KYTS 5.2 Vishnumukhaa Vai Devaah

Krishna

tap any word for its meaning

  • verse 1
    कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - चित्युपक्रमाभिधानं

    kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-mpañchamakāṇḍē dvitīyaḥ praśnaḥ - chityupakramābhidhānaṃ
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    कृष्णKrssnnaBlack, Dark, Dark-Blue
    द्वितीयDvitiiyaSecond
  • verse 2
    ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमःह॒रिः॒ ओम्

    ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥha̠ri̠ḥ ōm
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    श्रीShriiBeauty, Splendour, Lustre
    नमNamaReverential Salutations · Salutations
    हरिHariHari
    नमःNamahSalutations · Reverential Salutations · I offer my Salutations [to Shiva and Shakti] · Salutations, Obeisance · Bow, Obeisance, Reverential Salutation
    OmSymbol of Parabrahman · Om, symbol of Parabrahman · Om, the symbol of the Parabrahman · Om · The Symbol of Parabrahman · Symbol of the Parabrahman
  • verse 3
    विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒कान॑नपज॒य्य म॒भ्य॑जय॒न्॒.य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ँलो॒कान॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्य-भिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्ष॒-ञ्जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒र्दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ँलो॒कान्. य॑था पू॒र्वम॒भि ज॑यति प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑सृजत॒ सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः [सो᳚-ऽस्मा-थ्सृ॒ष्टः, परा॑ङै॒त्त-] 1

    viṣṇu̍mukhā̠ vai dē̠vā śChandō̍bhiri̠mān ँlō̠kāna̍napaja̠yya ma̠bhya̍jaya̠n̠.ya-dvi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē̠ viṣṇu̍rē̠va bhū̠tvā yaja̍māna̠śChandō̍bhiri̠mān ँlō̠kāna̍napaja̠yyama̠bhi ja̍yati̠ viṣṇō̠ḥ kramō̎-'sya-bhimāti̠hētyā̍ha gāya̠trī vai pṛ̍thi̠vī traiṣṭu̍bhama̠ntari̍kṣa̠-ñjāga̍tī̠ dyaurānu̍ṣṭubhī̠rdiśa̠ śChandō̍bhirē̠vēmān ँlō̠kān. ya̍thā pū̠rvama̠bhi ja̍yati pra̠jāpa̍tira̠gnima̍sṛjata̠ sō̎-'smā-thsṛ̠ṣṭaḥ [sō̎-'smā-thsṛ̠ṣṭaḥ, parā̍ṅai̠tta-] 1
    meaning

    The gods, led by Vishnu, conquered these worlds through the metres; by performing the Vishnu-steps the sacrificer too conquers these worlds through the metres.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    जयतिJayati[He becomes] Successful · Glory
    विष्णोःVissnnohAll-Pervading
    पृथिवीPrthiviiEarth, World
    लोकान्LokaanWorlds · Worlds [of Devas and Asuras]
    यथाYathaaAs
    देवDevaDivine
  • verse 4
    परा॑ङै॒त्त-मे॒तया ऽन्वै॒दक्र॑न्द॒दिति॒ तया॒ वै सो᳚-ऽग्नेः प्रि॒य-न्धामा-ऽवा॑रुन्ध॒ यदे॒ताम॒न्वाहा॒-ग्नेरे॒वैतया᳚ प्रि॒य-न्धामा-ऽव॑ रुन्ध ईश्व॒रो वा ए॒ष परा᳚-म्प्र॒दघो॒ यो वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते चत॒सृभि॒रा व॑र्तते च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूः प्रि॒यामे॒वास्य॑ त॒नुव॑म॒भि [ ] 2?प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ शुन॒श्शेप॒माजी॑गर्तिं॒-वँरु॑णो-ऽगृह्णा॒-थ्स ए॒तां-वाँ॑रु॒णीम॑पश्य॒-त्तया॒ वै आ॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शाद॑मुञ्च॒-द्वरु॑णो॒ वा ए॒त-ङ्गृ॑ह्णाति॒ उ॒खा-म्प्र॑तिमु॒ञ्चत॒ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒पाश॑-म॒स्मदित्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वैतया॑ [-मे॒वैतया᳚, व॒रु॒ण॒पा॒शा-] 3

    parā̍ṅai̠tta-mē̠tayā 'nvai̠dakra̍nda̠diti̠ tayā̠ vai sō̎-'gnēḥ pri̠ya-ndhāmā-'vā̍rundha̠ yadē̠tāma̠nvāhā̠-gnērē̠vaitayā̎ pri̠ya-ndhāmā-'va̍ rundha īśva̠rō ē̠ṣa parā̎-mpra̠daghō̠ vi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē chata̠sṛbhi̠rā va̍rtatē cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ khalu̠ a̠gnēḥ pri̠yā ta̠nūḥ pri̠yāmē̠vāsya̍ ta̠nuva̍ma̠bhi [ ] 2?pa̠ryāva̍rtatē dakṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtatē̠ svamē̠va vī̠rya̍manu̍ pa̠ryāva̍rtatē̠ tasmā̠-ddakṣi̠ṇō-'rdha̍ ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vatta̠rō-'thō̍ ādi̠tyasyai̠vā-''vṛta̠manu̍ pa̠ryāva̍rtatē̠ śuna̠śśēpa̠mājī̍garti̠ṃ varu̍ṇō-'gṛhṇā̠-thsa ē̠tāṃ vā̍ru̠ṇīma̍paśya̠-ttayā̠ vai sa ā̠tmāna̍ṃ varuṇapā̠śāda̍muñcha̠-dvaru̍ṇō̠ ē̠ta-ṅgṛ̍hṇāti̠ ya u̠khā-mpra̍timu̠ñchata̠ udu̍tta̠maṃ va̍ruṇa̠pāśa̍-ma̠smadityā̍hā̠-''tmāna̍-mē̠vaitayā̍ [-mē̠vaitayā̎, va̠ru̠ṇa̠pā̠śā-] 3
    meaning

    She (the verse) followed that fire's dear abode; the lord is able to go far beyond who performs the Vishnu-steps; with four (verses) he encompasses the four metres—metres are indeed the dear forms of Agni.

    word by word
    तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    ईश्वरोIishvaroIshwara
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषEssaHe · This
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    वर्ततेVartateExist, Stay, Abide
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
    तनूTanuuBody, Person, Self
    SaYour
    यःYahHe Who
    प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to
    दक्षिणDakssinnaSouth
    एताम्Etaamsignifying These
    साSaaShe
    याYaaTo go towards
  • verse 5
    वरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्च॒त्या त्वा॑-ऽहार्​ष॒मित्या॒हा ऽऽह्य॑न॒ग्ं॒ हर॑ति ध्रु॒वस्ति॒ष्ठा ऽवि॑चाचलि॒रित्या॑ह॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छ॒न्त्वित्या॑ह वि॒शैवैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयत्य॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रमधि॑ श्र॒येत्या॑ह रा॒ष्ट्रमे॒वास्मि॑-न्ध्रु॒वम॑क॒र्य-ङ्का॒मये॑त रा॒ष्ट्रग्ग्​ स्या॒दिति॒ त-म्मन॑सा ध्याये-द्रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑व॒- [भ॑वति, अग्रे॑] 4

    varuṇapā̠śā-nmu̍ñcha̠tyā tvā̍-'hār​ṣa̠mityā̠hā ''hya̍na̠gṃ̠ hara̍ti dhru̠vasti̠ṣṭhā 'vi̍chāchali̠rityā̍ha̠ prati̍ṣṭhityai̠ viśa̍stvā̠ sarvā̍ vāñCha̠ntvityā̍ha vi̠śaivaina̠gṃ̠ sama̍rdhayatya̠smi-nrā̠ṣṭramadhi̍ śra̠yētyā̍ha rā̠ṣṭramē̠vāsmi̍-ndhru̠vama̍ka̠rya-ṅkā̠mayē̍ta rā̠ṣṭragg​ syā̠diti̠ ta-mmana̍sā dhyāyē-drā̠ṣṭramē̠va bha̍va̠- [bha̍vati, agrē̍] 4
    meaning

    Releasing from Varuna's noose—'I have fetched you'; the man who seeks sovereignty should meditate on it in his mind and through this formula the kingdom becomes stable.

    word by word
    सर्वाSarvaaAll
    भवBhavaComing into Existence, Birth, Production
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    सर्वSarvaAll
  • verse 6
    -त्यग्रे॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्था॒दित्या॒हा-ऽग्र॑मे॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति निर्जग्मि॒वा-न्तम॑स॒ इत्या॑ह॒ तम॑ ए॒वास्मा॒दप॑ हन्ति॒ ज्योति॒षा- ऽऽगा॒दित्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वा-स्मि॑-न्दधाति चत॒सृभिः॑ सादयति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वा-ऽ-ति॑च्छन्दसोत्त॒मया॒ वर्​ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति॒ सद्व॑ती [सद्व॑ती, भ॒व॒ति॒ स॒त्त्वमे॒वैन॑] 5

    -tyagrē̍ bṛ̠hannu̠ṣasā̍mū̠rdhvō a̍sthā̠dityā̠hā-'gra̍mē̠vainagṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti nirjagmi̠vā-ntama̍sa̠ ityā̍ha̠ tama̍ ē̠vāsmā̠dapa̍ hanti̠ jyōti̠ṣā- ''gā̠dityā̍ha̠ jyōti̍rē̠vā-smi̍-ndadhāti chata̠sṛbhi̍-ssādayati cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhirē̠vā-'-ti̍chChandasōtta̠mayā̠ var​ṣma̠ ē̠ṣā Chanda̍sā̠ṃ yadati̍chChandā̠ var​ṣmai̠vainagṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti̠ sadva̍tī [sadva̍tī, bha̠va̠ti̠ sa̠ttvamē̠vaina̍] 5
    meaning

    Rising first before the dawns, he makes him foremost among his peers; 'he has come out of darkness'—by this he drives away darkness and establishes light in him.

    word by word
    तमTamaSignifying a High Degree
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषाEssaaShe
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    एषEssaHe · This
  • verse 7
    भवति स॒त्त्वमे॒वैन॑-ङ्गमयति वाथ्स॒प्रेणोप॑ तिष्ठत ए॒तेन॒ वै व॑थ्स॒प्रीर्भा॑लन्द॒नो᳚-ऽग्नेः प्रि॒य-न्धामा-ऽवा॑-ऽरुन्धा॒-ऽग्नेरे॒वैतेन॑ प्रि॒य-न्धामा-ऽव॑ रुन्ध एकाद॒श-म्भ॑वत्येक॒धैव यज॑माने वी॒र्य॑-न्दधाति॒ स्तोमे॑न॒ वै दे॒वा अ॒स्मिन् ँलो॒क आ᳚र्ध्नुव॒न् छन्दो॑भिर॒मुष्मि॒न्-थ्स्तोम॑स्येव॒ खलु॒ वा ए॒त-द्रू॒पं-यँ-द्वा᳚थ्स॒प्रं-यँ-द्वा᳚थ्स॒प्रेणो॑प॒तिष्ठ॑त [ँय-द्वा᳚थ्स॒प्रेणो॑प॒तिष्ठ॑ते, इ॒ममे॒व] 6

    bhavati sa̠ttvamē̠vaina̍-ṅgamayati vāthsa̠prēṇōpa̍ tiṣṭhata ē̠tēna̠ vai va̍thsa̠prīrbhā̍landa̠nō̎-'gnēḥ pri̠ya-ndhāmā-'vā̍-'rundhā̠-'gnērē̠vaitēna̍ pri̠ya-ndhāmā-'va̍ rundha ēkāda̠śa-mbha̍vatyēka̠dhaiva yaja̍mānē vī̠rya̍-ndadhāti̠ stōmē̍na̠ vai dē̠vā a̠smin ँlō̠ka ā̎rdhnuva̠n Chandō̍bhira̠muṣmi̠n-thstōma̍syēva̠ khalu̠ ē̠ta-drū̠paṃ ya-dvā̎thsa̠praṃ ya-dvā̎thsa̠prēṇō̍pa̠tiṣṭha̍ta [ँya-dvā̎thsa̠prēṇō̍pa̠tiṣṭha̍tē, i̠mamē̠va] 6
    meaning

    He settles him through the Vatsa-pra formula with which Bhalandana won Agni's dear abode; with eleven bricks he places undivided heroic power in the sacrificer.

