-श्श्रेष्ठ॒-स्सह॑न्त्य॒-स्सह॑न्त्य॒-श्श्रेष्ठः॑ ।5) श्रेष्ठो॑ गन्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्व-श्श्रेष्ठ॒-श्श्रेष्ठो॑ गन्ध॒र्वः ।6) ग॒न्ध॒र्व इति॑ गन्ध॒र्वः ।7) त्वत्पि॑तारो अग्ने ऽग्ने॒ त्वत्पि॑तार॒ स्त्वत्पि॑तारो अग्ने ।7) त्वत्पि॑तार॒ इति॒ त्वत् - पि॒ता॒रः॒ ।8) अ॒ग्ने॒ दे॒वा दे॒वा अ॑ग्ने ऽग्ने दे॒वाः ।9) दे॒वा स्त्वामा॑हुतय॒ स्त्वामा॑हुतयो दे॒वा दे॒वा स्त्वामा॑हुतयः ।10) त्वामा॑हुतय॒ स्त्वद्वि॑वाचना॒ स्त्वद्वि॑वाचना॒ स्त्वामा॑हुतय॒ स्त्वामा॑हुतय॒ स्त्वद्वि॑वाचनाः ।10) त्वामा॑हुतय॒ इति॒ त्वाम् - आ॒हु॒त॒यः॒ ।11) त्वद्वि॑वाचना॒ इति॒ त्वत् - वि॒वा॒च॒नाः॒ ।12) स-म्मा-म्माग्ं सग्ं स-म्माम् ।13) मा मायु॒षा ऽऽयु॑षा॒ मा-म्मा मायु॑षा ।14) आयु॑षा॒ सग्ं स मायु॒षा ऽऽयु॑षा॒ सम् ।15) स-ङ्गौ॑प॒त्येन॑ गौप॒त्येन॒ सग्ं स-ङ्गौ॑प॒त्येन॑ ।16) गौ॒प॒त्येन॒ सुहि॑ते॒ सुहि॑ते गौप॒त्येन॑ गौप॒त्येन॒ सुहि॑ते ।17) सुहि॑ते मा मा॒ सुहि॑ते॒ सुहि॑ते मा ।17) सुहि॑त॒ इति॒ सु - हि॒ते॒ ।18) मा॒ धा॒ धा॒ मा॒ मा॒ धाः॒ ।19) धा॒ इति॑ धाः ।20) अ॒य म॒ग्नि र॒ग्निर॒य म॒य म॒ग्निः ।21) अ॒ग्नि-श्श्रेष्ठ॑तम॒-श्श्रेष्ठ॑तमो॒ ऽग्निर॒ग्नि-श्श्रेष्ठ॑तमः ।22) श्रेष्ठ॑तमो॒ ऽय म॒यग्ग्​ श्रेष्ठ॑तम॒-श्श्रेष्ठ॑तमो॒ ऽयम् ।22) श्रेष्ठ॑तम॒ इति॒ श्रेष्ठ॑ - त॒मः॒ ।23) अ॒य-म्भग॑वत्तमो॒ भग॑वत्तमो॒ ऽय म॒य-म्भग॑वत्तमः ।24) भग॑वत्तमो॒ ऽय म॒य-म्भग॑वत्तमो॒ भग॑वत्तमो॒ ऽयम् ।24) भग॑वत्तम॒ इति॒ भग॑वत् - त॒मः॒ ।25) अ॒यग्ं स॑हस्र॒सात॑म-स्सहस्र॒सात॑मो॒ ऽय म॒यग्ं स॑हस्र॒सात॑मः ।26) स॒ह॒स्र॒सात॑म॒ इति॑ सहस्र - सात॑मः ।27) अ॒स्मा अ॑स्त्वस्त्व॒स्मा अ॒स्मा अ॑स्तु ।28) अ॒स्तु॒ सु॒वीर्य(ग्म्॑) सु॒वीर्य॑ मस्त्वस्तु सु॒वीर्य᳚म् ।29) सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ।30) मनो॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्मनो॒ मनो॒ ज्योतिः॑ ।31) ज्योति॑-र्जुषता-ञ्जुषता॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्जुषताम् ।32) जु॒ष॒ता॒ माज्य॒ माज्य॑-ञ्जुषता-ञ्जुषता॒ माज्य᳚म् ।33) आज्यं॒-विँच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्न॒ माज्य॒ माज्यं॒-विँच्छि॑न्नम् ।34) विच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञं-विँच्छि॑न्नं॒-विँच्छि॑न्नं-यँ॒ज्ञम् ।34) विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् ।35) य॒ज्ञग्ं सग्ं सं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ं सम् ।36) स मि॒म मि॒मग्ं सग्ं स मि॒मम् ।37) इ॒म-न्द॑धातु दधात्वि॒म मि॒म-न्द॑धातु ।38) द॒धा॒त्विति॑ दधातु ।39) या इ॒ष्टा इ॒ष्टा या या इ॒ष्टाः ।40) इ॒ष्टा उ॒षस॑ उ॒षस॑ इ॒ष्टा इ॒ष्टा उ॒षसः॑ ।41) उ॒षसो॑ नि॒म्रुचो॑ नि॒म्रुच॑ उ॒षस॑ उ॒षसो॑ नि॒म्रुचः॑ ।42) नि॒म्रुच॑श्च च नि॒म्रुचो॑ नि॒म्रुच॑श्च ।42) नि॒म्रुच॒ इति॑ नि - म्रुचः॑ ।43) च॒ तास्ताश्च॑ च॒ ताः ।44) ता-स्सग्ं स-न्तास्ता-स्सम् ।45) स-न्द॑धामि दधामि॒ सग्ं स-न्द॑धामि ।46) द॒धा॒मि॒ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ दधामि दधामि ह॒विषा᳚ ।47) ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ घृ॒तेन॑ ह॒विषा॑ ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ।48) घृ॒तेनेति॑ घृ॒तेन॑ ।49) पय॑स्वती॒ रोष॑धय॒ ओष॑धयः॒ पय॑स्वतीः॒ पय॑स्वती॒ रोष॑धयः ।50) ओष॑धयः॒ पय॑स्व॒-त्पय॑स्व॒दोष॑धय॒ ओष॑धयः॒ पय॑स्वत् ।॥ 44 ॥ (50/59)

  ---

  1) a̠gni-rbṛ̠hadva̍yā bṛ̠hadva̍yā a̠gnira̠gni-rbṛ̠hadva̍yāḥ ।2) bṛ̠hadva̍yā viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-dbṛ̠hadva̍yā bṛ̠hadva̍yā viśva̠jit ।2) bṛ̠hadva̍yā̠ iti̍ bṛ̠hat - va̠yā̠ḥ ।3) vi̠śva̠ji-thsaha̍ntya̠-ssaha̍ntyō viśva̠ji-dvi̍śva̠ji-thsaha̍ntyaḥ ।3) vi̠śva̠jiditi̍ viśva - jit ।4) saha̍ntya̠-śśrēṣṭha̠-śśrēṣṭha̠-ssaha̍ntya̠-ssaha̍ntya̠-śśrēṣṭha̍ḥ ।5) śrēṣṭhō̍ gandha̠rvō ga̍ndha̠rva-śśrēṣṭha̠-śśrēṣṭhō̍ gandha̠rvaḥ ।6) ga̠ndha̠rva iti̍ gandha̠rvaḥ ।7) tvatpi̍tārō agnē 'gnē̠ tvatpi̍tāra̠ stvatpi̍tārō agnē ।7) tvatpi̍tāra̠ iti̠ tvat - pi̠tā̠ra̠ḥ ।8) a̠gnē̠ dē̠vā dē̠vā a̍gnē 'gnē dē̠vāḥ ।9) dē̠vā stvāmā̍hutaya̠ stvāmā̍hutayō dē̠vā dē̠vā stvāmā̍hutayaḥ ।10) tvāmā̍hutaya̠ stvadvi̍vāchanā̠ stvadvi̍vāchanā̠ stvāmā̍hutaya̠ stvāmā̍hutaya̠ stvadvi̍vāchanāḥ ।10) tvāmā̍hutaya̠ iti̠ tvām - ā̠hu̠ta̠ya̠ḥ ।11) tvadvi̍vāchanā̠ iti̠ tvat - vi̠vā̠cha̠nā̠ḥ ।12) sa-mmā-mmāgṃ sagṃ sa-mmām ।13) mā māyu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ mā-mmā māyu̍ṣā ।14) āyu̍ṣā̠ sagṃ sa māyu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ sam ।15) sa-ṅgau̍pa̠tyēna̍ gaupa̠tyēna̠ sagṃ sa-ṅgau̍pa̠tyēna̍ ।16) gau̠pa̠tyēna̠ suhi̍tē̠ suhi̍tē gaupa̠tyēna̍ gaupa̠tyēna̠ suhi̍tē ।17) suhi̍tē mā mā̠ suhi̍tē̠ suhi̍tē mā ।17) suhi̍ta̠ iti̠ su - hi̠tē̠ ।18) mā̠ dhā̠ dhā̠ mā̠ mā̠ dhā̠ḥ ।19) dhā̠ iti̍ dhāḥ ।20) a̠ya ma̠gni ra̠gnira̠ya ma̠ya ma̠gniḥ ।21) a̠gni-śśrēṣṭha̍tama̠-śśrēṣṭha̍tamō̠ 'gnira̠gni-śśrēṣṭha̍tamaḥ ।22) śrēṣṭha̍tamō̠ 'ya ma̠yagg​ śrēṣṭha̍tama̠-śśrēṣṭha̍tamō̠ 'yam ।22) śrēṣṭha̍tama̠ iti̠ śrēṣṭha̍ - ta̠ma̠ḥ ।23) a̠ya-mbhaga̍vattamō̠ bhaga̍vattamō̠ 'ya ma̠ya-mbhaga̍vattamaḥ ।24) bhaga̍vattamō̠ 'ya ma̠ya-mbhaga̍vattamō̠ bhaga̍vattamō̠ 'yam ।24) bhaga̍vattama̠ iti̠ bhaga̍vat - ta̠ma̠ḥ ।25) a̠yagṃ sa̍hasra̠sāta̍ma-ssahasra̠sāta̍mō̠ 'ya ma̠yagṃ sa̍hasra̠sāta̍maḥ ।26) sa̠ha̠sra̠sāta̍ma̠ iti̍ sahasra - sāta̍maḥ ।27) a̠smā a̍stvastva̠smā a̠smā a̍stu ।28) a̠stu̠ su̠vīrya(gm̍) su̠vīrya̍ mastvastu su̠vīrya̎m ।29) su̠vīrya̠miti̍ su - vīrya̎m ।30) manō̠ jyōti̠-rjyōti̠-rmanō̠ manō̠ jyōti̍ḥ ।31) jyōti̍-rjuṣatā-ñjuṣatā̠-ñjyōti̠-rjyōti̍-rjuṣatām ।32) ju̠ṣa̠tā̠ mājya̠ mājya̍-ñjuṣatā-ñjuṣatā̠ mājya̎m ।33) ājya̠ṃ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nna̠ mājya̠ mājya̠ṃ vichChi̍nnam ।34) vichChi̍nnaṃ ya̠jñaṃ ya̠jñaṃ vichChi̍nna̠ṃ vichChi̍nnaṃ ya̠jñam ।34) vichChi̍nna̠miti̠ vi - Chi̠nna̠m ।35) ya̠jñagṃ sagṃ saṃ ya̠jñaṃ ya̠jñagṃ sam ।36) sa mi̠ma mi̠magṃ sagṃ sa mi̠mam ।37) i̠ma-nda̍dhātu dadhātvi̠ma mi̠ma-nda̍dhātu ।38) da̠dhā̠tviti̍ dadhātu ।39) yā i̠ṣṭā i̠ṣṭā yā yā i̠ṣṭāḥ ।40) i̠ṣṭā u̠ṣasa̍ u̠ṣasa̍ i̠ṣṭā i̠ṣṭā u̠ṣasa̍ḥ ।41) u̠ṣasō̍ ni̠mruchō̍ ni̠mrucha̍ u̠ṣasa̍ u̠ṣasō̍ ni̠mrucha̍ḥ ।42) ni̠mrucha̍ścha cha ni̠mruchō̍ ni̠mrucha̍ścha ।42) ni̠mrucha̠ iti̍ ni - mrucha̍ḥ ।43) cha̠ tāstāścha̍ cha̠ tāḥ ।44) tā-ssagṃ sa-ntāstā-ssam ।45) sa-nda̍dhāmi dadhāmi̠ sagṃ sa-nda̍dhāmi ।46) da̠dhā̠mi̠ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ dadhāmi dadhāmi ha̠viṣā̎ ।47) ha̠viṣā̍ ghṛ̠tēna̍ ghṛ̠tēna̍ ha̠viṣā̍ ha̠viṣā̍ ghṛ̠tēna̍ ।48) ghṛ̠tēnēti̍ ghṛ̠tēna̍ ।49) paya̍svatī̠ rōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ paya̍svatī̠ḥ paya̍svatī̠ rōṣa̍dhayaḥ ।50) ōṣa̍dhaya̠ḥ paya̍sva̠-tpaya̍sva̠dōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ḥ paya̍svat ।॥ 44 ॥ (50/59)

  meaning

  Agni of vast light, the all-conqueror — of vast light.

  word by word

  इतिItiRefers to something that precedes

  विश्वVishvaWorld, Univese

  गन्धर्वोGandharvo[He indeed becomes a Siddha, Gana or] Gandharva, [truly]

  गन्धर्वGandharvaGandharva

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  त्वत्Tvatfrom You, here signifying Your

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  त्वाम्TvaamYou

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  हितेHite[I reverentially bow down to Shambhu] [Who is always engaged] in the welfare [of the World]

  धाDhaaTo Hold, Bear, Support

  मयMayaA suffix

  श्रेष्ठShresstthaBest, Most Excellent

  तमःTamahDarkness

  भगवत्BhagavatDivine

  सहस्रSahasraThousand

  अस्तुAstuLet it Be, Be it so

  मनोManoMind · [My] Mind [is Established in Speech]

  विViA prefix indicating division, order etc

  याYaaTo go towards

  इष्टाIssttaaWished, Desired, Sought

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  निNiFrom previous part of word Vadini

  सन्दधामिSandadhaamiI will Hold, I will Join

  ओषधयःOssadhayahHerbs, Plants

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  पितरःPitarahAncestor

  देवDevaDivine

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  त्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation)

