KYTS 5.3 Uthsannayagno Vaa Esha Yadagnih

Krishna

tap any word for its meaning

  • verse 1
    कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्नः - चितीना-न्निरूपणं

    kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-mpañchamakāṇḍē tṛtīyaḥ praśnaḥ - chitīnā-nnirūpaṇaṃ
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 2
    ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमःह॒रिः॒ ओम्

    ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥha̠ri̠ḥ ōm
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 3
    उ॒थ्स॒न्न॒ य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं-वाँ-ऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं-वाँ॒ यद्वै य॒ज्ञस्य॑ क्रि॒यमा॑णस्या-न्त॒र्यन्ति॒ पूय॑ति॒ वा अ॑स्य॒ तदा᳚श्वि॒नीरुप॑ दधात्य॒श्विनौ॒ वै दे॒वाना᳚-म्भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तस्मै॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोत्यृत॒व्या॑ उप॑ दधात्यृतू॒ना-ङ्कॢप्त्यै॒ [कॢप्त्यै᳚, पञ्चोप॑] 1

    u̠thsa̠nna̠ ya̠jñō ē̠ṣa yada̠gniḥ kiṃ vā-'hai̠tasya̍ kri̠yatē̠ kiṃ vā̠ na yadvai ya̠jñasya̍ kri̠yamā̍ṇasyā-nta̠ryanti̠ pūya̍ti̠ a̍sya̠ tadā̎śvi̠nīrupa̍ dadhātya̠śvinau̠ vai dē̠vānā̎-mbhi̠ṣajau̠ tābhyā̍mē̠vāsmai̍ bhēṣa̠ja-ṅka̍rōti̠ pañchōpa̍ dadhāti̠ pāṅktō̍ ya̠jñō yāvā̍nē̠va ya̠jñastasmai̍ bhēṣa̠ja-ṅka̍rōtyṛta̠vyā̍ upa̍ dadhātyṛtū̠nā-ṅkL​iptyai̠ [kL​iptyai̎, pañchōpa̍] 1
    meaning

    He indeed is an extinguished sacrificer who builds the fire without knowing this; one who builds it knowing this kindles true fire and prospers.

  • verse 4
    पञ्चोप॑ दधाति॒ पञ्च॒ वा ऋ॒तवो॒ याव॑न्त ए॒वर्तव॒स्तान् क॑ल्पयति समा॒नप्र॑भृतयो भवन्ति समा॒नोद॑र्का॒स्तस्मा᳚-थ्समा॒ना ऋ॒तव॒ एके॑न प॒देन॒ व्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॑द्-ऋ॒तवो॒ व्याव॑र्तन्ते प्राण॒भृत॒ उप॑ दधात्यृ॒तुष्वे॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति॒ तस्मा᳚-थ्समा॒ना-स्सन्त॑ ऋ॒तवो॒ जी᳚र्य॒न्त्यथो॒ प्रज॑नयत्ये॒वैना॑ने॒ष वै वा॒युर्य-त्प्रा॒णो यद्-ऋ॑त॒व्या॑ उप॒धाय॑ प्राण॒भृत॑ [प्राण॒भृतः॑, उ॒प॒दधा॑ति॒] 2

    pañchōpa̍ dadhāti̠ pañcha̠ ṛ̠tavō̠ yāva̍nta ē̠vartava̠stān ka̍lpayati samā̠napra̍bhṛtayō bhavanti samā̠nōda̍rkā̠stasmā̎-thsamā̠nā ṛ̠tava̠ ēkē̍na pa̠dēna̠ vyāva̍rtantē̠ tasmā̍d-ṛ̠tavō̠ vyāva̍rtantē prāṇa̠bhṛta̠ upa̍ dadhātyṛ̠tuṣvē̠va prā̠ṇā-nda̍dhāti̠ tasmā̎-thsamā̠nā-ssanta̍ ṛ̠tavō̠ na jī̎rya̠ntyathō̠ praja̍nayatyē̠vainā̍nē̠ṣa vai vā̠yurya-tprā̠ṇō yad-ṛ̍ta̠vyā̍ upa̠dhāya̍ prāṇa̠bhṛta̍ [prāṇa̠bhṛta̍ḥ, u̠pa̠dadhā̍ti̠] 2
    meaning

    These worlds were created by Prajapati from speech; the Agni being built is these worlds; by knowing thus he conquers them.

  • verse 5
    उप॒दधा॑ति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तूननु॑ वा॒युरा व॑रीवर्ति वृष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्या-देक॑मृ॒तुं-वँ॑र्​षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्​षति॒ य-त्प्रा॑ण॒भृत॑ उप॒धाय॑ वृष्टि॒सनी॑रुप॒दधा॑ति॒ तस्मा᳚-द्वा॒युप्र॑च्युता दि॒वो वृष्टि॑रीर्ते प॒शवो॒ वै व॑य॒स्या॑ नाना॑मनसः॒ खलु॒ वै प॒शवो॒ नाना᳚व्रता॒स्ते॑-ऽप ए॒वाभि सम॑नसो॒ [सम॑नसः, य-ङ्का॒मये॑ता-] 3

    upa̠dadhā̍ti̠ tasmā̠-thsarvā̍nṛ̠tūnanu̍ vā̠yurā va̍rīvarti vṛṣṭi̠sanī̠rupa̍ dadhāti̠ vṛṣṭi̍mē̠vāva̍ rundhē̠ yadē̍ka̠dhōpa̍da̠ddhyā-dēka̍mṛ̠tuṃ va̍r​ṣēdanupari̠hāragṃ̍ sādayati̠ tasmā̠-thsarvā̍nṛ̠tūn. va̍r​ṣati̠ ya-tprā̍ṇa̠bhṛta̍ upa̠dhāya̍ vṛṣṭi̠sanī̍rupa̠dadhā̍ti̠ tasmā̎-dvā̠yupra̍chyutā di̠vō vṛṣṭi̍rīrtē pa̠śavō̠ vai va̍ya̠syā̍ nānā̍manasa̠ḥ khalu̠ vai pa̠śavō̠ nānā̎vratā̠stē̍-'pa ē̠vābhi sama̍nasō̠ [sama̍nasaḥ, ya-ṅkā̠mayē̍tā-] 3
    meaning

    Through the Gayatri, the Trishtubh and the Jagati metres the sacrificer establishes himself in the three worlds step by step.

  • verse 6
    य-ङ्का॒मये॑ता-ऽप॒शु-स्स्या॒दिति॑ वय॒स्या᳚स्तस्यो॑-प॒धाया॑प॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या॒-दसं᳚(2)ज्ञान-मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दित्य॑-प॒स्या᳚स्तस्यो॑प॒धाय॑ वय॒स्या॑ उप॑ दद्ध्या-थ्सं॒(2)ज्ञान॑मे॒वास्मै॑ प॒शुभिः॑ करोति पशु॒माने॒व भ॑वति॒ चत॑स्रः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚च्च॒त्वारि॒ चक्षु॑षो रू॒पाणि॒ द्वे शु॒क्ले द्वे कृ॒ष्णे [कृ॒ष्णे, मू᳚र्ध॒न्वती᳚-] 4

    ya-ṅkā̠mayē̍tā-'pa̠śu-ssyā̠diti̍ vaya̠syā̎stasyō̍-pa̠dhāyā̍pa̠syā̍ upa̍ daddhyā̠-dasa̎m(2)jñāna-mē̠vāsmai̍ pa̠śubhi̍ḥ karōtyapa̠śurē̠va bha̍vati̠ ya-ṅkā̠mayē̍ta paśu̠mān-thsyā̠ditya̍-pa̠syā̎stasyō̍pa̠dhāya̍ vaya̠syā̍ upa̍ daddhyā-thsa̠ṃ(2)jñāna̍mē̠vāsmai̍ pa̠śubhi̍ḥ karōti paśu̠mānē̠va bha̍vati̠ chata̍sraḥ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti̠ tasmā̎chcha̠tvāri̠ chakṣu̍ṣō rū̠pāṇi̠ dvē śu̠klē dvē kṛ̠ṣṇē [kṛ̠ṣṇē, mū̎rdha̠nvatī̎-] 4
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 7
    मू᳚र्ध॒न्वती᳚-र्भवन्ति॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚न्मू॒र्धा पञ्च॒ दक्षि॑णाया॒ग्॒ श्रोण्या॒मुप॑ दधाति॒ पञ्चोत्त॑रस्या॒-न्तस्मा᳚-त्प॒श्चा-द्वर्​षी॑या-न्पु॒रस्ता᳚-त्प्रवणः प॒शुर्ब॒स्तो वय॒ इति॒ दक्षि॒णे-ऽग्ंस॒ उप॑ दधाति वृ॒ष्णिर्वय॒ इत्युत्त॒रे ऽग्ंसा॑वे॒व प्रति॑ दधाति व्या॒घ्रो वय॒ इति॒ दक्षि॑णे प॒क्ष उप॑ दधाति सि॒ग्ं॒हो वय॒ इत्युत्त॑रे प॒क्षयो॑रे॒व वी॒र्य॑-न्दधाति॒ पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ मद्ध्ये॒ तस्मा॒-त्पुरु॑षः पशू॒नामधि॑पतिः5(कॢप्त्या॑ - उप॒धाय॑ प्राण॒भृतः॒-सम॑नसः-कृ॒ष्णे-पुरु॑षो॒ वय॒ इति॒ - पञ्च॑ च) (अ. 1)

    mū̎rdha̠nvatī̎-rbhavanti̠ tasmā̎-tpu̠rastā̎nmū̠rdhā pañcha̠ dakṣi̍ṇāyā̠g̠ śrōṇyā̠mupa̍ dadhāti̠ pañchōtta̍rasyā̠-ntasmā̎-tpa̠śchā-dvar​ṣī̍yā-npu̠rastā̎-tpravaṇaḥ pa̠śurba̠stō vaya̠ iti̠ dakṣi̠ṇē-'gṃsa̠ upa̍ dadhāti vṛ̠ṣṇirvaya̠ ityutta̠rē 'gṃsā̍vē̠va prati̍ dadhāti vyā̠ghrō vaya̠ iti̠ dakṣi̍ṇē pa̠kṣa upa̍ dadhāti si̠gṃ̠hō vaya̠ ityutta̍rē pa̠kṣayō̍rē̠va vī̠rya̍-ndadhāti̠ puru̍ṣō̠ vaya̠ iti̠ maddhyē̠ tasmā̠-tpuru̍ṣaḥ paśū̠nāmadhi̍patiḥ5(kL​iptyā̍ - upa̠dhāya̍ prāṇa̠bhṛta̠ḥ-sama̍nasaḥ-kṛ̠ṣṇē-puru̍ṣō̠ vaya̠ iti̠ - pañcha̍ cha) (a. 1)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 8
    इन्द्रा᳚ग्नी॒ अव्य॑थमाना॒मिति॑ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधातीन्द्रा॒ग्निभ्यां॒-वाँ इ॒मौ लो॒कौ विधृ॑ताव॒नयो᳚-र्लो॒कयो॒-र्विधृ॑त्या॒ अधृ॑तेव॒ वा ए॒षा यन्म॑द्ध्य॒मा चिति॑र॒न्तरि॑क्षमिव॒ वा ए॒षेन्द्रा᳚ग्नी॒ इत्या॑हेन्द्रा॒ग्नी वै दे॒वाना॑मोजो॒ भृता॒वोज॑सै॒वैना॑-म॒न्तरि॑क्षे चिनुते॒ धृत्यै᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒न्तरि॑क्षं॒-वैँ स्व॑यमातृ॒ण्णा ऽन्तरि॑क्षमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ [ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑, घ्रा॒प॒य॒ति॒ प्रा॒णमे॒वा-] 6

