KYTS Jata 1.1 Ishe Tvorje Tva

tap any word for its meaning

• verse 1

  1) इ॒षे त्वा᳚ त्वे॒ष इ॒षे त्वा᳚ ।2) त्वो॒र्ज ऊ॒र्जे त्वा᳚ त्वो॒र्जे ।3) ऊ॒र्जे त्वा᳚ त्वो॒र्ज ऊ॒र्जे त्वा᳚ ।4) त्वा॒ वा॒यवो॑ वा॒यव॑स्त्वा त्वा वा॒यवः॑ ।5) वा॒यवः॑ स्थ स्थ वा॒यवो॑ वा॒यवः॑ स्थ ।6) स्थो॒पा॒यव॑ उपा॒यवः॑ स्थ स्थोपा॒यवः॑ ।7) उ॒पा॒यवः॑ स्थ स्थोपा॒यव॑ उपा॒यवः॑ स्थ ।7) उ॒पा॒यव॒ इत्यु॑प - आ॒यवः॑ ।8) स्थ॒ दे॒वो दे॒व-स्स्थ॑ स्थ दे॒वः ।9) दे॒वो वो॑ वो दे॒वो दे॒वो वः॑ ।10) व॒-स्स॒वि॒ता स॑वि॒ता वो॑ व-स्सवि॒ता ।11) स॒वि॒ता प्र प्र स॑वि॒ता स॑वि॒ता प्र ।12) प्रार्प॑यत्वर्पयतु॒ प्र प्रार्प॑यतु ।13) अ॒र्प॒य॒तु॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ श्रेष्ठ॑तमायार्पयत्वर्पयतु॒ श्रेष्ठ॑तमाय ।14) श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे॒ कर्म॑णे॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ श्रेष्ठ॑तमाय॒ कर्म॑णे ।14) श्रेष्ठ॑तमा॒येति॒ श्रेष्ठ॑ - त॒मा॒य॒ ।15) कर्म॑ण॒ आ कर्म॑णे॒ कर्म॑ण॒ आ ।16) आ प्या॑यद्ध्व-म्प्यायद्ध्व॒ मा प्या॑यद्ध्वम् ।17) प्या॒य॒द्ध्व॒ म॒घ्नि॒या॒ अ॒घ्नि॒याः॒ प्या॒य॒द्ध्व॒-म्प्या॒य॒द्ध्व॒ म॒घ्नि॒याः॒ ।18) अ॒घ्नि॒या॒ दे॒व॒भा॒ग-न्दे॑वभा॒ग म॑घ्निया अघ्निया देवभा॒गम् ।19) दे॒व॒भा॒ग मूर्ज॑स्वती॒ रूर्ज॑स्वती-र्देवभा॒ग-न्दे॑वभा॒ग मूर्ज॑स्वतीः ।19) दे॒व॒भा॒गमिति॑ देव - भा॒गम् ।20) ऊर्ज॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः॒ पय॑स्वती॒ रूर्ज॑स्वती॒ रूर्ज॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः ।21) पय॑स्वतीः प्र॒जाव॑तीः प्र॒जाव॑तीः॒ पय॑स्वतीः॒ पय॑स्वतीः प्र॒जाव॑तीः ।22) प्र॒जाव॑तीरनमी॒वा अ॑नमी॒वाः प्र॒जाव॑तीः प्र॒जाव॑तीरनमी॒वाः ।22) प्र॒जाव॑ती॒रिति॑ प्र॒जा - व॒तीः॒ ।23) अ॒न॒मी॒वा अ॑य॒क्ष्मा अ॑य॒क्ष्मा अ॑नमी॒वा अ॑नमी॒वा अ॑य॒क्ष्माः ।24) अ॒य॒क्ष्मा मा मा ऽय॒क्ष्मा अ॑य॒क्ष्मा मा ।25) मा वो॑ वो॒ मा मा वः॑ ।26) व॒-स्स्ते॒न-स्स्ते॒नो वो॑ व-स्स्ते॒नः ।27) स्ते॒न ई॑शतेशत स्ते॒न-स्स्ते॒न ई॑शत ।28) ई॒श॒त॒ मा मेश॑तेशत॒ मा ।29) मा ऽघशग्ं॑सो॒ ऽघशग्ं॑सो॒ मा मा ऽघशग्ं॑सः ।30) अ॒घशग्ं॑सो रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्या॒ घशग्ं॑सो॒ ऽघशग्ं॑सो रु॒द्रस्य॑ ।30) अ॒घशग्ं॑स॒ इत्य॒घ - श॒ग्ं॒सः॒ ।31) रु॒द्रस्य॑ हे॒तिर्-हे॒ती रु॒द्रस्य॑ रु॒द्रस्य॑ हे॒तिः ।32) हे॒तिः परि॒ परि॑ हे॒तिर्-हे॒तिः परि॑ ।33) परि॑ वो वः॒ परि॒ परि॑ वः ।34) वो॒ वृ॒ण॒क्तु॒ वृ॒ण॒क्तु॒ वो॒ वो॒ वृ॒ण॒क्तु॒ ।35) वृ॒ण॒क्तु॒ ध्रु॒वा ध्रु॒वा वृ॑णक्तु वृणक्तु ध्रु॒वाः ।36) ध्रु॒वा अ॒स्मि-न्न॒स्मि-न्ध्रु॒वा ध्रु॒वा अ॒स्मिन्न् ।37) अ॒स्मि-न्गोप॑तौ॒ गोप॑ता व॒स्मि-न्न॒स्मि-न्गोप॑तौ ।38) गोप॑तौ स्यात स्यात॒ गोप॑तौ॒ गोप॑तौ स्यात ।38) गोप॑ता॒विति॒ गो - प॒तौ॒ ।39) स्या॒त॒ ब॒ह्वी-र्ब॒ह्वी-स्स्या॑त स्यात ब॒ह्वीः ।40) ब॒ह्वीर्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य ब॒ह्वी-र्ब॒ह्वीर्यज॑मानस्य ।41) यज॑मानस्य प॒शू-न्प॒शून्. यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य प॒शून् ।42) प॒शू-न्पा॑हि पाहि प॒शू-न्प॒शू-न्पा॑हि ।43) पा॒हीति॑ पाहि ।॥ 1 ॥ (43/49)॥ अ. 1 ॥

  ---

  1) i̠ṣē tvā̎ tvē̠ṣa i̠ṣē tvā̎ ।2) tvō̠rja ū̠rjē tvā̎ tvō̠rjē ।3) ū̠rjē tvā̎ tvō̠rja ū̠rjē tvā̎ ।4) tvā̠ vā̠yavō̍ vā̠yava̍stvā tvā vā̠yava̍ḥ ।5) vā̠yava̍-sstha stha vā̠yavō̍ vā̠yava̍-sstha ।6) sthō̠pā̠yava̍ upā̠yava̍-sstha sthōpā̠yava̍ḥ ।7) u̠pā̠yava̍-sstha sthōpā̠yava̍ upā̠yava̍-sstha ।7) u̠pā̠yava̠ ityu̍pa - ā̠yava̍ḥ ।8) stha̠ dē̠vō dē̠va-sstha̍ stha dē̠vaḥ ।9) dē̠vō vō̍ vō dē̠vō dē̠vō va̍ḥ ।10) va̠-ssa̠vi̠tā sa̍vi̠tā vō̍ va-ssavi̠tā ।11) sa̠vi̠tā pra pra sa̍vi̠tā sa̍vi̠tā pra ।12) prārpa̍yatvarpayatu̠ pra prārpa̍yatu ।13) a̠rpa̠ya̠tu̠ śrēṣṭha̍tamāya̠ śrēṣṭha̍tamāyārpayatvarpayatu̠ śrēṣṭha̍tamāya ।14) śrēṣṭha̍tamāya̠ karma̍ṇē̠ karma̍ṇē̠ śrēṣṭha̍tamāya̠ śrēṣṭha̍tamāya̠ karma̍ṇē ।14) śrēṣṭha̍tamā̠yēti̠ śrēṣṭha̍ - ta̠mā̠ya̠ ।15) karma̍ṇa̠ ā karma̍ṇē̠ karma̍ṇa̠ ā ।16) ā pyā̍yaddhva-mpyāyaddhva̠ mā pyā̍yaddhvam ।17) pyā̠ya̠ddhva̠ ma̠ghni̠yā̠ a̠ghni̠yā̠ḥ pyā̠ya̠ddhva̠-mpyā̠ya̠ddhva̠ ma̠ghni̠yā̠ḥ ।18) a̠ghni̠yā̠ dē̠va̠bhā̠ga-ndē̍vabhā̠ga ma̍ghniyā aghniyā dēvabhā̠gam ।19) dē̠va̠bhā̠ga mūrja̍svatī̠ rūrja̍svatī-rdēvabhā̠ga-ndē̍vabhā̠ga mūrja̍svatīḥ ।19) dē̠va̠bhā̠gamiti̍ dēva - bhā̠gam ।20) ūrja̍svatī̠ḥ paya̍svatī̠ḥ paya̍svatī̠ rūrja̍svatī̠ rūrja̍svatī̠ḥ paya̍svatīḥ ।21) paya̍svatīḥ pra̠jāva̍tīḥ pra̠jāva̍tī̠ḥ paya̍svatī̠ḥ paya̍svatīḥ pra̠jāva̍tīḥ ।22) pra̠jāva̍tīranamī̠vā a̍namī̠vāḥ pra̠jāva̍tīḥ pra̠jāva̍tīranamī̠vāḥ ।22) pra̠jāva̍tī̠riti̍ pra̠jā - va̠tī̠ḥ ।23) a̠na̠mī̠vā a̍ya̠kṣmā a̍ya̠kṣmā a̍namī̠vā a̍namī̠vā a̍ya̠kṣmāḥ ।24) a̠ya̠kṣmā mā mā 'ya̠kṣmā a̍ya̠kṣmā mā ।25) mā vō̍ vō̠ mā mā va̍ḥ ।26) va̠-sstē̠na-sstē̠nō vō̍ va-sstē̠naḥ ।27) stē̠na ī̍śatēśata stē̠na-sstē̠na ī̍śata ।28) ī̠śa̠ta̠ mā mēśa̍tēśata̠ mā ।29) mā 'ghaśagṃ̍sō̠ 'ghaśagṃ̍sō̠ mā mā 'ghaśagṃ̍saḥ ।30) a̠ghaśagṃ̍sō ru̠drasya̍ ru̠drasyā̠ ghaśagṃ̍sō̠ 'ghaśagṃ̍sō ru̠drasya̍ ।30) a̠ghaśagṃ̍sa̠ itya̠gha - śa̠gṃ̠sa̠ḥ ।31) ru̠drasya̍ hē̠tir-hē̠tī ru̠drasya̍ ru̠drasya̍ hē̠tiḥ ।32) hē̠tiḥ pari̠ pari̍ hē̠tir-hē̠tiḥ pari̍ ।33) pari̍ vō va̠ḥ pari̠ pari̍ vaḥ ।34) vō̠ vṛ̠ṇa̠ktu̠ vṛ̠ṇa̠ktu̠ vō̠ vō̠ vṛ̠ṇa̠ktu̠ ।35) vṛ̠ṇa̠ktu̠ dhru̠vā dhru̠vā vṛ̍ṇaktu vṛṇaktu dhru̠vāḥ ।36) dhru̠vā a̠smi-nna̠smi-ndhru̠vā dhru̠vā a̠sminn ।37) a̠smi-ngōpa̍tau̠ gōpa̍tā va̠smi-nna̠smi-ngōpa̍tau ।38) gōpa̍tau syāta syāta̠ gōpa̍tau̠ gōpa̍tau syāta ।38) gōpa̍tā̠viti̠ gō - pa̠tau̠ ।39) syā̠ta̠ ba̠hvī-rba̠hvī-ssyā̍ta syāta ba̠hvīḥ ।40) ba̠hvīryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya ba̠hvī-rba̠hvīryaja̍mānasya ।41) yaja̍mānasya pa̠śū-npa̠śūn. yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pa̠śūn ।42) pa̠śū-npā̍hi pāhi pa̠śū-npa̠śū-npā̍hi ।43) pā̠hīti̍ pāhi ।॥ 1 ॥ (43/49)॥ a. 1 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha recitation: "For nourishment to you, for vigor to you" — a sacrificial invocation to the earth and atmosphere seeking strength and food.

• verse 2

  1) य॒ज्ञस्य॑ घो॒ष-द्घो॒ष-द्य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॑ घो॒षत् ।2) घो॒षद॑स्यसि घो॒ष-द्घो॒षद॑सि ।3) अ॒सि॒ प्रत्यु॑ष्ट॒-म्प्रत्यु॑ष्ट मस्यसि॒ प्रत्यु॑ष्टम् ।4) प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्ट॒-म्प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।4) प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑ - उ॒ष्ट॒म् ।5) रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः ।6) प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः ।6) प्रत्यु॑ष्टा॒ इति॒ प्रति॑ - उ॒ष्टाः॒ ।7) अरा॑तयः॒ प्र प्रारा॑त॒यो ऽरा॑तयः॒ प्र ।8) प्रे य मि॒य-म्प्र प्रे यम् ।9) इ॒य म॑गादगादि॒य मि॒य म॑गात् ।10) अ॒गा॒-द्धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ ऽगादगा-द्धि॒षणा᳚ ।11) धि॒षणा॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-र्धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ ब॒र्॒हिः ।12) ब॒र्॒हिरच्छाच्छ॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिरच्छ॑ ।13) अच्छ॒ मनु॑ना॒ मनु॒ना ऽच्छाच्छ॒ मनु॑ना ।14) मनु॑ना कृ॒ता कृ॒ता मनु॑ना॒ मनु॑ना कृ॒ता ।15) कृ॒ता स्व॒धया᳚ स्व॒धया॑ कृ॒ता कृ॒ता स्व॒धया᳚ ।16) स्व॒धया॒ वित॑ष्टा॒ वित॑ष्टा स्व॒धया᳚ स्व॒धया॒ वित॑ष्टा ।16) स्व॒धयेति॑ स्व - धया᳚ ।17) वित॑ष्टा॒ ते ते वित॑ष्टा॒ वित॑ष्टा॒ ते ।17) वित॒ष्टेति॒ वि - त॒ष्टा॒ ।18) त आ ते त आ ।19) आ व॑हन्ति वह॒न्त्या व॑हन्ति ।20) व॒ह॒न्ति॒ क॒वयः॑ क॒वयो॑ वहन्ति वहन्ति क॒वयः॑ ।21) क॒वयः॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्क॒वयः॑ क॒वयः॑ पु॒रस्ता᳚त् ।22) पु॒रस्ता᳚-द्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-द्दे॒वेभ्यः॑ ।23) दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ जुष्ट᳚म् ।24) जुष्ट॑ मि॒हे ह जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑ मि॒ह ।25) इ॒ह ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिरि॒हे ह ब॒र्॒हिः ।26) ब॒र्॒हिरा॒सद॑ आ॒सदे॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिरा॒सदे᳚ ।27) आ॒सदे॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मा॒सद॑ आ॒सदे॑ दे॒वाना᳚म् ।27) आ॒सद॒ इत्या᳚ - सदे᳚ ।28) दे॒वाना᳚-म्परिषू॒त-म्प॑रिषू॒त-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना᳚-म्परिषू॒तम् ।29) प॒रि॒षू॒त म॑स्यसि परिषू॒त-म्प॑रिषू॒त म॑सि ।29) प॒रि॒षू॒तमिति॑ परि - सू॒तम् ।30) अ॒सि॒ व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्ध मस्यसि व॒र्॒षवृ॑द्धम् ।31) व॒र्॒षवृ॑द्ध मस्यसि व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्ध मसि ।31) व॒र्॒षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्॒ष - वृ॒द्ध॒म् ।32) अ॒सि॒ देव॑बर्​हि॒-र्देव॑बर्​हिरस्यसि॒ देव॑बर्​हिः ।33) देव॑बर्​हि॒-र्मा मा देव॑बर्​हि॒-र्देव॑बर्​हि॒-र्मा ।33) देव॑बर्​हि॒रिति॒ देव॑ - ब॒र्॒हिः॒ ।34) मा त्वा᳚ त्वा॒ मा मा त्वा᳚ ।35) त्वा॒ ऽन्वग॒न्व-क्त्वा᳚ त्वा॒ ऽन्वक् ।36) अ॒न्व-म्मा मा ऽन्वग॒न्व-म्मा ।37) मा ति॒र्य-क्ति॒र्य-म्मा मा ति॒र्यक् ।38) ति॒र्य-क्पर्व॒ पर्व॑ ति॒र्य-क्ति॒र्य-क्पर्व॑ ।39) पर्व॑ ते ते॒ पर्व॒ पर्व॑ ते ।40) ते॒ रा॒द्ध्या॒स॒ग्ं॒ रा॒द्ध्या॒स॒-न्ते॒ ते॒ रा॒द्ध्या॒स॒म् ।41) रा॒द्ध्या॒स॒ मा॒च्छे॒त्ता ऽऽच्छे॒त्ता रा᳚द्ध्यासग्ं राद्ध्यास माच्छे॒त्ता ।42) आ॒च्छे॒त्ता ते॑ त आच्छे॒त्ता ऽऽच्छे॒त्ता ते᳚ ।42) आ॒च्छे॒त्तेत्या᳚ - छे॒त्ता ।43) ते॒ मा मा ते॑ ते॒ मा ।44) मा रि॑षग्ं रिष॒-म्मा मा रि॑षम् ।45) रि॒ष॒-न्देव॑बर्​हि॒-र्देव॑बर्​ही रिषग्ं रिष॒-न्देव॑बर्​हिः ।46) देव॑बर्​हि-श्श॒तव॑ल्​शग्ं श॒तव॑ल्​श॒-न्देव॑बर्​हि॒-र्देव॑बर्​हि-श्श॒तव॑ल्​शम् ।46) देव॑बर्​हि॒रिति॒ देव॑ - ब॒र्॒हिः॒ ।47) श॒तव॑ल्​शं॒-विँ वि श॒तव॑ल्​शग्ं श॒तव॑ल्​शं॒-विँ ।47) श॒तव॑ल्​श॒मिति॑ श॒त - व॒ल्​श॒म् ।48) वि रो॑ह रोह॒ वि वि रो॑ह ।49) रो॒ह॒ स॒हस्र॑वल्​शा-स्स॒हस्र॑वल्​शा रोह रोह स॒हस्र॑वल्​शाः ।50) स॒हस्र॑वल्​शा॒ वि वि स॒हस्र॑वल्​शा-स्स॒हस्र॑वल्​शा॒ वि ।50) स॒हस्र॑वल्​शा॒ इति॑ स॒हस्र॑ - व॒ल्॒.शाः॒ ।॥ 2 ॥ (50/62)

  ---

  1) ya̠jñasya̍ ghō̠ṣa-dghō̠ṣa-dya̠jñasya̍ ya̠jñasya̍ ghō̠ṣat ।2) ghō̠ṣada̍syasi ghō̠ṣa-dghō̠ṣada̍si ।3) a̠si̠ pratyu̍ṣṭa̠-mpratyu̍ṣṭa masyasi̠ pratyu̍ṣṭam ।4) pratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭa̠-mpratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।4) pratyu̍ṣṭa̠miti̠ prati̍ - u̠ṣṭa̠m ।5) rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭāḥ ।6) pratyu̍ṣṭā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍taya̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ arā̍tayaḥ ।6) pratyu̍ṣṭā̠ iti̠ prati̍ - u̠ṣṭā̠ḥ ।7) arā̍taya̠ḥ pra prārā̍ta̠yō 'rā̍taya̠ḥ pra ।8) prē ya mi̠ya-mpra prē yam ।9) i̠ya ma̍gādagādi̠ya mi̠ya ma̍gāt ।10) a̠gā̠-ddhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ 'gādagā-ddhi̠ṣaṇā̎ ।11) dhi̠ṣaṇā̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi-rdhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ ba̠r̠hiḥ ।12) ba̠r̠hirachChāchCha̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hirachCha̍ ।13) achCha̠ manu̍nā̠ manu̠nā 'chChāchCha̠ manu̍nā ।14) manu̍nā kṛ̠tā kṛ̠tā manu̍nā̠ manu̍nā kṛ̠tā ।15) kṛ̠tā sva̠dhayā̎ sva̠dhayā̍ kṛ̠tā kṛ̠tā sva̠dhayā̎ ।16) sva̠dhayā̠ vita̍ṣṭā̠ vita̍ṣṭā sva̠dhayā̎ sva̠dhayā̠ vita̍ṣṭā ।16) sva̠dhayēti̍ sva - dhayā̎ ।17) vita̍ṣṭā̠ tē tē vita̍ṣṭā̠ vita̍ṣṭā̠ tē ।17) vita̠ṣṭēti̠ vi - ta̠ṣṭā̠ ।18) ta ā tē ta ā ।19) ā va̍hanti vaha̠ntyā va̍hanti ।20) va̠ha̠nti̠ ka̠vaya̍ḥ ka̠vayō̍ vahanti vahanti ka̠vaya̍ḥ ।21) ka̠vaya̍ḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tka̠vaya̍ḥ ka̠vaya̍ḥ pu̠rastā̎t ।22) pu̠rastā̎-ddē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ḥ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ddē̠vēbhya̍ḥ ।23) dē̠vēbhyō̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ juṣṭa̎m ।24) juṣṭa̍ mi̠hē ha juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍ mi̠ha ।25) i̠ha ba̠r̠hi-rba̠r̠hiri̠hē ha ba̠r̠hiḥ ।26) ba̠r̠hirā̠sada̍ ā̠sadē̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hirā̠sadē̎ ।27) ā̠sadē̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mā̠sada̍ ā̠sadē̍ dē̠vānā̎m ।27) ā̠sada̠ ityā̎ - sadē̎ ।28) dē̠vānā̎-mpariṣū̠ta-mpa̍riṣū̠ta-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̎-mpariṣū̠tam ।29) pa̠ri̠ṣū̠ta ma̍syasi pariṣū̠ta-mpa̍riṣū̠ta ma̍si ।29) pa̠ri̠ṣū̠tamiti̍ pari - sū̠tam ।30) a̠si̠ va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddha masyasi va̠r̠ṣavṛ̍ddham ।31) va̠r̠ṣavṛ̍ddha masyasi va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddha masi ।31) va̠r̠ṣavṛ̍ddha̠miti̍ va̠r̠ṣa - vṛ̠ddha̠m ।32) a̠si̠ dēva̍bar​hi̠-rdēva̍bar​hirasyasi̠ dēva̍bar​hiḥ ।33) dēva̍bar​hi̠-rmā mā dēva̍bar​hi̠-rdēva̍bar​hi̠-rmā ।33) dēva̍bar​hi̠riti̠ dēva̍ - ba̠r̠hi̠ḥ ।34) mā tvā̎ tvā̠ mā mā tvā̎ ।35) tvā̠ 'nvaga̠nva-ktvā̎ tvā̠ 'nvak ।36) a̠nva-mmā mā 'nvaga̠nva-mmā ।37) mā ti̠rya-kti̠rya-mmā mā ti̠ryak ।38) ti̠rya-kparva̠ parva̍ ti̠rya-kti̠rya-kparva̍ ।39) parva̍ tē tē̠ parva̠ parva̍ tē ।40) tē̠ rā̠ddhyā̠sa̠gṃ̠ rā̠ddhyā̠sa̠-ntē̠ tē̠ rā̠ddhyā̠sa̠m ।41) rā̠ddhyā̠sa̠ mā̠chChē̠ttā ''chChē̠ttā rā̎ddhyāsagṃ rāddhyāsa māchChē̠ttā ।42) ā̠chChē̠ttā tē̍ ta āchChē̠ttā ''chChē̠ttā tē̎ ।42) ā̠chChē̠ttētyā̎ - Chē̠ttā ।43) tē̠ mā mā tē̍ tē̠ mā ।44) mā ri̍ṣagṃ riṣa̠-mmā mā ri̍ṣam ।45) ri̠ṣa̠-ndēva̍bar​hi̠-rdēva̍bar​hī riṣagṃ riṣa̠-ndēva̍bar​hiḥ ।46) dēva̍bar​hi-śśa̠tava̍l​śagṃ śa̠tava̍l​śa̠-ndēva̍bar​hi̠-rdēva̍bar​hi-śśa̠tava̍l​śam ।46) dēva̍bar​hi̠riti̠ dēva̍ - ba̠r̠hi̠ḥ ।47) śa̠tava̍l​śa̠ṃ vi vi śa̠tava̍l​śagṃ śa̠tava̍l​śa̠ṃ vi ।47) śa̠tava̍l​śa̠miti̍ śa̠ta - va̠l​śa̠m ।48) vi rō̍ha rōha̠ vi vi rō̍ha ।49) rō̠ha̠ sa̠hasra̍val​śā-ssa̠hasra̍val​śā rōha rōha sa̠hasra̍val​śāḥ ।50) sa̠hasra̍val​śā̠ vi vi sa̠hasra̍val​śā-ssa̠hasra̍val​śā̠ vi ।50) sa̠hasra̍val​śā̠ iti̍ sa̠hasra̍ - va̠l̠.śā̠ḥ ।॥ 2 ॥ (50/62)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Let the yajna resound" — invocation for the sacrifice to ring out and purify, marking the expiation of the ritual fire.

• verse 3

  1) वि व॒यं-वँ॒यं-विँ वि व॒यम् ।2) व॒यग्ं रु॑हेम रुहेम व॒यं-वँ॒यग्ं रु॑हेम ।3) रु॒हे॒म॒ पृ॒थि॒व्याः पृ॑थि॒व्या रु॑हेम रुहेम पृथि॒व्याः ।4) पृ॒थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ स॒म्पृचः॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या-स्स॒म्पृचः॑ ।5) स॒म्पृचः॑ पाहि पाहि स॒म्पृचः॑ स॒म्पृचः॑ पाहि ।5) स॒म्पृच॒ इति॑ सं - पृचः॑ ।6) पा॒हि॒ सु॒स॒म्भृता॑ सुस॒म्भृता॑ पाहि पाहि सुस॒म्भृता᳚ ।7) सु॒स॒म्भृता᳚ त्वा त्वा सुस॒म्भृता॑ सुस॒म्भृता᳚ त्वा ।7) सु॒स॒म्भृतेति॑ सु - स॒म्भृता᳚ ।8) त्वा॒ सग्ं स-न्त्वा᳚ त्वा॒ सम् ।9) स-म्भ॑रामि भरामि॒ सग्ं स-म्भ॑रामि ।10) भ॒रा॒म्यदि॑त्या॒ अदि॑त्यै भरामि भरा॒म्यदि॑त्यै ।11) अदि॑त्यै॒ रास्ना॒ रास्ना ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्यै॒ रास्ना᳚ ।12) रास्ना᳚ ऽस्यसि॒ रास्ना॒ रास्ना॑ ऽसि ।13) अ॒सी॒न्द्रा॒ण्या इ॑न्द्रा॒ण्या अ॑स्यसीन्द्रा॒ण्यै ।14) इ॒न्द्रा॒ण्यै स॒न्नह॑नग्ं स॒न्नह॑न मिन्द्रा॒ण्या इ॑न्द्रा॒ण्यै स॒न्नह॑नम् ।15) स॒न्नह॑न-म्पू॒षा पू॒षा स॒न्नह॑नग्ं स॒न्नह॑न-म्पू॒षा ।15) स॒न्नह॑न॒मिति॑ सं - नह॑नम् ।16) पू॒षा ते॑ ते पू॒षा पू॒षा ते᳚ ।17) ते॒ ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॒न्थि-न्ते॑ ते ग्र॒न्थिम् ।18) ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॑थ्नातु ग्रथ्नातु ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॒न्थि-ङ्ग्र॑थ्नातु ।19) ग्र॒थ्ना॒तु॒ स स ग्र॑थ्नातु ग्रथ्नातु॒ सः ।20) स ते॑ ते॒ स स ते᳚ ।21) ते॒ मा मा ते॑ ते॒ मा ।22) मा ऽऽस्था᳚-थ्स्था॒दा मा मा ऽऽस्था᳚त् ।23) आ स्था᳚-थ्स्था॒दा स्था᳚त् ।24) स्था॒दिन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य स्था-थ्स्था॒दिन्द्र॑स्य ।25) इन्द्र॑स्य त्वा॒ त्वेन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य त्वा ।26) त्वा॒ बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या᳚-न्त्वा त्वा बा॒हुभ्या᳚म् ।27) बा॒हुभ्या॒ मुदु-द्बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॒ मुत् ।27) बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् ।28) उ-द्य॑च्छे यच्छ॒ उदु-द्य॑च्छे ।29) य॒च्छे॒ बृह॒स्पते॒-र्बृह॒स्पते᳚र्यच्छे यच्छे॒ बृह॒स्पतेः᳚ ।30) बृह॒स्पते᳚-र्मू॒र्ध्ना मू॒र्ध्ना बृह॒स्पते॒-र्बृह॒स्पते᳚-र्मू॒र्ध्ना ।31) मू॒र्ध्ना ह॑रामि हरामि मू॒र्ध्ना मू॒र्ध्ना ह॑रामि ।32) ह॒रा॒ म्यु॒रू॑रु ह॑रामि हरा म्यु॒रु ।33) उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मु॒रू᳚(1॒)र्व॑न्तरि॑क्षम् ।34) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मन्वन्व॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मनु॑ ।35) अन्वि॑ही॒ह्यन्वन्वि॑हि ।36) इ॒हि॒ दे॒व॒ङ्ग॒म-न्दे॑वङ्ग॒म मि॑हीहि देवङ्ग॒मम् ।37) दे॒व॒ङ्ग॒म म॑स्यसि देवङ्ग॒म-न्दे॑वङ्ग॒म म॑सि ।37) दे॒व॒ङ्ग॒ममिति॑ देवम् - ग॒मम् ।38) अ॒सीत्य॑सि ।॥ 3 ॥ (38/43)॥ अ. 2 ॥

  ---

  1) vi va̠yaṃ va̠yaṃ vi vi va̠yam ।2) va̠yagṃ ru̍hēma ruhēma va̠yaṃ va̠yagṃ ru̍hēma ।3) ru̠hē̠ma̠ pṛ̠thi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā ru̍hēma ruhēma pṛthi̠vyāḥ ।4) pṛ̠thi̠vyā-ssa̠mpṛcha̍-ssa̠mpṛcha̍ḥ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā-ssa̠mpṛcha̍ḥ ।5) sa̠mpṛcha̍ḥ pāhi pāhi sa̠mpṛcha̍-ssa̠mpṛcha̍ḥ pāhi ।5) sa̠mpṛcha̠ iti̍ saṃ - pṛcha̍ḥ ।6) pā̠hi̠ su̠sa̠mbhṛtā̍ susa̠mbhṛtā̍ pāhi pāhi susa̠mbhṛtā̎ ।7) su̠sa̠mbhṛtā̎ tvā tvā susa̠mbhṛtā̍ susa̠mbhṛtā̎ tvā ।7) su̠sa̠mbhṛtēti̍ su - sa̠mbhṛtā̎ ।8) tvā̠ sagṃ sa-ntvā̎ tvā̠ sam ।9) sa-mbha̍rāmi bharāmi̠ sagṃ sa-mbha̍rāmi ।10) bha̠rā̠myadi̍tyā̠ adi̍tyai bharāmi bharā̠myadi̍tyai ।11) adi̍tyai̠ rāsnā̠ rāsnā 'di̍tyā̠ adi̍tyai̠ rāsnā̎ ।12) rāsnā̎ 'syasi̠ rāsnā̠ rāsnā̍ 'si ।13) a̠sī̠ndrā̠ṇyā i̍ndrā̠ṇyā a̍syasīndrā̠ṇyai ।14) i̠ndrā̠ṇyai sa̠nnaha̍nagṃ sa̠nnaha̍na mindrā̠ṇyā i̍ndrā̠ṇyai sa̠nnaha̍nam ।15) sa̠nnaha̍na-mpū̠ṣā pū̠ṣā sa̠nnaha̍nagṃ sa̠nnaha̍na-mpū̠ṣā ।15) sa̠nnaha̍na̠miti̍ saṃ - naha̍nam ।16) pū̠ṣā tē̍ tē pū̠ṣā pū̠ṣā tē̎ ।17) tē̠ gra̠nthi-ṅgra̠nthi-ntē̍ tē gra̠nthim ।18) gra̠nthi-ṅgra̍thnātu grathnātu gra̠nthi-ṅgra̠nthi-ṅgra̍thnātu ।19) gra̠thnā̠tu̠ sa sa gra̍thnātu grathnātu̠ saḥ ।20) sa tē̍ tē̠ sa sa tē̎ ।21) tē̠ mā mā tē̍ tē̠ mā ।22) mā ''sthā̎-thsthā̠dā mā mā ''sthā̎t ।23) ā sthā̎-thsthā̠dā sthā̎t ।24) sthā̠dindra̠syē ndra̍sya sthā-thsthā̠dindra̍sya ।25) indra̍sya tvā̠ tvēndra̠syē ndra̍sya tvā ।26) tvā̠ bā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̎-ntvā tvā bā̠hubhyā̎m ।27) bā̠hubhyā̠ mudu-dbā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̠ mut ।27) bā̠hubhyā̠miti̍ bā̠hu - bhyā̠m ।28) u-dya̍chChē yachCha̠ udu-dya̍chChē ।29) ya̠chChē̠ bṛha̠spatē̠-rbṛha̠spatē̎ryachChē yachChē̠ bṛha̠spatē̎ḥ ।30) bṛha̠spatē̎-rmū̠rdhnā mū̠rdhnā bṛha̠spatē̠-rbṛha̠spatē̎-rmū̠rdhnā ।31) mū̠rdhnā ha̍rāmi harāmi mū̠rdhnā mū̠rdhnā ha̍rāmi ।32) ha̠rā̠ myu̠rū̍ru ha̍rāmi harā myu̠ru ।33) u̠rva̍ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa mu̠rū̎(1̠)rva̍ntari̍kṣam ।34) a̠ntari̍kṣa̠ manvanva̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ manu̍ ।35) anvi̍hī̠hyanvanvi̍hi ।36) i̠hi̠ dē̠va̠ṅga̠ma-ndē̍vaṅga̠ma mi̍hīhi dēvaṅga̠mam ।37) dē̠va̠ṅga̠ma ma̍syasi dēvaṅga̠ma-ndē̍vaṅga̠ma ma̍si ।37) dē̠va̠ṅga̠mamiti̍ dēvam - ga̠mam ।38) a̠sītya̍si ।॥ 3 ॥ (38/43)॥ a. 2 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "May we rise up" — invocation to ascend from the earth, establishing the sacrificer's upward spiritual movement.

• verse 4

  1) शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ दैव्या॑य॒ शुन्ध॑द्ध्व॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य ।2) दैव्या॑य॒ कर्म॑णे॒ कर्म॑णे॒ दैव्या॑य॒ दैव्या॑य॒ कर्म॑णे ।3) कर्म॑णे देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै॒ कर्म॑णे॒ कर्म॑णे देवय॒ज्यायै᳚ ।4) दे॒व॒य॒ज्यायै॑ मात॒रिश्व॑नो मात॒रिश्व॑नो देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै॑ मात॒रिश्व॑नः ।4) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।5) मा॒त॒रिश्व॑नो घ॒र्मो घ॒र्मो मा॑त॒रिश्व॑नो मात॒रिश्व॑नो घ॒र्मः ।6) घ॒र्मो᳚ ऽस्यसि घ॒र्मो घ॒र्मो॑ ऽसि ।7) अ॒सि॒ द्यौ-र्द्यौर॑स्यसि॒ द्यौः ।8) द्यौर॑स्यसि॒ द्यौ-र्द्यौर॑सि ।9) अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒व्य॑स्यसि पृथि॒वी ।10) पृ॒थि॒व्य॑स्यसि पृथि॒वी पृ॑थि॒व्य॑सि ।11) अ॒सि॒ वि॒श्वधा॑या वि॒श्वधा॑या अस्यसि वि॒श्वधा॑याः ।12) वि॒श्वधा॑या अस्यसि वि॒श्वधा॑या वि॒श्वधा॑या असि ।12) वि॒श्वधा॑या॒ इति॑ वि॒श्व - धा॒याः॒ ।13) अ॒सि॒ प॒र॒मेण॑ पर॒मेणा᳚स्यसि पर॒मेण॑ ।14) प॒र॒मेण॒ धाम्ना॒ धाम्ना॑ पर॒मेण॑ पर॒मेण॒ धाम्ना᳚ ।15) धाम्ना॒ दृग्ंह॑स्व॒ दृग्ंह॑स्व॒ धाम्ना॒ धाम्ना॒ दृग्ंह॑स्व ।16) दृग्ंह॑स्व॒ मा मा दृग्ंह॑स्व॒ दृग्ंह॑स्व॒ मा ।17) मा ह्वा᳚र्-ह्वा॒-र्मा मा ह्वाः᳚ ।18) ह्वा॒-र्वसू॑नां॒-वँसू॑नाग्​ ह्वार्-ह्वा॒-र्वसू॑नाम् ।19) वसू॑ना-म्प॒वित्र॑-म्प॒वित्रं॒-वँसू॑नां॒-वँसू॑ना-म्प॒वित्र᳚म् ।20) प॒वित्र॑ मस्यसि प॒वित्र॑-म्प॒वित्र॑ मसि ।21) अ॒सि॒ श॒तधा॑रग्ं श॒तधा॑र मस्यसि श॒तधा॑रम् ।22) श॒तधा॑रं॒-वँसू॑नां॒-वँसू॑नाग्ं श॒तधा॑रग्ं श॒तधा॑रं॒-वँसू॑नाम् ।22) श॒तधा॑र॒मिति॑ श॒त - धा॒र॒म् ।23) वसू॑ना-म्प॒वित्र॑-म्प॒वित्रं॒-वँसू॑नां॒-वँसू॑ना-म्प॒वित्र᳚म् ।24) प॒वित्र॑ मस्यसि प॒वित्र॑-म्प॒वित्र॑ मसि ।25) अ॒सि॒ स॒हस्र॑धारग्ं स॒हस्र॑धार मस्यसि स॒हस्र॑धारम् ।26) स॒हस्र॑धारग्ं हु॒तो हु॒त-स्स॒हस्र॑धारग्ं स॒हस्र॑धारग्ं हु॒तः ।26) स॒हस्र॑धार॒मिति॑ स॒हस्र॑ - धा॒र॒म् ।27) हु॒त-स्स्तो॒क-स्स्तो॒को हु॒तो हु॒त-स्स्तो॒कः ।28) स्तो॒को हु॒तो हु॒त-स्स्तो॒क-स्स्तो॒को हु॒तः ।29) हु॒तो द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो हु॒तो हु॒तो द्र॒फ्सः ।30) द्र॒फ्सो᳚ ऽग्नये॒ ऽग्नये᳚ द्र॒फ्सो द्र॒फ्सो᳚ ऽग्नये᳚ ।31) अ॒ग्नये॑ बृह॒ते बृ॑ह॒ते᳚ ऽग्नये॒ ऽग्नये॑ बृह॒ते ।32) बृ॒ह॒ते नाका॑य॒ नाका॑य बृह॒ते बृ॑ह॒ते नाका॑य ।33) नाका॑य॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ नाका॑य॒ नाका॑य॒ स्वाहा᳚ ।34) स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚म् ।35) द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्ं॒ सा सा द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒ग्ं॒ सा ।35) द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॒मिति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वीभ्या᳚म् ।36) सा वि॒श्वायु॑-र्वि॒श्वायु॒-स्सा सा वि॒श्वायुः॑ ।37) वि॒श्वायु॒-स्सा सा वि॒श्वायु॑-र्वि॒श्वायु॒-स्सा ।37) वि॒श्वायु॒रिति॑ वि॒श्व - आ॒युः॒ ।38) सा वि॒श्वव्य॑चा वि॒श्वव्य॑चा॒-स्सा सा वि॒श्वव्य॑चाः ।39) वि॒श्वव्य॑चा॒-स्सा सा वि॒श्वव्य॑चा वि॒श्वव्य॑चा॒-स्सा ।39) वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ वि॒श्व - व्य॒चाः॒ ।40) सा वि॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ सा सा वि॒श्वक॑र्मा ।41) वि॒श्वक॑र्मा॒ सग्ं सं-विँ॒श्वक॑र्मा वि॒श्वक॑र्मा॒ सम् ।41) वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ ।42) स-म्पृ॑च्यद्ध्व-म्पृच्यद्ध्व॒ग्ं॒ सग्ं स-म्पृ॑च्यद्ध्वम् ।43) पृ॒च्य॒द्ध्व॒ मृ॒ता॒व॒री॒र्॒ ऋ॒ता॒व॒रीः॒ पृ॒च्य॒द्ध्व॒-म्पृ॒च्य॒द्ध्व॒ मृ॒ता॒व॒रीः॒ ।44) ऋ॒ता॒व॒री॒ रू॒र्मिणी॑ रू॒र्मिणीर्॑. ऋतावरीर्-ऋतावरी रू॒र्मिणीः᳚ ।44) ऋ॒ता॒व॒री॒रित्यृ॑त - व॒रीः॒ ।45) ऊ॒र्मिणी॒-र्मधु॑मत्तमा॒ मधु॑मत्तमा ऊ॒र्मिणी॑ रू॒र्मिणी॒-र्मधु॑मत्तमाः ।46) मधु॑मत्तमा म॒न्द्रा म॒न्द्रा मधु॑मत्तमा॒ मधु॑मत्तमा म॒न्द्राः ।46) मधु॑मत्तमा॒ इति॒ मधु॑मत् - त॒माः॒ ।47) म॒न्द्रा धन॑स्य॒ धन॑स्य म॒न्द्रा म॒न्द्रा धन॑स्य ।48) धन॑स्य सा॒तये॑ सा॒तये॒ धन॑स्य॒ धन॑स्य सा॒तये᳚ ।49) सा॒तये॒ सोमे॑न॒ सोमे॑न सा॒तये॑ सा॒तये॒ सोमे॑न ।50) सोमे॑न त्वा त्वा॒ सोमे॑न॒ सोमे॑न त्वा ।51) त्वा-ऽऽ त्वा॒ त्वा ।52) आ त॑नच्मि तन॒च्म्या त॑नच्मि ।53) त॒न॒च्मीन्द्रा॒ये न्द्रा॑य तनच्मि तन॒च्मीन्द्रा॑य ।54) इन्द्रा॑य॒ दधि॒ दधीन्द्रा॒ये न्द्रा॑य॒ दधि॑ ।55) दधि॒ विष्णो॒ विष्णो॒ दधि॒ दधि॒ विष्णो᳚ ।56) विष्णो॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्यं-विँष्णो॒ विष्णो॑ ह॒व्यम् ।56) विष्णो॒ इति॒ विष्णो᳚ ।57) ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व रक्षस्व ह॒व्यग्ं ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ।58) र॒क्ष॒स्वेति॑ रक्षस्व ।॥ 4 ॥ (58/69)॥ अ. 3 ॥

  ---

  1) śundha̍ddhva̠-ndaivyā̍ya̠ daivyā̍ya̠ śundha̍ddhva̠gṃ̠ śundha̍ddhva̠-ndaivyā̍ya ।2) daivyā̍ya̠ karma̍ṇē̠ karma̍ṇē̠ daivyā̍ya̠ daivyā̍ya̠ karma̍ṇē ।3) karma̍ṇē dēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̠ karma̍ṇē̠ karma̍ṇē dēvaya̠jyāyai̎ ।4) dē̠va̠ya̠jyāyai̍ māta̠riśva̍nō māta̠riśva̍nō dēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̍ māta̠riśva̍naḥ ।4) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।5) mā̠ta̠riśva̍nō gha̠rmō gha̠rmō mā̍ta̠riśva̍nō māta̠riśva̍nō gha̠rmaḥ ।6) gha̠rmō̎ 'syasi gha̠rmō gha̠rmō̍ 'si ।7) a̠si̠ dyau-rdyaura̍syasi̠ dyauḥ ।8) dyaura̍syasi̠ dyau-rdyaura̍si ।9) a̠si̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠vya̍syasi pṛthi̠vī ।10) pṛ̠thi̠vya̍syasi pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vya̍si ।11) a̠si̠ vi̠śvadhā̍yā vi̠śvadhā̍yā asyasi vi̠śvadhā̍yāḥ ।12) vi̠śvadhā̍yā asyasi vi̠śvadhā̍yā vi̠śvadhā̍yā asi ।12) vi̠śvadhā̍yā̠ iti̍ vi̠śva - dhā̠yā̠ḥ ।13) a̠si̠ pa̠ra̠mēṇa̍ para̠mēṇā̎syasi para̠mēṇa̍ ।14) pa̠ra̠mēṇa̠ dhāmnā̠ dhāmnā̍ para̠mēṇa̍ para̠mēṇa̠ dhāmnā̎ ।15) dhāmnā̠ dṛgṃha̍sva̠ dṛgṃha̍sva̠ dhāmnā̠ dhāmnā̠ dṛgṃha̍sva ।16) dṛgṃha̍sva̠ mā mā dṛgṃha̍sva̠ dṛgṃha̍sva̠ mā ।17) mā hvā̎r-hvā̠-rmā mā hvā̎ḥ ।18) hvā̠-rvasū̍nā̠ṃ vasū̍nāg​ hvār-hvā̠-rvasū̍nām ।19) vasū̍nā-mpa̠vitra̍-mpa̠vitra̠ṃ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nā-mpa̠vitra̎m ।20) pa̠vitra̍ masyasi pa̠vitra̍-mpa̠vitra̍ masi ।21) a̠si̠ śa̠tadhā̍ragṃ śa̠tadhā̍ra masyasi śa̠tadhā̍ram ।22) śa̠tadhā̍ra̠ṃ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nāgṃ śa̠tadhā̍ragṃ śa̠tadhā̍ra̠ṃ vasū̍nām ।22) śa̠tadhā̍ra̠miti̍ śa̠ta - dhā̠ra̠m ।23) vasū̍nā-mpa̠vitra̍-mpa̠vitra̠ṃ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nā-mpa̠vitra̎m ।24) pa̠vitra̍ masyasi pa̠vitra̍-mpa̠vitra̍ masi ।25) a̠si̠ sa̠hasra̍dhāragṃ sa̠hasra̍dhāra masyasi sa̠hasra̍dhāram ।26) sa̠hasra̍dhāragṃ hu̠tō hu̠ta-ssa̠hasra̍dhāragṃ sa̠hasra̍dhāragṃ hu̠taḥ ।26) sa̠hasra̍dhāra̠miti̍ sa̠hasra̍ - dhā̠ra̠m ।27) hu̠ta-sstō̠ka-sstō̠kō hu̠tō hu̠ta-sstō̠kaḥ ।28) stō̠kō hu̠tō hu̠ta-sstō̠ka-sstō̠kō hu̠taḥ ।29) hu̠tō dra̠phsō dra̠phsō hu̠tō hu̠tō dra̠phsaḥ ।30) dra̠phsō̎ 'gnayē̠ 'gnayē̎ dra̠phsō dra̠phsō̎ 'gnayē̎ ।31) a̠gnayē̍ bṛha̠tē bṛ̍ha̠tē̎ 'gnayē̠ 'gnayē̍ bṛha̠tē ।32) bṛ̠ha̠tē nākā̍ya̠ nākā̍ya bṛha̠tē bṛ̍ha̠tē nākā̍ya ।33) nākā̍ya̠ svāhā̠ svāhā̠ nākā̍ya̠ nākā̍ya̠ svāhā̎ ।34) svāhā̠ dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠g̠ svāhā̠ svāhā̠ dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̎m ।35) dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠gṃ̠ sā sā dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠gṃ̠ sā ।35) dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠miti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vībhyā̎m ।36) sā vi̠śvāyu̍-rvi̠śvāyu̠-ssā sā vi̠śvāyu̍ḥ ।37) vi̠śvāyu̠-ssā sā vi̠śvāyu̍-rvi̠śvāyu̠-ssā ।37) vi̠śvāyu̠riti̍ vi̠śva - ā̠yu̠ḥ ।38) sā vi̠śvavya̍chā vi̠śvavya̍chā̠-ssā sā vi̠śvavya̍chāḥ ।39) vi̠śvavya̍chā̠-ssā sā vi̠śvavya̍chā vi̠śvavya̍chā̠-ssā ।39) vi̠śvavya̍chā̠ iti̍ vi̠śva - vya̠chā̠ḥ ।40) sā vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ sā sā vi̠śvaka̍rmā ।41) vi̠śvaka̍rmā̠ sagṃ saṃ vi̠śvaka̍rmā vi̠śvaka̍rmā̠ sam ।41) vi̠śvaka̠rmēti̍ vi̠śva - ka̠rmā̠ ।42) sa-mpṛ̍chyaddhva-mpṛchyaddhva̠gṃ̠ sagṃ sa-mpṛ̍chyaddhvam ।43) pṛ̠chya̠ddhva̠ mṛ̠tā̠va̠rī̠r̠ ṛ̠tā̠va̠rī̠ḥ pṛ̠chya̠ddhva̠-mpṛ̠chya̠ddhva̠ mṛ̠tā̠va̠rī̠ḥ ।44) ṛ̠tā̠va̠rī̠ rū̠rmiṇī̍ rū̠rmiṇīr̍. ṛtāvarīr-ṛtāvarī rū̠rmiṇī̎ḥ ।44) ṛ̠tā̠va̠rī̠rityṛ̍ta - va̠rī̠ḥ ।45) ū̠rmiṇī̠-rmadhu̍mattamā̠ madhu̍mattamā ū̠rmiṇī̍ rū̠rmiṇī̠-rmadhu̍mattamāḥ ।46) madhu̍mattamā ma̠ndrā ma̠ndrā madhu̍mattamā̠ madhu̍mattamā ma̠ndrāḥ ।46) madhu̍mattamā̠ iti̠ madhu̍mat - ta̠mā̠ḥ ।47) ma̠ndrā dhana̍sya̠ dhana̍sya ma̠ndrā ma̠ndrā dhana̍sya ।48) dhana̍sya sā̠tayē̍ sā̠tayē̠ dhana̍sya̠ dhana̍sya sā̠tayē̎ ।49) sā̠tayē̠ sōmē̍na̠ sōmē̍na sā̠tayē̍ sā̠tayē̠ sōmē̍na ।50) sōmē̍na tvā tvā̠ sōmē̍na̠ sōmē̍na tvā ।51) tvā-'' tvā̠ tvā ।52) ā ta̍nachmi tana̠chmyā ta̍nachmi ।53) ta̠na̠chmīndrā̠yē ndrā̍ya tanachmi tana̠chmīndrā̍ya ।54) indrā̍ya̠ dadhi̠ dadhīndrā̠yē ndrā̍ya̠ dadhi̍ ।55) dadhi̠ viṣṇō̠ viṣṇō̠ dadhi̠ dadhi̠ viṣṇō̎ ।56) viṣṇō̍ ha̠vyagṃ ha̠vyaṃ viṣṇō̠ viṣṇō̍ ha̠vyam ।56) viṣṇō̠ iti̠ viṣṇō̎ ।57) ha̠vyagṃ ra̍kṣasva rakṣasva ha̠vyagṃ ha̠vyagṃ ra̍kṣasva ।58) ra̠kṣa̠svēti̍ rakṣasva ।॥ 4 ॥ (58/69)॥ a. 3 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "Be purified for the divine work" — calling the ritual implements to purity for sacred action.