  समंSamamTogether with

  ममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · Mine

  साSaaShe

  यंYamWhenever

  सत्तमSattamaThe Best, Most Virtuous

  वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]

  ज्योतीJyotiiDivine Light, Illumination, Effulgence

  छिन्नChinnaCut off

  इष्टIssttaWished, Desired

  तTaThat
• verse 45

  1) पय॑स्व-द्वी॒रुधां᳚-वीँ॒रुधा॒-म्पय॑स्व॒-त्पय॑स्व-द्वी॒रुधा᳚म् ।2) वी॒रुधा॒-म्पयः॒ पयो॑ वी॒रुधां᳚-वीँ॒रुधा॒-म्पयः॑ ।3) पय॒ इति॒ पयः॑ ।4) अ॒पा-म्पय॑सः॒ पय॑सो॒ ऽपा म॒पा-म्पय॑सः ।5) पय॑सो॒ य-द्य-त्पय॑सः॒ पय॑सो॒ यत् ।6) य-त्पयः॒ पयो॒ य-द्य-त्पयः॑ ।7) पय॒स्तेन॒ तेन॒ पयः॒ पय॒स्तेन॑ ।8) तेन॒ मा-म्मा-न्तेन॒ तेन॒ माम् ।9) मा मि॑न्द्रे न्द्र॒ मा-म्मा मि॑न्द्र ।10) इ॒न्द्र॒ सग्ं स मि॑न्द्रे न्द्र॒ सम् ।11) सग्ं सृ॑ज सृज॒ सग्ं सग्ं सृ॑ज ।12) सृ॒जेति॑ सृज ।13) अग्ने᳚ व्रतपते व्रतप॒ते ऽग्ने ऽग्ने᳚ व्रतपते ।14) व्र॒त॒प॒ते॒ व्र॒तं-व्रँ॒तं-व्रँ॑तपते व्रतपते व्र॒तम् ।14) व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत - प॒ते॒ ।15) व्र॒त-ञ्च॑रिष्यामि चरिष्यामि व्र॒तं-व्रँ॒त-ञ्च॑रिष्यामि ।16) च॒रि॒ष्या॒मि॒ त-त्तच् च॑रिष्यामि चरिष्यामि॒ तत् ।17) तच्छ॑केयग्ं शकेय॒-न्त-त्तच्छ॑केयम् ।18) श॒के॒य॒-न्त-त्तच्छ॑केयग्ं शकेय॒-न्तत् ।19) त-न्मे॑ मे॒ त-त्त-न्मे᳚ ।20) मे॒ रा॒द्ध्य॒ता॒(ग्म्॒) रा॒द्ध्य॒ता॒-म्मे॒ मे॒ रा॒द्ध्य॒ता॒म् ।21) रा॒द्ध्य॒ता॒मिति॑ राद्ध्यताम् ।22) अ॒ग्निग्ं होता॑र॒(ग्म्॒) होता॑र म॒ग्नि म॒ग्निग्ं होता॑रम् ।23) होता॑र मि॒हे ह होता॑र॒(ग्म्॒) होता॑र मि॒ह ।24) इ॒ह त-न्त मि॒हे ह तम् ।25) तग्ं हु॑वे हुवे॒ त-न्तग्ं हु॑वे ।26) हु॒वे॒ दे॒वा-न्दे॒वान्. हु॑वे हुवे दे॒वान् ।27) दे॒वान्. य॒ज्ञियान्॑. य॒ज्ञिया᳚-न्दे॒वा-न्दे॒वान्. य॒ज्ञियान्॑ ।28) य॒ज्ञिया॑ नि॒हे ह य॒ज्ञियान्॑. य॒ज्ञिया॑ नि॒ह ।29) इ॒ह यान्. या नि॒हे ह यान् ।30) यान्. हवा॑महे॒ हवा॑महे॒ यान्. यान्. हवा॑महे ।31) हवा॑मह॒ इति॒ हवा॑महे ।32) आ य॑न्तु य॒न्त्वा य॑न्तु ।33) य॒न्तु॒ दे॒वा दे॒वा य॑न्तु यन्तु दे॒वाः ।34) दे॒वा-स्सु॑मन॒स्यमा॑ना-स्सुमन॒स्यमा॑ना दे॒वा दे॒वा-स्सु॑मन॒स्यमा॑नाः ।35) सु॒म॒न॒स्यमा॑ना वि॒यन्तु॑ वि॒यन्तु॑ सुमन॒स्यमा॑ना-स्सुमन॒स्यमा॑ना वि॒यन्तु॑ ।35) सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒ इति॑ सु - म॒न॒स्यमा॑नाः ।36) वि॒यन्तु॑ दे॒वा दे॒वा वि॒यन्तु॑ वि॒यन्तु॑ दे॒वाः ।37) दे॒वा ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ दे॒वा दे॒वा ह॒विषः॑ ।38) ह॒विषो॑ मे मे ह॒विषो॑ ह॒विषो॑ मे ।39) मे॒ अ॒स्यास्य मे॑ मे अ॒स्य ।40) अ॒स्येत्य॒स्य ।41) कस्त्वा᳚ त्वा॒ कः कस्त्वा᳚ ।42) त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ यु॒न॒क्ति॒ त्वा॒ त्वा॒ यु॒न॒क्ति॒ ।43) यु॒न॒क्ति॒ स स यु॑नक्ति युनक्ति॒ सः ।44) स त्वा᳚ त्वा॒ स स त्वा᳚ ।45) त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ यु॒न॒क्तु॒ त्वा॒ त्वा॒ यु॒न॒क्तु॒ ।46) यु॒न॒क्तु॒ यानि॒ यानि॑ युनक्तु युनक्तु॒ यानि॑ ।47) यानि॑ घ॒र्मे घ॒र्मे यानि॒ यानि॑ घ॒र्मे ।48) घ॒र्मे क॒पाला॑नि क॒पाला॑नि घ॒र्मे घ॒र्मे क॒पाला॑नि ।49) क॒पाला᳚ न्युपचि॒न्व न्त्यु॑पचि॒न्वन्ति॑ क॒पाला॑नि क॒पाला᳚ न्युपचि॒न्वन्ति॑ ।50) उ॒प॒चि॒न्वन्ति॑ वे॒धसो॑वे॒धस॑ उपचि॒न्व न्त्यु॑पचि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ ।50) उ॒प॒चि॒न्वन्तीत्यु॑प - चि॒न्वन्ति॑ ।॥ 45 ॥ (50/53)

  ---

  1) paya̍sva-dvī̠rudhā̎ṃ vī̠rudhā̠-mpaya̍sva̠-tpaya̍sva-dvī̠rudhā̎m ।2) vī̠rudhā̠-mpaya̠ḥ payō̍ vī̠rudhā̎ṃ vī̠rudhā̠-mpaya̍ḥ ।3) paya̠ iti̠ paya̍ḥ ।4) a̠pā-mpaya̍sa̠ḥ paya̍sō̠ 'pā ma̠pā-mpaya̍saḥ ।5) paya̍sō̠ ya-dya-tpaya̍sa̠ḥ paya̍sō̠ yat ।6) ya-tpaya̠ḥ payō̠ ya-dya-tpaya̍ḥ ।7) paya̠stēna̠ tēna̠ paya̠ḥ paya̠stēna̍ ।8) tēna̠ mā-mmā-ntēna̠ tēna̠ mām ।9) mā mi̍ndrē ndra̠ mā-mmā mi̍ndra ।10) i̠ndra̠ sagṃ sa mi̍ndrē ndra̠ sam ।11) sagṃ sṛ̍ja sṛja̠ sagṃ sagṃ sṛ̍ja ।12) sṛ̠jēti̍ sṛja ।13) agnē̎ vratapatē vratapa̠tē 'gnē 'gnē̎ vratapatē ।14) vra̠ta̠pa̠tē̠ vra̠taṃ vra̠taṃ vra̍tapatē vratapatē vra̠tam ।14) vra̠ta̠pa̠ta̠ iti̍ vrata - pa̠tē̠ ।15) vra̠ta-ñcha̍riṣyāmi chariṣyāmi vra̠taṃ vra̠ta-ñcha̍riṣyāmi ।16) cha̠ri̠ṣyā̠mi̠ ta-ttach cha̍riṣyāmi chariṣyāmi̠ tat ।17) tachCha̍kēyagṃ śakēya̠-nta-ttachCha̍kēyam ।18) śa̠kē̠ya̠-nta-ttachCha̍kēyagṃ śakēya̠-ntat ।19) ta-nmē̍ mē̠ ta-tta-nmē̎ ।20) mē̠ rā̠ddhya̠tā̠(gm̠) rā̠ddhya̠tā̠-mmē̠ mē̠ rā̠ddhya̠tā̠m ।21) rā̠ddhya̠tā̠miti̍ rāddhyatām ।22) a̠gnigṃ hōtā̍ra̠(gm̠) hōtā̍ra ma̠gni ma̠gnigṃ hōtā̍ram ।23) hōtā̍ra mi̠hē ha hōtā̍ra̠(gm̠) hōtā̍ra mi̠ha ।24) i̠ha ta-nta mi̠hē ha tam ।25) tagṃ hu̍vē huvē̠ ta-ntagṃ hu̍vē ।26) hu̠vē̠ dē̠vā-ndē̠vān. hu̍vē huvē dē̠vān ।27) dē̠vān. ya̠jñiyān̍. ya̠jñiyā̎-ndē̠vā-ndē̠vān. ya̠jñiyān̍ ।28) ya̠jñiyā̍ ni̠hē ha ya̠jñiyān̍. ya̠jñiyā̍ ni̠ha ।29) i̠ha yān. yā ni̠hē ha yān ।30) yān. havā̍mahē̠ havā̍mahē̠ yān. yān. havā̍mahē ।31) havā̍maha̠ iti̠ havā̍mahē ।32) ā ya̍ntu ya̠ntvā ya̍ntu ।33) ya̠ntu̠ dē̠vā dē̠vā ya̍ntu yantu dē̠vāḥ ।34) dē̠vā-ssu̍mana̠syamā̍nā-ssumana̠syamā̍nā dē̠vā dē̠vā-ssu̍mana̠syamā̍nāḥ ।35) su̠ma̠na̠syamā̍nā vi̠yantu̍ vi̠yantu̍ sumana̠syamā̍nā-ssumana̠syamā̍nā vi̠yantu̍ ।35) su̠ma̠na̠syamā̍nā̠ iti̍ su - ma̠na̠syamā̍nāḥ ।36) vi̠yantu̍ dē̠vā dē̠vā vi̠yantu̍ vi̠yantu̍ dē̠vāḥ ।37) dē̠vā ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ dē̠vā dē̠vā ha̠viṣa̍ḥ ।38) ha̠viṣō̍ mē mē ha̠viṣō̍ ha̠viṣō̍ mē ।39) mē̠ a̠syāsya mē̍ mē a̠sya ।40) a̠syētya̠sya ।41) kastvā̎ tvā̠ kaḥ kastvā̎ ।42) tvā̠ yu̠na̠kti̠ yu̠na̠kti̠ tvā̠ tvā̠ yu̠na̠kti̠ ।43) yu̠na̠kti̠ sa sa yu̍nakti yunakti̠ saḥ ।44) sa tvā̎ tvā̠ sa sa tvā̎ ।45) tvā̠ yu̠na̠ktu̠ yu̠na̠ktu̠ tvā̠ tvā̠ yu̠na̠ktu̠ ।46) yu̠na̠ktu̠ yāni̠ yāni̍ yunaktu yunaktu̠ yāni̍ ।47) yāni̍ gha̠rmē gha̠rmē yāni̠ yāni̍ gha̠rmē ।48) gha̠rmē ka̠pālā̍ni ka̠pālā̍ni gha̠rmē gha̠rmē ka̠pālā̍ni ।49) ka̠pālā̎ nyupachi̠nva ntyu̍pachi̠nvanti̍ ka̠pālā̍ni ka̠pālā̎ nyupachi̠nvanti̍ ।50) u̠pa̠chi̠nvanti̍ vē̠dhasō̍vē̠dhasa̍ upachi̠nva ntyu̍pachi̠nvanti̍ vē̠dhasa̍ḥ ।50) u̠pa̠chi̠nvantītyu̍pa - chi̠nvanti̍ ।॥ 45 ॥ (50/53)

  meaning

  Nourishing the plants with fluid — the plants with fluid.

  word by word

  इतिItiRefers to something that precedes

  यत्YatWhich

  तेनTenaBy that

  माम्MaamMe · My · [May that Truth Protect] Me

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  इन्द्रIndraChief, King

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  व्रतंVratamReligious Vows

  तत्TatThat

  मेMeTo me, of me · To me · Relates to Me · My · Please bestow Your Auspicious Blessings [on me] · (Please Make) my (undertakings Free of Obstacles) · Mine · of me, to me

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  इहIhaIn this place, Now, Here

  तम्TamHis

  देवान्DevaanDevas

  याYaaTo go towards

  हवामहेHavaamaheTo You we Offer our Sacrificial Oblations · We offer our Sacrificial Oblations

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  देवाDevaaDeva, God · Deva

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  अस्यAsyaOf this

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  कKaWhich?