    indrā̎gnī̠ avya̍thamānā̠miti̍ svayamātṛ̠ṇṇāmupa̍ dadhātīndrā̠gnibhyā̠ṃ i̠mau lō̠kau vidhṛ̍tāva̠nayō̎-rlō̠kayō̠-rvidhṛ̍tyā̠ adhṛ̍tēva̠ ē̠ṣā yanma̍ddhya̠mā chiti̍ra̠ntari̍kṣamiva̠ ē̠ṣēndrā̎gnī̠ ityā̍hēndrā̠gnī vai dē̠vānā̍mōjō̠ bhṛtā̠vōja̍sai̠vainā̍-ma̠ntari̍kṣē chinutē̠ dhṛtyai̎ svayamātṛ̠ṇṇāmupa̍ dadhātya̠ntari̍kṣa̠ṃ vai sva̍yamātṛ̠ṇṇā 'ntari̍kṣamē̠vōpa̍ dha̠ttē 'śva̠mupa̍ [dha̠ttē 'śva̠mupa̍, ghrā̠pa̠ya̠ti̠ prā̠ṇamē̠vā-] 6
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 9
    घ्रापयति प्रा॒णमे॒वा-ऽस्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्यै दे॒वानां॒-वैँ सु॑व॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒ता-न्दिश॒-स्सम॑व्लीयन्त॒ ए॒ता दिश्या॑ अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते दिशो॑-ऽदृग्ंह॒न्॒ यद्दिश्या॑ उप॒दधा॑ति दि॒शां-विँधृ॑त्यै॒ दश॑ प्राण॒भृतः॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ [पु॒रस्ता॒दुप॑, द॒धा॒ति॒ नव॒ वै पुरु॑षे] 7

    ghrāpayati prā̠ṇamē̠vā-'syā̎-ndadhā̠tyathō̎ prājāpa̠tyō aśva̍ḥ pra̠jāpa̍tinai̠vāgni-ñchi̍nutē svayamātṛ̠ṇṇā bha̍vati prā̠ṇānā̠muthsṛ̍ṣṭyā̠ athō̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasyānu̍khyātyai dē̠vānā̠ṃ vai su̍va̠rgaṃ lō̠kaṃ ya̠tā-ndiśa̠-ssama̍vlīyanta̠ ta ē̠tā diśyā̍ apaśya̠-ntā upā̍dadhata̠ tābhi̠rvai diśō̍-'dṛgṃha̠n̠ yaddiśyā̍ upa̠dadhā̍ti di̠śāṃ vidhṛ̍tyai̠ daśa̍ prāṇa̠bhṛta̍ḥ pu̠rastā̠dupa̍ [pu̠rastā̠dupa̍, da̠dhā̠ti̠ nava̠ vai puru̍ṣē] 7
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 10
    दधाति॒ नव॒ वै पुरु॑षे प्रा॒णा नाभि॑र्दश॒मी प्रा॒णाने॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता᳚-त्प्रा॒णा ज्योति॑ष्मती-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णानां॒-वाँग्ज्योति॑रुत्त॒मा दशोप॑ दधाति॒ दशा᳚क्षरा वि॒रा-ड्वि॒राट् छन्द॑सा॒-ञ्ज्योति॒र्ज्योति॑रे॒व पु॒रस्ता᳚द्धत्ते॒ तस्मा᳚-त्पु॒रस्ता॒ज्ज्योति॒रुपा᳚ ऽऽस्महे॒ छन्दाग्ं॑सि प॒शुष्वा॒जिम॑यु॒स्ता-न्बृ॑ह॒त्युद॑जय॒-त्तस्मा॒-द्बार्​ह॑ताः [तस्मा॒-द्बार्​ह॑ताः, प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा] 8

    dadhāti̠ nava̠ vai puru̍ṣē prā̠ṇā nābhi̍rdaśa̠mī prā̠ṇānē̠va pu̠rastā̎ddhattē̠ tasmā̎-tpu̠rastā̎-tprā̠ṇā jyōti̍ṣmatī-mutta̠māmupa̍ dadhāti̠ tasmā̎-tprā̠ṇānā̠ṃ vāgjyōti̍rutta̠mā daśōpa̍ dadhāti̠ daśā̎kṣarā vi̠rā-ḍvi̠rāṭ Chanda̍sā̠-ñjyōti̠rjyōti̍rē̠va pu̠rastā̎ddhattē̠ tasmā̎-tpu̠rastā̠jjyōti̠rupā̎ ''smahē̠ Chandāgṃ̍si pa̠śuṣvā̠jima̍yu̠stā-nbṛ̍ha̠tyuda̍jaya̠-ttasmā̠-dbār​ha̍tāḥ [tasmā̠-dbār​ha̍tāḥ, pa̠śava̍ uchyantē̠ mā] 8
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 11
    प॒शव॑ उच्यन्ते॒ मा छन्द॒ इति॑ दक्षिण॒त उप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-द्दक्षि॒णा वृ॑तो॒ मासाः᳚ पृथि॒वी छन्द॒ इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्या अ॒ग्निर्दे॒वतेत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा अ॒ग्निरोज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ षट्त्रिग्ं॑श॒-थ्सम्प॑द्यन्ते॒ षट्त्रिग्ं॑शदक्षरा बृह॒ती बार्​ह॑ताः प॒शवो॑ बृह॒त्यैवास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे बृह॒ती छन्द॑सा॒ग्॒ स्वारा᳚ज्य॒-म्परी॑याय॒ यस्यै॒ता [यस्यै॒ताः, उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒] 9

    pa̠śava̍ uchyantē̠ Chanda̠ iti̍ dakṣiṇa̠ta upa̍ dadhāti̠ tasmā̎-ddakṣi̠ṇā vṛ̍tō̠ māsā̎ḥ pṛthi̠vī Chanda̠ iti̍ pa̠śchā-tprati̍ṣṭhityā a̠gnirdē̠vatētyu̍ttara̠ta ōjō̠ a̠gnirōja̍ ē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̍duttaratō 'bhiprayā̠yī ja̍yati̠ ṣaṭtrigṃ̍śa̠-thsampa̍dyantē̠ ṣaṭtrigṃ̍śadakṣarā bṛha̠tī bār​ha̍tāḥ pa̠śavō̍ bṛha̠tyaivāsmai̍ pa̠śūnava̍ rundhē bṛha̠tī Chanda̍sā̠g̠ svārā̎jya̠-mparī̍yāya̠ yasyai̠tā [yasyai̠tāḥ, u̍padhī̠yantē̠ gachCha̍ti̠] 9
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 12
    उ॑पधी॒यन्ते॒ गच्छ॑ति॒ स्वारा᳚ज्यग्ं स॒प्त वाल॑खिल्याः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति स॒प्त प॒श्चा-थ्स॒प्त वै शी॑र्​ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णा द्वाववा᳚ञ्चौ प्रा॒णानाग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ मू॒र्धा-ऽसि॒ राडिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ यन्त्री॒ राडिति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णाने॒वास्मै॑ स॒मीचो॑ दधाति10(अश्व॒मुप॑-पु॒रस्ता॒दुप॒-बार्​ह॑ता-ए॒ता-श्चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 2)

    u̍padhī̠yantē̠ gachCha̍ti̠ svārā̎jyagṃ sa̠pta vāla̍khilyāḥ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti sa̠pta pa̠śchā-thsa̠pta vai śī̍r​ṣa̠ṇyā̎ḥ prā̠ṇā dvāvavā̎mchau prā̠ṇānāgṃ̍ savīrya̠tvāya̍ mū̠rdhā-'si̠ rāḍiti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti̠ yantrī̠ rāḍiti̍ pa̠śchā-tprā̠ṇānē̠vāsmai̍ sa̠mīchō̍ dadhāti10(aśva̠mupa̍-pu̠rastā̠dupa̠-bār​ha̍tā-ē̠tā-śchatu̍strigṃśachcha) (a. 2)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 13
    दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒ता अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अपश्य॒-न्ता अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒-न्यथोपा॑दधत॒ तदसु॑रा॒ नान्ववा॑य॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ यद॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ अ॒न्यथा॒ ऽनूच्या॒न्यथो॑प॒ दधा॑ति॒ भ्रातृ॑व्याभिभूत्यै॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्या॒-शुस्त्रि॒वृदिति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ त्रि॒वृ- [त्रि॒वृत्, य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒व] 11

    dē̠vā vai ya-dya̠jñē 'ku̍rvata̠ tadasu̍rā akurvata̠ dē̠vā ē̠tā a̍kṣṇayāstō̠mīyā̍ apaśya̠-ntā a̠nyathā̠ 'nūchyā̠-nyathōpā̍dadhata̠ tadasu̍rā̠ nānvavā̍ya̠-ntatō̍ dē̠vā abha̍va̠-nparā-'su̍rā̠ yada̍kṣṇayāstō̠mīyā̍ a̠nyathā̠ 'nūchyā̠nyathō̍pa̠ dadhā̍ti̠ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̠ bhava̍tyā̠tmanā̠ parā̎-'sya̠ bhrātṛ̍vyō bhavatyā̠-śustri̠vṛditi̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti yajñamu̠khaṃ vai tri̠vṛ- [tri̠vṛt, ya̠jña̠mu̠khamē̠va] 11
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 14
    -द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ व्यो॑म सप्तद॒श इति॑ दक्षिण॒तो ऽन्नं॒-वैँ व्यो॑मा-ऽन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते ध॒रुण॑ एकवि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्यै भा॒न्तः प॑ञ्चद॒श इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै भा॒न्त ओजः॑ पञ्चद॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ प्रतू᳚र्तिरष्टाद॒श इति॑ पु॒रस्ता॒- [इति॑ पु॒रस्ता᳚त्, उप॑ दधाति॒ द्वौ] 12

    -dya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠dvi yā̍tayati̠ vyō̍ma saptada̠śa iti̍ dakṣiṇa̠tō 'nna̠ṃ vai vyō̍mā-'nnagṃ̍ saptada̠śō-'nna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nānna̍madyatē dha̠ruṇa̍ ēkavi̠gṃ̠śa iti̍ pa̠śchā-tpra̍ti̠ṣṭhā ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ prati̍ṣṭhityai bhā̠ntaḥ pa̍ñchada̠śa ityu̍ttara̠ta ōjō̠ vai bhā̠nta ōja̍ḥ pañchada̠śa ōja̍ ē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̍duttaratō 'bhiprayā̠yī ja̍yati̠ pratū̎rtiraṣṭāda̠śa iti̍ pu̠rastā̠- [iti̍ pu̠rastā̎t, upa̍ dadhāti̠ dvau] 12
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 15
    -दुप॑ दधाति॒ द्वौ त्रि॒वृता॑वभिपू॒र्वं-यँ॑ज्ञमु॒खे वि या॑तयत्यभिव॒र्त-स्स॑वि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ अ॑भिव॒र्तो-ऽन्नग्ं॑ सवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यते॒ वर्चो᳚ द्वावि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-द्य-द्विग्ं॑श॒तिर्द्वे तेन॑ वि॒राजौ॒ य-द्द्वे प्र॑ति॒ष्ठा तेन॑ वि॒राजो॑रे॒वा-भि॑पू॒र्वम॒न्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठति॒ तपो॑ नवद॒श इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो [इत्यु॑त्तर॒त स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यः, हस्त॑यो-] 13