• verse 5

  1) कर्म॑णे वां-वाँ॒-ङ्कर्म॑णे॒ कर्म॑णे वाम् ।2) वा॒-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ वां-वाँ-न्दे॒वेभ्यः॑ ।3) दे॒वेभ्यः॑ शकेयग्ं शकेय-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ शकेयम् ।4) श॒के॒यं॒-वेँषा॑य॒ वेषा॑य शकेयग्ं शकेयं॒-वेँषा॑य ।5) वेषा॑य त्वा त्वा॒ वेषा॑य॒ वेषा॑य त्वा ।6) त्वा॒ प्रत्यु॑ष्ट॒-म्प्रत्यु॑ष्ट-न्त्वा त्वा॒ प्रत्यु॑ष्टम् ।7) प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्ट॒-म्प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।7) प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑ - उ॒ष्ट॒म् ।8) रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः ।9) प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः ।9) प्रत्यु॑ष्टा॒ इति॒ प्रति॑ - उ॒ष्टाः॒ ।10) अरा॑तयो॒ धू-र्धूररा॑त॒यो ऽरा॑तयो॒ धूः ।11) धूर॑स्यसि॒ धू-र्धूर॑सि ।12) अ॒सि॒ धूर्व॒ धूर्वा᳚स्यसि॒ धूर्व॑ ।13) धूर्व॒ धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॒ धूर्व॒ धूर्व॑न्तम् ।14) धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॒ धूर्व॒ धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॑न्त॒-न्धूर्व॑ ।15) धूर्व॒ त-न्त-न्धूर्व॒ धूर्व॒ तम् ।16) तं-योँ यस्त-न्तं-यः ँ।17) यो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. यो यो᳚ ऽस्मान् ।18) अ॒स्मा-न्धूर्व॑ति॒ धूर्व॑त्य॒स्मा न॒स्मा-न्धूर्व॑ति ।19) धूर्व॑ति॒ त-न्त-न्धूर्व॑ति॒ धूर्व॑ति॒ तम् ।20) त-न्धू᳚र्व धूर्व॒ त-न्त-न्धू᳚र्व ।21) धू॒र्व॒ यं-यँ-न्धू᳚र्व धूर्व॒ यम् ।22) यं-वँ॒यं-वँ॒यं-यंँ यं-वँ॒यम् ।23) व॒य-न्धूर्वा॑मो॒ धूर्वा॑मो व॒यं-वँ॒य-न्धूर्वा॑मः ।24) धूर्वा॑म॒स्त्व-न्त्व-न्धूर्वा॑मो॒ धूर्वा॑म॒स्त्वम् ।25) त्व-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-न्त्व-न्त्व-न्दे॒वाना᳚म् ।26) दे॒वाना॑ मस्यसि दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मसि ।27) अ॒सि॒ सस्नि॑तम॒ग्ं॒ सस्नि॑तम मस्यसि॒ सस्नि॑तमम् ।28) सस्नि॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒ग्ं॒ सस्नि॑तम॒ग्ं॒ सस्नि॑तम॒-म्पप्रि॑तमम् ।28) सस्नि॑तम॒मिति॒ सस्नि॑ - त॒म॒म् ।29) पप्रि॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒-म्पप्रि॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तमम् ।29) पप्रि॑तम॒मिति॒ पप्रि॑ - त॒म॒म् ।30) जुष्ट॑तमं॒-वँह्नि॑तमं॒-वँह्नि॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तम॒-ञ्जुष्ट॑तमं॒-वँह्नि॑तमम् ।30) जुष्ट॑तम॒मिति॒ जुष्ट॑ - त॒म॒म् ।31) वह्नि॑तम-न्देव॒हूत॑म-न्देव॒हूत॑मं॒-वँह्नि॑तमं॒-वँह्नि॑तम-न्देव॒हूत॑मम् ।31) वह्नि॑तम॒मिति॒ वह्नि॑ - त॒म॒म् ।32) दे॒व॒हूत॑म॒ मह्रु॑त॒ मह्रु॑त-न्देव॒हूत॑म-न्देव॒हूत॑म॒ मह्रु॑तम् ।32) दे॒व॒हूत॑म॒मिति॑ देव - हूत॑मम् ।33) अह्रु॑त मस्य॒स्यह्रु॑त॒ मह्रु॑त मसि ।34) अ॒सि॒ ह॒वि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धान॑ मस्यसि हवि॒र्धान᳚म् ।35) ह॒वि॒र्धान॒-न्दृग्ंह॑स्व॒ दृग्ंह॑स्व हवि॒र्धानग्ं॑ हवि॒र्धान॒-न्दृग्ंह॑स्व ।35) ह॒वि॒र्धान॒मिति॑ हविः - धान᳚म् ।36) दृग्ंह॑स्व॒ मा मा दृग्ंह॑स्व॒ दृग्ंह॑स्व॒ मा ।37) मा ह्वा᳚र्-ह्वा॒-र्मा मा ह्वाः᳚ ।38) ह्वा॒-र्मि॒त्रस्य॑ मि॒त्रस्य॑ ह्वार्-ह्वा-र्मि॒त्रस्य॑ ।39) मि॒त्रस्य॑ त्वा त्वा मि॒त्रस्य॑ मि॒त्रस्य॑ त्वा ।40) त्वा॒ चक्षु॑षा॒ चक्षु॑षा त्वा त्वा॒ चक्षु॑षा ।41) चक्षु॑षा॒ प्र प्र चक्षु॑षा॒ चक्षु॑षा॒ प्र ।42) प्रेक्ष॑ ईक्षे॒ प्र प्रेक्षे᳚ ।43) ई॒क्षे॒ मा मेक्ष॑ ईक्षे॒ मा ।44) मा भे-र्भे-र्मा मा भेः ।45) भे-र्मा मा भे-र्भे-र्मा ।46) मा सग्ं स-म्मा मा सम् ।47) सं-विँ॑क्था विक्था॒-स्सग्ं सं-विँ॑क्थाः ।48) वि॒क्था॒ मा मा वि॑क्था विक्था॒ मा ।49) मा त्वा᳚ त्वा॒ मा मा त्वा᳚ ।50) त्वा॒ हि॒ग्ं॒सि॒ष॒ग्ं॒हि॒ग्ं॒सि॒ष॒-न्त्वा॒ त्वा॒ हि॒ग्ं॒सि॒ष॒म् ।॥ 5 ॥ (50/58)

  ---

  1) karma̍ṇē vāṃ vā̠-ṅkarma̍ṇē̠ karma̍ṇē vām ।2) vā̠-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ vāṃ vā-ndē̠vēbhya̍ḥ ।3) dē̠vēbhya̍-śśakēyagṃ śakēya-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍-śśakēyam ।4) śa̠kē̠ya̠ṃ vēṣā̍ya̠ vēṣā̍ya śakēyagṃ śakēya̠ṃ vēṣā̍ya ।5) vēṣā̍ya tvā tvā̠ vēṣā̍ya̠ vēṣā̍ya tvā ।6) tvā̠ pratyu̍ṣṭa̠-mpratyu̍ṣṭa-ntvā tvā̠ pratyu̍ṣṭam ।7) pratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭa̠-mpratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।7) pratyu̍ṣṭa̠miti̠ prati̍ - u̠ṣṭa̠m ।8) rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭāḥ ।9) pratyu̍ṣṭā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍taya̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ arā̍tayaḥ ।9) pratyu̍ṣṭā̠ iti̠ prati̍ - u̠ṣṭā̠ḥ ।10) arā̍tayō̠ dhū-rdhūrarā̍ta̠yō 'rā̍tayō̠ dhūḥ ।11) dhūra̍syasi̠ dhū-rdhūra̍si ।12) a̠si̠ dhūrva̠ dhūrvā̎syasi̠ dhūrva̍ ।13) dhūrva̠ dhūrva̍nta̠-ndhūrva̍nta̠-ndhūrva̠ dhūrva̠ dhūrva̍ntam ।14) dhūrva̍nta̠-ndhūrva̠ dhūrva̠ dhūrva̍nta̠-ndhūrva̍nta̠-ndhūrva̍ ।15) dhūrva̠ ta-nta-ndhūrva̠ dhūrva̠ tam ।16) taṃ yō yasta-ntaṃ yaḥ ।17) yō̎ 'smā na̠smān. yō yō̎ 'smān ।18) a̠smā-ndhūrva̍ti̠ dhūrva̍tya̠smā na̠smā-ndhūrva̍ti ।19) dhūrva̍ti̠ ta-nta-ndhūrva̍ti̠ dhūrva̍ti̠ tam ।20) ta-ndhū̎rva dhūrva̠ ta-nta-ndhū̎rva ।21) dhū̠rva̠ yaṃ ya-ndhū̎rva dhūrva̠ yam ।22) yaṃ va̠yaṃ va̠yaṃ yaṃ yaṃ va̠yam ।23) va̠ya-ndhūrvā̍mō̠ dhūrvā̍mō va̠yaṃ va̠ya-ndhūrvā̍maḥ ।24) dhūrvā̍ma̠stva-ntva-ndhūrvā̍mō̠ dhūrvā̍ma̠stvam ।25) tva-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ntva-ntva-ndē̠vānā̎m ।26) dē̠vānā̍ masyasi dē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ masi ।27) a̠si̠ sasni̍tama̠gṃ̠ sasni̍tama masyasi̠ sasni̍tamam ।28) sasni̍tama̠-mpapri̍tama̠-mpapri̍tama̠gṃ̠ sasni̍tama̠gṃ̠ sasni̍tama̠-mpapri̍tamam ।28) sasni̍tama̠miti̠ sasni̍ - ta̠ma̠m ।29) papri̍tama̠-ñjuṣṭa̍tama̠-ñjuṣṭa̍tama̠-mpapri̍tama̠-mpapri̍tama̠-ñjuṣṭa̍tamam ।29) papri̍tama̠miti̠ papri̍ - ta̠ma̠m ।30) juṣṭa̍tama̠ṃ vahni̍tama̠ṃ vahni̍tama̠-ñjuṣṭa̍tama̠-ñjuṣṭa̍tama̠ṃ vahni̍tamam ।30) juṣṭa̍tama̠miti̠ juṣṭa̍ - ta̠ma̠m ।31) vahni̍tama-ndēva̠hūta̍ma-ndēva̠hūta̍ma̠ṃ vahni̍tama̠ṃ vahni̍tama-ndēva̠hūta̍mam ।31) vahni̍tama̠miti̠ vahni̍ - ta̠ma̠m ।32) dē̠va̠hūta̍ma̠ mahru̍ta̠ mahru̍ta-ndēva̠hūta̍ma-ndēva̠hūta̍ma̠ mahru̍tam ।32) dē̠va̠hūta̍ma̠miti̍ dēva - hūta̍mam ।33) ahru̍ta masya̠syahru̍ta̠ mahru̍ta masi ।34) a̠si̠ ha̠vi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̍ masyasi havi̠rdhāna̎m ।35) ha̠vi̠rdhāna̠-ndṛgṃha̍sva̠ dṛgṃha̍sva havi̠rdhānagṃ̍ havi̠rdhāna̠-ndṛgṃha̍sva ।35) ha̠vi̠rdhāna̠miti̍ haviḥ - dhāna̎m ।36) dṛgṃha̍sva̠ mā mā dṛgṃha̍sva̠ dṛgṃha̍sva̠ mā ।37) mā hvā̎r-hvā̠-rmā mā hvā̎ḥ ।38) hvā̠-rmi̠trasya̍ mi̠trasya̍ hvār-hvā-rmi̠trasya̍ ।39) mi̠trasya̍ tvā tvā mi̠trasya̍ mi̠trasya̍ tvā ।40) tvā̠ chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̍ṣā tvā tvā̠ chakṣu̍ṣā ।41) chakṣu̍ṣā̠ pra pra chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̍ṣā̠ pra ।42) prēkṣa̍ īkṣē̠ pra prēkṣē̎ ।43) ī̠kṣē̠ mā mēkṣa̍ īkṣē̠ mā ।44) mā bhē-rbhē-rmā mā bhēḥ ।45) bhē-rmā mā bhē-rbhē-rmā ।46) mā sagṃ sa-mmā mā sam ।47) saṃ vi̍kthā vikthā̠-ssagṃ saṃ vi̍kthāḥ ।48) vi̠kthā̠ mā mā vi̍kthā vikthā̠ mā ।49) mā tvā̎ tvā̠ mā mā tvā̎ ।50) tvā̠ hi̠gṃ̠si̠ṣa̠gṃ̠hi̠gṃ̠si̠ṣa̠-ntvā̠ tvā̠ hi̠gṃ̠si̠ṣa̠m ।॥ 5 ॥ (50/58)

  meaning

  Vedic jata-patha: "For the divine action, for the gods" — invocation enabling the offerers to strengthen the gods through the sacrifice.

• verse 6

  1) हि॒ग्ं॒सि॒ष॒ मु॒रू॑रु हिग्ं॑सिषग्ं हिग्ंसिष मु॒रु ।2) उ॒रु वाता॑य॒ वाता॑यो॒रू॑रु वाता॑य ।3) वाता॑य दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॒ वाता॑य॒ वाता॑य दे॒वस्य॑ ।4) दे॒वस्य॑ त्वा त्वा दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ त्वा ।5) त्वा॒ स॒वि॒तु-स्स॑वि॒तुस्त्वा᳚ त्वा सवि॒तुः ।6) स॒वि॒तुः प्र॑स॒वे प्र॑स॒वे स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे ।7) प्र॒स॒वे᳚ ऽश्विनो॑र॒श्विनोः᳚ प्रस॒वे प्र॑स॒वे᳚ ऽश्विनोः᳚ ।7) प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे ।8) अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॑ म॒श्विनो॑र॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।9) बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णः पू॒ष्णो बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णः ।9) बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् ।10) पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या-म्पू॒ष्णः पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् ।11) हस्ता᳚भ्या म॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या म॒ग्नये᳚ ।12) अ॒ग्नये॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॑ म॒ग्नये॒ ऽग्नये॒ जुष्ट᳚म् ।13) जुष्ट॒न्नि-र्णि-र्जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॒न्निः ।14) नि-र्व॑पामि वपामि॒ नि-र्णि-र्व॑पामि ।15) व॒पा॒म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्यां-वँपामि वपाम्य॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् ।16) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या मि॒द मि॒द म॒ग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्या मि॒दम् ।16) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी - सोमा᳚भ्याम् ।17) इ॒द-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मि॒द मि॒द-न्दे॒वाना᳚म् ।18) दे॒वाना॑ मि॒द मि॒द-न्दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॑ मि॒दम् ।19) इ॒द मु॑ वु वि॒द मि॒द मु॑ ।20) उ॒ नो॒ न॒ उ॒ वु॒ नः॒ ।21) न॒-स्स॒ह स॒ह नो॑ न-स्स॒ह ।22) स॒ह स्फा॒त्यै स्फा॒त्यै स॒ह स॒ह स्फा॒त्यै ।23) स्फा॒त्यै त्वा᳚ त्वा स्फा॒त्यै स्फा॒त्यै त्वा᳚ ।24) त्वा॒ न न त्वा᳚ त्वा॒ न ।25) नारा᳚त्या॒ अरा᳚त्यै॒ न नारा᳚त्यै ।26) अरा᳚त्यै॒ सुव॒-स्सुव॒ ररा᳚त्या॒ अरा᳚त्यै॒ सुवः॑ ।27) सुव॑ र॒भ्य॑भि सुव॒-स्सुव॑ र॒भि ।28) अ॒भि वि व्या᳚(1॒)भ्य॑भि वि ।29) वि ख्ये॑ष-ङ्ख्येषं॒-विँ वि ख्ये॑षम् ।30) ख्ये॒षं॒-वैँ॒श्वा॒न॒रं-वैँ᳚श्वान॒र-ङ्ख्ये॑ष-ङ्ख्येषं-वैँश्वान॒रम् ।31) वै॒श्वा॒न॒र-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्वैश्वान॒रं-वैँ᳚श्वान॒र-ञ्ज्योतिः॑ ।32) ज्योति॒-र्दृग्ंह॑न्ता॒-न्दृग्ंह॑न्ता॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्दृग्ंह॑न्ताम् ।33) दृग्ंह॑न्ता॒-न्दुर्या॒ दुर्या॒ दृग्ंह॑न्ता॒-न्दृग्ंह॑न्ता॒-न्दुर्याः᳚ ।34) दुर्या॒ द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्दुर्या॒ दुर्या॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः ।35) द्यावा॑पृथि॒व्योरु॒रू॑रु द्यावा॑पृथि॒व्यो-र्द्यावा॑पृथि॒व्योरु॒रु ।35) द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒व्योः ।36) उ॒र्व॑न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मु॒रू᳚(1॒)र्व॑न्तरि॑क्षम् ।37) अ॒न्तरि॑क्ष॒ मन्वन्व॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष॒ मनु॑ ।38) अन्वि॑ही॒ह्यन्वन्वि॑हि ।39) इ॒ह्यदि॑त्या॒ अदि॑त्या इही॒ह्यदि॑त्याः ।40) अदि॑त्यास्त्वा॒ त्वा ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्यास्त्वा ।41) त्वो॒पस्थ॑ उ॒पस्थे᳚ त्वा त्वो॒पस्थे᳚ ।42) उ॒पस्थे॑ सादयामि सादया म्यु॒पस्थ॑ उ॒पस्थे॑ सादयामि ।42) उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ ।43) सा॒द॒या॒म्यग्ने ऽग्ने॑ सादयामि सादया॒म्यग्ने᳚ ।44) अग्ने॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य मग्ने ऽग्ने॑ ह॒व्यम् ।45) ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व रक्षस्व ह॒व्यग्ं ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ।46) र॒क्ष॒स्वेति॑ रक्षस्व ।॥ 6 ॥ (46/51)॥ अ. 4 ॥

  ---

  1) hi̠gṃ̠si̠ṣa̠ mu̠rū̍ru higṃ̍siṣagṃ higṃsiṣa mu̠ru ।2) u̠ru vātā̍ya̠ vātā̍yō̠rū̍ru vātā̍ya ।3) vātā̍ya dē̠vasya̍ dē̠vasya̠ vātā̍ya̠ vātā̍ya dē̠vasya̍ ।4) dē̠vasya̍ tvā tvā dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ tvā ।5) tvā̠ sa̠vi̠tu-ssa̍vi̠tustvā̎ tvā savi̠tuḥ ।6) sa̠vi̠tuḥ pra̍sa̠vē pra̍sa̠vē sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tuḥ pra̍sa̠vē ।7) pra̠sa̠vē̎ 'śvinō̍ra̠śvinō̎ḥ prasa̠vē pra̍sa̠vē̎ 'śvinō̎ḥ ।7) pra̠sa̠va iti̍ pra - sa̠vē ।8) a̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̍ ma̠śvinō̍ra̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎m ।9) bā̠hubhyā̎-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō bā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̎-mpū̠ṣṇaḥ ।9) bā̠hubhyā̠miti̍ bā̠hu - bhyā̠m ।10) pū̠ṣṇō hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō hastā̎bhyām ।11) hastā̎bhyā ma̠gnayē̠ 'gnayē̠ hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā ma̠gnayē̎ ।12) a̠gnayē̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍ ma̠gnayē̠ 'gnayē̠ juṣṭa̎m ।13) juṣṭa̠nni-rṇi-rjuṣṭa̠-ñjuṣṭa̠nniḥ ।14) ni-rva̍pāmi vapāmi̠ ni-rṇi-rva̍pāmi ।15) va̠pā̠mya̠gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyāṃ vapāmi vapāmya̠gnīṣōmā̎bhyām ।16) a̠gnīṣōmā̎bhyā mi̠da mi̠da ma̠gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyā mi̠dam ।16) a̠gnīṣōmā̎bhyā̠mitya̠gnī - sōmā̎bhyām ।17) i̠da-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mi̠da mi̠da-ndē̠vānā̎m ।18) dē̠vānā̍ mi̠da mi̠da-ndē̠vānā̎-ndē̠vānā̍ mi̠dam ।19) i̠da mu̍ vu vi̠da mi̠da mu̍ ।20) u̠ nō̠ na̠ u̠ vu̠ na̠ḥ ।21) na̠-ssa̠ha sa̠ha nō̍ na-ssa̠ha ।22) sa̠ha sphā̠tyai sphā̠tyai sa̠ha sa̠ha sphā̠tyai ।23) sphā̠tyai tvā̎ tvā sphā̠tyai sphā̠tyai tvā̎ ।24) tvā̠ na na tvā̎ tvā̠ na ।25) nārā̎tyā̠ arā̎tyai̠ na nārā̎tyai ।26) arā̎tyai̠ suva̠-ssuva̠ rarā̎tyā̠ arā̎tyai̠ suva̍ḥ ।27) suva̍ ra̠bhya̍bhi suva̠-ssuva̍ ra̠bhi ।28) a̠bhi vi vyā̎(1̠)bhya̍bhi vi ।29) vi khyē̍ṣa-ṅkhyēṣa̠ṃ vi vi khyē̍ṣam ।30) khyē̠ṣa̠ṃ vai̠śvā̠na̠raṃ vai̎śvāna̠ra-ṅkhyē̍ṣa-ṅkhyēṣaṃ vaiśvāna̠ram ।31) vai̠śvā̠na̠ra-ñjyōti̠-rjyōti̍-rvaiśvāna̠raṃ vai̎śvāna̠ra-ñjyōti̍ḥ ।32) jyōti̠-rdṛgṃha̍ntā̠-ndṛgṃha̍ntā̠-ñjyōti̠-rjyōti̠-rdṛgṃha̍ntām ।33) dṛgṃha̍ntā̠-nduryā̠ duryā̠ dṛgṃha̍ntā̠-ndṛgṃha̍ntā̠-nduryā̎ḥ ।34) duryā̠ dyāvā̍pṛthi̠vyō-rdyāvā̍pṛthi̠vyō-rduryā̠ duryā̠ dyāvā̍pṛthi̠vyōḥ ।35) dyāvā̍pṛthi̠vyōru̠rū̍ru dyāvā̍pṛthi̠vyō-rdyāvā̍pṛthi̠vyōru̠ru ।35) dyāvā̍pṛthi̠vyōriti̠ dyāvā̎ - pṛ̠thi̠vyōḥ ।36) u̠rva̍ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa mu̠rū̎(1̠)rva̍ntari̍kṣam ।37) a̠ntari̍kṣa̠ manvanva̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa̠ manu̍ ।38) anvi̍hī̠hyanvanvi̍hi ।39) i̠hyadi̍tyā̠ adi̍tyā ihī̠hyadi̍tyāḥ ।40) adi̍tyāstvā̠ tvā 'di̍tyā̠ adi̍tyāstvā ।41) tvō̠pastha̍ u̠pasthē̎ tvā tvō̠pasthē̎ ।42) u̠pasthē̍ sādayāmi sādayā myu̠pastha̍ u̠pasthē̍ sādayāmi ।42) u̠pastha̠ ityu̠pa - sthē̠ ।43) sā̠da̠yā̠myagnē 'gnē̍ sādayāmi sādayā̠myagnē̎ ।44) agnē̍ ha̠vyagṃ ha̠vya magnē 'gnē̍ ha̠vyam ।45) ha̠vyagṃ ra̍kṣasva rakṣasva ha̠vyagṃ ha̠vyagṃ ra̍kṣasva ।46) ra̠kṣa̠svēti̍ rakṣasva ।॥ 6 ॥ (46/51)॥ a. 4 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "Do not harm" — a petition to Vayu, the wind-god, not to injure the sacrifice but to carry oblations to the gods.

• verse 7

  1) दे॒वो वो॑ वो दे॒वो दे॒वो वः॑ ।2) व॒-स्स॒वि॒ता स॑वि॒ता वो॑ व-स्सवि॒ता ।3) स॒वि॒तोदु-थ्स॑वि॒ता स॑वि॒तोत् ।4) उ-त्पु॑नातु पुना॒तूदु-त्पु॑नातु ।5) पु॒ना॒त्वच्छि॑द्रे॒णाच्छि॑द्रेण पुनातु पुना॒त्वच्छि॑द्रेण ।6) अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण प॒वित्रे॒णाच्छि॑द्रे॒णाच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण ।7) प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-र्वसोः᳚ प॒वित्रे॑ण प॒वित्रे॑ण॒ वसोः᳚ ।8) वसो॒-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य॒ वसो॒-र्वसो॒-स्सूर्य॑स्य ।9) सूर्य॑स्य र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॒-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ।10) र॒श्मिभि॒राप॒ आपो॑ र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॒रापः॑ ।10) र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि - भिः॒ ।11) आपो॑ देवी-र्देवी॒राप॒ आपो॑ देवीः ।12) दे॒वी॒र॒ग्रे॒पु॒वो॒ अ॒ग्रे॒पु॒वो॒ दे॒वी॒-र्दे॒वी॒र॒ग्रे॒पु॒वः॒ ।13) अ॒ग्रे॒पु॒वो॒ अ॒ग्रे॒गु॒वो॒ ऽग्रे॒गु॒वो॒ ऽग्रे॒पु॒वो॒ अ॒ग्रे॒पु॒वो॒ अ॒ग्रे॒गु॒वः॒ ।13) अ॒ग्रे॒पु॒व॒ इत्य॑ग्रे - पु॒वः॒ ।14) अ॒ग्रे॒गु॒वो ऽग्रे ऽग्रे᳚ ऽग्रेगुवो ऽग्रेगु॒वो ऽग्रे᳚ ।14) अ॒ग्रे॒गु॒व॒ इत्य॑ग्रे - गु॒वः॒ ।15) अग्र॑ इ॒म मि॒म मग्रे ऽग्र॑ इ॒मम् ।16) इ॒मं-यँ॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ मि॒म मि॒मं-यँ॒ज्ञम् ।17) य॒ज्ञन्न॑यत नयत य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञन्न॑यत ।18) न॒य॒ताग्रे ऽग्रे॑ नयत नय॒ताग्रे᳚ ।19) अग्रे॑ य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति॒ मग्रे ऽग्रे॑ य॒ज्ञप॑तिम् ।20) य॒ज्ञप॑ति-न्धत्त धत्त य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-न्धत्त ।20) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।21) ध॒त्त॒ यु॒ष्मान्. यु॒ष्मा-न्ध॑त्त धत्त यु॒ष्मान् ।22) यु॒ष्मा निन्द्र॒ इन्द्रो॑ यु॒ष्मान्. यु॒ष्मा निन्द्रः॑ ।23) इन्द्रो॑ ऽवृणीतावृणी॒ते न्द्र॒ इन्द्रो॑ ऽवृणीत ।24) अ॒वृ॒णी॒त॒ वृ॒त्र॒तूर्ये॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ऽवृणीतावृणीत वृत्र॒तूर्ये᳚ ।25) वृ॒त्र॒तूर्ये॑ यू॒यं-यूँ॒यं-वृँ॑त्र॒तूर्ये॑ वृत्र॒तूर्ये॑ यू॒यम् ।25) वृ॒त्र॒तूर्य॒ इति॑ वृत्र - तूर्ये᳚ ।26) यू॒य मिन्द्र॒ मिन्द्रं॑-यूँ॒यं-यूँ॒य मिन्द्र᳚म् ।27) इन्द्र॑ मवृणीद्ध्व मवृणीद्ध्व॒ मिन्द्र॒ मिन्द्र॑ मवृणीद्ध्वम् ।28) अ॒वृ॒णी॒द्ध्वं॒-वृँ॒त्र॒तूर्ये॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ऽवृणीद्ध्व मवृणीद्ध्वं-वृँत्र॒तूर्ये᳚ ।29) वृ॒त्र॒तूर्ये॒ प्रोक्षि॑ताः॒ प्रोक्षि॑ता वृत्र॒तूर्ये॑ वृत्र॒तूर्ये॒ प्रोक्षि॑ताः ।29) वृ॒त्र॒तूर्य॒ इति॑ वृत्र - तूर्ये᳚ ।30) प्रोक्षि॑ता-स्स्थ स्थ॒ प्रोक्षि॑ताः॒ प्रोक्षि॑ता-स्स्थ ।30) प्रोक्षि॑ता॒ इति॒ प्र - उ॒क्षि॒ताः॒ ।31) स्था॒ग्नये॒ ऽग्नये᳚ स्थ स्था॒ग्नये᳚ ।32) अ॒ग्नये॑ वो वो॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये॑ वः ।33) वो॒ जुष्ट॒-ञ्जुष्टं॑-वोँ वो॒ जुष्ट᳚म् ।34) जुष्ट॒-म्प्र प्र जुष्ट॒-ञ्जुष्ट॒-म्प्र ।35) प्रोक्षा᳚ म्युक्षामि॒ प्र प्रोक्षा॑मि ।36) उ॒क्षा॒म्य॒ग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्या मुक्षा म्युक्षाम्य॒ग्नीषोमा᳚भ्याम् ।37) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व म॒ग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्वम् ।37) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी - सोमा᳚भ्याम् ।38) शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य॒ दैव्या॑य॒ शुन्ध॑द्ध्व॒ग्ं॒ शुन्ध॑द्ध्व॒-न्दैव्या॑य ।39) दैव्या॑य॒ कर्म॑णे॒ कर्म॑णे॒ दैव्या॑य॒ दैव्या॑य॒ कर्म॑णे ।40) कर्म॑णे देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै॒ कर्म॑णे॒ कर्म॑णे देवय॒ज्यायै᳚ ।41) दे॒व॒य॒ज्याया॒ अव॑धूत॒ मव॑धूत-न्देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्याया॒ अव॑धूतम् ।41) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।42) अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षो ऽव॑धूत॒ मव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।42) अव॑धूत॒मित्यव॑ - धू॒त॒म् ।43) रक्षो ऽव॑धूता॒ अव॑धूता॒ रक्षो॒ रक्षो ऽव॑धूताः ।44) अव॑धूता॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑त॒यो ऽव॑धूता॒ अव॑धूता॒ अरा॑तयः ।44) अव॑धूता॒ इत्यव॑ - धू॒ताः॒ ।45) अरा॑त॒यो ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑त॒यो ऽदि॑त्याः ।46) अदि॑त्या॒स्त्व-क्त्वगदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒स्त्वक् ।47) त्वग॑स्यसि॒ त्व-क्त्वग॑सि ।48) अ॒सि॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्यसि॒ प्रति॑ ।49) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।50) त्वा॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒वी त्वा᳚ त्वा पृथि॒वी ।॥ 7 ॥ (50/61)

  ---

  1) dē̠vō vō̍ vō dē̠vō dē̠vō va̍ḥ ।2) va̠-ssa̠vi̠tā sa̍vi̠tā vō̍ va-ssavi̠tā ।3) sa̠vi̠tōdu-thsa̍vi̠tā sa̍vi̠tōt ।4) u-tpu̍nātu punā̠tūdu-tpu̍nātu ।5) pu̠nā̠tvachChi̍drē̠ṇāchChi̍drēṇa punātu punā̠tvachChi̍drēṇa ।6) achChi̍drēṇa pa̠vitrē̍ṇa pa̠vitrē̠ṇāchChi̍drē̠ṇāchChi̍drēṇa pa̠vitrē̍ṇa ।7) pa̠vitrē̍ṇa̠ vasō̠-rvasō̎ḥ pa̠vitrē̍ṇa pa̠vitrē̍ṇa̠ vasō̎ḥ ।8) vasō̠-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya̠ vasō̠-rvasō̠-ssūrya̍sya ।9) sūrya̍sya ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̠-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya ra̠śmibhi̍ḥ ।10) ra̠śmibhi̠rāpa̠ āpō̍ ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̠rāpa̍ḥ ।10) ra̠śmibhi̠riti̍ ra̠śmi - bhi̠ḥ ।11) āpō̍ dēvī-rdēvī̠rāpa̠ āpō̍ dēvīḥ ।12) dē̠vī̠ra̠grē̠pu̠vō̠ a̠grē̠pu̠vō̠ dē̠vī̠-rdē̠vī̠ra̠grē̠pu̠va̠ḥ ।13) a̠grē̠pu̠vō̠ a̠grē̠gu̠vō̠ 'grē̠gu̠vō̠ 'grē̠pu̠vō̠ a̠grē̠pu̠vō̠ a̠grē̠gu̠va̠ḥ ।13) a̠grē̠pu̠va̠ itya̍grē - pu̠va̠ḥ ।14) a̠grē̠gu̠vō 'grē 'grē̎ 'grēguvō 'grēgu̠vō 'grē̎ ।14) a̠grē̠gu̠va̠ itya̍grē - gu̠va̠ḥ ।15) agra̍ i̠ma mi̠ma magrē 'gra̍ i̠mam ।16) i̠maṃ ya̠jñaṃ ya̠jña mi̠ma mi̠maṃ ya̠jñam ।17) ya̠jñanna̍yata nayata ya̠jñaṃ ya̠jñanna̍yata ।18) na̠ya̠tāgrē 'grē̍ nayata naya̠tāgrē̎ ।19) agrē̍ ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti̠ magrē 'grē̍ ya̠jñapa̍tim ।20) ya̠jñapa̍ti-ndhatta dhatta ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-ndhatta ।20) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।21) dha̠tta̠ yu̠ṣmān. yu̠ṣmā-ndha̍tta dhatta yu̠ṣmān ।22) yu̠ṣmā nindra̠ indrō̍ yu̠ṣmān. yu̠ṣmā nindra̍ḥ ।23) indrō̍ 'vṛṇītāvṛṇī̠tē ndra̠ indrō̍ 'vṛṇīta ।24) a̠vṛ̠ṇī̠ta̠ vṛ̠tra̠tūryē̍ vṛtra̠tūryē̍ 'vṛṇītāvṛṇīta vṛtra̠tūryē̎ ।25) vṛ̠tra̠tūryē̍ yū̠yaṃ yū̠yaṃ vṛ̍tra̠tūryē̍ vṛtra̠tūryē̍ yū̠yam ।25) vṛ̠tra̠tūrya̠ iti̍ vṛtra - tūryē̎ ।26) yū̠ya mindra̠ mindra̍ṃ yū̠yaṃ yū̠ya mindra̎m ।27) indra̍ mavṛṇīddhva mavṛṇīddhva̠ mindra̠ mindra̍ mavṛṇīddhvam ।28) a̠vṛ̠ṇī̠ddhva̠ṃ vṛ̠tra̠tūryē̍ vṛtra̠tūryē̍ 'vṛṇīddhva mavṛṇīddhvaṃ vṛtra̠tūryē̎ ।29) vṛ̠tra̠tūryē̠ prōkṣi̍tā̠ḥ prōkṣi̍tā vṛtra̠tūryē̍ vṛtra̠tūryē̠ prōkṣi̍tāḥ ।29) vṛ̠tra̠tūrya̠ iti̍ vṛtra - tūryē̎ ।30) prōkṣi̍tā-sstha stha̠ prōkṣi̍tā̠ḥ prōkṣi̍tā-sstha ।30) prōkṣi̍tā̠ iti̠ pra - u̠kṣi̠tā̠ḥ ।31) sthā̠gnayē̠ 'gnayē̎ stha sthā̠gnayē̎ ।32) a̠gnayē̍ vō vō̠ 'gnayē̠ 'gnayē̍ vaḥ ।33) vō̠ juṣṭa̠-ñjuṣṭa̍ṃ vō vō̠ juṣṭa̎m ।34) juṣṭa̠-mpra pra juṣṭa̠-ñjuṣṭa̠-mpra ।35) prōkṣā̎ myukṣāmi̠ pra prōkṣā̍mi ।36) u̠kṣā̠mya̠gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyā mukṣā myukṣāmya̠gnīṣōmā̎bhyām ।37) a̠gnīṣōmā̎bhyā̠gṃ̠ śundha̍ddhva̠gṃ̠ śundha̍ddhva ma̠gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyā̠gṃ̠ śundha̍ddhvam ।37) a̠gnīṣōmā̎bhyā̠mitya̠gnī - sōmā̎bhyām ।38) śundha̍ddhva̠-ndaivyā̍ya̠ daivyā̍ya̠ śundha̍ddhva̠gṃ̠ śundha̍ddhva̠-ndaivyā̍ya ।39) daivyā̍ya̠ karma̍ṇē̠ karma̍ṇē̠ daivyā̍ya̠ daivyā̍ya̠ karma̍ṇē ।40) karma̍ṇē dēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̠ karma̍ṇē̠ karma̍ṇē dēvaya̠jyāyai̎ ।41) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ ava̍dhūta̠ mava̍dhūta-ndēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyā̠ ava̍dhūtam ।41) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।42) ava̍dhūta̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣō 'va̍dhūta̠ mava̍dhūta̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।42) ava̍dhūta̠mityava̍ - dhū̠ta̠m ।43) rakṣō 'va̍dhūtā̠ ava̍dhūtā̠ rakṣō̠ rakṣō 'va̍dhūtāḥ ।44) ava̍dhūtā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍ta̠yō 'va̍dhūtā̠ ava̍dhūtā̠ arā̍tayaḥ ।44) ava̍dhūtā̠ ityava̍ - dhū̠tā̠ḥ ।45) arā̍ta̠yō 'di̍tyā̠ adi̍tyā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍ta̠yō 'di̍tyāḥ ।46) adi̍tyā̠stva-ktvagadi̍tyā̠ adi̍tyā̠stvak ।47) tvaga̍syasi̠ tva-ktvaga̍si ।48) a̠si̠ prati̠ pratya̍syasi̠ prati̍ ।49) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।50) tvā̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠vī tvā̎ tvā pṛthi̠vī ।॥ 7 ॥ (50/61)

  meaning

  Vedic jata-patha: "The divine Savitar purifies you" — invocation of Savitar, the solar deity, to uplift and purify earth, atmosphere, and sky.

• verse 8

  1) पृ॒थि॒वी वे᳚त्तु वेत्तु पृथि॒वी पृ॑थि॒वी वे᳚त्तु ।2) वे॒त्त्व॒धि॒षव॑ण मधि॒षव॑णं-वेँत्तु वेत्त्वधि॒षव॑णम् ।3) अ॒धि॒षव॑ण मस्यस्यधि॒षव॑ण मधि॒षव॑ण मसि ।3) अ॒धि॒षव॑ण॒मित्य॑धि - सव॑नम् ।4) अ॒सि॒ वा॒न॒स्प॒त्यं-वाँ॑नस्प॒त्य म॑स्यसि वानस्प॒त्यम् ।5) वा॒न॒स्प॒त्य-म्प्रति॒ प्रति॑ वानस्प॒त्यं-वाँ॑नस्प॒त्य-म्प्रति॑ ।6) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।7) त्वा ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्यास्त्वा॒ त्वा ऽदि॑त्याः ।8) अदि॑त्या॒स्त्व-क्त्वगदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒स्त्वक् ।9) त्वग् वे᳚त्तु वेत्तु॒ त्व-क्त्वग् वे᳚त्तु ।10) वे॒त्त्व॒ग्नेर॒ग्ने-र्वे᳚त्तु वेत्त्व॒ग्नेः ।11) अ॒ग्ने स्त॒नू स्त॒नू र॒ग्ने र॒ग्ने स्त॒नूः ।12) त॒नूर॑स्यसि त॒नूस्त॒नूर॑सि ।13) अ॒सि॒ वा॒चो वा॒चो᳚ ऽस्यसि वा॒चः ।14) वा॒चो वि॒सर्ज॑नं-विँ॒सर्ज॑नं-वाँ॒चो वा॒चो वि॒सर्ज॑नम् ।15) वि॒सर्ज॑न-न्दे॒ववी॑तये दे॒ववी॑तये वि॒सर्ज॑नं-विँ॒सर्ज॑न-न्दे॒ववी॑तये ।15) वि॒सर्ज॑न॒मिति॑ वि - सर्ज॑नम् ।16) दे॒ववी॑तये त्वा त्वा दे॒ववी॑तये दे॒ववी॑तये त्वा ।16) दे॒ववी॑तय॒ इति॑ दे॒व - वी॒त॒ये॒ ।17) त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ त्वा॒ त्वा॒ गृ॒ह्णा॒मि॒ ।18) गृ॒ह्णा॒म्यद्रि॒रद्रि॑-र्गृह्णामि गृह्णा॒म्यद्रिः॑ ।19) अद्रि॑रस्य॒स्यद्रि॒रद्रि॑रसि ।20) अ॒सि॒ वा॒न॒स्प॒त्यो वा॑नस्प॒त्यो᳚ ऽस्यसि वानस्प॒त्यः ।21) वा॒न॒स्प॒त्य-स्स स वा॑नस्प॒त्यो वा॑नस्प॒त्य-स्सः ।22) स इ॒द मि॒दग्ं स स इ॒दम् ।23) इ॒द-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॑ इ॒द मि॒द-न्दे॒वेभ्यः॑ ।24) दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यम् ।25) ह॒व्यग्ं सु॒शमि॑ सु॒शमि॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्यग्ं सु॒शमि॑ ।26) सु॒शमि॑ शमिष्व शमिष्व सु॒शमि॑ सु॒शमि॑ शमिष्व ।26) सु॒शमीति॑ सु - शमि॑ ।27) श॒मि॒ष्वे ष॒ मिषग्ं॑ शमिष्व शमि॒ष्वे ष᳚म् ।28) इष॒ मेष॒ मिष॒ मा ।29) आ व॑द व॒दा व॑द ।30) व॒दोर्ज॒ मूर्जं॑-वँद व॒दोर्ज᳚म् ।31) ऊर्ज॒ मोर्ज॒ मूर्ज॒ मा ।32) आ व॑द व॒दा व॑द ।33) व॒द॒ द्यु॒म-द्द्यु॒म-द्व॑द वद द्यु॒मत् ।34) द्यु॒म-द्व॑दत वदत द्यु॒म-द्द्यु॒म-द्व॑दत ।34) द्यु॒मदिति॑ द्यु - मत् ।35) व॒द॒त॒ व॒यं-वँ॒यं-वँ॑दत वदत व॒यम् ।36) व॒यग्ं स॑ङ्घा॒तग्ं स॑ङ्घा॒तं-वँ॒यं-वँ॒यग्ं स॑ङ्घा॒तम् ।37) स॒ङ्घा॒त-ञ्जे᳚ष्म जेष्म सङ्घा॒तग्ं स॑ङ्घा॒त-ञ्जे᳚ष्म ।37) स॒ङ्घा॒तमिति॑ सं - घा॒तम् ।38) जे॒ष्म॒ व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्ध-ञ्जेष्म जेष्म व॒र्॒षवृ॑द्धम् ।39) व॒र्॒षवृ॑द्ध मस्यसि व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्ध मसि ।39) व॒र्॒षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्॒ष - वृ॒द्ध॒म् ।40) अ॒सि॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्यसि॒ प्रति॑ ।41) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।42) त्वा॒ व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्ध-न्त्वा त्वा व॒र्॒षवृ॑द्धम् ।43) व॒र्॒षवृ॑द्धं-वेँत्तु वेत्तु व॒र्॒षवृ॑द्धं-वँ॒र्॒षवृ॑द्धं-वेँत्तु ।43) व॒र्॒षवृ॑द्ध॒मिति॑ व॒र्॒ष - वृ॒द्ध॒म् ।44) वे॒त्तु॒ परा॑पूत॒-म्परा॑पूतं-वेँत्तु वेत्तु॒ परा॑पूतम् ।45) परा॑पूत॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षः॒ परा॑पूत॒-म्परा॑पूत॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।45) परा॑पूत॒मिति॒ परा᳚ - पू॒त॒म् ।46) रक्षः॒ परा॑पूताः॒ परा॑पूता॒ रक्षो॒ रक्षः॒ परा॑पूताः ।47) परा॑पूता॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयः॒ परा॑पूताः॒ परा॑पूता॒ अरा॑तयः ।47) परा॑पूता॒ इति॒ परा᳚ - पू॒ताः॒ ।48) अरा॑तयो॒ रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा॒ मरा॑त॒यो ऽरा॑तयो॒ रक्ष॑साम् ।49) रक्ष॑सा-म्भा॒गो भा॒गो रक्ष॑सा॒ग्ं॒ रक्ष॑सा-म्भा॒गः ।50) भा॒गो᳚ ऽस्यसि भा॒गो भा॒गो॑ ऽसि ।51) अ॒सि॒ वा॒यु-र्वा॒युर॑स्यसि वा॒युः ।52) वा॒यु-र्वो॑ वो वा॒यु-र्वा॒यु-र्वः॑ ।53) वो॒ वि वि वो॑ वो॒ वि ।54) वि वि॑नक्तु विनक्तु॒ वि वि वि॑नक्तु ।55) वि॒न॒क्तु॒ दे॒वो दे॒वो वि॑नक्तु विनक्तु दे॒वः ।56) दे॒वो वो॑ वो दे॒वो दे॒वो वः॑ ।57) व॒-स्स॒वि॒ता स॑वि॒ता वो॑ व-स्सवि॒ता ।58) स॒वि॒ता हिर॑ण्यपाणि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणि-स्सवि॒ता स॑वि॒ता हिर॑ण्यपाणिः ।59) हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॒ प्रति॒ हिर॑ण्यपाणि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ ।59) हिर॑ण्यपाणि॒रिति॒ हिर॑ण्य - पा॒णिः॒ ।60) प्रति॑ गृह्णातु गृह्णातु॒ प्रति॒ प्रति॑ गृह्णातु ।61) गृ॒ह्णा॒त्विति॑ गृह्णातु ।॥ 8 ॥ (61/72)॥ अ. 5 ॥

  ---

  1) pṛ̠thi̠vī vē̎ttu vēttu pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī vē̎ttu ।2) vē̠ttva̠dhi̠ṣava̍ṇa madhi̠ṣava̍ṇaṃ vēttu vēttvadhi̠ṣava̍ṇam ।3) a̠dhi̠ṣava̍ṇa masyasyadhi̠ṣava̍ṇa madhi̠ṣava̍ṇa masi ।3) a̠dhi̠ṣava̍ṇa̠mitya̍dhi - sava̍nam ।4) a̠si̠ vā̠na̠spa̠tyaṃ vā̍naspa̠tya ma̍syasi vānaspa̠tyam ।5) vā̠na̠spa̠tya-mprati̠ prati̍ vānaspa̠tyaṃ vā̍naspa̠tya-mprati̍ ।6) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।7) tvā 'di̍tyā̠ adi̍tyāstvā̠ tvā 'di̍tyāḥ ।8) adi̍tyā̠stva-ktvagadi̍tyā̠ adi̍tyā̠stvak ।9) tvag vē̎ttu vēttu̠ tva-ktvag vē̎ttu ।10) vē̠ttva̠gnēra̠gnē-rvē̎ttu vēttva̠gnēḥ ।11) a̠gnē sta̠nū sta̠nū ra̠gnē ra̠gnē sta̠nūḥ ।12) ta̠nūra̍syasi ta̠nūsta̠nūra̍si ।13) a̠si̠ vā̠chō vā̠chō̎ 'syasi vā̠chaḥ ।14) vā̠chō vi̠sarja̍naṃ vi̠sarja̍naṃ vā̠chō vā̠chō vi̠sarja̍nam ।15) vi̠sarja̍na-ndē̠vavī̍tayē dē̠vavī̍tayē vi̠sarja̍naṃ vi̠sarja̍na-ndē̠vavī̍tayē ।15) vi̠sarja̍na̠miti̍ vi - sarja̍nam ।16) dē̠vavī̍tayē tvā tvā dē̠vavī̍tayē dē̠vavī̍tayē tvā ।16) dē̠vavī̍taya̠ iti̍ dē̠va - vī̠ta̠yē̠ ।17) tvā̠ gṛ̠hṇā̠mi̠ gṛ̠hṇā̠mi̠ tvā̠ tvā̠ gṛ̠hṇā̠mi̠ ।18) gṛ̠hṇā̠myadri̠radri̍-rgṛhṇāmi gṛhṇā̠myadri̍ḥ ।19) adri̍rasya̠syadri̠radri̍rasi ।20) a̠si̠ vā̠na̠spa̠tyō vā̍naspa̠tyō̎ 'syasi vānaspa̠tyaḥ ।21) vā̠na̠spa̠tya-ssa sa vā̍naspa̠tyō vā̍naspa̠tya-ssaḥ ।22) sa i̠da mi̠dagṃ sa sa i̠dam ।23) i̠da-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍ i̠da mi̠da-ndē̠vēbhya̍ḥ ।24) dē̠vēbhyō̍ ha̠vyagṃ ha̠vya-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ ha̠vyam ।25) ha̠vyagṃ su̠śami̍ su̠śami̍ ha̠vyagṃ ha̠vyagṃ su̠śami̍ ।26) su̠śami̍ śamiṣva śamiṣva su̠śami̍ su̠śami̍ śamiṣva ।26) su̠śamīti̍ su - śami̍ ।27) śa̠mi̠ṣvē ṣa̠ miṣagṃ̍ śamiṣva śami̠ṣvē ṣa̎m ।28) iṣa̠ mēṣa̠ miṣa̠ mā ।29) ā va̍da va̠dā va̍da ।30) va̠dōrja̠ mūrja̍ṃ vada va̠dōrja̎m ।31) ūrja̠ mōrja̠ mūrja̠ mā ।32) ā va̍da va̠dā va̍da ।33) va̠da̠ dyu̠ma-ddyu̠ma-dva̍da vada dyu̠mat ।34) dyu̠ma-dva̍data vadata dyu̠ma-ddyu̠ma-dva̍data ।34) dyu̠maditi̍ dyu - mat ।35) va̠da̠ta̠ va̠yaṃ va̠yaṃ va̍data vadata va̠yam ।36) va̠yagṃ sa̍ṅghā̠tagṃ sa̍ṅghā̠taṃ va̠yaṃ va̠yagṃ sa̍ṅghā̠tam ।37) sa̠ṅghā̠ta-ñjē̎ṣma jēṣma saṅghā̠tagṃ sa̍ṅghā̠ta-ñjē̎ṣma ।37) sa̠ṅghā̠tamiti̍ saṃ - ghā̠tam ।38) jē̠ṣma̠ va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddha-ñjēṣma jēṣma va̠r̠ṣavṛ̍ddham ।39) va̠r̠ṣavṛ̍ddha masyasi va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddha masi ।39) va̠r̠ṣavṛ̍ddha̠miti̍ va̠r̠ṣa - vṛ̠ddha̠m ।40) a̠si̠ prati̠ pratya̍syasi̠ prati̍ ।41) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।42) tvā̠ va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddha-ntvā tvā va̠r̠ṣavṛ̍ddham ।43) va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ vēttu vēttu va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ va̠r̠ṣavṛ̍ddhaṃ vēttu ।43) va̠r̠ṣavṛ̍ddha̠miti̍ va̠r̠ṣa - vṛ̠ddha̠m ।44) vē̠ttu̠ parā̍pūta̠-mparā̍pūtaṃ vēttu vēttu̠ parā̍pūtam ।45) parā̍pūta̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ parā̍pūta̠-mparā̍pūta̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।45) parā̍pūta̠miti̠ parā̎ - pū̠ta̠m ।46) rakṣa̠ḥ parā̍pūtā̠ḥ parā̍pūtā̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ parā̍pūtāḥ ।47) parā̍pūtā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍taya̠ḥ parā̍pūtā̠ḥ parā̍pūtā̠ arā̍tayaḥ ।47) parā̍pūtā̠ iti̠ parā̎ - pū̠tā̠ḥ ।48) arā̍tayō̠ rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā̠ marā̍ta̠yō 'rā̍tayō̠ rakṣa̍sām ।49) rakṣa̍sā-mbhā̠gō bhā̠gō rakṣa̍sā̠gṃ̠ rakṣa̍sā-mbhā̠gaḥ ।50) bhā̠gō̎ 'syasi bhā̠gō bhā̠gō̍ 'si ।51) a̠si̠ vā̠yu-rvā̠yura̍syasi vā̠yuḥ ।52) vā̠yu-rvō̍ vō vā̠yu-rvā̠yu-rva̍ḥ ।53) vō̠ vi vi vō̍ vō̠ vi ।54) vi vi̍naktu vinaktu̠ vi vi vi̍naktu ।55) vi̠na̠ktu̠ dē̠vō dē̠vō vi̍naktu vinaktu dē̠vaḥ ।56) dē̠vō vō̍ vō dē̠vō dē̠vō va̍ḥ ।57) va̠-ssa̠vi̠tā sa̍vi̠tā vō̍ va-ssavi̠tā ।58) sa̠vi̠tā hira̍ṇyapāṇi̠r̠ hira̍ṇyapāṇi-ssavi̠tā sa̍vi̠tā hira̍ṇyapāṇiḥ ।59) hira̍ṇyapāṇi̠ḥ prati̠ prati̠ hira̍ṇyapāṇi̠r̠ hira̍ṇyapāṇi̠ḥ prati̍ ।59) hira̍ṇyapāṇi̠riti̠ hira̍ṇya - pā̠ṇi̠ḥ ।60) prati̍ gṛhṇātu gṛhṇātu̠ prati̠ prati̍ gṛhṇātu ।61) gṛ̠hṇā̠tviti̍ gṛhṇātu ।॥ 8 ॥ (61/72)॥ a. 5 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "May earth know it, may the pressing board know it" — calling earth and the soma-pressing apparatus to receive the soma offering.