  यानिYaaniWhichever, Whatever · Which

  वीरुधViirudhaa Plant, Herb, Shrub

  पाPaaGuarding, Protecting

  ममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · Mine

  साSaaShe

  व्रतVrataWill, Command, Obedience, Service

  हाHaaSignifying killing

  तंTamHim · To You · That · Then

  अANot

  देवDevaDivine

  देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas

  कःKahWhat

  सःSahHe

  घर्मGharmaHeat, Warmth, Perspiration

  कपालKapaalaSkull
• verse 46

  1) वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसः॑ ।2) पू॒ष्णस्तानि॒ तानि॑ पू॒ष्णः पू॒ष्णस्तानि॑ ।3) तान्यप्यपि॒ तानि॒ तान्यपि॑ ।4) अपि॑ व्र॒ते व्र॒ते ऽप्यपि॑ व्र॒ते ।5) व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू इ॑न्द्रवा॒यू व्र॒ते व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू ।6) इ॒न्द्र॒वा॒यू वि वीन्द्र॑वा॒यू इ॑न्द्रवा॒यू वि ।6) इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र - वा॒यू ।7) वि मु॑ञ्चता-म्मुञ्चतां॒-विँ वि मु॑ञ्चताम् ।8) मु॒ञ्च॒ता॒मिति॑ मुञ्चताम् ।9) अभि॑न्नो घ॒र्मो घ॒र्मो ऽभि॒न्नो ऽभि॑न्नो घ॒र्मः ।10) घ॒र्मो जी॒रदा॑नु-र्जी॒रदा॑नु-र्घ॒र्मो घ॒र्मो जी॒रदा॑नुः ।11) जी॒रदा॑नु॒-र्यतो॒ यतो॑ जी॒रदा॑नु-र्जी॒रदा॑नु॒-र्यतः॑ ।11) जी॒रदा॑नु॒रिति॑ जी॒र - दा॒नुः॒ ।12) यत॒ आत्त॒ आत्तो॒ यतो॒ यत॒ आत्तः॑ ।13) आत्त॒स्त-त्तदात्त॒ आत्त॒स्तत् ।14) तद॑गन्नग॒-न्त-त्तद॑गन्न् ।15) अ॒ग॒-न्पुनः॒ पुन॑ रगन्नग॒-न्पुनः॑ ।16) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।17) इ॒द्ध्मो वेदि॒-र्वेदि॑रि॒द्ध्म इ॒द्ध्मो वेदिः॑ ।18) वेदिः॑ परि॒धयः॑ परि॒धयो॑ वेदि॒-र्वेदिः॑ परि॒धयः॑ ।19) प॒रि॒धय॑श्च च परि॒धयः॑ परि॒धय॑श्च ।19) प॒रि॒धय॒ इति॑ परि - धयः॑ ।20) च॒ सर्वे॒ सर्वे॑ च च॒ सर्वे᳚ ।21) सर्वे॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ सर्वे॒ सर्वे॑ य॒ज्ञस्य॑ ।22) य॒ज्ञस्यायु॒रायु॑-र्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्यायुः॑ ।23) आयु॒ रन्वन्वायु॒ रायु॒रनु॑ ।24) अनु॒ सग्ं स मन्वनु॒ सम् ।25) स-ञ्च॑रन्ति चरन्ति॒ सग्ं स-ञ्च॑रन्ति ।26) च॒र॒न्तीति॑ चरन्ति ।27) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्तन्त॑व॒ स्तन्त॑व॒ स्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्त्रय॑स्त्रिग्ंश॒-त्तन्त॑वः ।27) त्रय॑स्त्रिग्ंश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रि॒(ग्म्॒)श॒त् ।28) तन्त॑वो॒ ये ये तन्त॑व॒ स्तन्त॑वो॒ ये ।29) ये वि॑तत्नि॒रे वि॑तत्नि॒रे ये ये वि॑तत्नि॒रे ।30) वि॒त॒त्नि॒रे ये ये वि॑तत्नि॒रे वि॑तत्नि॒रे ये ।30) वि॒त॒त्नि॒र इति॑ वि - त॒त्नि॒रे ।31) य इ॒म मि॒मं-येँ य इ॒मम् ।32) इ॒मं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मि॒म मि॒मं-यँ॒ज्ञम् ।33) य॒ज्ञग्ग्​ स्व॒धया᳚ स्व॒धया॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ग्​ स्व॒धया᳚ ।34) स्व॒धया॒ दद॑न्ते॒ दद॑न्ते स्व॒धया᳚ स्व॒धया॒ दद॑न्ते ।34) स्व॒धयेति॑ स्व - धया᳚ ।35) दद॑न्ते॒ तेषा॒-न्तेषा॒-न्दद॑न्ते॒ दद॑न्ते॒ तेषा᳚म् ।36) तेषा᳚-ञ्छि॒न्न-ञ्छि॒न्न-न्तेषा॒-न्तेषा᳚-ञ्छि॒न्नम् ।37) छि॒न्न-म्प्रति॒ प्रति॑च् छि॒न्न-ञ्छि॒न्न-म्प्रति॑ ।38) प्रत्ये॒तदे॒त-त्प्रति॒ प्रत्ये॒तत् ।39) ए॒त-द्द॑धामि दधाम्ये॒तदे॒त-द्द॑धामि ।40) द॒धा॒मि॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑ दधामि दधामि॒ स्वाहा᳚ ।41) स्वाहा॑ घ॒र्मो घ॒र्म-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ घ॒र्मः ।42) घ॒र्मो दे॒वा-न्दे॒वा-न्घ॒र्मो घ॒र्मो दे॒वान् ।43) दे॒वाग्ं अप्यपि॑ दे॒वा-न्दे॒वाग्ं अपि॑ ।44) अप्ये᳚त्वे॒त्वप्यप्ये॑तु ।45) ए॒त्वित्ये॑तु ।॥ 46 ॥ (45/51)॥ अ. 10 ॥

  ---

  1) vē̠dhasa̠ iti̍ vē̠dhasa̍ḥ ।2) pū̠ṣṇastāni̠ tāni̍ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇastāni̍ ।3) tānyapyapi̠ tāni̠ tānyapi̍ ।4) api̍ vra̠tē vra̠tē 'pyapi̍ vra̠tē ।5) vra̠ta i̍ndravā̠yū i̍ndravā̠yū vra̠tē vra̠ta i̍ndravā̠yū ।6) i̠ndra̠vā̠yū vi vīndra̍vā̠yū i̍ndravā̠yū vi ।6) i̠ndra̠vā̠yū itī̎mdra - vā̠yū ।7) vi mu̍ñchatā-mmuñchatā̠ṃ vi vi mu̍ñchatām ।8) mu̠ñcha̠tā̠miti̍ muñchatām ।9) abhi̍nnō gha̠rmō gha̠rmō 'bhi̠nnō 'bhi̍nnō gha̠rmaḥ ।10) gha̠rmō jī̠radā̍nu-rjī̠radā̍nu-rgha̠rmō gha̠rmō jī̠radā̍nuḥ ।11) jī̠radā̍nu̠-ryatō̠ yatō̍ jī̠radā̍nu-rjī̠radā̍nu̠-ryata̍ḥ ।11) jī̠radā̍nu̠riti̍ jī̠ra - dā̠nu̠ḥ ।12) yata̠ ātta̠ āttō̠ yatō̠ yata̠ ātta̍ḥ ।13) ātta̠sta-ttadātta̠ ātta̠stat ।14) tada̍gannaga̠-nta-ttada̍gann ।15) a̠ga̠-npuna̠ḥ puna̍ ragannaga̠-npuna̍ḥ ।16) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।17) i̠ddhmō vēdi̠-rvēdi̍ri̠ddhma i̠ddhmō vēdi̍ḥ ।18) vēdi̍ḥ pari̠dhaya̍ḥ pari̠dhayō̍ vēdi̠-rvēdi̍ḥ pari̠dhaya̍ḥ ।19) pa̠ri̠dhaya̍ścha cha pari̠dhaya̍ḥ pari̠dhaya̍ścha ।19) pa̠ri̠dhaya̠ iti̍ pari - dhaya̍ḥ ।20) cha̠ sarvē̠ sarvē̍ cha cha̠ sarvē̎ ।21) sarvē̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ sarvē̠ sarvē̍ ya̠jñasya̍ ।22) ya̠jñasyāyu̠rāyu̍-rya̠jñasya̍ ya̠jñasyāyu̍ḥ ।23) āyu̠ ranvanvāyu̠ rāyu̠ranu̍ ।24) anu̠ sagṃ sa manvanu̠ sam ।25) sa-ñcha̍ranti charanti̠ sagṃ sa-ñcha̍ranti ।26) cha̠ra̠ntīti̍ charanti ।27) traya̍strigṃśa̠-ttanta̍va̠ stanta̍va̠ straya̍strigṃśa̠-ttraya̍strigṃśa̠-ttanta̍vaḥ ।27) traya̍strigṃśa̠diti̠ traya̍ḥ - tri̠(gm̠)śa̠t ।28) tanta̍vō̠ yē yē tanta̍va̠ stanta̍vō̠ yē ।29) yē vi̍tatni̠rē vi̍tatni̠rē yē yē vi̍tatni̠rē ।30) vi̠ta̠tni̠rē yē yē vi̍tatni̠rē vi̍tatni̠rē yē ।30) vi̠ta̠tni̠ra iti̍ vi - ta̠tni̠rē ।31) ya i̠ma mi̠maṃ yē ya i̠mam ।32) i̠maṃ ya̠jñaṃ ya̠jña mi̠ma mi̠maṃ ya̠jñam ।33) ya̠jñagg​ sva̠dhayā̎ sva̠dhayā̍ ya̠jñaṃ ya̠jñagg​ sva̠dhayā̎ ।34) sva̠dhayā̠ dada̍ntē̠ dada̍ntē sva̠dhayā̎ sva̠dhayā̠ dada̍ntē ।34) sva̠dhayēti̍ sva - dhayā̎ ।35) dada̍ntē̠ tēṣā̠-ntēṣā̠-ndada̍ntē̠ dada̍ntē̠ tēṣā̎m ।36) tēṣā̎-ñChi̠nna-ñChi̠nna-ntēṣā̠-ntēṣā̎-ñChi̠nnam ।37) Chi̠nna-mprati̠ prati̍ch Chi̠nna-ñChi̠nna-mprati̍ ।38) pratyē̠tadē̠ta-tprati̠ pratyē̠tat ।39) ē̠ta-dda̍dhāmi dadhāmyē̠tadē̠ta-dda̍dhāmi ।40) da̠dhā̠mi̠ svāhā̠ svāhā̍ dadhāmi dadhāmi̠ svāhā̎ ।41) svāhā̍ gha̠rmō gha̠rma-ssvāhā̠ svāhā̍ gha̠rmaḥ ।42) gha̠rmō dē̠vā-ndē̠vā-ngha̠rmō gha̠rmō dē̠vān ।43) dē̠vāgṃ apyapi̍ dē̠vā-ndē̠vāgṃ api̍ ।44) apyē̎tvē̠tvapyapyē̍tu ।45) ē̠tvityē̍tu ।॥ 46 ॥ (45/51)॥ a. 10 ॥

  meaning

  Of Pushan these are his — the nourishments of Pushan.

  word by word

  इतिItiRefers to something that precedes

  अपिApiAlso

  व्रतंVratamReligious Vows

  विViA prefix indicating division, order etc

  घर्मGharmaHeat, Warmth, Perspiration

  यतोYatoFrom Whom [is Created the Universe] · Because [of You]

  यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place

  आत्तAattaSeized

  पुनःPunahAgain · Once again · Again, Once More

  चCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps

  परिPariAround

  सर्वेSarveAll

  आयुAayuDuration of life

  अनुAnuA prefix signifying repeatedly

  सSaYour

  सम्SamTogether with

  त्रयTrayaThree

  येYeWho · Those who · Those · Whoever

  यंYamWhenever

  इमंImamThis

  इमम्ImamThis

  स्वःSvah[Consciouness of the] Swar Loka, Swarga, Heaven, Shining

  तेषाम्TessaamOf them · He · These

  स्वाहाSvaahaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Gods · Sacrificial Oblation to Gods · Swaha, mantra uttered in the sacrifice for the gods · Swaha, Sacrificial oblations to the gods

  देवान्DevaanDevas

  अANot

  व्रतVrataWill, Command, Obedience, Service

  वायुVaayuWind

  यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)

  अतःAtahHence

  साSaaShe

  याYaaTo go towards

  स्वधाSvadhaaWho is the final receiver of the Sacrificial Oblations to Manes · Sacrificial Oblation to Manes · Sacrificial Offering due to each God · (You indeed are also that) Swadha · Swadha, mantra uttered in the sacrifice for the manes · Swadha, Sacrificial oblations to the manes

  स्वSvaOne's Own

  तेषांTessaamof them · of Them signifying towards Them · They
• verse 47

  1) वै॒श्वा॒न॒रो नो॑ नो वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो नः॑ ।2) न॒ ऊ॒त्योत्या नो॑ न ऊ॒त्या ।3) ऊ॒त्या ऽऽप्र प्रोत्योत्या ऽऽप्र ।4) आ प्र प्रा प्र ।5) प्र या॑तु यातु॒ प्र प्र या॑तु ।6) या॒तु॒ प॒रा॒वतः॑ परा॒वतो॑ यातु यातु परा॒वतः॑ ।7) प॒रा॒वत॒ इति॑ परा - वतः॑ ।8) अ॒ग्नि रु॒क्थेनो॒क्थे ना॒ग्नि र॒ग्निरु॒क्थेन॑ ।9) उ॒क्थेन॒ वाह॑सा॒ वाह॑सो॒क्थेनो॒क्थेन॒ वाह॑सा ।10) वाह॒सेति॒ वाह॑सा ।11) ऋ॒तावा॑नं-वैँश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मृ॒तावा॑न मृ॒तावा॑नं-वैँश्वान॒रम् ।11) ऋ॒तावा॑न॒मित्यृ॒त - वा॒न॒म् ।12) वै॒श्वा॒न॒र मृ॒तस्य॒ र्तस्य॑ वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र मृ॒तस्य॑ ।13) ऋ॒तस्य॒ ज्योति॑षो॒ ज्योति॑ष ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॒ ज्योति॑षः ।14) ज्योति॑ष॒ स्पति॒-म्पति॒-ञ्ज्योति॑षो॒ ज्योति॑ष॒ स्पति᳚म् ।15) पति॒मिति॒ पति᳚म् ।16) अज॑स्र-ङ्घ॒र्म-ङ्घ॒र्म मज॑स्र॒ मज॑स्र-ङ्घ॒र्मम् ।17) घ॒र्म मी॑मह ईमहे घ॒र्म-ङ्घ॒र्म मी॑महे ।18) ई॒म॒ह॒ इती॑महे ।19) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यो द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यो वैश्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यः ।20) द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यो बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यो द॒(ग्म्॒)सना᳚भ्यो बृ॒हत् ।21) बृ॒ह दरि॑णा॒दरि॑णा-द्बृ॒ह-द्बृ॒हदरि॑णात् ।22) अरि॑णा॒देक॒ एको॒ अरि॑णा॒ दरि॑णा॒देकः॑ ।23) एकः॑ स्वप॒स्य॑या स्वप॒स्य॑यैक॒ एकः॑ स्वप॒स्य॑या ।24) स्व॒प॒स्य॑या क॒विः क॒वि-स्स्व॑प॒स्य॑या स्वप॒स्य॑या क॒विः ।24) स्व॒प॒स्य॑येति॑ सु - अ॒प॒स्य॑या ।25) क॒विरिति॑ क॒विः ।26) उ॒भा पि॒तरा॑ पि॒तरो॒भोभा पि॒तरा᳚ ।27) पि॒तरा॑ म॒हय॑-न्म॒हय॑-न्पि॒तरा॑ पि॒तरा॑ म॒हयन्न्॑ ।28) म॒हय॑ न्नजायताजायत म॒हय॑-न्म॒हय॑न्नजायत ।29) अ॒जा॒य॒ता॒ग्नि र॒ग्नि र॑जायताजायता॒ग्निः ।30) अ॒ग्नि-र्द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी अ॒ग्निर॒ग्नि-र्द्यावा॑पृथि॒वी ।31) द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा॒ भूरि॑रेतसा॒ द्यावा॑पृथि॒वी द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा ।31) द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी ।32) भूरि॑रेत॒सेति॒ भूरि॑ - रे॒त॒सा॒ ।33) पृ॒ष्टो दि॒वि दि॒वि पृ॒ष्टः पृ॒ष्टो दि॒वि ।34) दि॒वि पृ॒ष्टः पृ॒ष्टो दि॒वि दि॒वि पृ॒ष्टः ।35) पृ॒ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निः पृ॒ष्टः पृ॒ष्टो अ॒ग्निः ।36) अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या म॒ग्निर॒ग्निः पृ॑थि॒व्याम् ।37) पृ॒थि॒व्या-म्पृ॒ष्टः पृ॒ष्टः पृ॑थि॒व्या-म्पृ॑थि॒व्या-म्पृ॒ष्टः ।38) पृ॒ष्टो विश्वा॒ विश्वाः᳚ पृ॒ष्टः पृ॒ष्टो विश्वाः᳚ ।39) विश्वा॒ ओष॑धी॒ रोष॑धी॒-र्विश्वा॒ विश्वा॒ ओष॑धीः ।40) ओष॑धी॒ रौष॑धी॒ रोष॑धी॒रा ।41) आ वि॑वेश विवे॒शा वि॑वेश ।42) वि॒वे॒शेति॑ विवेश ।43) वै॒श्वा॒न॒र-स्सह॑सा॒ सह॑सा वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒र-स्सह॑सा ।44) सह॑सा पृ॒ष्टः पृ॒ष्ट-स्सह॑सा॒ सह॑सा पृ॒ष्टः ।45) पृ॒ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निः पृ॒ष्टः पृ॒ष्टो अ॒ग्निः ।46) अ॒ग्नि-स्स सो अ॒ग्निर॒ग्नि-स्सः ।47) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।48) नो॒ दिवा॒ दिवा॑ नो नो॒ दिवा᳚ ।49) दिवा॒ स स दिवा॒ दिवा॒ सः ।50) स रि॒षो रि॒ष-स्स स रि॒षः ।॥ 47 ॥ (50/53)