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    एतेनEtenaBy this [collection of Hymns he accomplishes Uccatana etc.]
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    अस्मिन्AsminThis, In this
    लोकLokaWorld, Men
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    देवDevaDivine
  • verse 8
    इ॒ममे॒व तेन॑ लो॒कम॒भि ज॑यति॒ य-द्वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒-ऽमुमे॒व तैर्लो॒कम॒भि ज॑यति पूर्वे॒द्युः प्रक्रा॑मत्युत्तरे॒द्यु-ह् रुप॑ तिष्ठते॒ तस्मा॒-द्योगे॒-ऽन्यासा᳚-म्प्र॒जाना॒-म्मनः॒, क्षेमे॒-ऽन्यासा॒-न्तस्मा᳚-द्यायाव॒रः, क्षे॒म्यस्ये॑शे॒ तस्मा᳚-द्यायाव॒रः, क्षे॒म्यम॒द्ध्यव॑स्यति मु॒ष्टी क॑रोति॒ वाचं॑-यँच्छति य॒ज्ञस्य॒ धृत्यै᳚7(सृ॒ष्टो᳚-ऽ - (1॒) भ्ये॑ - तया॑ - भवति॒ - सद्व॑त्यु - प॒तिष्ठ॑ते॒ - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

    i̠mamē̠va tēna̍ lō̠kama̠bhi ja̍yati̠ ya-dvi̍ṣṇukra̠mān krama̍tē̠-'mumē̠va tairlō̠kama̠bhi ja̍yati pūrvē̠dyuḥ prakrā̍matyuttarē̠dyu-h rupa̍ tiṣṭhatē̠ tasmā̠-dyōgē̠-'nyāsā̎-mpra̠jānā̠-mmana̠ḥ, kṣēmē̠-'nyāsā̠-ntasmā̎-dyāyāva̠raḥ, kṣē̠myasyē̍śē̠ tasmā̎-dyāyāva̠raḥ, kṣē̠myama̠ddhyava̍syati mu̠ṣṭī ka̍rōti̠ vācha̍ṃ yachChati ya̠jñasya̠ dhṛtyai̎7(sṛ̠ṣṭō̎-' - (1̠) bhyē̍ - tayā̍ - bhavati̠ - sadva̍tyu - pa̠tiṣṭha̍tē̠ - dvicha̍tvārigṃśachcha) (a. 1)
    meaning

    By performing the Vishnu-steps he conquers this world and the next; the fire-cord of the sacrifice becomes firm on the preceding day and compliant on the following.

    word by word
    तेनTenaBy that
    जयतिJayati[He becomes] Successful · Glory
    रुपRupaForm
    करोतिKaroti(All the Righteous Deeds that the Virtuous ones) do (everyday with great care is always done by Your Blessings) · Does · Make · (The Devotee) does
    तयाTayaaBy Her · Signifying by, in terms of
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    ANot
    रूपRuupaForm, Appearance
    वाचाम्VaacaamSpeech
    धृतिDhrtiContentment
  • verse 9
    अन्न॑प॒ते-ऽन्न॑स्य नो दे॒हीत्या॑हा॒-ग्निर्वा अन्न॑पति॒-स्स ए॒वास्मा॒ अन्न॒-म्प्रय॑च्छत्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिण॒ इत्या॑हा-य॒क्ष्मस्येति॒ वावैतदा॑ह॒ प्र प्र॑दा॒तार॑-न्तारिष॒ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पद॒ इत्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्त॒ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा इत्या॑ह प्रा॒णा वै विश्वे॑ दे॒वाः [दे॒वाः, प्रा॒णैरे॒वैन॒-] 8

    anna̍pa̠tē-'nna̍sya dē̠hītyā̍hā̠-gnirvā anna̍pati̠-ssa ē̠vāsmā̠ anna̠-mpraya̍chChatyanamī̠vasya̍ śu̠ṣmiṇa̠ ityā̍hā-ya̠kṣmasyēti̠ vāvaitadā̍ha̠ pra pra̍dā̠tāra̍-ntāriṣa̠ ūrja̍-nnō dhēhi dvi̠padē̠ chatu̍ṣpada̠ ityā̍hā̠-''śiṣa̍mē̠vaitāmā śā̎sta̠ udu̍ tvā̠ viśvē̍ dē̠vā ityā̍ha prā̠ṇā vai viśvē̍ dē̠vāḥ [dē̠vāḥ, prā̠ṇairē̠vaina̠-] 8
    meaning

    O Lord of food, give us food—Agni is indeed the lord of food; 'of disease-free, vigorous' means 'away from disease'; 'O all-you-gods, lift him up'—the life-breaths are all the gods.

    word by word
    नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
    प्रPraPrefix
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    विश्वVishvaWorld, Univese
    देवDevaDivine
    प्राणPraannaLife, Life force
    देवाःDevaahGods · Devas, Gods · Devas
  • verse 10
    प्रा॒णैरे॒वैन॒-मुद्य॑च्छ॒ते ऽग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भि॒रित्या॑ह॒ यस्मा॑ ए॒वैन॑-ञ्चि॒त्तायो॒द्यच्छ॑ते॒ तेनै॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति चत॒सृभि॒रा सा॑दयति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒वा-ति॑च्छन्दसोत्त॒मया॒ वर्​ष्म॒ वा ए॒षा छन्द॑सां॒-यँदति॑च्छन्दा॒ वर्​ष्मै॒वैनग्ं॑ समा॒नाना᳚-ङ्करोति॒ सद्व॑ती भवति स॒त्त्वमे॒वैन॑-ङ्गमयति॒ प्रेद॑ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान् [ ] 9

    prā̠ṇairē̠vaina̠-mudya̍chCha̠tē 'gnē̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhi̠rityā̍ha̠ yasmā̍ ē̠vaina̍-ñchi̠ttāyō̠dyachCha̍tē̠ tēnai̠vaina̠gṃ̠ sama̍rdhayati chata̠sṛbhi̠rā sā̍dayati cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhirē̠vā-ti̍chChandasōtta̠mayā̠ var​ṣma̠ ē̠ṣā Chanda̍sā̠ṃ yadati̍chChandā̠ var​ṣmai̠vainagṃ̍ samā̠nānā̎-ṅkarōti̠ sadva̍tī bhavati sa̠ttvamē̠vaina̍-ṅgamayati̠ prēda̍gnē̠ jyōti̍ṣmān [ ] 9
    meaning

    The life-breaths lift him; with four bricks he establishes the fourfold metres and through the metres he makes him foremost among his peers.

    word by word
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषाEssaaShe
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    एषEssaHe · This
  • verse 11
    या॒हीत्या॑ह॒ ज्योति॑रे॒वास्मि॑-न्दधाति त॒नुवा॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति॒ यग्ं हि॒नस्ति॒ मा हिग्ं॑सीस्त॒नुवा᳚ प्र॒जा इत्या॑ह प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैनग्ं॑ शमयति॒ रक्षाग्ं॑सि॒ वा ए॒त-द्य॒ज्ञग्ं स॑चन्ते॒ यदन॑ उ॒थ्सर्ज॒-त्यक्र॑न्द॒दित्यन्वा॑ह॒ रक्ष॑सा॒मप॑हत्या॒ अन॑सा वह॒न्-त्यप॑चिति-मे॒वास्मि॑-न्दधाति॒ तस्मा॑दन॒स्वी च॑ र॒थी चाति॑थीना॒-मप॑चिततमा॒- [-मप॑चिततमौ, अप॑चितिमा-न्भवति॒] 10

    yā̠hītyā̍ha̠ jyōti̍rē̠vāsmi̍-ndadhāti ta̠nuvā̠ ē̠ṣa hi̍nasti̠ yagṃ hi̠nasti̠ higṃ̍sīsta̠nuvā̎ pra̠jā ityā̍ha pra̠jābhya̍ ē̠vainagṃ̍ śamayati̠ rakṣāgṃ̍si̠ ē̠ta-dya̠jñagṃ sa̍chantē̠ yadana̍ u̠thsarja̠-tyakra̍nda̠dityanvā̍ha̠ rakṣa̍sā̠mapa̍hatyā̠ ana̍sā vaha̠n-tyapa̍chiti-mē̠vāsmi̍-ndadhāti̠ tasmā̍dana̠svī cha̍ ra̠thī chāti̍thīnā̠-mapa̍chitatamā̠- [-mapa̍chitatamau, apa̍chitimā-nbhavati̠] 10
    meaning

    'Go, O bright Agni'—he thereby places light in him; one who wounds does so through the body—'may I not harm offspring'—he thereby appeases him among offspring.

    word by word
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषEssaHe · This
    माMaaTo Sound, Bellow, Roar
    प्रजाःPrajaahPeople
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
  • verse 12
    -वप॑चितिमा-न्भवति॒ ए॒वं-वेँद॑ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्य॒तेति॑ घृतानुषि॒क्तामव॑सिते स॒मिध॒मा द॑धाति॒ यथा-ऽति॑थय॒ आग॑ताय स॒र्पिष्व॑दाति॒थ्य-ङ्क्रि॒यते॑ ता॒दृगे॒व त-द्गा॑यत्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रो हि ब्रा᳚ह्म॒णस्त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भो॒ हि रा॑ज॒न्यो᳚ ऽफ्सु भस्म॒ प्र वे॑शयत्य॒फ्सुयो॑नि॒र्वा अ॒ग्नि-स्स्वामे॒वैनं॒-योँनि॑-ङ्गमयति ति॒सृभिः॒ प्रवे॑शयति त्रि॒वृद्वा [त्रि॒वृद्वै, अ॒ग्नि-र्यावा॑-] 11

    -vapa̍chitimā-nbhavati̠ ya ē̠vaṃ vēda̍ sa̠midhā̠-'gni-ndu̍vasya̠tēti̍ ghṛtānuṣi̠ktāmava̍sitē sa̠midha̠mā da̍dhāti̠ yathā-'ti̍thaya̠ āga̍tāya sa̠rpiṣva̍dāti̠thya-ṅkri̠yatē̍ tā̠dṛgē̠va ta-dgā̍yatri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ gāya̠trō hi brā̎hma̠ṇastri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bhō̠ hi rā̍ja̠nyō̎ 'phsu bhasma̠ pra vē̍śayatya̠phsuyō̍ni̠rvā a̠gni-ssvāmē̠vaina̠ṃ yōni̍-ṅgamayati ti̠sṛbhi̠ḥ pravē̍śayati tri̠vṛdvā [tri̠vṛdvai, a̠gni-ryāvā̍-] 11
    meaning

    He places the kindling-stick into the fire consecrated with butter; as a guest is received with butter-food, similarly the Brahmin is served with the Gayatri metre.

    word by word
    यःYahHe Who
    हिHiFor, Because
    भस्मBhasma(By only looking at them, can You not reduce them to) Ashes? · Ashes · Sacred Ash · Sacred Ashes
    प्रPraPrefix
    याYaaTo go towards
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वेदVedaVeda
    आगतAagataHe came
    ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
  • verse 13
    अ॒ग्नि-र्यावा॑-ने॒वा-ऽग्निस्त-म्प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्ग॑मयति॒ परा॒ वा ए॒षो᳚-ऽग्निं-वँ॑पति॒ यो᳚-ऽफ्सु भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति॒ ज्योति॑ष्मतीभ्या॒-मव॑ दधाति॒ ज्योति॑रे॒वा-ऽस्मि॑-न्दधाति॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ परा॒ वा ए॒ष प्र॒जा-म्प॒शून् व॑पति॒ यो᳚-ऽफ्सु भस्म॑ प्रवे॒शय॑ति॒ पुन॑रू॒र्जा स॒ह र॒य्येति॒ पुन॑रु॒दैति॑ प्र॒जामे॒व प॒शूना॒त्म-न्ध॑त्ते॒ पुन॑स्त्वा-ऽऽदि॒त्या [पुन॑स्त्वा-ऽऽदि॒त्याः, रु॒द्रा] 12

    a̠gni-ryāvā̍-nē̠vā-'gnista-mpra̍ti̠ṣṭhā-ṅga̍mayati̠ parā̠ ē̠ṣō̎-'gniṃ va̍pati̠ yō̎-'phsu bhasma̍ pravē̠śaya̍ti̠ jyōti̍ṣmatībhyā̠-mava̍ dadhāti̠ jyōti̍rē̠vā-'smi̍-ndadhāti̠ dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ parā̠ ē̠ṣa pra̠jā-mpa̠śūn va̍pati̠ yō̎-'phsu bhasma̍ pravē̠śaya̍ti̠ puna̍rū̠rjā sa̠ha ra̠yyēti̠ puna̍ru̠daiti̍ pra̠jāmē̠va pa̠śūnā̠tma-ndha̍ttē̠ puna̍stvā-''di̠tyā [puna̍stvā-''di̠tyāḥ, ru̠drā] 12
    meaning

    The Rudras and Vasus together kindle it; 'awaken, O awakener'—he awakens him so that after sleep beings awaken and return to their places, as cattle return home.

    word by word
    पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    भस्मBhasma(By only looking at them, can You not reduce them to) Ashes? · Ashes · Sacred Ash · Sacred Ashes
    एषEssaHe · This
    सहSahain Company, Jointly
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
    रुद्रRudraRudra
  • verse 14
    रु॒द्रा वस॑व॒-स्समि॑न्धता॒-मित्या॑है॒ता वा ए॒त-न्दे॒वता॒ अग्रे॒ समै᳚न्धत॒ ताभि॑रे॒वैन॒ग्ं॒ समि॑न्धे॒ बोधा॒ बो॒धीत्युप॑ तिष्ठते बो॒धय॑त्ये॒वैन॒-न्तस्मा᳚-थ्सु॒प्त्वा प्र॒जाः प्रबु॑द्ध्यन्ते यथास्था॒नमुप॑ तिष्ठते॒ तस्मा᳚-द्यथास्था॒न-म्प॒शवः॒ पुन॒रेत्योप॑ तिष्ठन्ते13(वै विश्वे॑ दे॒वा - ज्योति॑ष्मा॒ - नप॑चिततमौ - त्रि॒वृद्वा - आ॑दि॒त्या - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 2)

    ru̠drā vasa̍va̠-ssami̍ndhatā̠-mityā̍hai̠tā ē̠ta-ndē̠vatā̠ agrē̠ samai̎mdhata̠ tābhi̍rē̠vaina̠gṃ̠ sami̍ndhē̠ bōdhā̠ sa bō̠dhītyupa̍ tiṣṭhatē bō̠dhaya̍tyē̠vaina̠-ntasmā̎-thsu̠ptvā pra̠jāḥ prabu̍ddhyantē yathāsthā̠namupa̍ tiṣṭhatē̠ tasmā̎-dyathāsthā̠na-mpa̠śava̠ḥ puna̠rētyōpa̍ tiṣṭhantē13(vai viśvē̍ dē̠vā - jyōti̍ṣmā̠ - napa̍chitatamau - tri̠vṛdvā - ā̍di̠tyā - dvicha̍tvārigṃśachcha) (a. 2)
    meaning

    All the earth is under Yama's sovereignty; one who builds the fire-altar without obtaining it from Yama builds it for Yama; the gods found this Yajus to win the immortal.