• verse 9

  1) अव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षो ऽव॑धूत॒ मव॑धूत॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।1) अव॑धूत॒मित्यव॑ - धू॒त॒म् ।2) रक्षो ऽव॑धूता॒ अव॑धूता॒ रक्षो॒ रक्षो ऽव॑धूताः ।3) अव॑धूता॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑त॒यो ऽव॑धूता॒ अव॑धूता॒ अरा॑तयः ।3) अव॑धूता॒ इत्यव॑ - धू॒ताः॒ ।4) अरा॑त॒यो ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑त॒यो ऽदि॑त्याः ।5) अदि॑त्या॒स्त्व-क्त्वगदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒स्त्वक् ।6) त्वग॑स्यसि॒ त्व-क्त्वग॑सि ।7) अ॒सि॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्यसि॒ प्रति॑ ।8) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।9) त्वा॒ पृ॒थि॒वी पृ॑थि॒वी त्वा᳚ त्वा पृथि॒वी ।10) पृ॒थि॒वी वे᳚त्तु वेत्तु पृथि॒वी पृ॑थि॒वी वे᳚त्तु ।11) वे॒त्तु॒ दि॒वो दि॒वो वे᳚त्तु वेत्तु दि॒वः ।12) दि॒व-स्स्क॑म्भ॒नि-स्स्क॑म्भ॒नि-र्दि॒वो दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निः ।13) स्क॒म्भ॒निर॑स्यसि स्कम्भ॒नि-स्स्क॑म्भ॒निर॑सि ।14) अ॒सि॒ प्रति॒ प्रत्य॑स्यसि॒ प्रति॑ ।15) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।16) त्वा ऽदि॑त्या॒ अदि॑त्यास्त्वा॒ त्वा ऽदि॑त्याः ।17) अदि॑त्या॒स्त्व-क्त्वगदि॑त्या॒ अदि॑त्या॒स्त्वक् ।18) त्वग् वे᳚त्तु वेत्तु॒ त्व-क्त्वग् वे᳚त्तु ।19) वे॒त्तु॒ धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ वेत्तु वेत्तु धि॒षणा᳚ ।20) धि॒षणा᳚ ऽस्यसि धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ ऽसि ।21) अ॒सि॒ प॒र्व॒त्या प॑र्व॒त्या ऽस्य॑सि पर्व॒त्या ।22) प॒र्व॒त्या प्रति॒ प्रति॑ पर्व॒त्या प॑र्व॒त्या प्रति॑ ।23) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।24) त्वा॒ दि॒वो दि॒वस्त्वा᳚ त्वा दि॒वः ।25) दि॒व-स्स्क॑म्भ॒नि-स्स्क॑म्भ॒नि-र्दि॒वो दि॒व-स्स्क॑म्भ॒निः ।26) स्क॒म्भ॒नि-र्वे᳚त्तु वेत्तु स्कम्भ॒नि-स्स्क॑म्भ॒नि-र्वे᳚त्तु ।27) वे॒त्तु॒ धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ वेत्तु वेत्तु धि॒षणा᳚ ।28) धि॒षणा᳚ ऽस्यसि धि॒षणा॑ धि॒षणा॑ ऽसि ।29) अ॒सि॒ पा॒र्व॒ते॒यी पा᳚र्वते॒य्य॑स्यसि पार्वते॒यी ।30) पा॒र्व॒ते॒यी प्रति॒ प्रति॑ पार्वते॒यी पा᳚र्वते॒यी प्रति॑ ।31) प्रति॑ त्वा त्वा॒ प्रति॒ प्रति॑ त्वा ।32) त्वा॒ प॒र्व॒तिः प॑र्व॒तिस्त्वा᳚ त्वा पर्व॒तिः ।33) प॒र्व॒ति-र्वे᳚त्तु वेत्तु पर्व॒तिः प॑र्व॒ति-र्वे᳚त्तु ।34) वे॒त्तु॒ दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ वेत्तु वेत्तु दे॒वस्य॑ ।35) दे॒वस्य॑ त्वा त्वा दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ त्वा ।36) त्वा॒ स॒वि॒तु-स्स॑वि॒तुस्त्वा᳚ त्वा सवि॒तुः ।37) स॒वि॒तुः प्र॑स॒वे प्र॑स॒वे स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे ।38) प्र॒स॒वे᳚ ऽश्विनो॑र॒श्विनोः᳚ प्रस॒वे प्र॑स॒वे᳚ ऽश्विनोः᳚ ।38) प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे ।39) अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या॑ म॒श्विनो॑र॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् ।40) बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णः पू॒ष्णो बा॒हुभ्या᳚-म्बा॒हुभ्या᳚-म्पू॒ष्णः ।40) बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् ।41) पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या-म्पू॒ष्णः पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् ।42) हस्ता᳚भ्या॒ मध्यधि॒ हस्ता᳚भ्या॒ग्ं॒ हस्ता᳚भ्या॒ मधि॑ ।43) अधि॑ वपामि वपा॒म्यध्यधि॑ वपामि ।44) व॒पा॒मि॒ धा॒न्य॑-न्धा॒न्यं॑-वँपामि वपामि धा॒न्य᳚म् ।45) धा॒न्य॑ मस्यसि धा॒न्य॑-न्धा॒न्य॑ मसि ।46) अ॒सि॒ धि॒नु॒हि धि॑नु॒ह्य॑स्यसि धिनु॒हि ।47) धि॒नु॒हि दे॒वा-न्दे॒वा-न्धि॑नु॒हि धि॑नु॒हि दे॒वान् ।48) दे॒वा-न्प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॑ दे॒वा-न्दे॒वा-न्प्रा॒णाय॑ ।49) प्रा॒णाय॑ त्वा त्वा प्रा॒णाय॑ प्रा॒णाय॑ त्वा ।49) प्रा॒णायेति॑ प्र - अ॒नाय॑ ।50) त्वा॒ ऽपा॒नाया॑पा॒नाय॑ त्वा त्वा ऽपा॒नाय॑ ।51) अ॒पा॒नाय॑ त्वा त्वा ऽपा॒नाया॑पा॒नाय॑ त्वा ।51) अ॒पा॒नात्ये॑प - अ॒नाय॑ ।52) त्वा॒ व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॑ त्वा त्वा व्या॒नाय॑ ।53) व्या॒नाय॑ त्वा त्वा व्या॒नाय॑ व्या॒नाय॑ त्वा ।53) व्या॒नायेति॑ वि - अ॒नाय॑ ।54) त्वा॒ दी॒र्घा-न्दी॒र्घा-न्त्वा᳚ त्वा दी॒र्घाम् ।55) दी॒र्घा मन्वनु॑ दी॒र्घा-न्दी॒र्घा मनु॑ ।56) अनु॒ प्रसि॑ति॒-म्प्रसि॑ति॒ मन्वनु॒ प्रसि॑तिम् ।57) प्रसि॑ति॒ मायु॑ष॒ आयु॑षे॒ प्रसि॑ति॒-म्प्रसि॑ति॒ मायु॑षे ।57) प्रसि॑ति॒मिति॒ प्र - सि॒ति॒म् ।58) आयु॑षे धा-न्धा॒ मायु॑ष॒ आयु॑षे धाम् ।59) धा॒-न्दे॒वो दे॒वो धा᳚-न्धा-न्दे॒वः ।60) दे॒वो वो॑ वो दे॒वो दे॒वो वः॑ ।61) व॒-स्स॒वि॒ता स॑वि॒ता वो॑ व-स्सवि॒ता ।62) स॒वि॒ता हिर॑ण्यपाणि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणि-स्सवि॒ता स॑वि॒ता हिर॑ण्यपाणिः ।63) हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॒ प्रति॒ हिर॑ण्यपाणि॒र्॒ हिर॑ण्यपाणिः॒ प्रति॑ ।63) हिर॑ण्यपाणि॒रिति॒ हिर॑ण्य - पा॒णिः॒ ।64) प्रति॑ गृह्णातु गृह्णातु॒ प्रति॒ प्रति॑ गृह्णातु ।65) गृ॒ह्णा॒त्विति॑ गृह्णातु ।॥ 9 ॥ (65/74)॥ अ. 6 ॥

  ---

  1) ava̍dhūta̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣō 'va̍dhūta̠ mava̍dhūta̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।1) ava̍dhūta̠mityava̍ - dhū̠ta̠m ।2) rakṣō 'va̍dhūtā̠ ava̍dhūtā̠ rakṣō̠ rakṣō 'va̍dhūtāḥ ।3) ava̍dhūtā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍ta̠yō 'va̍dhūtā̠ ava̍dhūtā̠ arā̍tayaḥ ।3) ava̍dhūtā̠ ityava̍ - dhū̠tā̠ḥ ।4) arā̍ta̠yō 'di̍tyā̠ adi̍tyā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍ta̠yō 'di̍tyāḥ ।5) adi̍tyā̠stva-ktvagadi̍tyā̠ adi̍tyā̠stvak ।6) tvaga̍syasi̠ tva-ktvaga̍si ।7) a̠si̠ prati̠ pratya̍syasi̠ prati̍ ।8) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।9) tvā̠ pṛ̠thi̠vī pṛ̍thi̠vī tvā̎ tvā pṛthi̠vī ।10) pṛ̠thi̠vī vē̎ttu vēttu pṛthi̠vī pṛ̍thi̠vī vē̎ttu ।11) vē̠ttu̠ di̠vō di̠vō vē̎ttu vēttu di̠vaḥ ।12) di̠va-sska̍mbha̠ni-sska̍mbha̠ni-rdi̠vō di̠va-sska̍mbha̠niḥ ।13) ska̠mbha̠nira̍syasi skambha̠ni-sska̍mbha̠nira̍si ।14) a̠si̠ prati̠ pratya̍syasi̠ prati̍ ।15) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।16) tvā 'di̍tyā̠ adi̍tyāstvā̠ tvā 'di̍tyāḥ ।17) adi̍tyā̠stva-ktvagadi̍tyā̠ adi̍tyā̠stvak ।18) tvag vē̎ttu vēttu̠ tva-ktvag vē̎ttu ।19) vē̠ttu̠ dhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ vēttu vēttu dhi̠ṣaṇā̎ ।20) dhi̠ṣaṇā̎ 'syasi dhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ 'si ।21) a̠si̠ pa̠rva̠tyā pa̍rva̠tyā 'sya̍si parva̠tyā ।22) pa̠rva̠tyā prati̠ prati̍ parva̠tyā pa̍rva̠tyā prati̍ ।23) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।24) tvā̠ di̠vō di̠vastvā̎ tvā di̠vaḥ ।25) di̠va-sska̍mbha̠ni-sska̍mbha̠ni-rdi̠vō di̠va-sska̍mbha̠niḥ ।26) ska̠mbha̠ni-rvē̎ttu vēttu skambha̠ni-sska̍mbha̠ni-rvē̎ttu ।27) vē̠ttu̠ dhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ vēttu vēttu dhi̠ṣaṇā̎ ।28) dhi̠ṣaṇā̎ 'syasi dhi̠ṣaṇā̍ dhi̠ṣaṇā̍ 'si ।29) a̠si̠ pā̠rva̠tē̠yī pā̎rvatē̠yya̍syasi pārvatē̠yī ।30) pā̠rva̠tē̠yī prati̠ prati̍ pārvatē̠yī pā̎rvatē̠yī prati̍ ।31) prati̍ tvā tvā̠ prati̠ prati̍ tvā ।32) tvā̠ pa̠rva̠tiḥ pa̍rva̠tistvā̎ tvā parva̠tiḥ ।33) pa̠rva̠ti-rvē̎ttu vēttu parva̠tiḥ pa̍rva̠ti-rvē̎ttu ।34) vē̠ttu̠ dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ vēttu vēttu dē̠vasya̍ ।35) dē̠vasya̍ tvā tvā dē̠vasya̍ dē̠vasya̍ tvā ।36) tvā̠ sa̠vi̠tu-ssa̍vi̠tustvā̎ tvā savi̠tuḥ ।37) sa̠vi̠tuḥ pra̍sa̠vē pra̍sa̠vē sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tuḥ pra̍sa̠vē ।38) pra̠sa̠vē̎ 'śvinō̍ra̠śvinō̎ḥ prasa̠vē pra̍sa̠vē̎ 'śvinō̎ḥ ।38) pra̠sa̠va iti̍ pra - sa̠vē ।39) a̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̍ ma̠śvinō̍ra̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̎m ।40) bā̠hubhyā̎-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō bā̠hubhyā̎-mbā̠hubhyā̎-mpū̠ṣṇaḥ ।40) bā̠hubhyā̠miti̍ bā̠hu - bhyā̠m ।41) pū̠ṣṇō hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā-mpū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇō hastā̎bhyām ।42) hastā̎bhyā̠ madhyadhi̠ hastā̎bhyā̠gṃ̠ hastā̎bhyā̠ madhi̍ ।43) adhi̍ vapāmi vapā̠myadhyadhi̍ vapāmi ।44) va̠pā̠mi̠ dhā̠nya̍-ndhā̠nya̍ṃ vapāmi vapāmi dhā̠nya̎m ।45) dhā̠nya̍ masyasi dhā̠nya̍-ndhā̠nya̍ masi ।46) a̠si̠ dhi̠nu̠hi dhi̍nu̠hya̍syasi dhinu̠hi ।47) dhi̠nu̠hi dē̠vā-ndē̠vā-ndhi̍nu̠hi dhi̍nu̠hi dē̠vān ।48) dē̠vā-nprā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̍ dē̠vā-ndē̠vā-nprā̠ṇāya̍ ।49) prā̠ṇāya̍ tvā tvā prā̠ṇāya̍ prā̠ṇāya̍ tvā ।49) prā̠ṇāyēti̍ pra - a̠nāya̍ ।50) tvā̠ 'pā̠nāyā̍pā̠nāya̍ tvā tvā 'pā̠nāya̍ ।51) a̠pā̠nāya̍ tvā tvā 'pā̠nāyā̍pā̠nāya̍ tvā ।51) a̠pā̠nātyē̍pa - a̠nāya̍ ।52) tvā̠ vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ tvā tvā vyā̠nāya̍ ।53) vyā̠nāya̍ tvā tvā vyā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ tvā ।53) vyā̠nāyēti̍ vi - a̠nāya̍ ।54) tvā̠ dī̠rghā-ndī̠rghā-ntvā̎ tvā dī̠rghām ।55) dī̠rghā manvanu̍ dī̠rghā-ndī̠rghā manu̍ ।56) anu̠ prasi̍ti̠-mprasi̍ti̠ manvanu̠ prasi̍tim ।57) prasi̍ti̠ māyu̍ṣa̠ āyu̍ṣē̠ prasi̍ti̠-mprasi̍ti̠ māyu̍ṣē ।57) prasi̍ti̠miti̠ pra - si̠ti̠m ।58) āyu̍ṣē dhā-ndhā̠ māyu̍ṣa̠ āyu̍ṣē dhām ।59) dhā̠-ndē̠vō dē̠vō dhā̎-ndhā-ndē̠vaḥ ।60) dē̠vō vō̍ vō dē̠vō dē̠vō va̍ḥ ।61) va̠-ssa̠vi̠tā sa̍vi̠tā vō̍ va-ssavi̠tā ।62) sa̠vi̠tā hira̍ṇyapāṇi̠r̠ hira̍ṇyapāṇi-ssavi̠tā sa̍vi̠tā hira̍ṇyapāṇiḥ ।63) hira̍ṇyapāṇi̠ḥ prati̠ prati̠ hira̍ṇyapāṇi̠r̠ hira̍ṇyapāṇi̠ḥ prati̍ ।63) hira̍ṇyapāṇi̠riti̠ hira̍ṇya - pā̠ṇi̠ḥ ।64) prati̍ gṛhṇātu gṛhṇātu̠ prati̠ prati̍ gṛhṇātu ।65) gṛ̠hṇā̠tviti̍ gṛhṇātu ।॥ 9 ॥ (65/74)॥ a. 6 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "Demons have been shaken off" — a declaration that malevolent forces are expelled from the ritual space.

• verse 10

  1) धृष्टि॑रस्यसि॒ धृष्टि॒-र्धृष्टि॑रसि ।2) अ॒सि॒ ब्रह्म॒ ब्रह्मा᳚स्यसि॒ ब्रह्म॑ ।3) ब्रह्म॑ यच्छ यच्छ॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ यच्छ ।4) य॒च्छापाप॑ यच्छ य॒च्छाप॑ ।5) अपा᳚ग्ने॒ ऽग्ने ऽपापा᳚ग्ने ।6) अ॒ग्ने॒ ऽग्नि म॒ग्नि म॑ग्ने ऽग्ने॒ ऽग्निम् ।7) अ॒ग्नि मा॒माद॑ मा॒माद॑ म॒ग्नि म॒ग्नि मा॒माद᳚म् ।8) आ॒माद॑-ञ्जहि जह्या॒माद॑ मा॒माद॑-ञ्जहि ।8) आ॒माद॒मित्या॑म - अद᳚म् ।9) ज॒हि॒ नि-र्णि-र्ज॑हि जहि॒ निः ।10) निष् क्र॒व्याद॑-ङ्क्र॒व्याद॒न्नि-र्णिष् क्र॒व्याद᳚म् ।11) क्र॒व्यादग्ं॑ सेध सेध क्र॒व्याद॑-ङ्क्र॒व्यादग्ं॑ सेध ।11) क्र॒व्याद॒मिति॑ क्रव्य - अद᳚म् ।12) से॒धा से॑ध से॒धा ।13) आ दे॑व॒यज॑-न्देव॒यज॒ मा दे॑व॒यज᳚म् ।14) दे॒व॒यजं॑-वँह वह देव॒यज॑-न्देव॒यजं॑-वँह ।14) दे॒व॒यज॒मिति॑ देव - यज᳚म् ।15) व॒ह॒ निर्द॑ग्ध॒न्निर्द॑ग्धं-वँह वह॒ निर्द॑ग्धम् ।16) निर्द॑ग्ध॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षो॒ निर्द॑ग्ध॒न्निर्द॑ग्ध॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।16) निर्द॑ग्ध॒मिति॒ निः - द॒ग्ध॒म् ।17) रक्षो॒ निर्द॑ग्धा॒ निर्द॑ग्धा॒ रक्षो॒ रक्षो॒ निर्द॑ग्धाः ।18) निर्द॑ग्धा॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयो॒ निर्द॑ग्धा॒ निर्द॑ग्धा॒ अरा॑तयः ।18) निर्द॑ग्धा॒ इति॒ निः - द॒ग्धाः॒ ।19) अरा॑तयो ध्रु॒व-न्ध्रु॒व मरा॑त॒यो ऽरा॑तयो ध्रु॒वम् ।20) ध्रु॒व म॑स्यसि ध्रु॒व-न्ध्रु॒व म॑सि ।21) अ॒सि॒ पृ॒थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी म॑स्यसि पृथि॒वीम् ।22) पृ॒थि॒वी-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-न्दृग्ं॑ह ।23) दृ॒ग्ं॒हायु॒रायु॑-र्दृग्ंह दृ॒ग्ं॒हायुः॑ ।24) आयु॑-र्दृग्ंह दृ॒ग्ं॒हायु॒रायु॑-र्दृग्ंह ।25) दृ॒ग्ं॒ह॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्र॒जाम् ।26) प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह ।26) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।27) दृ॒ग्ं॒ह॒ स॒जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह सजा॒तान् ।28) स॒जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मै ।28) स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् ।29) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।30) यज॑मानाय॒ परि॒ परि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय॒ परि॑ ।31) पर्यू॑होह॒ परि॒ पर्यू॑ह ।32) ऊ॒ह॒ ध॒र्त्र-न्ध॒र्त्र मू॑होह ध॒र्त्रम् ।33) ध॒र्त्र म॑स्यसि ध॒र्त्र-न्ध॒र्त्र म॑सि ।34) अ॒स्य॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष मस्यस्य॒न्तरि॑क्षम् ।35) अ॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंह दृग्ंहा॒न्तरि॑क्ष म॒न्तरि॑क्ष-न्दृग्ंह ।36) दृ॒ग्ं॒ह॒ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्रा॒णम् ।37) प्रा॒ण-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-न्दृग्ं॑ह ।37) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।38) दृ॒ग्ं॒हा॒पा॒न म॑पा॒न-न्दृग्ं॑ह दृग्ंहापा॒नम् ।39) अ॒पा॒न-न्दृग्ं॑ह दृग्ंहापा॒न म॑पा॒न-न्दृग्ं॑ह ।39) अ॒पा॒नमित्य॑प - अ॒नम् ।40) दृ॒ग्ं॒ह॒ स॒जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह सजा॒तान् ।41) स॒जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मै ।41) स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् ।42) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।43) यज॑मानाय॒ परि॒ परि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय॒ परि॑ ।44) पर्यू॑होह॒ परि॒ पर्यू॑ह ।45) ऊ॒ह॒ ध॒रुण॑-न्ध॒रुण॑ मूहोह ध॒रुण᳚म् ।46) ध॒रुण॑ मस्यसि ध॒रुण॑-न्ध॒रुण॑ मसि ।47) अ॒सि॒ दिव॒-न्दिव॑ मस्यसि॒ दिव᳚म् ।48) दिव॑-न्दृग्ंह दृग्ंह॒ दिव॒-न्दिव॑-न्दृग्ंह ।49) दृ॒ग्ं॒ह॒ चक्षु॒श्चक्षु॑-र्दृग्ंह दृग्ंह॒ चक्षुः॑ ।50) चक्षु॑-र्दृग्ंह दृग्ंह॒ चक्षु॒श्चक्षु॑-र्दृग्ंह ।॥ 10 ॥ (50/60)

  ---

  1) dhṛṣṭi̍rasyasi̠ dhṛṣṭi̠-rdhṛṣṭi̍rasi ।2) a̠si̠ brahma̠ brahmā̎syasi̠ brahma̍ ।3) brahma̍ yachCha yachCha̠ brahma̠ brahma̍ yachCha ।4) ya̠chChāpāpa̍ yachCha ya̠chChāpa̍ ।5) apā̎gnē̠ 'gnē 'pāpā̎gnē ।6) a̠gnē̠ 'gni ma̠gni ma̍gnē 'gnē̠ 'gnim ।7) a̠gni mā̠māda̍ mā̠māda̍ ma̠gni ma̠gni mā̠māda̎m ।8) ā̠māda̍-ñjahi jahyā̠māda̍ mā̠māda̍-ñjahi ।8) ā̠māda̠mityā̍ma - ada̎m ।9) ja̠hi̠ ni-rṇi-rja̍hi jahi̠ niḥ ।10) niṣ kra̠vyāda̍-ṅkra̠vyāda̠nni-rṇiṣ kra̠vyāda̎m ।11) kra̠vyādagṃ̍ sēdha sēdha kra̠vyāda̍-ṅkra̠vyādagṃ̍ sēdha ।11) kra̠vyāda̠miti̍ kravya - ada̎m ।12) sē̠dhā sē̍dha sē̠dhā ।13) ā dē̍va̠yaja̍-ndēva̠yaja̠ mā dē̍va̠yaja̎m ।14) dē̠va̠yaja̍ṃ vaha vaha dēva̠yaja̍-ndēva̠yaja̍ṃ vaha ।14) dē̠va̠yaja̠miti̍ dēva - yaja̎m ।15) va̠ha̠ nirda̍gdha̠nnirda̍gdhaṃ vaha vaha̠ nirda̍gdham ।16) nirda̍gdha̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣō̠ nirda̍gdha̠nnirda̍gdha̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।16) nirda̍gdha̠miti̠ niḥ - da̠gdha̠m ।17) rakṣō̠ nirda̍gdhā̠ nirda̍gdhā̠ rakṣō̠ rakṣō̠ nirda̍gdhāḥ ।18) nirda̍gdhā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍tayō̠ nirda̍gdhā̠ nirda̍gdhā̠ arā̍tayaḥ ।18) nirda̍gdhā̠ iti̠ niḥ - da̠gdhā̠ḥ ।19) arā̍tayō dhru̠va-ndhru̠va marā̍ta̠yō 'rā̍tayō dhru̠vam ।20) dhru̠va ma̍syasi dhru̠va-ndhru̠va ma̍si ।21) a̠si̠ pṛ̠thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī ma̍syasi pṛthi̠vīm ।22) pṛ̠thi̠vī-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ndṛgṃ̍ha ।23) dṛ̠gṃ̠hāyu̠rāyu̍-rdṛgṃha dṛ̠gṃ̠hāyu̍ḥ ।24) āyu̍-rdṛgṃha dṛ̠gṃ̠hāyu̠rāyu̍-rdṛgṃha ।25) dṛ̠gṃ̠ha̠ pra̠jā-mpra̠jā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pra̠jām ।26) pra̠jā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pra̠jā-mpra̠jā-ndṛgṃ̍ha ।26) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।27) dṛ̠gṃ̠ha̠ sa̠jā̠tā-nthsa̍jā̠tā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha sajā̠tān ।28) sa̠jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smai ।28) sa̠jā̠tāniti̍ sa - jā̠tān ।29) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠smā a̠smai yaja̍mānāya ।30) yaja̍mānāya̠ pari̠ pari̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya̠ pari̍ ।31) paryū̍hōha̠ pari̠ paryū̍ha ।32) ū̠ha̠ dha̠rtra-ndha̠rtra mū̍hōha dha̠rtram ।33) dha̠rtra ma̍syasi dha̠rtra-ndha̠rtra ma̍si ।34) a̠sya̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa masyasya̠ntari̍kṣam ।35) a̠ntari̍kṣa-ndṛgṃha dṛgṃhā̠ntari̍kṣa ma̠ntari̍kṣa-ndṛgṃha ।36) dṛ̠gṃ̠ha̠ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha prā̠ṇam ।37) prā̠ṇa-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ndṛgṃ̍ha ।37) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।38) dṛ̠gṃ̠hā̠pā̠na ma̍pā̠na-ndṛgṃ̍ha dṛgṃhāpā̠nam ।39) a̠pā̠na-ndṛgṃ̍ha dṛgṃhāpā̠na ma̍pā̠na-ndṛgṃ̍ha ।39) a̠pā̠namitya̍pa - a̠nam ।40) dṛ̠gṃ̠ha̠ sa̠jā̠tā-nthsa̍jā̠tā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha sajā̠tān ।41) sa̠jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smai ।41) sa̠jā̠tāniti̍ sa - jā̠tān ।42) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠smā a̠smai yaja̍mānāya ।43) yaja̍mānāya̠ pari̠ pari̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya̠ pari̍ ।44) paryū̍hōha̠ pari̠ paryū̍ha ।45) ū̠ha̠ dha̠ruṇa̍-ndha̠ruṇa̍ mūhōha dha̠ruṇa̎m ।46) dha̠ruṇa̍ masyasi dha̠ruṇa̍-ndha̠ruṇa̍ masi ।47) a̠si̠ diva̠-ndiva̍ masyasi̠ diva̎m ।48) diva̍-ndṛgṃha dṛgṃha̠ diva̠-ndiva̍-ndṛgṃha ।49) dṛ̠gṃ̠ha̠ chakṣu̠śchakṣu̍-rdṛgṃha dṛgṃha̠ chakṣu̍ḥ ।50) chakṣu̍-rdṛgṃha dṛgṃha̠ chakṣu̠śchakṣu̍-rdṛgṃha ।॥ 10 ॥ (50/60)

  meaning

  Vedic jata-patha: "You are bold, you are Brahman" — affirming the brahmana priest's role as the controlling power of the sacrifice, upholding cosmic order.

• verse 11

  1) दृ॒ग्ं॒ह॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह दृग्ंह॒ श्रोत्र᳚म् ।2) श्रोत्र॑-न्दृग्ंह दृग्ंह॒ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-न्दृग्ंह ।3) दृ॒ग्ं॒ह॒ स॒जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह सजा॒तान् ।4) स॒जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मै ।4) स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् ।5) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।6) यज॑मानाय॒ परि॒ परि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय॒ परि॑ ।7) पर्यू॑होह॒ परि॒ पर्यू॑ह ।8) ऊ॒ह॒ धर्म॒ धर्मो॑होह॒ धर्म॑ ।9) धर्मा᳚स्यसि॒ धर्म॒ धर्मा॑सि ।10) अ॒सि॒ दिशो॒ दिशो᳚ ऽस्यसि॒ दिशः॑ ।11) दिशो॑ दृग्ंह दृग्ंह॒ दिशो॒ दिशो॑ दृग्ंह ।12) दृ॒ग्ं॒ह॒ योनिं॒-योँनि॑-न्दृग्ंह दृग्ंह॒ योनि᳚म् ।13) योनि॑-न्दृग्ंह दृग्ंह॒ योनिं॒-योँनि॑-न्दृग्ंह ।14) दृ॒ग्ं॒ह॒ प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्र॒जाम् ।15) प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह प्र॒जा-म्प्र॒जा-न्दृग्ं॑ह ।15) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।16) दृ॒ग्ं॒ह॒ स॒जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता-न्दृग्ं॑ह दृग्ंह सजा॒तान् ।17) स॒जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मै ।17) स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् ।18) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।19) यज॑मानाय॒ परि॒ परि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय॒ परि॑ ।20) पर्यू॑होह॒ परि॒ पर्यू॑ह ।21) ऊ॒ह॒ चित॒श्चित॑ ऊहोह॒ चितः॑ ।22) चितः॑ स्थ स्थ॒ चित॒श्चितः॑ स्थ ।23) स्थ॒ प्र॒जा-म्प्र॒जाग्​ स्थ॑ स्थ प्र॒जाम् ।24) प्र॒जा म॒स्मा अ॒स्मै प्र॒जा-म्प्र॒जा म॒स्मै ।24) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।25) अ॒स्मै र॒यिग्ं र॒यि म॒स्मा अ॒स्मै र॒यिम् ।26) र॒यि म॒स्मा अ॒स्मै र॒यिग्ं र॒यि म॒स्मै ।27) अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒तान् ।28) स॒जा॒ता न॒स्मा अ॒स्मै स॑जा॒ता-न्थ्स॑जा॒ता न॒स्मै ।28) स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् ।29) अ॒स्मै यज॑मानाय॒ यज॑मानाया॒स्मा अ॒स्मै यज॑मानाय ।30) यज॑मानाय॒ परि॒ परि॒ यज॑मानाय॒ यज॑मानाय॒ परि॑ ।31) पर्यू॑होह॒ परि॒ पर्यू॑ह ।32) ऊ॒ह॒ भृगू॑णा॒-म्भृगू॑णा मूहोह॒ भृगू॑णाम् ।33) भृगू॑णा॒ मङ्गि॑रसा॒ मङ्गि॑रसा॒-म्भृगू॑णा॒-म्भृगू॑णा॒ मङ्गि॑रसाम् ।34) अङ्गि॑रसा॒-न्तप॑सा॒ तप॒सा ऽङ्गि॑रसा॒ मङ्गि॑रसा॒-न्तप॑सा ।35) तप॑सा तप्यद्ध्व-न्तप्यद्ध्व॒-न्तप॑सा॒ तप॑सा तप्यद्ध्वम् ।36) त॒प्य॒द्ध्वं॒-याँनि॒ यानि॑ तप्यद्ध्व-न्तप्यद्ध्वं॒-याँनि॑ ।37) यानि॑ घ॒र्मे घ॒र्मे यानि॒ यानि॑ घ॒र्मे ।38) घ॒र्मे क॒पाला॑नि क॒पाला॑नि घ॒र्मे घ॒र्मे क॒पाला॑नि ।39) क॒पाला᳚न् युपचि॒न्वन्त् यु॑पचि॒न्वन्ति॑ क॒पाला॑नि क॒पाला᳚न् युपचि॒न्वन्ति॑ ।40) उ॒प॒चि॒न्वन्ति॑ वे॒धसो॑वे॒धस॑ उपचि॒न्वन्त् यु॑पचि॒न्वन्ति॑ वे॒धसः॑ ।40) उ॒प॒चि॒न्वन्तीत्यु॑प - चि॒न्वन्ति॑ ।41) वे॒धस॒ इति॑ वे॒धसः॑ ।42) पू॒ष्णस्तानि॒ तानि॑ पू॒ष्णः पू॒ष्णस्तानि॑ ।43) तान्यप्यपि॒ तानि॒ तान्यपि॑ ।44) अपि॑ व्र॒ते व्र॒ते ऽप्यपि॑ व्र॒ते ।45) व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू इ॑न्द्रवा॒यू व्र॒ते व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू ।46) इ॒न्द्र॒वा॒यू वि वीन्द्र॑वा॒यू इ॑न्द्रवा॒यू वि ।46) इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र - वा॒यू ।47) वि मु॑ञ्चता-म्मुञ्चतां॒-विँ वि मु॑ञ्चताम् ।48) मु॒ञ्च॒ता॒मिति॑ मुञ्चताम् ।॥ 11 ॥ (48/55)॥ अ. 7 ॥

  ---

  1) dṛ̠gṃ̠ha̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-ndṛgṃha dṛgṃha̠ śrōtra̎m ।2) śrōtra̍-ndṛgṃha dṛgṃha̠ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-ndṛgṃha ।3) dṛ̠gṃ̠ha̠ sa̠jā̠tā-nthsa̍jā̠tā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha sajā̠tān ।4) sa̠jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smai ।4) sa̠jā̠tāniti̍ sa - jā̠tān ।5) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠smā a̠smai yaja̍mānāya ।6) yaja̍mānāya̠ pari̠ pari̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya̠ pari̍ ।7) paryū̍hōha̠ pari̠ paryū̍ha ।8) ū̠ha̠ dharma̠ dharmō̍hōha̠ dharma̍ ।9) dharmā̎syasi̠ dharma̠ dharmā̍si ।10) a̠si̠ diśō̠ diśō̎ 'syasi̠ diśa̍ḥ ।11) diśō̍ dṛgṃha dṛgṃha̠ diśō̠ diśō̍ dṛgṃha ।12) dṛ̠gṃ̠ha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ndṛgṃha dṛgṃha̠ yōni̎m ।13) yōni̍-ndṛgṃha dṛgṃha̠ yōni̠ṃ yōni̍-ndṛgṃha ।14) dṛ̠gṃ̠ha̠ pra̠jā-mpra̠jā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pra̠jām ।15) pra̠jā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha pra̠jā-mpra̠jā-ndṛgṃ̍ha ।15) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।16) dṛ̠gṃ̠ha̠ sa̠jā̠tā-nthsa̍jā̠tā-ndṛgṃ̍ha dṛgṃha sajā̠tān ।17) sa̠jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smai ।17) sa̠jā̠tāniti̍ sa - jā̠tān ।18) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠smā a̠smai yaja̍mānāya ।19) yaja̍mānāya̠ pari̠ pari̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya̠ pari̍ ।20) paryū̍hōha̠ pari̠ paryū̍ha ।21) ū̠ha̠ chita̠śchita̍ ūhōha̠ chita̍ḥ ।22) chita̍-sstha stha̠ chita̠śchita̍-sstha ।23) stha̠ pra̠jā-mpra̠jāg​ stha̍ stha pra̠jām ।24) pra̠jā ma̠smā a̠smai pra̠jā-mpra̠jā ma̠smai ।24) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।25) a̠smai ra̠yigṃ ra̠yi ma̠smā a̠smai ra̠yim ।26) ra̠yi ma̠smā a̠smai ra̠yigṃ ra̠yi ma̠smai ।27) a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tān ।28) sa̠jā̠tā na̠smā a̠smai sa̍jā̠tā-nthsa̍jā̠tā na̠smai ।28) sa̠jā̠tāniti̍ sa - jā̠tān ।29) a̠smai yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāyā̠smā a̠smai yaja̍mānāya ।30) yaja̍mānāya̠ pari̠ pari̠ yaja̍mānāya̠ yaja̍mānāya̠ pari̍ ।31) paryū̍hōha̠ pari̠ paryū̍ha ।32) ū̠ha̠ bhṛgū̍ṇā̠-mbhṛgū̍ṇā mūhōha̠ bhṛgū̍ṇām ।33) bhṛgū̍ṇā̠ maṅgi̍rasā̠ maṅgi̍rasā̠-mbhṛgū̍ṇā̠-mbhṛgū̍ṇā̠ maṅgi̍rasām ।34) aṅgi̍rasā̠-ntapa̍sā̠ tapa̠sā 'ṅgi̍rasā̠ maṅgi̍rasā̠-ntapa̍sā ।35) tapa̍sā tapyaddhva-ntapyaddhva̠-ntapa̍sā̠ tapa̍sā tapyaddhvam ।36) ta̠pya̠ddhva̠ṃ yāni̠ yāni̍ tapyaddhva-ntapyaddhva̠ṃ yāni̍ ।37) yāni̍ gha̠rmē gha̠rmē yāni̠ yāni̍ gha̠rmē ।38) gha̠rmē ka̠pālā̍ni ka̠pālā̍ni gha̠rmē gha̠rmē ka̠pālā̍ni ।39) ka̠pālā̎n yupachi̠nvant yu̍pachi̠nvanti̍ ka̠pālā̍ni ka̠pālā̎n yupachi̠nvanti̍ ।40) u̠pa̠chi̠nvanti̍ vē̠dhasō̍vē̠dhasa̍ upachi̠nvant yu̍pachi̠nvanti̍ vē̠dhasa̍ḥ ।40) u̠pa̠chi̠nvantītyu̍pa - chi̠nvanti̍ ।41) vē̠dhasa̠ iti̍ vē̠dhasa̍ḥ ।42) pū̠ṣṇastāni̠ tāni̍ pū̠ṣṇaḥ pū̠ṣṇastāni̍ ।43) tānyapyapi̠ tāni̠ tānyapi̍ ।44) api̍ vra̠tē vra̠tē 'pyapi̍ vra̠tē ।45) vra̠ta i̍ndravā̠yū i̍ndravā̠yū vra̠tē vra̠ta i̍ndravā̠yū ।46) i̠ndra̠vā̠yū vi vīndra̍vā̠yū i̍ndravā̠yū vi ।46) i̠ndra̠vā̠yū itī̎mdra - vā̠yū ।47) vi mu̍ñchatā-mmuñchatā̠ṃ vi vi mu̍ñchatām ।48) mu̠ñcha̠tā̠miti̍ muñchatām ।॥ 11 ॥ (48/55)॥ a. 7 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "Strengthen the hearing" — a prayer to fortify the sense faculties, especially hearing, for full absorption in the Vedic recitation.