  ---

  1) vai̠śvā̠na̠rō nō̍ nō vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō na̍ḥ ।2) na̠ ū̠tyōtyā nō̍ na ū̠tyā ।3) ū̠tyā ''pra prōtyōtyā ''pra ।4) ā pra prā pra ।5) pra yā̍tu yātu̠ pra pra yā̍tu ।6) yā̠tu̠ pa̠rā̠vata̍ḥ parā̠vatō̍ yātu yātu parā̠vata̍ḥ ।7) pa̠rā̠vata̠ iti̍ parā - vata̍ḥ ।8) a̠gni ru̠kthēnō̠kthē nā̠gni ra̠gniru̠kthēna̍ ।9) u̠kthēna̠ vāha̍sā̠ vāha̍sō̠kthēnō̠kthēna̠ vāha̍sā ।10) vāha̠sēti̠ vāha̍sā ।11) ṛ̠tāvā̍naṃ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mṛ̠tāvā̍na mṛ̠tāvā̍naṃ vaiśvāna̠ram ।11) ṛ̠tāvā̍na̠mityṛ̠ta - vā̠na̠m ।12) vai̠śvā̠na̠ra mṛ̠tasya̠ rtasya̍ vaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra mṛ̠tasya̍ ।13) ṛ̠tasya̠ jyōti̍ṣō̠ jyōti̍ṣa ṛ̠tasya̠ rtasya̠ jyōti̍ṣaḥ ।14) jyōti̍ṣa̠ spati̠-mpati̠-ñjyōti̍ṣō̠ jyōti̍ṣa̠ spati̎m ।15) pati̠miti̠ pati̎m ।16) aja̍sra-ṅgha̠rma-ṅgha̠rma maja̍sra̠ maja̍sra-ṅgha̠rmam ।17) gha̠rma mī̍maha īmahē gha̠rma-ṅgha̠rma mī̍mahē ।18) ī̠ma̠ha̠ itī̍mahē ।19) vai̠śvā̠na̠rasya̍ da̠(gm̠)sanā̎bhyō da̠(gm̠)sanā̎bhyō vaiśvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ da̠(gm̠)sanā̎bhyaḥ ।20) da̠(gm̠)sanā̎bhyō bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dda̠(gm̠)sanā̎bhyō da̠(gm̠)sanā̎bhyō bṛ̠hat ।21) bṛ̠ha dari̍ṇā̠dari̍ṇā-dbṛ̠ha-dbṛ̠hadari̍ṇāt ।22) ari̍ṇā̠dēka̠ ēkō̠ ari̍ṇā̠ dari̍ṇā̠dēka̍ḥ ।23) ēka̍-ssvapa̠sya̍yā svapa̠sya̍yaika̠ ēka̍-ssvapa̠sya̍yā ।24) sva̠pa̠sya̍yā ka̠viḥ ka̠vi-ssva̍pa̠sya̍yā svapa̠sya̍yā ka̠viḥ ।24) sva̠pa̠sya̍yēti̍ su - a̠pa̠sya̍yā ।25) ka̠viriti̍ ka̠viḥ ।26) u̠bhā pi̠tarā̍ pi̠tarō̠bhōbhā pi̠tarā̎ ।27) pi̠tarā̍ ma̠haya̍-nma̠haya̍-npi̠tarā̍ pi̠tarā̍ ma̠hayann̍ ।28) ma̠haya̍ nnajāyatājāyata ma̠haya̍-nma̠haya̍nnajāyata ।29) a̠jā̠ya̠tā̠gni ra̠gni ra̍jāyatājāyatā̠gniḥ ।30) a̠gni-rdyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī a̠gnira̠gni-rdyāvā̍pṛthi̠vī ।31) dyāvā̍pṛthi̠vī bhūri̍rētasā̠ bhūri̍rētasā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī dyāvā̍pṛthi̠vī bhūri̍rētasā ।31) dyāvā̍pṛthi̠vī iti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vī ।32) bhūri̍rēta̠sēti̠ bhūri̍ - rē̠ta̠sā̠ ।33) pṛ̠ṣṭō di̠vi di̠vi pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭō di̠vi ।34) di̠vi pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭō di̠vi di̠vi pṛ̠ṣṭaḥ ।35) pṛ̠ṣṭō a̠gnira̠gniḥ pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭō a̠gniḥ ।36) a̠gniḥ pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā ma̠gnira̠gniḥ pṛ̍thi̠vyām ।37) pṛ̠thi̠vyā-mpṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̍thi̠vyā-mpṛ̍thi̠vyā-mpṛ̠ṣṭaḥ ।38) pṛ̠ṣṭō viśvā̠ viśvā̎ḥ pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭō viśvā̎ḥ ।39) viśvā̠ ōṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠-rviśvā̠ viśvā̠ ōṣa̍dhīḥ ।40) ōṣa̍dhī̠ rauṣa̍dhī̠ rōṣa̍dhī̠rā ।41) ā vi̍vēśa vivē̠śā vi̍vēśa ।42) vi̠vē̠śēti̍ vivēśa ।43) vai̠śvā̠na̠ra-ssaha̍sā̠ saha̍sā vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠ra-ssaha̍sā ।44) saha̍sā pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭa-ssaha̍sā̠ saha̍sā pṛ̠ṣṭaḥ ।45) pṛ̠ṣṭō a̠gnira̠gniḥ pṛ̠ṣṭaḥ pṛ̠ṣṭō a̠gniḥ ।46) a̠gni-ssa sō a̠gnira̠gni-ssaḥ ।47) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।48) nō̠ divā̠ divā̍ nō nō̠ divā̎ ।49) divā̠ sa sa divā̠ divā̠ saḥ ।50) sa ri̠ṣō ri̠ṣa-ssa sa ri̠ṣaḥ ।॥ 47 ॥ (50/53)

  meaning

  Vaishvanara protects us — protects us with aid.

  word by word

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  प्रPraPrefix

  यातुYaatuPlease direct me towards [the rememberance of Your Names]

  इतिItiRefers to something that precedes

  पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature

  अग्निAgniFire

  घर्मGharmaHeat, Warmth, Perspiration

  एकEkaOne

  कविKaviPoet, Gifted with insight

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  पृथिवीPrthiviiEarth, World

  भूरिBhuuri(And how can we describe Your great Power which diminishes the Power of the) numerous (Asuras?) · Abundant, Many, Numerous · Much, Abundant

  दिविDiviHeaven

  विश्वाVishvaaWorld · Universe

  सहसाSahasaa(It is very surprising how looking at that Face it was) suddenly (struck by Mahishasura) · Suddenly

  सSaYour

  दिवाDivaaBy Day

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  अANot

  पारावतPaaraavataMountain

  परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme

  वटVattaBanyan

  वनम्VanamForest

  मृतMrtaDead

  ऋतRtaDivine Law

  पतिंPatim[Who is the] Lord [of the Living Beings]

  महाMahaaGreat, Large, Extensive, Abundant, Numerous, Considerable

  पृथिव्यांPrthivyaamIn this World

  विश्वVishvaWorld, Univese

  ओषधिOssadhiHerb, Plant

  सहासSahaasaSmiling

  साSaaShe

  नासाNaasaaNose

  दिवDivaHeaven

  सःSahHe
• verse 48

  1) रि॒षः पा॑तु पातु रि॒षो रि॒षः पा॑तु ।2) पा॒तु॒ नक्त॒न्नक्त॑-म्पातु पातु॒ नक्त᳚म् ।3) नक्त॒मिति॒ नक्त᳚म् ।4) जा॒तो य-द्यज् जा॒तो जा॒तो यत् ।5) यद॑ग्ने अग्ने॒ य-द्यद॑ग्ने ।6) अ॒ग्ने॒ भुव॑ना॒ भुव॑ना ऽग्ने अग्ने॒ भुव॑ना ।7) भुव॑ना॒ व्यख्यो॒ व्यख्यो॒ भुव॑ना॒ भुव॑ना॒ व्यख्यः॑ ।8) व्यख्यः॑ प॒शु-म्प॒शुं-व्यँख्यो॒ व्यख्यः॑ प॒शुम् ।8) व्यख्य॒ इति॑ वि - अख्यः॑ ।9) प॒शुन्न न प॒शु-म्प॒शुन्न ।10) न गो॒पा गो॒पा न न गो॒पाः ।11) गो॒पा इर्य॒ इर्यो॑ गो॒पा गो॒पा इर्यः॑ ।11) गो॒पा इति॑ गो - पाः ।12) इर्यः॒ परि॑ज्मा॒ परि॒ज्मेर्य॒ इर्यः॒ परि॑ज्मा ।13) परि॒ज्मेति॒ परि॑ - ज्मा॒ ।14) वैश्वा॑नर॒ ब्रह्म॑णे॒ ब्रह्म॑णे॒ वैश्वा॑नर॒ वैश्वा॑नर॒ ब्रह्म॑णे ।15) ब्रह्म॑णे विन्द विन्द॒ ब्रह्म॑णे॒ ब्रह्म॑णे विन्द ।16) वि॒न्द॒ गा॒तु-ङ्गा॒तुं-विँ॑न्द विन्द गा॒तुम् ।17) गा॒तुं-यूँ॒यं-यूँ॒य-ङ्गा॒तु-ङ्गा॒तुं-यूँ॒यम् ।18) यू॒य-म्पा॑त पात यू॒यं-यूँ॒य-म्पा॑त ।19) पा॒त॒ स्व॒स्तिभिः॑ स्व॒स्तिभिः॑ पात पात स्व॒स्तिभिः॑ ।20) स्व॒स्तिभि॒-स्सदा॒ सदा᳚ स्व॒स्तिभिः॑ स्व॒स्तिभि॒-स्सदा᳚ ।20) स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति - भिः॒ ।21) सदा॑ नो न॒-स्सदा॒ सदा॑ नः ।22) न॒ इति॑ नः ।23) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।24) अ॒ग्ने॒ शो॒चिषा॑ शो॒चिषा᳚ ऽग्ने अग्ने शो॒चिषा᳚ ।25) शो॒चिषा॒ शोशु॑चान॒-श्शोशु॑चान-श्शो॒चिषा॑ शो॒चिषा॒ शोशु॑चानः ।26) शोशु॑चान॒ आ शोशु॑चान॒-श्शोशु॑चान॒ आ ।27) आ रोद॑सी॒ रोद॑सी॒ आ रोद॑सी ।28) रोद॑सी अपृणा अपृणा॒ रोद॑सी॒ रोद॑सी अपृणाः ।28) रोद॑सी॒ इति॒ रोद॑सी ।29) अ॒पृ॒णा॒ जाय॑मानो॒ जाय॑मानो ऽपृणा अपृणा॒ जाय॑मानः ।30) जाय॑मान॒ इति॒ जाय॑मानः ।31) त्व-न्दे॒वा-न्दे॒वा-न्त्व-न्त्व-न्दे॒वान् ।32) दे॒वाग्ं अ॒भिश॑स्ते र॒भिश॑स्ते-र्दे॒वा-न्दे॒वाग्ं अ॒भिश॑स्तेः ।33) अ॒भिश॑स्ते रमुञ्चो अमुञ्चो अ॒भिश॑स्ते र॒भिश॑स्ते रमुञ्चः ।33) अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि - श॒स्तेः॒ ।34) अ॒मु॒ञ्चो॒ वैश्वा॑नर॒ वैश्वा॑नरामुञ्चो अमुञ्चो॒ वैश्वा॑नर ।35) वैश्वा॑नर जातवेदो जातवेदो॒ वैश्वा॑नर॒ वैश्वा॑नर जातवेदः ।36) जा॒त॒वे॒दो॒ म॒हि॒त्वा म॑हि॒त्वा जा॑तवेदो जातवेदो महि॒त्वा ।36) जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ ।37) म॒हि॒त्वेति॑ महि - त्वा ।38) अ॒स्माक॑ मग्ने अग्ने॒ ऽस्माक॑ म॒स्माक॑ मग्ने ।39) अ॒ग्ने॒ म॒घव॑थ्सु म॒घव॑थ्स्वग्ने अग्ने म॒घव॑थ्सु ।40) म॒घव॑थ्सु धारय धारय म॒घव॑थ्सु म॒घव॑थ्सु धारय ।40) म॒घव॒थ्स्विति॑ म॒घव॑त् - सु॒ ।41) धा॒र॒याना॒म्यना॑मि धारय धार॒याना॑मि ।42) अना॑मि क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र मना॒म्यना॑मि क्ष॒त्रम् ।43) क्ष॒त्र म॒जर॑ म॒जर॑-ङ्क्ष॒त्र-ङ्क्ष॒त्र म॒जर᳚म् ।44) अ॒जर(ग्म्॑) सु॒वीर्य(ग्म्॑) सु॒वीर्य॑ म॒जर॑ म॒जर(ग्म्॑) सु॒वीर्य᳚म् ।45) सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ।46) व॒य-ञ्ज॑येम जयेम व॒यं-वँ॒य-ञ्ज॑येम ।47) ज॒ये॒म॒ श॒तिन(ग्म्॑) श॒तिन॑-ञ्जयेम जयेम श॒तिन᳚म् ।48) श॒तिन(ग्म्॑) सह॒स्रिण(ग्म्॑) सह॒स्रिण(ग्म्॑) श॒तिन(ग्म्॑) श॒तिन(ग्म्॑) सह॒स्रिण᳚म् ।49) स॒ह॒स्रिणं॒-वैँश्वा॑नर॒ वैश्वा॑नर सह॒स्रिण(ग्म्॑) सह॒स्रिणं॒-वैँश्वा॑नर ।50) वैश्वा॑नर॒ वाजं॒-वाँजं॒-वैँश्वा॑नर॒ वैश्वा॑नर॒ वाज᳚म् ।॥ 48 ॥ (50/57)