    word by word
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    SaYour
    प्रजाःPrajaahPeople
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    ANot
    रुद्रRudraRudra
    बोधBodhaKnowing, Understanding
    साSaaShe
    विश्वVishvaWorld, Univese
    देवDevaDivine
    आदित्यAadityaSon of Aditi
  • verse 15
    याव॑ती॒ वै पृ॑थि॒वी तस्यै॑ य॒म आधि॑पत्य॒-म्परी॑याय॒ यो वै य॒म-न्दे॑व॒यज॑नम॒स्या अनि॑र्याच्या॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते य॒मायै॑न॒ग्ं॒ चि॑नु॒ते-ऽपे॒ते-त्य॒द्ध्यव॑साययति य॒ममे॒व दे॑व॒यज॑नम॒स्यै नि॒र्याच्या॒- ऽऽत्मने॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नुत इष्व॒ग्रेण॒ वा अ॒स्या अना॑मृत-मि॒च्छन्तो॒ नावि॑न्द॒-न्ते दे॒वा ए॒त-द्यजु॑रपश्य॒न्नपे॒तेति॒ यदे॒तेना᳚-ध्यवसा॒यय॒- [-ध्यवसा॒यय॑ति, अना॑मृत] 14

    yāva̍tī̠ vai pṛ̍thi̠vī tasyai̍ ya̠ma ādhi̍patya̠-mparī̍yāya̠ vai ya̠ma-ndē̍va̠yaja̍nama̠syā ani̍ryāchyā̠-'gni-ñchi̍nu̠tē ya̠māyai̍na̠gṃ̠ sa chi̍nu̠tē-'pē̠tē-tya̠ddhyava̍sāyayati ya̠mamē̠va dē̍va̠yaja̍nama̠syai ni̠ryāchyā̠- ''tmanē̠-'gni-ñchi̍nuta iṣva̠grēṇa̠ a̠syā anā̍mṛta-mi̠chChantō̠ nāvi̍nda̠-ntē dē̠vā ē̠ta-dyaju̍rapaśya̠nnapē̠tēti̠ yadē̠tēnā̎-dhyavasā̠yaya̠- [-dhyavasā̠yaya̍ti, anā̍mṛta] 14
    meaning

    He raises up and removes whatever is impure from it; he sprinkles water for peace; he scatters sand as the form of the universal Agni; he scatters fertile soil for nourishment.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    पृथिवीPrthiviiEarth, World
    तस्यैTasyaiTo Her
    यमYamaYama
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    SaYour
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    अस्याAsyaasignifying of Her
    देवाDevaaDeva, God · Deva
    साSaaShe
    अस्यAsyaOf this
    देवDevaDivine
  • verse 16
    -त्यना॑मृत ए॒वाग्नि-ञ्चि॑नुत॒ उद्ध॑न्ति॒ यदे॒वास्या॑ अमे॒द्ध्य-न्तदप॑ हन्त्य॒पो-ऽवो᳚क्षति॒ शान्त्यै॒ सिक॑ता॒ नि व॑पत्ये॒तद्वा अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्ध॒ ऊषा॒-न्निव॑पति॒ पुष्टि॒र्वा ए॒षा प्र॒जन॑नं॒-यँदूषाः॒ पुष्ट्या॑मे॒व प्र॒जन॑ने॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते-ऽथो॑ सं॒(2)ज्ञान्न॑ ए॒व सं॒(2)ज्ञान्न॒ग्ग्॒ ह्ये॑त- [ह्ये॑तत्, प॒शू॒नां-यँदूषा॒] 15

    -tyanā̍mṛta ē̠vāgni-ñchi̍nuta̠ uddha̍nti̠ yadē̠vāsyā̍ amē̠ddhya-ntadapa̍ hantya̠pō-'vō̎kṣati̠ śāntyai̠ sika̍tā̠ ni va̍patyē̠tadvā a̠gnērvai̎śvāna̠rasya̍ rū̠pagṃ rū̠pēṇai̠va vai̎śvāna̠ramava̍ rundha̠ ūṣā̠-nniva̍pati̠ puṣṭi̠rvā ē̠ṣā pra̠jana̍na̠ṃ yadūṣā̠ḥ puṣṭyā̍mē̠va pra̠jana̍nē̠-'gni-ñchi̍nu̠tē-'thō̍ sa̠ṃ(2)jñānna̍ ē̠va sa̠ṃ(2)jñānna̠gg̠ hyē̍ta- [hyē̍tat, pa̠śū̠nāṃ yadūṣā̠] 15
    meaning

    He builds the Agni with the immortal formula; he scatters sand as the form of Vaishvanara Agni; he scatters fertile soil as the womb of cattle for their nourishment.

    word by word
    निNiFrom previous part of word Vadini
    एषाEssaaShe
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    सन्तिSantiExists · (The Bright Lotuses) abiding (on the Pond are captivating my Mind) · Abiding · Is present
    एषEssaHe · This
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 17
    -त्प॑शू॒नां-यँदूषा॒ द्यावा॑पृथि॒वी स॒हा-ऽऽस्ता॒-न्ते वि॑य॒ती अ॑ब्रूता॒मस्त्वे॒व नौ॑ स॒ह य॒ज्ञिय॒मिति॒ यद॒मुष्या॑ य॒ज्ञिय॒मासी॒-त्तद॒स्याम॑दधा॒-त्त ऊषा॑ अभव॒न्॒ यद॒स्या य॒ज्ञिय॒मासी॒-त्तद॒मुष्या॑मदधा॒-त्तद॒दश्च॒न्द्रम॑सि कृ॒ष्णमूषा᳚-न्नि॒वप॑न्न॒दो ध्या॑ये॒-द्द्यावा॑पृथि॒व्योरे॒व य॒ज्ञिये॒-ऽग्नि-ञ्चि॑नुते॒ ऽयग्ं सो अ॒ग्निरिति॑ वि॒श्वामि॑त्रस्य [ ] 16

    -tpa̍śū̠nāṃ yadūṣā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī sa̠hā-''stā̠-ntē vi̍ya̠tī a̍brūtā̠mastvē̠va nau̍ sa̠ha ya̠jñiya̠miti̠ yada̠muṣyā̍ ya̠jñiya̠māsī̠-ttada̠syāma̍dadhā̠-tta ūṣā̍ abhava̠n̠ yada̠syā ya̠jñiya̠māsī̠-ttada̠muṣyā̍madadhā̠-ttada̠daścha̠ndrama̍si kṛ̠ṣṇamūṣā̎-nni̠vapa̍nna̠dō dhyā̍yē̠-ddyāvā̍pṛthi̠vyōrē̠va ya̠jñiyē̠-'gni-ñchi̍nutē̠ 'yagṃ a̠gniriti̍ vi̠śvāmi̍trasya [ ] 16
    meaning

    Heaven and earth, as they were about to depart, said 'let the sacred share between us be equal'; what was sacred in one was placed in the other—that is why the moon has dark patches.

    word by word
    नौNauShip, Boat
    सहSahain Company, Jointly
    ऊषUussaDawn
    यदाYadaaWhen
  • verse 18
    सू॒क्त-म्भ॑वत्ये॒तेन॒ वै वि॒श्वामि॑त्रो॒-ऽग्नेः प्रि॒य-न्धामा ऽवा॑रुन्धा॒ग्नेरे॒वैतेन॑ प्रि॒य-न्धामाव॑ रुन्धे॒ छन्दो॑भि॒र्वै दे॒वा-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमा॑य॒न् चत॑स्रः॒ प्राची॒रुप॑ दधाति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दो॑भिरे॒व त-द्यज॑मान-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ तेषाग्ं॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒ता-न्दिश॒-स्सम॑व्लीयन्त॒ ते द्वे पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची॒ उपा॑दधत॒ द्वे [ ] 17

    sū̠kta-mbha̍vatyē̠tēna̠ vai vi̠śvāmi̍trō̠-'gnēḥ pri̠ya-ndhāmā 'vā̍rundhā̠gnērē̠vaitēna̍ pri̠ya-ndhāmāva̍ rundhē̠ Chandō̍bhi̠rvai dē̠vā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍ya̠n chata̍sra̠ḥ prāchī̠rupa̍ dadhāti cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandō̍bhirē̠va ta-dyaja̍māna-ssuva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti̠ tēṣāgṃ̍ suva̠rgaṃ lō̠kaṃ ya̠tā-ndiśa̠-ssama̍vlīyanta̠ dvē pu̠rastā̎-thsa̠mīchī̠ upā̍dadhata̠ dvē [ ] 17
    meaning

    By this Vishvamitra won the dear abode of Agni; the gods won the heavenly world through metres—with four eastern bricks he places the four metres.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 19
    प॒श्चा-थ्स॒मीची॒ ताभि॒र्वै तेदिशो॑-ऽदृग्ंह॒न्॒ यद्द्वे पु॒रस्ता᳚-थ्स॒मीची॑ उप॒दधा॑ति॒ द्वे प॒श्चा-थ्स॒मीची॑ दि॒शां-विँधृ॑त्या॒ अथो॑ प॒शवो॒ वै छन्दाग्ं॑सि प॒शूने॒वास्मै॑ स॒मीचो॑ दधात्य॒ष्टावुप॑ दधात्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्रो᳚-ऽग्नि-र्यावा॑ने॒वाग्निस्त-ञ्चि॑नुते॒-ऽष्टावुप॑ दधात्य॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री गा॑य॒त्री सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमञ्ज॑सा वेद सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ [लो॒कस्य॑, प्रज्ञा᳚त्यै॒] 18

    pa̠śchā-thsa̠mīchī̠ tābhi̠rvai tēdiśō̍-'dṛgṃha̠n̠ yaddvē pu̠rastā̎-thsa̠mīchī̍ upa̠dadhā̍ti̠ dvē pa̠śchā-thsa̠mīchī̍ di̠śāṃ vidhṛ̍tyā̠ athō̍ pa̠śavō̠ vai Chandāgṃ̍si pa̠śūnē̠vāsmai̍ sa̠mīchō̍ dadhātya̠ṣṭāvupa̍ dadhātya̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠trō̎-'gni-ryāvā̍nē̠vāgnista-ñchi̍nutē̠-'ṣṭāvupa̍ dadhātya̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī gā̍ya̠trī su̍va̠rgaṃ lō̠kamañja̍sā vēda suva̠rgasya̍ lō̠kasya̠ [lō̠kasya̍, prajñā̎tyai̠] 18
    meaning

    Those four bricks placed eastward and four westward firm up the quarters; eight bricks are placed—eight syllables is the Gayatri metre—and the Gayatri metre wins the heavenly world.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वेदVedaVeda
    दिशDishaDirection
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 20
    प्रज्ञा᳚त्यै॒ त्रयो॑दश लोकम्पृ॒णा उप॑ दधा॒त्येक॑विग्ंशति॒-स्सम्प॑द्यन्ते प्रति॒ष्ठा वा ए॑कवि॒ग्ं॒शः प्र॑ति॒ष्ठा गार्​ह॑पत्य एकवि॒ग्ं॒शस्यै॒व प्र॑ति॒ष्ठा-ङ्गार्​ह॑पत्य॒मनु॒ प्रति॑ तिष्ठति॒ प्रत्य॒ग्नि-ञ्चि॑क्या॒नस्ति॑ष्ठति॒ ए॒वं-वेँद॒ पञ्च॑चितीक-ञ्चिन्वीत प्रथ॒म-ञ्चि॑न्वा॒नः पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञः पाङ्क्ताः᳚ प॒शवो॑ य॒ज्ञमे॒व प॒शूनव॑ रुन्धे॒ त्रिचि॑तीक-ञ्चिन्वीत द्वि॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒नस्त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ [लो॒केषु॑, प्रति॑तिष्ठ॒-] 19

    prajñā̎tyai̠ trayō̍daśa lōkampṛ̠ṇā upa̍ dadhā̠tyēka̍vigṃśati̠-ssampa̍dyantē prati̠ṣṭhā ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ pra̍ti̠ṣṭhā gār​ha̍patya ēkavi̠gṃ̠śasyai̠va pra̍ti̠ṣṭhā-ṅgār​ha̍patya̠manu̠ prati̍ tiṣṭhati̠ pratya̠gni-ñchi̍kyā̠nasti̍ṣṭhati̠ ya ē̠vaṃ vēda̠ pañcha̍chitīka-ñchinvīta pratha̠ma-ñchi̍nvā̠naḥ pāṅktō̍ ya̠jñaḥ pāṅktā̎ḥ pa̠śavō̍ ya̠jñamē̠va pa̠śūnava̍ rundhē̠ trichi̍tīka-ñchinvīta dvi̠tīya̍-ñchinvā̠nastraya̍ i̠mē lō̠kā ē̠ṣvē̍va lō̠kēṣu̠ [lō̠kēṣu̍, prati̍tiṣṭha̠-] 19
    meaning

    Thirteen world-filling (bricks) are placed; twenty-one come together—twenty-one is the established Garhapatya fire; the sacrificer gains stability through the Garhapatya.

    word by word
    उपUpaNear to
    प्रतिष्ठाPratisstthaaDwelling, Abode
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    प्रतिPratiEvery
    तिष्ठतिTisstthatiAbides
    यःYahHe Who
    यज्ञYajnyaSacrifice
    इमेImeThese
    लोकेषुLokessuIn the World · [In Three] Lokas [Worlds]
    याYaaTo go towards
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वेदVedaVeda
    लोकLokaWorld, Men
  • verse 21
    प्रति॑तिष्ठ॒-त्येक॑चितीक-ञ्चिन्वीत तृ॒तीय॑-ञ्चिन्वा॒न ए॑क॒धा वै सु॑व॒र्गो लो॒क ए॑क॒वृतै॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति॒ पुरी॑षेणा॒भ्यू॑हति॒ तस्मा᳚न्मा॒ग्ं॒ सेनास्थि॑ छ॒न्न-न्न दु॒श्चर्मा॑ भवति॒ ए॒वं-वेँद॒ पञ्च॒ चित॑यो भवन्ति प॒ञ्चभिः॒ पुरी॑षैर॒भ्यू॑हति॒ दश॒ सम्प॑द्यन्ते॒ दशा᳚क्षरा वि॒राडन्नं॑-विँ॒रा-ड्वि॒राज्ये॒वा-ऽन्नाद्ये॒ प्रति॑तिष्ठति20(अ॒ध्य॒व॒सा॒यय॑ति॒ - ह्ये॑त - द्वि॒श्वामि॑त्रस्या - दधत॒ द्वे - लो॒कस्य॑ - लो॒केषु॑ -स॒प्तच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)

    prati̍tiṣṭha̠-tyēka̍chitīka-ñchinvīta tṛ̠tīya̍-ñchinvā̠na ē̍ka̠dhā vai su̍va̠rgō lō̠ka ē̍ka̠vṛtai̠va su̍va̠rgaṃ lō̠kamē̍ti̠ purī̍ṣēṇā̠bhyū̍hati̠ tasmā̎nmā̠gṃ̠ sēnāsthi̍ Cha̠nna-nna du̠ścharmā̍ bhavati̠ ya ē̠vaṃ vēda̠ pañcha̠ chita̍yō bhavanti pa̠ñchabhi̠ḥ purī̍ṣaira̠bhyū̍hati̠ daśa̠ sampa̍dyantē̠ daśā̎kṣarā vi̠rāḍanna̍ṃ vi̠rā-ḍvi̠rājyē̠vā-'nnādyē̠ prati̍tiṣṭhati20(a̠dhya̠va̠sā̠yaya̍ti̠ - hyē̍ta - dvi̠śvāmi̍trasyā - dadhata̠ dvē - lō̠kasya̍ - lō̠kēṣu̍ -sa̠ptacha̍tvārigṃśachcha) (a. 3)
    meaning