• verse 12

  1) सं-वँ॑पामि वपामि॒ सग्ं सं-वँ॑पामि ।2) व॒पा॒मि॒ सग्ं सं-वँ॑पामि वपामि॒ सम् ।3) स माप॒ आप॒-स्सग्ं स मापः॑ ।4) आपो॑ अ॒द्भिर॒द्भिराप॒ आपो॑ अ॒द्भिः ।5) अ॒द्भि र॑ग्मताग्मता॒द्भि र॒द्भिर॑ग्मत ।5) अ॒द्भिरित्य॑त् - भिः ।6) अ॒ग्म॒त॒ सग्ं स म॑ग्मताग्मत॒ सम् ।7) स मोष॑धय॒ ओष॑धय॒-स्सग्ं स मोष॑धयः ।8) ओष॑धयो॒ रसे॑न॒ रसे॒नौष॑धय॒ ओष॑धयो॒ रसे॑न ।9) रसे॑न॒ सग्ं सग्ं रसे॑न॒ रसे॑न॒ सम् ।10) सग्ं रे॒वती॑ रे॒वती॒-स्सग्ं सग्ं रे॒वतीः᳚ ।11) रे॒वती॒-र्जग॑तीभि॒-र्जग॑तीभी रे॒वती॑ रे॒वती॒-र्जग॑तीभिः ।12) जग॑तीभि॒-र्मधु॑मती॒-र्मधु॑मती॒-र्जग॑तीभि॒-र्जग॑तीभि॒-र्मधु॑मतीः ।13) मधु॑मती॒-र्मधु॑मतीभि॒-र्मधु॑मतीभि॒-र्मधु॑मती॒-र्मधु॑मती॒-र्मधु॑मतीभिः ।13) मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑ - म॒तीः॒ ।14) मधु॑मतीभि-स्सृज्यद्ध्वग्ं सृज्यद्ध्व॒-म्मधु॑मतीभि॒-र्मधु॑मतीभि-स्सृज्यद्ध्वम् ।14) मधु॑मतीभि॒रिति॒ मधु॑ - म॒ती॒भिः॒ ।15) सृ॒ज्य॒द्ध्व॒ म॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्य-स्सृ॑ज्यद्ध्वग्ं सृज्यद्ध्व म॒द्भ्यः ।16) अ॒द्भ्यः परि॒ पर्य॒द्भ्यो᳚ ऽद्भ्यः परि॑ ।16) अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः ।17) परि॒ प्रजा॑ताः॒ प्रजा॑ताः॒ परि॒ परि॒ प्रजा॑ताः ।18) प्रजा॑ता-स्स्थ स्थ॒ प्रजा॑ताः॒ प्रजा॑ता-स्स्थ ।18) प्रजा॑ता॒ इति॒ प्र - जा॒ताः॒ ।19) स्थ॒ सग्ं सग्ग्​ स्थ॑ स्थ॒ सम् ।20) स म॒द्भिर॒द्भि-स्सग्ं स म॒द्भिः ।21) अ॒द्भिः पृ॑च्यद्ध्व-म्पृच्यद्ध्व म॒द्भिर॒द्भिः पृ॑च्यद्ध्वम् ।21) अ॒द्भिरित्य॑त् - भिः ।22) पृ॒च्य॒द्ध्व॒-ञ्जन॑यत्यै॒ जन॑यत्यै पृच्यद्ध्व-म्पृच्यद्ध्व॒-ञ्जन॑यत्यै ।23) जन॑यत्यै त्वा त्वा॒ जन॑यत्यै॒ जन॑यत्यै त्वा ।24) त्वा॒ सग्ं स-न्त्वा᳚ त्वा॒ सम् ।25) सं-यौँ॑मि यौमि॒ सग्ं सं-यौँ॑मि ।26) यौ॒म्य॒ग्नये॒ ऽग्नये॑ यौमि यौम्य॒ग्नये᳚ ।27) अ॒ग्नये᳚ त्वा त्वा॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये᳚ त्वा ।28) त्वा॒ ऽग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्या-न्त्वा त्वा॒ ऽग्नीषोमा᳚भ्याम् ।29) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या-म्म॒खस्य॑ म॒खस्या॒ग्नीषोमा᳚भ्या म॒ग्नीषोमा᳚भ्या-म्म॒खस्य॑ ।29) अ॒ग्नीषोमा᳚भ्या॒मित्य॒ग्नी - सोमा᳚भ्याम् ।30) म॒खस्य॒ शिर॒-श्शिरो॑ म॒खस्य॑ म॒खस्य॒ शिरः॑ ।31) शिरो᳚ ऽस्यसि॒ शिर॒-श्शिरो॑ ऽसि ।32) अ॒सि॒ घ॒र्मो घ॒र्मो᳚ ऽस्यसि घ॒र्मः ।33) घ॒र्मो᳚ ऽस्यसि घ॒र्मो घ॒र्मो॑ ऽसि ।34) अ॒सि॒ वि॒श्वायु॑-र्वि॒श्वायु॑रस्यसि वि॒श्वायुः॑ ।35) वि॒श्वायु॑रु॒रू॑रु वि॒श्वायु॑-र्वि॒श्वायु॑रु॒रु ।35) वि॒श्वायु॒रुरिति॑ वि॒श्व - आ॒युः॒ ।36) उ॒रु प्र॑थस्व प्रथस्वो॒रू॑रु प्र॑थस्व ।37) प्र॒थ॒स्वो॒रू॑रु प्र॑थस्व प्रथस्वो॒रु ।38) उ॒रु ते॑ त उ॒रू॑रु ते᳚ ।39) ते॒ य॒ज्ञप॑तिर्य॒ज्ञप॑तिस्ते ते य॒ज्ञप॑तिः ।40) य॒ज्ञप॑तिः प्रथता-म्प्रथतां-यँ॒ज्ञप॑ति-र्य॒ज्ञप॑तिः प्रथताम् ।40) य॒ज्ञप॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ - प॒तिः॒ ।41) प्र॒थ॒ता॒-न्त्वच॒-न्त्वच॑-म्प्रथता-म्प्रथता॒-न्त्वच᳚म् ।42) त्वच॑-ङ्गृह्णीष्व गृह्णीष्व॒ त्वच॒-न्त्वच॑-ङ्गृह्णीष्व ।43) गृ॒ह्णी॒ष्वा॒न्तरि॑त म॒न्तरि॑त-ङ्गृह्णीष्व गृह्णीष्वा॒न्तरि॑तम् ।44) अ॒न्तरि॑त॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षो॒ ऽन्तरि॑त म॒न्तरि॑त॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।44) अ॒न्तरि॑त॒मित्य॒न्तः - इ॒त॒म् ।45) रक्षो॒ ऽन्तरि॑ता अ॒न्तरि॑ता॒ रक्षो॒ रक्षो॒ ऽन्तरि॑ताः ।46) अ॒न्तरि॑ता॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयो॒ ऽन्तरि॑ता अ॒न्तरि॑ता॒ अरा॑तयः ।46) अ॒न्तरि॑ता॒ इत्य॒न्तः - इ॒ताः॒ ।47) अरा॑तयो दे॒वो दे॒वो ऽरा॑त॒यो ऽरा॑तयो दे॒वः ।48) दे॒वस्त्वा᳚ त्वा दे॒वो दे॒वस्त्वा᳚ ।49) त्वा॒ स॒वि॒ता स॑वि॒ता त्वा᳚ त्वा सवि॒ता ।50) स॒वि॒ता श्र॑पयतु श्रपयतु सवि॒ता स॑वि॒ता श्र॑पयतु ।51) श्र॒प॒य॒तु॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ वर्​षि॑ष्ठे श्रपयतु श्रपयतु॒ वर्​षि॑ष्ठे ।52) वर्​षि॑ष्ठे॒ अध्यधि॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ वर्​षि॑ष्ठे॒ अधि॑ ।53) अधि॒ नाके॒ नाके ऽध्यधि॒ नाके᳚ ।54) नाके॒ ऽग्निर॒ग्नि-र्नाके॒ नाके॒ ऽग्निः ।55) अ॒ग्निस्ते॑ ते॒ ऽग्निर॒ग्निस्ते᳚ ।56) ते॒ त॒नुव॑-न्त॒नुव॑-न्ते ते त॒नुव᳚म् ।57) त॒नुव॒-म्मा मा त॒नुव॑-न्त॒नुव॒-म्मा ।58) मा ऽत्यति॒ मा मा ऽति॑ ।59) अति॑ धाग् धा॒गत्यति॑ धाक् ।60) धा॒गग्ने ऽग्ने॑ धाग् धा॒गग्ने᳚ ।61) अग्ने॑ ह॒व्यग्ं ह॒व्य मग्ने ऽग्ने॑ ह॒व्यम् ।62) ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व रक्षस्व ह॒व्यग्ं ह॒व्यग्ं र॑क्षस्व ।63) र॒क्ष॒स्व॒ सग्ं सग्ं र॑क्षस्व रक्षस्व॒ सम् ।64) स-म्ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा॒ सग्ं स-म्ब्रह्म॑णा ।65) ब्रह्म॑णा पृच्यस्व पृच्यस्व॒ ब्रह्म॑णा॒ ब्रह्म॑णा पृच्यस्व ।66) पृ॒च्य॒स्वै॒क॒तायै॑क॒ताय॑ पृच्यस्व पृच्यस्वैक॒ताय॑ ।67) ए॒क॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहै॑क॒तायै॑क॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।68) स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॑ द्वि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॑ ।69) द्वि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ द्वि॒ताय॑ द्वि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।70) स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॑ त्रि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॑ ।71) त्रि॒ताय॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्रि॒ताय॑ त्रि॒ताय॒ स्वाहा᳚ ।72) स्वाहेति॒ स्वाहा᳚ ।॥ 12 ॥ (72/83)॥ अ. 8 ॥

  ---

  1) saṃ va̍pāmi vapāmi̠ sagṃ saṃ va̍pāmi ।2) va̠pā̠mi̠ sagṃ saṃ va̍pāmi vapāmi̠ sam ।3) sa māpa̠ āpa̠-ssagṃ sa māpa̍ḥ ।4) āpō̍ a̠dbhira̠dbhirāpa̠ āpō̍ a̠dbhiḥ ।5) a̠dbhi ra̍gmatāgmatā̠dbhi ra̠dbhira̍gmata ।5) a̠dbhiritya̍t - bhiḥ ।6) a̠gma̠ta̠ sagṃ sa ma̍gmatāgmata̠ sam ।7) sa mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠-ssagṃ sa mōṣa̍dhayaḥ ।8) ōṣa̍dhayō̠ rasē̍na̠ rasē̠nauṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō̠ rasē̍na ।9) rasē̍na̠ sagṃ sagṃ rasē̍na̠ rasē̍na̠ sam ।10) sagṃ rē̠vatī̍ rē̠vatī̠-ssagṃ sagṃ rē̠vatī̎ḥ ।11) rē̠vatī̠-rjaga̍tībhi̠-rjaga̍tībhī rē̠vatī̍ rē̠vatī̠-rjaga̍tībhiḥ ।12) jaga̍tībhi̠-rmadhu̍matī̠-rmadhu̍matī̠-rjaga̍tībhi̠-rjaga̍tībhi̠-rmadhu̍matīḥ ।13) madhu̍matī̠-rmadhu̍matībhi̠-rmadhu̍matībhi̠-rmadhu̍matī̠-rmadhu̍matī̠-rmadhu̍matībhiḥ ।13) madhu̍matī̠riti̠ madhu̍ - ma̠tī̠ḥ ।14) madhu̍matībhi-ssṛjyaddhvagṃ sṛjyaddhva̠-mmadhu̍matībhi̠-rmadhu̍matībhi-ssṛjyaddhvam ।14) madhu̍matībhi̠riti̠ madhu̍ - ma̠tī̠bhi̠ḥ ।15) sṛ̠jya̠ddhva̠ ma̠dbhyō̎ 'dbhya-ssṛ̍jyaddhvagṃ sṛjyaddhva ma̠dbhyaḥ ।16) a̠dbhyaḥ pari̠ parya̠dbhyō̎ 'dbhyaḥ pari̍ ।16) a̠dbhya itya̍t - bhyaḥ ।17) pari̠ prajā̍tā̠ḥ prajā̍tā̠ḥ pari̠ pari̠ prajā̍tāḥ ।18) prajā̍tā-sstha stha̠ prajā̍tā̠ḥ prajā̍tā-sstha ।18) prajā̍tā̠ iti̠ pra - jā̠tā̠ḥ ।19) stha̠ sagṃ sagg​ stha̍ stha̠ sam ।20) sa ma̠dbhira̠dbhi-ssagṃ sa ma̠dbhiḥ ।21) a̠dbhiḥ pṛ̍chyaddhva-mpṛchyaddhva ma̠dbhira̠dbhiḥ pṛ̍chyaddhvam ।21) a̠dbhiritya̍t - bhiḥ ।22) pṛ̠chya̠ddhva̠-ñjana̍yatyai̠ jana̍yatyai pṛchyaddhva-mpṛchyaddhva̠-ñjana̍yatyai ।23) jana̍yatyai tvā tvā̠ jana̍yatyai̠ jana̍yatyai tvā ।24) tvā̠ sagṃ sa-ntvā̎ tvā̠ sam ।25) saṃ yau̍mi yaumi̠ sagṃ saṃ yau̍mi ।26) yau̠mya̠gnayē̠ 'gnayē̍ yaumi yaumya̠gnayē̎ ।27) a̠gnayē̎ tvā tvā̠ 'gnayē̠ 'gnayē̎ tvā ।28) tvā̠ 'gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyā-ntvā tvā̠ 'gnīṣōmā̎bhyām ।29) a̠gnīṣōmā̎bhyā-mma̠khasya̍ ma̠khasyā̠gnīṣōmā̎bhyā ma̠gnīṣōmā̎bhyā-mma̠khasya̍ ।29) a̠gnīṣōmā̎bhyā̠mitya̠gnī - sōmā̎bhyām ।30) ma̠khasya̠ śira̠-śśirō̍ ma̠khasya̍ ma̠khasya̠ śira̍ḥ ।31) śirō̎ 'syasi̠ śira̠-śśirō̍ 'si ।32) a̠si̠ gha̠rmō gha̠rmō̎ 'syasi gha̠rmaḥ ।33) gha̠rmō̎ 'syasi gha̠rmō gha̠rmō̍ 'si ।34) a̠si̠ vi̠śvāyu̍-rvi̠śvāyu̍rasyasi vi̠śvāyu̍ḥ ।35) vi̠śvāyu̍ru̠rū̍ru vi̠śvāyu̍-rvi̠śvāyu̍ru̠ru ।35) vi̠śvāyu̠ruriti̍ vi̠śva - ā̠yu̠ḥ ।36) u̠ru pra̍thasva prathasvō̠rū̍ru pra̍thasva ।37) pra̠tha̠svō̠rū̍ru pra̍thasva prathasvō̠ru ।38) u̠ru tē̍ ta u̠rū̍ru tē̎ ।39) tē̠ ya̠jñapa̍tirya̠jñapa̍tistē tē ya̠jñapa̍tiḥ ।40) ya̠jñapa̍tiḥ prathatā-mprathatāṃ ya̠jñapa̍ti-rya̠jñapa̍tiḥ prathatām ।40) ya̠jñapa̍ti̠riti̍ ya̠jña - pa̠ti̠ḥ ।41) pra̠tha̠tā̠-ntvacha̠-ntvacha̍-mprathatā-mprathatā̠-ntvacha̎m ।42) tvacha̍-ṅgṛhṇīṣva gṛhṇīṣva̠ tvacha̠-ntvacha̍-ṅgṛhṇīṣva ।43) gṛ̠hṇī̠ṣvā̠ntari̍ta ma̠ntari̍ta-ṅgṛhṇīṣva gṛhṇīṣvā̠ntari̍tam ।44) a̠ntari̍ta̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣō̠ 'ntari̍ta ma̠ntari̍ta̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।44) a̠ntari̍ta̠mitya̠ntaḥ - i̠ta̠m ।45) rakṣō̠ 'ntari̍tā a̠ntari̍tā̠ rakṣō̠ rakṣō̠ 'ntari̍tāḥ ।46) a̠ntari̍tā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍tayō̠ 'ntari̍tā a̠ntari̍tā̠ arā̍tayaḥ ।46) a̠ntari̍tā̠ itya̠ntaḥ - i̠tā̠ḥ ।47) arā̍tayō dē̠vō dē̠vō 'rā̍ta̠yō 'rā̍tayō dē̠vaḥ ।48) dē̠vastvā̎ tvā dē̠vō dē̠vastvā̎ ।49) tvā̠ sa̠vi̠tā sa̍vi̠tā tvā̎ tvā savi̠tā ।50) sa̠vi̠tā śra̍payatu śrapayatu savi̠tā sa̍vi̠tā śra̍payatu ।51) śra̠pa̠ya̠tu̠ var​ṣi̍ṣṭhē̠ var​ṣi̍ṣṭhē śrapayatu śrapayatu̠ var​ṣi̍ṣṭhē ।52) var​ṣi̍ṣṭhē̠ adhyadhi̠ var​ṣi̍ṣṭhē̠ var​ṣi̍ṣṭhē̠ adhi̍ ।53) adhi̠ nākē̠ nākē 'dhyadhi̠ nākē̎ ।54) nākē̠ 'gnira̠gni-rnākē̠ nākē̠ 'gniḥ ।55) a̠gnistē̍ tē̠ 'gnira̠gnistē̎ ।56) tē̠ ta̠nuva̍-nta̠nuva̍-ntē tē ta̠nuva̎m ।57) ta̠nuva̠-mmā mā ta̠nuva̍-nta̠nuva̠-mmā ।58) mā 'tyati̠ mā mā 'ti̍ ।59) ati̍ dhāg dhā̠gatyati̍ dhāk ।60) dhā̠gagnē 'gnē̍ dhāg dhā̠gagnē̎ ।61) agnē̍ ha̠vyagṃ ha̠vya magnē 'gnē̍ ha̠vyam ।62) ha̠vyagṃ ra̍kṣasva rakṣasva ha̠vyagṃ ha̠vyagṃ ra̍kṣasva ।63) ra̠kṣa̠sva̠ sagṃ sagṃ ra̍kṣasva rakṣasva̠ sam ।64) sa-mbrahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā̠ sagṃ sa-mbrahma̍ṇā ।65) brahma̍ṇā pṛchyasva pṛchyasva̠ brahma̍ṇā̠ brahma̍ṇā pṛchyasva ।66) pṛ̠chya̠svai̠ka̠tāyai̍ka̠tāya̍ pṛchyasva pṛchyasvaika̠tāya̍ ।67) ē̠ka̠tāya̠ svāhā̠ svāhai̍ka̠tāyai̍ka̠tāya̠ svāhā̎ ।68) svāhā̎ dvi̠tāya̍ dvi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̎ dvi̠tāya̍ ।69) dvi̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̎ dvi̠tāya̍ dvi̠tāya̠ svāhā̎ ।70) svāhā̎ tri̠tāya̍ tri̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̎ tri̠tāya̍ ।71) tri̠tāya̠ svāhā̠ svāhā̎ tri̠tāya̍ tri̠tāya̠ svāhā̎ ।72) svāhēti̠ svāhā̎ ।॥ 12 ॥ (72/83)॥ a. 8 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "I pour out the fat" — offering of the omental fat into fire, invoking waters to blend with the oblation for cosmic nourishment.

• verse 13

  1) आ द॑दे दद॒ आ द॑दे ।2) द॒द॒ इन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य ददे दद॒ इन्द्र॑स्य ।3) इन्द्र॑स्य बा॒हु-र्बा॒हुरिन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य बा॒हुः ।4) बा॒हुर॑स्यसि बा॒हु-र्बा॒हुर॑सि ।5) अ॒सि॒ दक्षि॑णो॒ दक्षि॑णो ऽस्यसि॒ दक्षि॑णः ।6) दक्षि॑ण-स्स॒हस्र॑भृष्टि-स्स॒हस्र॑भृष्टि॒-र्दक्षि॑णो॒ दक्षि॑ण-स्स॒हस्र॑भृष्टिः ।7) स॒हस्र॑भृष्टि-श्श॒तते॑जा-श्श॒तते॑जा-स्स॒हस्र॑भृष्टि-स्स॒हस्र॑भृष्टि-श्श॒तते॑जाः ।7) स॒हस्र॑भृष्टि॒रिति॑ स॒हस्र॑ - भृ॒ष्टिः॒ ।8) श॒तते॑जा वा॒यु-र्वा॒यु-श्श॒तते॑जा-श्श॒तते॑जा वा॒युः ।8) श॒तते॑जा॒ इति॑ श॒त - ते॒जाः॒ ।9) वा॒युर॑स्यसि वा॒यु-र्वा॒युर॑सि ।10) अ॒सि॒ ति॒ग्मते॑जास्ति॒ग्मते॑जा अस्यसि ति॒ग्मते॑जाः ।11) ति॒ग्मते॑जाः॒ पृथि॑वि॒ पृथि॑वि ति॒ग्मते॑जा स्ति॒ग्मते॑जाः॒ पृथि॑वि ।11) ति॒ग्मते॑जा॒ इति॑ ति॒ग्म - ते॒जाः॒ ।12) पृथि॑वि देवयजनि देवयजनि॒ पृथि॑वि॒ पृथि॑वि देवयजनि ।13) दे॒व॒य॒ज॒न्योष॑द्ध्या॒ ओष॑द्ध्या देवयजनि देवयज॒न्योष॑द्ध्याः ।13) दे॒व॒य॒ज॒नीति॑ देव - य॒ज॒नि॒ ।14) ओष॑द्ध्यास्ते त॒ ओष॑द्ध्या॒ ओष॑द्ध्यास्ते ।15) ते॒ मूल॒-म्मूल॑-न्ते ते॒ मूल᳚म् ।16) मूल॒-म्मा मा मूल॒-म्मूल॒-म्मा ।17) मा हिग्ं॑सिषग्ं हिग्ंसिष॒-म्मा मा हिग्ं॑सिषम् ।18) हि॒ग्ं॒सि॒ष॒ मप॑ह॒तो ऽप॑हतो हिग्ंसिषग्ं हिग्ंसिष॒ मप॑हतः ।19) अप॑हतो॒ ऽररु॑ र॒ररु॒ रप॑ह॒तो ऽप॑हतो॒ ऽररुः॑ ।19) अप॑हत॒ इत्यप॑ - ह॒तः॒ ।20) अ॒ररुः॑ पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्या अ॒ररु॑र॒ररुः॑ पृथि॒व्यै ।21) पृ॒थि॒व्यै व्र॒जं-व्रँ॒ज-म्पृ॑थि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै व्र॒जम् ।22) व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गच्छ व्र॒जं-व्रँ॒ज-ङ्ग॑च्छ ।23) ग॒च्छ॒ गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थान॑-ङ्गच्छ गच्छ गो॒स्थान᳚म् ।24) गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु ।24) गो॒स्थान॒मिति॑ गो - स्थान᳚म् ।25) वर्​ष॑तु ते ते॒ वर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु ते ।26) ते॒ द्यौ-र्द्यौस्ते॑ ते॒ द्यौः ।27) द्यौ-र्ब॑धा॒न ब॑धा॒न द्यौ-र्द्यौ-र्ब॑धा॒न ।28) ब॒धा॒न दे॑व देव बधा॒न ब॑धा॒न दे॑व ।29) दे॒व॒ स॒वि॒त॒-स्स॒वि॒त॒-र्दे॒व॒ दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ ।30) स॒वि॒तः॒ प॒र॒मस्या᳚-म्पर॒मस्याग्ं॑ सवित-स्सवितः पर॒मस्या᳚म् ।31) प॒र॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ परा॒वति॑ पर॒मस्या᳚-म्पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ ।32) प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ श॒तेन॑ परा॒वति॑ परा॒वति॑ श॒तेन॑ ।32) प॒रा॒वतीति॑ परा - वति॑ ।33) श॒तेन॒ पाशैः॒ पाशै᳚-श्श॒तेन॑ श॒तेन॒ पाशैः᳚ ।34) पाशै॒र्यो यः पाशैः॒ पाशै॒र्यः ।35) यो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. यो यो᳚ ऽस्मान् ।36) अ॒स्मा-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्य॒स्मा न॒स्मा-न्द्वेष्टि॑ ।37) द्वेष्टि॒ यं-यँ-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ यम् ।38) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।39) च॒ व॒यं-वँ॒य-ञ्च॑ च व॒यम् ।40) व॒य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो व॒यं-वँ॒य-न्द्वि॒ष्मः ।41) द्वि॒ष्मस्त-न्त-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मस्तम् ।42) त मतो ऽत॒स्त-न्त मतः॑ ।43) अतो॒ मा मा ऽतो ऽतो॒ मा ।44) मा मौ᳚-म्मौ॒-म्मा मा मौ᳚क् ।45) मौ॒गप॑ह॒तो ऽप॑हतो मौ-म्मौ॒गप॑हतः ।46) अप॑हतो॒ ऽररु॑र॒ररु॒रप॑ह॒तो ऽप॑हतो॒ ऽररुः॑ ।46) अप॑हत॒ इत्यप॑ - ह॒तः॒ ।47) अ॒ररुः॑ पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्या अ॒ररु॑ र॒ररुः॑ पृथि॒व्यै ।48) पृ॒थि॒व्यै दे॑व॒यज॑न्यै देव॒यज॑न्यै पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै दे॑व॒यज॑न्यै ।49) दे॒व॒यज॑न्यै व्र॒जं-व्रँ॒ज-न्दे॑व॒यज॑न्यै देव॒यज॑न्यै व्र॒जम् ।49) दे॒व॒यज॑न्या॒ इति॑ देव - यज॑न्यै ।50) व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गच्छ व्र॒जं-व्रँ॒ज-ङ्ग॑च्छ ।॥ 13 ॥ (50/59)

  ---

  1) ā da̍dē dada̠ ā da̍dē ।2) da̠da̠ indra̠syē ndra̍sya dadē dada̠ indra̍sya ।3) indra̍sya bā̠hu-rbā̠hurindra̠syē ndra̍sya bā̠huḥ ।4) bā̠hura̍syasi bā̠hu-rbā̠hura̍si ।5) a̠si̠ dakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇō 'syasi̠ dakṣi̍ṇaḥ ।6) dakṣi̍ṇa-ssa̠hasra̍bhṛṣṭi-ssa̠hasra̍bhṛṣṭi̠-rdakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇa-ssa̠hasra̍bhṛṣṭiḥ ।7) sa̠hasra̍bhṛṣṭi-śśa̠tatē̍jā-śśa̠tatē̍jā-ssa̠hasra̍bhṛṣṭi-ssa̠hasra̍bhṛṣṭi-śśa̠tatē̍jāḥ ।7) sa̠hasra̍bhṛṣṭi̠riti̍ sa̠hasra̍ - bhṛ̠ṣṭi̠ḥ ।8) śa̠tatē̍jā vā̠yu-rvā̠yu-śśa̠tatē̍jā-śśa̠tatē̍jā vā̠yuḥ ।8) śa̠tatē̍jā̠ iti̍ śa̠ta - tē̠jā̠ḥ ।9) vā̠yura̍syasi vā̠yu-rvā̠yura̍si ।10) a̠si̠ ti̠gmatē̍jāsti̠gmatē̍jā asyasi ti̠gmatē̍jāḥ ।11) ti̠gmatē̍jā̠ḥ pṛthi̍vi̠ pṛthi̍vi ti̠gmatē̍jā sti̠gmatē̍jā̠ḥ pṛthi̍vi ।11) ti̠gmatē̍jā̠ iti̍ ti̠gma - tē̠jā̠ḥ ।12) pṛthi̍vi dēvayajani dēvayajani̠ pṛthi̍vi̠ pṛthi̍vi dēvayajani ।13) dē̠va̠ya̠ja̠nyōṣa̍ddhyā̠ ōṣa̍ddhyā dēvayajani dēvayaja̠nyōṣa̍ddhyāḥ ।13) dē̠va̠ya̠ja̠nīti̍ dēva - ya̠ja̠ni̠ ।14) ōṣa̍ddhyāstē ta̠ ōṣa̍ddhyā̠ ōṣa̍ddhyāstē ।15) tē̠ mūla̠-mmūla̍-ntē tē̠ mūla̎m ।16) mūla̠-mmā mā mūla̠-mmūla̠-mmā ।17) mā higṃ̍siṣagṃ higṃsiṣa̠-mmā mā higṃ̍siṣam ।18) hi̠gṃ̠si̠ṣa̠ mapa̍ha̠tō 'pa̍hatō higṃsiṣagṃ higṃsiṣa̠ mapa̍hataḥ ।19) apa̍hatō̠ 'raru̍ ra̠raru̠ rapa̍ha̠tō 'pa̍hatō̠ 'raru̍ḥ ।19) apa̍hata̠ ityapa̍ - ha̠ta̠ḥ ।20) a̠raru̍ḥ pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyā a̠raru̍ra̠raru̍ḥ pṛthi̠vyai ।21) pṛ̠thi̠vyai vra̠jaṃ vra̠ja-mpṛ̍thi̠vyai pṛ̍thi̠vyai vra̠jam ।22) vra̠ja-ṅga̍chCha gachCha vra̠jaṃ vra̠ja-ṅga̍chCha ।23) ga̠chCha̠ gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̍-ṅgachCha gachCha gō̠sthāna̎m ।24) gō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu ।24) gō̠sthāna̠miti̍ gō - sthāna̎m ।25) var​ṣa̍tu tē tē̠ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu tē ।26) tē̠ dyau-rdyaustē̍ tē̠ dyauḥ ।27) dyau-rba̍dhā̠na ba̍dhā̠na dyau-rdyau-rba̍dhā̠na ।28) ba̠dhā̠na dē̍va dēva badhā̠na ba̍dhā̠na dē̍va ।29) dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠-ssa̠vi̠ta̠-rdē̠va̠ dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠ḥ ।30) sa̠vi̠ta̠ḥ pa̠ra̠masyā̎-mpara̠masyāgṃ̍ savita-ssavitaḥ para̠masyā̎m ।31) pa̠ra̠masyā̎-mparā̠vati̍ parā̠vati̍ para̠masyā̎-mpara̠masyā̎-mparā̠vati̍ ।32) pa̠rā̠vati̍ śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ parā̠vati̍ parā̠vati̍ śa̠tēna̍ ।32) pa̠rā̠vatīti̍ parā - vati̍ ।33) śa̠tēna̠ pāśai̠ḥ pāśai̎-śśa̠tēna̍ śa̠tēna̠ pāśai̎ḥ ।34) pāśai̠ryō yaḥ pāśai̠ḥ pāśai̠ryaḥ ।35) yō̎ 'smā na̠smān. yō yō̎ 'smān ।36) a̠smā-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭya̠smā na̠smā-ndvēṣṭi̍ ।37) dvēṣṭi̠ yaṃ ya-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ yam ।38) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।39) cha̠ va̠yaṃ va̠ya-ñcha̍ cha va̠yam ।40) va̠ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō va̠yaṃ va̠ya-ndvi̠ṣmaḥ ।41) dvi̠ṣmasta-nta-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmastam ।42) ta matō 'ta̠sta-nta mata̍ḥ ।43) atō̠ mā mā 'tō 'tō̠ mā ।44) mā mau̎-mmau̠-mmā mā mau̎k ।45) mau̠gapa̍ha̠tō 'pa̍hatō mau-mmau̠gapa̍hataḥ ।46) apa̍hatō̠ 'raru̍ra̠raru̠rapa̍ha̠tō 'pa̍hatō̠ 'raru̍ḥ ।46) apa̍hata̠ ityapa̍ - ha̠ta̠ḥ ।47) a̠raru̍ḥ pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyā a̠raru̍ ra̠raru̍ḥ pṛthi̠vyai ।48) pṛ̠thi̠vyai dē̍va̠yaja̍nyai dēva̠yaja̍nyai pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyai dē̍va̠yaja̍nyai ।49) dē̠va̠yaja̍nyai vra̠jaṃ vra̠ja-ndē̍va̠yaja̍nyai dēva̠yaja̍nyai vra̠jam ।49) dē̠va̠yaja̍nyā̠ iti̍ dēva - yaja̍nyai ।50) vra̠ja-ṅga̍chCha gachCha vra̠jaṃ vra̠ja-ṅga̍chCha ।॥ 13 ॥ (50/59)

  meaning

  Vedic jata-patha: "I take up the arm of Indra" — the priest grasps the soma-pressing stone declaring it the power of Indra, lord of rain.

• verse 14

  1) ग॒च्छ॒ गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थान॑-ङ्गच्छ गच्छ गो॒स्थान᳚म् ।2) गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु ।2) गो॒स्थान॒मिति॑ गो - स्थान᳚म् ।3) वर्​ष॑तु ते ते॒ वर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु ते ।4) ते॒ द्यौ-र्द्यौस्ते॑ ते॒ द्यौः ।5) द्यौ-र्ब॑धा॒न ब॑धा॒न द्यौ-र्द्यौ-र्ब॑धा॒न ।6) ब॒धा॒न दे॑व देव बधा॒न ब॑धा॒न दे॑व ।7) दे॒व॒ स॒वि॒त॒-स्स॒वि॒त॒-र्दे॒व॒ दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ ।8) स॒वि॒तः॒ प॒र॒मस्या᳚-म्पर॒मस्याग्ं॑ सवित-स्सवितः पर॒मस्या᳚म् ।9) प॒र॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ परा॒वति॑ पर॒मस्या᳚-म्पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ ।10) प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ श॒तेन॑ परा॒वति॑ परा॒वति॑ श॒तेन॑ ।10) प॒रा॒वतीति॑ परा - वति॑ ।11) श॒तेन॒ पाशैः॒ पाशै᳚-श्श॒तेन॑ श॒तेन॒ पाशैः᳚ ।12) पाशै॒र्यो यः पाशैः॒ पाशै॒र्यः ।13) यो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. यो यो᳚ ऽस्मान् ।14) अ॒स्मा-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्य॒स्मा न॒स्मा-न्द्वेष्टि॑ ।15) द्वेष्टि॒ यं-यँ-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ यम् ।16) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।17) च॒ व॒यं-वँ॒य-ञ्च॑ च व॒यम् ।18) व॒य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो व॒यं-वँ॒य-न्द्वि॒ष्मः ।19) द्वि॒ष्मस्त-न्त-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मस्तम् ।20) त मतो ऽत॒स्त-न्त मतः॑ ।21) अतो॒ मा मा ऽतो ऽतो॒ मा ।22) मा मौ᳚-म्मौ॒-म्मा मा मौ᳚क् ।23) मौ॒गप॑ह॒तो ऽप॑हतो मौ-म्मौ॒गप॑हतः ।24) अप॑हतो॒ ऽररु॑र॒ररु॒रप॑ह॒तो ऽप॑हतो॒ ऽररुः॑ ।24) अप॑हत॒ इत्यप॑ - ह॒तः॒ ।25) अ॒ररुः॑ पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अ॒ररु॑र॒ररुः॑ पृथि॒व्याः ।26) पृ॒थि॒व्या अदे॑वयज॒नो ऽदे॑वयजनः पृथि॒व्याः पृ॑थि॒व्या अदे॑वयजनः ।27) अदे॑वयजनो व्र॒जं-व्रँ॒ज मदे॑वयज॒नो ऽदे॑वयजनो व्र॒जम् ।27) अदे॑वयजन॒ इत्यदे॑व - य॒ज॒नः॒ ।28) व्र॒ज-ङ्ग॑च्छ गच्छ व्र॒जं-व्रँ॒ज-ङ्ग॑च्छ ।29) ग॒च्छ॒ गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थान॑-ङ्गच्छ गच्छ गो॒स्थान᳚म् ।30) गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु गो॒स्थान॑-ङ्गो॒स्थानं॒-वँर्​ष॑तु ।30) गो॒स्थान॒मिति॑ गो - स्थान᳚म् ।31) वर्​ष॑तु ते ते॒ वर्​ष॑तु॒ वर्​ष॑तु ते ।32) ते॒ द्यौ-र्द्यौस्ते॑ ते॒ द्यौः ।33) द्यौ-र्ब॑धा॒न ब॑धा॒न द्यौ-र्द्यौ-र्ब॑धा॒न ।34) ब॒धा॒न दे॑व देव बधा॒न ब॑धा॒न दे॑व ।35) दे॒व॒ स॒वि॒त॒-स्स॒वि॒त॒-र्दे॒व॒ दे॒व॒ स॒वि॒तः॒ ।36) स॒वि॒तः॒ प॒र॒मस्या᳚-म्पर॒मस्याग्ं॑ सवित-स्सवितः पर॒मस्या᳚म् ।37) प॒र॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ परा॒वति॑ पर॒मस्या᳚-म्पर॒मस्या᳚-म्परा॒वति॑ ।38) प॒रा॒वति॑ श॒तेन॑ श॒तेन॑ परा॒वति॑ परा॒वति॑ श॒तेन॑ ।38) प॒रा॒वतीति॑ परा - वति॑ ।39) श॒तेन॒ पाशैः॒ पाशै᳚-श्श॒तेन॑ श॒तेन॒ पाशैः᳚ ।40) पाशै॒र्यो यः पाशैः॒ पाशै॒र्यः ।41) यो᳚ ऽस्मा न॒स्मान्. यो यो᳚ ऽस्मान् ।42) अ॒स्मा-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्ट्य॒स्मा न॒स्मा-न्द्वेष्टि॑ ।43) द्वेष्टि॒ यं-यँ-न्द्वेष्टि॒ द्वेष्टि॒ यम् ।44) य-ञ्च॑ च॒ यं-यँ-ञ्च॑ ।45) च॒ व॒यं-वँ॒य-ञ्च॑ च व॒यम् ।46) व॒य-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मो व॒यं-वँ॒य-न्द्वि॒ष्मः ।47) द्वि॒ष्मस्त-न्त-न्द्वि॒ष्मो द्वि॒ष्मस्तम् ।48) त मतो ऽत॒स्त-न्त मतः॑ ।49) अतो॒ मा मा ऽतो ऽतो॒ मा ।50) मा मौ᳚-म्मौ॒-म्मा मा मौ᳚क् ।॥ 14 ॥ (50/56)

  ---

  1) ga̠chCha̠ gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̍-ṅgachCha gachCha gō̠sthāna̎m ।2) gō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu ।2) gō̠sthāna̠miti̍ gō - sthāna̎m ।3) var​ṣa̍tu tē tē̠ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu tē ।4) tē̠ dyau-rdyaustē̍ tē̠ dyauḥ ।5) dyau-rba̍dhā̠na ba̍dhā̠na dyau-rdyau-rba̍dhā̠na ।6) ba̠dhā̠na dē̍va dēva badhā̠na ba̍dhā̠na dē̍va ।7) dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠-ssa̠vi̠ta̠-rdē̠va̠ dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠ḥ ।8) sa̠vi̠ta̠ḥ pa̠ra̠masyā̎-mpara̠masyāgṃ̍ savita-ssavitaḥ para̠masyā̎m ।9) pa̠ra̠masyā̎-mparā̠vati̍ parā̠vati̍ para̠masyā̎-mpara̠masyā̎-mparā̠vati̍ ।10) pa̠rā̠vati̍ śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ parā̠vati̍ parā̠vati̍ śa̠tēna̍ ।10) pa̠rā̠vatīti̍ parā - vati̍ ।11) śa̠tēna̠ pāśai̠ḥ pāśai̎-śśa̠tēna̍ śa̠tēna̠ pāśai̎ḥ ।12) pāśai̠ryō yaḥ pāśai̠ḥ pāśai̠ryaḥ ।13) yō̎ 'smā na̠smān. yō yō̎ 'smān ।14) a̠smā-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭya̠smā na̠smā-ndvēṣṭi̍ ।15) dvēṣṭi̠ yaṃ ya-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ yam ।16) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।17) cha̠ va̠yaṃ va̠ya-ñcha̍ cha va̠yam ।18) va̠ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō va̠yaṃ va̠ya-ndvi̠ṣmaḥ ।19) dvi̠ṣmasta-nta-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmastam ।20) ta matō 'ta̠sta-nta mata̍ḥ ।21) atō̠ mā mā 'tō 'tō̠ mā ।22) mā mau̎-mmau̠-mmā mā mau̎k ।23) mau̠gapa̍ha̠tō 'pa̍hatō mau-mmau̠gapa̍hataḥ ।24) apa̍hatō̠ 'raru̍ra̠raru̠rapa̍ha̠tō 'pa̍hatō̠ 'raru̍ḥ ।24) apa̍hata̠ ityapa̍ - ha̠ta̠ḥ ।25) a̠raru̍ḥ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā a̠raru̍ra̠raru̍ḥ pṛthi̠vyāḥ ।26) pṛ̠thi̠vyā adē̍vayaja̠nō 'dē̍vayajanaḥ pṛthi̠vyāḥ pṛ̍thi̠vyā adē̍vayajanaḥ ।27) adē̍vayajanō vra̠jaṃ vra̠ja madē̍vayaja̠nō 'dē̍vayajanō vra̠jam ।27) adē̍vayajana̠ ityadē̍va - ya̠ja̠na̠ḥ ।28) vra̠ja-ṅga̍chCha gachCha vra̠jaṃ vra̠ja-ṅga̍chCha ।29) ga̠chCha̠ gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̍-ṅgachCha gachCha gō̠sthāna̎m ।30) gō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu gō̠sthāna̍-ṅgō̠sthāna̠ṃ var​ṣa̍tu ।30) gō̠sthāna̠miti̍ gō - sthāna̎m ।31) var​ṣa̍tu tē tē̠ var​ṣa̍tu̠ var​ṣa̍tu tē ।32) tē̠ dyau-rdyaustē̍ tē̠ dyauḥ ।33) dyau-rba̍dhā̠na ba̍dhā̠na dyau-rdyau-rba̍dhā̠na ।34) ba̠dhā̠na dē̍va dēva badhā̠na ba̍dhā̠na dē̍va ।35) dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠-ssa̠vi̠ta̠-rdē̠va̠ dē̠va̠ sa̠vi̠ta̠ḥ ।36) sa̠vi̠ta̠ḥ pa̠ra̠masyā̎-mpara̠masyāgṃ̍ savita-ssavitaḥ para̠masyā̎m ।37) pa̠ra̠masyā̎-mparā̠vati̍ parā̠vati̍ para̠masyā̎-mpara̠masyā̎-mparā̠vati̍ ।38) pa̠rā̠vati̍ śa̠tēna̍ śa̠tēna̍ parā̠vati̍ parā̠vati̍ śa̠tēna̍ ।38) pa̠rā̠vatīti̍ parā - vati̍ ।39) śa̠tēna̠ pāśai̠ḥ pāśai̎-śśa̠tēna̍ śa̠tēna̠ pāśai̎ḥ ।40) pāśai̠ryō yaḥ pāśai̠ḥ pāśai̠ryaḥ ।41) yō̎ 'smā na̠smān. yō yō̎ 'smān ।42) a̠smā-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭya̠smā na̠smā-ndvēṣṭi̍ ।43) dvēṣṭi̠ yaṃ ya-ndvēṣṭi̠ dvēṣṭi̠ yam ।44) ya-ñcha̍ cha̠ yaṃ ya-ñcha̍ ।45) cha̠ va̠yaṃ va̠ya-ñcha̍ cha va̠yam ।46) va̠ya-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmō va̠yaṃ va̠ya-ndvi̠ṣmaḥ ।47) dvi̠ṣmasta-nta-ndvi̠ṣmō dvi̠ṣmastam ।48) ta matō 'ta̠sta-nta mata̍ḥ ।49) atō̠ mā mā 'tō 'tō̠ mā ।50) mā mau̎-mmau̠-mmā mā mau̎k ।॥ 14 ॥ (50/56)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Go to the cow-pen, may it rain" — directing cattle to shelter and invoking rain to fall on the ritual enclosure.

• verse 15

  1) मौ॒ ग॒ररु॑ र॒ररु॑-र्मौ-म्मौग॒ररुः॑ ।2) अ॒ररु॑स्ते ते॒ ऽररु॑ र॒ररु॑स्ते ।3) ते॒ दिव॒-न्दिव॑-न्ते ते॒ दिव᳚म् ।4) दिव॒-म्मा मा दिव॒-न्दिव॒-म्मा ।5) मा स्का᳚-न्थ्स्का॒-न्मा मा स्कान्॑ ।6) स्का॒न्॒. वस॑वो॒ वस॑व-स्स्का-न्थ्स्का॒न्॒. वस॑वः ।7) वस॑वस्त्वा त्वा॒ वस॑वो॒ वस॑वस्त्वा ।8) त्वा॒ परि॒ परि॑ त्वा त्वा॒ परि॑ ।9) परि॑ गृह्णन्तु गृह्णन्तु॒ परि॒ परि॑ गृह्णन्तु ।10) गृ॒ह्ण॒न्तु॒ गा॒य॒त्रेण॑ गाय॒त्रेण॑ गृह्णन्तु गृह्णन्तु गाय॒त्रेण॑ ।11) गा॒य॒त्रेण॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा गाय॒त्रेण॑ गाय॒त्रेण॒ छन्द॑सा ।12) छन्द॑सा रु॒द्रा रु॒द्राश्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा रु॒द्राः ।13) रु॒द्रास्त्वा᳚ त्वा रु॒द्रा रु॒द्रास्त्वा᳚ ।14) त्वा॒ परि॒ परि॑ त्वा त्वा॒ परि॑ ।15) परि॑ गृह्णन्तु गृह्णन्तु॒ परि॒ परि॑ गृह्णन्तु ।16) गृ॒ह्ण॒न्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भेन गृह्णन्तु गृह्णन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन ।17) त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ त्रैष्टु॑भेन॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑सा ।18) छन्द॑सा ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्याश्छन्द॑सा॒ छन्द॑सा ऽऽदि॒त्याः ।19) आ॒दि॒त्यास्त्वा᳚ त्वा ऽऽदि॒त्या आ॑दि॒त्यास्त्वा᳚ ।20) त्वा॒ परि॒ परि॑ त्वा त्वा॒ परि॑ ।21) परि॑ गृह्णन्तु गृह्णन्तु॒ परि॒ परि॑ गृह्णन्तु ।22) गृ॒ह्ण॒न्तु॒ जाग॑तेन॒ जाग॑तेन गृह्णन्तु गृह्णन्तु॒ जाग॑तेन ।23) जाग॑तेन॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा॒ जाग॑तेन॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑सा ।24) छन्द॑सा दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॒ छन्द॑सा॒ छन्द॑सा दे॒वस्य॑ ।25) दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॑वि॒तु-र्दे॒वस्य॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुः ।26) स॒वि॒तु-स्स॒वे स॒वे स॑वि॒तु-स्स॑वि॒तु-स्स॒वे ।27) स॒वे कर्म॒ कर्म॑ स॒वे स॒वे कर्म॑ ।28) कर्म॑ कृण्वन्ति कृण्वन्ति॒ कर्म॒ कर्म॑ कृण्वन्ति ।29) कृ॒ण्व॒न्ति॒ वे॒धसो॑वे॒धसः॑ कृण्वन्ति कृण्वन्ति वे॒धसः॑ ।30) वे॒धस॑ ऋ॒त मृ॒तं-वेँ॒धसो॑वे॒धस॑ ऋ॒तम् ।31) ऋ॒त म॑स्यस्यृ॒त मृ॒त म॑सि ।32) अ॒स्यृ॒त॒सद॑न मृत॒सद॑न मस्यस्यृत॒सद॑नम् ।33) ऋ॒त॒सद॑न मस्यस्यृत॒सद॑न मृत॒सद॑न मसि ।33) ऋ॒त॒सद॑न॒मित्यृ॑त - सद॑नम् ।34) अ॒स्यृ॒त॒श्रीर्-ऋ॑त॒श्रीर॑स्यस्यृत॒श्रीः ।35) ऋ॒त॒श्री र॑स्यस्यृत॒श्रीर्-ऋ॑त॒श्रीर॑सि ।35) ऋ॒त॒श्रीरित्यृ॑त - श्रीः ।36) अ॒सि॒ धा धा अ॑स्यसि॒ धाः ।37) धा अ॑स्यसि॒ धा धा अ॑सि ।38) अ॒सि॒ स्व॒धा स्व॒धा अ॑स्यसि स्व॒धा ।39) स्व॒धा अ॑स्यसि स्व॒धा स्व॒धा अ॑सि ।39) स्व॒धेति॑ स्व - धा ।40) अ॒स्यु॒र्व् यू᳚(1॒)र्व्य॑स्यस्यु॒र्वी ।41) उ॒र्वी च॑ चो॒र्व्यु॑र्वी च॑ ।42) चा॒स्य॒सि॒ च॒ चा॒सि॒ ।43) अ॒सि॒ वस्वी॒ वस्व्य॑स्यसि॒ वस्वी᳚ ।44) वस्वी॑ च च॒ वस्वी॒ वस्वी॑ च ।45) चा॒स्य॒सि॒ च॒ चा॒सि॒ ।46) अ॒सि॒ पु॒रा पु॒रा ऽस्य॑सि पु॒रा ।47) पु॒रा क्रू॒रस्य॑ क्रू॒रस्य॑ पु॒रा पु॒रा क्रू॒रस्य॑ ।48) क्रू॒रस्य॑ वि॒सृपो॑ वि॒सृपः॑ क्रू॒रस्य॑ क्रू॒रस्य॑ वि॒सृपः॑ ।49) वि॒सृपो॑ विरफ्शिन्. विरफ्शिन्. वि॒सृपो॑ वि॒सृपो॑ विरफ्शिन्न् ।49) वि॒सृप॒ इति॑ वि - सृपः॑ ।50) वि॒र॒फ्शि॒-न्नु॒दा॒दायो॑दा॒दाय॑ विरफ्शिन्. विरफ्शि-न्नुदा॒दाय॑ ।50) वि॒र॒फ्शि॒न्निति॑ वि - र॒फ्शि॒न्न् ।51) उ॒दा॒दाय॑ पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मु॑दा॒दायो॑दा॒दाय॑ पृथि॒वीम् ।51) उ॒दा॒दायेत्यु॑त् - आ॒दाय॑ ।52) पृ॒थि॒वी-ञ्जी॒रदा॑नु-र्जी॒रदा॑नुः पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ञ्जी॒रदा॑नुः ।53) जी॒रदा॑नु॒र्यां-याँ-ञ्जी॒रदा॑नु-र्जी॒रदा॑नु॒र्याम् ।53) जी॒रदा॑नु॒रिति॑ जी॒र - दा॒नुः॒ ।54) या मैर॑य॒-न्नैर॑य॒न्॒. यां-याँ मैर॑यन्न् ।55) ऐर॑यन् च॒न्द्रम॑सि च॒न्द्रम॒स्यैर॑य॒-न्नैर॑यन् च॒न्द्रम॑सि ।56) च॒न्द्रम॑सि स्व॒धाभिः॑ स्व॒धाभि॑श्च॒न्द्रम॑सि च॒न्द्रम॑सि स्व॒धाभिः॑ ।57) स्व॒धाभि॒स्ता-न्ताग्​ स्व॒धाभिः॑ स्व॒धाभि॒स्ताम् ।57) स्व॒धाभि॒रिति॑ स्व - धाभिः॑ ।58) ता-न्धीरा॑सो॒ धीरा॑स॒स्ता-न्ता-न्धीरा॑सः ।59) धीरा॑सो अनु॒दृश्या॑नु॒दृश्य॒ धीरा॑सो॒ धीरा॑सो अनु॒दृश्य॑ ।60) अ॒नु॒दृश्य॑ यजन्ते यजन्ते ऽनु॒दृश्या॑नु॒दृश्य॑ यजन्ते ।60) अ॒नु॒दृश्येत्य॑नु - दृश्य॑ ।61) य॒ज॒न्त॒ इति॑ यजन्ते ।॥ 15 ॥ (61/70)॥ अ. 9 ॥

  ---

  1) mau̠ ga̠raru̍ ra̠raru̍-rmau-mmauga̠raru̍ḥ ।2) a̠raru̍stē tē̠ 'raru̍ ra̠raru̍stē ।3) tē̠ diva̠-ndiva̍-ntē tē̠ diva̎m ।4) diva̠-mmā mā diva̠-ndiva̠-mmā ।5) mā skā̎-nthskā̠-nmā mā skān̍ ।6) skā̠n̠. vasa̍vō̠ vasa̍va-sskā-nthskā̠n̠. vasa̍vaḥ ।7) vasa̍vastvā tvā̠ vasa̍vō̠ vasa̍vastvā ।8) tvā̠ pari̠ pari̍ tvā tvā̠ pari̍ ।9) pari̍ gṛhṇantu gṛhṇantu̠ pari̠ pari̍ gṛhṇantu ।10) gṛ̠hṇa̠ntu̠ gā̠ya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇa̍ gṛhṇantu gṛhṇantu gāya̠trēṇa̍ ।11) gā̠ya̠trēṇa̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā gāya̠trēṇa̍ gāya̠trēṇa̠ Chanda̍sā ।12) Chanda̍sā ru̠drā ru̠drāśChanda̍sā̠ Chanda̍sā ru̠drāḥ ।13) ru̠drāstvā̎ tvā ru̠drā ru̠drāstvā̎ ।14) tvā̠ pari̠ pari̍ tvā tvā̠ pari̍ ।15) pari̍ gṛhṇantu gṛhṇantu̠ pari̠ pari̍ gṛhṇantu ।16) gṛ̠hṇa̠ntu̠ traiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhēna gṛhṇantu gṛhṇantu̠ traiṣṭu̍bhēna ।17) traiṣṭu̍bhēna̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ traiṣṭu̍bhēna̠ traiṣṭu̍bhēna̠ Chanda̍sā ।18) Chanda̍sā ''di̠tyā ā̍di̠tyāśChanda̍sā̠ Chanda̍sā ''di̠tyāḥ ।19) ā̠di̠tyāstvā̎ tvā ''di̠tyā ā̍di̠tyāstvā̎ ।20) tvā̠ pari̠ pari̍ tvā tvā̠ pari̍ ।21) pari̍ gṛhṇantu gṛhṇantu̠ pari̠ pari̍ gṛhṇantu ।22) gṛ̠hṇa̠ntu̠ jāga̍tēna̠ jāga̍tēna gṛhṇantu gṛhṇantu̠ jāga̍tēna ।23) jāga̍tēna̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā̠ jāga̍tēna̠ jāga̍tēna̠ Chanda̍sā ।24) Chanda̍sā dē̠vasya̍ dē̠vasya̠ Chanda̍sā̠ Chanda̍sā dē̠vasya̍ ।25) dē̠vasya̍ savi̠tu-ssa̍vi̠tu-rdē̠vasya̍ dē̠vasya̍ savi̠tuḥ ।26) sa̠vi̠tu-ssa̠vē sa̠vē sa̍vi̠tu-ssa̍vi̠tu-ssa̠vē ।27) sa̠vē karma̠ karma̍ sa̠vē sa̠vē karma̍ ।28) karma̍ kṛṇvanti kṛṇvanti̠ karma̠ karma̍ kṛṇvanti ।29) kṛ̠ṇva̠nti̠ vē̠dhasō̍vē̠dhasa̍ḥ kṛṇvanti kṛṇvanti vē̠dhasa̍ḥ ।30) vē̠dhasa̍ ṛ̠ta mṛ̠taṃ vē̠dhasō̍vē̠dhasa̍ ṛ̠tam ।31) ṛ̠ta ma̍syasyṛ̠ta mṛ̠ta ma̍si ।32) a̠syṛ̠ta̠sada̍na mṛta̠sada̍na masyasyṛta̠sada̍nam ।33) ṛ̠ta̠sada̍na masyasyṛta̠sada̍na mṛta̠sada̍na masi ।33) ṛ̠ta̠sada̍na̠mityṛ̍ta - sada̍nam ।34) a̠syṛ̠ta̠śrīr-ṛ̍ta̠śrīra̍syasyṛta̠śrīḥ ।35) ṛ̠ta̠śrī ra̍syasyṛta̠śrīr-ṛ̍ta̠śrīra̍si ।35) ṛ̠ta̠śrīrityṛ̍ta - śrīḥ ।36) a̠si̠ dhā dhā a̍syasi̠ dhāḥ ।37) dhā a̍syasi̠ dhā dhā a̍si ।38) a̠si̠ sva̠dhā sva̠dhā a̍syasi sva̠dhā ।39) sva̠dhā a̍syasi sva̠dhā sva̠dhā a̍si ।39) sva̠dhēti̍ sva - dhā ।40) a̠syu̠rv yū̎(1̠)rvya̍syasyu̠rvī ।41) u̠rvī cha̍ chō̠rvyu̍rvī cha̍ ।42) chā̠sya̠si̠ cha̠ chā̠si̠ ।43) a̠si̠ vasvī̠ vasvya̍syasi̠ vasvī̎ ।44) vasvī̍ cha cha̠ vasvī̠ vasvī̍ cha ।45) chā̠sya̠si̠ cha̠ chā̠si̠ ।46) a̠si̠ pu̠rā pu̠rā 'sya̍si pu̠rā ।47) pu̠rā krū̠rasya̍ krū̠rasya̍ pu̠rā pu̠rā krū̠rasya̍ ।48) krū̠rasya̍ vi̠sṛpō̍ vi̠sṛpa̍ḥ krū̠rasya̍ krū̠rasya̍ vi̠sṛpa̍ḥ ।49) vi̠sṛpō̍ viraphśin. viraphśin. vi̠sṛpō̍ vi̠sṛpō̍ viraphśinn ।49) vi̠sṛpa̠ iti̍ vi - sṛpa̍ḥ ।50) vi̠ra̠phśi̠-nnu̠dā̠dāyō̍dā̠dāya̍ viraphśin. viraphśi-nnudā̠dāya̍ ।50) vi̠ra̠phśi̠nniti̍ vi - ra̠phśi̠nn ।51) u̠dā̠dāya̍ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī mu̍dā̠dāyō̍dā̠dāya̍ pṛthi̠vīm ।51) u̠dā̠dāyētyu̍t - ā̠dāya̍ ।52) pṛ̠thi̠vī-ñjī̠radā̍nu-rjī̠radā̍nuḥ pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ñjī̠radā̍nuḥ ।53) jī̠radā̍nu̠ryāṃ yā-ñjī̠radā̍nu-rjī̠radā̍nu̠ryām ।53) jī̠radā̍nu̠riti̍ jī̠ra - dā̠nu̠ḥ ।54) yā maira̍ya̠-nnaira̍ya̠n̠. yāṃ yā maira̍yann ।55) aira̍yan cha̠ndrama̍si cha̠ndrama̠syaira̍ya̠-nnaira̍yan cha̠ndrama̍si ।56) cha̠ndrama̍si sva̠dhābhi̍-ssva̠dhābhi̍ścha̠ndrama̍si cha̠ndrama̍si sva̠dhābhi̍ḥ ।57) sva̠dhābhi̠stā-ntāg​ sva̠dhābhi̍-ssva̠dhābhi̠stām ।57) sva̠dhābhi̠riti̍ sva - dhābhi̍ḥ ।58) tā-ndhīrā̍sō̠ dhīrā̍sa̠stā-ntā-ndhīrā̍saḥ ।59) dhīrā̍sō anu̠dṛśyā̍nu̠dṛśya̠ dhīrā̍sō̠ dhīrā̍sō anu̠dṛśya̍ ।60) a̠nu̠dṛśya̍ yajantē yajantē 'nu̠dṛśyā̍nu̠dṛśya̍ yajantē ।60) a̠nu̠dṛśyētya̍nu - dṛśya̍ ।61) ya̠ja̠nta̠ iti̍ yajantē ।॥ 15 ॥ (61/70)॥ a. 9 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "Do not harm us, do not harm to heaven" — warding off destructive forces from sky and earth during the fire ritual.