  ---

  1) ri̠ṣaḥ pā̍tu pātu ri̠ṣō ri̠ṣaḥ pā̍tu ।2) pā̠tu̠ nakta̠nnakta̍-mpātu pātu̠ nakta̎m ।3) nakta̠miti̠ nakta̎m ।4) jā̠tō ya-dyaj jā̠tō jā̠tō yat ।5) yada̍gnē agnē̠ ya-dyada̍gnē ।6) a̠gnē̠ bhuva̍nā̠ bhuva̍nā 'gnē agnē̠ bhuva̍nā ।7) bhuva̍nā̠ vyakhyō̠ vyakhyō̠ bhuva̍nā̠ bhuva̍nā̠ vyakhya̍ḥ ।8) vyakhya̍ḥ pa̠śu-mpa̠śuṃ vyakhyō̠ vyakhya̍ḥ pa̠śum ।8) vyakhya̠ iti̍ vi - akhya̍ḥ ।9) pa̠śunna na pa̠śu-mpa̠śunna ।10) na gō̠pā gō̠pā na na gō̠pāḥ ।11) gō̠pā irya̠ iryō̍ gō̠pā gō̠pā irya̍ḥ ।11) gō̠pā iti̍ gō - pāḥ ।12) irya̠ḥ pari̍jmā̠ pari̠jmērya̠ irya̠ḥ pari̍jmā ।13) pari̠jmēti̠ pari̍ - jmā̠ ।14) vaiśvā̍nara̠ brahma̍ṇē̠ brahma̍ṇē̠ vaiśvā̍nara̠ vaiśvā̍nara̠ brahma̍ṇē ।15) brahma̍ṇē vinda vinda̠ brahma̍ṇē̠ brahma̍ṇē vinda ।16) vi̠nda̠ gā̠tu-ṅgā̠tuṃ vi̍nda vinda gā̠tum ।17) gā̠tuṃ yū̠yaṃ yū̠ya-ṅgā̠tu-ṅgā̠tuṃ yū̠yam ।18) yū̠ya-mpā̍ta pāta yū̠yaṃ yū̠ya-mpā̍ta ।19) pā̠ta̠ sva̠stibhi̍-ssva̠stibhi̍ḥ pāta pāta sva̠stibhi̍ḥ ।20) sva̠stibhi̠-ssadā̠ sadā̎ sva̠stibhi̍-ssva̠stibhi̠-ssadā̎ ।20) sva̠stibhi̠riti̍ sva̠sti - bhi̠ḥ ।21) sadā̍ nō na̠-ssadā̠ sadā̍ naḥ ।22) na̠ iti̍ naḥ ।23) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।24) a̠gnē̠ śō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̎ 'gnē agnē śō̠chiṣā̎ ।25) śō̠chiṣā̠ śōśu̍chāna̠-śśōśu̍chāna-śśō̠chiṣā̍ śō̠chiṣā̠ śōśu̍chānaḥ ।26) śōśu̍chāna̠ ā śōśu̍chāna̠-śśōśu̍chāna̠ ā ।27) ā rōda̍sī̠ rōda̍sī̠ ā rōda̍sī ।28) rōda̍sī apṛṇā apṛṇā̠ rōda̍sī̠ rōda̍sī apṛṇāḥ ।28) rōda̍sī̠ iti̠ rōda̍sī ।29) a̠pṛ̠ṇā̠ jāya̍mānō̠ jāya̍mānō 'pṛṇā apṛṇā̠ jāya̍mānaḥ ।30) jāya̍māna̠ iti̠ jāya̍mānaḥ ।31) tva-ndē̠vā-ndē̠vā-ntva-ntva-ndē̠vān ।32) dē̠vāgṃ a̠bhiśa̍stē ra̠bhiśa̍stē-rdē̠vā-ndē̠vāgṃ a̠bhiśa̍stēḥ ।33) a̠bhiśa̍stē ramuñchō amuñchō a̠bhiśa̍stē ra̠bhiśa̍stē ramuñchaḥ ।33) a̠bhiśa̍stē̠ritya̠bhi - śa̠stē̠ḥ ।34) a̠mu̠ñchō̠ vaiśvā̍nara̠ vaiśvā̍narāmuñchō amuñchō̠ vaiśvā̍nara ।35) vaiśvā̍nara jātavēdō jātavēdō̠ vaiśvā̍nara̠ vaiśvā̍nara jātavēdaḥ ।36) jā̠ta̠vē̠dō̠ ma̠hi̠tvā ma̍hi̠tvā jā̍tavēdō jātavēdō mahi̠tvā ।36) jā̠ta̠vē̠da̠ iti̍ jāta - vē̠da̠ḥ ।37) ma̠hi̠tvēti̍ mahi - tvā ।38) a̠smāka̍ magnē agnē̠ 'smāka̍ ma̠smāka̍ magnē ।39) a̠gnē̠ ma̠ghava̍thsu ma̠ghava̍thsvagnē agnē ma̠ghava̍thsu ।40) ma̠ghava̍thsu dhāraya dhāraya ma̠ghava̍thsu ma̠ghava̍thsu dhāraya ।40) ma̠ghava̠thsviti̍ ma̠ghava̍t - su̠ ।41) dhā̠ra̠yānā̠myanā̍mi dhāraya dhāra̠yānā̍mi ।42) anā̍mi kṣa̠tra-ṅkṣa̠tra manā̠myanā̍mi kṣa̠tram ।43) kṣa̠tra ma̠jara̍ ma̠jara̍-ṅkṣa̠tra-ṅkṣa̠tra ma̠jara̎m ।44) a̠jara(gm̍) su̠vīrya(gm̍) su̠vīrya̍ ma̠jara̍ ma̠jara(gm̍) su̠vīrya̎m ।45) su̠vīrya̠miti̍ su - vīrya̎m ।46) va̠ya-ñja̍yēma jayēma va̠yaṃ va̠ya-ñja̍yēma ।47) ja̠yē̠ma̠ śa̠tina(gm̍) śa̠tina̍-ñjayēma jayēma śa̠tina̎m ।48) śa̠tina(gm̍) saha̠sriṇa(gm̍) saha̠sriṇa(gm̍) śa̠tina(gm̍) śa̠tina(gm̍) saha̠sriṇa̎m ।49) sa̠ha̠sriṇa̠ṃ vaiśvā̍nara̠ vaiśvā̍nara saha̠sriṇa(gm̍) saha̠sriṇa̠ṃ vaiśvā̍nara ।50) vaiśvā̍nara̠ vāja̠ṃ vāja̠ṃ vaiśvā̍nara̠ vaiśvā̍nara̠ vāja̎m ।॥ 48 ॥ (50/57)

  meaning

  He guards from harm at night — at night Jatavedas guards from harm.

  word by word

  पातुPaatuPlease Protect [Me] · May that Protect · May Protect · Please Protect

  यत्YatWhich

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  इतिItiRefers to something that precedes

  विViA prefix indicating division, order etc

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  गोपाGopaaCowherd Boys [of Vrindavana]

  गोGoOrgan of Sense

  पाPaaGuarding, Protecting

  परिPariAround

  ब्रह्मणेBrahmanne[These Sixteen Names were given] To Lord Brahma [by Sri Narayana] · [Salutations] to Brahman · To Brahman

  पातPaataWatched, Protected, Preserved

  सदाSadaaAlways · Always, Ever, Every Time; · Always, Ever, Every Time · Always, Ever · Who is Served always · [O Devi, Please bestow Your Auspicious Blessings on me], always · [He attains his innermost longing and Devi] always [dwell in his heart] · Who Always (Abide as the Mantra) · Always, Perpetually · Eternal

  स्वस्तिSvastiWell-Being, Happily, Auspiciously

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  त्वTvaThou

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  जातवेदःJaatavedahJataveda, Who gives rise to the Vedas, Refers to Agni

  जातJaataBorn of

  वेदःVedah[The Jataveda Who consumes our Adversities by Her Fire of] Veda, Knowledge

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  धारयDhaarayaHolding, Bearing

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  क्षत्रKssatraDominion, Supremacy, Power

  भुवनBhuvanaWorld

  व्याख्याVyaakhyaaExplanation, Exposition

  पशूPashuuCow

  आख्याAakhyaaTo Inform, Declare

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  पतPataTo Fall

  भीBhiiTo Fear

  मग्नMagnaImmersed

  अANot

  जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair

  महीMahiithe Great World, the Earth

  वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit
• verse 49

  1) वाज॑ मग्ने अग्ने॒ वाजं॒-वाँज॑ मग्ने ।2) अ॒ग्ने॒ तव॒ तवा᳚ग्ने अग्ने॒ तव॑ ।3) तवो॒तिभि॑ रू॒तिभि॒ स्तव॒ तवो॒तिभिः॑ ।4) ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति - भिः॒ ।5) वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ सु॑म॒तौ वै᳚श्वान॒रस्य॑ वैश्वान॒रस्य॑ सुम॒तौ ।6) सु॒म॒तौ स्या॑म स्याम सुम॒तौ सु॑म॒तौ स्या॑म ।6) सु॒म॒ताविति॑ सु - म॒तौ ।7) स्या॒म॒ राजा॒ राजा᳚ स्याम स्याम॒ राजा᳚ ।8) राजा॒ हिक॒(ग्म्॒) हिक॒(ग्म्॒) राजा॒ राजा॒ हिक᳚म् ।9) हिक॒-म्भुव॑नाना॒-म्भुव॑नाना॒(ग्म्॒) हिक॒(ग्म्॒) हिक॒-म्भुव॑नानाम् ।10) भुव॑नाना मभि॒श्री र॑भि॒श्री-र्भुव॑नाना॒-म्भुव॑नाना मभि॒श्रीः ।11) अ॒भि॒श्रीरित्य॑भि - श्रीः ।12) इ॒तो जा॒तो जा॒त इ॒त इ॒तो जा॒तः ।13) जा॒तो विश्वं॒-विँश्व॑-ञ्जा॒तो जा॒तो विश्व᳚म् ।14) विश्व॑ मि॒द मि॒दं-विँश्वं॒-विँश्व॑ मि॒दम् ।15) इ॒दं-विँ वीद मि॒दं-विँ ।16) वि च॑ष्टे चष्टे॒ वि वि च॑ष्टे ।17) च॒ष्टे॒ वै॒श्वा॒न॒रो वै᳚श्वान॒रश्च॑ष्टे चष्टे वैश्वान॒रः ।18) वै॒श्वा॒न॒रो य॑तते यतते वैश्वान॒रो वै᳚श्वान॒रो य॑तते ।19) य॒त॒ते॒ सूर्ये॑ण॒ सूर्ये॑ण यतते यतते॒ सूर्ये॑ण ।20) सूर्ये॒णेति॒ सूर्ये॑ण ।21) अव॑ ते॒ ते ऽवाव॑ ते ।22) ते॒ हेडो॒ हेड॑स्ते ते॒ हेडः॑ ।23) हेडो॑ वरुण वरुण॒ हेडो॒ हेडो॑ वरुण ।24) व॒रु॒ण॒ नमो॑भि॒-र्नमो॑भि-र्वरुण वरुण॒ नमो॑भिः ।25) नमो॑भि॒रवाव॒ नमो॑भि॒-र्नमो॑भि॒रव॑ ।25) नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑ - भिः॒ ।26) अव॑ य॒ज्ञेभि॑-र्य॒ज्ञेभि॒रवाव॑ य॒ज्ञेभिः॑ ।27) य॒ज्ञेभि॑रीमह ईमहे य॒ज्ञेभि॑-र्य॒ज्ञेभि॑रीमहे ।28) ई॒म॒हे॒ ह॒विर्भि॑र्-ह॒विर्भि॑रीमह ईमहे ह॒विर्भिः॑ ।29) ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः - भिः॒ ।30) क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒-ङ्क्षय॒न् क्षय॑न्न॒स्मभ्य᳚म् ।31) अ॒स्मभ्य॑ मसुरासुरा॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॑ मसुर ।31) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।32) अ॒सु॒र॒ प्र॒चे॒तः॒ प्र॒चे॒तो॒ अ॒सु॒रा॒सु॒र॒ प्र॒चे॒तः॒ ।33) प्र॒चे॒तो॒ राज॒-न्राज॑-न्प्रचेतः प्रचेतो॒ राजन्न्॑ ।33) प्र॒चे॒त॒ इति॑ प्र - चे॒तः॒ ।34) राज॒न्नेना॒(ग्ग्॒) स्येना(ग्म्॑)सि॒ राज॒-न्राज॒न्नेना(ग्म्॑)सि ।35) एना(ग्म्॑)सि शिश्रथ-श्शिश्रथ॒ एना॒(ग्ग्॒) स्येना(ग्म्॑)सि शिश्रथः ।36) शि॒श्र॒थः॒ कृ॒तानि॑ कृ॒तानि॑ शिश्रथ-श्शिश्रथः कृ॒तानि॑ ।37) कृ॒तानीति॑ कृ॒तानि॑ ।38) उदु॑त्त॒म मु॑त्त॒म मुदुदु॑त्त॒मम् ।39) उ॒त्त॒मं-वँ॑रुण वरुणोत्त॒म मु॑त्त॒मं-वँ॑रुण ।39) उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् ।40) व॒रु॒ण॒ पाश॒-म्पाशं॑-वँरुण वरुण॒ पाश᳚म् ।41) पाश॑ म॒स्मद॒स्म-त्पाश॒-म्पाश॑ म॒स्मत् ।42) अ॒स्म दवावा॒स्म द॒स्मदव॑ ।43) अवा॑ध॒म म॑ध॒म मवावा॑ध॒मम् ।44) अ॒ध॒मं-विँ व्य॑ध॒म म॑ध॒मं-विँ ।45) वि म॑द्ध्य॒म-म्म॑द्ध्य॒मं-विँ वि म॑द्ध्य॒मम् ।46) म॒द्ध्य॒मग्ग्​ श्र॑थाय श्रथाय मद्ध्य॒म-म्म॑द्ध्य॒मग्ग्​ श्र॑थाय ।47) श्र॒था॒येति॑ श्रथाय ।48) अथा॑ व॒यं-वँ॒य मथाथा॑ व॒यम् ।49) व॒य मा॑दित्यादित्य व॒यं-वँ॒य मा॑दित्य ।50) आ॒दि॒त्य॒ व्र॒ते व्र॒त आ॑दित्यादित्य व्र॒ते ।॥ 49 ॥ (50/55)