    He who knows this thus builds the fire in one layer—the heavenly world is reached by the single-layer; with the filling material he pushes it and the army-bone does not pierce him nor does he become diseased.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    लोकLokaWorld, Men
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    यःYahHe Who
    पञ्चPan.caFive
    भवन्तिBhavantiBecome
    दशDashaTen
    लोकेषुLokessuIn the World · [In Three] Lokas [Worlds]
    ANot
    याYaaTo go towards
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    वेदVedaVeda
    दासDaasaServant
  • verse 22
    वि वा ए॒तौ द्वि॑षाते॒ यश्च॑ पु॒रा-ऽग्निर्यश्चो॒खाया॒ग्ं॒ समि॑त॒मिति॑ चत॒सृभि॒-स्स-न्निव॑पति च॒त्वारि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ छन्दाग्ं॑सि॒ खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूः प्रि॒ययै॒वैनौ॑ त॒नुवा॒ सग्ं शा᳚स्ति॒ समि॑त॒मित्या॑ह॒ तस्मा॒द्ब्रह्म॑णा क्ष॒त्रग्ं समे॑ति॒ यथ्स॒-न्न्युप्य॑ वि॒हर॑ति॒ तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णा क्ष॒त्रं-व्येँ᳚त्यृ॒तुभि॒- [क्ष॒त्रं-व्येँ᳚त्यृ॒तुभिः॑, वा ए॒त-न्दी᳚क्षयन्ति॒] 21

    vi ē̠tau dvi̍ṣātē̠ yaścha̍ pu̠rā-'gniryaśchō̠khāyā̠gṃ̠ sami̍ta̠miti̍ chata̠sṛbhi̠-ssa-nniva̍pati cha̠tvāri̠ Chandāgṃ̍si̠ Chandāgṃ̍si̠ khalu̠ a̠gnēḥ pri̠yā ta̠nūḥ pri̠yayai̠vainau̍ ta̠nuvā̠ sagṃ śā̎sti̠ sami̍ta̠mityā̍ha̠ tasmā̠dbrahma̍ṇā kṣa̠tragṃ samē̍ti̠ yathsa̠-nnyupya̍ vi̠hara̍ti̠ tasmā̠-dbrahma̍ṇā kṣa̠traṃ vyē̎tyṛ̠tubhi̠- [kṣa̠traṃ vyē̎tyṛ̠tubhi̍ḥ, ē̠ta-ndī̎kṣayanti̠] 21
    meaning

    These two (fires) are adversaries—the one built earlier and the one consecrated in the pot; he brings them together through the four metres—'they are reconciled'; hence the Brahmin class and Kshatriya class come together.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एतौEtauThese
    यश्चYash-CaHe Who
    चत्वारिCatvaariFour kinds
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
    तनूTanuuBody, Person, Self
    विहरतिViharatiMoves about
    प्रियPriyaDear, Fond of, Attached to
    क्षत्रKssatraDominion, Supremacy, Power
  • verse 23
    -र्वा ए॒त-न्दी᳚क्षयन्ति॒ ऋ॒तुभि॑रे॒व वि॒मुच्यो॑ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य॑मित्या॑ह॒-र्तुभि॑रे॒वैन॑-न्दीक्षयि॒त्वर्तुभि॒र्वि मु॑ञ्चति वैश्वान॒र्या शि॒क्य॑मा द॑त्ते स्व॒दय॑त्ये॒वैन॑-न्नैर्-ऋ॒तीः कृ॒ष्णा-स्ति॒स्र-स्तुष॑पक्वा भवन्ति॒ निर्-ऋ॑त्यै॒ वा ए॒त-द्भा॑ग॒धेयं॒-यँ-त्तुषा॒ निर्-ऋ॑त्यै रू॒प-ङ्कृ॒ष्णग्ं रू॒पेणै॒व निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयत इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्त्ये॒षा [ ] 22

    -rvā ē̠ta-ndī̎kṣayanti̠ sa ṛ̠tubhi̍rē̠va vi̠muchyō̍ mā̠tēva̍ pu̠tra-mpṛ̍thi̠vī pu̍rī̠ṣya̍mityā̍ha̠-rtubhi̍rē̠vaina̍-ndīkṣayi̠tvartubhi̠rvi mu̍ñchati vaiśvāna̠ryā śi̠kya̍mā da̍ttē sva̠daya̍tyē̠vaina̍-nnair-ṛ̠tīḥ kṛ̠ṣṇā-sti̠sra-stuṣa̍pakvā bhavanti̠ nir-ṛ̍tyai̠ ē̠ta-dbhā̍ga̠dhēya̠ṃ ya-ttuṣā̠ nir-ṛ̍tyai rū̠pa-ṅkṛ̠ṣṇagṃ rū̠pēṇai̠va nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayata i̠mā-ndiśa̍ṃ yantyē̠ṣā [ ] 22
    meaning

    He releases him from Varuna's noose through the seasons; as a mother releases a son the earth releases its own substance; the three husked-grain pots hold the share dedicated to Nirrti.

    word by word
    SaYour
    भवन्तिBhavantiBecome
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    साSaaShe
    निॠतिNirrtiDissolution, Destruction
  • verse 24
    वै निर्-ऋ॑त्यै॒ दिक् स्वाया॑मे॒व दि॒शि निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते॒ स्वकृ॑त॒ इरि॑ण॒ उप॑ दधाति प्रद॒रे वै॒तद्वै निर्-ऋ॑त्या आ॒यत॑न॒ग्ग्॒ स्व ए॒वा-ऽऽयत॑ने॒ निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते शि॒क्य॑म॒भ्युप॑ दधाति नैर्-ऋ॒तो वै पाशः॑ सा॒क्षादे॒वैन॑-न्निर्-ऋतिपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ति॒स्र उप॑ दधाति त्रेधाविहि॒तो वै पुरु॑षो॒ यावा॑ने॒व पुरु॑ष॒स्तस्मा॒-न्निर्-ऋ॑ति॒मव॑ यजते॒ परा॑ची॒रुप॑ [परा॑ची॒रुप॑, द॒धा॒ति॒ परा॑ची-] 23

    vai nir-ṛ̍tyai̠ dik svāyā̍mē̠va di̠śi nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē̠ svakṛ̍ta̠ iri̍ṇa̠ upa̍ dadhāti prada̠rē vai̠tadvai nir-ṛ̍tyā ā̠yata̍na̠gg̠ sva ē̠vā-''yata̍nē̠ nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē śi̠kya̍ma̠bhyupa̍ dadhāti nair-ṛ̠tō vai pāśa̍-ssā̠kṣādē̠vaina̍-nnir-ṛtipā̠śā-nmu̍ñchati ti̠sra upa̍ dadhāti trēdhāvihi̠tō vai puru̍ṣō̠ yāvā̍nē̠va puru̍ṣa̠stasmā̠-nnir-ṛ̍ti̠mava̍ yajatē̠ parā̍chī̠rupa̍ [parā̍chī̠rupa̍, da̠dhā̠ti̠ parā̍chī-] 23
    meaning

    This is indeed Nirrti's own quarter; the cavity is Nirrti's abode; with the hanging-pot he directly releases the sacrificer from Nirrti's noose; three (bricks) are placed—the person is threefold.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    दिशिDishi[In the Eastern] Direction
    उपUpaNear to
    स्वSvaOne's Own
    पाशPaashaNoose
    पुरुषोPurussoPurusha
    निॠतिNirrtiDissolution, Destruction
  • verse 25
    दधाति॒ परा॑ची-मे॒वास्मा॒-न्निर्-ऋ॑ति॒-म्प्रणु॑द॒ते ऽप्र॑तीक्ष॒मा य॑न्ति॒ निर्-ऋ॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्यै मार्जयि॒त्वोप॑ तिष्ठन्ते मेद्ध्य॒त्वाय॒ गार्​ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठन्ते निर्-ऋति लो॒क ए॒व च॑रि॒त्वा पू॒ता दे॑वलो॒कमु॒पाव॑र्तन्त॒ एक॒योप॑ तिष्ठन्त एक॒धैव यज॑माने वी॒र्य॑-न्दधति नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑ना॒मित्या॑ह प्र॒जा वै प॒शवो॒ वसु॑ प्र॒जयै॒वैन॑-म्प॒शुभि॒-स्सम॑र्धयन्ति24(ऋ॒तुभि॑ - रे॒षा- परा॑ची॒रुपा॒ - ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

    dadhāti̠ parā̍chī-mē̠vāsmā̠-nnir-ṛ̍ti̠-mpraṇu̍da̠tē 'pra̍tīkṣa̠mā ya̍nti̠ nir-ṛ̍tyā a̠ntar​hi̍tyai mārjayi̠tvōpa̍ tiṣṭhantē mēddhya̠tvāya̠ gār​ha̍patya̠mupa̍ tiṣṭhantē nir-ṛti lō̠ka ē̠va cha̍ri̠tvā pū̠tā dē̍valō̠kamu̠pāva̍rtanta̠ ēka̠yōpa̍ tiṣṭhanta ēka̠dhaiva yaja̍mānē vī̠rya̍-ndadhati ni̠vēśa̍na-ssa̠ṅgama̍nō̠ vasū̍nā̠mityā̍ha pra̠jā vai pa̠śavō̠ vasu̍ pra̠jayai̠vaina̍-mpa̠śubhi̠-ssama̍rdhayanti24(ṛ̠tubhi̍ - rē̠ṣā- parā̍chī̠rupā̠ - ṣṭācha̍tvārigṃśachcha) (a. 4)
    meaning

    He pushes away Nirrti from this direction; those who purify themselves in Nirrti's realm return to the divine world; the Vasus and Rudras kindle it together—life-breath nourishes the sacrificer.

    word by word
    लोकLokaWorld, Men
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्रजाःPrajaahPeople
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    ANot
    यान्तिYaantiUndergo
    निॠतिNirrtiDissolution, Destruction
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    पुटPuttaFold
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
  • verse 26
    पु॒रु॒ष॒मा॒त्रेण॒ वि मि॑मीते य॒ज्ञेन॒ वै पुरु॑ष॒-स्सम्मि॑तो यज्ञप॒रुषै॒वैनं॒-विँमि॑मीते॒ यावा॒-न्पुरु॑ष ऊ॒र्ध्वबा॑हु॒स्तावा᳚-न्भवत्ये॒ताव॒द्वै पुरु॑षे वी॒र्यं॑-वीँ॒र्ये॑णै॒वैनं॒-विँ मि॑मीते प॒क्षी भ॑वति॒ ह्य॑प॒क्षः पति॑तु॒-मर्​ह॑त्यर॒त्निना॑ प॒क्षौ द्राघी॑याग्ंसौ भवत॒स्तस्मा᳚-त्प॒क्षप्र॑वयाग्ंसि॒ वयाग्ं॑सि व्याममा॒त्रौ प॒क्षौ च॒ पुच्छ॑-ञ्च भवत्ये॒ताव॒द्वै पुरु॑षे वी॒र्यं॑- [वी॒र्य᳚म्, वी॒र्य॑सम्मितो॒] 25

    pu̠ru̠ṣa̠mā̠trēṇa̠ vi mi̍mītē ya̠jñēna̠ vai puru̍ṣa̠-ssammi̍tō yajñapa̠ruṣai̠vaina̠ṃ vimi̍mītē̠ yāvā̠-npuru̍ṣa ū̠rdhvabā̍hu̠stāvā̎-nbhavatyē̠tāva̠dvai puru̍ṣē vī̠rya̍ṃ vī̠ryē̍ṇai̠vaina̠ṃ vi mi̍mītē pa̠kṣī bha̍vati̠ na hya̍pa̠kṣaḥ pati̍tu̠-mar​ha̍tyara̠tninā̍ pa̠kṣau drāghī̍yāgṃsau bhavata̠stasmā̎-tpa̠kṣapra̍vayāgṃsi̠ vayāgṃ̍si vyāmamā̠trau pa̠kṣau cha̠ puchCha̍-ñcha bhavatyē̠tāva̠dvai puru̍ṣē vī̠rya̍ṃ- [vī̠rya̎m, vī̠rya̍sammitō̠] 25
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    पुरुषPurussaPurusha
    पक्षिPakssiBird
  • verse 27
    -ँवी॒र्य॑सम्मितो॒ वेणु॑ना॒ वि मि॑मीत आग्ने॒यो वै वेणुः॑ सयोनि॒त्वाय॒ यजु॑षा युनक्ति॒ यजु॑षा कृषति॒ व्यावृ॑त्त्यै षड्ग॒वेन॑ कृषति॒ ष-ड्वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभि॑रे॒वैन॑-ङ्कृषति॒ य-द्द्वा॑दशग॒वेन॑ सं​वँथ्स॒रेणै॒वे यं-वाँ अ॒ग्ने-र॑तिदा॒हाद॑बिभे॒-थ्सैत-द्द्वि॑गु॒णम॑पश्य-त्कृ॒ष्ट-ञ्चाकृ॑ष्ट-ञ्च॒ ततो॒ वा इ॒मा-न्ना-ऽत्य॑दह॒द्य-त्कृ॒ष्ट-ञ्चाकृ॑ष्ट-ञ्च॒ [इ॒मा-न्ना-ऽत्य॑दह॒द्य-त्कृ॒ष्ट-ञ्चाकृ॑ष्ट-ञ्च, भव॑त्य॒स्या अन॑तिदाहाय] 26