• verse 16

  1) प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्ट॒-म्प्रत्यु॑ष्ट॒ग्ं॒ रक्षः॑ ।1) प्रत्यु॑ष्ट॒मिति॒ प्रति॑ - उ॒ष्ट॒म् ।2) रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ रक्षो॒ रक्षः॒ प्रत्यु॑ष्टाः ।3) प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑त॒यो ऽरा॑तयः॒ प्रत्यु॑ष्टाः॒ प्रत्यु॑ष्टा॒ अरा॑तयः ।3) प्रत्यु॑ष्टा॒ इति॒ प्रति॑ - उ॒ष्टाः॒ ।4) अरा॑तयो॒ ऽग्नेर॒ग्नेररा॑त॒यो ऽरा॑तयो॒ ऽग्नेः ।5) अ॒ग्ने-र्वो॑ वो॒ ऽग्नेर॒ग्ने-र्वः॑ ।6) व॒स्तेजि॑ष्ठेन॒ तेजि॑ष्ठेन वो व॒स्तेजि॑ष्ठेन ।7) तेजि॑ष्ठेन॒ तेज॑सा॒ तेज॑सा॒ तेजि॑ष्ठेन॒ तेजि॑ष्ठेन॒ तेज॑सा ।8) तेज॑सा॒ नि-र्णिष् टेज॑सा॒ तेज॑सा॒ निः ।9) निष् ट॑पामि तपामि॒ नि-र्णिष् ट॑पामि ।10) त॒पा॒मि॒ गो॒ष्ठ-ङ्गो॒ष्ठ-न्त॑पामि तपामि गो॒ष्ठम् ।11) गो॒ष्ठ-म्मा मा गो॒ष्ठ-ङ्गो॒ष्ठ-म्मा ।11) गो॒ष्ठमिति॑ गो - स्थम् ।12) मा नि-र्णि-र्मा मा निः ।13) नि-र्मृ॑क्ष-म्मृक्ष॒न्नि-र्णि-र्मृ॑क्षम् ।14) मृ॒क्षं॒-वाँ॒जिनं॑-वाँ॒जिन॑-म्मृक्ष-म्मृक्षं-वाँ॒जिन᳚म् ।15) वा॒जिन॑-न्त्वा त्वा वा॒जिनं॑-वाँ॒जिन॑-न्त्वा ।16) त्वा॒ स॒प॒त्न॒सा॒हग्ं स॑पत्नसा॒ह-न्त्वा᳚ त्वा सपत्नसा॒हम् ।17) स॒प॒त्न॒सा॒हग्ं सग्ं सग्ं स॑पत्नसा॒हग्ं स॑पत्नसा॒हग्ं सम् ।17) स॒प॒त्न॒सा॒हमिति॑ सपत्न - सा॒हम् ।18) स-म्मा᳚र्ज्मि मार्ज्मि॒ सग्ं स-म्मा᳚र्ज्मि ।19) मा॒र्ज्मि॒ वाचं॒-वाँच॑-म्मार्ज्मि मार्ज्मि॒ वाच᳚म् ।20) वाच॑-म्प्रा॒ण-म्प्रा॒णं-वाँचं॒-वाँच॑-म्प्रा॒णम् ।21) प्रा॒ण-ञ्चक्षु॒श्चक्षुः॑ प्रा॒ण-म्प्रा॒ण-ञ्चक्षुः॑ ।21) प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् ।22) चक्षु॒-श्श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॒-ञ्चक्षु॒श्चक्षु॒-श्श्रोत्र᳚म् ।23) श्रोत्र॑-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाग्​ श्रोत्र॒ग्ग्॒ श्रोत्र॑-म्प्र॒जाम् ।24) प्र॒जां-योँनिं॒-योँनि॑-म्प्र॒जा-म्प्र॒जां-योँनि᳚म् ।24) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।25) योनि॒-म्मा मा योनिं॒-योँनि॒-म्मा ।26) मा नि-र्णि-र्मा मा निः ।27) नि-र्मृ॑क्ष-म्मृक्ष॒न्नि-र्णि-र्मृ॑क्षम् ।28) मृ॒क्षं॒-वाँ॒जिनीं᳚-वाँ॒जिनी᳚-म्मृक्ष-म्मृक्षं-वाँ॒जिनी᳚म् ।29) वा॒जिनी᳚-न्त्वा त्वा वा॒जिनीं᳚-वाँ॒जिनी᳚-न्त्वा ।30) त्वा॒ स॒प॒त्न॒सा॒हीग्ं स॑पत्नसा॒ही-न्त्वा᳚ त्वा सपत्नसा॒हीम् ।31) स॒प॒त्न॒सा॒हीग्ं सग्ं सग्ं स॑पत्नसा॒हीग्ं स॑पत्नसा॒हीग्ं सम् ।31) स॒प॒त्न॒सा॒हीमिति॑ सपत्न - सा॒हीम् ।32) स-म्मा᳚र्ज्मि मार्ज्मि॒ सग्ं स-म्मा᳚र्ज्मि ।33) मा॒र्ज्म्या॒शासा॑ना॒ ऽऽशासा॑ना मार्ज्मि मार्ज्म्या॒शासा॑ना ।34) आ॒शासा॑ना सौमन॒सग्ं सौ॑मन॒स मा॒शासा॑ना॒ ऽऽशासा॑ना सौमन॒सम् ।34) आ॒शासा॒नेत्या᳚ - शासा॑ना ।35) सौ॒म॒न॒स-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सौ॑मन॒सग्ं सौ॑मन॒स-म्प्र॒जाम् ।36) प्र॒जाग्ं सौभा᳚ग्य॒ग्ं॒ सौभा᳚ग्य-म्प्र॒जा-म्प्र॒जाग्ं सौभा᳚ग्यम् ।36) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।37) सौभा᳚ग्य-न्त॒नू-न्त॒नूग्ं सौभा᳚ग्य॒ग्ं॒ सौभा᳚ग्य-न्त॒नूम् ।38) त॒नूमिति॑ त॒नूम् ।39) अ॒ग्नेरनु॑व्र॒ता ऽनु॑व्रता॒ ऽग्नेर॒ग्नेरनु॑व्रता ।40) अनु॑व्रता भू॒त्वा भू॒त्वा ऽनु॑व्र॒ता ऽनु॑व्रता भू॒त्वा ।40) अनु॑व्र॒तेत्यनु॑ - व्र॒ता॒ ।41) भू॒त्वा सग्ं स-म्भू॒त्वा भू॒त्वा सम् ।42) सन्न॑ह्ये नह्ये॒ सग्ं सन्न॑ह्ये ।43) न॒ह्ये॒ सु॒कृ॒ताय॑ सुकृ॒ताय॑ नह्ये नह्ये सुकृ॒ताय॑ ।44) सु॒कृ॒ताय॒ क-ङ्कग्ं सु॑कृ॒ताय॑ सुकृ॒ताय॒ कम् ।44) सु॒कृ॒तायेति॑ सु - कृ॒ताय॑ ।45) कमिति॒ कम् ।46) सु॒प्र॒जस॑स्त्वा त्वा सुप्र॒जसः॑ सुप्र॒जस॑स्त्वा ।46) सु॒प्र॒जस॒ इति॑ सु - प्र॒जसः॑ ।47) त्वा॒ व॒यं-वँ॒य-न्त्वा᳚ त्वा व॒यम् ।48) व॒यग्ं सु॒पत्नी᳚-स्सु॒पत्नी᳚-र्व॒यं-वँ॒यग्ं सु॒पत्नीः᳚ ।49) सु॒पत्नी॒रुपोप॑ सु॒पत्नी᳚-स्सु॒पत्नी॒रुप॑ ।49) सु॒पत्नी॒रिति॑ सु - पत्नीः᳚ ।50) उप॑ सेदिम सेदि॒मोपोप॑ सेदिम ।॥ 16 ॥ (50/63)

  ---

  1) pratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭa̠-mpratyu̍ṣṭa̠gṃ̠ rakṣa̍ḥ ।1) pratyu̍ṣṭa̠miti̠ prati̍ - u̠ṣṭa̠m ।2) rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ rakṣō̠ rakṣa̠ḥ pratyu̍ṣṭāḥ ।3) pratyu̍ṣṭā̠ arā̍ta̠yō 'rā̍taya̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ḥ pratyu̍ṣṭā̠ arā̍tayaḥ ।3) pratyu̍ṣṭā̠ iti̠ prati̍ - u̠ṣṭā̠ḥ ।4) arā̍tayō̠ 'gnēra̠gnērarā̍ta̠yō 'rā̍tayō̠ 'gnēḥ ।5) a̠gnē-rvō̍ vō̠ 'gnēra̠gnē-rva̍ḥ ।6) va̠stēji̍ṣṭhēna̠ tēji̍ṣṭhēna vō va̠stēji̍ṣṭhēna ।7) tēji̍ṣṭhēna̠ tēja̍sā̠ tēja̍sā̠ tēji̍ṣṭhēna̠ tēji̍ṣṭhēna̠ tēja̍sā ।8) tēja̍sā̠ ni-rṇiṣ ṭēja̍sā̠ tēja̍sā̠ niḥ ।9) niṣ ṭa̍pāmi tapāmi̠ ni-rṇiṣ ṭa̍pāmi ।10) ta̠pā̠mi̠ gō̠ṣṭha-ṅgō̠ṣṭha-nta̍pāmi tapāmi gō̠ṣṭham ।11) gō̠ṣṭha-mmā mā gō̠ṣṭha-ṅgō̠ṣṭha-mmā ।11) gō̠ṣṭhamiti̍ gō - stham ।12) mā ni-rṇi-rmā mā niḥ ।13) ni-rmṛ̍kṣa-mmṛkṣa̠nni-rṇi-rmṛ̍kṣam ।14) mṛ̠kṣa̠ṃ vā̠jina̍ṃ vā̠jina̍-mmṛkṣa-mmṛkṣaṃ vā̠jina̎m ।15) vā̠jina̍-ntvā tvā vā̠jina̍ṃ vā̠jina̍-ntvā ।16) tvā̠ sa̠pa̠tna̠sā̠hagṃ sa̍patnasā̠ha-ntvā̎ tvā sapatnasā̠ham ।17) sa̠pa̠tna̠sā̠hagṃ sagṃ sagṃ sa̍patnasā̠hagṃ sa̍patnasā̠hagṃ sam ।17) sa̠pa̠tna̠sā̠hamiti̍ sapatna - sā̠ham ।18) sa-mmā̎rjmi mārjmi̠ sagṃ sa-mmā̎rjmi ।19) mā̠rjmi̠ vācha̠ṃ vācha̍-mmārjmi mārjmi̠ vācha̎m ।20) vācha̍-mprā̠ṇa-mprā̠ṇaṃ vācha̠ṃ vācha̍-mprā̠ṇam ।21) prā̠ṇa-ñchakṣu̠śchakṣu̍ḥ prā̠ṇa-mprā̠ṇa-ñchakṣu̍ḥ ।21) prā̠ṇamiti̍ pra - a̠nam ।22) chakṣu̠-śśrōtra̠gg̠ śrōtra̠-ñchakṣu̠śchakṣu̠-śśrōtra̎m ।23) śrōtra̍-mpra̠jā-mpra̠jāg​ śrōtra̠gg̠ śrōtra̍-mpra̠jām ।24) pra̠jāṃ yōni̠ṃ yōni̍-mpra̠jā-mpra̠jāṃ yōni̎m ।24) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।25) yōni̠-mmā mā yōni̠ṃ yōni̠-mmā ।26) mā ni-rṇi-rmā mā niḥ ।27) ni-rmṛ̍kṣa-mmṛkṣa̠nni-rṇi-rmṛ̍kṣam ।28) mṛ̠kṣa̠ṃ vā̠jinī̎ṃ vā̠jinī̎-mmṛkṣa-mmṛkṣaṃ vā̠jinī̎m ।29) vā̠jinī̎-ntvā tvā vā̠jinī̎ṃ vā̠jinī̎-ntvā ।30) tvā̠ sa̠pa̠tna̠sā̠hīgṃ sa̍patnasā̠hī-ntvā̎ tvā sapatnasā̠hīm ।31) sa̠pa̠tna̠sā̠hīgṃ sagṃ sagṃ sa̍patnasā̠hīgṃ sa̍patnasā̠hīgṃ sam ।31) sa̠pa̠tna̠sā̠hīmiti̍ sapatna - sā̠hīm ।32) sa-mmā̎rjmi mārjmi̠ sagṃ sa-mmā̎rjmi ।33) mā̠rjmyā̠śāsā̍nā̠ ''śāsā̍nā mārjmi mārjmyā̠śāsā̍nā ।34) ā̠śāsā̍nā saumana̠sagṃ sau̍mana̠sa mā̠śāsā̍nā̠ ''śāsā̍nā saumana̠sam ।34) ā̠śāsā̠nētyā̎ - śāsā̍nā ।35) sau̠ma̠na̠sa-mpra̠jā-mpra̠jāgṃ sau̍mana̠sagṃ sau̍mana̠sa-mpra̠jām ।36) pra̠jāgṃ saubhā̎gya̠gṃ̠ saubhā̎gya-mpra̠jā-mpra̠jāgṃ saubhā̎gyam ।36) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।37) saubhā̎gya-nta̠nū-nta̠nūgṃ saubhā̎gya̠gṃ̠ saubhā̎gya-nta̠nūm ।38) ta̠nūmiti̍ ta̠nūm ।39) a̠gnēranu̍vra̠tā 'nu̍vratā̠ 'gnēra̠gnēranu̍vratā ।40) anu̍vratā bhū̠tvā bhū̠tvā 'nu̍vra̠tā 'nu̍vratā bhū̠tvā ।40) anu̍vra̠tētyanu̍ - vra̠tā̠ ।41) bhū̠tvā sagṃ sa-mbhū̠tvā bhū̠tvā sam ।42) sanna̍hyē nahyē̠ sagṃ sanna̍hyē ।43) na̠hyē̠ su̠kṛ̠tāya̍ sukṛ̠tāya̍ nahyē nahyē sukṛ̠tāya̍ ।44) su̠kṛ̠tāya̠ ka-ṅkagṃ su̍kṛ̠tāya̍ sukṛ̠tāya̠ kam ।44) su̠kṛ̠tāyēti̍ su - kṛ̠tāya̍ ।45) kamiti̠ kam ।46) su̠pra̠jasa̍stvā tvā supra̠jasa̍-ssupra̠jasa̍stvā ।46) su̠pra̠jasa̠ iti̍ su - pra̠jasa̍ḥ ।47) tvā̠ va̠yaṃ va̠ya-ntvā̎ tvā va̠yam ।48) va̠yagṃ su̠patnī̎-ssu̠patnī̎-rva̠yaṃ va̠yagṃ su̠patnī̎ḥ ।49) su̠patnī̠rupōpa̍ su̠patnī̎-ssu̠patnī̠rupa̍ ।49) su̠patnī̠riti̍ su - patnī̎ḥ ।50) upa̍ sēdima sēdi̠mōpōpa̍ sēdima ।॥ 16 ॥ (50/63)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Demons are scorched" — declaration that demonic forces hostile to the yajna have been burnt away by the sacrificial fire.

• verse 17

  1) से॒दि॒मेति॑ सेदिम ।2) अग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नग्ं सपत्न॒दम्भ॑न॒ मग्ने ऽग्ने॑ सपत्न॒दम्भ॑नम् ।3) स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒ मद॑ब्धासो॒ अद॑ब्धास-स्सपत्न॒दम्भ॑नग्ं सपत्न॒दम्भ॑न॒ मद॑ब्धासः ।3) स॒प॒त्न॒दम्भ॑न॒मिति॑ सपत्न - दम्भ॑नम् ।4) अद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्य॒ मदा᳚भ्य॒ मद॑ब्धासो॒ अद॑ब्धासो॒ अदा᳚भ्यम् ।5) अदा᳚भ्य॒मित्यदा᳚भ्यम् ।6) इ॒मं-विँ वीम मि॒मं-विँ ।7) वि ष्या॑मि स्यामि॒ वि वि ष्या॑मि ।8) स्या॒मि॒ वरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य स्यामि स्यामि॒ वरु॑णस्य ।9) वरु॑णस्य॒ पाश॒-म्पाशं॒-वँरु॑णस्य॒ वरु॑णस्य॒ पाश᳚म् ।10) पाशं॒-यंँ य-म्पाश॒-म्पाशं॒-यँम् ।11) य मब॑द्ध्नी॒ताब॑द्ध्नीत॒ यं-यँ मब॑द्ध्नीत ।12) अब॑द्ध्नीत सवि॒ता स॑वि॒ता ऽब॑द्ध्नी॒ताब॑द्ध्नीत सवि॒ता ।13) स॒वि॒ता सु॒केतः॑ सु॒केतः॑ सवि॒ता स॑वि॒ता सु॒केतः॑ ।14) सु॒केत॒ इति॑ सु - केतः॑ ।15) धा॒तुश्च॑ च धा॒तु-र्धा॒तुश्च॑ ।16) च॒ योनौ॒ योनौ॑ च च॒ योनौ᳚ ।17) योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्य॒ योनौ॒ योनौ॑ सुकृ॒तस्य॑ ।18) सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के लो॒के सु॑कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।18) सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ ।19) लो॒के स्यो॒नग्ग्​ स्यो॒नम् ँलो॒के लो॒के स्यो॒नम् ।20) स्यो॒न-म्मे॑ मे स्यो॒नग्ग्​ स्यो॒न-म्मे᳚ ।21) मे॒ स॒ह स॒ह मे॑ मे स॒ह ।22) स॒ह पत्या॒ पत्या॑ स॒ह स॒ह पत्या᳚ ।23) पत्या॑ करोमि करोमि॒ पत्या॒ पत्या॑ करोमि ।24) क॒रो॒मीति॑ करोमि ।25) स मायु॒षा ऽऽयु॑षा॒ सग्ं स मायु॑षा ।26) आयु॑षा॒ सग्ं स मायु॒षा ऽऽयु॑षा॒ सम् ।27) स-म्प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ सग्ं स-म्प्र॒जया᳚ ।28) प्र॒जया॒ सग्ं स-म्प्र॒जया᳚ प्र॒जया॒ सम् ।28) प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ ।29) स म॑ग्ने ऽग्ने॒ सग्ं स म॑ग्ने ।30) अ॒ग्ने॒ वर्च॑सा॒ वर्च॑सा ऽग्ने ऽग्ने॒ वर्च॑सा ।31) वर्च॑सा॒ पुनः॒ पुन॒-र्वर्च॑सा॒ वर्च॑सा॒ पुनः॑ ।32) पुन॒रिति॒ पुनः॑ ।33) स-म्पत्नी॒ पत्नी॒ सग्ं स-म्पत्नी᳚ ।34) पत्नी॒ पत्या॒ पत्या॒ पत्नी॒ पत्नी॒ पत्या᳚ ।35) पत्या॒ ऽह म॒ह-म्पत्या॒ पत्या॒ ऽहम् ।36) अ॒ह-ङ्ग॑च्छे गच्छे॒ ऽह म॒ह-ङ्ग॑च्छे ।37) ग॒च्छे॒ सग्ं स-ङ्ग॑च्छे गच्छे॒ सम् ।38) स मा॒त्मा ऽऽत्मा सग्ं स मा॒त्मा ।39) आ॒त्मा त॒नुवा॑ त॒नुवा॒ ऽऽत्मा ऽऽत्मा त॒नुवा᳚ ।40) त॒नुवा॒ मम॒ मम॑ त॒नुवा॑ त॒नुवा॒ मम॑ ।41) ममेति॒ मम॑ ।42) म॒ही॒ना-म्पयः॒ पयो॑ मही॒ना-म्म॑ही॒ना-म्पयः॑ ।43) पयो᳚ ऽस्यसि॒ पयः॒ पयो॑ ऽसि ।44) अ॒स्योष॑धीना॒ मोष॑धीना मस्य॒स्योष॑धीनाम् ।45) ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ रस॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।46) रस॒स्तस्य॒ तस्य॒ रसो॒ रस॒स्तस्य॑ ।47) तस्य॑ ते ते॒ तस्य॒ तस्य॑ ते ।48) ते ऽक्षी॑यमाण॒स्याक्षी॑यमाणस्य ते॒ ते ऽक्षी॑यमाणस्य ।49) अक्षी॑यमाणस्य॒ नि-र्णिरक्षी॑यमाण॒स्याक्षी॑यमाणस्य॒ निः ।50) नि-र्व॑पामि वपामि॒ नि-र्णि-र्व॑पामि ।॥ 17 ॥ (50/53)

  ---

  1) sē̠di̠mēti̍ sēdima ।2) agnē̍ sapatna̠dambha̍nagṃ sapatna̠dambha̍na̠ magnē 'gnē̍ sapatna̠dambha̍nam ।3) sa̠pa̠tna̠dambha̍na̠ mada̍bdhāsō̠ ada̍bdhāsa-ssapatna̠dambha̍nagṃ sapatna̠dambha̍na̠ mada̍bdhāsaḥ ।3) sa̠pa̠tna̠dambha̍na̠miti̍ sapatna - dambha̍nam ।4) ada̍bdhāsō̠ adā̎bhya̠ madā̎bhya̠ mada̍bdhāsō̠ ada̍bdhāsō̠ adā̎bhyam ।5) adā̎bhya̠mityadā̎bhyam ।6) i̠maṃ vi vīma mi̠maṃ vi ।7) vi ṣyā̍mi syāmi̠ vi vi ṣyā̍mi ।8) syā̠mi̠ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya syāmi syāmi̠ varu̍ṇasya ।9) varu̍ṇasya̠ pāśa̠-mpāśa̠ṃ varu̍ṇasya̠ varu̍ṇasya̠ pāśa̎m ।10) pāśa̠ṃ yaṃ ya-mpāśa̠-mpāśa̠ṃ yam ।11) ya maba̍ddhnī̠tāba̍ddhnīta̠ yaṃ ya maba̍ddhnīta ।12) aba̍ddhnīta savi̠tā sa̍vi̠tā 'ba̍ddhnī̠tāba̍ddhnīta savi̠tā ।13) sa̠vi̠tā su̠kēta̍-ssu̠kēta̍-ssavi̠tā sa̍vi̠tā su̠kēta̍ḥ ।14) su̠kēta̠ iti̍ su - kēta̍ḥ ।15) dhā̠tuścha̍ cha dhā̠tu-rdhā̠tuścha̍ ।16) cha̠ yōnau̠ yōnau̍ cha cha̠ yōnau̎ ।17) yōnau̍ sukṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasya̠ yōnau̠ yōnau̍ sukṛ̠tasya̍ ।18) su̠kṛ̠tasya̍ lō̠kē lō̠kē su̍kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasya̍ lō̠kē ।18) su̠kṛ̠tasyēti̍ su - kṛ̠tasya̍ ।19) lō̠kē syō̠nagg​ syō̠nam ँlō̠kē lō̠kē syō̠nam ।20) syō̠na-mmē̍ mē syō̠nagg​ syō̠na-mmē̎ ।21) mē̠ sa̠ha sa̠ha mē̍ mē sa̠ha ।22) sa̠ha patyā̠ patyā̍ sa̠ha sa̠ha patyā̎ ।23) patyā̍ karōmi karōmi̠ patyā̠ patyā̍ karōmi ।24) ka̠rō̠mīti̍ karōmi ।25) sa māyu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ sagṃ sa māyu̍ṣā ।26) āyu̍ṣā̠ sagṃ sa māyu̠ṣā ''yu̍ṣā̠ sam ।27) sa-mpra̠jayā̎ pra̠jayā̠ sagṃ sa-mpra̠jayā̎ ।28) pra̠jayā̠ sagṃ sa-mpra̠jayā̎ pra̠jayā̠ sam ।28) pra̠jayēti̍ pra - jayā̎ ।29) sa ma̍gnē 'gnē̠ sagṃ sa ma̍gnē ।30) a̠gnē̠ varcha̍sā̠ varcha̍sā 'gnē 'gnē̠ varcha̍sā ।31) varcha̍sā̠ puna̠ḥ puna̠-rvarcha̍sā̠ varcha̍sā̠ puna̍ḥ ।32) puna̠riti̠ puna̍ḥ ।33) sa-mpatnī̠ patnī̠ sagṃ sa-mpatnī̎ ।34) patnī̠ patyā̠ patyā̠ patnī̠ patnī̠ patyā̎ ।35) patyā̠ 'ha ma̠ha-mpatyā̠ patyā̠ 'ham ।36) a̠ha-ṅga̍chChē gachChē̠ 'ha ma̠ha-ṅga̍chChē ।37) ga̠chChē̠ sagṃ sa-ṅga̍chChē gachChē̠ sam ।38) sa mā̠tmā ''tmā sagṃ sa mā̠tmā ।39) ā̠tmā ta̠nuvā̍ ta̠nuvā̠ ''tmā ''tmā ta̠nuvā̎ ।40) ta̠nuvā̠ mama̠ mama̍ ta̠nuvā̍ ta̠nuvā̠ mama̍ ।41) mamēti̠ mama̍ ।42) ma̠hī̠nā-mpaya̠ḥ payō̍ mahī̠nā-mma̍hī̠nā-mpaya̍ḥ ।43) payō̎ 'syasi̠ paya̠ḥ payō̍ 'si ।44) a̠syōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā masya̠syōṣa̍dhīnām ।45) ōṣa̍dhīnā̠gṃ̠ rasō̠ rasa̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠gṃ̠ rasa̍ḥ ।46) rasa̠stasya̠ tasya̠ rasō̠ rasa̠stasya̍ ।47) tasya̍ tē tē̠ tasya̠ tasya̍ tē ।48) tē 'kṣī̍yamāṇa̠syākṣī̍yamāṇasya tē̠ tē 'kṣī̍yamāṇasya ।49) akṣī̍yamāṇasya̠ ni-rṇirakṣī̍yamāṇa̠syākṣī̍yamāṇasya̠ niḥ ।50) ni-rva̍pāmi vapāmi̠ ni-rṇi-rva̍pāmi ।॥ 17 ॥ (50/53)

  meaning

  Vedic jata-patha: "We have prevailed, O Agni" — a victory invocation to Agni as the crusher of enemies, the undeceived one who completes the rite.

• verse 18

  1) व॒पा॒मि॒ म॒ही॒ना-म्म॑ही॒नां-वँ॑पामि वपामि मही॒नाम् ।2) म॒ही॒ना-म्पयः॒ पयो॑ मही॒ना-म्म॑ही॒ना-म्पयः॑ ।3) पयो᳚ ऽस्यसि॒ पयः॒ पयो॑ ऽसि ।4) अ॒स्योष॑धीना॒ मोष॑धीना मस्य॒स्योष॑धीनाम् ।5) ओष॑धीना॒ग्ं॒ रसो॒ रस॒ ओष॑धीना॒ मोष॑धीना॒ग्ं॒ रसः॑ ।6) रसो ऽद॑ब्धे॒नाद॑ब्धेन॒ रसो॒ रसो ऽद॑ब्धेन ।7) अद॑ब्धेन त्वा॒ त्वा ऽद॑ब्धे॒नाद॑ब्धेन त्वा ।8) त्वा॒ चक्षु॑षा॒ चक्षु॑षा त्वा त्वा॒ चक्षु॑षा ।9) चक्षु॒षा ऽवाव॒ चक्षु॑षा॒ चक्षु॒षा ऽव॑ ।10) अवे᳚क्ष ई॒क्षे ऽवावे᳚क्षे ।11) ई॒क्षे॒ सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॑ सुप्रजा॒स्त्वाये᳚क्ष ईक्षे सुप्रजा॒स्त्वाय॑ ।12) सु॒प्र॒जा॒स्त्वाय॒ तेज॒स्तेजः॑ सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सुप्रजा॒स्त्वाय॒ तेजः॑ ।12) सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः - त्वाय॑ ।13) तेजो᳚ ऽस्यसि॒ तेज॒स्तेजो॑ ऽसि ।14) अ॒सि॒ तेज॒स्तेजो᳚ ऽस्यसि॒ तेजः॑ ।15) तेजो ऽन्वनु॒ तेज॒स्तेजो ऽनु॑ ।16) अनु॒ प्र प्राण्वनु॒ प्र ।17) प्रे ही॑हि॒ प्र प्रे हि॑ ।18) इ॒ह्य॒ग्नि र॒ग्निरि॑हीह्य॒ग्निः ।19) अ॒ग्निस्ते॑ ते॒ ऽग्निर॒ग्निस्ते᳚ ।20) ते॒ तेज॒ स्तेज॑स्ते ते॒ तेजः॑ ।21) तेजो॒ मा मा तेज॒स्तेजो॒ मा ।22) मा वि वि मा मा वि ।23) वि नै᳚-न्नै॒-द्वि वि नै᳚त् ।24) नै॒द॒ग्नेर॒ग्ने-र्नै᳚-न्नैद॒ग्नेः ।25) अ॒ग्ने-र्जि॒ह्वा जि॒ह्वा ऽग्नेर॒ग्ने-र्जि॒ह्वा ।26) जि॒ह्वा ऽस्य॑सि जि॒ह्वा जि॒ह्वा ऽसि॑ ।27) अ॒सि॒ सु॒भू-स्सु॒भूर॑स्यसि सु॒भूः ।28) सु॒भू-र्दे॒वाना᳚-न्दे॒वानाग्ं॑ सु॒भू-स्सु॒भू-र्दे॒वाना᳚म् ।28) सु॒भूरिति॑ सु - भूः ।29) दे॒वाना॒-न्धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒-न्धाम्ने॑धाम्ने ।30) धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ ।30) धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚ - धा॒म्ने॒ ।31) दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे ।32) यजु॑षेयजुषे भव भव॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे भव ।32) यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे - य॒जु॒षे॒ ।33) भ॒व॒ शु॒क्रग्ं शु॒क्र-म्भ॑व भव शु॒क्रम् ।34) शु॒क्र म॑स्यसि शु॒क्रग्ं शु॒क्र म॑सि ।35) अ॒सि॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑रस्यसि॒ ज्योतिः॑ ।36) ज्योति॑रस्यसि॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑रसि ।37) अ॒सि॒ तेज॒स्तेजो᳚ ऽस्यसि॒ तेजः॑ ।38) तेजो᳚ ऽस्यसि॒ तेज॒स्तेजो॑ ऽसि ।39) अ॒सि॒ दे॒वो दे॒वो᳚ ऽस्यसि दे॒वः ।40) दे॒वो वो॑ वो दे॒वो दे॒वो वः॑ ।41) व॒-स्स॒वि॒ता स॑वि॒ता वो॑ व-स्सवि॒ता ।42) स॒वि॒तोदु-थ्स॑वि॒ता स॑वि॒तोत् ।43) उ-त्पु॑नातु पुना॒तूदु-त्पु॑नातु ।44) पु॒ना॒त्वच्छि॑द्रे॒णाच्छि॑द्रेण पुनातु पुना॒त्वच्छि॑द्रेण ।45) अच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण प॒वित्रे॒णाच्छि॑द्रे॒णाच्छि॑द्रेण प॒वित्रे॑ण ।46) प॒वित्रे॑ण॒ वसो॒-र्वसोः᳚ प॒वित्रे॑ण प॒वित्रे॑ण॒ वसोः᳚ ।47) वसो॒-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य॒ वसो॒-र्वसो॒-स्सूर्य॑स्य ।48) सूर्य॑स्य र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभि॒-स्सूर्य॑स्य॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिभिः॑ ।49) र॒श्मिभिः॑ शु॒क्रग्ं शु॒क्रग्ं र॒श्मिभी॑ र॒श्मिभिः॑ शु॒क्रम् ।49) र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि - भिः॒ ।50) शु॒क्र-न्त्वा᳚ त्वा शु॒क्रग्ं शु॒क्र-न्त्वा᳚ ।51) त्वा॒ शु॒क्रायाग्ं॑ शु॒क्राया᳚-न्त्वा त्वा शु॒क्राया᳚म् ।52) शु॒क्राया॒-न्धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने शु॒क्रायाग्ं॑ शु॒क्राया॒-न्धाम्ने॑धाम्ने ।53) धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ ।53) धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚ - धा॒म्ने॒ ।54) दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे ।55) यजु॑षेयजुषे गृह्णामि गृह्णामि॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि ।55) यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे - य॒जु॒षे॒ ।56) गृ॒ह्णा॒मि॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑-र्गृह्णामि गृह्णामि॒ ज्योतिः॑ ।57) ज्योति॑स्त्वा त्वा॒ ज्योति॒-र्ज्योति॑स्त्वा ।58) त्वा॒ ज्योति॑षि॒ ज्योति॑षि त्वा त्वा॒ ज्योति॑षि ।59) ज्योति॑ष्य॒र्चिर॒र्चि-र्ज्योति॑षि॒ ज्योति॑ष्य॒र्चिः ।60) अ॒र्चिस्त्वा᳚ त्वा॒ ऽर्चिर॒र्चिस्त्वा᳚ ।61) त्वा॒ ऽर्चिष्य॒र्चिषि॑ त्वा त्वा॒ ऽर्चिषि॑ ।62) अ॒र्चिषि॒ धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने॒ ऽर्चिष्य॒र्चिषि॒ धाम्ने॑धाम्ने ।63) धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ धाम्ने॑धाम्ने॒ धाम्ने॑धाम्ने दे॒वेभ्यः॑ ।63) धाम्ने॑धाम्न॒ इति॒ धाम्ने᳚ - धा॒म्ने॒ ।64) दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॒ यजु॑षेयजुषे ।65) यजु॑षेयजुषे गृह्णामि गृह्णामि॒ यजु॑षेयजुषे॒ यजु॑षेयजुषे गृह्णामि ।65) यजु॑षेयजुष॒ इति॒ यजु॑षे - य॒जु॒षे॒ ।66) गृ॒ह्णा॒मीति॑ गृह्णामि ।॥ 18 ॥ (66/75)॥ अ. 10 ॥

  ---

  1) va̠pā̠mi̠ ma̠hī̠nā-mma̍hī̠nāṃ va̍pāmi vapāmi mahī̠nām ।2) ma̠hī̠nā-mpaya̠ḥ payō̍ mahī̠nā-mma̍hī̠nā-mpaya̍ḥ ।3) payō̎ 'syasi̠ paya̠ḥ payō̍ 'si ।4) a̠syōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā masya̠syōṣa̍dhīnām ।5) ōṣa̍dhīnā̠gṃ̠ rasō̠ rasa̠ ōṣa̍dhīnā̠ mōṣa̍dhīnā̠gṃ̠ rasa̍ḥ ।6) rasō 'da̍bdhē̠nāda̍bdhēna̠ rasō̠ rasō 'da̍bdhēna ।7) ada̍bdhēna tvā̠ tvā 'da̍bdhē̠nāda̍bdhēna tvā ।8) tvā̠ chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̍ṣā tvā tvā̠ chakṣu̍ṣā ।9) chakṣu̠ṣā 'vāva̠ chakṣu̍ṣā̠ chakṣu̠ṣā 'va̍ ।10) avē̎kṣa ī̠kṣē 'vāvē̎kṣē ।11) ī̠kṣē̠ su̠pra̠jā̠stvāya̍ suprajā̠stvāyē̎kṣa īkṣē suprajā̠stvāya̍ ।12) su̠pra̠jā̠stvāya̠ tēja̠stēja̍-ssuprajā̠stvāya̍ suprajā̠stvāya̠ tēja̍ḥ ।12) su̠pra̠jā̠stvāyēti̍ suprajāḥ - tvāya̍ ।13) tējō̎ 'syasi̠ tēja̠stējō̍ 'si ।14) a̠si̠ tēja̠stējō̎ 'syasi̠ tēja̍ḥ ।15) tējō 'nvanu̠ tēja̠stējō 'nu̍ ।16) anu̠ pra prāṇvanu̠ pra ।17) prē hī̍hi̠ pra prē hi̍ ।18) i̠hya̠gni ra̠gniri̍hīhya̠gniḥ ।19) a̠gnistē̍ tē̠ 'gnira̠gnistē̎ ।20) tē̠ tēja̠ stēja̍stē tē̠ tēja̍ḥ ।21) tējō̠ mā mā tēja̠stējō̠ mā ।22) mā vi vi mā mā vi ।23) vi nai̎-nnai̠-dvi vi nai̎t ।24) nai̠da̠gnēra̠gnē-rnai̎-nnaida̠gnēḥ ।25) a̠gnē-rji̠hvā ji̠hvā 'gnēra̠gnē-rji̠hvā ।26) ji̠hvā 'sya̍si ji̠hvā ji̠hvā 'si̍ ।27) a̠si̠ su̠bhū-ssu̠bhūra̍syasi su̠bhūḥ ।28) su̠bhū-rdē̠vānā̎-ndē̠vānāgṃ̍ su̠bhū-ssu̠bhū-rdē̠vānā̎m ।28) su̠bhūriti̍ su - bhūḥ ।29) dē̠vānā̠-ndhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠-ndhāmnē̍dhāmnē ।30) dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ dhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhya̍ḥ ।30) dhāmnē̍dhāmna̠ iti̠ dhāmnē̎ - dhā̠mnē̠ ।31) dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē ।32) yaju̍ṣēyajuṣē bhava bhava̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē bhava ।32) yaju̍ṣēyajuṣa̠ iti̠ yaju̍ṣē - ya̠ju̠ṣē̠ ।33) bha̠va̠ śu̠kragṃ śu̠kra-mbha̍va bhava śu̠kram ।34) śu̠kra ma̍syasi śu̠kragṃ śu̠kra ma̍si ।35) a̠si̠ jyōti̠-rjyōti̍rasyasi̠ jyōti̍ḥ ।36) jyōti̍rasyasi̠ jyōti̠-rjyōti̍rasi ।37) a̠si̠ tēja̠stējō̎ 'syasi̠ tēja̍ḥ ।38) tējō̎ 'syasi̠ tēja̠stējō̍ 'si ।39) a̠si̠ dē̠vō dē̠vō̎ 'syasi dē̠vaḥ ।40) dē̠vō vō̍ vō dē̠vō dē̠vō va̍ḥ ।41) va̠-ssa̠vi̠tā sa̍vi̠tā vō̍ va-ssavi̠tā ।42) sa̠vi̠tōdu-thsa̍vi̠tā sa̍vi̠tōt ।43) u-tpu̍nātu punā̠tūdu-tpu̍nātu ।44) pu̠nā̠tvachChi̍drē̠ṇāchChi̍drēṇa punātu punā̠tvachChi̍drēṇa ।45) achChi̍drēṇa pa̠vitrē̍ṇa pa̠vitrē̠ṇāchChi̍drē̠ṇāchChi̍drēṇa pa̠vitrē̍ṇa ।46) pa̠vitrē̍ṇa̠ vasō̠-rvasō̎ḥ pa̠vitrē̍ṇa pa̠vitrē̍ṇa̠ vasō̎ḥ ।47) vasō̠-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya̠ vasō̠-rvasō̠-ssūrya̍sya ।48) sūrya̍sya ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̠-ssūrya̍sya̠ sūrya̍sya ra̠śmibhi̍ḥ ।49) ra̠śmibhi̍-śśu̠kragṃ śu̠kragṃ ra̠śmibhī̍ ra̠śmibhi̍-śśu̠kram ।49) ra̠śmibhi̠riti̍ ra̠śmi - bhi̠ḥ ।50) śu̠kra-ntvā̎ tvā śu̠kragṃ śu̠kra-ntvā̎ ।51) tvā̠ śu̠krāyāgṃ̍ śu̠krāyā̎-ntvā tvā śu̠krāyā̎m ।52) śu̠krāyā̠-ndhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē śu̠krāyāgṃ̍ śu̠krāyā̠-ndhāmnē̍dhāmnē ।53) dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ dhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhya̍ḥ ।53) dhāmnē̍dhāmna̠ iti̠ dhāmnē̎ - dhā̠mnē̠ ।54) dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē ।55) yaju̍ṣēyajuṣē gṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē gṛhṇāmi ।55) yaju̍ṣēyajuṣa̠ iti̠ yaju̍ṣē - ya̠ju̠ṣē̠ ।56) gṛ̠hṇā̠mi̠ jyōti̠-rjyōti̍-rgṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ jyōti̍ḥ ।57) jyōti̍stvā tvā̠ jyōti̠-rjyōti̍stvā ।58) tvā̠ jyōti̍ṣi̠ jyōti̍ṣi tvā tvā̠ jyōti̍ṣi ।59) jyōti̍ṣya̠rchira̠rchi-rjyōti̍ṣi̠ jyōti̍ṣya̠rchiḥ ।60) a̠rchistvā̎ tvā̠ 'rchira̠rchistvā̎ ।61) tvā̠ 'rchiṣya̠rchiṣi̍ tvā tvā̠ 'rchiṣi̍ ।62) a̠rchiṣi̠ dhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē̠ 'rchiṣya̠rchiṣi̠ dhāmnē̍dhāmnē ।63) dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ dhāmnē̍dhāmnē̠ dhāmnē̍dhāmnē dē̠vēbhya̍ḥ ।63) dhāmnē̍dhāmna̠ iti̠ dhāmnē̎ - dhā̠mnē̠ ।64) dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̠ yaju̍ṣēyajuṣē ।65) yaju̍ṣēyajuṣē gṛhṇāmi gṛhṇāmi̠ yaju̍ṣēyajuṣē̠ yaju̍ṣēyajuṣē gṛhṇāmi ।65) yaju̍ṣēyajuṣa̠ iti̠ yaju̍ṣē - ya̠ju̠ṣē̠ ।66) gṛ̠hṇā̠mīti̍ gṛhṇāmi ।॥ 18 ॥ (66/75)॥ a. 10 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "I pour out the great ones' milk" — offering of the vital sap of the great cosmic entities into the ritual fire.