  ---

  1) vāja̍ magnē agnē̠ vāja̠ṃ vāja̍ magnē ।2) a̠gnē̠ tava̠ tavā̎gnē agnē̠ tava̍ ।3) tavō̠tibhi̍ rū̠tibhi̠ stava̠ tavō̠tibhi̍ḥ ।4) ū̠tibhi̠rityū̠ti - bhi̠ḥ ।5) vai̠śvā̠na̠rasya̍ suma̠tau su̍ma̠tau vai̎śvāna̠rasya̍ vaiśvāna̠rasya̍ suma̠tau ।6) su̠ma̠tau syā̍ma syāma suma̠tau su̍ma̠tau syā̍ma ।6) su̠ma̠tāviti̍ su - ma̠tau ।7) syā̠ma̠ rājā̠ rājā̎ syāma syāma̠ rājā̎ ।8) rājā̠ hika̠(gm̠) hika̠(gm̠) rājā̠ rājā̠ hika̎m ।9) hika̠-mbhuva̍nānā̠-mbhuva̍nānā̠(gm̠) hika̠(gm̠) hika̠-mbhuva̍nānām ।10) bhuva̍nānā mabhi̠śrī ra̍bhi̠śrī-rbhuva̍nānā̠-mbhuva̍nānā mabhi̠śrīḥ ।11) a̠bhi̠śrīritya̍bhi - śrīḥ ।12) i̠tō jā̠tō jā̠ta i̠ta i̠tō jā̠taḥ ।13) jā̠tō viśva̠ṃ viśva̍-ñjā̠tō jā̠tō viśva̎m ।14) viśva̍ mi̠da mi̠daṃ viśva̠ṃ viśva̍ mi̠dam ।15) i̠daṃ vi vīda mi̠daṃ vi ।16) vi cha̍ṣṭē chaṣṭē̠ vi vi cha̍ṣṭē ।17) cha̠ṣṭē̠ vai̠śvā̠na̠rō vai̎śvāna̠raścha̍ṣṭē chaṣṭē vaiśvāna̠raḥ ।18) vai̠śvā̠na̠rō ya̍tatē yatatē vaiśvāna̠rō vai̎śvāna̠rō ya̍tatē ।19) ya̠ta̠tē̠ sūryē̍ṇa̠ sūryē̍ṇa yatatē yatatē̠ sūryē̍ṇa ।20) sūryē̠ṇēti̠ sūryē̍ṇa ।21) ava̍ tē̠ tē 'vāva̍ tē ।22) tē̠ hēḍō̠ hēḍa̍stē tē̠ hēḍa̍ḥ ।23) hēḍō̍ varuṇa varuṇa̠ hēḍō̠ hēḍō̍ varuṇa ।24) va̠ru̠ṇa̠ namō̍bhi̠-rnamō̍bhi-rvaruṇa varuṇa̠ namō̍bhiḥ ।25) namō̍bhi̠ravāva̠ namō̍bhi̠-rnamō̍bhi̠rava̍ ।25) namō̍bhi̠riti̠ nama̍ḥ - bhi̠ḥ ।26) ava̍ ya̠jñēbhi̍-rya̠jñēbhi̠ravāva̍ ya̠jñēbhi̍ḥ ।27) ya̠jñēbhi̍rīmaha īmahē ya̠jñēbhi̍-rya̠jñēbhi̍rīmahē ।28) ī̠ma̠hē̠ ha̠virbhi̍r-ha̠virbhi̍rīmaha īmahē ha̠virbhi̍ḥ ।29) ha̠virbhi̠riti̍ ha̠viḥ - bhi̠ḥ ।30) kṣaya̍nna̠smabhya̍ ma̠smabhya̠-ṅkṣaya̠n kṣaya̍nna̠smabhya̎m ।31) a̠smabhya̍ masurāsurā̠smabhya̍ ma̠smabhya̍ masura ।31) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।32) a̠su̠ra̠ pra̠chē̠ta̠ḥ pra̠chē̠tō̠ a̠su̠rā̠su̠ra̠ pra̠chē̠ta̠ḥ ।33) pra̠chē̠tō̠ rāja̠-nrāja̍-nprachētaḥ prachētō̠ rājann̍ ।33) pra̠chē̠ta̠ iti̍ pra - chē̠ta̠ḥ ।34) rāja̠nnēnā̠(gg̠) syēnā(gm̍)si̠ rāja̠-nrāja̠nnēnā(gm̍)si ।35) ēnā(gm̍)si śiśratha-śśiśratha̠ ēnā̠(gg̠) syēnā(gm̍)si śiśrathaḥ ।36) śi̠śra̠tha̠ḥ kṛ̠tāni̍ kṛ̠tāni̍ śiśratha-śśiśrathaḥ kṛ̠tāni̍ ।37) kṛ̠tānīti̍ kṛ̠tāni̍ ।38) udu̍tta̠ma mu̍tta̠ma mududu̍tta̠mam ।39) u̠tta̠maṃ va̍ruṇa varuṇōtta̠ma mu̍tta̠maṃ va̍ruṇa ।39) u̠tta̠mamityu̍t - ta̠mam ।40) va̠ru̠ṇa̠ pāśa̠-mpāśa̍ṃ varuṇa varuṇa̠ pāśa̎m ।41) pāśa̍ ma̠smada̠sma-tpāśa̠-mpāśa̍ ma̠smat ।42) a̠sma davāvā̠sma da̠smadava̍ ।43) avā̍dha̠ma ma̍dha̠ma mavāvā̍dha̠mam ।44) a̠dha̠maṃ vi vya̍dha̠ma ma̍dha̠maṃ vi ।45) vi ma̍ddhya̠ma-mma̍ddhya̠maṃ vi vi ma̍ddhya̠mam ।46) ma̠ddhya̠magg​ śra̍thāya śrathāya maddhya̠ma-mma̍ddhya̠magg​ śra̍thāya ।47) śra̠thā̠yēti̍ śrathāya ।48) athā̍ va̠yaṃ va̠ya mathāthā̍ va̠yam ।49) va̠ya mā̍dityāditya va̠yaṃ va̠ya mā̍ditya ।50) ā̠di̠tya̠ vra̠tē vra̠ta ā̍dityāditya vra̠tē ।॥ 49 ॥ (50/55)

  meaning

  O Agni, strength — O Agni, by your favor.

  word by word

  वाजVaajaFood, Sacrificial Food, Strength, Vigour, Energe, Spirit

  अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]

  तवTavaYour · You · Of You

  स्तवStavaHymn of Eulogy

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  श्रीShriiBeauty, Splendour, Lustre

  जातJaataBorn of

  इतItaKnown, Remembered

  विश्वम्Vishvam(O Devi, Please Protect and Sustain) this World · World, Universe · [In Whom finally the whole] Universe [Merges]

  विश्वVishvaWorld, Univese

  विViA prefix indicating division, order etc

  अवAvaA prefix

  तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He

  वरुणVarunnaRain-God

  नमNamaReverential Salutations · Salutations

  असुरAsuraAsura

  इतिItiRefers to something that precedes

  प्रPraPrefix

  पाशPaashaNoose

  वयVayaOne who Weaves, Weaver

  आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi

  व्रतंVratamReligious Vows

  मग्नMagnaImmersed

  भीBhiiTo Fear

  राजRaajaKing, Chief or Best of its kind

  जटाJattaaTwisted Hair as worn by ascetics, Matted Hair

  जातःJaatah[Will not gain] take Birth

  इदम्IdamThis

  सूर्यSuuryaSurya

  वावVaavaJust, Indeed

  वारुणVaarunnaVaruna

  नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation

  उत्तमUttamaBest, Excellent

  तमTamaSignifying a High Degree

  अधमAdhamaLowest, Vilest

  अथAthaThen · Indeed, Moreover · Moreover · An auspicious and inceptive particle used in a sentence · An auspicious and inceptive particle

  आदित्यAadityaSon of Aditi

  व्रतVrataWill, Command, Obedience, Service
• verse 50

  1) व्र॒ते तव॒ तव॑ व्र॒ते व्र॒ते तव॑ ।2) तवाना॑ग॒सो ऽना॑गस॒स्तव॒ तवाना॑गसः ।3) अना॑गसो॒ अदि॑तये॒ अदि॑त॒ये ऽना॑ग॒सो ऽना॑गसो॒ अदि॑तये ।4) अदि॑तये स्याम स्या॒मादि॑तये॒ अदि॑तये स्याम ।5) स्या॒मेति॑ स्याम ।6) द॒धि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिष मकारिष-न्दधि॒क्राव्.ण्णो॑ दधि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिषम् ।6) द॒धि॒क्राव्.ण्ण॒ इति॑ दधि - क्राव्.ण्णः॑ ।7) अ॒का॒रि॒ष॒-ञ्जि॒ष्णो-र्जि॒ष्णोर॑कारिष मकारिष-ञ्जि॒ष्णोः ।8) जि॒ष्णो रश्व॒स्याश्व॑स्य जि॒ष्णो-र्जि॒ष्णो रश्व॑स्य ।9) अश्व॑स्य वा॒जिनो॑ वा॒जिनो॒ अश्व॒स्याश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ।10) वा॒जिन॒ इति॑ वा॒जिनः॑ ।11) सु॒र॒भि नो॑ न-स्सुर॒भि सु॑र॒भि नः॑ ।12) नो॒ मुखा॒ मुखा॑ नो नो॒ मुखा᳚ ।13) मुखा॑ कर-त्कर॒-न्मुखा॒ मुखा॑ करत् ।14) क॒र॒-त्प्र प्र क॑र-त्कर॒-त्प्र ।15) प्र णो॑ नः॒ प्र प्र णः॑ ।16) न॒ आयू॒(ग्ग्॒) ष्यायू(ग्म्॑)षि नो न॒ आयू(ग्म्॑)षि ।17) आयू(ग्म्॑)षि तारिष-त्तारिष॒दायू॒(ग्ग्॒) ष्यायू(ग्म्॑)षि तारिषत् ।18) ता॒रि॒ष॒दिति॑ तारिषत् ।19) आ द॑धि॒क्रा द॑धि॒क्रा आ द॑धि॒क्राः ।20) द॒धि॒क्रा-श्शव॑सा॒ शव॑सा दधि॒क्रा द॑धि॒क्रा-श्शव॑सा ।20) द॒धि॒क्रा इति॑ दधि - क्राः ।21) शव॑सा॒ पञ्च॒ पञ्च॒ शव॑सा॒ शव॑सा॒ पञ्च॑ ।22) पञ्च॑ कृ॒ष्टीः कृ॒ष्टीः पञ्च॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टीः ।23) कृ॒ष्टी-स्सूर्य॒-स्सूर्यः॑ कृ॒ष्टीः कृ॒ष्टी-स्सूर्यः॑ ।24) सूर्य॑ इवे व॒ सूर्य॒-स्सूर्य॑ इव ।25) इ॒व॒ ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षेवे व॒ ज्योति॑षा ।26) ज्योति॑षा॒ ऽपो अ॒पो ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ ऽपः ।27) अ॒पस्त॑तान तताना॒पो अ॒पस्त॑तान ।28) त॒ता॒नेति॑ ततान ।29) स॒ह॒स्र॒सा-श्श॑त॒सा-श्श॑त॒सा-स्स॑हस्र॒सा-स्स॑हस्र॒सा-श्श॑त॒साः ।29) स॒ह॒स्र॒सा इति॑ सहस्र - साः ।30) श॒त॒सा वा॒जी वा॒जी श॑त॒सा-श्श॑त॒सा वा॒जी ।30) श॒त॒सा इति॑ शत - साः ।31) वा॒ज्यर्वा ऽर्वा॑ वा॒जी वा॒ज्यर्वा᳚ ।32) अर्वा॑ पृ॒णक्तु॑ पृ॒णक्त्वर्वा ऽर्वा॑ पृ॒णक्तु॑ ।33) पृ॒णक्तु॒ मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॑ पृ॒णक्तु॑ पृ॒णक्तु॒ मद्ध्वा᳚ ।34) मद्ध्वा॒ सग्ं स-म्मद्ध्वा॒ मद्ध्वा॒ सम् ।35) स मि॒मेमा सग्ं स मि॒मा ।36) इ॒मा वचा(ग्म्॑)सि॒ वचा(ग्म्॑)सी॒मेमा वचा(ग्म्॑)सि ।37) वचा॒(ग्म्॒)सीति॒ वचा(ग्म्॑)सि ।38) अ॒ग्नि-र्मू॒र्धा मू॒र्धा ऽग्निर॒ग्नि-र्मू॒र्धा ।39) मू॒र्धा भुवो॒ भुवो॑ मू॒र्धा मू॒र्धा भुवः॑ ।40) भुव॒ इति॒ भुवः॑ ।41) मरु॑तो॒ य-द्य-न्मरु॑तो॒ मरु॑तो॒ यत् ।42) यद्ध॑ ह॒ य-द्यद्ध॑ ।43) ह॒ वो॒ वो॒ ह॒ ह॒ वः॒ ।44) वो॒ दि॒वो दि॒वो वो॑ वो दि॒वः ।45) दि॒व-स्सु॑म्ना॒यन्तः॑ सुम्ना॒यन्तो॑ दि॒वो दि॒व-स्सु॑म्ना॒यन्तः॑ ।46) सु॒म्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे॒ हवा॑महे सुम्ना॒यन्तः॑ सुम्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे ।46) सु॒म्ना॒यन्त॒ इति॑ सुम्न - यन्तः॑ ।47) हवा॑मह॒ इति॒ हवा॑महे ।48) आ तु त्वा तु ।49) तू नो॑ न॒स्तु तू नः॑ ।50) न॒ उपोप॑ नो न॒ उप॑ ।॥ 50 ॥ (50/55)