    -ँvī̠rya̍sammitō̠ vēṇu̍nā̠ vi mi̍mīta āgnē̠yō vai vēṇu̍-ssayōni̠tvāya̠ yaju̍ṣā yunakti̠ yaju̍ṣā kṛṣati̠ vyāvṛ̍ttyai ṣaḍga̠vēna̍ kṛṣati̠ ṣa-ḍvā ṛ̠tava̍ ṛ̠tubhi̍rē̠vaina̍-ṅkṛṣati̠ ya-ddvā̍daśaga̠vēna̍ saṃvathsa̠rēṇai̠vē yaṃ a̠gnē-ra̍tidā̠hāda̍bibhē̠-thsaita-ddvi̍gu̠ṇama̍paśya-tkṛ̠ṣṭa-ñchākṛ̍ṣṭa-ñcha̠ tatō̠ i̠mā-nnā-'tya̍daha̠dya-tkṛ̠ṣṭa-ñchākṛ̍ṣṭa-ñcha̠ [i̠mā-nnā-'tya̍daha̠dya-tkṛ̠ṣṭa-ñchākṛ̍ṣṭa-ñcha, bhava̍tya̠syā ana̍tidāhāya] 26
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वेणुVennuFlute
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    यजुषYajussaYajur Veda hymns
    यंYamWhenever
  • verse 28
    भव॑त्य॒स्या अन॑तिदाहाय द्विगु॒ण-न्त्वा अ॒ग्नि-मुद्य॑न्तु-मर्​ह॒तीत्या॑हु॒र्य-त्कृ॒ष्ट-ञ्चाकृ॑ष्ट-ञ्च॒ भव॑त्य॒ग्नेरुद्य॑त्या ए॒ताव॑न्तो॒ वै प॒शवो᳚ द्वि॒पाद॑श्च॒ चतु॑ष्पादश्च॒ तान्. य-त्प्राच॑ उथ्सृ॒जे-द्रु॒द्रायापि॑ दद्ध्या॒-द्य-द्द॑क्षि॒णा पि॒तृभ्यो॒ निधु॑वे॒द्य-त्प्र॒तीचो॒ रक्षाग्ं॑सि हन्यु॒रुदी॑च॒ उथ्सृ॑जत्ये॒षा वै दे॑वमनु॒ष्याणाग्ं॑ शा॒न्ता दि- [शा॒न्ता दिक्, तामे॒वैना॒-] 27

    bhava̍tya̠syā ana̍tidāhāya dvigu̠ṇa-ntvā a̠gni-mudya̍ntu-mar​ha̠tītyā̍hu̠rya-tkṛ̠ṣṭa-ñchākṛ̍ṣṭa-ñcha̠ bhava̍tya̠gnērudya̍tyā ē̠tāva̍ntō̠ vai pa̠śavō̎ dvi̠pāda̍ścha̠ chatu̍ṣpādaścha̠ tān. ya-tprācha̍ uthsṛ̠jē-dru̠drāyāpi̍ daddhyā̠-dya-dda̍kṣi̠ṇā pi̠tṛbhyō̠ nidhu̍vē̠dya-tpra̠tīchō̠ rakṣāgṃ̍si hanyu̠rudī̍cha̠ uthsṛ̍jatyē̠ṣā vai dē̍vamanu̠ṣyāṇāgṃ̍ śā̠ntā di- [śā̠ntā dik, tāmē̠vainā̠-] 27
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
    तन्TanSpread, Extend
    सन्तSantaSaint
  • verse 29
    -क्तामे॒वैना॒-ननू-थ्सृ॑ज॒त्यथो॒ खल्वि॒मा-न्दिश॒मु-थ्सृ॑जत्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यः प्रा॒णः प्रा॒णमे॒वैना॒-ननूथ्सृ॑जति दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तन्ते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॒-द्दक्षि॒णो-ऽर्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रो-ऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वा-ऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तन्ते॒ तस्मा॒-त्परा᳚ञ्चः प॒शवो॒ वि ति॑ष्ठन्ते प्र॒त्यञ्च॒ व॑र्तन्ते ति॒स्रस्ति॑स्र॒-स्सीताः᳚ [ति॒स्रस्ति॑स्र॒-स्सीताः᳚, कृ॒ष॒ति॒ त्रि॒वृत॑मे॒व] 28

    -ktāmē̠vainā̠-nanū-thsṛ̍ja̠tyathō̠ khalvi̠mā-ndiśa̠mu-thsṛ̍jatya̠sau ā̍di̠tyaḥ prā̠ṇaḥ prā̠ṇamē̠vainā̠-nanūthsṛ̍jati dakṣi̠ṇā pa̠ryāva̍rtantē̠ svamē̠va vī̠rya̍manu̍ pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̠-ddakṣi̠ṇō-'rdha̍ ā̠tmanō̍ vī̠ryā̍vatta̠rō-'thō̍ ādi̠tyasyai̠vā-''vṛta̠manu̍ pa̠ryāva̍rtantē̠ tasmā̠-tparā̎mchaḥ pa̠śavō̠ vi ti̍ṣṭhantē pra̠tyañcha̠ ā va̍rtantē ti̠srasti̍sra̠-ssītā̎ḥ [ti̠srasti̍sra̠-ssītā̎ḥ, kṛ̠ṣa̠ti̠ tri̠vṛta̍mē̠va] 28
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    आदित्यःAadityahAditya, Son of Aditi
    प्राणPraannaLife, Life force
    विViA prefix indicating division, order etc
    AaA particle for Invoking · Until, As far as
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    दक्षिणDakssinnaSouth
    ANot
  • verse 30
    कृषति त्रि॒वृत॑मे॒व य॑ज्ञमु॒खे वि या॑तय॒त्योष॑धीर्वपति॒ ब्रह्म॒णा-ऽन्न॒मव॑ रुन्धे॒ ऽर्के᳚-ऽर्कश्ची॑यते चतुर्द॒शभि॑र्वपति स॒प्त ग्रा॒म्या ओष॑धय-स्स॒प्ता-ऽऽर॒ण्या उ॒भयी॑षा॒मव॑रुद्ध्या॒ अन्न॑स्यान्नस्य वप॒त्यन्न॑स्या-न्न॒स्याव॑रुद्ध्यै कृ॒ष्टे व॑पति कृ॒ष्टे ह्योष॑धयः प्रति॒तिष्ठ॑न्त्यनुसी॒तं-वँ॑पति॒ प्रजा᳚त्यै द्वाद॒शसु॒ सीता॑सु वपति॒ द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रेणै॒वास्मा॒ अन्न॑-म्पचति॒ यद॑ग्नि॒चि- [यद॑ग्नि॒चित्, अन॑वरुद्धस्या-] 29

    kṛṣati tri̠vṛta̍mē̠va ya̍jñamu̠khē vi yā̍taya̠tyōṣa̍dhīrvapati̠ brahma̠ṇā-'nna̠mava̍ rundhē̠ 'rkē̎-'rkaśchī̍yatē chaturda̠śabhi̍rvapati sa̠pta grā̠myā ōṣa̍dhaya-ssa̠ptā-''ra̠ṇyā u̠bhayī̍ṣā̠mava̍ruddhyā̠ anna̍syānnasya vapa̠tyanna̍syā-nna̠syāva̍ruddhyai kṛ̠ṣṭē va̍pati kṛ̠ṣṭē hyōṣa̍dhayaḥ prati̠tiṣṭha̍ntyanusī̠taṃ va̍pati̠ prajā̎tyai dvāda̠śasu̠ sītā̍su vapati̠ dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rēṇai̠vāsmā̠ anna̍-mpachati̠ yada̍gni̠chi- [yada̍gni̠chit, ana̍varuddhasyā-] 29
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    सप्तSaptaSeven
    द्वादशDvaadashaTwelve
  • verse 31
    -दन॑वरुद्धस्या-ऽश्ञी॒यादव॑-रुद्धेन॒ व्यृ॑द्ध्येत॒ ये वन॒स्पती॑ना-म्फल॒ग्रह॑य॒-स्तानि॒द्ध्मे-ऽपि॒ प्रोक्षे॒-दन॑वरुद्ध॒स्या-व॑रुद्ध्यै दि॒ग्भ्यो लो॒ष्टान्-थ्सम॑स्यति दि॒शामे॒व वी॒र्य॑मव॒रुद्ध्य॑ दि॒शां-वीँ॒र्ये᳚-ऽग्नि-ञ्चि॑नुते॒ य-न्द्वि॒ष्या-द्यत्र॒ स्या-त्तस्यै॑ दि॒शो लो॒ष्टमा ह॑रे॒दिष॒-मूर्ज॑म॒हमि॒त द॑द॒ इतीष॑मे॒वोर्ज॒-न्तस्यै॑ दि॒शो-ऽव॑ रुन्धे॒ क्षोधु॑को भवति॒ यस्तस्या᳚-न्दि॒शि भव॑त्युत्तरवे॒दिमुप॑ वपत्युत्तरवे॒द्याग्​ ह्य॑ग्निश्ची॒यते ऽथो॑ प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः प॒शूने॒वाव॑ रु॒न्धे-ऽथो॑ यज्ञप॒रुषो-ऽन॑न्तरित्यै30(च॒ भ॒व॒त्ये॒ताव॒द्वै पुरु॑षे वी॒र्यं॑ - ँयत्कृ॒ष्टञ्चा-ऽकृ॑ष्टञ्च॒ - दिख्- सीता॑ - अग्नि॒चि - दव॒ - पञ्च॑विग्ंशतिश्च) (अ. 5)

    -dana̍varuddhasyā-'śñī̠yādava̍-ruddhēna̠ vyṛ̍ddhyēta̠ vana̠spatī̍nā-mphala̠graha̍ya̠-stāni̠ddhmē-'pi̠ prōkṣē̠-dana̍varuddha̠syā-va̍ruddhyai di̠gbhyō lō̠ṣṭān-thsama̍syati di̠śāmē̠va vī̠rya̍mava̠ruddhya̍ di̠śāṃ vī̠ryē̎-'gni-ñchi̍nutē̠ ya-ndvi̠ṣyā-dyatra̠ sa syā-ttasyai̍ di̠śō lō̠ṣṭamā ha̍rē̠diṣa̠-mūrja̍ma̠hami̠ta ā da̍da̠ itīṣa̍mē̠vōrja̠-ntasyai̍ di̠śō-'va̍ rundhē̠ kṣōdhu̍kō bhavati̠ yastasyā̎-ndi̠śi bhava̍tyuttaravē̠dimupa̍ vapatyuttaravē̠dyāg​ hya̍gniśchī̠yatē 'thō̍ pa̠śavō̠ u̍ttaravē̠diḥ pa̠śūnē̠vāva̍ ru̠ndhē-'thō̍ yajñapa̠ruṣō-'na̍ntarityai30(cha̠ bha̠va̠tyē̠tāva̠dvai puru̍ṣē vī̠rya̍ṃ - ँyatkṛ̠ṣṭañchā-'kṛ̍ṣṭañcha̠ - dikh- sītā̍ - agni̠chi - dava̠ - pañcha̍vigṃśatiścha) (a. 5)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    SaYour
    दिशोDisho[Connecting the] Directions [guarding them with Her Thousand Arms]
    AaA particle for Invoking · Until, As far as
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    वीर्यंViiryamYour Power (destroys the power of those who take away the power of the Devas) · (Oh! What) Valour · [Together may we perform our Studies with] Vigour [with deep Concentration]
    सीताSiitaaDevi Sita
    ANot
    दिशDishaDirection
    साSaaShe
    पुरुषPurussaPurusha
    दावDaavaConflagration, Fire
  • verse 32
    अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वय॒ इति॒ सिक॑ता॒ नि व॑पत्ये॒तद्वा अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ सू॒क्तग्ं सू॒क्तेनै॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे ष॒ड्भिर्नि व॑पति॒ षड्वा ऋ॒तवः॑ सं​वँथ्स॒र-स्सं॑​वँथ्स॒रो᳚-ऽग्निर्वै᳚श्वान॒र-स्सा॒क्षादे॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे समु॒द्रं-वैँ नामै॒तच्छन्दः॑ समु॒द्रमनु॑ प्र॒जाः प्रजा॑यन्ते॒ यदे॒तेन॒ सिक॑ता नि॒ वप॑ति प्र॒जानां᳚ प्र॒जन॑ना॒येन्द्रो॑ [प्र॒जानां᳚ प्र॒जन॑ना॒येन्द्रः॑, वृ॒त्राय॒] 31

    agnē̠ tava̠ śravō̠ vaya̠ iti̠ sika̍tā̠ ni va̍patyē̠tadvā a̠gnērvai̎śvāna̠rasya̍ sū̠ktagṃ sū̠ktēnai̠va vai̎śvāna̠ramava̍ rundhē ṣa̠ḍbhirni va̍pati̠ ṣaḍvā ṛ̠tava̍-ssaṃvathsa̠ra-ssa̍ṃvathsa̠rō̎-'gnirvai̎śvāna̠ra-ssā̠kṣādē̠va vai̎śvāna̠ramava̍ rundhē samu̠draṃ vai nāmai̠tachChanda̍-ssamu̠dramanu̍ pra̠jāḥ prajā̍yantē̠ yadē̠tēna̠ sika̍tā ni̠ vapa̍ti pra̠jānāṃ̎ pra̠jana̍nā̠yēndrō̍ [pra̠jānāṃ̎ pra̠jana̍nā̠yēndra̍ḥ, vṛ̠trāya̠] 31
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
    तवTavaYour · You · Of You
    वयVayaOne who Weaves, Weaver
    इतिItiRefers to something that precedes
    निNiFrom previous part of word Vadini
    प्रजाःPrajaahPeople
    समुद्रSamudraSea
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वृत्रVrtraDemon Vritra
  • verse 33
    वृ॒त्राय॒ वज्र॒-म्प्राह॑र॒-थ्स त्रे॒धा व्य॑भव॒-थ्स्फ्यस्तृती॑य॒ग्ं॒ रथ॒स्तृती॑यं॒-यूँप॒स्तृती॑यं॒-येँ᳚-ऽन्तश्श॒रा अशी᳚र्यन्त॒ ता-श्शर्क॑रा अभव॒-न्तच्छर्क॑राणाग्ं शर्कर॒त्वं-वँज्रो॒ वै शर्क॑राः प॒शुर॒ग्नि-र्यच्छर्क॑राभिर॒ग्नि-म्प॑रिमि॒नोति॒ वज्रे॑णै॒वास्मै॑ प॒शू-न्परि॑ गृह्णाति॒ तस्मा॒-द्वज्रे॑ण प॒शवः॒ परि॑गृहीता॒स्तस्मा॒-थ्स्थेया॒नस्थे॑यसो॒ नोप॑ हरते त्रिस॒प्ताभिः॑ प॒शुका॑मस्य॒ [प॒शुका॑मस्य, परि॑] 32