    -dupa̍ dadhāti̠ dvau tri̠vṛtā̍vabhipū̠rvaṃ ya̍jñamu̠khē vi yā̍tayatyabhiva̠rta-ssa̍vi̠gṃ̠śa iti̍ dakṣiṇa̠tō-'nna̠ṃ a̍bhiva̠rtō-'nnagṃ̍ savi̠gṃ̠śō-'nna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nānna̍madyatē̠ varchō̎ dvāvi̠gṃ̠śa iti̍ pa̠śchā-dya-dvigṃ̍śa̠tirdvē tēna̍ vi̠rājau̠ ya-ddvē pra̍ti̠ṣṭhā tēna̍ vi̠rājō̍rē̠vā-bhi̍pū̠rvama̠nnādyē̠ prati̍tiṣṭhati̠ tapō̍ navada̠śa ityu̍ttara̠ta stasmā̎-thsa̠vyō [ityu̍ttara̠ta stasmā̎-thsa̠vyaḥ, hasta̍yō-] 13
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 16
    हस्त॑यो-स्तप॒स्वित॑रो॒ योनि॑श्चतुर्वि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ चतु॑र्विग्ंशत्यक्षरा गाय॒त्री गा॑य॒त्री य॑ज्ञमु॒खं-यँ॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒-द्विया॑तयति॒ गर्भाः᳚ पञ्चवि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वैँ गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शोन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒नान्न॑मद्यत॒ ओज॑स्त्रिण॒व इति॑ प॒श्चादि॒मे वै लो॒कास्त्रि॑ण॒व ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑तिष्ठति स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इ- [स॒भंर॑णस्त्रयोवि॒ग्ं॒श इति॑, उ॒त्त॒र॒त-] 14

    hasta̍yō-stapa̠svita̍rō̠ yōni̍śchaturvi̠gṃ̠śa iti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti̠ chatu̍rvigṃśatyakṣarā gāya̠trī gā̍ya̠trī ya̍jñamu̠khaṃ ya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠-dviyā̍tayati̠ garbhā̎ḥ pañchavi̠gṃ̠śa iti̍ dakṣiṇa̠tō-'nna̠ṃ vai garbhā̠ anna̍-mpañchavi̠gṃ̠śōnna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nānna̍madyata̠ ōja̍striṇa̠va iti̍ pa̠śchādi̠mē vai lō̠kāstri̍ṇa̠va ē̠ṣvē̍va lō̠kēṣu̠ prati̍tiṣṭhati sa̠bhaṃra̍ṇastrayōvi̠gṃ̠śa i- [sa̠bhaṃra̍ṇastrayōvi̠gṃ̠śa iti̍, u̠tta̠ra̠ta-] 14
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 17
    -त्यु॑त्तर॒त-स्तस्मा᳚-थ्स॒व्यो हस्त॑यो-स्सम्भा॒र्य॑तरः॒ क्रतु॑रेकत्रि॒ग्ं॒श इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ वाग्वै क्रतु॑र्यज्ञमु॒खं-वाँग्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-ञ्चतुस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ दक्षिण॒तो॑-ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॑-म्ब्रह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑रः प्रति॒ष्ठा त्र॑यस्त्रि॒ग्ं॒श इति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै॒ नाकः॑ षट्त्रि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒त-स्सु॑व॒र्गो वै लो॒को नाकः॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै15(वै त्रि॒वृ - दिति॑ पु॒रस्ता᳚थ् - स॒व्य - स्त्र॑योवि॒ग्ं॒श इति॑ - सुव॒र्गो वै - पञ्च॑ च) (अ. 3)

    -tyu̍ttara̠ta-stasmā̎-thsa̠vyō hasta̍yō-ssambhā̠rya̍tara̠ḥ kratu̍rēkatri̠gṃ̠śa iti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti̠ vāgvai kratu̍ryajñamu̠khaṃ vāgya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠dvi yā̍tayati bra̠ddhnasya̍ vi̠ṣṭapa̍-ñchatustri̠gṃ̠śa iti̍ dakṣiṇa̠tō̍-'sau ā̍di̠tyō bra̠ddhnasya̍ vi̠ṣṭapa̍-mbrahmavarcha̠samē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̠ṇō-'rdhō̎ brahmavarcha̠sita̍raḥ prati̠ṣṭhā tra̍yastri̠gṃ̠śa iti̍ pa̠śchā-tprati̍ṣṭhityai̠ nāka̍-ṣṣaṭtri̠gṃ̠śa ityu̍ttara̠ta-ssu̍va̠rgō vai lō̠kō nāka̍-ssuva̠rgasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai15(vai tri̠vṛ - diti̍ pu̠rastā̎th - sa̠vya - stra̍yōvi̠gṃ̠śa iti̍ - suva̠rgō vai - pañcha̍ cha) (a. 3)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 18
    (आ॒शु - र्व्यो॑म - ध॒रुणो॑ - भा॒न्तः - प्रतू᳚र्तिर -भिव॒र्तो - वर्च॒ - स्तपो॒ - योनि॒ - र्गर्भा॒ - ओजः॑ - स॒भंर॑णः॒ - क्रतु॑ - र्ब्र॒द्ध्रस्य॑ - प्रति॒ष्ठा - नाकः॒ - षोड॑श)

    (ā̠śu - rvyō̍ma - dha̠ruṇō̍ - bhā̠ntaḥ - pratū̎rtira -bhiva̠rtō - varcha̠ - stapō̠ - yōni̠ - rgarbhā̠ - ōja̍ḥ - sa̠bhaṃra̍ṇa̠ḥ - kratu̍ - rbra̠ddhrasya̍ - prati̠ṣṭhā - nāka̠ḥ - ṣōḍa̍śa)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 19
    अ॒ग्नेर्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वाँ अ॒ग्निर्य॑ज्ञमु॒ख-न्दी॒क्षा य॑ज्ञमु॒ख-म्ब्रह्म॑ यज्ञमु॒ख-न्त्रि॒वृ-द्य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति नृ॒चक्ष॑सा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒त-श्शु॑श्रु॒वाग्ंसो॒ वै नृ॒चक्ष॒सो-ऽन्न॑-न्धा॒ता जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ तस्मा᳚ज्जा॒तो-ऽन्न॑मत्ति ज॒नित्रग्ग्॑ स्पृ॒तग्ं स॑प्तद॒श-स्स्तोम॒ इत्या॒हा-ऽन्नं॒-वैँ ज॒नित्र॒- [ज॒नित्र᳚म्, अन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व] 16

    a̠gnērbhā̠gō̍-'sīti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti yajñamu̠khaṃ a̠gnirya̍jñamu̠kha-ndī̠kṣā ya̍jñamu̠kha-mbrahma̍ yajñamu̠kha-ntri̠vṛ-dya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠dvi yā̍tayati nṛ̠chakṣa̍sā-mbhā̠gō̍-'sīti̍ dakṣiṇa̠ta-śśu̍śru̠vāgṃsō̠ vai nṛ̠chakṣa̠sō-'nna̍-ndhā̠tā jā̠tāyai̠vāsmā̠ anna̠mapi̍ dadhāti̠ tasmā̎jjā̠tō-'nna̍matti ja̠nitragg̍ spṛ̠tagṃ sa̍ptada̠śa-sstōma̠ ityā̠hā-'nna̠ṃ vai ja̠nitra̠- [ja̠nitra̎m, annagṃ̍ saptada̠śō-'nna̍mē̠va] 16
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 20
    -मन्नग्ं॑ सप्तद॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यते मि॒त्रस्य॑ भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रा॒णो वै मि॒त्रो॑-ऽपा॒नो वरु॑णः प्राणापा॒नावे॒वास्मि॑-न्दधाति दि॒वो वृ॒ष्टिर्वाता᳚-स्स्पृ॒ता ए॑कवि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इत्या॑ह प्रति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्रति॑ष्ठित्या॒ इन्द्र॑स्य भा॒गो॑-ऽसीत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वा इन्द्र॒ ओजो॒ विष्णु॒रोजः॑ क्ष॒त्रमोजः॑ पञ्चद॒श [पञ्चद॒शः, ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒] 17

    -mannagṃ̍ saptada̠śō-'nna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nā-nna̍madyatē mi̠trasya̍ bhā̠gō̍-'sīti̍ pa̠śchā-tprā̠ṇō vai mi̠trō̍-'pā̠nō varu̍ṇaḥ prāṇāpā̠nāvē̠vāsmi̍-ndadhāti di̠vō vṛ̠ṣṭirvātā̎-sspṛ̠tā ē̍kavi̠gṃ̠śa-sstōma̠ ityā̍ha prati̠ṣṭhā ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ prati̍ṣṭhityā̠ indra̍sya bhā̠gō̍-'sītyu̍ttara̠ta ōjō̠ indra̠ ōjō̠ viṣṇu̠rōja̍ḥ, kṣa̠tramōja̍ḥ pañchada̠śa [pañchada̠śaḥ, ōja̍ ē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠] 17
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 21
    ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वसू॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ वस॑वो यज्ञमु॒खग्ं रु॒द्रा य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुर्वि॒ग्ं॒शो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयत्यादि॒त्याना᳚-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो-ऽन्नं॒-वाँ आ॑दि॒त्या अन्न॑-म्म॒रुतो-ऽन्न॒-ङ्गर्भा॒ अन्न॑-म्पञ्चवि॒ग्ं॒शो-ऽन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-ऽन्न॑मद्य॒ते ऽदि॑त्यै भा॒गो॑- [-ऽदि॑त्यै भा॒गः, अ॒सीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा] 18

    ōja̍ ē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̍duttaratō-'bhiprayā̠yī ja̍yati̠ vasū̍nā-mbhā̠gō̍-'sīti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti yajñamu̠khaṃ vai vasa̍vō yajñamu̠khagṃ ru̠drā ya̍jñamu̠kha-ñcha̍turvi̠gṃ̠śō ya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠dvi yā̍tayatyādi̠tyānā̎-mbhā̠gō̍-'sīti̍ dakṣiṇa̠tō-'nna̠ṃ ā̍di̠tyā anna̍-mma̠rutō-'nna̠-ṅgarbhā̠ anna̍-mpañchavi̠gṃ̠śō-'nna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nā-'nna̍madya̠tē 'di̍tyai bhā̠gō̍- [-'di̍tyai bhā̠gaḥ, a̠sīti̍ pa̠śchā-tpra̍ti̠ṣṭhā] 18
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 22
    -ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्र॑ति॒ष्ठा वा अदि॑तिः प्रति॒ष्ठा पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा त्रि॑ण॒वः प्रति॑ष्ठित्यै दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒गो॑-ऽ सीत्यु॑त्तर॒तो ब्रह्म॒ वै दे॒व-स्स॑वि॒ता ब्रह्म॒ बृह॒स्पति॒र्ब्रह्म॑ चतुष्टो॒मो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒दुत्त॒रो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-स्सावि॒त्रव॑ती भवति॒ प्रसू᳚त्यै॒ तस्मा᳚-द्ब्राह्म॒णाना॒मुदी॑ची स॒निः प्रसू॑ता ध॒र्त्रश्च॑तुष्टो॒म इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति यज्ञमु॒खं-वैँ ध॒र्त्रो [ध॒र्त्रः, य॒ज्ञ॒मु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो] 19