  ---

  1) vra̠tē tava̠ tava̍ vra̠tē vra̠tē tava̍ ।2) tavānā̍ga̠sō 'nā̍gasa̠stava̠ tavānā̍gasaḥ ।3) anā̍gasō̠ adi̍tayē̠ adi̍ta̠yē 'nā̍ga̠sō 'nā̍gasō̠ adi̍tayē ।4) adi̍tayē syāma syā̠mādi̍tayē̠ adi̍tayē syāma ।5) syā̠mēti̍ syāma ।6) da̠dhi̠krāv.ṇṇō̍ akāriṣa makāriṣa-ndadhi̠krāv.ṇṇō̍ dadhi̠krāv.ṇṇō̍ akāriṣam ।6) da̠dhi̠krāv.ṇṇa̠ iti̍ dadhi - krāv.ṇṇa̍ḥ ।7) a̠kā̠ri̠ṣa̠-ñji̠ṣṇō-rji̠ṣṇōra̍kāriṣa makāriṣa-ñji̠ṣṇōḥ ।8) ji̠ṣṇō raśva̠syāśva̍sya ji̠ṣṇō-rji̠ṣṇō raśva̍sya ।9) aśva̍sya vā̠jinō̍ vā̠jinō̠ aśva̠syāśva̍sya vā̠jina̍ḥ ।10) vā̠jina̠ iti̍ vā̠jina̍ḥ ।11) su̠ra̠bhi nō̍ na-ssura̠bhi su̍ra̠bhi na̍ḥ ।12) nō̠ mukhā̠ mukhā̍ nō nō̠ mukhā̎ ।13) mukhā̍ kara-tkara̠-nmukhā̠ mukhā̍ karat ।14) ka̠ra̠-tpra pra ka̍ra-tkara̠-tpra ।15) pra ṇō̍ na̠ḥ pra pra ṇa̍ḥ ।16) na̠ āyū̠(gg̠) ṣyāyū(gm̍)ṣi nō na̠ āyū(gm̍)ṣi ।17) āyū(gm̍)ṣi tāriṣa-ttāriṣa̠dāyū̠(gg̠) ṣyāyū(gm̍)ṣi tāriṣat ।18) tā̠ri̠ṣa̠diti̍ tāriṣat ।19) ā da̍dhi̠krā da̍dhi̠krā ā da̍dhi̠krāḥ ।20) da̠dhi̠krā-śśava̍sā̠ śava̍sā dadhi̠krā da̍dhi̠krā-śśava̍sā ।20) da̠dhi̠krā iti̍ dadhi - krāḥ ।21) śava̍sā̠ pañcha̠ pañcha̠ śava̍sā̠ śava̍sā̠ pañcha̍ ।22) pañcha̍ kṛ̠ṣṭīḥ kṛ̠ṣṭīḥ pañcha̠ pañcha̍ kṛ̠ṣṭīḥ ।23) kṛ̠ṣṭī-ssūrya̠-ssūrya̍ḥ kṛ̠ṣṭīḥ kṛ̠ṣṭī-ssūrya̍ḥ ।24) sūrya̍ ivē va̠ sūrya̠-ssūrya̍ iva ।25) i̠va̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣēvē va̠ jyōti̍ṣā ।26) jyōti̍ṣā̠ 'pō a̠pō jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ 'paḥ ।27) a̠pasta̍tāna tatānā̠pō a̠pasta̍tāna ।28) ta̠tā̠nēti̍ tatāna ।29) sa̠ha̠sra̠sā-śśa̍ta̠sā-śśa̍ta̠sā-ssa̍hasra̠sā-ssa̍hasra̠sā-śśa̍ta̠sāḥ ।29) sa̠ha̠sra̠sā iti̍ sahasra - sāḥ ।30) śa̠ta̠sā vā̠jī vā̠jī śa̍ta̠sā-śśa̍ta̠sā vā̠jī ।30) śa̠ta̠sā iti̍ śata - sāḥ ।31) vā̠jyarvā 'rvā̍ vā̠jī vā̠jyarvā̎ ।32) arvā̍ pṛ̠ṇaktu̍ pṛ̠ṇaktvarvā 'rvā̍ pṛ̠ṇaktu̍ ।33) pṛ̠ṇaktu̠ maddhvā̠ maddhvā̍ pṛ̠ṇaktu̍ pṛ̠ṇaktu̠ maddhvā̎ ।34) maddhvā̠ sagṃ sa-mmaddhvā̠ maddhvā̠ sam ।35) sa mi̠mēmā sagṃ sa mi̠mā ।36) i̠mā vachā(gm̍)si̠ vachā(gm̍)sī̠mēmā vachā(gm̍)si ।37) vachā̠(gm̠)sīti̠ vachā(gm̍)si ।38) a̠gni-rmū̠rdhā mū̠rdhā 'gnira̠gni-rmū̠rdhā ।39) mū̠rdhā bhuvō̠ bhuvō̍ mū̠rdhā mū̠rdhā bhuva̍ḥ ।40) bhuva̠ iti̠ bhuva̍ḥ ।41) maru̍tō̠ ya-dya-nmaru̍tō̠ maru̍tō̠ yat ।42) yaddha̍ ha̠ ya-dyaddha̍ ।43) ha̠ vō̠ vō̠ ha̠ ha̠ va̠ḥ ।44) vō̠ di̠vō di̠vō vō̍ vō di̠vaḥ ।45) di̠va-ssu̍mnā̠yanta̍-ssumnā̠yantō̍ di̠vō di̠va-ssu̍mnā̠yanta̍ḥ ।46) su̠mnā̠yantō̠ havā̍mahē̠ havā̍mahē sumnā̠yanta̍-ssumnā̠yantō̠ havā̍mahē ।46) su̠mnā̠yanta̠ iti̍ sumna - yanta̍ḥ ।47) havā̍maha̠ iti̠ havā̍mahē ।48) ā tu tvā tu ।49) tū nō̍ na̠stu tū na̍ḥ ।50) na̠ upōpa̍ nō na̠ upa̍ ।॥ 50 ॥ (50/55)

  meaning

  Under your vow — under your vow, faultless.

  word by word

  तवTavaYour · You · Of You

  इतिItiRefers to something that precedes

  दधिDadhicoagulated Milk, Curd

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  प्रPraPrefix

  णNnaNna

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  पञ्चPan.caFive

  सूर्यSuuryaSurya

  इवIvaLike

  सहस्रSahasraThousand

  साSaaShe

  शतShataHundred

  सम्SamTogether with

  सSaYour

  भुवोBhuvo(As Rama and Krishna), the Lord removed the burden of the Earth

  भुवःBhuvahEarth · Bhuvar Loka · [Consciouness of the] Bhuvar Loka, Antariksha Loka, Intermediate Space, Becoming

  मरुतोMarutoMarut

  यत्YatWhich

  हHaFor emphasis · Killing, Destroying, Removing

  दिवोDivoHeaven, Sky

  दिवDivaHeaven

  हवामहेHavaamaheTo You we Offer our Sacrificial Oblations · We offer our Sacrificial Oblations

  तुTuBut, Indeed · Indeed · But Indeed · Then · Then, But · But, For emphasis · But, sometimes for emphasis · But · And, But, Indeed · For emphasis · Indeed, for emphasis · But, sometimes for emphasis or gap-filling · But, for gap-filling · Second indeed (for the welfare of this World, the Lord lifted the Earth which had gone to Rasatala) · Now

  त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You

  उपUpaNear to

  व्रतVrataWill, Command, Obedience, Service

  अश्वAshvaHorse

  मुखMukhaFace

  करKaraa Doer, the Hand

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  अANot

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  आपोAapoAll-Pervading

  पाPaaGuarding, Protecting

  सःSahHe

  सतSataGoodness

  भुवBhuvaEarth

  मारुतोMaarutoWind

  हाHaaSignifying killing
• verse 51

  1) उप॑ गन्तन गन्त॒नोपोप॑ गन्तन ।2) ग॒न्त॒नेति॑ गन्तन ।3) या वो॑ वो॒ या या वः॑ ।4) व॒-श्शर्म॒ शर्म॑ वो व॒-श्शर्म॑ ।5) शर्म॑ शशमा॒नाय॑ शशमा॒नाय॒ शर्म॒ शर्म॑ शशमा॒नाय॑ ।6) श॒श॒मा॒नाय॒ सन्ति॒ सन्ति॑ शशमा॒नाय॑ शशमा॒नाय॒ सन्ति॑ ।7) सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि त्रि॒धातू॑नि॒ सन्ति॒ सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि ।8) त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे॑ दा॒शुषे᳚ त्रि॒धातू॑नि त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे᳚ ।8) त्रि॒धातू॒नीति॑ त्रि - धातू॑नि ।9) दा॒शुषे॑ यच्छत यच्छत दा॒शुषे॑ दा॒शुषे॑ यच्छत ।10) य॒च्छ॒ताध्यधि॑ यच्छत यच्छ॒ताधि॑ ।11) अधीत्यधि॑ ।12) अ॒स्मभ्य॒-न्तानि॒ तान्य॒स्मभ्य॑ म॒स्मभ्य॒-न्तानि॑ ।12) अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् ।13) तानि॑ मरुतो मरुत॒स्तानि॒ तानि॑ मरुतः ।14) म॒रु॒तो॒ वि वि म॑रुतो मरुतो॒ वि ।15) वि य॑न्त यन्त॒ वि वि य॑न्त ।16) य॒न्त॒ र॒यिग्ं र॒यिं-यँ॑न्त यन्त र॒यिम् ।17) र॒यिन्नो॑ नो र॒यिग्ं र॒यिन्नः॑ ।18) नो॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ नो॒ नो॒ ध॒त्त॒ ।19) ध॒त्त॒ वृ॒ष॒णो॒ वृ॒ष॒णो॒ ध॒त्त॒ ध॒त्त॒ वृ॒ष॒णः॒ ।20) वृ॒ष॒ण॒-स्सु॒वीर(ग्म्॑) सु॒वीरं॑-वृँषणो वृषण-स्सु॒वीर᳚म् ।21) सु॒वीर॒मिति॑ सु - वीर᳚म् ।22) अदि॑ति-र्नो नो॒ अदि॑ति॒रदि॑ति-र्नः ।23) न॒ उ॒रु॒ष्य॒तू॒रु॒ष्य॒तु॒ नो॒ न॒ उ॒रु॒ष्य॒तु॒ ।24) उ॒रु॒ष्य॒ त्वदि॑ति॒ रदि॑ति रुरुष्यतूरुष्य॒त्वदि॑तिः ।25) अदि॑ति॒-श्शर्म॒ शर्मादि॑ति॒रदि॑ति॒-श्शर्म॑ ।26) शर्म॑ यच्छतु यच्छतु॒ शर्म॒ शर्म॑ यच्छतु ।27) य॒च्छ॒त्विति॑ यच्छतु ।28) अदि॑तिः पातु पा॒त्वदि॑ति॒रदि॑तिः पातु ।29) पा॒त्वग्ंह॑सो॒ अग्ंह॑स स्पातु पा॒त्वग्ंह॑सः ।30) अग्ंह॑स॒ इत्यग्ंह॑सः ।31) म॒ही मु॑ वु म॒ही-म्म॒ही मु॑ ।32) ऊ॒ षु सू॑ षु ।33) सु मा॒तर॑-म्मा॒तर॒(ग्म्॒) सु सु मा॒तर᳚म् ।34) मा॒तर(ग्म्॑) सुव्र॒ताना(ग्म्॑) सुव्र॒ताना᳚-म्मा॒तर॑-म्मा॒तर(ग्म्॑) सुव्र॒ताना᳚म् ।35) सु॒व्र॒ताना॑ मृ॒तस्य॒ र्तस्य॑ सुव्र॒ताना(ग्म्॑) सुव्र॒ताना॑ मृ॒तस्य॑ ।35) सु॒व्र॒ताना॒मिति॑ सु - व्र॒ताना᳚म् ।36) ऋ॒तस्य॒ पत्नी॒-म्पत्नी॑ मृ॒तस्य॒ र्तस्य॒ पत्नी᳚म् ।37) पत्नी॒ मव॒से ऽव॑से॒ पत्नी॒-म्पत्नी॒ मव॑से ।38) अव॑से हुवेम हुवे॒माव॒से ऽव॑से हुवेम ।39) हु॒वे॒मेति॑ हुवेम ।40) तु॒वि॒क्ष॒त्रा म॒जर॑न्ती म॒जर॑न्ती-न्तुविक्ष॒त्रा-न्तु॑विक्ष॒त्रा म॒जर॑न्तीम् ।40) तु॒वि॒क्ष॒त्रामिति॑ तुवि - क्ष॒त्राम् ।41) अ॒जर॑न्ती मुरू॒ची मु॑रू॒ची म॒जर॑न्ती म॒जर॑न्ती मुरू॒चीम् ।42) उ॒रू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑णग्ं सु॒शर्मा॑ण मुरू॒ची मु॑रू॒चीग्ं सु॒शर्मा॑णम् ।43) सु॒शर्मा॑ण॒ मदि॑ति॒ मदि॑तिग्ं सु॒शर्मा॑णग्ं सु॒शर्मा॑ण॒ मदि॑तिम् ।43) सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु - शर्मा॑णम् ।44) अदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिग्ं सु॒प्रणी॑ति॒ मदि॑ति॒ मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।45) सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु - प्रणी॑तिम् ।46) सु॒त्रामा॑ण-म्पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वीग्ं सु॒त्रामा॑णग्ं सु॒त्रामा॑ण-म्पृथि॒वीम् ।46) सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु - त्रामा॑णम् ।47) पृ॒थि॒वी-न्द्या-न्द्या-म्पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्द्याम् ।48) द्या म॑ने॒हस॑ मने॒हस॒-न्द्या-न्द्या म॑ने॒हस᳚म् ।49) अ॒ने॒हस(ग्म्॑) सु॒शर्मा॑णग्ं सु॒शर्मा॑ण मने॒हस॑ मने॒हस(ग्म्॑) सु॒शर्मा॑णम् ।50) सु॒शर्मा॑ण॒ मदि॑ति॒ मदि॑तिग्ं सु॒शर्मा॑णग्ं सु॒शर्मा॑ण॒ मदि॑तिम् ।50) सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु - शर्मा॑णम् ।51) अदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिग्ं सु॒प्रणी॑ति॒ मदि॑ति॒ मदि॑तिग्ं सु॒प्रणी॑तिम् ।52) सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु - प्रणी॑तिम् ।53) दैवी॒न्नाव॒न्नाव॒-न्दैवी॒-न्दैवी॒न्नाव᳚म् ।54) नाव(ग्ग्॑) स्वरि॒त्राग्​ स्व॑रि॒त्रान्नाव॒न्नाव(ग्ग्॑) स्वरि॒त्राम् ।55) स्व॒रि॒त्रा मना॑गस॒ मना॑गसग्ग्​ स्वरि॒त्राग्​ स्व॑रि॒त्रा मना॑गसम् ।55) स्व॒रि॒त्रामिति॑ सु - अ॒रि॒त्राम् ।56) अना॑गस॒ मस्र॑वन्ती॒ मस्र॑वन्ती॒ मना॑गस॒ मना॑गस॒ मस्र॑वन्तीम् ।57) अस्र॑वन्ती॒ मा ऽस्र॑वन्ती॒ मस्र॑वन्ती॒ मा ।58) आ रु॑हेम रुहे॒मा रु॑हेम ।59) रु॒हे॒मा॒ स्व॒स्तये᳚ स्व॒स्तये॑ रुहेम रुहेमा स्व॒स्तये᳚ ।60) स्व॒स्तय॒ इति॑ स्व॒स्तये᳚ ।61) इ॒माग्ं सु स्वि॑मा मि॒माग्ं सु ।62) सु नाव॒न्नाव॒(ग्म्॒) सु सु नाव᳚म् ।63) नाव॒ मा नाव॒न्नाव॒ मा ।64) आ ऽरु॑ह मरुह॒ मा ऽरु॑हम् ।65) अ॒रु॒ह॒(ग्म्॒) श॒तारि॑त्राग्ं श॒तारि॑त्रा मरुह मरुहग्ं श॒तारि॑त्राम् ।66) श॒तारि॑त्राग्ं श॒तस्फ्या(ग्म्॑) श॒तस्फ्या(ग्म्॑) श॒तारि॑त्राग्ं श॒तारि॑त्राग्ं श॒तस्फ्या᳚म् ।66) श॒तारि॑त्रा॒मिति॑ श॒त - अ॒रि॒त्रा॒म् ।67) श॒तस्फ्या॒मिति॑ श॒त - स्फ्या॒म् ।68) अच्छि॑द्रा-म्पारयि॒ष्णु-म्पा॑रयि॒ष्णु मच्छि॑द्रा॒ मच्छि॑द्रा-म्पारयि॒ष्णुम् ।69) पा॒र॒यि॒ष्णुमिति॑ पारयि॒ष्णुम् ।॥ 51 ॥ (69, 78)