    vṛ̠trāya̠ vajra̠-mprāha̍ra̠-thsa trē̠dhā vya̍bhava̠-thsphyastṛtī̍ya̠gṃ̠ ratha̠stṛtī̍ya̠ṃ yūpa̠stṛtī̍ya̠ṃ yē̎-'ntaśśa̠rā aśī̎ryanta̠ tā-śśarka̍rā abhava̠-ntachCharka̍rāṇāgṃ śarkara̠tvaṃ vajrō̠ vai śarka̍rāḥ pa̠śura̠gni-ryachCharka̍rābhira̠gni-mpa̍rimi̠nōti̠ vajrē̍ṇai̠vāsmai̍ pa̠śū-npari̍ gṛhṇāti̠ tasmā̠-dvajrē̍ṇa pa̠śava̠ḥ pari̍gṛhītā̠stasmā̠-thsthēyā̠nasthē̍yasō̠ nōpa̍ haratē trisa̠ptābhi̍ḥ pa̠śukā̍masya̠ [pa̠śukā̍masya, pari̍] 32
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    परिPariAround
    वृत्रVrtraDemon Vritra
  • verse 34
    परि॑ मिनुया-थ्स॒प्त वै शी॑र्​ष॒ण्याः᳚ प्रा॒णाः प्रा॒णाः प॒शवः॑ प्रा॒णैरे॒वास्मै॑ प॒शूनव॑ रुन्धे त्रिण॒वाभि॒-र्भ्रातृ॑व्यवत-स्त्रि॒वृत॑मे॒व वज्रग्ं॑ स॒म्भृत्य॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्रह॑रति॒ स्तृत्या॒ अप॑रिमिताभिः॒ परि॑ मिनुया॒-दप॑रिमित॒स्या-व॑रुद्ध्यै॒ य-ङ्का॒मये॑ताप॒शु-स्स्या॒दित्यप॑रिमित्य॒ तस्य॒ शर्क॑रा॒-स्सिक॑ता॒ व्यू॑हे॒दप॑रिगृहीत ए॒वास्य॑ विषू॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॒ परा॑ सिञ्चत्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ [भ॑वति, य-ङ्का॒मये॑त] 33

    pari̍ minuyā-thsa̠pta vai śī̍r​ṣa̠ṇyā̎ḥ prā̠ṇāḥ prā̠ṇāḥ pa̠śava̍ḥ prā̠ṇairē̠vāsmai̍ pa̠śūnava̍ rundhē triṇa̠vābhi̠-rbhrātṛ̍vyavata-stri̠vṛta̍mē̠va vajragṃ̍ sa̠mbhṛtya̠ bhrātṛ̍vyāya̠ praha̍rati̠ stṛtyā̠ apa̍rimitābhi̠ḥ pari̍ minuyā̠-dapa̍rimita̠syā-va̍ruddhyai̠ ya-ṅkā̠mayē̍tāpa̠śu-ssyā̠dityapa̍rimitya̠ tasya̠ śarka̍rā̠-ssika̍tā̠ vyū̍hē̠dapa̍rigṛhīta ē̠vāsya̍ viṣū̠chīna̠gṃ̠ rēta̠ḥ parā̍ siñchatyapa̠śurē̠va bha̍vati̠ [bha̍vati, ya-ṅkā̠mayē̍ta] 33
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    परिPariAround
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
    पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
  • verse 35
    य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ परि॒मित्य॒ तस्य॒ शर्क॑रा॒-स्सिक॑ता॒ व्यू॑हे॒-त्परि॑गृहीत ए॒वास्मै॑ समी॒चीन॒ग्ं॒ रेतः॑ सिञ्चति पशु॒माने॒व भ॑वति सौ॒म्या व्यू॑हति॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धा रेत॑ ए॒व त-द्द॑धाति गायत्रि॒या ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ गाय॒त्रो हि ब्रा᳚ह्म॒ण-स्त्रि॒ष्टुभा॑ राज॒न्य॑स्य॒ त्रैष्टु॑भो॒ हि रा॑ज॒न्यः॑ शं॒​युँ-म्बा॑र्​हस्प॒त्य-म्मेधो॒ नोपा॑नम॒-थ्सो᳚-ऽग्नि-म्प्रा-ऽवि॑श॒- [नोपा॑नम॒-थ्सो᳚-ऽग्नि-म्प्रा-ऽवि॑शत्, सो᳚-ऽग्नेः] 34

    ya-ṅkā̠mayē̍ta paśu̠mān-thsyā̠diti̍ pari̠mitya̠ tasya̠ śarka̍rā̠-ssika̍tā̠ vyū̍hē̠-tpari̍gṛhīta ē̠vāsmai̍ samī̠chīna̠gṃ̠ rēta̍-ssiñchati paśu̠mānē̠va bha̍vati sau̠myā vyū̍hati̠ sōmō̠ vai rē̍tō̠dhā rēta̍ ē̠va ta-dda̍dhāti gāyatri̠yā brā̎hma̠ṇasya̍ gāya̠trō hi brā̎hma̠ṇa-stri̠ṣṭubhā̍ rāja̠nya̍sya̠ traiṣṭu̍bhō̠ hi rā̍ja̠nya̍-śśa̠ṃyu-mbā̍r​haspa̠tya-mmēdhō̠ nōpā̍nama̠-thsō̎-'gni-mprā-'vi̍śa̠- [nōpā̍nama̠-thsō̎-'gni-mprā-'vi̍śat, sō̎-'gnēḥ] 34
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    तस्यTasyaTo him · of him · That, Which · of that · of his
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    सौम्याSaumyaaSaumya, Cool and Placid like the Moon
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    हिHiFor, Because
    सौम्यSaumyaMoon
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    ब्राह्मणBraahmannaBrahmin, Wise persons
  • verse 36
    -थ्सो᳚-ऽग्नेः कृष्णो॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वोदा॑यत॒ सो-ऽश्व॒-म्प्रा-ऽवि॑श॒-थ्सो-ऽश्व॑स्या-वान्तरश॒फो॑-भव॒-द्यदश्व॑माक्र॒मय॑ति॒ ए॒व मेधो-ऽश्व॒-म्प्रा-ऽवि॑श॒-त्तमे॒वाव॑ रुन्धे प्र॒जाप॑तिना॒-ऽग्निश्चे॑त॒व्य॑ इत्या॑हुः प्राजाप॒त्यो-ऽश्वो॒ यदश्व॑माक्र॒मय॑ति प्र॒जाप॑तिनै॒वा-ऽग्नि-ञ्चि॑नुते पुष्करप॒र्णमुप॑ दधाति॒ योनि॒र्वा अ॒ग्नेः पु॑ष्करप॒र्णग्ं सयो॑नि- -मे॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ ऽपा-म्पृ॒ष्ठम॒सीत्युप॑ दधात्य॒पां-वाँ ए॒त-त्पृ॒ष्ठं-यँ-त्पु॑ष्करप॒र्णग्ं रू॒पेणै॒वैन॒दुप॑ दधाति35(इन्द्रः॑ - प॒शुका॑मस्य - भवत्य - विश॒थ् - सयो॑निं - ँविग्ंश॒तिश्च॑) (अ. 6)

    -thsō̎-'gnēḥ kṛṣṇō̍ rū̠pa-ṅkṛ̠tvōdā̍yata̠ sō-'śva̠-mprā-'vi̍śa̠-thsō-'śva̍syā-vāntaraśa̠phō̍-bhava̠-dyadaśva̍mākra̠maya̍ti̠ ya ē̠va mēdhō-'śva̠-mprā-'vi̍śa̠-ttamē̠vāva̍ rundhē pra̠jāpa̍tinā̠-'gniśchē̍ta̠vya̍ ityā̍huḥ prājāpa̠tyō-'śvō̠ yadaśva̍mākra̠maya̍ti pra̠jāpa̍tinai̠vā-'gni-ñchi̍nutē puṣkarapa̠rṇamupa̍ dadhāti̠ yōni̠rvā a̠gnēḥ pu̍ṣkarapa̠rṇagṃ sayō̍ni- -mē̠vāgni-ñchi̍nutē̠ 'pā-mpṛ̠ṣṭhama̠sītyupa̍ dadhātya̠pāṃ ē̠ta-tpṛ̠ṣṭhaṃ ya-tpu̍ṣkarapa̠rṇagṃ rū̠pēṇai̠vaina̠dupa̍ dadhāti35(indra̍ḥ - pa̠śukā̍masya - bhavatya - viśa̠th - sayō̍niṃ - ँvigṃśa̠tiścha̍) (a. 6)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    यःYahHe Who
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    अग्नेAgneO Agni [Fire of Durga]
    इन्द्रIndraChief, King
    ANot
    याYaaTo go towards
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
  • verse 37
    ब्रह्म॑ जज्ञा॒नमिति॑ रु॒क्ममुप॑ दधाति॒ ब्रह्म॑मुखा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ ब्रह्म॑मुखा ए॒व त-त्प्र॒जा यज॑मान-स्सृजते॒ ब्रह्म॑ जज्ञा॒नमित्या॑ह॒ तस्मा᳚द्ब्राह्म॒णो मुख्यो॒ मुख्यो॑ भवति॒ ए॒वं-वेँद॑ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ पृ॑थि॒व्या-न्नान्तरि॑क्षे॒ दि॒व्य॑ग्निश्चे॑त॒व्य॑ इति॒ य-त्पृ॑थि॒व्या-ञ्चि॑न्वी॒त पृ॑थि॒वीग्ं शु॒चा-ऽर्प॑ये॒न्नौष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः॒ [वन॒स्पत॑यः, प्र जा॑येर॒न्॒.] 36

    brahma̍ jajñā̠namiti̍ ru̠kmamupa̍ dadhāti̠ brahma̍mukhā̠ vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata̠ brahma̍mukhā ē̠va ta-tpra̠jā yaja̍māna-ssṛjatē̠ brahma̍ jajñā̠namityā̍ha̠ tasmā̎dbrāhma̠ṇō mukhyō̠ mukhyō̍ bhavati̠ ya ē̠vaṃ vēda̍ brahmavā̠dinō̍ vadanti̠ na pṛ̍thi̠vyā-nnāntari̍kṣē̠ na di̠vya̍gniśchē̍ta̠vya̍ iti̠ ya-tpṛ̍thi̠vyā-ñchi̍nvī̠ta pṛ̍thi̠vīgṃ śu̠chā-'rpa̍yē̠nnauṣa̍dhayō̠ na vana̠spata̍ya̠ḥ [vana̠spata̍yaḥ, pra jā̍yēra̠n̠.] 36
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    प्रजाःPrajaahPeople
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    यःYahHe Who
    वदन्तिVadantiSpeak or Expressed · [Vedas] call [Her as Vrindavana Vindodinim] · Speaking
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    इतिItiRefers to something that precedes
    वनस्पतयःVanaspatayah[Peace is in] Trees · Trees
    प्रPraPrefix
    ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    याYaaTo go towards
    वेदVedaVeda
  • verse 38
    प्र जा॑येर॒न्॒. यद॒न्तरि॑क्षे चिन्वी॒तान्तरि॑क्षग्ं शु॒चा-ऽर्प॑ये॒न्न वयाग्ं॑सि॒ प्र जा॑येर॒न्॒. य-द्दि॒वि चि॑न्वी॒त दिवग्ं॑ शु॒चा-ऽर्प॑ये॒न्न प॒र्जन्यो॑ वर्​षेद्रु॒क्ममुप॑ दधात्य॒मृतं॒-वैँ हिर॑ण्यम॒मृत॑ ए॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते॒ प्रजा᳚त्यै हिर॒ण्मय॒-म्पुरु॑ष॒मुप॑ दधाति यजमानलो॒कस्य॒ विधृ॑त्यै॒ यदिष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्णमनूपद॒द्ध्या-त्प॑शू॒ना-ञ्च॒ यज॑मानस्य प्रा॒णमपि॑ दद्ध्या-द्दक्षिण॒तः [दद्ध्या-द्दक्षिण॒तः, प्राञ्च॒मुप॑ दधाति] 37

    pra jā̍yēra̠n̠. yada̠ntari̍kṣē chinvī̠tāntari̍kṣagṃ śu̠chā-'rpa̍yē̠nna vayāgṃ̍si̠ pra jā̍yēra̠n̠. ya-ddi̠vi chi̍nvī̠ta divagṃ̍ śu̠chā-'rpa̍yē̠nna pa̠rjanyō̍ var​ṣēdru̠kmamupa̍ dadhātya̠mṛta̠ṃ vai hira̍ṇyama̠mṛta̍ ē̠vāgni-ñchi̍nutē̠ prajā̎tyai hira̠ṇmaya̠-mpuru̍ṣa̠mupa̍ dadhāti yajamānalō̠kasya̠ vidhṛ̍tyai̠ yadiṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇamanūpada̠ddhyā-tpa̍śū̠nā-ñcha̠ yaja̍mānasya cha prā̠ṇamapi̍ daddhyā-ddakṣiṇa̠taḥ [daddhyā-ddakṣiṇa̠taḥ, prāñcha̠mupa̍ dadhāti] 37
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    प्रPraPrefix
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
  • verse 39
    प्राञ्च॒मुप॑ दधाति दा॒धार॑ यजमानलो॒क-न्न प॑शू॒ना-ञ्च॒ यज॑मानस्य प्रा॒णमपि॑ दधा॒त्यथो॒ खल्विष्ट॑काया॒ आतृ॑ण्ण॒मनूप॑ दधाति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्यै द्र॒फ्सश्च॑स्क॒न्देत्य॒भि मृ॑शति॒ होत्रा᳚स्वे॒वैन॒-म्प्रति॑ष्ठापयति॒ स्रुचा॒वुप॑ दधा॒त्याज्य॑स्य पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयी᳚-न्द॒द्ध्नः पू॒र्णा-मौदु॑बंरीमि॒यं-वैँ का᳚र्​ष्मर्य॒मय्य॒सावौ-दु॑बंरी॒मे ए॒वोप॑ धत्ते [ ] 38