• verse 19

  1) कृष्णो᳚ ऽस्यसि॒ कृष्णः॒ कृष्णो॑ ऽसि ।2) अ॒स्या॒ख॒रे॒ष्ठ आ॑खरे॒ष्ठो᳚ ऽस्यस्याखरे॒ष्ठः ।3) आ॒ख॒रे॒ष्ठो᳚ ऽग्नये॒ ऽग्नय॑ आखरे॒ष्ठ आ॑खरे॒ष्ठो᳚ ऽग्नये᳚ ।3) आ॒ख॒रे॒ष्ठ इत्या॑खरे - स्थः ।4) अ॒ग्नये᳚ त्वा त्वा॒ ऽग्नये॒ ऽग्नये᳚ त्वा ।5) त्वा॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्वा त्वा॒ स्वाहा᳚ ।6) स्वाहा॒ वेदि॒-र्वेदि॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ वेदिः॑ ।7) वेदि॑रस्यसि॒ वेदि॒-र्वेदि॑रसि ।8) अ॒सि॒ ब॒र्॒हिषे॑ ब॒र्॒हिषे᳚ ऽस्यसि ब॒र्॒हिषे᳚ ।9) ब॒र्॒हिषे᳚ त्वा त्वा ब॒र्॒हिषे॑ ब॒र्॒हिषे᳚ त्वा ।10) त्वा॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्वा त्वा॒ स्वाहा᳚ ।11) स्वाहा॑ ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हि-स्स्वाहा॒ स्वाहा॑ ब॒र्॒हिः ।12) ब॒र्॒हिर॑स्यसि ब॒र्॒हि-र्ब॒र्॒हिर॑सि ।13) अ॒सि॒ स्रु॒ग्भ्य-स्स्रु॒ग्भ्यो᳚ ऽस्यसि स्रु॒ग्भ्यः ।14) स्रु॒ग्भ्यस्त्वा᳚ त्वा स्रु॒ग्भ्य-स्स्रु॒ग्भ्यस्त्वा᳚ ।14) स्रु॒ग्भ्य इति॑ स्रुक् - भ्यः ।15) त्वा॒ स्वाहा॒ स्वाहा᳚ त्वा त्वा॒ स्वाहा᳚ ।16) स्वाहा॑ दि॒वे दि॒वे स्वाहा॒ स्वाहा॑ दि॒वे ।17) दि॒वे त्वा᳚ त्वा दि॒वे दि॒वे त्वा᳚ ।18) त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒न्तरि॑क्षाय त्वा त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाय ।19) अ॒न्तरि॑क्षाय त्वा त्वा॒ ऽन्तरि॑क्षाया॒न्तरि॑क्षाय त्वा ।20) त्वा॒ पृ॒थि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै त्वा᳚ त्वा पृथि॒व्यै ।21) पृ॒थि॒व्यै त्वा᳚ त्वा पृथि॒व्यै पृ॑थि॒व्यै त्वा᳚ ।22) त्वा॒ स्व॒धा स्व॒धा त्वा᳚ त्वा स्व॒धा ।23) स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धा स्व॒धा पि॒तृभ्यः॑ ।23) स्व॒धेति॑ स्व - धा ।24) पि॒तृभ्य॒ ऊर्गूर्-क्पि॒तृभ्यः॑ पि॒तृभ्य॒ ऊर्क् ।24) पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ - भ्यः॒ ।25) ऊर्ग् भ॑व भ॒वोर्गूर्ग् भ॑व ।26) भ॒व॒ ब॒र्॒हि॒षद्भ्यो॑ बर्​हि॒षद्भ्यो॑ भव भव बर्​हि॒षद्भ्यः॑ ।27) ब॒र्॒हि॒षद्भ्य॑ ऊ॒र्जोर्जा ब॑र्​हि॒षद्भ्यो॑ बर्​हि॒षद्भ्य॑ ऊ॒र्जा ।27) ब॒र्॒हि॒षद्भ्य॒ इति॑ बर्​हि॒षत् - भ्यः॒ ।28) ऊ॒र्जा पृ॑थि॒वी-म्पृ॑थि॒वी मू॒र्जोर्जा पृ॑थि॒वीम् ।29) पृ॒थि॒वी-ङ्ग॑च्छत गच्छत पृथि॒वी-म्पृ॑थि॒वी-ङ्ग॑च्छत ।30) ग॒च्छ॒त॒ विष्णो॒-र्विष्णो᳚-र्गच्छत गच्छत॒ विष्णोः᳚ ।31) विष्णो॒-स्स्तूप॒-स्स्तूपो॒ विष्णो॒-र्विष्णो॒-स्स्तूपः॑ ।32) स्तूपो᳚ ऽस्यसि॒ स्तूप॒-स्स्तूपो॑ ऽसि ।33) अ॒स्यूर्णा᳚म्रदस॒ मूर्णा᳚म्रदस मस्य॒स्यूर्णा᳚म्रदसम् ।34) ऊर्णा᳚म्रदस-न्त्वा॒ त्वोर्णा᳚म्रदस॒ मूर्णा᳚म्रदस-न्त्वा ।34) ऊर्णा᳚म्रदस॒मित्यूर्णा᳚ - म्र॒द॒स॒म् ।35) त्वा॒ स्तृ॒णा॒मि॒ स्तृ॒णा॒मि॒ त्वा॒ त्वा॒ स्तृ॒णा॒मि॒ ।36) स्तृ॒णा॒मि॒ स्वा॒स॒स्थग्ग्​ स्वा॑स॒स्थग्ग्​ स्तृ॑णामि स्तृणामि स्वास॒स्थम् ।37) स्वा॒स॒स्थ-न्दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वास॒स्थग्ग्​ स्वा॑स॒स्थ-न्दे॒वेभ्यः॑ ।37) स्वा॒स॒स्थमिति॑ सु - आ॒स॒स्थम् ।38) दे॒वेभ्यो॑ गन्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्वो दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्यो॑ गन्ध॒र्वः ।39) ग॒न्ध॒र्वो᳚ ऽस्यसि गन्ध॒र्वो ग॑न्ध॒र्वो॑ ऽसि ।40) अ॒सि॒ वि॒श्वाव॑सु-र्वि॒श्वाव॑सुरस्यसि वि॒श्वाव॑सुः ।41) वि॒श्वाव॑सु॒-र्विश्व॑स्मा॒-द्विश्व॑स्मा-द्वि॒श्वाव॑सु-र्वि॒श्वाव॑सु॒-र्विश्व॑स्मात् ।41) वि॒श्वाव॑सु॒रिति॑ वि॒श्व - व॒सुः॒ ।42) विश्व॑स्मा॒दीष॑त॒ ईष॑तो॒ विश्व॑स्मा॒-द्विश्व॑स्मा॒दीष॑तः ।43) ईष॑तो॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मान॒स्येष॑त॒ ईष॑तो॒ यज॑मानस्य ।44) यज॑मानस्य परि॒धिः प॑रि॒धि-र्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य परि॒धिः ।45) प॒रि॒धिरि॒ड इ॒डस्प॑रि॒धिः प॑रि॒धिरि॒डः ।45) प॒रि॒धिरिति॑ परि - धिः ।46) इ॒ड ई॑डि॒त ई॑डि॒त इ॒ड इ॒ड ई॑डि॒तः ।47) ई॒डि॒त इन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्येडि॒त ई॑डि॒त इन्द्र॑स्य ।48) इन्द्र॑स्य बा॒हु-र्बा॒हुरिन्द्र॒स्ये न्द्र॑स्य बा॒हुः ।49) बा॒हुर॑स्यसि बा॒हु-र्बा॒हुर॑सि ।50) अ॒सि॒ दक्षि॑णो॒ दक्षि॑णो ऽस्यसि॒ दक्षि॑णः ।॥ 19 ॥ (50/59)

  ---

  1) kṛṣṇō̎ 'syasi̠ kṛṣṇa̠ḥ kṛṣṇō̍ 'si ।2) a̠syā̠kha̠rē̠ṣṭha ā̍kharē̠ṣṭhō̎ 'syasyākharē̠ṣṭhaḥ ।3) ā̠kha̠rē̠ṣṭhō̎ 'gnayē̠ 'gnaya̍ ākharē̠ṣṭha ā̍kharē̠ṣṭhō̎ 'gnayē̎ ।3) ā̠kha̠rē̠ṣṭha ityā̍kharē - sthaḥ ।4) a̠gnayē̎ tvā tvā̠ 'gnayē̠ 'gnayē̎ tvā ।5) tvā̠ svāhā̠ svāhā̎ tvā tvā̠ svāhā̎ ।6) svāhā̠ vēdi̠-rvēdi̠-ssvāhā̠ svāhā̠ vēdi̍ḥ ।7) vēdi̍rasyasi̠ vēdi̠-rvēdi̍rasi ।8) a̠si̠ ba̠r̠hiṣē̍ ba̠r̠hiṣē̎ 'syasi ba̠r̠hiṣē̎ ।9) ba̠r̠hiṣē̎ tvā tvā ba̠r̠hiṣē̍ ba̠r̠hiṣē̎ tvā ।10) tvā̠ svāhā̠ svāhā̎ tvā tvā̠ svāhā̎ ।11) svāhā̍ ba̠r̠hi-rba̠r̠hi-ssvāhā̠ svāhā̍ ba̠r̠hiḥ ।12) ba̠r̠hira̍syasi ba̠r̠hi-rba̠r̠hira̍si ।13) a̠si̠ sru̠gbhya-ssru̠gbhyō̎ 'syasi sru̠gbhyaḥ ।14) sru̠gbhyastvā̎ tvā sru̠gbhya-ssru̠gbhyastvā̎ ।14) sru̠gbhya iti̍ sruk - bhyaḥ ।15) tvā̠ svāhā̠ svāhā̎ tvā tvā̠ svāhā̎ ।16) svāhā̍ di̠vē di̠vē svāhā̠ svāhā̍ di̠vē ।17) di̠vē tvā̎ tvā di̠vē di̠vē tvā̎ ।18) tvā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ntari̍kṣāya tvā tvā̠ 'ntari̍kṣāya ।19) a̠ntari̍kṣāya tvā tvā̠ 'ntari̍kṣāyā̠ntari̍kṣāya tvā ।20) tvā̠ pṛ̠thi̠vyai pṛ̍thi̠vyai tvā̎ tvā pṛthi̠vyai ।21) pṛ̠thi̠vyai tvā̎ tvā pṛthi̠vyai pṛ̍thi̠vyai tvā̎ ।22) tvā̠ sva̠dhā sva̠dhā tvā̎ tvā sva̠dhā ।23) sva̠dhā pi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̍-ssva̠dhā sva̠dhā pi̠tṛbhya̍ḥ ।23) sva̠dhēti̍ sva - dhā ।24) pi̠tṛbhya̠ ūrgūr-kpi̠tṛbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̠ ūrk ।24) pi̠tṛbhya̠ iti̍ pi̠tṛ - bhya̠ḥ ।25) ūrg bha̍va bha̠vōrgūrg bha̍va ।26) bha̠va̠ ba̠r̠hi̠ṣadbhyō̍ bar​hi̠ṣadbhyō̍ bhava bhava bar​hi̠ṣadbhya̍ḥ ।27) ba̠r̠hi̠ṣadbhya̍ ū̠rjōrjā ba̍r​hi̠ṣadbhyō̍ bar​hi̠ṣadbhya̍ ū̠rjā ।27) ba̠r̠hi̠ṣadbhya̠ iti̍ bar​hi̠ṣat - bhya̠ḥ ।28) ū̠rjā pṛ̍thi̠vī-mpṛ̍thi̠vī mū̠rjōrjā pṛ̍thi̠vīm ।29) pṛ̠thi̠vī-ṅga̍chChata gachChata pṛthi̠vī-mpṛ̍thi̠vī-ṅga̍chChata ।30) ga̠chCha̠ta̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̎-rgachChata gachChata̠ viṣṇō̎ḥ ।31) viṣṇō̠-sstūpa̠-sstūpō̠ viṣṇō̠-rviṣṇō̠-sstūpa̍ḥ ।32) stūpō̎ 'syasi̠ stūpa̠-sstūpō̍ 'si ।33) a̠syūrṇā̎mradasa̠ mūrṇā̎mradasa masya̠syūrṇā̎mradasam ।34) ūrṇā̎mradasa-ntvā̠ tvōrṇā̎mradasa̠ mūrṇā̎mradasa-ntvā ।34) ūrṇā̎mradasa̠mityūrṇā̎ - mra̠da̠sa̠m ।35) tvā̠ stṛ̠ṇā̠mi̠ stṛ̠ṇā̠mi̠ tvā̠ tvā̠ stṛ̠ṇā̠mi̠ ।36) stṛ̠ṇā̠mi̠ svā̠sa̠sthagg​ svā̍sa̠sthagg​ stṛ̍ṇāmi stṛṇāmi svāsa̠stham ।37) svā̠sa̠stha-ndē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhya̍-ssvāsa̠sthagg​ svā̍sa̠stha-ndē̠vēbhya̍ḥ ।37) svā̠sa̠sthamiti̍ su - ā̠sa̠stham ।38) dē̠vēbhyō̍ gandha̠rvō ga̍ndha̠rvō dē̠vēbhyō̍ dē̠vēbhyō̍ gandha̠rvaḥ ।39) ga̠ndha̠rvō̎ 'syasi gandha̠rvō ga̍ndha̠rvō̍ 'si ।40) a̠si̠ vi̠śvāva̍su-rvi̠śvāva̍surasyasi vi̠śvāva̍suḥ ।41) vi̠śvāva̍su̠-rviśva̍smā̠-dviśva̍smā-dvi̠śvāva̍su-rvi̠śvāva̍su̠-rviśva̍smāt ।41) vi̠śvāva̍su̠riti̍ vi̠śva - va̠su̠ḥ ।42) viśva̍smā̠dīṣa̍ta̠ īṣa̍tō̠ viśva̍smā̠-dviśva̍smā̠dīṣa̍taḥ ।43) īṣa̍tō̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍māna̠syēṣa̍ta̠ īṣa̍tō̠ yaja̍mānasya ।44) yaja̍mānasya pari̠dhiḥ pa̍ri̠dhi-ryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pari̠dhiḥ ।45) pa̠ri̠dhiri̠ḍa i̠ḍaspa̍ri̠dhiḥ pa̍ri̠dhiri̠ḍaḥ ।45) pa̠ri̠dhiriti̍ pari - dhiḥ ।46) i̠ḍa ī̍ḍi̠ta ī̍ḍi̠ta i̠ḍa i̠ḍa ī̍ḍi̠taḥ ।47) ī̠ḍi̠ta indra̠syē ndra̍syēḍi̠ta ī̍ḍi̠ta indra̍sya ।48) indra̍sya bā̠hu-rbā̠hurindra̠syē ndra̍sya bā̠huḥ ।49) bā̠hura̍syasi bā̠hu-rbā̠hura̍si ।50) a̠si̠ dakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇō 'syasi̠ dakṣi̍ṇaḥ ।॥ 19 ॥ (50/59)

  meaning

  Vedic jata-patha: "You are the dark one" — identifying the sacred post as Krishna-dark, the akharashtha Agni standing at the ritual altar.

• verse 20

  1) दक्षि॑णो॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ दक्षि॑णो॒ दक्षि॑णो॒ यज॑मानस्य ।2) यज॑मानस्य परि॒धिः प॑रि॒धि-र्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य परि॒धिः ।3) प॒रि॒धिरि॒ड इ॒डस्प॑रि॒धिः प॑रि॒धिरि॒डः ।3) प॒रि॒धिरिति॑ परि - धिः ।4) इ॒ड ई॑डि॒त ई॑डि॒त इ॒ड इ॒ड ई॑डि॒तः ।5) ई॒डि॒तो मि॒त्रावरु॑णौ मि॒त्रावरु॑णा वीडि॒त ई॑डि॒तो मि॒त्रावरु॑णौ ।6) मि॒त्रावरु॑णौ त्वा त्वा मि॒त्रावरु॑णौ मि॒त्रावरु॑णौ त्वा ।6) मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा - वरु॑णौ ।7) त्वो॒त्त॒र॒त उ॑त्तर॒तस्त्वा᳚ त्वोत्तर॒तः ।8) उ॒त्त॒र॒तः परि॒ पर्यु॑त्तर॒त उ॑त्तर॒तः परि॑ ।8) उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त् - त॒र॒तः ।9) परि॑ धत्ता-न्धत्ता॒-म्परि॒ परि॑ धत्ताम् ।10) ध॒त्ता॒-न्ध्रु॒वेण॑ ध्रु॒वेण॑ धत्ता-न्धत्ता-न्ध्रु॒वेण॑ ।11) ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा॒ धर्म॑णा ध्रु॒वेण॑ ध्रु॒वेण॒ धर्म॑णा ।12) धर्म॑णा॒ यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य॒ धर्म॑णा॒ धर्म॑णा॒ यज॑मानस्य ।13) यज॑मानस्य परि॒धिः प॑रि॒धिर्यज॑मानस्य॒ यज॑मानस्य परि॒धिः ।14) प॒रि॒धिरि॒ड इ॒डस् प॑रि॒धिः प॑रि॒धिरि॒डः ।14) प॒रि॒धिरिति॑ परि - धिः ।15) इ॒ड ई॑डि॒त ई॑डि॒त इ॒ड इ॒ड ई॑डि॒तः ।16) ई॒डि॒त-स्सूर्य॒-स्सूर्य॑ ईडि॒त ई॑डि॒त-स्सूर्यः॑ ।17) सूर्य॑स्त्वा त्वा॒ सूर्य॒-स्सूर्य॑स्त्वा ।18) त्वा॒ पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्त्वा त्वा पु॒रस्ता᳚त् ।19) पु॒रस्ता᳚-त्पातु पातु पु॒रस्ता᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्पातु ।20) पा॒तु॒ कस्याः॒ कस्याः᳚ पातु पातु॒ कस्याः᳚ ।21) कस्या᳚श्चिच् चि॒-त्कस्याः॒ कस्या᳚श्चित् ।22) चि॒द॒भिश॑स्त्या अ॒भिश॑स्त्याश्चिच् चिद॒भिश॑स्त्याः ।23) अ॒भिश॑स्त्या वी॒तिहो᳚त्रं-वीँ॒तिहो᳚त्र म॒भिश॑स्त्या अ॒भिश॑स्त्या वी॒तिहो᳚त्रम् ।23) अ॒भिश॑स्त्या॒ इत्य॒भि - श॒स्त्याः॒ ।24) वी॒तिहो᳚त्र-न्त्वा त्वा वी॒तिहो᳚त्रं-वीँ॒तिहो᳚त्र-न्त्वा ।24) वी॒तिहो᳚त्र॒मिति॑ वी॒ति - हो॒त्र॒म् ।25) त्वा॒ क॒वे॒ क॒वे॒ त्वा॒ त्वा॒ क॒वे॒ ।26) क॒वे॒ द्यु॒मन्त॑-न्द्यु॒मन्त॑-ङ्कवे कवे द्यु॒मन्त᳚म् ।27) द्यु॒मन्त॒ग्ं॒ सग्ं स-न्द्यु॒मन्त॑-न्द्यु॒मन्त॒ग्ं॒ सम् ।27) द्यु॒मन्त॒मिति॑ द्यु - मन्त᳚म् ।28) स मि॑धीमहीधीमहि॒ सग्ं स मि॑धीमहि ।29) इ॒धी॒म॒ह्यग्ने ऽग्न॑ इधीमहीधीम॒ह्यग्ने᳚ ।30) अग्ने॑ बृ॒हन्त॑-म्बृ॒हन्त॒ मग्ने ऽग्ने॑ बृ॒हन्त᳚म् ।31) बृ॒हन्त॑ मद्ध्व॒रे अ॑द्ध्व॒रे बृ॒हन्त॑-म्बृ॒हन्त॑ मद्ध्व॒रे ।32) अ॒द्ध्व॒रे वि॒शो वि॒शो अ॑द्ध्व॒रे अ॑द्ध्व॒रे वि॒शः ।33) वि॒शो य॒न्त्रे य॒न्त्रे वि॒शो वि॒शो य॒न्त्रे ।34) य॒न्त्रे स्थः॑ स्थो य॒न्त्रे य॒न्त्रे स्थः॑ ।34) य॒न्त्रे इति॑ य॒न्त्रे ।35) स्थो॒ वसू॑नां॒-वँसू॑नाग्​ स्थ-स्स्थो॒ वसू॑नाम् ।36) वसू॑नाग्ं रु॒द्राणाग्ं॑ रु॒द्राणां॒-वँसू॑नां॒-वँसू॑नाग्ं रु॒द्राणा᳚म् ।37) रु॒द्राणा॑ मादि॒त्याना॑ मादि॒त्यानाग्ं॑ रु॒द्राणाग्ं॑ रु॒द्राणा॑ मादि॒त्याना᳚म् ।38) आ॒दि॒त्याना॒ग्ं॒ सद॑सि॒ सद॑स्यादि॒त्याना॑ मादि॒त्याना॒ग्ं॒ सद॑सि ।39) सद॑सि सीद सीद॒ सद॑सि॒ सद॑सि सीद ।40) सी॒द॒ जु॒हू-र्जु॒हू-स्सी॑द सीद जु॒हूः ।41) जु॒हूरु॑प॒भृदु॑प॒भृज् जु॒हू-र्जु॒हूरु॑प॒भृत् ।42) उ॒प॒भृ-द्ध्रु॒वा ध्रु॒वोप॒भृदु॑प॒भृ-द्ध्रु॒वा ।42) उ॒प॒भृदित्यु॑प - भृत् ।43) ध्रु॒वा ऽस्य॑सि ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽसि॑ ।44) अ॒सि॒ घृ॒ताची॑ घृ॒ताच्य॑स्यसि घृ॒ताची᳚ ।45) घृ॒ताची॒ नाम्ना॒ नाम्ना॑ घृ॒ताची॑ घृ॒ताची॒ नाम्ना᳚ ।46) नाम्ना᳚ प्रि॒येण॑ प्रि॒येण॒ नाम्ना॒ नाम्ना᳚ प्रि॒येण॑ ।47) प्रि॒येण॒ नाम्ना॒ नाम्ना᳚ प्रि॒येण॑ प्रि॒येण॒ नाम्ना᳚ ।48) नाम्ना᳚ प्रि॒ये प्रि॒ये नाम्ना॒ नाम्ना᳚ प्रि॒ये ।49) प्रि॒ये सद॑सि॒ सद॑सि प्रि॒ये प्रि॒ये सद॑सि ।50) सद॑सि सीद सीद॒ सद॑सि॒ सद॑सि सीद ।51) सी॒दै॒ता ए॒ता-स्सी॑द सीदै॒ताः ।52) ए॒ता अ॑सद-न्नसद-न्ने॒ता ए॒ता अ॑सदन्न् ।53) अ॒स॒द॒-न्थ्सु॒कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्या॑सद-न्नसद-न्थ्सुकृ॒तस्य॑ ।54) सु॒कृ॒तस्य॑ लो॒के लो॒के सु॑कृ॒तस्य॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ।54) सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ ।55) लो॒के तास्ता लो॒के लो॒के ताः ।56) ता वि॑ष्णो विष्णो॒ तास्ता वि॑ष्णो ।57) वि॒ष्णो॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ वि॒ष्णो॒ वि॒ष्णो॒ पा॒हि॒ ।57) वि॒ष्णो॒ इति॑ विष्णो ।58) पा॒हि॒ पा॒हि पा॒हि पा॑हि पाहि पा॒हि ।59) पा॒हि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्पा॒हि पा॒हि य॒ज्ञम् ।60) य॒ज्ञ-म्पा॒हि पा॒हि य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-म्पा॒हि ।61) पा॒हि य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-म्पा॒हि पा॒हि य॒ज्ञप॑तिम् ।62) य॒ज्ञप॑ति-म्पा॒हि पा॒हि य॒ज्ञप॑तिं-यँ॒ज्ञप॑ति-म्पा॒हि ।62) य॒ज्ञप॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ - प॒ति॒म् ।63) पा॒हि मा-म्मा-म्पा॒हि पा॒हि माम् ।64) मां-यँ॑ज्ञ॒नियं॑-यँज्ञ॒निय॒-म्मा-म्मां-यँ॑ज्ञ॒निय᳚म् ।65) य॒ज्ञ॒निय॒मिति॑ यज्ञ - निय᳚म् ।॥ 20 ॥ (65/77)॥ अ. 11 ॥

  ---

  1) dakṣi̍ṇō̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ dakṣi̍ṇō̠ dakṣi̍ṇō̠ yaja̍mānasya ।2) yaja̍mānasya pari̠dhiḥ pa̍ri̠dhi-ryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pari̠dhiḥ ।3) pa̠ri̠dhiri̠ḍa i̠ḍaspa̍ri̠dhiḥ pa̍ri̠dhiri̠ḍaḥ ।3) pa̠ri̠dhiriti̍ pari - dhiḥ ।4) i̠ḍa ī̍ḍi̠ta ī̍ḍi̠ta i̠ḍa i̠ḍa ī̍ḍi̠taḥ ।5) ī̠ḍi̠tō mi̠trāvaru̍ṇau mi̠trāvaru̍ṇā vīḍi̠ta ī̍ḍi̠tō mi̠trāvaru̍ṇau ।6) mi̠trāvaru̍ṇau tvā tvā mi̠trāvaru̍ṇau mi̠trāvaru̍ṇau tvā ।6) mi̠trāvaru̍ṇā̠viti̍ mi̠trā - varu̍ṇau ।7) tvō̠tta̠ra̠ta u̍ttara̠tastvā̎ tvōttara̠taḥ ।8) u̠tta̠ra̠taḥ pari̠ paryu̍ttara̠ta u̍ttara̠taḥ pari̍ ।8) u̠tta̠ra̠ta ityu̍t - ta̠ra̠taḥ ।9) pari̍ dhattā-ndhattā̠-mpari̠ pari̍ dhattām ।10) dha̠ttā̠-ndhru̠vēṇa̍ dhru̠vēṇa̍ dhattā-ndhattā-ndhru̠vēṇa̍ ।11) dhru̠vēṇa̠ dharma̍ṇā̠ dharma̍ṇā dhru̠vēṇa̍ dhru̠vēṇa̠ dharma̍ṇā ।12) dharma̍ṇā̠ yaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya̠ dharma̍ṇā̠ dharma̍ṇā̠ yaja̍mānasya ।13) yaja̍mānasya pari̠dhiḥ pa̍ri̠dhiryaja̍mānasya̠ yaja̍mānasya pari̠dhiḥ ।14) pa̠ri̠dhiri̠ḍa i̠ḍas pa̍ri̠dhiḥ pa̍ri̠dhiri̠ḍaḥ ।14) pa̠ri̠dhiriti̍ pari - dhiḥ ।15) i̠ḍa ī̍ḍi̠ta ī̍ḍi̠ta i̠ḍa i̠ḍa ī̍ḍi̠taḥ ।16) ī̠ḍi̠ta-ssūrya̠-ssūrya̍ īḍi̠ta ī̍ḍi̠ta-ssūrya̍ḥ ।17) sūrya̍stvā tvā̠ sūrya̠-ssūrya̍stvā ।18) tvā̠ pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-ttvā tvā pu̠rastā̎t ।19) pu̠rastā̎-tpātu pātu pu̠rastā̎-tpu̠rastā̎-tpātu ।20) pā̠tu̠ kasyā̠ḥ kasyā̎ḥ pātu pātu̠ kasyā̎ḥ ।21) kasyā̎śchich chi̠-tkasyā̠ḥ kasyā̎śchit ।22) chi̠da̠bhiśa̍styā a̠bhiśa̍styāśchich chida̠bhiśa̍styāḥ ।23) a̠bhiśa̍styā vī̠tihō̎traṃ vī̠tihō̎tra ma̠bhiśa̍styā a̠bhiśa̍styā vī̠tihō̎tram ।23) a̠bhiśa̍styā̠ itya̠bhi - śa̠styā̠ḥ ।24) vī̠tihō̎tra-ntvā tvā vī̠tihō̎traṃ vī̠tihō̎tra-ntvā ।24) vī̠tihō̎tra̠miti̍ vī̠ti - hō̠tra̠m ।25) tvā̠ ka̠vē̠ ka̠vē̠ tvā̠ tvā̠ ka̠vē̠ ।26) ka̠vē̠ dyu̠manta̍-ndyu̠manta̍-ṅkavē kavē dyu̠manta̎m ।27) dyu̠manta̠gṃ̠ sagṃ sa-ndyu̠manta̍-ndyu̠manta̠gṃ̠ sam ।27) dyu̠manta̠miti̍ dyu - manta̎m ।28) sa mi̍dhīmahīdhīmahi̠ sagṃ sa mi̍dhīmahi ।29) i̠dhī̠ma̠hyagnē 'gna̍ idhīmahīdhīma̠hyagnē̎ ।30) agnē̍ bṛ̠hanta̍-mbṛ̠hanta̠ magnē 'gnē̍ bṛ̠hanta̎m ।31) bṛ̠hanta̍ maddhva̠rē a̍ddhva̠rē bṛ̠hanta̍-mbṛ̠hanta̍ maddhva̠rē ।32) a̠ddhva̠rē vi̠śō vi̠śō a̍ddhva̠rē a̍ddhva̠rē vi̠śaḥ ।33) vi̠śō ya̠ntrē ya̠ntrē vi̠śō vi̠śō ya̠ntrē ।34) ya̠ntrē stha̍-ssthō ya̠ntrē ya̠ntrē stha̍ḥ ।34) ya̠ntrē iti̍ ya̠ntrē ।35) sthō̠ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nāg​ stha-ssthō̠ vasū̍nām ।36) vasū̍nāgṃ ru̠drāṇāgṃ̍ ru̠drāṇā̠ṃ vasū̍nā̠ṃ vasū̍nāgṃ ru̠drāṇā̎m ।37) ru̠drāṇā̍ mādi̠tyānā̍ mādi̠tyānāgṃ̍ ru̠drāṇāgṃ̍ ru̠drāṇā̍ mādi̠tyānā̎m ।38) ā̠di̠tyānā̠gṃ̠ sada̍si̠ sada̍syādi̠tyānā̍ mādi̠tyānā̠gṃ̠ sada̍si ।39) sada̍si sīda sīda̠ sada̍si̠ sada̍si sīda ।40) sī̠da̠ ju̠hū-rju̠hū-ssī̍da sīda ju̠hūḥ ।41) ju̠hūru̍pa̠bhṛdu̍pa̠bhṛj ju̠hū-rju̠hūru̍pa̠bhṛt ।42) u̠pa̠bhṛ-ddhru̠vā dhru̠vōpa̠bhṛdu̍pa̠bhṛ-ddhru̠vā ।42) u̠pa̠bhṛdityu̍pa - bhṛt ।43) dhru̠vā 'sya̍si dhru̠vā dhru̠vā 'si̍ ।44) a̠si̠ ghṛ̠tāchī̍ ghṛ̠tāchya̍syasi ghṛ̠tāchī̎ ।45) ghṛ̠tāchī̠ nāmnā̠ nāmnā̍ ghṛ̠tāchī̍ ghṛ̠tāchī̠ nāmnā̎ ।46) nāmnā̎ pri̠yēṇa̍ pri̠yēṇa̠ nāmnā̠ nāmnā̎ pri̠yēṇa̍ ।47) pri̠yēṇa̠ nāmnā̠ nāmnā̎ pri̠yēṇa̍ pri̠yēṇa̠ nāmnā̎ ।48) nāmnā̎ pri̠yē pri̠yē nāmnā̠ nāmnā̎ pri̠yē ।49) pri̠yē sada̍si̠ sada̍si pri̠yē pri̠yē sada̍si ।50) sada̍si sīda sīda̠ sada̍si̠ sada̍si sīda ।51) sī̠dai̠tā ē̠tā-ssī̍da sīdai̠tāḥ ।52) ē̠tā a̍sada-nnasada-nnē̠tā ē̠tā a̍sadann ।53) a̠sa̠da̠-nthsu̠kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasyā̍sada-nnasada-nthsukṛ̠tasya̍ ।54) su̠kṛ̠tasya̍ lō̠kē lō̠kē su̍kṛ̠tasya̍ sukṛ̠tasya̍ lō̠kē ।54) su̠kṛ̠tasyēti̍ su - kṛ̠tasya̍ ।55) lō̠kē tāstā lō̠kē lō̠kē tāḥ ।56) tā vi̍ṣṇō viṣṇō̠ tāstā vi̍ṣṇō ।57) vi̠ṣṇō̠ pā̠hi̠ pā̠hi̠ vi̠ṣṇō̠ vi̠ṣṇō̠ pā̠hi̠ ।57) vi̠ṣṇō̠ iti̍ viṣṇō ।58) pā̠hi̠ pā̠hi pā̠hi pā̍hi pāhi pā̠hi ।59) pā̠hi ya̠jñaṃ ya̠jña-mpā̠hi pā̠hi ya̠jñam ।60) ya̠jña-mpā̠hi pā̠hi ya̠jñaṃ ya̠jña-mpā̠hi ।61) pā̠hi ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-mpā̠hi pā̠hi ya̠jñapa̍tim ।62) ya̠jñapa̍ti-mpā̠hi pā̠hi ya̠jñapa̍tiṃ ya̠jñapa̍ti-mpā̠hi ।62) ya̠jñapa̍ti̠miti̍ ya̠jña - pa̠ti̠m ।63) pā̠hi mā-mmā-mpā̠hi pā̠hi mām ।64) māṃ ya̍jña̠niya̍ṃ yajña̠niya̠-mmā-mmāṃ ya̍jña̠niya̎m ।65) ya̠jña̠niya̠miti̍ yajña - niya̎m ।॥ 20 ॥ (65/77)॥ a. 11 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "The sacrificer's south side, the sacrificer's enclosure" — marking the ritual boundaries and orientation of the yajna space.

• verse 21

  1) भुव॑न मस्यसि॒ भुव॑न॒-म्भुव॑न मसि ।2) अ॒सि॒ वि व्य॑स्यसि॒ वि ।3) वि प्र॑थस्व प्रथस्व॒ वि वि प्र॑थस्व ।4) प्र॒थ॒स्वाग्ने ऽग्ने᳚ प्रथस्व प्रथ॒स्वाग्ने᳚ ।5) अग्ने॒ यष्ट॒र्यष्ट॒ रग्ने ऽग्ने॒ यष्टः॑ ।6) यष्ट॑ रि॒द मि॒दं-यँष्ट॒र्यष्ट॑ रि॒दम् ।7) इ॒दन्नमो॒ नम॑ इ॒द मि॒दन्नमः॑ ।8) नम॒ इति॒ नमः॑ ।9) जुह्वा जुहु॒ जुह्वा ।10) एही॒ह्येहि॑ ।11) इ॒ह्य॒ग्नि र॒ग्निरि॑ही ह्य॒ग्निः ।12) अ॒ग्निस्त्वा᳚ त्वा॒ ऽग्निर॒ग्निस्त्वा᳚ ।13) त्वा॒ ह्व॒य॒ति॒ ह्व॒य॒ति॒ त्वा॒ त्वा॒ ह्व॒य॒ति॒ ।14) ह्व॒य॒ति॒ दे॒व॒य॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै᳚ ह्वयति ह्वयति देवय॒ज्यायै᳚ ।15) दे॒व॒य॒ज्याया॒ उप॑भृ॒दुप॑भृ-द्देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्याया॒ उप॑भृत् ।15) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।16) उप॑भृ॒दोप॑भृ॒दुप॑भृ॒दा ।16) उप॑भृ॒दित्युप॑ - भृ॒त् ।17) एही॒ह्येहि॑ ।18) इ॒हि॒ दे॒वो दे॒व इ॑हीहि दे॒वः ।19) दे॒वस्त्वा᳚ त्वा दे॒वो दे॒वस्त्वा᳚ ।20) त्वा॒ स॒वि॒ता स॑वि॒ता त्वा᳚ त्वा सवि॒ता ।21) स॒वि॒ता ह्व॑यति ह्वयति सवि॒ता स॑वि॒ता ह्व॑यति ।22) ह्व॒य॒ति॒ दे॒व॒य॒ज्यायै॑ देवय॒ज्यायै᳚ ह्वयति ह्वयति देवय॒ज्यायै᳚ ।23) दे॒व॒य॒ज्याया॒ अग्ना॑विष्णू॒ अग्ना॑विष्णू देवय॒ज्यायै॑ देवय॒ज्याया॒ अग्ना॑विष्णू ।23) दे॒व॒य॒ज्याया॒ इति॑ देव - य॒ज्यायै᳚ ।24) अग्ना॑विष्णू॒ मा मा ऽग्ना॑विष्णू॒ अग्ना॑विष्णू॒ मा ।24) अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚ - वि॒ष्णू॒ ।25) मा वां᳚-वाँ॒-म्मा मा वा᳚म् ।26) वा॒ मवाव॑ वां-वाँ॒ मव॑ ।27) अव॑ क्रमिष-ङ्क्रमिष॒ मवाव॑ क्रमिषम् ।28) क्र॒मि॒षं॒-विँ वि क्र॑मिष-ङ्क्रमिषं॒-विँ ।29) वि जि॑हाथा-ञ्जिहाथां॒-विँ वि जि॑हाथाम् ।30) जि॒हा॒था॒-म्मा मा जि॑हाथा-ञ्जिहाथा॒-म्मा ।31) मा मा॑ मा॒ मा मा मा᳚ ।32) मा॒ सग्ं स-म्मा॑ मा॒ सम् ।33) स-न्ता᳚प्त-न्ताप्त॒ग्ं॒ सग्ं स-न्ता᳚प्तम् ।34) ता॒प्त॒म् ँलो॒कम् ँलो॒क-न्ता᳚प्त-न्ताप्तम् ँलो॒कम् ।35) लो॒क-म्मे॑ मे लो॒कम् ँलो॒क-म्मे᳚ ।36) मे॒ लो॒क॒कृ॒तौ॒ लो॒क॒कृ॒तौ॒ मे॒ मे॒ लो॒क॒कृ॒तौ॒ ।37) लो॒क॒कृ॒तौ॒ कृ॒णु॒त॒-ङ्कृ॒णु॒त॒म् ँलो॒क॒कृ॒तौ॒ लो॒क॒कृ॒तौ॒ कृ॒णु॒त॒म् ।37) लो॒क॒कृ॒ता॒विति॑ लोक - कृ॒तौ॒ ।38) कृ॒णु॒तं॒-विँष्णो॒-र्विष्णोः᳚ कृणुत-ङ्कृणुतं॒-विँष्णोः᳚ ।39) विष्णो॒-स्स्थान॒ग्ग्॒ स्थानं॒-विँष्णो॒-र्विष्णो॒-स्स्थान᳚म् ।40) स्थान॑ मस्यसि॒ स्थान॒ग्ग्॒ स्थान॑ मसि ।41) अ॒सी॒त इ॒तो᳚ ऽस्यसी॒तः ।42) इ॒त इन्द्र॒ इन्द्र॑ इ॒त इ॒त इन्द्रः॑ ।43) इन्द्रो॑ अकृणोदकृणो॒दिन्द्र॒ इन्द्रो॑ अकृणोत् ।44) अ॒कृ॒णो॒-द्वी॒र्या॑णि वी॒र्या᳚ण्यकृणोदकृणो-द्वी॒र्या॑णि ।45) वी॒र्या॑णि समा॒रभ्य॑ समा॒रभ्य॑ वी॒र्या॑णि वी॒र्या॑णि समा॒रभ्य॑ ।46) स॒मा॒रभ्यो॒र्ध्व ऊ॒र्ध्व-स्स॑मा॒रभ्य॑ समा॒रभ्यो॒र्ध्वः ।46) स॒मा॒रभ्येति॑ सं - आ॒रभ्य॑ ।47) ऊ॒र्ध्वो अ॑द्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒र ऊ॒र्ध्व ऊ॒र्ध्वो अ॑द्ध्व॒रः ।48) अ॒द्ध्व॒रो दि॑वि॒स्पृश॑-न्दिवि॒स्पृश॑ मद्ध्व॒रो अ॑द्ध्व॒रो दि॑वि॒स्पृश᳚म् ।49) दि॒वि॒स्पृश॒ मह्रु॒तो ऽह्रु॑तो दिवि॒स्पृश॑-न्दिवि॒स्पृश॒ मह्रु॑तः ।49) दि॒वि॒स्पृश॒मिति॑ दिवि - स्पृश᳚म् ।50) अह्रु॑तो य॒ज्ञो य॒ज्ञो ऽह्रु॒तो ऽह्रु॑तो य॒ज्ञः ।51) य॒ज्ञो य॒ज्ञप॑तेर्य॒ज्ञप॑तेर्य॒ज्ञो य॒ज्ञो य॒ज्ञप॑तेः ।52) य॒ज्ञप॑ते॒रिन्द्रा॑वा॒ निन्द्रा॑वान्. य॒ज्ञप॑तेर्य॒ज्ञप॑ते॒रिन्द्रा॑वान् ।52) य॒ज्ञप॑ते॒रिति॑ य॒ज्ञ - प॒तेः॒ ।53) इन्द्रा॑वा॒-न्थ्स्वाहा॒ स्वाहेन्द्रा॑वा॒ निन्द्रा॑वा॒-न्थ्स्वाहा᳚ ।53) इन्द्रा॑वा॒नितीन्द्र॑ - वा॒न् ।54) स्वाहा॑ बृ॒ह-द्बृ॒ह-थ्स्वाहा॒ स्वाहा॑ बृ॒हत् ।55) बृ॒ह-द्भा भा बृ॒ह-द्बृ॒ह-द्भाः ।56) भाः पा॒हि पा॒हि भा भाः पा॒हि ।57) पा॒हि मा॑ मा पा॒हि पा॒हि मा᳚ ।58) मा॒ ऽग्ने॒ ऽग्ने॒ मा॒ मा॒ ऽग्ने॒ ।59) अ॒ग्ने॒ दुश्च॑रिता॒-द्दुश्च॑रितादग्ने ऽग्ने॒ दुश्च॑रितात् ।60) दुश्च॑रिता॒दा दुश्च॑रिता॒-द्दुश्च॑रिता॒दा ।60) दुश्च॑रिता॒दिति॒ दुः - च॒रि॒ता॒त् ।61) आ मा॒ मा ऽऽमा᳚ ।62) मा॒ सुच॑रिते॒ सुच॑रिते मा मा॒ सुच॑रिते ।63) सुच॑रिते भज भज॒ सुच॑रिते॒ सुच॑रिते भज ।63) सुच॑रित॒ इति॒ सु - च॒रि॒ते॒ ।64) भ॒ज॒ म॒खस्य॑ म॒खस्य॑ भज भज म॒खस्य॑ ।65) म॒खस्य॒ शिर॒-श्शिरो॑ म॒खस्य॑ म॒खस्य॒ शिरः॑ ।66) शिरो᳚ ऽस्यसि॒ शिर॒-श्शिरो॑ ऽसि ।67) अ॒सि॒ सग्ं स म॑स्यसि॒ सम् ।68) स-ञ्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ सग्ं स-ञ्ज्योति॑षा ।69) ज्योति॑षा॒ ज्योति॒-र्ज्योति॒-र्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑षा॒ ज्योतिः॑ ।70) ज्योति॑रङ्क्ता मङ्क्ता॒-ञ्ज्योति॒-र्ज्योति॑रङ्क्ताम् ।71) अ॒ङ्क्ता॒मित्य॑ङ्क्ताम् ।॥ 21 ॥ (71/82)॥ अ. 12 ॥

  ---

  1) bhuva̍na masyasi̠ bhuva̍na̠-mbhuva̍na masi ।2) a̠si̠ vi vya̍syasi̠ vi ।3) vi pra̍thasva prathasva̠ vi vi pra̍thasva ।4) pra̠tha̠svāgnē 'gnē̎ prathasva pratha̠svāgnē̎ ।5) agnē̠ yaṣṭa̠ryaṣṭa̠ ragnē 'gnē̠ yaṣṭa̍ḥ ।6) yaṣṭa̍ ri̠da mi̠daṃ yaṣṭa̠ryaṣṭa̍ ri̠dam ।7) i̠dannamō̠ nama̍ i̠da mi̠dannama̍ḥ ।8) nama̠ iti̠ nama̍ḥ ।9) juhvā juhu̠ juhvā ।10) ēhī̠hyēhi̍ ।11) i̠hya̠gni ra̠gniri̍hī hya̠gniḥ ।12) a̠gnistvā̎ tvā̠ 'gnira̠gnistvā̎ ।13) tvā̠ hva̠ya̠ti̠ hva̠ya̠ti̠ tvā̠ tvā̠ hva̠ya̠ti̠ ।14) hva̠ya̠ti̠ dē̠va̠ya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̎ hvayati hvayati dēvaya̠jyāyai̎ ।15) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ upa̍bhṛ̠dupa̍bhṛ-ddēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyā̠ upa̍bhṛt ।15) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।16) upa̍bhṛ̠dōpa̍bhṛ̠dupa̍bhṛ̠dā ।16) upa̍bhṛ̠dityupa̍ - bhṛ̠t ।17) ēhī̠hyēhi̍ ।18) i̠hi̠ dē̠vō dē̠va i̍hīhi dē̠vaḥ ।19) dē̠vastvā̎ tvā dē̠vō dē̠vastvā̎ ।20) tvā̠ sa̠vi̠tā sa̍vi̠tā tvā̎ tvā savi̠tā ।21) sa̠vi̠tā hva̍yati hvayati savi̠tā sa̍vi̠tā hva̍yati ।22) hva̠ya̠ti̠ dē̠va̠ya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyai̎ hvayati hvayati dēvaya̠jyāyai̎ ।23) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ agnā̍viṣṇū̠ agnā̍viṣṇū dēvaya̠jyāyai̍ dēvaya̠jyāyā̠ agnā̍viṣṇū ।23) dē̠va̠ya̠jyāyā̠ iti̍ dēva - ya̠jyāyai̎ ।24) agnā̍viṣṇū̠ mā mā 'gnā̍viṣṇū̠ agnā̍viṣṇū̠ mā ।24) agnā̍viṣṇū̠ ityagnā̎ - vi̠ṣṇū̠ ।25) mā vā̎ṃ vā̠-mmā mā vā̎m ।26) vā̠ mavāva̍ vāṃ vā̠ mava̍ ।27) ava̍ kramiṣa-ṅkramiṣa̠ mavāva̍ kramiṣam ।28) kra̠mi̠ṣa̠ṃ vi vi kra̍miṣa-ṅkramiṣa̠ṃ vi ।29) vi ji̍hāthā-ñjihāthā̠ṃ vi vi ji̍hāthām ।30) ji̠hā̠thā̠-mmā mā ji̍hāthā-ñjihāthā̠-mmā ।31) mā mā̍ mā̠ mā mā mā̎ ।32) mā̠ sagṃ sa-mmā̍ mā̠ sam ।33) sa-ntā̎pta-ntāpta̠gṃ̠ sagṃ sa-ntā̎ptam ।34) tā̠pta̠m ँlō̠kam ँlō̠ka-ntā̎pta-ntāptam ँlō̠kam ।35) lō̠ka-mmē̍ mē lō̠kam ँlō̠ka-mmē̎ ।36) mē̠ lō̠ka̠kṛ̠tau̠ lō̠ka̠kṛ̠tau̠ mē̠ mē̠ lō̠ka̠kṛ̠tau̠ ।37) lō̠ka̠kṛ̠tau̠ kṛ̠ṇu̠ta̠-ṅkṛ̠ṇu̠ta̠m ँlō̠ka̠kṛ̠tau̠ lō̠ka̠kṛ̠tau̠ kṛ̠ṇu̠ta̠m ।37) lō̠ka̠kṛ̠tā̠viti̍ lōka - kṛ̠tau̠ ।38) kṛ̠ṇu̠ta̠ṃ viṣṇō̠-rviṣṇō̎ḥ kṛṇuta-ṅkṛṇuta̠ṃ viṣṇō̎ḥ ।39) viṣṇō̠-ssthāna̠gg̠ sthāna̠ṃ viṣṇō̠-rviṣṇō̠-ssthāna̎m ।40) sthāna̍ masyasi̠ sthāna̠gg̠ sthāna̍ masi ।41) a̠sī̠ta i̠tō̎ 'syasī̠taḥ ।42) i̠ta indra̠ indra̍ i̠ta i̠ta indra̍ḥ ।43) indrō̍ akṛṇōdakṛṇō̠dindra̠ indrō̍ akṛṇōt ।44) a̠kṛ̠ṇō̠-dvī̠ryā̍ṇi vī̠ryā̎ṇyakṛṇōdakṛṇō-dvī̠ryā̍ṇi ।45) vī̠ryā̍ṇi samā̠rabhya̍ samā̠rabhya̍ vī̠ryā̍ṇi vī̠ryā̍ṇi samā̠rabhya̍ ।46) sa̠mā̠rabhyō̠rdhva ū̠rdhva-ssa̍mā̠rabhya̍ samā̠rabhyō̠rdhvaḥ ।46) sa̠mā̠rabhyēti̍ saṃ - ā̠rabhya̍ ।47) ū̠rdhvō a̍ddhva̠rō a̍ddhva̠ra ū̠rdhva ū̠rdhvō a̍ddhva̠raḥ ।48) a̠ddhva̠rō di̍vi̠spṛśa̍-ndivi̠spṛśa̍ maddhva̠rō a̍ddhva̠rō di̍vi̠spṛśa̎m ।49) di̠vi̠spṛśa̠ mahru̠tō 'hru̍tō divi̠spṛśa̍-ndivi̠spṛśa̠ mahru̍taḥ ।49) di̠vi̠spṛśa̠miti̍ divi - spṛśa̎m ।50) ahru̍tō ya̠jñō ya̠jñō 'hru̠tō 'hru̍tō ya̠jñaḥ ।51) ya̠jñō ya̠jñapa̍tērya̠jñapa̍tērya̠jñō ya̠jñō ya̠jñapa̍tēḥ ।52) ya̠jñapa̍tē̠rindrā̍vā̠ nindrā̍vān. ya̠jñapa̍tērya̠jñapa̍tē̠rindrā̍vān ।52) ya̠jñapa̍tē̠riti̍ ya̠jña - pa̠tē̠ḥ ।53) indrā̍vā̠-nthsvāhā̠ svāhēndrā̍vā̠ nindrā̍vā̠-nthsvāhā̎ ।53) indrā̍vā̠nitīndra̍ - vā̠n ।54) svāhā̍ bṛ̠ha-dbṛ̠ha-thsvāhā̠ svāhā̍ bṛ̠hat ।55) bṛ̠ha-dbhā bhā bṛ̠ha-dbṛ̠ha-dbhāḥ ।56) bhāḥ pā̠hi pā̠hi bhā bhāḥ pā̠hi ।57) pā̠hi mā̍ mā pā̠hi pā̠hi mā̎ ।58) mā̠ 'gnē̠ 'gnē̠ mā̠ mā̠ 'gnē̠ ।59) a̠gnē̠ duścha̍ritā̠-dduścha̍ritādagnē 'gnē̠ duścha̍ritāt ।60) duścha̍ritā̠dā duścha̍ritā̠-dduścha̍ritā̠dā ।60) duścha̍ritā̠diti̠ duḥ - cha̠ri̠tā̠t ।61) ā mā̠ mā ''mā̎ ।62) mā̠ sucha̍ritē̠ sucha̍ritē mā mā̠ sucha̍ritē ।63) sucha̍ritē bhaja bhaja̠ sucha̍ritē̠ sucha̍ritē bhaja ।63) sucha̍rita̠ iti̠ su - cha̠ri̠tē̠ ।64) bha̠ja̠ ma̠khasya̍ ma̠khasya̍ bhaja bhaja ma̠khasya̍ ।65) ma̠khasya̠ śira̠-śśirō̍ ma̠khasya̍ ma̠khasya̠ śira̍ḥ ।66) śirō̎ 'syasi̠ śira̠-śśirō̍ 'si ।67) a̠si̠ sagṃ sa ma̍syasi̠ sam ।68) sa-ñjyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ sagṃ sa-ñjyōti̍ṣā ।69) jyōti̍ṣā̠ jyōti̠-rjyōti̠-rjyōti̍ṣā̠ jyōti̍ṣā̠ jyōti̍ḥ ।70) jyōti̍raṅktā maṅktā̠-ñjyōti̠-rjyōti̍raṅktām ।71) a̠ṅktā̠mitya̍ṅktām ।॥ 21 ॥ (71/82)॥ a. 12 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "You are the universe" — identifying Agni with the entire cosmos and calling it to spread wide, illuminating the world.