    -'sīti̍ pa̠śchā-tpra̍ti̠ṣṭhā adi̍tiḥ prati̠ṣṭhā pū̠ṣā pra̍ti̠ṣṭhā tri̍ṇa̠vaḥ prati̍ṣṭhityai dē̠vasya̍ savi̠turbhā̠gō̍-' sītyu̍ttara̠tō brahma̠ vai dē̠va-ssa̍vi̠tā brahma̠ bṛha̠spati̠rbrahma̍ chatuṣṭō̠mō bra̍hmavarcha̠samē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠dutta̠rō-'rdhō̎ brahmavarcha̠sita̍ra-ssāvi̠trava̍tī bhavati̠ prasū̎tyai̠ tasmā̎-dbrāhma̠ṇānā̠mudī̍chī sa̠niḥ prasū̍tā dha̠rtraścha̍tuṣṭō̠ma iti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti yajñamu̠khaṃ vai dha̠rtrō [dha̠rtraḥ, ya̠jña̠mu̠kha-ñcha̍tuṣṭō̠mō] 19
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 23
    य॑ज्ञमु॒ख-ञ्च॑तुष्टो॒मो य॑ज्ञमु॒खमे॒व पु॒रस्ता॒द्वि या॑तयति॒ यावा॑ना-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ दक्षिण॒तो मासा॒ वै यावा॑ अर्धमा॒सा अया॑वा॒-स्तस्मा᳚-द्दक्षि॒णावृ॑तो॒ मासा॒ अन्नं॒-वैँ यावा॒ अन्न॑-म्प्र॒जा अन्न॑मे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॑णे॒ना-न्न॑मद्यत ऋभू॒णा-म्भा॒गो॑-ऽसीति॑ प॒श्चा-त्प्रति॑ष्ठित्यै विव॒र्तो᳚ ऽष्टाचत्वारि॒ग्ं॒श इत्यु॑त्तर॒तो॑-ऽनयो᳚र्लो॒कयो᳚-स्सवीर्य॒त्वाय॒ तस्मा॑दि॒मौ लो॒कौ स॒माव॑-द्वीर्यौ॒ [स॒माव॑-द्वीर्यौ, यस्य॒ मुख्य॑वतीः] 20

    ya̍jñamu̠kha-ñcha̍tuṣṭō̠mō ya̍jñamu̠khamē̠va pu̠rastā̠dvi yā̍tayati̠ yāvā̍nā-mbhā̠gō̍-'sīti̍ dakṣiṇa̠tō māsā̠ vai yāvā̍ ardhamā̠sā ayā̍vā̠-stasmā̎-ddakṣi̠ṇāvṛ̍tō̠ māsā̠ anna̠ṃ vai yāvā̠ anna̍-mpra̠jā anna̍mē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̍ṇē̠nā-nna̍madyata ṛbhū̠ṇā-mbhā̠gō̍-'sīti̍ pa̠śchā-tprati̍ṣṭhityai viva̠rtō̎ 'ṣṭāchatvāri̠gṃ̠śa ityu̍ttara̠tō̍-'nayō̎rlō̠kayō̎-ssavīrya̠tvāya̠ tasmā̍di̠mau lō̠kau sa̠māva̍-dvīryau̠ [sa̠māva̍-dvīryau, yasya̠ mukhya̍vatīḥ] 20
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 24
    यस्य॒ मुख्य॑वतीः पु॒रस्ता॑दुपधी॒यन्ते॒ मुख्य॑ ए॒व भ॑व॒त्या-ऽस्य॒ मुख्यो॑ जायते॒ यस्या-न्न॑वती - र्दक्षिण॒तो-ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्य॑ प्रति॒ष्ठाव॑तीः प॒श्चा-त्प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यस्यौज॑स्वतीरुत्तर॒त ओ॑ज॒स्व्ये॑व भ॑व॒त्या-ऽस्यौ॑ज॒स्वी जा॑यते॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒तदे॒व स्तो॒त्रमे॒तच्छ॒स्त्रं-यँदे॒षा वि॒धा [वि॒धा, वि॒धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व] 21

    yasya̠ mukhya̍vatīḥ pu̠rastā̍dupadhī̠yantē̠ mukhya̍ ē̠va bha̍va̠tyā-'sya̠ mukhyō̍ jāyatē̠ yasyā-nna̍vatī - rdakṣiṇa̠tō-'ttyanna̠mā-'syā̎nnā̠dō jā̍yatē̠ yasya̍ prati̠ṣṭhāva̍tīḥ pa̠śchā-tpratyē̠va ti̍ṣṭhati̠ yasyauja̍svatīruttara̠ta ō̍ja̠svyē̍va bha̍va̠tyā-'syau̍ja̠svī jā̍yatē̠ 'rkō ē̠ṣa yada̠gnistasyai̠tadē̠va stō̠tramē̠tachCha̠straṃ yadē̠ṣā vi̠dhā [vi̠dhā, vi̠dhī̠yatē̠-'rka ē̠va] 21
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 25
    वि॑धी॒यते॒-ऽर्क ए॒व तद॒र्क्य॑मनु॒ वि धी॑य॒ते ऽत्त्यन्न॒मा-ऽस्या᳚न्ना॒दो जा॑यते॒ यस्यै॒षा वि॒धा वि॑धी॒यते॒ उ॑ चैनामे॒वं-वेँद॒ सृष्टी॒रुप॑ दधाति यथासृ॒ष्टमे॒वाव॑ रुन्धे॒ वा इ॒द-न्दिवा॒ नक्त॑मासी॒दव्या॑वृत्त॒-न्ते दे॒वा ए॒ता व्यु॑ष्टीरपश्य॒-न्ता उपा॑दधत॒ ततो॒ वा इ॒दं ँव्यौ᳚च्छ॒-द्यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ व्ये॑वास्मा॑ उच्छ॒त्यथो॒ तम॑ ए॒वाप॑हते22(वै ज॒नित्रं॑ - पञ्चद॒शो - ऽदि॑त्यै भा॒गो - वै ध॒र्त्रः - स॒माव॑द्वीर्यै-वि॒धा-ततो॒ वा इ॒दं - चतु॑र्दश ) (अ. 4)

    vi̍dhī̠yatē̠-'rka ē̠va tada̠rkya̍manu̠ vi dhī̍ya̠tē 'ttyanna̠mā-'syā̎nnā̠dō jā̍yatē̠ yasyai̠ṣā vi̠dhā vi̍dhī̠yatē̠ ya chaināmē̠vaṃ vēda̠ sṛṣṭī̠rupa̍ dadhāti yathāsṛ̠ṣṭamē̠vāva̍ rundhē̠ na i̠da-ndivā̠ na nakta̍māsī̠davyā̍vṛtta̠-ntē dē̠vā ē̠tā vyu̍ṣṭīrapaśya̠-ntā upā̍dadhata̠ tatō̠ i̠daṃ ँvyau̎chCha̠-dyasyai̠tā u̍padhī̠yantē̠ vyē̍vāsmā̍ uchCha̠tyathō̠ tama̍ ē̠vāpa̍hatē22(vai ja̠nitra̍ṃ - pañchada̠śō - 'di̍tyai bhā̠gō - vai dha̠rtraḥ - sa̠māva̍dvīryai-vi̠dhā-tatō̠ i̠daṃ - chatu̍rdaśa cha ) (a. 4)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 26
    (अ॒ग्ने - र्नृ॒चक्ष॑सां - ज॒नित्रं॑ - मि॒त्र - स्येन्द्र॑स्य॒ -वसू॑ना - मादि॒त्याना॒ - मदि॑त्यै - दे॒वस्य॑ सवि॒तुः - सा॑वि॒त्रव॑ती - ध॒र्त्रो - यावा॑ना-मृभू॒णां - ँवि॑व॒र्त - श्चतु॑र्दश)

    (a̠gnē - rnṛ̠chakṣa̍sāṃ - ja̠nitra̍ṃ - mi̠tra - syēndra̍sya̠ -vasū̍nā - mādi̠tyānā̠ - madi̍tyai - dē̠vasya̍ savi̠tuḥ - sā̍vi̠trava̍tī - dha̠rtrō - yāvā̍nā-mṛbhū̠ṇāṃ - ँvi̍va̠rta - śchatu̍rdaśa)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 27
    अग्ने॑ जा॒ता-न्प्रणु॑दा न-स्स॒पत्ना॒निति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति जा॒ताने॒व भ्रातृ॑व्या॒-न्प्रणु॑दते॒ सह॑सा जा॒तानिति॑ प॒श्चाज्ज॑नि॒ष्यमा॑णाने॒व प्रति॑ नुदते चतुश्चत्वारि॒ग्ं॒श-स्स्तोम॒ इति॑ दक्षिण॒तो ब्र॑ह्मवर्च॒सं-वैँ च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो ब्र॑ह्मवर्च॒समे॒व द॑क्षिण॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्धो᳚ ब्रह्मवर्च॒सित॑र-ष्षोड॒श-स्स्तोम॒ इत्यु॑त्तर॒त ओजो॒ वै षो॑ड॒श ओज॑ ए॒वोत्त॑र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑- [तस्मा᳚त्, उ॒त्त॒र॒तो॒-ऽभि॒प्र॒या॒यी] 23

    agnē̍ jā̠tā-npraṇu̍dā na-ssa̠patnā̠niti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti jā̠tānē̠va bhrātṛ̍vyā̠-npraṇu̍datē̠ saha̍sā jā̠tāniti̍ pa̠śchājja̍ni̠ṣyamā̍ṇānē̠va prati̍ nudatē chatuśchatvāri̠gṃ̠śa-sstōma̠ iti̍ dakṣiṇa̠tō bra̍hmavarcha̠saṃ vai cha̍tuśchatvāri̠gṃ̠śō bra̍hmavarcha̠samē̠va da̍kṣiṇa̠tō dha̍ttē̠ tasmā̠-ddakṣi̠ṇō-'rdhō̎ brahmavarcha̠sita̍ra-ṣṣōḍa̠śa-sstōma̠ ityu̍ttara̠ta ōjō̠ vai ṣō̍ḍa̠śa ōja̍ ē̠vōtta̍ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̍- [tasmā̎t, u̠tta̠ra̠tō̠-'bhi̠pra̠yā̠yī] 23
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 28
    -दुत्तरतो-ऽभिप्रया॒यी ज॑यति॒ वज्रो॒ वै च॑तुश्चत्वारि॒ग्ं॒शो वज्रः॑ षोड॒शो यदे॒ते इष्ट॑के उप॒दधा॑ति जा॒ताग्​श्चै॒व ज॑नि॒ष्यमा॑णाग्​श्च॒ भ्रातृ॑व्या-न्प्र॒णुद्य॒ वज्र॒मनु॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्यै॒ पुरी॑षवती॒-म्मद्ध्य॒ उप॑दधाति॒ पुरी॑षं॒-वैँ मद्ध्य॑मा॒त्मन॒-स्सात्मा॑नमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ सात्मा॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति॒ ए॒वं-वेँदै॒ता वा अ॑सप॒त्ना नामेष्ट॑का॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ [उ॑पधी॒यन्ते᳚, ना-ऽस्य॑] 24

    -duttaratō-'bhiprayā̠yī ja̍yati̠ vajrō̠ vai cha̍tuśchatvāri̠gṃ̠śō vajra̍-ṣṣōḍa̠śō yadē̠tē iṣṭa̍kē upa̠dadhā̍ti jā̠tāg​śchai̠va ja̍ni̠ṣyamā̍ṇāg​ścha̠ bhrātṛ̍vyā-npra̠ṇudya̠ vajra̠manu̠ praha̍rati̠ stṛtyai̠ purī̍ṣavatī̠-mmaddhya̠ upa̍dadhāti̠ purī̍ṣa̠ṃ vai maddhya̍mā̠tmana̠-ssātmā̍namē̠vāgni-ñchi̍nutē̠ sātmā̠-'muṣmi̍n ँlō̠kē bha̍vati̠ ya ē̠vaṃ vēdai̠tā a̍sapa̠tnā nāmēṣṭa̍kā̠ yasyai̠tā u̍padhī̠yantē̠ [u̍padhī̠yantē̎, nā-'sya̍] 24
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 29
    ना-ऽस्य॑ स॒पत्नो॑ भवति प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्वि॒राज॑ उत्त॒माया॒-ञ्चित्या॒मुप॑ दधाति वि॒राज॑मे॒वोत्त॒मा-म्प॒शुषु॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्पशु॒मानु॑त्त॒मां-वाँचं॑-वँदति॒ दश॑द॒शोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाया᳚-ऽक्ष्ण॒योप॑ दधाति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यानि॒ वै छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या᳚ण्यास॒-न्तैर्दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तेनर्​ष॑यो- [-ँलो॒कमा॑य॒-न्तेनर्​ष॑यः, अ॒श्रा॒म्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒] 25

    nā-'sya̍ sa̠patnō̍ bhavati pa̠śurvā ē̠ṣa yada̠gnirvi̠rāja̍ utta̠māyā̠-ñchityā̠mupa̍ dadhāti vi̠rāja̍mē̠vōtta̠mā-mpa̠śuṣu̍ dadhāti̠ tasmā̎-tpaśu̠mānu̍tta̠māṃ vācha̍ṃ vadati̠ daśa̍da̠śōpa̍ dadhāti savīrya̠tvāyā̎-'kṣṇa̠yōpa̍ dadhāti̠ tasmā̍dakṣṇa̠yā pa̠śavō-'ṅgā̍ni̠ praha̍ranti̠ prati̍ṣṭhityai̠ yāni̠ vai Chandāgṃ̍si suva̠rgyā̎ṇyāsa̠-ntairdē̠vā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍ya̠-ntēnar​ṣa̍yō- [-ँlō̠kamā̍ya̠-ntēnar​ṣa̍yaḥ, a̠śrā̠mya̠-ntē tapō̍-'tapyanta̠] 25
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 30
    -ऽश्राम्य॒-न्ते तपो॑-ऽतप्यन्त॒ तानि॒ तप॑सा-ऽपश्य॒-न्तेभ्य॑ ए॒ता इष्ट॑का॒ निर॑मिम॒तेव॒श्छन्दो॒ वरि॑व॒श्छन्द॒ इति॒ ता उपा॑दधत॒ ताभि॒र्वै ते सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न्॒. यदे॒ता इष्ट॑का उप॒दधा॑ति॒ यान्ये॒व छन्दाग्ं॑सि सुव॒र्ग्या॑णि॒ तैरे॒व यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति य॒ज्ञेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ता-स्स्तोम॑ भागैरे॒वा-ऽसृ॑जत॒ य- [-ऽसृ॑जत॒ यत्, स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति] 26