    prāñcha̠mupa̍ dadhāti dā̠dhāra̍ yajamānalō̠ka-nna pa̍śū̠nā-ñcha̠ yaja̍mānasya cha prā̠ṇamapi̍ dadhā̠tyathō̠ khalviṣṭa̍kāyā̠ ātṛ̍ṇṇa̠manūpa̍ dadhāti prā̠ṇānā̠muthsṛ̍ṣṭyai dra̠phsaścha̍ska̠ndētya̠bhi mṛ̍śati̠ hōtrā̎svē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhāpayati̠ sruchā̠vupa̍ dadhā̠tyājya̍sya pū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̎-nda̠ddhnaḥ pū̠rṇā-maudu̍baṃrīmi̠yaṃ vai kā̎r​ṣmarya̠mayya̠sāvau-du̍baṃrī̠mē ē̠vōpa̍ dhattē [ ] 38
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
  • verse 40
    तू॒ष्णीमुप॑ दधाति॒ हीमे यजु॒षा-ऽऽप्तु॒मर्​ह॑ति॒ दक्षि॑णा-ङ्कार्​ष्मर्य॒मयी॒-मुत्त॑रा॒मौ-दु॑म्बरी॒-न्तस्मा॑द॒स्या अ॒सावुत्त॒रा ऽऽज्य॑स्य पू॒र्णा-ङ्का᳚र्​ष्मर्य॒मयीं॒-वँज्रो॒ वा आज्यं॒-वँज्रः॑ कार्​ष्म॒र्यो॑ वज्रे॑णै॒व य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तो रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति द॒द्ध्नः पू॒र्णामौदु॑म्बरी-म्प॒शवो॒ वै दद्ध्यूर्गु॑दु॒म्बरः॑ प॒शुष्वे॒वोर्ज॑-न्दधाति पू॒र्णे उप॑ दधाति पू॒र्णे ए॒वैन॑- [पू॒र्णे ए॒वैन᳚म्, अ॒मुष्मि॑न् ँलो॒क] 39

    tū̠ṣṇīmupa̍ dadhāti̠ na hīmē yaju̠ṣā-''ptu̠mar​ha̍ti̠ dakṣi̍ṇā-ṅkār​ṣmarya̠mayī̠-mutta̍rā̠mau-du̍mbarī̠-ntasmā̍da̠syā a̠sāvutta̠rā ''jya̍sya pū̠rṇā-ṅkā̎r​ṣmarya̠mayī̠ṃ vajrō̠ ājya̠ṃ vajra̍ḥ kār​ṣma̠ryō̍ vajrē̍ṇai̠va ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠tō rakṣā̠g̠syapa̍ hanti da̠ddhnaḥ pū̠rṇāmaudu̍mbarī-mpa̠śavō̠ vai daddhyūrgu̍du̠mbara̍ḥ pa̠śuṣvē̠vōrja̍-ndadhāti pū̠rṇē upa̍ dadhāti pū̠rṇē ē̠vaina̍- [pū̠rṇē ē̠vaina̎m, a̠muṣmi̍n ँlō̠ka] 39
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    उपUpaNear to
    अमुष्मिन्AmussminIn That
    लोकLokaWorld, Men
    ज्याJyaaBow-String
    वज्रVajraVajra, Thunderbolt
    पूर्णPuurnnaFilled with
  • verse 41
    म॒मुष्मि॑न् ँलो॒क उप॑तिष्ठेते वि॒राज्य॒ग्निश्चे॑त॒व्य॑ इत्या॑हु॒-स्स्रुग्वै वि॒राड्य-थ्स्रुचा॑वुप॒दधा॑ति वि॒राज्ये॒वाग्नि-ञ्चि॑नुते यज्ञमु॒खेय॑ज्ञमुखे॒ वै क्रि॒यमा॑णे य॒ज्ञग्ं रक्षाग्ं॑सि जिघाग्ंसन्ति यज्ञमु॒खग्ं रु॒क्मो य-द्रु॒क्मं-व्याँ॑घा॒रय॑ति यज्ञमु॒खादे॒व रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति प॒ञ्चभि॒-र्व्याघा॑रयति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञो यावा॑ने॒व य॒ज्ञस्तस्मा॒-द्रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्त्यक्ष्ण॒याव्या घा॑रयति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्र ह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै40(वन॒स्पत॑यो- दक्षिण॒तो- ध॑त्त- एनं॒- तस्मा॑ दक्ष्ण॒या-पञ्च॑ च) (अ. 7)

    ma̠muṣmi̍n ँlō̠ka upa̍tiṣṭhētē vi̠rājya̠gniśchē̍ta̠vya̍ ityā̍hu̠-ssrugvai vi̠rāḍya-thsruchā̍vupa̠dadhā̍ti vi̠rājyē̠vāgni-ñchi̍nutē yajñamu̠khēya̍jñamukhē̠ vai kri̠yamā̍ṇē ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si jighāgṃsanti yajñamu̠khagṃ ru̠kmō ya-dru̠kmaṃ vyā̍ghā̠raya̍ti yajñamu̠khādē̠va rakṣā̠g̠syapa̍ hanti pa̠ñchabhi̠-rvyāghā̍rayati̠ pāṅktō̍ ya̠jñō yāvā̍nē̠va ya̠jñastasmā̠-drakṣā̠g̠syapa̍ hantyakṣṇa̠yāvyā ghā̍rayati̠ tasmā̍dakṣṇa̠yā pa̠śavō-'ṅgā̍ni̠ pra ha̍ranti̠ prati̍ṣṭhityai40(vana̠spata̍yō- dakṣiṇa̠tō- dha̍tta- ēna̠ṃ- tasmā̍ dakṣṇa̠yā-pañcha̍ cha) (a. 7)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    लोकLokaWorld, Men
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्रPraPrefix
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    ANot
    धाताDhaataaThe Sustainer [of Knowledge in Memory]
    एनाम्EnaamHer
  • verse 42
    स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णामुप॑ दधाती॒यं-वैँ स्व॑यमातृ॒ण्णेमामे॒वोप॑ ध॒त्ते ऽश्व॒मुप॑ घ्रापयति प्रा॒णमे॒वास्या᳚-न्दधा॒त्यथो᳚ प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्र॒जाप॑तिनै॒वा-ऽग्नि-ञ्चि॑नुते प्रथ॒मेष्ट॑कोपधी॒यमा॑ना पशू॒ना-ञ्च॒ यज॑मानस्य प्रा॒णमपि॑ दधाति स्वयमातृ॒ण्णा भ॑वति प्रा॒णाना॒मुथ्सृ॑ष्ट्या॒ अथो॑ सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्यानु॑ख्यात्या अ॒ग्नाव॒ग्निश्चे॑त॒व्य॑ इत्या॑हुरे॒ष वा [इत्या॑हुरे॒ष वै, अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो] 41

    sva̠ya̠mā̠tṛ̠ṇṇāmupa̍ dadhātī̠yaṃ vai sva̍yamātṛ̠ṇṇēmāmē̠vōpa̍ dha̠ttē 'śva̠mupa̍ ghrāpayati prā̠ṇamē̠vāsyā̎-ndadhā̠tyathō̎ prājāpa̠tyō aśva̍ḥ pra̠jāpa̍tinai̠vā-'gni-ñchi̍nutē pratha̠mēṣṭa̍kōpadhī̠yamā̍nā paśū̠nā-ñcha̠ yaja̍mānasya cha prā̠ṇamapi̍ dadhāti svayamātṛ̠ṇṇā bha̍vati prā̠ṇānā̠muthsṛ̍ṣṭyā̠ athō̍ suva̠rgasya̍ lō̠kasyānu̍khyātyā a̠gnāva̠gniśchē̍ta̠vya̍ ityā̍hurē̠ṣa [ityā̍hurē̠ṣa vai, a̠gnirvai̎śvāna̠rō] 41
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    धत्तेDhatte[Sesha, Who] Supports [the entire Prithivi] · [I reverentially bow down to Shambhu] Who assumes [many Forms] [for the welfare of the World]
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    अश्वAshvaHorse
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
  • verse 43
    अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यद्ब्रा᳚ह्म॒णस्तस्मै᳚ प्रथ॒मामिष्ट॑कां॒-यँजु॑ष्कृता॒-म्प्रय॑च्छे॒-त्ता-म्ब्रा᳚ह्म॒णश्चोप॑ दद्ध्याता-म॒ग्नावे॒व तद॒ग्नि-ञ्चि॑नुत ईश्व॒रो वा ए॒ष आर्ति॒मार्तो॒र्यो-ऽवि॑द्वा॒निष्ट॑का-मुप॒दधा॑ति॒ त्रीन्. वरा᳚-न्दद्या॒-त्त्रयो॒ वै प्रा॒णाः प्रा॒णाना॒ग्॒ स्पृत्यै॒ द्वावे॒व देयौ॒ द्वौ हि प्रा॒णावेक॑ ए॒व देय॒ एको॒ हि प्रा॒णः प॒शु- [प्रा॒णः प॒शुः, वा ए॒ष यद॒ग्निर्न] 42

    a̠gnirvai̎śvāna̠rō yadbrā̎hma̠ṇastasmai̎ pratha̠māmiṣṭa̍kā̠ṃ yaju̍ṣkṛtā̠-mpraya̍chChē̠-ttā-mbrā̎hma̠ṇaśchōpa̍ daddhyātā-ma̠gnāvē̠va tada̠gni-ñchi̍nuta īśva̠rō ē̠ṣa ārti̠mārtō̠ryō-'vi̍dvā̠niṣṭa̍kā-mupa̠dadhā̍ti̠ trīn. varā̎-ndadyā̠-ttrayō̠ vai prā̠ṇāḥ prā̠ṇānā̠g̠ spṛtyai̠ dvāvē̠va dēyau̠ dvau hi prā̠ṇāvēka̍ ē̠va dēya̠ ēkō̠ hi prā̠ṇaḥ pa̠śu- [prā̠ṇaḥ pa̠śuḥ, ē̠ṣa yada̠gnirna] 42
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    ईश्वरोIishvaroIshwara
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषEssaHe · This
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    द्वौDvauTwo
    हिHiFor, Because
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    प्राणPraannaLife, Life force
    पशुPashuBeing
    स्पृतिSprtiGaining [Devotion]
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 44
    -र्वा ए॒ष यद॒ग्निर्न खलु॒ वै प॒शव॒ आय॑वसे रमन्ते दूर्वेष्ट॒कामुप॑ दधाति पशू॒ना-न्धृत्यै॒ द्वाभ्या॒-म्प्रति॑ष्ठित्यै॒ काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॒न्तीत्या॑ह॒ काण्डे॑नकाण्डेन॒ ह्ये॑षा प्र॑ति॒तिष्ठ॑त्ये॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्रत॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॒ चेत्या॑ह साह॒स्रः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒राप्त्यै॑ देवल॒क्ष्मं-वैँ त्र्या॑लिखि॒ता तामुत्त॑रलक्ष्माण-न्दे॒वा उपा॑दध॒ता-ध॑रलक्ष्माण॒-मसु॑रा॒ य- [यम्, का॒मये॑त॒] 43

    -rvā ē̠ṣa yada̠gnirna khalu̠ vai pa̠śava̠ āya̍vasē ramantē dūrvēṣṭa̠kāmupa̍ dadhāti paśū̠nā-ndhṛtyai̠ dvābhyā̠-mprati̍ṣṭhityai̠ kāṇḍā̎-tkāṇḍā-tpra̠rōha̠ntītyā̍ha̠ kāṇḍē̍nakāṇḍēna̠ hyē̍ṣā pra̍ti̠tiṣṭha̍tyē̠vā nō̍ dūrvē̠ prata̍nu sa̠hasrē̍ṇa śa̠tēna̠ chētyā̍ha sāha̠sraḥ pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jāpa̍tē̠rāptyai̍ dēvala̠kṣmaṃ vai tryā̍likhi̠tā tāmutta̍ralakṣmāṇa-ndē̠vā upā̍dadha̠tā-dha̍ralakṣmāṇa̠-masu̍rā̠ ya- [yam, kā̠mayē̍ta̠] 43
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    एषEssaHe · This
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    नोNoNot · Us · Us, Our · Us, of us, to us · Towards Us
    प्रजापतिःPrajaapatihPrajapati
    यःYahHe Who
    दूर्वाDuurvaaDurva grass
    सहस्रSahasraThousand
    सतSataGoodness
    याYaaTo go towards
    यंYamWhenever
  • verse 45
    -ङ्का॒मये॑त॒ वसी॑यान्-थ्स्या॒दित्युत्त॑रलक्ष्माण॒-न्तस्योप॑ दद्ध्या॒-द्वसी॑याने॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ पापी॑यान्-थ्स्या॒दित्यध॑रलक्ष्माण॒-न्तस्योप॑ दद्ध्यादसुरयो॒नि-मे॒वैन॒मनु॒ परा॑ भावयति॒ पापी॑या-न्भवति त्र्यालिखि॒ता भ॑वती॒मे वै लो॒कास्त्र्या॑लिखि॒तैभ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒ भ्रातृ॑व्यम॒न्तरे॒त्यङ्गि॑रस-स्सुव॒र्गं-लोँ॒कं-यँ॒तः पु॑रो॒डाशः॑ कू॒र्मो भू॒त्वा-ऽनु॒ प्रास॑र्प॒- [प्रास॑र्पत्, य-त्कू॒र्ममु॑प॒दधा॑ति॒] 44