• verse 22

  1) वाज॑स्य मा मा॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य मा ।2) मा॒ प्र॒स॒वेन॑ प्रस॒वेन॑ मा मा प्रस॒वेन॑ ।3) प्र॒स॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेणो᳚द्ग्रा॒भेण॑ प्रस॒वेन॑ प्रस॒वेनो᳚द्ग्रा॒भेण॑ ।3) प्र॒स॒वेनेति॑ प्र - स॒वेन॑ ।4) उ॒द्ग्रा॒भेणो दुदु॑द्ग्रा॒भेणो᳚ द्ग्रा॒भेणोत् ।4) उ॒द्ग्रा॒भेणेत्यु॑त् - ग्रा॒भेण॑ ।5) उद॑ग्रभी दग्रभी॒दुदु द॑ग्रभीत् ।6) अ॒ग्र॒भी॒दित्य॑ग्रभीत् ।7) अथा॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ग्ं॒ अथाथा॑ स॒पत्नान्॑ ।8) स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्र॒ इन्द्रः॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रः॑ ।9) इन्द्रो॑ मे म॒ इन्द्र॒ इन्द्रो॑ मे ।10) मे॒ नि॒ग्रा॒भेण॑ निग्रा॒भेण॑ मे मे निग्रा॒भेण॑ ।11) नि॒ग्रा॒भेणाध॑रा॒ग्ं॒ अध॑रा-न्निग्रा॒भेण॑ निग्रा॒भेणाध॑रान् ।11) नि॒ग्रा॒भेणेति॑ नि - ग्रा॒भेण॑ ।12) अध॑राग्ं अक रक॒ रध॑रा॒ग्ं॒ अध॑राग्ं अकः ।13) अ॒क॒रित्य॑कः ।14) उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ चोद्ग्रा॒भ मु॑द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ ।14) उ॒द्ग्रा॒भमित्यु॑त् - ग्रा॒भम् ।15) च॒ नि॒ग्रा॒भन्नि॑ग्रा॒भ-ञ्च॑ च निग्रा॒भम् ।16) नि॒ग्रा॒भ-ञ्च॑ च निग्रा॒भन्नि॑ग्रा॒भ-ञ्च॑ ।16) नि॒ग्रा॒भमिति॑ नि - ग्रा॒भम् ।17) च॒ ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ च च॒ ब्रह्म॑ ।18) ब्रह्म॑ दे॒वा दे॒वा ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ दे॒वाः ।19) दे॒वा अ॑वीवृध-न्नवीवृध-न्दे॒वा दे॒वा अ॑वीवृधन्न् ।20) अ॒वी॒वृ॒ध॒न्नित्य॑वीवृधन्न् ।21) अथा॑ स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॒ नथाथा॑ स॒पत्नान्॑ ।22) स॒पत्ना॑ निन्द्रा॒ग्नी इ॑न्द्रा॒ग्नी स॒पत्ना᳚-न्थ्स॒पत्ना॑ निन्द्रा॒ग्नी ।23) इ॒न्द्रा॒ग्नी मे॑ म इन्द्रा॒ग्नी इ॑न्द्रा॒ग्नी मे᳚ ।23) इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी ।24) मे॒ वि॒षू॒चीनान्॑. विषू॒चीना᳚-न्मे मे विषू॒चीनान्॑ ।25) वि॒षू॒चीना॒न्॒. वि वि वि॑षू॒चीनान्॑. विषू॒चीना॒न्॒. वि ।26) व्य॑स्यता मस्यतां॒-विँ व्य॑स्यताम् ।27) अ॒स्य॒ता॒मित्य॑स्यताम् ।28) वसु॑भ्यस्त्वा त्वा॒ वसु॑भ्यो॒ वसु॑भ्यस्त्वा ।28) वसु॑भ्य॒ इति॒ वसु॑ - भ्यः॒ ।29) त्वा॒ रु॒द्रेभ्यो॑ रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा त्वा रु॒द्रेभ्यः॑ ।30) रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा त्वा रु॒द्रेभ्यो॑ रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा ।31) त्वा॒ ऽऽदि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा त्वा ऽऽदि॒त्येभ्यः॑ ।32) आ॒दि॒त्येभ्य॑स्त्वा त्वा ऽऽदि॒त्येभ्य॑ आदि॒त्येभ्य॑स्त्वा ।33) त्वा॒ ऽक्त म॒क्त-न्त्वा᳚ त्वा॒ ऽक्तम् ।34) अ॒क्तग्ं रिहा॑णा॒ रिहा॑णा अ॒क्त म॒क्तग्ं रिहा॑णाः ।35) रिहा॑णा वि॒यन्तु॑ वि॒यन्तु॒ रिहा॑णा॒ रिहा॑णा वि॒यन्तु॑ ।36) वि॒यन्तु॒ वयो॒ वयो॑ वि॒यन्तु॑ वि॒यन्तु॒ वयः॑ ।37) वय॒ इति॒ वयः॑ ।38) प्र॒जां-योँनिं॒-योँनि॑-म्प्र॒जा-म्प्र॒जां-योँनि᳚म् ।38) प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् ।39) योनि॒-म्मा मा योनिं॒-योँनि॒-म्मा ।40) मा नि-र्णि-र्मा मा निः ।41) नि-र्मृ॑क्ष-म्मृक्ष॒न्नि-र्णि-र्मृ॑क्षम् ।42) मृ॒क्ष॒ मा मृ॑क्ष-म्मृक्ष॒ मा ।43) आ प्या॑यन्ता-म्प्यायन्ता॒ मा प्या॑यन्ताम् ।44) प्या॒य॒न्ता॒ माप॒ आपः॑ प्यायन्ता-म्प्यायन्ता॒ मापः॑ ।45) आप॒ ओष॑धय॒ ओष॑धय॒ आप॒ आप॒ ओष॑धयः ।46) ओष॑धयो म॒रुता᳚-म्म॒रुता॒ मोष॑धय॒ ओष॑धयो म॒रुता᳚म् ।47) म॒रुता॒-म्पृष॑तयः॒ पृष॑तयो म॒रुता᳚-म्म॒रुता॒-म्पृष॑तयः ।48) पृष॑तय-स्स्थ स्थ॒ पृष॑तयः॒ पृष॑तय-स्स्थ ।49) स्थ॒ दिव॒-न्दिवग्ग्॑ स्थ स्थ॒ दिव᳚म् ।50) दिव॑-ङ्गच्छ गच्छ॒ दिव॒-न्दिव॑-ङ्गच्छ ।॥ 22 ॥ (50/58)

  ---

  1) vāja̍sya mā mā̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya mā ।2) mā̠ pra̠sa̠vēna̍ prasa̠vēna̍ mā mā prasa̠vēna̍ ।3) pra̠sa̠vēnō̎dgrā̠bhēṇō̎dgrā̠bhēṇa̍ prasa̠vēna̍ prasa̠vēnō̎dgrā̠bhēṇa̍ ।3) pra̠sa̠vēnēti̍ pra - sa̠vēna̍ ।4) u̠dgrā̠bhēṇō dudu̍dgrā̠bhēṇō̎ dgrā̠bhēṇōt ।4) u̠dgrā̠bhēṇētyu̍t - grā̠bhēṇa̍ ।5) uda̍grabhī dagrabhī̠dudu da̍grabhīt ।6) a̠gra̠bhī̠ditya̍grabhīt ।7) athā̍ sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠gṃ̠ athāthā̍ sa̠patnān̍ ।8) sa̠patnā̠gṃ̠ indra̠ indra̍-ssa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠gṃ̠ indra̍ḥ ।9) indrō̍ mē ma̠ indra̠ indrō̍ mē ।10) mē̠ ni̠grā̠bhēṇa̍ nigrā̠bhēṇa̍ mē mē nigrā̠bhēṇa̍ ।11) ni̠grā̠bhēṇādha̍rā̠gṃ̠ adha̍rā-nnigrā̠bhēṇa̍ nigrā̠bhēṇādha̍rān ।11) ni̠grā̠bhēṇēti̍ ni - grā̠bhēṇa̍ ।12) adha̍rāgṃ aka raka̠ radha̍rā̠gṃ̠ adha̍rāgṃ akaḥ ।13) a̠ka̠ritya̍kaḥ ।14) u̠dgrā̠bha-ñcha̍ chōdgrā̠bha mu̍dgrā̠bha-ñcha̍ ।14) u̠dgrā̠bhamityu̍t - grā̠bham ।15) cha̠ ni̠grā̠bhanni̍grā̠bha-ñcha̍ cha nigrā̠bham ।16) ni̠grā̠bha-ñcha̍ cha nigrā̠bhanni̍grā̠bha-ñcha̍ ।16) ni̠grā̠bhamiti̍ ni - grā̠bham ।17) cha̠ brahma̠ brahma̍ cha cha̠ brahma̍ ।18) brahma̍ dē̠vā dē̠vā brahma̠ brahma̍ dē̠vāḥ ।19) dē̠vā a̍vīvṛdha-nnavīvṛdha-ndē̠vā dē̠vā a̍vīvṛdhann ।20) a̠vī̠vṛ̠dha̠nnitya̍vīvṛdhann ।21) athā̍ sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̠ nathāthā̍ sa̠patnān̍ ।22) sa̠patnā̍ nindrā̠gnī i̍ndrā̠gnī sa̠patnā̎-nthsa̠patnā̍ nindrā̠gnī ।23) i̠ndrā̠gnī mē̍ ma indrā̠gnī i̍ndrā̠gnī mē̎ ।23) i̠ndrā̠gnī itī̎mdra - a̠gnī ।24) mē̠ vi̠ṣū̠chīnān̍. viṣū̠chīnā̎-nmē mē viṣū̠chīnān̍ ।25) vi̠ṣū̠chīnā̠n̠. vi vi vi̍ṣū̠chīnān̍. viṣū̠chīnā̠n̠. vi ।26) vya̍syatā masyatā̠ṃ vi vya̍syatām ।27) a̠sya̠tā̠mitya̍syatām ।28) vasu̍bhyastvā tvā̠ vasu̍bhyō̠ vasu̍bhyastvā ।28) vasu̍bhya̠ iti̠ vasu̍ - bhya̠ḥ ।29) tvā̠ ru̠drēbhyō̍ ru̠drēbhya̍stvā tvā ru̠drēbhya̍ḥ ।30) ru̠drēbhya̍stvā tvā ru̠drēbhyō̍ ru̠drēbhya̍stvā ।31) tvā̠ ''di̠tyēbhya̍ ādi̠tyēbhya̍stvā tvā ''di̠tyēbhya̍ḥ ।32) ā̠di̠tyēbhya̍stvā tvā ''di̠tyēbhya̍ ādi̠tyēbhya̍stvā ।33) tvā̠ 'kta ma̠kta-ntvā̎ tvā̠ 'ktam ।34) a̠ktagṃ rihā̍ṇā̠ rihā̍ṇā a̠kta ma̠ktagṃ rihā̍ṇāḥ ।35) rihā̍ṇā vi̠yantu̍ vi̠yantu̠ rihā̍ṇā̠ rihā̍ṇā vi̠yantu̍ ।36) vi̠yantu̠ vayō̠ vayō̍ vi̠yantu̍ vi̠yantu̠ vaya̍ḥ ।37) vaya̠ iti̠ vaya̍ḥ ।38) pra̠jāṃ yōni̠ṃ yōni̍-mpra̠jā-mpra̠jāṃ yōni̎m ।38) pra̠jāmiti̍ pra - jām ।39) yōni̠-mmā mā yōni̠ṃ yōni̠-mmā ।40) mā ni-rṇi-rmā mā niḥ ।41) ni-rmṛ̍kṣa-mmṛkṣa̠nni-rṇi-rmṛ̍kṣam ।42) mṛ̠kṣa̠ mā mṛ̍kṣa-mmṛkṣa̠ mā ।43) ā pyā̍yantā-mpyāyantā̠ mā pyā̍yantām ।44) pyā̠ya̠ntā̠ māpa̠ āpa̍ḥ pyāyantā-mpyāyantā̠ māpa̍ḥ ।45) āpa̠ ōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhaya̠ āpa̠ āpa̠ ōṣa̍dhayaḥ ।46) ōṣa̍dhayō ma̠rutā̎-mma̠rutā̠ mōṣa̍dhaya̠ ōṣa̍dhayō ma̠rutā̎m ।47) ma̠rutā̠-mpṛṣa̍taya̠ḥ pṛṣa̍tayō ma̠rutā̎-mma̠rutā̠-mpṛṣa̍tayaḥ ।48) pṛṣa̍taya-sstha stha̠ pṛṣa̍taya̠ḥ pṛṣa̍taya-sstha ।49) stha̠ diva̠-ndivagg̍ stha stha̠ diva̎m ।50) diva̍-ṅgachCha gachCha̠ diva̠-ndiva̍-ṅgachCha ।॥ 22 ॥ (50/58)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Grace us with food, with upliftment" — prayer to receive the impulse and upward-offering of nourishment from the sacrifice.

• verse 23

  1) ग॒च्छ॒ तत॒स्ततो॑ गच्छ गच्छ॒ ततः॑ ।2) ततो॑ नो न॒स्तत॒स्ततो॑ नः ।3) नो॒ वृष्टिं॒-वृँष्टि॑न्नो नो॒ वृष्टि᳚म् ।4) वृष्टि॒ मा वृष्टिं॒-वृँष्टि॒ मा ।5) एर॑येर॒येर॑य ।6) ई॒र॒येती॑रय ।7) आ॒यु॒ष्पा अ॑ग्ने ऽग्न आयु॒ष्पा आ॑यु॒ष्पा अ॑ग्ने ।7) आ॒यु॒ष्पा इत्या॑युः - पाः ।8) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ऽसि॒ ।9) अ॒स्यायु॒ रायु॑ रस्य॒स्यायुः॑ ।10) आयु॑-र्मे म॒ आयु॒रायु॑-र्मे ।11) मे॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ मे॒ मे॒ पा॒हि॒ ।12) पा॒हि॒ च॒क्षु॒ष्पाश्च॑क्षु॒ष्पाः पा॑हि पाहि चक्षु॒ष्पाः ।13) च॒क्षु॒ष्पा अ॑ग्ने ऽग्ने चक्षु॒ष्पाश्च॑क्षु॒ष्पा अ॑ग्ने ।13) च॒क्षु॒ष्पा इति॑ चक्षुः - पाः ।14) अ॒ग्ने॒ ऽस्य॒स्य॒ग्ने॒ ऽग्ने॒ ऽसि॒ ।15) अ॒सि॒ चक्षु॒श्चक्षु॑रस्यसि॒ चक्षुः॑ ।16) चक्षु॑-र्मे मे॒ चक्षु॒श्चक्षु॑-र्मे ।17) मे॒ पा॒हि॒ पा॒हि॒ मे॒ मे॒ पा॒हि॒ ।18) पा॒हि॒ ध्रु॒वा ध्रु॒वा पा॑हि पाहि ध्रु॒वा ।19) ध्रु॒वा ऽस्य॑सि ध्रु॒वा ध्रु॒वा ऽसि॑ ।20) अ॒सि॒ यं-यँ म॑स्यसि॒ यम् ।21) य-म्प॑रि॒धि-म्प॑रि॒धिं-यंँ य-म्प॑रि॒धिम् ।22) प॒रि॒धि-म्प॒र्यध॑त्थाः प॒र्यध॑त्थाः परि॒धि-म्प॑रि॒धि-म्प॒र्यध॑त्थाः ।22) प॒रि॒धिमिति॑ परि - धिम् ।23) प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने ऽग्ने॑ प॒र्यध॑त्थाः प॒र्यध॑त्था॒ अग्ने᳚ ।23) प॒र्यध॑त्था॒ इति॑ परि - अध॑त्थाः ।24) अग्ने॑ देव दे॒वाग्ने ऽग्ने॑ देव ।25) दे॒व॒ प॒णिभिः॑ प॒णिभि॑-र्देव देव प॒णिभिः॑ ।26) प॒णिभि॑-र्वी॒यमा॑णो वी॒यमा॑णः प॒णिभिः॑ प॒णिभि॑-र्वी॒यमा॑णः ।26) प॒णिभि॒रिति॑ प॒णि - भिः॒ ।27) वी॒यमा॑ण॒ इति॑ वी॒यमा॑णः ।28) त-न्ते॑ ते॒ त-न्त-न्ते᳚ ।29) त॒ ए॒त मे॒त-न्ते॑ त ए॒तम् ।30) ए॒त मन्वन्वे॒त मे॒त मनु॑ ।31) अनु॒ जोष॒-ञ्जोष॒ मन्वनु॒ जोष᳚म् ।32) जोष॑-म्भरामि भरामि॒ जोष॒-ञ्जोष॑-म्भरामि ।33) भ॒रा॒मि॒ न न भ॑रामि भरामि॒ न ।34) ने दि-न्न नेत् ।35) इदे॒ष ए॒ष इदिदे॒ष ।36) ए॒ष त्व-त्त्वदे॒ष ए॒ष त्वत् ।37) त्वद॑पचे॒तया॑ता अपचे॒तया॑तै॒ त्व-त्त्वद॑पचे॒तया॑तै ।38) अ॒प॒चे॒तया॑तै य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्या॑पचे॒तया॑ता अपचे॒तया॑तै य॒ज्ञस्य॑ ।38) अ॒प॒चे॒तया॑ता॒ इत्य॑प - चे॒तया॑तै ।39) य॒ज्ञस्य॒ पाथः॒ पाथो॑ य॒ज्ञस्य॑ य॒ज्ञस्य॒ पाथः॑ ।40) पाथ॒ उपोप॒ पाथः॒ पाथ॒ उप॑ ।41) उप॒ सग्ं स मुपोप॒ सम् ।42) स मि॑त मित॒ग्ं॒ सग्ं स मि॑तम् ।43) इ॒त॒ग्ं॒ स॒ग्ग्॒स्रा॒वभा॑गा-स्सग्ग्​स्रा॒वभा॑गा इत मितग्ं सग्ग्​स्रा॒वभा॑गाः ।44) स॒ग्ग्॒स्रा॒वभा॑गा-स्स्थ स्थ सग्ग्​स्रा॒वभा॑गा-स्सग्ग्​स्रा॒वभा॑गा-स्स्थ ।44) स॒ग्ग्॒स्रा॒वभा॑गा॒ इति॑ सग्ग्​स्रा॒व - भा॒गाः॒ ।45) स्थे॒ षा इ॒षा-स्स्थ॑ स्थे॒ षाः ।46) इ॒षा बृ॒हन्तो॑ बृ॒हन्त॑ इ॒षा इ॒षा बृ॒हन्तः॑ ।47) बृ॒हन्तः॑ प्रस्तरे॒ष्ठाः प्र॑स्तरे॒ष्ठा बृ॒हन्तो॑ बृ॒हन्तः॑ प्रस्तरे॒ष्ठाः ।48) प्र॒स्त॒रे॒ष्ठा ब॑र्​हि॒षदो॑ बर्​हि॒षदः॑ प्रस्तरे॒ष्ठाः प्र॑स्तरे॒ष्ठा ब॑र्​हि॒षदः॑ ।48) प्र॒स्त॒रे॒ष्ठा इति॑ प्रस्तरे - स्थाः ।49) ब॒र्॒हि॒षद॑श्च च बर्​हि॒षदो॑ बर्​हि॒षद॑श्च ।49) ब॒र्॒हि॒षद॒ इति॑ बर्​हि - सदः॑ ।50) च॒ दे॒वा दे॒वाश्च॑ च दे॒वाः ।॥ 23 ॥ (50/59)

  ---

  1) ga̠chCha̠ tata̠statō̍ gachCha gachCha̠ tata̍ḥ ।2) tatō̍ nō na̠stata̠statō̍ naḥ ।3) nō̠ vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̍nnō nō̠ vṛṣṭi̎m ।4) vṛṣṭi̠ mā vṛṣṭi̠ṃ vṛṣṭi̠ mā ।5) ēra̍yēra̠yēra̍ya ।6) ī̠ra̠yētī̍raya ।7) ā̠yu̠ṣpā a̍gnē 'gna āyu̠ṣpā ā̍yu̠ṣpā a̍gnē ।7) ā̠yu̠ṣpā ityā̍yuḥ - pāḥ ।8) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ 'gnē̠ 'si̠ ।9) a̠syāyu̠ rāyu̍ rasya̠syāyu̍ḥ ।10) āyu̍-rmē ma̠ āyu̠rāyu̍-rmē ।11) mē̠ pā̠hi̠ pā̠hi̠ mē̠ mē̠ pā̠hi̠ ।12) pā̠hi̠ cha̠kṣu̠ṣpāścha̍kṣu̠ṣpāḥ pā̍hi pāhi chakṣu̠ṣpāḥ ।13) cha̠kṣu̠ṣpā a̍gnē 'gnē chakṣu̠ṣpāścha̍kṣu̠ṣpā a̍gnē ।13) cha̠kṣu̠ṣpā iti̍ chakṣuḥ - pāḥ ।14) a̠gnē̠ 'sya̠sya̠gnē̠ 'gnē̠ 'si̠ ।15) a̠si̠ chakṣu̠śchakṣu̍rasyasi̠ chakṣu̍ḥ ।16) chakṣu̍-rmē mē̠ chakṣu̠śchakṣu̍-rmē ।17) mē̠ pā̠hi̠ pā̠hi̠ mē̠ mē̠ pā̠hi̠ ।18) pā̠hi̠ dhru̠vā dhru̠vā pā̍hi pāhi dhru̠vā ।19) dhru̠vā 'sya̍si dhru̠vā dhru̠vā 'si̍ ।20) a̠si̠ yaṃ ya ma̍syasi̠ yam ।21) ya-mpa̍ri̠dhi-mpa̍ri̠dhiṃ yaṃ ya-mpa̍ri̠dhim ।22) pa̠ri̠dhi-mpa̠ryadha̍tthāḥ pa̠ryadha̍tthāḥ pari̠dhi-mpa̍ri̠dhi-mpa̠ryadha̍tthāḥ ।22) pa̠ri̠dhimiti̍ pari - dhim ।23) pa̠ryadha̍tthā̠ agnē 'gnē̍ pa̠ryadha̍tthāḥ pa̠ryadha̍tthā̠ agnē̎ ।23) pa̠ryadha̍tthā̠ iti̍ pari - adha̍tthāḥ ।24) agnē̍ dēva dē̠vāgnē 'gnē̍ dēva ।25) dē̠va̠ pa̠ṇibhi̍ḥ pa̠ṇibhi̍-rdēva dēva pa̠ṇibhi̍ḥ ।26) pa̠ṇibhi̍-rvī̠yamā̍ṇō vī̠yamā̍ṇaḥ pa̠ṇibhi̍ḥ pa̠ṇibhi̍-rvī̠yamā̍ṇaḥ ।26) pa̠ṇibhi̠riti̍ pa̠ṇi - bhi̠ḥ ।27) vī̠yamā̍ṇa̠ iti̍ vī̠yamā̍ṇaḥ ।28) ta-ntē̍ tē̠ ta-nta-ntē̎ ।29) ta̠ ē̠ta mē̠ta-ntē̍ ta ē̠tam ।30) ē̠ta manvanvē̠ta mē̠ta manu̍ ।31) anu̠ jōṣa̠-ñjōṣa̠ manvanu̠ jōṣa̎m ।32) jōṣa̍-mbharāmi bharāmi̠ jōṣa̠-ñjōṣa̍-mbharāmi ।33) bha̠rā̠mi̠ na na bha̍rāmi bharāmi̠ na ।34) nē di-nna nēt ।35) idē̠ṣa ē̠ṣa ididē̠ṣa ।36) ē̠ṣa tva-ttvadē̠ṣa ē̠ṣa tvat ।37) tvada̍pachē̠tayā̍tā apachē̠tayā̍tai̠ tva-ttvada̍pachē̠tayā̍tai ।38) a̠pa̠chē̠tayā̍tai ya̠jñasya̍ ya̠jñasyā̍pachē̠tayā̍tā apachē̠tayā̍tai ya̠jñasya̍ ।38) a̠pa̠chē̠tayā̍tā̠ itya̍pa - chē̠tayā̍tai ।39) ya̠jñasya̠ pātha̠ḥ pāthō̍ ya̠jñasya̍ ya̠jñasya̠ pātha̍ḥ ।40) pātha̠ upōpa̠ pātha̠ḥ pātha̠ upa̍ ।41) upa̠ sagṃ sa mupōpa̠ sam ।42) sa mi̍ta mita̠gṃ̠ sagṃ sa mi̍tam ।43) i̠ta̠gṃ̠ sa̠gg̠srā̠vabhā̍gā-ssagg​srā̠vabhā̍gā ita mitagṃ sagg​srā̠vabhā̍gāḥ ।44) sa̠gg̠srā̠vabhā̍gā-sstha stha sagg​srā̠vabhā̍gā-ssagg​srā̠vabhā̍gā-sstha ।44) sa̠gg̠srā̠vabhā̍gā̠ iti̍ sagg​srā̠va - bhā̠gā̠ḥ ।45) sthē̠ ṣā i̠ṣā-sstha̍ sthē̠ ṣāḥ ।46) i̠ṣā bṛ̠hantō̍ bṛ̠hanta̍ i̠ṣā i̠ṣā bṛ̠hanta̍ḥ ।47) bṛ̠hanta̍ḥ prastarē̠ṣṭhāḥ pra̍starē̠ṣṭhā bṛ̠hantō̍ bṛ̠hanta̍ḥ prastarē̠ṣṭhāḥ ।48) pra̠sta̠rē̠ṣṭhā ba̍r​hi̠ṣadō̍ bar​hi̠ṣada̍ḥ prastarē̠ṣṭhāḥ pra̍starē̠ṣṭhā ba̍r​hi̠ṣada̍ḥ ।48) pra̠sta̠rē̠ṣṭhā iti̍ prastarē - sthāḥ ।49) ba̠r̠hi̠ṣada̍ścha cha bar​hi̠ṣadō̍ bar​hi̠ṣada̍ścha ।49) ba̠r̠hi̠ṣada̠ iti̍ bar​hi - sada̍ḥ ।50) cha̠ dē̠vā dē̠vāścha̍ cha dē̠vāḥ ।॥ 23 ॥ (50/59)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Go hence, grant us rain" — directing excess ritual force to depart and return as nourishing rainfall.

• verse 24

  1) दे॒वा इ॒मा मि॒मा-न्दे॒वा दे॒वा इ॒माम् ।2) इ॒मां-वाँचं॒-वाँच॑ मि॒मा मि॒मां-वाँच᳚म् ।3) वाच॑ म॒भ्य॑भि वाचं॒-वाँच॑ म॒भि ।4) अ॒भि विश्वे॒ विश्वे॒ ऽभ्य॑भि विश्वे᳚ ।5) विश्वे॑ गृ॒णन्तो॑ गृ॒णन्तो॒ विश्वे॒ विश्वे॑ गृ॒णन्तः॑ ।6) गृ॒णन्त॑ आ॒सद्या॒सद्य॑ गृ॒णन्तो॑ गृ॒णन्त॑ आ॒सद्य॑ ।7) आ॒सद्या॒स्मि-न्न॒स्मि न्ना॒सद्या॒सद्या॒स्मिन्न् ।7) आ॒सद्येत्या᳚ - सद्य॑ ।8) अ॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिष्य॒स्मि-न्न॒स्मि-न्ब॒र्॒हिषि॑ ।9) ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्व-म्मादयद्ध्व-म्ब॒र्॒हिषि॑ ब॒र्॒हिषि॑ मादयद्ध्वम् ।10) मा॒द॒य॒द्ध्व॒ म॒ग्नेर॒ग्ने-र्मा॑दयद्ध्व-म्मादयद्ध्व म॒ग्नेः ।11) अ॒ग्ने-र्वां᳚-वाँ म॒ग्नेर॒ग्ने-र्वा᳚म् ।12) वा॒ मप॑न्नगृह॒स्याप॑न्नगृहस्य वां-वाँ॒ मप॑न्नगृहस्य ।13) अप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि॒ सद॒स्यप॑न्नगृह॒स्याप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि ।13) अप॑न्नगृह॒स्येत्यप॑न्न - गृ॒ह॒स्य॒ ।14) सद॑सि सादयामि सादयामि॒ सद॑सि॒ सद॑सि सादयामि ।15) सा॒द॒या॒मि॒ सु॒म्नाय॑ सु॒म्नाय॑ सादयामि सादयामि सु॒म्नाय॑ ।16) सु॒म्नाय॑ सुम्निनी सुम्निनी सु॒म्नाय॑ सु॒म्नाय॑ सुम्निनी ।17) सु॒म्नि॒नी॒ सु॒म्ने सु॒म्ने सु॑म्निनी सुम्निनी सु॒म्ने ।17) सु॒म्नि॒नी॒ इति॑ सुम्निनी ।18) सु॒म्ने मा॑ मा सु॒म्ने सु॒म्ने मा᳚ ।19) मा॒ ध॒त्त॒-न्ध॒त्त॒-म्मा॒ मा॒ ध॒त्त॒म् ।20) ध॒त्त॒-न्धु॒रि धु॒रि ध॑त्त-न्धत्त-न्धु॒रि ।21) धु॒रि धु॒र्यौ॑ धु॒र्यौ॑ धु॒रि धु॒रि धु॒र्यौ᳚ ।22) धु॒र्यौ॑ पात-म्पात-न्धु॒र्यौ॑ धु॒र्यौ॑ पातम् ।23) पा॒त॒ मग्ने ऽग्ने॑ पात-म्पात॒ मग्ने᳚ ।24) अग्ने॑ ऽदब्धायो ऽदब्धा॒यो ऽग्ने ऽग्ने॑ ऽदब्धायो ।25) अ॒द॒ब्धा॒यो॒ ऽशी॒त॒त॒नो॒ अ॒शी॒त॒त॒नो॒ अ॒द॒ब्धा॒यो॒ ऽद॒ब्धा॒यो॒ ऽशी॒त॒त॒नो॒ ।25) अ॒द॒ब्धा॒यो॒ इत्य॑दब्ध - आ॒यो॒ ।26) अ॒शी॒त॒त॒नो॒ पा॒हि पा॒ह्य॑शीततनो अशीततनो पा॒हि ।26) अ॒शी॒त॒त॒नो॒ इत्य॑शीत - त॒नो॒ ।27) पा॒हि मा॑ मा पा॒हि पा॒हि मा᳚ ।28) मा॒ ऽद्याद्य मा॑ मा॒ ऽद्य ।29) अ॒द्य दि॒वो दि॒वो᳚ ऽद्याद्य दि॒वः ।30) दि॒वः पा॒हि पा॒हि दि॒वो दि॒वः पा॒हि ।31) पा॒हि प्रसि॑त्यै॒ प्रसि॑त्यै पा॒हि पा॒हि प्रसि॑त्यै ।32) प्रसि॑त्यै पा॒हि पा॒हि प्रसि॑त्यै॒ प्रसि॑त्यै पा॒हि ।32) प्रसि॑त्या॒ इति॒ प्र - सि॒त्यै॒ ।33) पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै॒ दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै ।34) दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि पा॒हि दुरि॑ष्ट्यै॒ दुरि॑ष्ट्यै पा॒हि ।34) दुरि॑ष्ट्या॒ इति॒ दुः - इ॒ष्ट्यै॒ ।35) पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै दु॑रद्म॒न्यै पा॒हि पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै ।36) दु॒र॒द्म॒न्यै पा॒हि पा॒हि दु॑रद्म॒न्यै दु॑रद्म॒न्यै पा॒हि ।36) दु॒र॒द्म॒न्या इति॑ दुः - अ॒द्म॒न्यै ।37) पा॒हि दुश्च॑रिता॒-द्दुश्च॑रिता-त्पा॒हि पा॒हि दुश्च॑रितात् ।38) दुश्च॑रिता॒दवि॑ष॒ मवि॑ष॒-न्दुश्च॑रिता॒-द्दुश्च॑रिता॒दवि॑षम् ।38) दुश्च॑रिता॒दिति॒ दुः - च॒रि॒ता॒त् ।39) अवि॑षन्नो॒ नो ऽवि॑ष॒ मवि॑षन्नः ।40) नः॒ पि॒तु-म्पि॒तुन्नो॑ नः पि॒तुम् ।41) पि॒तु-ङ्कृ॑णु कृणु पि॒तु-म्पि॒तु-ङ्कृ॑णु ।42) कृ॒णु॒ सु॒षदा॑ सु॒षदा॑ कृणु कृणु सु॒षदा᳚ ।43) सु॒षदा॒ योनिं॒-योँनिग्ं॑ सु॒षदा॑ सु॒षदा॒ योनि᳚म् ।43) सु॒षदेति॑ सु - सदा᳚ ।44) योनि॒ग्ग्॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ योनिं॒-योँनि॒ग्ग्॒ स्वाहा᳚ ।45) स्वाहा॒ देवा॒ देवा॒-स्स्वाहा॒ स्वाहा॒ देवाः᳚ ।46) देवा॑ गातुविदो गातुविदो॒ देवा॒ देवा॑ गातुविदः ।47) गा॒तु॒वि॒दो॒ गा॒तु-ङ्गा॒तु-ङ्गा॑तुविदो गातुविदो गा॒तुम् ।47) गा॒तु॒वि॒द॒ इति॑ गातु - वि॒दः॒ ।48) गा॒तुं-विँ॒त्त्वा वि॒त्त्वा गा॒तु-ङ्गा॒तुं-विँ॒त्त्वा ।49) वि॒त्त्वा गा॒तु-ङ्गा॒तुं-विँ॒त्त्वा वि॒त्त्वा गा॒तुम् ।50) गा॒तु मि॑ते त गा॒तु-ङ्गा॒तु मि॑त ।51) इ॒त॒ मन॑सो॒ मन॑स इते त॒ मन॑सः ।52) मन॑सस् पते पते॒ मन॑सो॒ मन॑सस् पते ।53) प॒त॒ इ॒म मि॒म-म्प॑ते पत इ॒मम् ।54) इ॒मन्नो॑ न इ॒म मि॒मन्नः॑ ।55) नो॒ दे॒व॒ दे॒व॒ नो॒ नो॒ दे॒व॒ ।56) दे॒व॒ दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ देव देव दे॒वेषु॑ ।57) दे॒वेषु॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञ-न्दे॒वेषु॑ दे॒वेषु॑ य॒ज्ञम् ।58) य॒ज्ञग्ग्​ स्वाहा॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञं-यँ॒ज्ञग्ग्​ स्वाहा᳚ ।59) स्वाहा॑ वा॒चि वा॒चि स्वाहा॒ स्वाहा॑ वा॒चि ।60) वा॒चि स्वाहा॒ स्वाहा॑ वा॒चि वा॒चि स्वाहा᳚ ।61) स्वाहा॒ वाते॒ वाते॒ स्वाहा॒ स्वाहा॒ वाते᳚ ।62) वाते॑ धा धा॒ वाते॒ वाते॑ धाः ।63) धा॒ इति॑ धाः ।॥ 24 ॥ (63/74)॥ अ. 13 ॥

  ---

  1) dē̠vā i̠mā mi̠mā-ndē̠vā dē̠vā i̠mām ।2) i̠māṃ vācha̠ṃ vācha̍ mi̠mā mi̠māṃ vācha̎m ।3) vācha̍ ma̠bhya̍bhi vācha̠ṃ vācha̍ ma̠bhi ।4) a̠bhi viśvē̠ viśvē̠ 'bhya̍bhi viśvē̎ ।5) viśvē̍ gṛ̠ṇantō̍ gṛ̠ṇantō̠ viśvē̠ viśvē̍ gṛ̠ṇanta̍ḥ ।6) gṛ̠ṇanta̍ ā̠sadyā̠sadya̍ gṛ̠ṇantō̍ gṛ̠ṇanta̍ ā̠sadya̍ ।7) ā̠sadyā̠smi-nna̠smi nnā̠sadyā̠sadyā̠sminn ।7) ā̠sadyētyā̎ - sadya̍ ।8) a̠smi-nba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣya̠smi-nna̠smi-nba̠r̠hiṣi̍ ।9) ba̠r̠hiṣi̍ mādayaddhva-mmādayaddhva-mba̠r̠hiṣi̍ ba̠r̠hiṣi̍ mādayaddhvam ।10) mā̠da̠ya̠ddhva̠ ma̠gnēra̠gnē-rmā̍dayaddhva-mmādayaddhva ma̠gnēḥ ।11) a̠gnē-rvā̎ṃ vā ma̠gnēra̠gnē-rvā̎m ।12) vā̠ mapa̍nnagṛha̠syāpa̍nnagṛhasya vāṃ vā̠ mapa̍nnagṛhasya ।13) apa̍nnagṛhasya̠ sada̍si̠ sada̠syapa̍nnagṛha̠syāpa̍nnagṛhasya̠ sada̍si ।13) apa̍nnagṛha̠syētyapa̍nna - gṛ̠ha̠sya̠ ।14) sada̍si sādayāmi sādayāmi̠ sada̍si̠ sada̍si sādayāmi ।15) sā̠da̠yā̠mi̠ su̠mnāya̍ su̠mnāya̍ sādayāmi sādayāmi su̠mnāya̍ ।16) su̠mnāya̍ sumninī sumninī su̠mnāya̍ su̠mnāya̍ sumninī ।17) su̠mni̠nī̠ su̠mnē su̠mnē su̍mninī sumninī su̠mnē ।17) su̠mni̠nī̠ iti̍ sumninī ।18) su̠mnē mā̍ mā su̠mnē su̠mnē mā̎ ।19) mā̠ dha̠tta̠-ndha̠tta̠-mmā̠ mā̠ dha̠tta̠m ।20) dha̠tta̠-ndhu̠ri dhu̠ri dha̍tta-ndhatta-ndhu̠ri ।21) dhu̠ri dhu̠ryau̍ dhu̠ryau̍ dhu̠ri dhu̠ri dhu̠ryau̎ ।22) dhu̠ryau̍ pāta-mpāta-ndhu̠ryau̍ dhu̠ryau̍ pātam ।23) pā̠ta̠ magnē 'gnē̍ pāta-mpāta̠ magnē̎ ।24) agnē̍ 'dabdhāyō 'dabdhā̠yō 'gnē 'gnē̍ 'dabdhāyō ।25) a̠da̠bdhā̠yō̠ 'śī̠ta̠ta̠nō̠ a̠śī̠ta̠ta̠nō̠ a̠da̠bdhā̠yō̠ 'da̠bdhā̠yō̠ 'śī̠ta̠ta̠nō̠ ।25) a̠da̠bdhā̠yō̠ itya̍dabdha - ā̠yō̠ ।26) a̠śī̠ta̠ta̠nō̠ pā̠hi pā̠hya̍śītatanō aśītatanō pā̠hi ।26) a̠śī̠ta̠ta̠nō̠ itya̍śīta - ta̠nō̠ ।27) pā̠hi mā̍ mā pā̠hi pā̠hi mā̎ ।28) mā̠ 'dyādya mā̍ mā̠ 'dya ।29) a̠dya di̠vō di̠vō̎ 'dyādya di̠vaḥ ।30) di̠vaḥ pā̠hi pā̠hi di̠vō di̠vaḥ pā̠hi ।31) pā̠hi prasi̍tyai̠ prasi̍tyai pā̠hi pā̠hi prasi̍tyai ।32) prasi̍tyai pā̠hi pā̠hi prasi̍tyai̠ prasi̍tyai pā̠hi ।32) prasi̍tyā̠ iti̠ pra - si̠tyai̠ ।33) pā̠hi duri̍ṣṭyai̠ duri̍ṣṭyai pā̠hi pā̠hi duri̍ṣṭyai ।34) duri̍ṣṭyai pā̠hi pā̠hi duri̍ṣṭyai̠ duri̍ṣṭyai pā̠hi ।34) duri̍ṣṭyā̠ iti̠ duḥ - i̠ṣṭyai̠ ।35) pā̠hi du̍radma̠nyai du̍radma̠nyai pā̠hi pā̠hi du̍radma̠nyai ।36) du̠ra̠dma̠nyai pā̠hi pā̠hi du̍radma̠nyai du̍radma̠nyai pā̠hi ।36) du̠ra̠dma̠nyā iti̍ duḥ - a̠dma̠nyai ।37) pā̠hi duścha̍ritā̠-dduścha̍ritā-tpā̠hi pā̠hi duścha̍ritāt ।38) duścha̍ritā̠davi̍ṣa̠ mavi̍ṣa̠-nduścha̍ritā̠-dduścha̍ritā̠davi̍ṣam ।38) duścha̍ritā̠diti̠ duḥ - cha̠ri̠tā̠t ।39) avi̍ṣannō̠ nō 'vi̍ṣa̠ mavi̍ṣannaḥ ।40) na̠ḥ pi̠tu-mpi̠tunnō̍ naḥ pi̠tum ।41) pi̠tu-ṅkṛ̍ṇu kṛṇu pi̠tu-mpi̠tu-ṅkṛ̍ṇu ।42) kṛ̠ṇu̠ su̠ṣadā̍ su̠ṣadā̍ kṛṇu kṛṇu su̠ṣadā̎ ।43) su̠ṣadā̠ yōni̠ṃ yōnigṃ̍ su̠ṣadā̍ su̠ṣadā̠ yōni̎m ।43) su̠ṣadēti̍ su - sadā̎ ।44) yōni̠gg̠ svāhā̠ svāhā̠ yōni̠ṃ yōni̠gg̠ svāhā̎ ।45) svāhā̠ dēvā̠ dēvā̠-ssvāhā̠ svāhā̠ dēvā̎ḥ ।46) dēvā̍ gātuvidō gātuvidō̠ dēvā̠ dēvā̍ gātuvidaḥ ।47) gā̠tu̠vi̠dō̠ gā̠tu-ṅgā̠tu-ṅgā̍tuvidō gātuvidō gā̠tum ।47) gā̠tu̠vi̠da̠ iti̍ gātu - vi̠da̠ḥ ।48) gā̠tuṃ vi̠ttvā vi̠ttvā gā̠tu-ṅgā̠tuṃ vi̠ttvā ।49) vi̠ttvā gā̠tu-ṅgā̠tuṃ vi̠ttvā vi̠ttvā gā̠tum ।50) gā̠tu mi̍tē ta gā̠tu-ṅgā̠tu mi̍ta ।51) i̠ta̠ mana̍sō̠ mana̍sa itē ta̠ mana̍saḥ ।52) mana̍sas patē patē̠ mana̍sō̠ mana̍sas patē ।53) pa̠ta̠ i̠ma mi̠ma-mpa̍tē pata i̠mam ।54) i̠mannō̍ na i̠ma mi̠manna̍ḥ ।55) nō̠ dē̠va̠ dē̠va̠ nō̠ nō̠ dē̠va̠ ।56) dē̠va̠ dē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ dēva dēva dē̠vēṣu̍ ।57) dē̠vēṣu̍ ya̠jñaṃ ya̠jña-ndē̠vēṣu̍ dē̠vēṣu̍ ya̠jñam ।58) ya̠jñagg​ svāhā̠ svāhā̍ ya̠jñaṃ ya̠jñagg​ svāhā̎ ।59) svāhā̍ vā̠chi vā̠chi svāhā̠ svāhā̍ vā̠chi ।60) vā̠chi svāhā̠ svāhā̍ vā̠chi vā̠chi svāhā̎ ।61) svāhā̠ vātē̠ vātē̠ svāhā̠ svāhā̠ vātē̎ ।62) vātē̍ dhā dhā̠ vātē̠ vātē̍ dhāḥ ।63) dhā̠ iti̍ dhāḥ ।॥ 24 ॥ (63/74)॥ a. 13 ॥

  meaning

  Vedic jata-patha: "The gods shaped this speech" — declaring that the sacred Vedic language itself was formed by the gods for cosmic purpose.