    -'śrāmya̠-ntē tapō̍-'tapyanta̠ tāni̠ tapa̍sā-'paśya̠-ntēbhya̍ ē̠tā iṣṭa̍kā̠ nira̍mima̠tēva̠śChandō̠ vari̍va̠śChanda̠ iti̠ upā̍dadhata̠ tābhi̠rvai su̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍ya̠n̠. yadē̠tā iṣṭa̍kā upa̠dadhā̍ti̠ yānyē̠va Chandāgṃ̍si suva̠rgyā̍ṇi̠ tairē̠va yaja̍māna-ssuva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti ya̠jñēna̠ vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata̠ tā-sstōma̍ bhāgairē̠vā-'sṛ̍jata̠ ya- [-'sṛ̍jata̠ yat, stōma̍ bhāgā upa̠dadhā̍ti] 26
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 31
    -थ्स्तोम॑ भागा उप॒दधा॑ति प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॒ तेज॒-स्सम॑भर॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति॒ सते॑जसमे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ बृह॒स्पति॒र्वा ए॒तां-यँ॒ज्ञस्य॑ प्रति॒ष्ठाम॑पश्य॒द्य-थ्स्तोम॑भागा॒ य-थ्स्तोम॑भागा उप॒दधा॑ति य॒ज्ञस्य॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒प्तस॒प्तोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाय॑ ति॒स्रो मद्ध्ये॒ प्रति॑ष्ठित्यै27( उ॒त्त॒र॒तो ध॑त्ते॒ तस्मा॑ - दुपधी॒यन्त॒ - ऋष॑यो - ऽसृजत॒ यत् - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

    -thstōma̍ bhāgā upa̠dadhā̍ti pra̠jā ē̠va ta-dyaja̍māna-ssṛjatē̠ bṛha̠spati̠rvā ē̠ta-dya̠jñasya̠ tēja̠-ssama̍bhara̠dya-thstōma̍bhāgā̠ ya-thstōma̍bhāgā upa̠dadhā̍ti̠ satē̍jasamē̠vāgni-ñchi̍nutē̠ bṛha̠spati̠rvā ē̠tāṃ ya̠jñasya̍ prati̠ṣṭhāma̍paśya̠dya-thstōma̍bhāgā̠ ya-thstōma̍bhāgā upa̠dadhā̍ti ya̠jñasya̠ prati̍ṣṭhityai sa̠ptasa̠ptōpa̍ dadhāti savīrya̠tvāya̍ ti̠srō maddhyē̠ prati̍ṣṭhityai27( u̠tta̠ra̠tō dha̍ttē̠ tasmā̍ - dupadhī̠yanta̠ - ṛṣa̍yō - 'sṛjata̠ yat - tricha̍tvārigṃśachcha) (a. 5)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 32
    र॒श्मिरित्ये॒वा ऽऽदि॒त्यम॑सृजत॒ प्रेति॒रिति॒ धर्म॒मन्वि॑ति॒रिति॒ दिवग्ं॑ स॒धिंरित्य॒न्तरि॑क्ष-म्प्रति॒धिरिति॑ पृथि॒वीं-विँ॑ष्ट॒म्भ इति॒ वृष्टि॑-म्प्र॒वेत्यह॑रनु॒वेति॒ रात्रि॑मु॒शिगिति॒ वसू᳚-न्प्रके॒त इति॑ रु॒द्रान्-थ्सु॑दी॒तिरित्या॑दि॒त्यानोज॒ इति॑ पि॒तॄग्​स्तन्तु॒रिति॑ प्र॒जाः पृ॑तना॒षाडिति॑ प॒शू-न्रे॒वदित्यो-ष॑धीरभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वे- [यु॒क्तग्रा॑वा, इन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व] 28

    ra̠śmirityē̠vā ''di̠tyama̍sṛjata̠ prēti̠riti̠ dharma̠manvi̍ti̠riti̠ divagṃ̍ sa̠dhiṃritya̠ntari̍kṣa-mprati̠dhiriti̍ pṛthi̠vīṃ vi̍ṣṭa̠mbha iti̠ vṛṣṭi̍-mpra̠vētyaha̍ranu̠vēti̠ rātri̍mu̠śigiti̠ vasū̎-nprakē̠ta iti̍ ru̠drān-thsu̍dī̠tirityā̍di̠tyānōja̠ iti̍ pi̠tṝg​stantu̠riti̍ pra̠jāḥ pṛ̍tanā̠ṣāḍiti̍ pa̠śū-nrē̠vadityō-ṣa̍dhīrabhi̠jida̍si yu̠ktagrā̠vē- [yu̠ktagrā̍vā, indrā̍ya̠ tvēndra̍-ñji̠nvētyē̠va] 28
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 33
    -न्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वेत्ये॒व द॑क्षिण॒तो वज्र॒-म्पर्यौ॑हद॒भिजि॑त्यै॒ ताः प्र॒जा अप॑प्राणा असृजत॒ तास्वधि॑पतिर॒सीत्ये॒व प्रा॒णम॑दधा-द्य॒न्तेत्य॑पा॒नग्ं स॒ग्ं॒सर्प॒ इति॒ चक्षु॑र्वयो॒धा इति॒ श्रोत्र॒-न्ताः प्र॒जाः प्रा॑ण॒तीर॑पान॒तीः पश्य॑न्ती-श्शृण्व॒तीर्न मि॑थु॒नी अ॑भव॒-न्तासु॑ त्रि॒वृद॒सीत्ये॒व मि॑थु॒नम॑दधा॒-त्ताः प्र॒जा मि॑थु॒नी [ ] 29

    -ndrā̍ya̠ tvēndra̍-ñji̠nvētyē̠va da̍kṣiṇa̠tō vajra̠-mparyau̍hada̠bhiji̍tyai̠ tāḥ pra̠jā apa̍prāṇā asṛjata̠ tāsvadhi̍patira̠sītyē̠va prā̠ṇama̍dadhā-dya̠ntētya̍pā̠nagṃ sa̠gṃ̠sarpa̠ iti̠ chakṣu̍rvayō̠dhā iti̠ śrōtra̠-ntāḥ pra̠jāḥ prā̍ṇa̠tīra̍pāna̠tīḥ paśya̍ntī-śśṛṇva̠tīrna mi̍thu̠nī a̍bhava̠-ntāsu̍ tri̠vṛda̠sītyē̠va mi̍thu̠nama̍dadhā̠-ttāḥ pra̠jā mi̍thu̠nī [ ] 29
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 34
    भव॑न्ती॒र्न प्राजा॑यन्त॒ ता-स्सग्ं॑रो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसीत्ये॒व प्रा-ऽज॑नय॒-त्ताः प्र॒जाः प्रजा॑ता॒ प्रत्य॑तिष्ठ॒-न्ता व॑सु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीत्ये॒वैषु लो॒केषु॒ प्रत्य॑स्थापय॒द्यदाह॑ वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिर॒सीति॑ प्र॒जा ए॒व प्रजा॑ता ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ष्ठापयति॒ सात्मा॒-ऽन्तरि॑क्षग्ं रोहति॒ सप्रा॑णो॒-ऽमुष्मि॑न् ँलो॒के प्रति॑ तिष्ठ॒त्यव्य॑र्धुकः प्राणापा॒नाभ्या᳚-म्भवति॒ ए॒वं-वेँद॑30(यु॒क्तग्रा॑वा - प्र॒जा मि॑थु॒न्य॑ - न्तरि॑क्षं॒ - द्वाद॑श च) (अ. 6)

    bhava̍ntī̠rna prājā̍yanta̠ tā-ssagṃ̍rō̠hō̍-'si nīrō̠hō̍-'sītyē̠va prā-'ja̍naya̠-ttāḥ pra̠jāḥ prajā̍tā̠ na pratya̍tiṣṭha̠-ntā va̍su̠kō̍-'si̠ vēṣa̍śrirasi̠ vasya̍ṣṭira̠sītyē̠vaiṣu lō̠kēṣu̠ pratya̍sthāpaya̠dyadāha̍ vasu̠kō̍-'si̠ vēṣa̍śrirasi̠ vasya̍ṣṭira̠sīti̍ pra̠jā ē̠va prajā̍tā ē̠ṣu lō̠kēṣu̠ prati̍ṣṭhāpayati̠ sātmā̠-'ntari̍kṣagṃ rōhati̠ saprā̍ṇō̠-'muṣmi̍n ँlō̠kē prati̍ tiṣṭha̠tyavya̍rdhukaḥ prāṇāpā̠nābhyā̎-mbhavati̠ ya ē̠vaṃ vēda̍30(yu̠ktagrā̍vā - pra̠jā mi̍thu̠nya̍ - ntari̍kṣa̠ṃ - dvāda̍śa cha) (a. 6)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 35
    ना॒क॒सद्भि॒र्वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्तन्ना॑क॒सदा᳚-न्नाकस॒त्त्वं-यँन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा॑ति नाक॒सद्भि॑रे॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति सुव॒र्गो वै लो॒को नाको॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ नास्मा॒ अक॑-म्भवति यजमानायत॒नं-वैँ ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ उप॒दधा᳚त्या॒यत॑नमे॒व त-द्यज॑मानः कुरुते पृ॒ष्ठानां॒-वाँ ए॒त-त्तेज॒-स्सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॑ [यन्ना॑क॒सदः॑, उ॒प॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व] 31

    nā̠ka̠sadbhi̠rvai dē̠vā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍ya̠-ntannā̍ka̠sadā̎-nnākasa̠ttvaṃ yannā̍ka̠sada̍ upa̠dadhā̍ti nāka̠sadbhi̍rē̠va ta-dyaja̍māna-ssuva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti suva̠rgō vai lō̠kō nākō̠ yasyai̠tā u̍padhī̠yantē̠ nāsmā̠ aka̍-mbhavati yajamānāyata̠naṃ vai nā̍ka̠sadō̠ yannā̍ka̠sada̍ upa̠dadhā̎tyā̠yata̍namē̠va ta-dyaja̍mānaḥ kurutē pṛ̠ṣṭhānā̠ṃ ē̠ta-ttēja̠-ssambhṛ̍ta̠ṃ yannā̍ka̠sadō̠ yannā̍ka̠sada̍ [yannā̍ka̠sada̍ḥ, u̠pa̠dadhā̍ti pṛ̠ṣṭhānā̍mē̠va] 31
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 36
    उप॒दधा॑ति पृ॒ष्ठाना॑मे॒व तेजो-ऽव॑ रुन्धे पञ्च॒चोडा॒ उप॑ दधात्यफ्स॒रस॑ ए॒वैन॑मे॒ता भू॒ता अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑ शे॒रे-ऽथो॑ तनू॒पानी॑रे॒वैता यज॑मानस्य॒ य-न्द्वि॒ष्या-त्तमु॑प॒दध॑द्ध्यायेदे॒ताभ्य॑ ए॒वैन॑-न्दे॒वता᳚भ्य॒ वृ॑श्चति ता॒जगार्ति॒मार्च्छ॒त्युत्त॑रा नाक॒सद्भ्य॒ उप॑दधाति॒ यथा॑ जा॒यामा॒नीय॑ गृ॒हेषु॑ निषा॒दय॑ति ता॒दृगे॒व त- [ता॒दृगे॒व तत्, प॒श्चा-त्प्राची॑-] 32