  ---

  1) upa̍ gantana ganta̠nōpōpa̍ gantana ।2) ga̠nta̠nēti̍ gantana ।3) yā vō̍ vō̠ yā yā va̍ḥ ।4) va̠-śśarma̠ śarma̍ vō va̠-śśarma̍ ।5) śarma̍ śaśamā̠nāya̍ śaśamā̠nāya̠ śarma̠ śarma̍ śaśamā̠nāya̍ ।6) śa̠śa̠mā̠nāya̠ santi̠ santi̍ śaśamā̠nāya̍ śaśamā̠nāya̠ santi̍ ।7) santi̍ tri̠dhātū̍ni tri̠dhātū̍ni̠ santi̠ santi̍ tri̠dhātū̍ni ।8) tri̠dhātū̍ni dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̎ tri̠dhātū̍ni tri̠dhātū̍ni dā̠śuṣē̎ ।8) tri̠dhātū̠nīti̍ tri - dhātū̍ni ।9) dā̠śuṣē̍ yachChata yachChata dā̠śuṣē̍ dā̠śuṣē̍ yachChata ।10) ya̠chCha̠tādhyadhi̍ yachChata yachCha̠tādhi̍ ।11) adhītyadhi̍ ।12) a̠smabhya̠-ntāni̠ tānya̠smabhya̍ ma̠smabhya̠-ntāni̍ ।12) a̠smabhya̠mitya̠sma - bhya̠m ।13) tāni̍ marutō maruta̠stāni̠ tāni̍ marutaḥ ।14) ma̠ru̠tō̠ vi vi ma̍rutō marutō̠ vi ।15) vi ya̍nta yanta̠ vi vi ya̍nta ।16) ya̠nta̠ ra̠yigṃ ra̠yiṃ ya̍nta yanta ra̠yim ।17) ra̠yinnō̍ nō ra̠yigṃ ra̠yinna̍ḥ ।18) nō̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ nō̠ nō̠ dha̠tta̠ ।19) dha̠tta̠ vṛ̠ṣa̠ṇō̠ vṛ̠ṣa̠ṇō̠ dha̠tta̠ dha̠tta̠ vṛ̠ṣa̠ṇa̠ḥ ।20) vṛ̠ṣa̠ṇa̠-ssu̠vīra(gm̍) su̠vīra̍ṃ vṛṣaṇō vṛṣaṇa-ssu̠vīra̎m ।21) su̠vīra̠miti̍ su - vīra̎m ।22) adi̍ti-rnō nō̠ adi̍ti̠radi̍ti-rnaḥ ।23) na̠ u̠ru̠ṣya̠tū̠ru̠ṣya̠tu̠ nō̠ na̠ u̠ru̠ṣya̠tu̠ ।24) u̠ru̠ṣya̠ tvadi̍ti̠ radi̍ti ruruṣyatūruṣya̠tvadi̍tiḥ ।25) adi̍ti̠-śśarma̠ śarmādi̍ti̠radi̍ti̠-śśarma̍ ।26) śarma̍ yachChatu yachChatu̠ śarma̠ śarma̍ yachChatu ।27) ya̠chCha̠tviti̍ yachChatu ।28) adi̍tiḥ pātu pā̠tvadi̍ti̠radi̍tiḥ pātu ।29) pā̠tvagṃha̍sō̠ agṃha̍sa spātu pā̠tvagṃha̍saḥ ।30) agṃha̍sa̠ ityagṃha̍saḥ ।31) ma̠hī mu̍ vu ma̠hī-mma̠hī mu̍ ।32) ū̠ ṣu sū̍ ṣu ।33) su mā̠tara̍-mmā̠tara̠(gm̠) su su mā̠tara̎m ।34) mā̠tara(gm̍) suvra̠tānā(gm̍) suvra̠tānā̎-mmā̠tara̍-mmā̠tara(gm̍) suvra̠tānā̎m ।35) su̠vra̠tānā̍ mṛ̠tasya̠ rtasya̍ suvra̠tānā(gm̍) suvra̠tānā̍ mṛ̠tasya̍ ।35) su̠vra̠tānā̠miti̍ su - vra̠tānā̎m ।36) ṛ̠tasya̠ patnī̠-mpatnī̍ mṛ̠tasya̠ rtasya̠ patnī̎m ।37) patnī̠ mava̠sē 'va̍sē̠ patnī̠-mpatnī̠ mava̍sē ।38) ava̍sē huvēma huvē̠māva̠sē 'va̍sē huvēma ।39) hu̠vē̠mēti̍ huvēma ।40) tu̠vi̠kṣa̠trā ma̠jara̍ntī ma̠jara̍ntī-ntuvikṣa̠trā-ntu̍vikṣa̠trā ma̠jara̍ntīm ।40) tu̠vi̠kṣa̠trāmiti̍ tuvi - kṣa̠trām ।41) a̠jara̍ntī murū̠chī mu̍rū̠chī ma̠jara̍ntī ma̠jara̍ntī murū̠chīm ।42) u̠rū̠chīgṃ su̠śarmā̍ṇagṃ su̠śarmā̍ṇa murū̠chī mu̍rū̠chīgṃ su̠śarmā̍ṇam ।43) su̠śarmā̍ṇa̠ madi̍ti̠ madi̍tigṃ su̠śarmā̍ṇagṃ su̠śarmā̍ṇa̠ madi̍tim ।43) su̠śarmā̍ṇa̠miti̍ su - śarmā̍ṇam ।44) adi̍tigṃ su̠praṇī̍tigṃ su̠praṇī̍ti̠ madi̍ti̠ madi̍tigṃ su̠praṇī̍tim ।45) su̠praṇī̍ti̠miti̍ su - praṇī̍tim ।46) su̠trāmā̍ṇa-mpṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vīgṃ su̠trāmā̍ṇagṃ su̠trāmā̍ṇa-mpṛthi̠vīm ।46) su̠trāmā̍ṇa̠miti̍ su - trāmā̍ṇam ।47) pṛ̠thi̠vī-ndyā-ndyā-mpṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndyām ।48) dyā ma̍nē̠hasa̍ manē̠hasa̠-ndyā-ndyā ma̍nē̠hasa̎m ।49) a̠nē̠hasa(gm̍) su̠śarmā̍ṇagṃ su̠śarmā̍ṇa manē̠hasa̍ manē̠hasa(gm̍) su̠śarmā̍ṇam ।50) su̠śarmā̍ṇa̠ madi̍ti̠ madi̍tigṃ su̠śarmā̍ṇagṃ su̠śarmā̍ṇa̠ madi̍tim ।50) su̠śarmā̍ṇa̠miti̍ su - śarmā̍ṇam ।51) adi̍tigṃ su̠praṇī̍tigṃ su̠praṇī̍ti̠ madi̍ti̠ madi̍tigṃ su̠praṇī̍tim ।52) su̠praṇī̍ti̠miti̍ su - praṇī̍tim ।53) daivī̠nnāva̠nnāva̠-ndaivī̠-ndaivī̠nnāva̎m ।54) nāva(gg̍) svari̠trāg​ sva̍ri̠trānnāva̠nnāva(gg̍) svari̠trām ।55) sva̠ri̠trā manā̍gasa̠ manā̍gasagg​ svari̠trāg​ sva̍ri̠trā manā̍gasam ।55) sva̠ri̠trāmiti̍ su - a̠ri̠trām ।56) anā̍gasa̠ masra̍vantī̠ masra̍vantī̠ manā̍gasa̠ manā̍gasa̠ masra̍vantīm ।57) asra̍vantī̠ mā 'sra̍vantī̠ masra̍vantī̠ mā ।58) ā ru̍hēma ruhē̠mā ru̍hēma ।59) ru̠hē̠mā̠ sva̠stayē̎ sva̠stayē̍ ruhēma ruhēmā sva̠stayē̎ ।60) sva̠staya̠ iti̍ sva̠stayē̎ ।61) i̠māgṃ su svi̍mā mi̠māgṃ su ।62) su nāva̠nnāva̠(gm̠) su su nāva̎m ।63) nāva̠ mā nāva̠nnāva̠ mā ।64) ā 'ru̍ha maruha̠ mā 'ru̍ham ।65) a̠ru̠ha̠(gm̠) śa̠tāri̍trāgṃ śa̠tāri̍trā maruha maruhagṃ śa̠tāri̍trām ।66) śa̠tāri̍trāgṃ śa̠tasphyā(gm̍) śa̠tasphyā(gm̍) śa̠tāri̍trāgṃ śa̠tāri̍trāgṃ śa̠tasphyā̎m ।66) śa̠tāri̍trā̠miti̍ śa̠ta - a̠ri̠trā̠m ।67) śa̠tasphyā̠miti̍ śa̠ta - sphyā̠m ।68) achChi̍drā-mpārayi̠ṣṇu-mpā̍rayi̠ṣṇu machChi̍drā̠ machChi̍drā-mpārayi̠ṣṇum ।69) pā̠ra̠yi̠ṣṇumiti̍ pārayi̠ṣṇum ।॥ 51 ॥ (69, 78)

  meaning

  Come near — come near, for your shelters.

  word by word

  उपUpaNear to

  याYaaTo go towards

  सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present

  त्रिTriThree

  मरुतोMarutoMarut

  मरुतMarutaMarut

  विViA prefix indicating division, order etc

  नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us

  सुSuGood, Excellent, Much, Greatly

  नःNahUs · (Please come) to us · us, of us, to us · Us, Our

  अदितिAditiAditi

  पातुPaatuPlease Protect [Me] · May that Protect · May Protect · Please Protect

  महीMahiithe Great World, the Earth

  पत्नीPatniiWife

  हुवेमHuvemaInvoke

  माMaaTo Sound, Bellow, Roar

  आAaA particle for Invoking · Until, As far as

  इतिItiRefers to something that precedes

  नावNaavaBoat, Ship

  शतShataHundred

  वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed

  मारुतोMaarutoWind

  मारुतMaarutaWind

  धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]

  वीरंViiram(To that form of Lord Maha-Vishnu which is) Vira {Exhibiting great Prowess}

  नNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither

  ऊरुUuruThigh

  मृतMrtaDead

  ऋतRtaDivine Law

  आवासAavaasaAbode, Dwelling

  क्षत्रKssatraDominion, Supremacy, Power

  अANot

  नवNavaNew, Fresh, Young

  रुहRuhaMounted, Ascended

  सतSataGoodness
• verse 52

  ॥ अ. 11 ॥

  ---

  ॥ a. 11 ॥

  meaning

  Section marker: adhyaya 11.

  word by word

  अANot