• verse 25

  1) उ॒भा वां᳚-वाँ मु॒भोभा वा᳚म् ।2) वा॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ वां॒-वाँ॒ मि॒न्द्रा॒ग्नी॒ ।3) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ आ॒हु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॑ इन्द्राग्नी इन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्यै᳚ ।3) इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ ।4) आ॒हु॒वद्ध्या॑ उ॒भोभा ऽऽहु॒वद्ध्या॑ आहु॒वद्ध्या॑ उ॒भा ।5) उ॒भा राध॑सो॒ राध॑स उ॒भोभा राध॑सः ।6) राध॑स-स्स॒ह स॒ह राध॑सो॒ राध॑स-स्स॒ह ।7) स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै॑ माद॒यद्ध्यै॑ स॒ह स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ ।8) मा॒द॒यद्ध्या॒ इति॑ माद॒यद्ध्यै᳚ ।9) उ॒भा दा॒तारौ॑ दा॒तारा॑ वु॒भोभा दा॒तारौ᳚ ।10) दा॒तारा॑ वि॒षा मि॒षा-न्दा॒तारौ॑ दा॒तारा॑ वि॒षाम् ।11) इ॒षाग्ं र॑यी॒णाग्ं र॑यी॒णा मि॒षा मि॒षाग्ं र॑यी॒णाम् ।12) र॒यी॒णा मु॒भोभा र॑यी॒णाग्ं र॑यी॒णा मु॒भा ।13) उ॒भा वाज॑स्य॒ वाज॑स्यो॒भोभा वाज॑स्य ।14) वाज॑स्य सा॒तये॑ सा॒तये॒ वाज॑स्य॒ वाज॑स्य सा॒तये᳚ ।15) सा॒तये॑ हुवे हुवे सा॒तये॑ सा॒तये॑ हुवे ।16) हु॒वे॒ वां॒-वाँ॒ग्ं॒ हु॒वे॒ हु॒वे॒ वा॒म् ।17) वा॒मिति॑ वाम् ।18) अश्र॑व॒ग्ं॒हि ह्यश्र॑व॒ मश्र॑व॒ग्ं॒हि ।19) हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा भूरि॒दाव॑त्तरा॒ हि हि भू॑रि॒दाव॑त्तरा ।20) भू॒रि॒दाव॑त्तरा वां-वाँ-म्भूरि॒दाव॑त्तरा भूरि॒दाव॑त्तरा वाम् ।20) भू॒रि॒दाव॑त्त॒रेति॑ भूरि॒दाव॑त् - त॒रा॒ ।21) वां॒-विँजा॑मातु॒-र्विजा॑मातु-र्वां-वाँं॒-विँजा॑मातुः ।22) विजा॑मातुरु॒तोत विजा॑मातु॒-र्विजा॑मातुरु॒त ।22) विजा॑मातु॒रिति॒ वि - जा॒मा॒तुः॒ ।23) उ॒त वा॑ वो॒तोत वा᳚ ।24) वा॒ घ॒ घ॒ वा॒ वा॒ घ॒ ।25) घा॒ स्या॒ला-थ्स्या॒ला-द्घ॑ घा स्या॒लात् ।26) स्या॒लादिति॑ स्या॒लात् ।27) अथा॒ सोम॑स्य॒ सोम॒स्याथाथा॒ सोम॑स्य ।28) सोम॑स्य॒ प्रय॑ती॒ प्रय॑ती॒ सोम॑स्य॒ सोम॑स्य॒ प्रय॑ती ।29) प्रय॑ती यु॒वभ्यां᳚-युँ॒वभ्या॒-म्प्रय॑ती॒ प्रय॑ती यु॒वभ्या᳚म् ।29) प्रय॒तीति॒ प्र - य॒ती॒ ।30) यु॒वभ्या॒ मिन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी यु॒वभ्यां᳚-युँ॒वभ्या॒ मिन्द्रा᳚ग्नी ।30) यु॒वभ्या॒मिति॑ यु॒व - भ्या॒म् ।31) इन्द्रा᳚ग्नी॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒ मिन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी॒ स्तोम᳚म् ।31) इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑ - अ॒ग्नी॒ ।32) स्तोम॑-ञ्जनयामि जनयामि॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॑-ञ्जनयामि ।33) ज॒न॒या॒मि॒ नव्य॒न्नव्य॑-ञ्जनयामि जनयामि॒ नव्य᳚म् ।34) नव्य॒मिति॒ नव्य᳚म् ।35) इन्द्रा᳚ग्नी नव॒तिन्न॑व॒ति मिन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी नव॒तिम् ।35) इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑ - अ॒ग्नी॒ ।36) न॒व॒ति-म्पुरः॒ पुरो॑ नव॒तिन्न॑व॒ति-म्पुरः॑ ।37) पुरो॑ दा॒सप॑त्नी-र्दा॒सप॑त्नीः॒ पुरः॒ पुरो॑ दा॒सप॑त्नीः ।38) दा॒सप॑त्नीरधूनुत मधूनुत-न्दा॒सप॑त्नी-र्दा॒सप॑त्नीरधूनुतम् ।38) दा॒सप॑त्नी॒रिति॑ दा॒स - प॒त्नीः॒ ।39) अ॒धू॒नु॒त॒मित्य॑धूनुतम् ।40) सा॒क मेके॒नैके॑न सा॒कग्ं सा॒क मेके॑न ।41) एके॑न॒ कर्म॑णा॒ कर्म॒णैके॒नैके॑न॒ कर्म॑णा ।42) कर्म॒णेति॒ कर्म॑णा ।43) शुचि॒न्नु नु शुचि॒ग्ं॒ शुचि॒न्नु ।44) नु स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒न्नु नु स्तोम᳚म् ।45) स्तोम॒न्नव॑जात॒न्नव॑जात॒ग्ग्॒ स्तोम॒ग्ग्॒ स्तोम॒न्नव॑जातम् ।46) नव॑जात म॒द्याद्य नव॑जात॒न्नव॑जात म॒द्य ।46) नव॑जात॒मिति॒ नव॑ - जा॒त॒म् ।47) अ॒द्ये न्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी अ॒द्याद्ये न्द्रा᳚ग्नी ।48) इन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा वृत्रह॒णेन्द्रा᳚ग्नी॒ इन्द्रा᳚ग्नी वृत्रहणा ।48) इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑ - अ॒ग्नी॒ ।49) वृ॒त्र॒ह॒णा॒ जु॒षेथा᳚-ञ्जु॒षेथां᳚-वृँत्रहणा वृत्रहणा जु॒षेथा᳚म् ।49) वृ॒त्र॒ह॒णेति॑ वृत्र - ह॒ना॒ ।50) जु॒षेथा॒मिति॑ जु॒षेथा᳚म् ।॥ 25 ॥ (50/61)

  ---

  1) u̠bhā vā̎ṃ vā mu̠bhōbhā vā̎m ।2) vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ i̠ndrā̠gnī̠ vā̠ṃ vā̠ mi̠ndrā̠gnī̠ ।3) i̠ndrā̠gnī̠ ā̠hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̍ indrāgnī indrāgnī āhu̠vaddhyai̎ ।3) i̠ndrā̠gnī̠ itī̎mdra - a̠gnī̠ ।4) ā̠hu̠vaddhyā̍ u̠bhōbhā ''hu̠vaddhyā̍ āhu̠vaddhyā̍ u̠bhā ।5) u̠bhā rādha̍sō̠ rādha̍sa u̠bhōbhā rādha̍saḥ ।6) rādha̍sa-ssa̠ha sa̠ha rādha̍sō̠ rādha̍sa-ssa̠ha ।7) sa̠ha mā̍da̠yaddhyai̍ māda̠yaddhyai̍ sa̠ha sa̠ha mā̍da̠yaddhyai̎ ।8) mā̠da̠yaddhyā̠ iti̍ māda̠yaddhyai̎ ।9) u̠bhā dā̠tārau̍ dā̠tārā̍ vu̠bhōbhā dā̠tārau̎ ।10) dā̠tārā̍ vi̠ṣā mi̠ṣā-ndā̠tārau̍ dā̠tārā̍ vi̠ṣām ।11) i̠ṣāgṃ ra̍yī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā mi̠ṣā mi̠ṣāgṃ ra̍yī̠ṇām ।12) ra̠yī̠ṇā mu̠bhōbhā ra̍yī̠ṇāgṃ ra̍yī̠ṇā mu̠bhā ।13) u̠bhā vāja̍sya̠ vāja̍syō̠bhōbhā vāja̍sya ।14) vāja̍sya sā̠tayē̍ sā̠tayē̠ vāja̍sya̠ vāja̍sya sā̠tayē̎ ।15) sā̠tayē̍ huvē huvē sā̠tayē̍ sā̠tayē̍ huvē ।16) hu̠vē̠ vā̠ṃ vā̠gṃ̠ hu̠vē̠ hu̠vē̠ vā̠m ।17) vā̠miti̍ vām ।18) aśra̍va̠gṃ̠hi hyaśra̍va̠ maśra̍va̠gṃ̠hi ।19) hi bhū̍ri̠dāva̍ttarā bhūri̠dāva̍ttarā̠ hi hi bhū̍ri̠dāva̍ttarā ।20) bhū̠ri̠dāva̍ttarā vāṃ vā-mbhūri̠dāva̍ttarā bhūri̠dāva̍ttarā vām ।20) bhū̠ri̠dāva̍tta̠rēti̍ bhūri̠dāva̍t - ta̠rā̠ ।21) vā̠ṃ vijā̍mātu̠-rvijā̍mātu-rvāṃ vā̠ṃ vijā̍mātuḥ ।22) vijā̍māturu̠tōta vijā̍mātu̠-rvijā̍māturu̠ta ।22) vijā̍mātu̠riti̠ vi - jā̠mā̠tu̠ḥ ।23) u̠ta vā̍ vō̠tōta vā̎ ।24) vā̠ gha̠ gha̠ vā̠ vā̠ gha̠ ।25) ghā̠ syā̠lā-thsyā̠lā-dgha̍ ghā syā̠lāt ।26) syā̠lāditi̍ syā̠lāt ।27) athā̠ sōma̍sya̠ sōma̠syāthāthā̠ sōma̍sya ।28) sōma̍sya̠ praya̍tī̠ praya̍tī̠ sōma̍sya̠ sōma̍sya̠ praya̍tī ।29) praya̍tī yu̠vabhyā̎ṃ yu̠vabhyā̠-mpraya̍tī̠ praya̍tī yu̠vabhyā̎m ।29) praya̠tīti̠ pra - ya̠tī̠ ।30) yu̠vabhyā̠ mindrā̎gnī̠ indrā̎gnī yu̠vabhyā̎ṃ yu̠vabhyā̠ mindrā̎gnī ।30) yu̠vabhyā̠miti̍ yu̠va - bhyā̠m ।31) indrā̎gnī̠ stōma̠gg̠ stōma̠ mindrā̎gnī̠ indrā̎gnī̠ stōma̎m ।31) indrā̎gnī̠ itīndra̍ - a̠gnī̠ ।32) stōma̍-ñjanayāmi janayāmi̠ stōma̠gg̠ stōma̍-ñjanayāmi ।33) ja̠na̠yā̠mi̠ navya̠nnavya̍-ñjanayāmi janayāmi̠ navya̎m ।34) navya̠miti̠ navya̎m ।35) indrā̎gnī nava̠tinna̍va̠ti mindrā̎gnī̠ indrā̎gnī nava̠tim ।35) indrā̎gnī̠ itīndra̍ - a̠gnī̠ ।36) na̠va̠ti-mpura̠ḥ purō̍ nava̠tinna̍va̠ti-mpura̍ḥ ।37) purō̍ dā̠sapa̍tnī-rdā̠sapa̍tnī̠ḥ pura̠ḥ purō̍ dā̠sapa̍tnīḥ ।38) dā̠sapa̍tnīradhūnuta madhūnuta-ndā̠sapa̍tnī-rdā̠sapa̍tnīradhūnutam ।38) dā̠sapa̍tnī̠riti̍ dā̠sa - pa̠tnī̠ḥ ।39) a̠dhū̠nu̠ta̠mitya̍dhūnutam ।40) sā̠ka mēkē̠naikē̍na sā̠kagṃ sā̠ka mēkē̍na ।41) ēkē̍na̠ karma̍ṇā̠ karma̠ṇaikē̠naikē̍na̠ karma̍ṇā ।42) karma̠ṇēti̠ karma̍ṇā ।43) śuchi̠nnu nu śuchi̠gṃ̠ śuchi̠nnu ।44) nu stōma̠gg̠ stōma̠nnu nu stōma̎m ।45) stōma̠nnava̍jāta̠nnava̍jāta̠gg̠ stōma̠gg̠ stōma̠nnava̍jātam ।46) nava̍jāta ma̠dyādya nava̍jāta̠nnava̍jāta ma̠dya ।46) nava̍jāta̠miti̠ nava̍ - jā̠ta̠m ।47) a̠dyē ndrā̎gnī̠ indrā̎gnī a̠dyādyē ndrā̎gnī ।48) indrā̎gnī vṛtrahaṇā vṛtraha̠ṇēndrā̎gnī̠ indrā̎gnī vṛtrahaṇā ।48) indrā̎gnī̠ itīndra̍ - a̠gnī̠ ।49) vṛ̠tra̠ha̠ṇā̠ ju̠ṣēthā̎-ñju̠ṣēthā̎ṃ vṛtrahaṇā vṛtrahaṇā ju̠ṣēthā̎m ।49) vṛ̠tra̠ha̠ṇēti̍ vṛtra - ha̠nā̠ ।50) ju̠ṣēthā̠miti̍ ju̠ṣēthā̎m ।॥ 25 ॥ (50/61)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Both of you, O Indra-Agni" — dual invocation of the great divine pair, calling them to hear and respond to the sacrificial call.

• verse 26

  1) उ॒भा हिह्यु॑भोभा हि ।2) हि वां᳚-वाँ॒ग्ं॒हि हि वा᳚म् ।3) वा॒ग्ं॒ सु॒हवा॑ सु॒हवा॑ वां-वाँग्ं सु॒हवा᳚ ।4) सु॒हवा॒ जोह॑वीमि॒ जोह॑वीमि सु॒हवा॑ सु॒हवा॒ जोह॑वीमि ।4) सु॒हवेति॑ सु - हवा᳚ ।5) जोह॑वीमि॒ ता ता जोह॑वीमि॒ जोह॑वीमि॒ ता ।6) ता वाजं॒-वाँज॒-न्ता ता वाज᳚म् ।7) वाजग्ं॑ स॒द्य-स्स॒द्यो वाजं॒-वाँजग्ं॑ स॒द्यः ।8) स॒द्य उ॑श॒त उ॑श॒ते स॒द्य-स्स॒द्य उ॑श॒ते ।9) उ॒श॒ते धेष्ठा॒ धेष्ठो॑श॒त उ॑श॒ते धेष्ठा᳚ ।10) धेष्ठेति॒ धेष्ठा᳚ ।11) व॒य मु॑ वु व॒यं-वँ॒य मु॑ ।11) फ्भ् (झं-33 व॒य मू॑ व॒यं-वँ॒यमु॑ )12) उ॒ त्वा॒ त्व॒ वु॒ त्वा॒ ।13) त्वा॒ प॒थः॒ प॒थ॒स्त्वा॒ त्वा॒ प॒थः॒ ।14) प॒थ॒स्प॒ते॒ प॒ते॒ प॒थः॒ प॒थ॒स्प॒ते॒ ।15) प॒ते॒ रथ॒ग्ं॒ रथ॑-म्पते पते॒ रथ᳚म् ।16) रथ॒न्न न रथ॒ग्ं॒ रथ॒न्न ।17) न वाज॑सातये॒ वाज॑सातये॒ न न वाज॑सातये ।18) वाज॑सातय॒ इति॒ वाज॑ - सा॒त॒ये॒ ।19) धि॒ये पू॑ष-न्पूष-न्धि॒ये धि॒ये पू॑षन्न् ।20) पू॒ष॒-न्न॒यु॒ज्म॒ह्य॒यु॒ज्म॒हि॒ पू॒ष॒-न्पू॒ष॒-न्न॒यु॒ज्म॒हि॒ ।21) अ॒यु॒ज्म॒हीत्य॑युज्महि ।22) प॒थस्प॑थः॒ परि॑पति॒-म्परि॑पति-म्प॒थस्प॑थः प॒थस्प॑थः॒ परि॑पतिम् ।22) प॒थस्प॑थ॒ इति॑ प॒थः - प॒थः॒ ।23) परि॑पतिं-वँच॒स्या व॑च॒स्या परि॑पति॒-म्परि॑पतिं-वँच॒स्या ।23) परि॑पति॒मिति॒ परि॑ - प॒ति॒म् ।24) व॒च॒स्या कामे॑न॒ कामे॑न वच॒स्या व॑च॒स्या कामे॑न ।25) कामे॑न कृ॒तः कृ॒तः कामे॑न॒ कामे॑न कृ॒तः ।26) कृ॒तो अ॒भ्य॑भि कृ॒तः कृ॒तो अ॒भि ।27) अ॒भ्या॑नडानड॒भ्या᳚(1॒)भ्या॑नट् ।28) आ॒न॒ड॒र्क म॒र्क मा॑नडानड॒र्कम् ।29) अ॒र्कमित्य॒र्कम् ।30) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।31) नो॒ रा॒स॒-द्रा॒स॒-न्नो॒ नो॒ रा॒स॒त् ।32) रा॒स॒च्छु॒रुधः॑ शु॒रुधो॑ रास-द्रासच्छु॒रुधः॑ ।33) शु॒रुध॑श्च॒न्द्रा᳚ग्राश्च॒न्द्रा᳚ग्रा-श्शु॒रुधः॑ शु॒रुध॑श्च॒न्द्रा᳚ग्राः ।34) च॒न्द्रा᳚ग्रा॒ धिय॑न्धिय॒-न्धिय॑न्धिय-ञ्च॒न्द्रा᳚ग्राश्च॒न्द्रा᳚ग्रा॒ धिय॑न्धियम् ।34) च॒न्द्राग्रा॒ इति॑ च॒न्द्र - अ॒ग्राः॒ ।35) धिय॑न्धियग्ं सीषधाति सीषधाति॒ धिय॑न्धिय॒-न्धिय॑न्धियग्ं सीषधाति ।35) धिय॑न्धिय॒मिति॒ धियं᳚ - धि॒य॒म् ।36) सी॒ष॒धा॒ति॒ प्र प्र सी॑षधाति सीषधाति॒ प्र ।37) प्र पू॒षा पू॒षा प्र प्र पू॒षा ।38) पू॒षेति॑ पू॒षा ।39) क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना॒ पति॑ना॒ क्षेत्र॑स्य॒ क्षेत्र॑स्य॒ पति॑ना ।40) पति॑ना व॒यं-वँ॒य-म्पति॑ना॒ पति॑ना व॒यम् ।41) व॒यग्ंहि॒तेन॑ हि॒तेन॑ व॒यं-वँ॒यग्ंहि॒तेन॑ ।42) हि॒तेने॑ वे व हि॒तेन॑ हि॒तेने॑ व ।43) इ॒व॒ ज॒या॒म॒सि॒ ज॒या॒म॒सी॒वे॒ व॒ ज॒या॒म॒सि॒ ।44) ज॒या॒म॒सीति॑ जयामसि ।45) गा मश्व॒ मश्व॒-ङ्गा-ङ्गा मश्व᳚म् ।46) अश्व॑-म्पोषयि॒त्नु पो॑षयि॒त्न्वश्व॒ मश्व॑-म्पोषयि॒त्नु ।47) पो॒ष॒यि॒त्न्वा पो॑षयि॒त्नु पो॑षयि॒त्न्वा ।48) आ स स आ सः ।49) स नो॑ न॒-स्स स नः॑ ।50) नो॒ मृ॒डा॒ति॒ मृ॒डा॒ति॒ नो॒ नो॒ मृ॒डा॒ति॒ ।॥ 26 ॥ (50/55)

  ---

  1) u̠bhā hihyu̍bhōbhā hi ।2) hi vā̎ṃ vā̠gṃ̠hi hi vā̎m ।3) vā̠gṃ̠ su̠havā̍ su̠havā̍ vāṃ vāgṃ su̠havā̎ ।4) su̠havā̠ jōha̍vīmi̠ jōha̍vīmi su̠havā̍ su̠havā̠ jōha̍vīmi ।4) su̠havēti̍ su - havā̎ ।5) jōha̍vīmi̠ tā tā jōha̍vīmi̠ jōha̍vīmi̠ tā ।6) tā vāja̠ṃ vāja̠-ntā tā vāja̎m ।7) vājagṃ̍ sa̠dya-ssa̠dyō vāja̠ṃ vājagṃ̍ sa̠dyaḥ ।8) sa̠dya u̍śa̠ta u̍śa̠tē sa̠dya-ssa̠dya u̍śa̠tē ।9) u̠śa̠tē dhēṣṭhā̠ dhēṣṭhō̍śa̠ta u̍śa̠tē dhēṣṭhā̎ ।10) dhēṣṭhēti̠ dhēṣṭhā̎ ।11) va̠ya mu̍ vu va̠yaṃ va̠ya mu̍ ।11) phbh (jhṃ-33 va̠ya mū̍ va̠yaṃ va̠yamu̍ )12) u̠ tvā̠ tva̠ vu̠ tvā̠ ।13) tvā̠ pa̠tha̠ḥ pa̠tha̠stvā̠ tvā̠ pa̠tha̠ḥ ।14) pa̠tha̠spa̠tē̠ pa̠tē̠ pa̠tha̠ḥ pa̠tha̠spa̠tē̠ ।15) pa̠tē̠ ratha̠gṃ̠ ratha̍-mpatē patē̠ ratha̎m ।16) ratha̠nna na ratha̠gṃ̠ ratha̠nna ।17) na vāja̍sātayē̠ vāja̍sātayē̠ na na vāja̍sātayē ।18) vāja̍sātaya̠ iti̠ vāja̍ - sā̠ta̠yē̠ ।19) dhi̠yē pū̍ṣa-npūṣa-ndhi̠yē dhi̠yē pū̍ṣann ।20) pū̠ṣa̠-nna̠yu̠jma̠hya̠yu̠jma̠hi̠ pū̠ṣa̠-npū̠ṣa̠-nna̠yu̠jma̠hi̠ ।21) a̠yu̠jma̠hītya̍yujmahi ।22) pa̠thaspa̍tha̠ḥ pari̍pati̠-mpari̍pati-mpa̠thaspa̍thaḥ pa̠thaspa̍tha̠ḥ pari̍patim ।22) pa̠thaspa̍tha̠ iti̍ pa̠thaḥ - pa̠tha̠ḥ ।23) pari̍patiṃ vacha̠syā va̍cha̠syā pari̍pati̠-mpari̍patiṃ vacha̠syā ।23) pari̍pati̠miti̠ pari̍ - pa̠ti̠m ।24) va̠cha̠syā kāmē̍na̠ kāmē̍na vacha̠syā va̍cha̠syā kāmē̍na ।25) kāmē̍na kṛ̠taḥ kṛ̠taḥ kāmē̍na̠ kāmē̍na kṛ̠taḥ ।26) kṛ̠tō a̠bhya̍bhi kṛ̠taḥ kṛ̠tō a̠bhi ।27) a̠bhyā̍naḍānaḍa̠bhyā̎(1̠)bhyā̍naṭ ।28) ā̠na̠ḍa̠rka ma̠rka mā̍naḍānaḍa̠rkam ।29) a̠rkamitya̠rkam ।30) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।31) nō̠ rā̠sa̠-drā̠sa̠-nnō̠ nō̠ rā̠sa̠t ।32) rā̠sa̠chChu̠rudha̍-śśu̠rudhō̍ rāsa-drāsachChu̠rudha̍ḥ ।33) śu̠rudha̍ścha̠ndrā̎grāścha̠ndrā̎grā-śśu̠rudha̍-śśu̠rudha̍ścha̠ndrā̎grāḥ ।34) cha̠ndrā̎grā̠ dhiya̍ndhiya̠-ndhiya̍ndhiya-ñcha̠ndrā̎grāścha̠ndrā̎grā̠ dhiya̍ndhiyam ।34) cha̠ndrāgrā̠ iti̍ cha̠ndra - a̠grā̠ḥ ।35) dhiya̍ndhiyagṃ sīṣadhāti sīṣadhāti̠ dhiya̍ndhiya̠-ndhiya̍ndhiyagṃ sīṣadhāti ।35) dhiya̍ndhiya̠miti̠ dhiya̎m - dhi̠ya̠m ।36) sī̠ṣa̠dhā̠ti̠ pra pra sī̍ṣadhāti sīṣadhāti̠ pra ।37) pra pū̠ṣā pū̠ṣā pra pra pū̠ṣā ।38) pū̠ṣēti̍ pū̠ṣā ।39) kṣētra̍sya̠ pati̍nā̠ pati̍nā̠ kṣētra̍sya̠ kṣētra̍sya̠ pati̍nā ।40) pati̍nā va̠yaṃ va̠ya-mpati̍nā̠ pati̍nā va̠yam ।41) va̠yagṃhi̠tēna̍ hi̠tēna̍ va̠yaṃ va̠yagṃhi̠tēna̍ ।42) hi̠tēnē̍ vē va hi̠tēna̍ hi̠tēnē̍ va ।43) i̠va̠ ja̠yā̠ma̠si̠ ja̠yā̠ma̠sī̠vē̠ va̠ ja̠yā̠ma̠si̠ ।44) ja̠yā̠ma̠sīti̍ jayāmasi ।45) gā maśva̠ maśva̠-ṅgā-ṅgā maśva̎m ।46) aśva̍-mpōṣayi̠tnu pō̍ṣayi̠tnvaśva̠ maśva̍-mpōṣayi̠tnu ।47) pō̠ṣa̠yi̠tnvā pō̍ṣayi̠tnu pō̍ṣayi̠tnvā ।48) ā sa sa ā saḥ ।49) sa nō̍ na̠-ssa sa na̍ḥ ।50) nō̠ mṛ̠ḍā̠ti̠ mṛ̠ḍā̠ti̠ nō̠ nō̠ mṛ̠ḍā̠ti̠ ।॥ 26 ॥ (50/55)

  meaning

  Vedic jata-patha: "Both indeed, both are easy to invoke" — affirming that Indra and Agni readily respond to the priest's summons in the yajna.

• verse 27

  1) मृ॒डा॒ती॒दृश॑ ई॒दृशे॑ मृडाति मृडाती॒दृशे᳚ ।2) ई॒दृश॒ इती॒दृशे᳚ ।3) क्षेत्र॑स्य पते पते॒ क्षेत्र॑स्य॒ क्षेत्र॑स्य पते ।4) प॒ते॒ मधु॑मन्त॒-म्मधु॑मन्त-म्पते पते॒ मधु॑मन्तम् ।5) मधु॑मन्त मू॒र्मि मू॒र्मि-म्मधु॑मन्त॒-म्मधु॑मन्त मू॒र्मिम् ।5) मधु॑मन्त॒मिति॒ मधु॑ - म॒न्त॒म् ।6) ऊ॒र्मि-न्धे॒नु-र्धे॒नुरू॒र्मि मू॒र्मि-न्धे॒नुः ।7) धे॒नुरि॑वे व धे॒नु-र्धे॒नुरि॑व ।8) इ॒व॒ पयः॒ पय॑ इवे व॒ पयः॑ ।9) पयो॑ अ॒स्मास्व॒स्मासु॒ पयः॒ पयो॑ अ॒स्मासु॑ ।10) अ॒स्मासु॑ धुक्ष्व धुक्ष्वा॒स्मास्व॒स्मासु॑ धुक्ष्व ।11) धु॒क्ष्वेति॑ धुक्ष्व ।12) म॒धु॒श्चुत॑-ङ्घृ॒त-ङ्घृ॒त-म्म॑धु॒श्चुत॑-म्मधु॒श्चुत॑-ङ्घृ॒तम् ।12) म॒धु॒श्चुत॒मिति॑ मधु - श्चुत᳚म् ।13) घृ॒त मि॑वे व घृ॒त-ङ्घृ॒त मि॑व ।14) इ॒व॒ सुपू॑त॒ग्ं॒ सुपू॑त मिवे व॒ सुपू॑तम् ।15) सुपू॑त मृ॒तस्य॒ र्तस्य॒ सुपू॑त॒ग्ं॒ सुपू॑त मृ॒तस्य॑ ।15) सुपू॑त॒मिति॒ सु - पू॒त॒म् ।16) ऋ॒तस्य॑ नो न ऋ॒तस्य॒ र्तस्य॑ नः ।17) नः॒ पत॑यः॒ पत॑यो नो नः॒ पत॑यः ।18) पत॑यो मृडयन्तु मृडयन्तु॒ पत॑यः॒ पत॑यो मृडयन्तु ।19) मृ॒ड॒य॒न्त्विति॑ मृडयन्तु ।20) अग्ने॒ नय॒ नयाग्ने ऽग्ने॒ नय॑ ।21) नय॑ सु॒पथा॑ सु॒पथा॒ नय॒ नय॑ सु॒पथा᳚ ।22) सु॒पथा॑ रा॒ये रा॒ये सु॒पथा॑ सु॒पथा॑ रा॒ये ।22) सु॒पथेति॑ सु - पथा᳚ ।23) रा॒ये अ॒स्मा न॒स्मा-न्रा॒ये रा॒ये अ॒स्मान् ।24) अ॒स्मान्. विश्वा॑नि॒ विश्वा᳚न्य॒स्मा न॒स्मान्. विश्वा॑नि ।25) विश्वा॑नि देव देव॒ विश्वा॑नि॒ विश्वा॑नि देव ।26) दे॒व॒ व॒युना॑नि व॒युना॑नि देव देव व॒युना॑नि ।27) व॒युना॑नि वि॒द्वान्. वि॒द्वान्. व॒युना॑नि व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।28) वि॒द्वानिति॑ वि॒द्वान् ।29) यु॒यो॒ध्य॑स्मद॒स्म-द्यु॑यो॒धि यु॑यो॒ध्य॑स्मत् ।30) अ॒स्मज् जु॑हुरा॒ण-ञ्जु॑हुरा॒ण म॒स्मद॒स्मज् जु॑हुरा॒णम् ।31) जु॒हु॒रा॒ण मेन॒ एनो॑ जुहुरा॒ण-ञ्जु॑हुरा॒ण मेनः॑ ।32) एनो॒ भूयि॑ष्ठा॒-म्भूयि॑ष्ठा॒ मेन॒ एनो॒ भूयि॑ष्ठाम् ।33) भूयि॑ष्ठा-न्ते ते॒ भूयि॑ष्ठा॒-म्भूयि॑ष्ठा-न्ते ।34) ते॒ नम॑उक्ति॒न्नम॑उक्ति-न्ते ते॒ नम॑उक्तिम् ।35) नम॑उक्तिं-विँधेम विधेम॒ नम॑उक्ति॒न्नम॑उक्तिं-विँधेम ।35) नम॑उक्ति॒मिति॒ नमः॑ - उ॒क्ति॒म् ।36) वि॒धे॒मेति॑ विधेम ।37) आ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मा दे॒वाना᳚म् ।38) दे॒वाना॒ मप्यपि॑ दे॒वाना᳚-न्दे॒वाना॒ मपि॑ ।39) अपि॒ पन्था॒-म्पन्था॒ मप्यपि॒ पन्था᳚म् ।40) पन्था॑ मगन्मागन्म॒ पन्था॒-म्पन्था॑ मगन्म ।41) अ॒ग॒न्म॒ य-द्यद॑गन्मागन्म॒ यत् ।42) यच्छ॒क्नवा॑म श॒क्नवा॑म॒ य-द्यच्छ॒क्नवा॑म ।43) श॒क्नवा॑म॒ त-त्तच्छ॒क्नवा॑म श॒क्नवा॑म॒ तत् ।44) तदन्वनु॒ त-त्तदनु॑ ।45) अनु॒ प्रवो॑ढु॒-म्प्रवो॑ढु॒ मन्वनु॒ प्रवो॑ढुम् ।46) प्रवो॑ढु॒मिति॒ प्र - वो॒ढु॒म् ।47) अ॒ग्नि-र्वि॒द्वान्. वि॒द्वा न॒ग्निर॒ग्नि-र्वि॒द्वान् ।48) वि॒द्वा-न्थ्स स वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्थ्सः ।49) स य॑जा-द्यजा॒-थ्स स य॑जात् ।50) य॒जा॒-थ्स स य॑जा-द्यजा॒-थ्सः ।॥ 27 ॥ (50/55)

  ---

  1) mṛ̠ḍā̠tī̠dṛśa̍ ī̠dṛśē̍ mṛḍāti mṛḍātī̠dṛśē̎ ।2) ī̠dṛśa̠ itī̠dṛśē̎ ।3) kṣētra̍sya patē patē̠ kṣētra̍sya̠ kṣētra̍sya patē ।4) pa̠tē̠ madhu̍manta̠-mmadhu̍manta-mpatē patē̠ madhu̍mantam ।5) madhu̍manta mū̠rmi mū̠rmi-mmadhu̍manta̠-mmadhu̍manta mū̠rmim ।5) madhu̍manta̠miti̠ madhu̍ - ma̠nta̠m ।6) ū̠rmi-ndhē̠nu-rdhē̠nurū̠rmi mū̠rmi-ndhē̠nuḥ ।7) dhē̠nuri̍vē va dhē̠nu-rdhē̠nuri̍va ।8) i̠va̠ paya̠ḥ paya̍ ivē va̠ paya̍ḥ ।9) payō̍ a̠smāsva̠smāsu̠ paya̠ḥ payō̍ a̠smāsu̍ ।10) a̠smāsu̍ dhukṣva dhukṣvā̠smāsva̠smāsu̍ dhukṣva ।11) dhu̠kṣvēti̍ dhukṣva ।12) ma̠dhu̠śchuta̍-ṅghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta-mma̍dhu̠śchuta̍-mmadhu̠śchuta̍-ṅghṛ̠tam ।12) ma̠dhu̠śchuta̠miti̍ madhu - śchuta̎m ।13) ghṛ̠ta mi̍vē va ghṛ̠ta-ṅghṛ̠ta mi̍va ।14) i̠va̠ supū̍ta̠gṃ̠ supū̍ta mivē va̠ supū̍tam ।15) supū̍ta mṛ̠tasya̠ rtasya̠ supū̍ta̠gṃ̠ supū̍ta mṛ̠tasya̍ ।15) supū̍ta̠miti̠ su - pū̠ta̠m ।16) ṛ̠tasya̍ nō na ṛ̠tasya̠ rtasya̍ naḥ ।17) na̠ḥ pata̍ya̠ḥ pata̍yō nō na̠ḥ pata̍yaḥ ।18) pata̍yō mṛḍayantu mṛḍayantu̠ pata̍ya̠ḥ pata̍yō mṛḍayantu ।19) mṛ̠ḍa̠ya̠ntviti̍ mṛḍayantu ।20) agnē̠ naya̠ nayāgnē 'gnē̠ naya̍ ।21) naya̍ su̠pathā̍ su̠pathā̠ naya̠ naya̍ su̠pathā̎ ।22) su̠pathā̍ rā̠yē rā̠yē su̠pathā̍ su̠pathā̍ rā̠yē ।22) su̠pathēti̍ su - pathā̎ ।23) rā̠yē a̠smā na̠smā-nrā̠yē rā̠yē a̠smān ।24) a̠smān. viśvā̍ni̠ viśvā̎nya̠smā na̠smān. viśvā̍ni ।25) viśvā̍ni dēva dēva̠ viśvā̍ni̠ viśvā̍ni dēva ।26) dē̠va̠ va̠yunā̍ni va̠yunā̍ni dēva dēva va̠yunā̍ni ।27) va̠yunā̍ni vi̠dvān. vi̠dvān. va̠yunā̍ni va̠yunā̍ni vi̠dvān ।28) vi̠dvāniti̍ vi̠dvān ।29) yu̠yō̠dhya̍smada̠sma-dyu̍yō̠dhi yu̍yō̠dhya̍smat ।30) a̠smaj ju̍hurā̠ṇa-ñju̍hurā̠ṇa ma̠smada̠smaj ju̍hurā̠ṇam ।31) ju̠hu̠rā̠ṇa mēna̠ ēnō̍ juhurā̠ṇa-ñju̍hurā̠ṇa mēna̍ḥ ।32) ēnō̠ bhūyi̍ṣṭhā̠-mbhūyi̍ṣṭhā̠ mēna̠ ēnō̠ bhūyi̍ṣṭhām ।33) bhūyi̍ṣṭhā-ntē tē̠ bhūyi̍ṣṭhā̠-mbhūyi̍ṣṭhā-ntē ।34) tē̠ nama̍ukti̠nnama̍ukti-ntē tē̠ nama̍uktim ।35) nama̍uktiṃ vidhēma vidhēma̠ nama̍ukti̠nnama̍uktiṃ vidhēma ।35) nama̍ukti̠miti̠ nama̍ḥ - u̠kti̠m ।36) vi̠dhē̠mēti̍ vidhēma ।37) ā dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mā dē̠vānā̎m ।38) dē̠vānā̠ mapyapi̍ dē̠vānā̎-ndē̠vānā̠ mapi̍ ।39) api̠ panthā̠-mpanthā̠ mapyapi̠ panthā̎m ।40) panthā̍ maganmāganma̠ panthā̠-mpanthā̍ maganma ।41) a̠ga̠nma̠ ya-dyada̍ganmāganma̠ yat ।42) yachCha̠knavā̍ma śa̠knavā̍ma̠ ya-dyachCha̠knavā̍ma ।43) śa̠knavā̍ma̠ ta-ttachCha̠knavā̍ma śa̠knavā̍ma̠ tat ।44) tadanvanu̠ ta-ttadanu̍ ।45) anu̠ pravō̍ḍhu̠-mpravō̍ḍhu̠ manvanu̠ pravō̍ḍhum ।46) pravō̍ḍhu̠miti̠ pra - vō̠ḍhu̠m ।47) a̠gni-rvi̠dvān. vi̠dvā na̠gnira̠gni-rvi̠dvān ।48) vi̠dvā-nthsa sa vi̠dvān. vi̠dvā-nthsaḥ ।49) sa ya̍jā-dyajā̠-thsa sa ya̍jāt ।50) ya̠jā̠-thsa sa ya̍jā-dyajā̠-thsaḥ ।॥ 27 ॥ (50/55)

  meaning

  Vedic jata-patha: "May he be gracious in just such a measure" — invoking the Field-lord (Kshetrapati) for compassion proportional to the ritual's need.

• verse 28

  1) सेदिथ्ससेत् ।2) इदु॑ वु॒ विदिदु॑ ।3) उ॒ होता॒ होत॑ वु॒ होता᳚ ।4) होता॒ स स होता॒ होता॒ सः ।5) सो अ॑द्ध्व॒रा न॑द्ध्व॒रा-न्थ्स सो अ॑द्ध्व॒रान् ।6) अ॒द्ध्व॒रा-न्थ्स सो अ॑द्ध्व॒रा न॑द्ध्व॒रा-न्थ्सः ।7) स ऋ॒तू नृ॒तू-न्थ्स स ऋ॒तून् ।8) ऋ॒तून् क॑ल्पयाति कल्पयात्यृ॒तू नृ॒तून् क॑ल्पयाति ।9) क॒ल्प॒या॒तीति॑ कल्पयाति ।10) य-द्वाहि॑ष्ठं॒-वाँहि॑ष्ठं॒-यँ-द्य-द्वाहि॑ष्ठम् ।11) वाहि॑ष्ठ॒-न्त-त्त-द्वाहि॑ष्ठं॒-वाँहि॑ष्ठ॒-न्तत् ।12) तद॒ग्नये॑ अ॒ग्नये॒ त-त्तद॒ग्नये᳚ ।13) अ॒ग्नये॑ बृ॒ह-द्बृ॒हद॒ग्नये॑ अ॒ग्नये॑ बृ॒हत् ।14) बृ॒हद॑र्चार्च बृ॒ह-द्बृ॒हद॑र्च ।15) अ॒र्च॒ वि॒भा॒व॒सो॒ वि॒भा॒व॒सो॒ अ॒र्चा॒र्च॒ वि॒भा॒व॒सो॒ ।16) वि॒भा॒व॒सो॒ इति॑ विभा - व॒सो॒ ।17) महि॑षीवे व॒ महि॑षी॒ महि॑षीव ।18) इ॒व॒ त्व-त्त्वदि॑वे व॒ त्वत् ।19) त्व-द्र॒यी र॒यिस्त्व-त्त्व-द्र॒यिः ।20) र॒यिस्त्व-त्त्व-द्र॒यी र॒यिस्त्वत् ।21) त्व-द्वाजा॒ वाजा॒स्त्व-त्त्व-द्वाजाः᳚ ।22) वाजा॒ उदु-द्वाजा॒ वाजा॒ उत् ।23) उदी॑रत ईरत॒ उदुदी॑रते ।24) ई॒र॒त॒ इती॑रते ।25) अग्ने॒ त्व-न्त्व मग्ने॒ अग्ने॒ त्वम् ।26) त्व-म्पा॑रय पारय॒ त्व-न्त्व-म्पा॑रय ।27) पा॒र॒या॒ नव्यो॒ नव्यः॑ पारय पारया॒ नव्यः॑ ।28) नव्यो॑ अ॒स्मा न॒स्मा-न्नव्यो॒ नव्यो॑ अ॒स्मान् ।29) अ॒स्मा-न्थ्स्व॒स्तिभिः॑ स्व॒स्तिभि॑र॒स्मा न॒स्मा-न्थ्स्व॒स्तिभिः॑ ।30) स्व॒स्तिभि॒रत्यति॑ स्व॒स्तिभिः॑ स्व॒स्तिभि॒रति॑ ।30) स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति - भिः॒ ।31) अति॑ दु॒र्गाणि॑ दु॒र्गाण्यत्यति॑ दु॒र्गाणि॑ ।32) दु॒र्गाणि॒ विश्वा॒ विश्वा॑ दु॒र्गाणि॑ दु॒र्गाणि॒ विश्वा᳚ ।32) दु॒र्गाणीति॑ दुः - गानि॑ ।33) विश्वेति॒ विश्वा᳚ ।34) पूश्च॑ च॒ पूः पूश्च॑ ।35) च॒ पृ॒थ्वी पृ॒थ्वी च॑ च पृ॒थ्वी ।36) पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला ब॑हु॒ला पृ॒थ्वी पृ॒थ्वी ब॑हु॒ला ।37) ब॒हु॒ला नो॑ नो बहु॒ला ब॑हु॒ला नः॑ ।38) न॒ उ॒र्व् यु॑र्वी नो॑ न उ॒र्वी ।39) उ॒र्वी भव॒ भवो॒र्व् यु॑र्वी भव॑ ।40) भवा॑ तो॒काय॑ तो॒काय॒ भव॒ भवा॑ तो॒काय॑ ।41) तो॒काय॒ तन॑याय॒ तन॑याय तो॒काय॑ तो॒काय॒ तन॑याय ।42) तन॑याय॒ शग्ं श-न्तन॑याय॒ तन॑याय॒ शम् ।43) शं-योँर्यो-श्शग्ं शं-योः ँ।44) योरिति॒ योः ।45) त्व म॑ग्ने अग्ने॒ त्व-न्त्व म॑ग्ने ।46) अ॒ग्ने॒ व्र॒त॒पा व्र॑त॒पा अ॑ग्ने अग्ने व्रत॒पाः ।47) व्र॒त॒पा अ॑स्यसि व्रत॒पा व्र॑त॒पा अ॑सि ।47) व्र॒त॒पा इति॑ व्रत - पाः ।48) अ॒सि॒ दे॒वो दे॒वो᳚ ऽस्यसि दे॒वः ।49) दे॒व आ दे॒वो दे॒व आ ।50) आ मर्त्ये॑षु॒ मर्त्ये॒ष्वा मर्त्ये॑षु ।51) मर्त्ये॒ष्वा मर्त्ये॑षु॒ मर्त्ये॒ष्वा ।52) एत्या ।53) त्वं-यँ॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञेषु॒ त्व-न्त्वं-यँ॒ज्ञेषु॑ ।54) य॒ज्ञेष्वीड्य॒ ईड्यो॑ य॒ज्ञेषु॑ य॒ज्ञेष्वीड्यः॑ ।55) ईड्य॒ इतीड्यः॑ ।56) य-द्वो॑ वो॒ य-द्य-द्वः॑ ।57) वो॒ व॒यं-वँ॒यं-वोँ॑ वो व॒यम् ।58) व॒य-म्प्र॑मि॒नाम॑ प्रमि॒नाम॑ व॒यं-वँ॒य-म्प्र॑मि॒नाम॑ ।59) प्र॒मि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ व्र॒तानि॑ प्रमि॒नाम॑ प्रमि॒नाम॑ व्र॒तानि॑ ।59) प्र॒मि॒नामेति॑ प्र - मि॒नाम॑ ।60) व्र॒तानि॑ वि॒दुषां᳚-विँ॒दुषां᳚-व्रँ॒तानि॑ व्र॒तानि॑ वि॒दुषा᳚म् ।61) वि॒दुषा᳚-न्देवा देवा वि॒दुषां᳚-विँ॒दुषा᳚-न्देवाः ।62) दे॒वा॒ अवि॑दुष्टरासो॒ अवि॑दुष्टरासो देवा देवा॒ अवि॑दुष्टरासः ।63) अवि॑दुष्टरास॒ इत्यवि॑दुः - त॒रा॒सः॒ ।64) अ॒ग्निष् ट-त्तद॒ग्निर॒ग्निष् टत् ।65) त-द्विश्वं॒-विँश्व॒-न्त-त्त-द्विश्व᳚म् ।66) विश्व॒ मा विश्वं॒-विँश्व॒ मा ।67) आ पृ॑णाति पृणा॒त्या पृ॑णाति ।68) पृ॒णा॒ति॒ वि॒द्वान्. वि॒द्वा-न्पृ॑णाति पृणाति वि॒द्वान् ।69) वि॒द्वान्. येभि॒र्येभि॑-र्वि॒द्वान्. वि॒द्वान्. येभिः॑ ।70) येभि॑-र्दे॒वा-न्दे॒वान्. येभि॒र्येभि॑-र्दे॒वान् ।71) दे॒वाग्ं ऋ॒तुभि॑र्-ऋ॒तुभि॑-र्दे॒वा-न्दे॒वाग्ं ऋ॒तुभिः॑ ।72) ऋ॒तुभिः॑ क॒ल्पया॑ति क॒ल्पया᳚त्यृ॒तुभि॑र्-ऋ॒तुभिः॑ क॒ल्पया॑ति ।72) ऋ॒तुभि॒रित्यृ॒तु - भिः॒ ।73) क॒ल्पया॒तीति॑ क॒ल्पया॑ति ।॥ 28 ॥ (73, 78)

  ---

  1) sēdithsasēt ।2) idu̍ vu̠ vididu̍ ।3) u̠ hōtā̠ hōta̍ vu̠ hōtā̎ ।4) hōtā̠ sa sa hōtā̠ hōtā̠ saḥ ।5) sō a̍ddhva̠rā na̍ddhva̠rā-nthsa sō a̍ddhva̠rān ।6) a̠ddhva̠rā-nthsa sō a̍ddhva̠rā na̍ddhva̠rā-nthsaḥ ।7) sa ṛ̠tū nṛ̠tū-nthsa sa ṛ̠tūn ।8) ṛ̠tūn ka̍lpayāti kalpayātyṛ̠tū nṛ̠tūn ka̍lpayāti ।9) ka̠lpa̠yā̠tīti̍ kalpayāti ।10) ya-dvāhi̍ṣṭha̠ṃ vāhi̍ṣṭha̠ṃ ya-dya-dvāhi̍ṣṭham ।11) vāhi̍ṣṭha̠-nta-tta-dvāhi̍ṣṭha̠ṃ vāhi̍ṣṭha̠-ntat ।12) tada̠gnayē̍ a̠gnayē̠ ta-ttada̠gnayē̎ ।13) a̠gnayē̍ bṛ̠ha-dbṛ̠hada̠gnayē̍ a̠gnayē̍ bṛ̠hat ।14) bṛ̠hada̍rchārcha bṛ̠ha-dbṛ̠hada̍rcha ।15) a̠rcha̠ vi̠bhā̠va̠sō̠ vi̠bhā̠va̠sō̠ a̠rchā̠rcha̠ vi̠bhā̠va̠sō̠ ।16) vi̠bhā̠va̠sō̠ iti̍ vibhā - va̠sō̠ ।17) mahi̍ṣīvē va̠ mahi̍ṣī̠ mahi̍ṣīva ।18) i̠va̠ tva-ttvadi̍vē va̠ tvat ।19) tva-dra̠yī ra̠yistva-ttva-dra̠yiḥ ।20) ra̠yistva-ttva-dra̠yī ra̠yistvat ।21) tva-dvājā̠ vājā̠stva-ttva-dvājā̎ḥ ।22) vājā̠ udu-dvājā̠ vājā̠ ut ।23) udī̍rata īrata̠ ududī̍ratē ।24) ī̠ra̠ta̠ itī̍ratē ।25) agnē̠ tva-ntva magnē̠ agnē̠ tvam ।26) tva-mpā̍raya pāraya̠ tva-ntva-mpā̍raya ।27) pā̠ra̠yā̠ navyō̠ navya̍ḥ pāraya pārayā̠ navya̍ḥ ।28) navyō̍ a̠smā na̠smā-nnavyō̠ navyō̍ a̠smān ।29) a̠smā-nthsva̠stibhi̍-ssva̠stibhi̍ra̠smā na̠smā-nthsva̠stibhi̍ḥ ।30) sva̠stibhi̠ratyati̍ sva̠stibhi̍-ssva̠stibhi̠rati̍ ।30) sva̠stibhi̠riti̍ sva̠sti - bhi̠ḥ ।31) ati̍ du̠rgāṇi̍ du̠rgāṇyatyati̍ du̠rgāṇi̍ ।32) du̠rgāṇi̠ viśvā̠ viśvā̍ du̠rgāṇi̍ du̠rgāṇi̠ viśvā̎ ।32) du̠rgāṇīti̍ duḥ - gāni̍ ।33) viśvēti̠ viśvā̎ ।34) pūścha̍ cha̠ pūḥ pūścha̍ ।35) cha̠ pṛ̠thvī pṛ̠thvī cha̍ cha pṛ̠thvī ।36) pṛ̠thvī ba̍hu̠lā ba̍hu̠lā pṛ̠thvī pṛ̠thvī ba̍hu̠lā ।37) ba̠hu̠lā nō̍ nō bahu̠lā ba̍hu̠lā na̍ḥ ।38) na̠ u̠rv yu̍rvī nō̍ na u̠rvī ।39) u̠rvī bhava̠ bhavō̠rv yu̍rvī bhava̍ ।40) bhavā̍ tō̠kāya̍ tō̠kāya̠ bhava̠ bhavā̍ tō̠kāya̍ ।41) tō̠kāya̠ tana̍yāya̠ tana̍yāya tō̠kāya̍ tō̠kāya̠ tana̍yāya ।42) tana̍yāya̠ śagṃ śa-ntana̍yāya̠ tana̍yāya̠ śam ।43) śaṃ yōryō-śśagṃ śaṃ yōḥ ।44) yōriti̠ yōḥ ।45) tva ma̍gnē agnē̠ tva-ntva ma̍gnē ।46) a̠gnē̠ vra̠ta̠pā vra̍ta̠pā a̍gnē agnē vrata̠pāḥ ।47) vra̠ta̠pā a̍syasi vrata̠pā vra̍ta̠pā a̍si ।47) vra̠ta̠pā iti̍ vrata - pāḥ ।48) a̠si̠ dē̠vō dē̠vō̎ 'syasi dē̠vaḥ ।49) dē̠va ā dē̠vō dē̠va ā ।50) ā martyē̍ṣu̠ martyē̠ṣvā martyē̍ṣu ।51) martyē̠ṣvā martyē̍ṣu̠ martyē̠ṣvā ।52) ētyā ।53) tvaṃ ya̠jñēṣu̍ ya̠jñēṣu̠ tva-ntvaṃ ya̠jñēṣu̍ ।54) ya̠jñēṣvīḍya̠ īḍyō̍ ya̠jñēṣu̍ ya̠jñēṣvīḍya̍ḥ ।55) īḍya̠ itīḍya̍ḥ ।56) ya-dvō̍ vō̠ ya-dya-dva̍ḥ ।57) vō̠ va̠yaṃ va̠yaṃ vō̍ vō va̠yam ।58) va̠ya-mpra̍mi̠nāma̍ prami̠nāma̍ va̠yaṃ va̠ya-mpra̍mi̠nāma̍ ।59) pra̠mi̠nāma̍ vra̠tāni̍ vra̠tāni̍ prami̠nāma̍ prami̠nāma̍ vra̠tāni̍ ।59) pra̠mi̠nāmēti̍ pra - mi̠nāma̍ ।60) vra̠tāni̍ vi̠duṣā̎ṃ vi̠duṣā̎ṃ vra̠tāni̍ vra̠tāni̍ vi̠duṣā̎m ।61) vi̠duṣā̎-ndēvā dēvā vi̠duṣā̎ṃ vi̠duṣā̎-ndēvāḥ ।62) dē̠vā̠ avi̍duṣṭarāsō̠ avi̍duṣṭarāsō dēvā dēvā̠ avi̍duṣṭarāsaḥ ।63) avi̍duṣṭarāsa̠ ityavi̍duḥ - ta̠rā̠sa̠ḥ ।64) a̠gniṣ ṭa-ttada̠gnira̠gniṣ ṭat ।65) ta-dviśva̠ṃ viśva̠-nta-tta-dviśva̎m ।66) viśva̠ mā viśva̠ṃ viśva̠ mā ।67) ā pṛ̍ṇāti pṛṇā̠tyā pṛ̍ṇāti ।68) pṛ̠ṇā̠ti̠ vi̠dvān. vi̠dvā-npṛ̍ṇāti pṛṇāti vi̠dvān ।69) vi̠dvān. yēbhi̠ryēbhi̍-rvi̠dvān. vi̠dvān. yēbhi̍ḥ ।70) yēbhi̍-rdē̠vā-ndē̠vān. yēbhi̠ryēbhi̍-rdē̠vān ।71) dē̠vāgṃ ṛ̠tubhi̍r-ṛ̠tubhi̍-rdē̠vā-ndē̠vāgṃ ṛ̠tubhi̍ḥ ।72) ṛ̠tubhi̍ḥ ka̠lpayā̍ti ka̠lpayā̎tyṛ̠tubhi̍r-ṛ̠tubhi̍ḥ ka̠lpayā̍ti ।72) ṛ̠tubhi̠rityṛ̠tu - bhi̠ḥ ।73) ka̠lpayā̠tīti̍ ka̠lpayā̍ti ।॥ 28 ॥ (73, 78)

  meaning

  Vedic jata-patha: closing recitation — the sacrificial ceremony reaches its completion with the Hotr priest's final offering-call.

• verse 29

  ॥ अ. 14 ॥

  ---

  ॥ a. 14 ॥

  meaning

  English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.