    upa̠dadhā̍ti pṛ̠ṣṭhānā̍mē̠va tējō-'va̍ rundhē pañcha̠chōḍā̠ upa̍ dadhātyaphsa̠rasa̍ ē̠vaina̍mē̠tā bhū̠tā a̠muṣmi̍n ँlō̠ka upa̍ śē̠rē-'thō̍ tanū̠pānī̍rē̠vaitā yaja̍mānasya̠ ya-ndvi̠ṣyā-ttamu̍pa̠dadha̍ddhyāyēdē̠tābhya̍ ē̠vaina̍-ndē̠vatā̎bhya̠ ā vṛ̍śchati tā̠jagārti̠mārchCha̠tyutta̍rā nāka̠sadbhya̠ upa̍dadhāti̠ yathā̍ jā̠yāmā̠nīya̍ gṛ̠hēṣu̍ niṣā̠daya̍ti tā̠dṛgē̠va ta- [tā̠dṛgē̠va tat, pa̠śchā-tprāchī̍-] 32
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 37
    -त्प॒श्चा-त्प्राची॑-मुत्त॒मामुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚-त्प॒श्चा-त्प्राची॒ पत्न्यन्वा᳚स्ते स्वयमातृ॒ण्णा-ञ्च॑ विक॒र्णी-ञ्चो᳚त्त॒मे उप॑ दधाति प्रा॒णो वै स्व॑यमातृ॒ण्णा-ऽऽयु॑र्विक॒र्णी प्रा॒ण-ञ्चै॒वा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ ध॑त्ते॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒णश्चा-ऽऽयु॑श्च प्रा॒णाना॑मुत्त॒मौ नान्यामुत्त॑रा॒मिष्ट॑का॒मुप॑ दद्ध्या॒-द्यद॒न्यामुत्त॑रा॒-मिष्ट॑का-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒ना- [-मुपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒नाम्, च॒ यज॑मानस्य च] 33

    -tpa̠śchā-tprāchī̍-mutta̠māmupa̍ dadhāti̠ tasmā̎-tpa̠śchā-tprāchī̠ patnyanvā̎stē svayamātṛ̠ṇṇā-ñcha̍ vika̠rṇī-ñchō̎tta̠mē upa̍ dadhāti prā̠ṇō vai sva̍yamātṛ̠ṇṇā-''yu̍rvika̠rṇī prā̠ṇa-ñchai̠vā-''yu̍ścha prā̠ṇānā̍mutta̠mau dha̍ttē̠ tasmā̎-tprā̠ṇaśchā-''yu̍ścha prā̠ṇānā̍mutta̠mau nānyāmutta̍rā̠miṣṭa̍kā̠mupa̍ daddhyā̠-dyada̠nyāmutta̍rā̠-miṣṭa̍kā-mupada̠ddhyā-tpa̍śū̠nā- [-mupada̠ddhyā-tpa̍śū̠nām, cha̠ yaja̍mānasya cha] 33
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 38
    -ञ्च॒ यज॑मानस्य प्रा॒ण-ञ्चा-ऽऽयु॒श्चापि॑ दद्ध्या॒-त्तस्मा॒न्ना-न्योत्त॒रेष्ट॑कोप॒धेया᳚ स्वयमातृ॒ण्णामुप॑ दधात्य॒सौ वै स्व॑यमातृ॒ण्णा- ऽमूमे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ घ्रापयति प्रा॒णमे॒वास्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या-ऽनु॑ख्यात्या ए॒षा वै दे॒वानां॒-विँक्रा᳚न्ति॒र्य-द्वि॑क॒र्णी य-द्वि॑क॒र्णीमु॑प॒दधा॑ति दे॒वाना॑मे॒व विक्रा᳚न्ति॒मनु॒ विक्र॑मत उत्तर॒त उप॑दधाति॒ तस्मा॑दुत्तर॒त उ॑पचारो॒-ऽग्नि र्वा॑यु॒मती॑ भवति॒ समि॑द्ध्यै34(सम्भृ॑तं॒-यँन्ना॑क॒सदो॒ यन्ना॑क॒सद॒ - स्तत् - प॑शू॒ना-मे॒षा वै-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)

    -ñcha̠ yaja̍mānasya cha prā̠ṇa-ñchā-''yu̠śchāpi̍ daddhyā̠-ttasmā̠nnā-nyōtta̠rēṣṭa̍kōpa̠dhēyā̎ svayamātṛ̠ṇṇāmupa̍ dadhātya̠sau vai sva̍yamātṛ̠ṇṇā- 'mūmē̠vōpa̍ dha̠ttē 'śva̠mupa̍ ghrāpayati prā̠ṇamē̠vāsyā̎-ndadhā̠tyathō̎ prājāpa̠tyō aśva̍ḥ pra̠jāpa̍tinai̠vāgni-ñchi̍nutē svayamātṛ̠ṇṇā bha̍vati prā̠ṇānā̠muthsṛ̍ṣṭyā̠ athō̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasyā-'nu̍khyātyā ē̠ṣā vai dē̠vānā̠ṃ vikrā̎mti̠rya-dvi̍ka̠rṇī ya-dvi̍ka̠rṇīmu̍pa̠dadhā̍ti dē̠vānā̍mē̠va vikrā̎mti̠manu̠ vikra̍mata uttara̠ta upa̍dadhāti̠ tasmā̍duttara̠ta u̍pachārō̠-'gni rvā̍yu̠matī̍ bhavati̠ sami̍ddhyai34(sambhṛ̍ta̠ṃ yannā̍ka̠sadō̠ yannā̍ka̠sada̠ - stat - pa̍śū̠nā-mē̠ṣā vai-dvāvigṃ̍śatiścha) (a. 7)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 39
    छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ छन्दाग्ं॑सि॒ वै दे॒वानां᳚-वाँ॒म-म्प॒शवो॑ वा॒ममे॒व प॒शूनव॑ रुन्ध ए॒ताग्ं ह॒ वै य॒ज्ञसे॑न-श्चैत्रियाय॒ण-श्चितिं॑-विँ॒दा-ञ्च॑कार॒ तया॒ वै प॒शूनवा॑रुन्ध॒ यदे॒तामु॑प॒दधा॑ति प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे गाय॒त्रीः पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑ ए॒व [तेज॑ ए॒व, मु॒ख॒तो ध॑त्ते] 35

    Chandā̠g̠syupa̍ dadhāti pa̠śavō̠ vai Chandāgṃ̍si pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē̠ Chandāgṃ̍si̠ vai dē̠vānā̎ṃ vā̠ma-mpa̠śavō̍ vā̠mamē̠va pa̠śūnava̍ rundha ē̠tāgṃ ha̠ vai ya̠jñasē̍na-śchaitriyāya̠ṇa-śchiti̍ṃ vi̠dā-ñcha̍kāra̠ tayā̠ vai sa pa̠śūnavā̍rundha̠ yadē̠tāmu̍pa̠dadhā̍ti pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē gāya̠trīḥ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti̠ tējō̠ vai gā̍ya̠trī tēja̍ ē̠va [tēja̍ ē̠va, mu̠kha̠tō dha̍ttē] 35
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 40
    मु॑ख॒तो ध॑त्ते मूर्ध॒न्वती᳚र्भवन्ति मू॒र्धान॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति त्रि॒ष्टुभ॒ उप॑ दधातीन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒यमे॒व म॑द्ध्य॒तो ध॑त्ते॒ जग॑ती॒रुप॑ दधाति॒ जाग॑ता॒ वै प॒शवः॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ऽनु॒ष्टुभ॒ उप॑ दधाति प्रा॒णा वा अ॑नु॒ष्टुप् प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै बृह॒तीरु॒ष्णिहाः᳚ प॒ङ्क्तीर॒क्षर॑पङ्क्ती॒रिति॒ विषु॑रूपाणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युप॑ दधाति॒ विषु॑रूपा॒ वै प॒शवः॑ प॒शव॒- [प॒शवः॑ प॒शवः॑, छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व] 36

    mu̍kha̠tō dha̍ttē mūrdha̠nvatī̎rbhavanti mū̠rdhāna̍mē̠vainagṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti tri̠ṣṭubha̠ upa̍ dadhātīndri̠yaṃ vai tri̠ṣṭugi̍ndri̠yamē̠va ma̍ddhya̠tō dha̍ttē̠ jaga̍tī̠rupa̍ dadhāti̠ jāga̍tā̠ vai pa̠śava̍ḥ pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē 'nu̠ṣṭubha̠ upa̍ dadhāti prā̠ṇā a̍nu̠ṣṭup prā̠ṇānā̠muthsṛ̍ṣṭyai bṛha̠tīru̠ṣṇihā̎ḥ pa̠ṅktīra̠kṣara̍paṅktī̠riti̠ viṣu̍rūpāṇi̠ Chandā̠g̠syupa̍ dadhāti̠ viṣu̍rūpā̠ vai pa̠śava̍ḥ pa̠śava̠- [pa̠śava̍ḥ pa̠śava̍ḥ, Chandāgṃ̍si̠ viṣu̍rūpānē̠va] 36
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 41
    -श्छन्दाग्ं॑सि॒ विषु॑रूपाने॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ विषु॑रूपमस्य गृ॒हे दृ॑श्यते॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ उ॑ चैना ए॒वं-वेँदा-ऽति॑च्छन्दस॒मुप॑ दधा॒त्यति॑च्छन्दा॒ वै सर्वा॑णि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ सर्वे॑भिरे॒वैन॒-ञ्छन्दो॑भिश्चिनुते॒ वर्​ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ यदति॑च्छन्दस-मुप॒दधा॑ति॒ वर्​ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति द्वि॒पदा॒ उप॑ दधाति द्वि॒पा-द्यज॑मानः॒ प्रति॑ष्ठित्यै37(तेज॑ ए॒व - प॒शवः॑ प॒शवो॒ - यज॑मान॒ - एक॑ञ्च) (अ. 8)

    -śChandāgṃ̍si̠ viṣu̍rūpānē̠va pa̠śūnava̍ rundhē̠ viṣu̍rūpamasya gṛ̠hē dṛ̍śyatē̠ yasyai̠tā u̍padhī̠yantē̠ ya chainā ē̠vaṃ vēdā-'ti̍chChandasa̠mupa̍ dadhā̠tyati̍chChandā̠ vai sarvā̍ṇi̠ Chandāgṃ̍si̠ sarvē̍bhirē̠vaina̠-ñChandō̍bhiśchinutē̠ var​ṣma̠ ē̠ṣā Chanda̍sā̠ṃ yadati̍chChandā̠ yadati̍chChandasa-mupa̠dadhā̍ti̠ var​ṣmai̠vainagṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti dvi̠padā̠ upa̍ dadhāti dvi̠pā-dyaja̍māna̠ḥ prati̍ṣṭhityai37(tēja̍ ē̠va - pa̠śava̍ḥ pa̠śavō̠ - yaja̍māna̠ - ēka̍ñcha) (a. 8)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 42
    सर्वा᳚भ्यो॒ वै दे॒वता᳚भ्यो॒-ऽग्निश्ची॑यते॒ य-थ्स॒युजो॒ नोप॑द॒द्ध्या-द्दे॒वता॑ अस्या॒ग्निं-वृँ॑ञ्जीर॒न्॒. य-थ्स॒युज॑ उप॒दधा᳚त्या॒त्मनै॒वैनग्ं॑ स॒युज॑-ञ्चिनुते॒ नाग्निना॒ व्यृ॑द्ध्य॒ते-ऽथो॒ यथा॒ पुरु॑ष॒-स्स्नाव॑भि॒-स्सन्त॑त ए॒वमे॒वैताभि॑र॒ग्नि-स्सन्त॑तो॒ ऽग्निना॒ वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒-न्ता अ॒मूः कृत्ति॑का अभव॒न्॒ यस्यै॒ता उ॑प धी॒यन्ते॑ सुव॒र्गमे॒व [ ] 38

    sarvā̎bhyō̠ vai dē̠vatā̎bhyō̠-'gniśchī̍yatē̠ ya-thsa̠yujō̠ nōpa̍da̠ddhyā-ddē̠vatā̍ asyā̠gniṃ vṛ̍ñjīra̠n̠. ya-thsa̠yuja̍ upa̠dadhā̎tyā̠tmanai̠vainagṃ̍ sa̠yuja̍-ñchinutē̠ nāgninā̠ vyṛ̍ddhya̠tē-'thō̠ yathā̠ puru̍ṣa̠-ssnāva̍bhi̠-ssanta̍ta ē̠vamē̠vaitābhi̍ra̠gni-ssanta̍tō̠ 'gninā̠ vai dē̠vā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍ya̠-ntā a̠mūḥ kṛtti̍kā abhava̠n̠ yasyai̠tā u̍pa dhī̠yantē̍ suva̠rgamē̠va [ ] 38
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 43
    लो॒कमे॑ति॒ गच्छ॑ति प्रका॒श-ञ्चि॒त्रमे॒व भ॑वति मण्डलेष्ट॒का उप॑ दधाती॒मे वै लो॒का म॑ण्डलेष्ट॒का इ॒मे खलु॒ वै लो॒का दे॑वपु॒रा दे॑वपु॒रा ए॒व प्रवि॑शति॒ ना-ऽऽर्ति॒मार्च्छ॑त्य॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नो वि॒श्वज्यो॑तिष॒ उप॑ दधाती॒माने॒वैताभि-॑र्लो॒कान् ज्योति॑ष्मतः कुरु॒ते-ऽथो᳚ प्रा॒णाने॒वैता यज॑मानस्य दाद्ध्रत्ये॒ता वै दे॒वता᳚-स्सुव॒र्ग्या᳚स्ता ए॒वा- -न्वा॒रभ्य॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति39(सु॒व॒र्गमे॒व - ता ए॒व - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

    lō̠kamē̍ti̠ gachCha̍ti prakā̠śa-ñchi̠tramē̠va bha̍vati maṇḍalēṣṭa̠kā upa̍ dadhātī̠mē vai lō̠kā ma̍ṇḍalēṣṭa̠kā i̠mē khalu̠ vai lō̠kā dē̍vapu̠rā dē̍vapu̠rā ē̠va pravi̍śati̠ nā-''rti̠mārchCha̍tya̠gni-ñchi̍kyā̠nō vi̠śvajyō̍tiṣa̠ upa̍ dadhātī̠mānē̠vaitābhi-̍rlō̠kān jyōti̍ṣmataḥ kuru̠tē-'thō̎ prā̠ṇānē̠vaitā yaja̍mānasya dāddhratyē̠tā vai dē̠vatā̎-ssuva̠rgyā̎stā ē̠vā- -nvā̠rabhya̍ suva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti39(su̠va̠rgamē̠va - ē̠va - cha̠tvāri̍ cha) (a. 9)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 44
    वृ॒ष्टि॒सनी॒रुप॑ दधाति॒ वृष्टि॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदे॑क॒धोप॑द॒द्ध्यादेक॑मृ॒तुं-वँ॑र्​षेदनुपरि॒हारग्ं॑ सादयति॒ तस्मा॒-थ्सर्वा॑नृ॒तून्. व॑र्​षति पुरोवात॒सनि॑-र॒सीत्या॑है॒तद्वै वृष्ट्यै॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वृष्टि॒मव॑ रुन्धे सं॒​याँनी॑भि॒र्वै दे॒वा इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सम॑यु॒स्त-थ्सं॒​याँनी॑नाग्ं सं​याँनि॒त्वं-यँ-थ्सं॒​याँनी॑रुप॒दधा॑ति॒ यथा॒-ऽफ्सु ना॒वा सं॒​याँत्ये॒व- [सं॒​याँत्ये॒वम्, ए॒वैताभि॒] 40

    vṛ̠ṣṭi̠sanī̠rupa̍ dadhāti̠ vṛṣṭi̍mē̠vāva̍ rundhē̠ yadē̍ka̠dhōpa̍da̠ddhyādēka̍mṛ̠tuṃ va̍r​ṣēdanupari̠hāragṃ̍ sādayati̠ tasmā̠-thsarvā̍nṛ̠tūn. va̍r​ṣati purōvāta̠sani̍-ra̠sītyā̍hai̠tadvai vṛṣṭyai̍ rū̠pagṃ rū̠pēṇai̠va vṛṣṭi̠mava̍ rundhē sa̠ṃyānī̍bhi̠rvai dē̠vā i̠mān ँlō̠kān-thsama̍yu̠sta-thsa̠ṃyānī̍nāgṃ saṃyāni̠tvaṃ ya-thsa̠ṃyānī̍rupa̠dadhā̍ti̠ yathā̠-'phsu nā̠vā sa̠ṃyātyē̠va- [sa̠ṃyātyē̠vam, ē̠vaitābhi̠] 40
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 45
    -मे॒वैताभि॒ र्यज॑मान इ॒मान् ँलो॒कान्-थ्सं-याँ॑ति प्ल॒वो वा ए॒षो᳚-ऽग्नेर्य-थ्सं॒​याँनी॒र्य-थ्सं॒​याँनी॑रुप॒दधा॑ति प्ल॒वमे॒वैतम॒ग्नय॒ उप॑दधात्यु॒त यस्यै॒तासूप॑हिता॒स्वापो॒-ऽग्निग्ं हर॒न्त्यहृ॑त ए॒वास्या॒-ग्निरा॑दित्येष्ट॒का उप॑ दधात्यादि॒त्या वा ए॒त-म्भूत्यै॒ प्रति॑नुदन्ते॒ यो-ऽल॒-म्भूत्यै॒ स-न्भूति॒-न्न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्या [प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याः, ए॒वैन॒-म्भूति॑-] 41

    -mē̠vaitābhi̠ ryaja̍māna i̠mān ँlō̠kān-thsaṃ yā̍ti pla̠vō ē̠ṣō̎-'gnērya-thsa̠ṃyānī̠rya-thsa̠ṃyānī̍rupa̠dadhā̍ti pla̠vamē̠vaitama̠gnaya̠ upa̍dadhātyu̠ta yasyai̠tāsūpa̍hitā̠svāpō̠-'gnigṃ hara̠ntyahṛ̍ta ē̠vāsyā̠-gnirā̍dityēṣṭa̠kā upa̍ dadhātyādi̠tyā ē̠ta-mbhūtyai̠ prati̍nudantē̠ yō-'la̠-mbhūtyai̠ sa-nbhūti̠-nna prā̠pnōtyā̍di̠tyā [prā̠pnōtyā̍di̠tyāḥ, ē̠vaina̠-mbhūti̍-] 41
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 46
    ए॒वैन॒-म्भूति॑-ङ्गमयन्त्य॒सौ वा ए॒तस्या॑-ऽऽदि॒त्यो रुच॒मा द॑त्ते॒ यो᳚-ऽग्नि-ञ्चि॒त्वा रोच॑ते॒ यदा॑दित्येष्ट॒का उ॑प॒दधा᳚त्य॒सावे॒-वास्मि॑न्नादि॒त्यो रुच॑-न्दधाति॒ यथा॒-ऽसौ दे॒वाना॒ग्ं॒ रोच॑त ए॒वमे॒वैष म॑नु॒ष्या॑णाग्ं रोचते घृतेष्ट॒का उप॑ दधात्ये॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॒ य-द्घृ॒त-म्प्रि॒येणै॒वैन॒-न्धाम्ना॒ सम॑र्धय॒- [सम॑र्धयति, अथो॒] 42

    ē̠vaina̠-mbhūti̍-ṅgamayantya̠sau ē̠tasyā̍-''di̠tyō rucha̠mā da̍ttē̠ yō̎-'gni-ñchi̠tvā na rōcha̍tē̠ yadā̍dityēṣṭa̠kā u̍pa̠dadhā̎tya̠sāvē̠-vāsmi̍nnādi̠tyō rucha̍-ndadhāti̠ yathā̠-'sau dē̠vānā̠gṃ̠ rōcha̍ta ē̠vamē̠vaiṣa ma̍nu̠ṣyā̍ṇāgṃ rōchatē ghṛtēṣṭa̠kā upa̍ dadhātyē̠tadvā a̠gnēḥ pri̠ya-ndhāma̠ ya-dghṛ̠ta-mpri̠yēṇai̠vaina̠-ndhāmnā̠ sama̍rdhaya̠- [sama̍rdhayati, athō̠] 42
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 47
    -त्यथो॒ तेज॑सा ऽनुपरि॒हारग्ं॑ सादय॒-त्यप॑रिवर्ग-मे॒वास्मि॒-न्तेजो॑ दधाति प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑चिनुत॒ यश॑सा॒ व्या᳚र्ध्यत॒ ए॒ता य॑शो॒दा अ॑पश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ताभि॒र्वै यश॑ आ॒त्मन्न॑धत्त॒ यद्य॑शो॒दा उ॑प॒दधा॑ति॒ यश॑ ए॒व ताभि॒र्यज॑मान आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तस्मि॒न्॒ यशो॑ दधाति43(ए॒वं - प्रा॒प्रोत्या॑दि॒त्या - अ॑र्धय॒त्ये - का॒न्न प॑ञ्चा॒शच्च॑) (अ. 10)

    -tyathō̠ tēja̍sā 'nupari̠hāragṃ̍ sādaya̠-tyapa̍rivarga-mē̠vāsmi̠-ntējō̍ dadhāti pra̠jāpa̍tira̠gnima̍chinuta̠ sa yaśa̍sā̠ vyā̎rdhyata̠ sa ē̠tā ya̍śō̠dā a̍paśya̠-ttā upā̍dhatta̠ tābhi̠rvai sa yaśa̍ ā̠tmanna̍dhatta̠ yadya̍śō̠dā u̍pa̠dadhā̍ti̠ yaśa̍ ē̠va tābhi̠ryaja̍māna ā̠tma-ndha̍ttē̠ pañchōpa̍ dadhāti̠ pāṅkta̠ḥ puru̍ṣō̠ yāvā̍nē̠va puru̍ṣa̠stasmi̠n̠ yaśō̍ dadhāti43(ē̠vaṃ - prā̠prōtyā̍di̠tyā - a̍rdhaya̠tyē - kā̠nna pa̍ñchā̠śachcha̍) (a. 10)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 48
    दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आस॒न् कनी॑याग्ंसो दे॒वा आस॒-न्भूया॒ग्ं॒सो-ऽसु॑रा॒स्ते दे॒वा ए॒ता इष्ट॑का अपश्य॒-न्ता उपा॑दधत भूय॒स्कृद॒सीत्ये॒व भूयाग्ं॑सो-ऽभव॒न् वन॒स्पति॑भि॒-रोष॑धीभि-र्वरिव॒स्कृद॒सीती॒-माम॑जय॒-न्प्राच्य॒सीति॒ प्राची॒-न्दिश॑मजयन्नू॒र्ध्वा ऽसीत्य॒मूम॑जय-न्नन्तरिक्ष॒सद॑स्य॒न्तरि॑क्षे सी॒देत्य॒-न्तरि॑क्षमजय॒-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒- [दे॒वा अभ॑वन्न्, परा-ऽसु॑रा॒] 44

    dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā āsa̠n kanī̍yāgṃsō dē̠vā āsa̠-nbhūyā̠gṃ̠sō-'su̍rā̠stē dē̠vā ē̠tā iṣṭa̍kā apaśya̠-ntā upā̍dadhata bhūya̠skṛda̠sītyē̠va bhūyāgṃ̍sō-'bhava̠n vana̠spati̍bhi̠-rōṣa̍dhībhi-rvariva̠skṛda̠sītī̠-māma̍jaya̠-nprāchya̠sīti̠ prāchī̠-ndiśa̍majayannū̠rdhvā 'sītya̠mūma̍jaya-nnantarikṣa̠sada̍sya̠ntari̍kṣē sī̠dētya̠-ntari̍kṣamajaya̠-ntatō̍ dē̠vā abha̍va̠- [dē̠vā abha̍vann, parā-'su̍rā̠] 44
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 49
    -न्परा-ऽसु॑रा॒ यस्यै॒ता उ॑पधी॒यन्ते॒ भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ँलो॒कान् ज॑यति॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवत्यफ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॒सीत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्ने रू॒पग्ं रू॒पेणै॒वाग्निमव॑ रुन्धे पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादया॒मी-त्या॑हे॒माने॒वैताभि॑-र्लो॒का-न्द्रवि॑णावतः कुरुत आयु॒ष्या॑ उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒वा- [उप॑ दधा॒त्यायु॑रे॒व, अ॒स्मि॒-न्द॒धा॒त्यग्ने॒] 45

    -nparā-'su̍rā̠ yasyai̠tā u̍padhī̠yantē̠ bhūyā̍nē̠va bha̍vatya̠bhīmān ँlō̠kān ja̍yati̠ bhava̍tyā̠tmanā̠ parā̎-'sya̠ bhrātṛ̍vyō bhavatyaphsu̠ṣada̍si śyēna̠sada̠sītyā̍hai̠tadvā a̠gnē rū̠pagṃ rū̠pēṇai̠vāgnimava̍ rundhē pṛthi̠vyāstvā̠ dravi̍ṇē sādayā̠mī-tyā̍hē̠mānē̠vaitābhi̍-rlō̠kā-ndravi̍ṇāvataḥ kuruta āyu̠ṣyā̍ upa̍ dadhā̠tyāyu̍rē̠vā- [upa̍ dadhā̠tyāyu̍rē̠va, a̠smi̠-nda̠dhā̠tyagnē̠] 45
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 50
    -ऽस्मि॑-न्दधा॒त्यग्ने॒ यत्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नामेत्या॑है॒तद्वा अ॒ग्नेः प्रि॒य-न्धाम॑ प्रि॒यमे॒वास्य॒ धामोपा᳚-ऽऽप्नोति॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहा॒ इत्या॑ह॒ व्ये॑वैने॑न॒ परि॑ धत्ते॒ पाञ्च॑जन्ये॒ष्वप्ये᳚द्ध्यग्न॒ इत्या॑है॒ष वा अ॒ग्निः पाञ्च॑जन्यो॒ यः पञ्च॑चितीक॒-स्तस्मा॑दे॒वमा॑हर्त॒व्या॑ उप॑ दधात्ये॒तद्वा ऋ॑तू॒ना-म्प्रि॒य-न्धाम॒ यदृ॑त॒व्या॑ ऋतू॒नामे॒व प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे सु॒मेक॒ इत्या॑ह सं​वँथ्स॒रो वै सु॒मेकः॑ सं​वँथ्स॒रस्यै॒व प्रि॒य-न्धामोपा᳚-ऽऽप्नोति46(अभ॑व॒ - न्नायु॑रे॒व - र्त॒व्या॑ उप॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च) (अ. 11)

    -'smi̍-ndadhā̠tyagnē̠ yattē̠ para̠gṃ̠ hṛnnāmētyā̍hai̠tadvā a̠gnēḥ pri̠ya-ndhāma̍ pri̠yamē̠vāsya̠ dhāmōpā̎-''pnōti̠ tāvēhi̠ sagṃ ra̍bhāvahā̠ ityā̍ha̠ vyē̍vainē̍na̠ pari̍ dhattē̠ pāñcha̍janyē̠ṣvapyē̎ddhyagna̠ ityā̍hai̠ṣa a̠gniḥ pāñcha̍janyō̠ yaḥ pañcha̍chitīka̠-stasmā̍dē̠vamā̍harta̠vyā̍ upa̍ dadhātyē̠tadvā ṛ̍tū̠nā-mpri̠ya-ndhāma̠ yadṛ̍ta̠vyā̍ ṛtū̠nāmē̠va pri̠ya-ndhāmāva̍ rundhē su̠mēka̠ ityā̍ha saṃvathsa̠rō vai su̠mēka̍-ssaṃvathsa̠rasyai̠va pri̠ya-ndhāmōpā̎-''pnōti46(abha̍va̠ - nnāyu̍rē̠va - rta̠vyā̍ upa̠ - ṣaḍvigṃ̍śatiścha) (a. 11)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 51
    प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्त-त्परा॑-ऽपत॒-त्तदश्वो॑-ऽभव॒-द्यदश्व॑य॒-त्तदश्व॑स्याश्व॒त्व-न्तद्दे॒वा अ॑श्वमे॒धेनै॒व प्रत्य॑दधुरे॒ष वै प्र॒जाप॑ति॒ग्ं॒ सर्व॑-ङ्करोति॒ यो᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ सर्व॑ ए॒व भ॑वति॒ सर्व॑स्य॒ वा ए॒षा प्राय॑श्चित्ति॒-स्सर्व॑स्य भेष॒जग्ं सर्वं॒-वाँ ए॒तेन॑ पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अ॑तर॒न्नपि॒ वा ए॒तेन॑ ब्रह्मह॒त्या-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान॑- [-म॑तर॒न्-थ्सर्व॑-म्पा॒प्मान᳚म्, त॒र॒ति॒ तर॑ति] 47

    pra̠jāpa̍tē̠rakṣya̍śvaya̠-tta-tparā̍-'pata̠-ttadaśvō̍-'bhava̠-dyadaśva̍ya̠-ttadaśva̍syāśva̠tva-ntaddē̠vā a̍śvamē̠dhēnai̠va pratya̍dadhurē̠ṣa vai pra̠jāpa̍ti̠gṃ̠ sarva̍-ṅkarōti̠ yō̎-'śvamē̠dhēna̠ yaja̍tē̠ sarva̍ ē̠va bha̍vati̠ sarva̍sya̠ ē̠ṣā prāya̍śchitti̠-ssarva̍sya bhēṣa̠jagṃ sarva̠ṃ ē̠tēna̍ pā̠pmāna̍-ndē̠vā a̍tara̠nnapi̠ ē̠tēna̍ brahmaha̠tyā-ma̍tara̠n-thsarva̍-mpā̠pmāna̍- [-ma̍tara̠n-thsarva̍-mpā̠pmāna̎m, ta̠ra̠ti̠ tara̍ti] 47
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 52
    -न्तरति॒ तर॑ति ब्रह्मह॒त्यां-योँ᳚-ऽश्वमे॒धेन॒ यज॑ते॒ उ॑ चैनमे॒वं-वेँदोत्त॑रं॒-वैँ त-त्प्र॒जाप॑ते॒रक्ष्य॑श्वय॒-त्तस्मा॒दश्व॑स्योत्तर॒तो-ऽव॑ द्यन्ति दक्षिण॒तो᳚-ऽन्येषा᳚-म्पशू॒नां-वैँ॑त॒सः कटो॑ भवत्य॒फ्सुयो॑नि॒र्वा अश्वो᳚-ऽफ्सु॒जो वे॑त॒स-स्स्व ए॒वैनं॒-योँनौ॒ प्रति॑ष्ठापयति चतुष्टो॒म-स्स्तोमो॑ भवति स॒रड्ढ॒ वा अश्व॑स्य॒ सक्थ्या-ऽवृ॑ह॒-त्त-द्दे॒वाश्च॑तुष्टो॒मेनै॒व प्रत्य॑दधु॒र्यच्च॑तुष्टो॒म-स्स्तोमो॒ भव॒त्यश्व॑स्य सर्व॒त्वाय॑48(सर्व॑म पा॒प्मान॑ - मवृह॒-द्- द्वाद॑श च) (अ. 12)

    -ntarati̠ tara̍ti brahmaha̠tyāṃ yō̎-'śvamē̠dhēna̠ yaja̍tē̠ ya chainamē̠vaṃ vēdōtta̍ra̠ṃ vai ta-tpra̠jāpa̍tē̠rakṣya̍śvaya̠-ttasmā̠daśva̍syōttara̠tō-'va̍ dyanti dakṣiṇa̠tō̎-'nyēṣā̎-mpaśū̠nāṃ vai̍ta̠saḥ kaṭō̍ bhavatya̠phsuyō̍ni̠rvā aśvō̎-'phsu̠jō vē̍ta̠sa-ssva ē̠vaina̠ṃ yōnau̠ prati̍ṣṭhāpayati chatuṣṭō̠ma-sstōmō̍ bhavati sa̠raḍḍha̠ aśva̍sya̠ sakthyā-'vṛ̍ha̠-tta-ddē̠vāścha̍tuṣṭō̠mēnai̠va pratya̍dadhu̠ryachcha̍tuṣṭō̠ma-sstōmō̠ bhava̠tyaśva̍sya sarva̠tvāya̍48(sarva̍ma pā̠pmāna̍ - mavṛha̠-d- dvāda̍śa cha) (a. 12)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 53
    (उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ - इन्द्रा᳚ग्नी - दे॒वा वा अ॑क्ष्णयास्तो॒मीया॑ - अ॒ग्नेर्भा॒गो᳚ - ऽस्यग्ने॑ जा॒तान् - र॒श्मिरिति॑ - नाक॒सद्भिः॒ -छन्दाग्ं॑सि॒ - सर्वा᳚भ्यो - वृष्टि॒सनी᳚ - र्देवासु॒राः कनी॑याग्ंसः - प्र॒जाप॑ते॒रक्षि॒ - द्वाद॑श )

    (u̠thsa̠nna̠ya̠jña - indrā̎gnī - dē̠vā a̍kṣṇayāstō̠mīyā̍ - a̠gnērbhā̠gō̎ - 'syagnē̍ jā̠tān - ra̠śmiriti̍ - nāka̠sadbhi̠ḥ -Chandāgṃ̍si̠ - sarvā̎bhyō - vṛṣṭi̠sanī̎ - rdēvāsu̠rāḥ kanī̍yāgṃsaḥ - pra̠jāpa̍tē̠rakṣi̠ - dvāda̍śa )
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 54
    (उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो - दे॒वा वै - यस्य॒ मुख्य॑वती - र्नाक॒सद्भि॑रे॒ - वै ताभि॑र॒ - ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

    (u̠thsa̠nna̠ya̠jñō - dē̠vā vai - yasya̠ mukhya̍vatī - rnāka̠sadbhi̍rē̠ - vai tābhi̍ra̠ - ṣṭācha̍tvārigṃśat)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 55
    (उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ, स्स॑र्व॒त्वाय॑)

    (u̠thsa̠nna̠ya̠jña, ssa̍rva̠tvāya̍)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 56
    हरिः॑ ओम्

    hari̍ḥ ōm
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 57
    कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे तृतीयः प्रश्न-स्समाप्तः

    kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-mpañchamakāṇḍē tṛtīyaḥ praśna-ssamāptaḥ
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

Primary text from vignanam.org