    -ṅkā̠mayē̍ta̠ vasī̍yān-thsyā̠dityutta̍ralakṣmāṇa̠-ntasyōpa̍ daddhyā̠-dvasī̍yānē̠va bha̍vati̠ ya-ṅkā̠mayē̍ta̠ pāpī̍yān-thsyā̠dityadha̍ralakṣmāṇa̠-ntasyōpa̍ daddhyādasurayō̠ni-mē̠vaina̠manu̠ parā̍ bhāvayati̠ pāpī̍yā-nbhavati tryālikhi̠tā bha̍vatī̠mē vai lō̠kāstryā̍likhi̠taibhya ē̠va lō̠kēbhyō̠ bhrātṛ̍vyama̠ntarē̠tyaṅgi̍rasa-ssuva̠rgaṃ lō̠kaṃ ya̠taḥ pu̍rō̠ḍāśa̍ḥ kū̠rmō bhū̠tvā-'nu̠ prāsa̍rpa̠- [prāsa̍rpat, ya-tkū̠rmamu̍pa̠dadhā̍ti̠] 44
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    पराParaaTranscendental, Supreme · Knowledge relating to the divine · Supreme · Highest degree · Highest point or degree · Who is of transcendental nature
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    परParaFollowing, Succeeding, Highest, Supreme
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    लोकLokaWorld, Men
    यतःYatahRestrained, Held Forth, Subdued, Governed, Controlled · From which or what · In what Place
    कुर्मोKurmoEarth, signifying the Universe
  • verse 46
    -द्य-त्कू॒र्ममु॑प॒दधा॑ति॒ यथा᳚ क्षेत्र॒विदञ्ज॑सा॒ नय॑त्ये॒वमे॒वैन॑-ङ्कू॒र्म-स्सु॑व॒र्गं-लोँ॒कमञ्ज॑सा नयति॒ मेधो॒ वा ए॒ष प॑शू॒नां-यँ-त्कू॒र्मो य-त्कू॒र्ममु॑प॒ दधा॑ति॒ स्वमे॒व मेध॒-म्पश्य॑न्तः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्ते श्मशा॒नं-वाँ ए॒त-त्क्रि॑यते॒ यन्मृ॒ताना᳚-म्पशू॒नाग्ं शी॒र्॒षाण्यु॑पधी॒यन्ते॒ यज्जीव॑न्त-ङ्कू॒र्ममु॑प॒ दधा॑ति॒ तेनाश्म॑शानचिद्वास्त॒व्यो॑ वा ए॒ष य- [ए॒ष यत्, कू॒र्मो मधु॒] 45

    -dya-tkū̠rmamu̍pa̠dadhā̍ti̠ yathā̎ kṣētra̠vidañja̍sā̠ naya̍tyē̠vamē̠vaina̍-ṅkū̠rma-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamañja̍sā nayati̠ mēdhō̠ ē̠ṣa pa̍śū̠nāṃ ya-tkū̠rmō ya-tkū̠rmamu̍pa̠ dadhā̍ti̠ svamē̠va mēdha̠-mpaśya̍ntaḥ pa̠śava̠ upa̍ tiṣṭhantē śmaśā̠naṃ ē̠ta-tkri̍yatē̠ yanmṛ̠tānā̎-mpaśū̠nāgṃ śī̠r̠ṣāṇyu̍padhī̠yantē̠ yajjīva̍nta-ṅkū̠rmamu̍pa̠ dadhā̍ti̠ tēnāśma̍śānachidvāsta̠vyō̍ ē̠ṣa ya- [ē̠ṣa yat, kū̠rmō madhu̠] 45
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    यथाYathaaAs
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषEssaHe · This
    उपUpaNear to
    यःYahHe Who
    यत्YatWhich
    मधुMadhuHoney, Sweet, Charming, Delighful
    याYaaTo go towards
    कुर्मोKurmoEarth, signifying the Universe
  • verse 47
    -त्कू॒र्मो मधु॒ वाता॑ ऋताय॒त इति॑ द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेणा॒भ्य॑नक्ति स्व॒दय॑त्ये॒वैन॑-ङ्ग्रा॒म्यं-वाँ ए॒तदन्नं॒-यँ-द्दद्ध्या॑र॒ण्य-म्मधु॒ यद्द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेणा᳚ भ्य॒नक्त्यु॒भय॒स्या ऽव॑रुद्ध्यै म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न॒ इत्या॑हा॒ ऽऽभ्यामे॒वैन॑मुभ॒यतः॒ परि॑गृह्णाति॒ प्राञ्च॒मुप॑ दधाति सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्च॒मुप॑ दधाति॒ तस्मा᳚- [तस्मा᳚त्, पु॒रस्ता᳚-] 46

    -tkū̠rmō madhu̠ vātā̍ ṛtāya̠ta iti̍ da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇā̠bhya̍nakti sva̠daya̍tyē̠vaina̍-ṅgrā̠myaṃ ē̠tadanna̠ṃ ya-ddaddhyā̍ra̠ṇya-mmadhu̠ yadda̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇā̎ bhya̠naktyu̠bhaya̠syā 'va̍ruddhyai ma̠hī dyauḥ pṛ̍thi̠vī cha̍ na̠ ityā̍hā̠ ''bhyāmē̠vaina̍mubha̠yata̠ḥ pari̍gṛhṇāti̠ prāñcha̠mupa̍ dadhāti suva̠rgasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai pu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̠mupa̍ dadhāti̠ tasmā̎- [tasmā̎t, pu̠rastā̎-] 46
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    मधुMadhuHoney, Sweet, Charming, Delighful
    इतिItiRefers to something that precedes
    महीMahiithe Great World, the Earth
    द्यौःDyauh[Peace is in] Sky or Heaven
    पृथिवीPrthiviiEarth, World
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
    वटVattaBanyan
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    लोकLokaWorld, Men
    समष्टिSamassttiAggregate
  • verse 48
    -त्पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒त्यञ्चः॑ प॒शवो॒ मेध॒मुप॑ तिष्ठन्ते॒ यो वा अप॑नाभिम॒ग्नि-ञ्चि॑नु॒ते यज॑मानस्य॒ नाभि॒मनु॒ प्रवि॑शति॒ ए॑नमीश्व॒रो हिग्ंसि॑तोरु॒लूख॑ल॒मुप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेर्नाभि॒-स्सना॑भिमे॒वा-ऽग्नि-ञ्चि॑नु॒ते हिग्ं॑साया॒ औदु॑म्बर-म्भव॒त्यूर्ग्वा उ॑दु॒म्बर॒ ऊर्ज॑मे॒वाव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त उप॑ दधाति मद्ध्य॒त ए॒वास्मा॒ ऊर्ज॑-न्दधाति॒ तस्मा᳚-न्मद्ध्य॒त ऊ॒र्जा भु॑ञ्जत॒ इय॑-द्भवति प्र॒जाप॑तिना यज्ञमु॒खेन॒ सम्मि॑त॒मव॑ ह॒न्त्यन्न॑मे॒वाक॑-र्वैष्ण॒व्यर्चोप॑ दधाति॒ विष्णु॒र्वै य॒ज्ञो वै᳚ष्ण॒वा वन॒स्पत॑यो य॒ज्ञ ए॒व य॒ज्ञ-म्प्रति॑ष्ठापयति47(ए॒ष वै - प॒शु - र्य - म॑सर्प - दे॒ष यत् - तस्मा॒त् - तस्मा᳚थ् - स॒प्तविग्ं॑शतिश्च) (अ. 8)

    -tpu̠rastā̎-tpra̠tyañcha̍ḥ pa̠śavō̠ mēdha̠mupa̍ tiṣṭhantē̠ apa̍nābhima̠gni-ñchi̍nu̠tē yaja̍mānasya̠ nābhi̠manu̠ pravi̍śati̠ sa ē̍namīśva̠rō higṃsi̍tōru̠lūkha̍la̠mupa̍ dadhātyē̠ṣā a̠gnērnābhi̠-ssanā̍bhimē̠vā-'gni-ñchi̍nu̠tē higṃ̍sāyā̠ audu̍mbara-mbhava̠tyūrgvā u̍du̠mbara̠ ūrja̍mē̠vāva̍ rundhē maddhya̠ta upa̍ dadhāti maddhya̠ta ē̠vāsmā̠ ūrja̍-ndadhāti̠ tasmā̎-nmaddhya̠ta ū̠rjā bhu̍ñjata̠ iya̍-dbhavati pra̠jāpa̍tinā yajñamu̠khēna̠ sammi̍ta̠mava̍ ha̠ntyanna̍mē̠vāka̍-rvaiṣṇa̠vyarchōpa̍ dadhāti̠ viṣṇu̠rvai ya̠jñō vai̎ṣṇa̠vā vana̠spata̍yō ya̠jña ē̠va ya̠jña-mprati̍ṣṭhāpayati47(ē̠ṣa vai - pa̠śu - rya - ma̍sarpa - dē̠ṣa yat - tasmā̠t - tasmā̎th - sa̠ptavigṃ̍śatiścha) (a. 8)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    योYoHe who [after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then recites the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · He Who · He · Which · Who
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    प्रविशतिPravishatiEnters
    SaYour
    उपUpaNear to
    यज्ञYajnyaSacrifice
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    एषEssaHe · This
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    पशुPashuBeing
    यत्YatWhich
    तस्मात्TasmaatFrom that, Therefore · From that · Therefore
    ANot
    साSaaShe
    वैष्णवVaissnnavaVaishnava
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 49
    ए॒षां-वाँ ए॒तल्लो॒काना॒-ञ्ज्योति॒-स्सम्भृ॑तं॒-यँदु॒खा यदु॒खा-मु॑प॒दधा᳚त्ये॒भ्य ए॒व लो॒केभ्यो॒ ज्योति॒रव॑ रुन्धे मद्ध्य॒त उप॑ दधाति मद्ध्य॒त ए॒वास्मै॒ ज्योति॑र्दधाति॒ तस्मा᳚न्मद्ध्य॒तो ज्योति॒रुपा᳚-ऽऽस्महे॒ सिक॑ताभिः पूरयत्ये॒तद्वा अ॒ग्नेर्वै᳚श्वान॒रस्य॑ रू॒पग्ं रू॒पेणै॒व वै᳚श्वान॒रमव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑त॒ क्षोधु॑क-स्स्या॒-दित्यू॒ना-न्तस्योप॑ [-दित्यू॒ना-न्तस्योप॑, द॒द्ध्या॒-त्क्षोधु॑क] 48

    ē̠ṣāṃ ē̠tallō̠kānā̠-ñjyōti̠-ssambhṛ̍ta̠ṃ yadu̠khā yadu̠khā-mu̍pa̠dadhā̎tyē̠bhya ē̠va lō̠kēbhyō̠ jyōti̠rava̍ rundhē maddhya̠ta upa̍ dadhāti maddhya̠ta ē̠vāsmai̠ jyōti̍rdadhāti̠ tasmā̎nmaddhya̠tō jyōti̠rupā̎-''smahē̠ sika̍tābhiḥ pūrayatyē̠tadvā a̠gnērvai̎śvāna̠rasya̍ rū̠pagṃ rū̠pēṇai̠va vai̎śvāna̠ramava̍ rundhē̠ ya-ṅkā̠mayē̍ta̠ kṣōdhu̍ka-ssyā̠-dityū̠nā-ntasyōpa̍ [-dityū̠nā-ntasyōpa̍, da̠ddhyā̠-tkṣōdhu̍ka] 48
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    उपUpaNear to
    एषEssaHe · This
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
  • verse 50
    दद्ध्या॒-त्क्षोधु॑क ए॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॒ता-नु॑पदस्य॒-दन्न॑मद्या॒दिति॑ पू॒र्णा-न्तस्योप॑ दद्ध्या॒दनु॑पदस्य-दे॒वान्न॑मत्ति स॒हस्रं॒-वैँ प्रति॒ पुरु॑षः पशू॒नां-यँ॑च्छति स॒हस्र॑म॒न्ये प॒शवो॒ मद्ध्ये॑ पुरुषशी॒र्॒षमुप॑ दधाति सवीर्य॒त्वायो॒-खाया॒मपि॑ दधाति प्रति॒ष्ठामे॒वैन॑-द्गमयति॒ व्यृ॑द्धं॒-वाँ ए॒त-त्प्रा॒णैर॑मे॒द्ध्यं-यँ-त्पु॑रुषशी॒र्॒षम॒मृत॒-ङ्खलु॒ वै प्रा॒णा [वै प्रा॒णाः, अ॒मृत॒ग्ं॒] 49

    daddhyā̠-tkṣōdhu̍ka ē̠va bha̍vati̠ ya-ṅkā̠mayē̠tā-nu̍padasya̠-danna̍madyā̠diti̍ pū̠rṇā-ntasyōpa̍ daddhyā̠danu̍padasya-dē̠vānna̍matti sa̠hasra̠ṃ vai prati̠ puru̍ṣaḥ paśū̠nāṃ ya̍chChati sa̠hasra̍ma̠nyē pa̠śavō̠ maddhyē̍ puruṣaśī̠r̠ṣamupa̍ dadhāti savīrya̠tvāyō̠-khāyā̠mapi̍ dadhāti prati̠ṣṭhāmē̠vaina̍-dgamayati̠ vyṛ̍ddha̠ṃ ē̠ta-tprā̠ṇaira̍mē̠ddhyaṃ ya-tpu̍ruṣaśī̠r̠ṣama̠mṛta̠-ṅkhalu̠ vai prā̠ṇā [vai prā̠ṇāḥ, a̠mṛta̠gṃ̠] 49
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    प्रतिPratiEvery
    पुरुषPurussaPurusha
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    सहस्रSahasraThousand
    पूरुषःPuurussahA Supreme Being or Soul
    मध्येMadhyeAmong [them] · Within
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    प्राणPraannaLife, Life force
  • verse 51
    अ॒मृत॒ग्ं॒ हिर॑ण्य-म्प्रा॒णेषु॑ हिरण्यश॒ल्का-न्प्रत्य॑स्यति प्रति॒ष्ठामे॒वैन॑-द्गमयि॒त्वा प्रा॒णै-स्सम॑र्धयति द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ पूरयति मध॒व्यो॑-ऽसा॒नीति॑ शृतात॒ङ्क्ये॑न मेद्ध्य॒त्वाय॑ ग्रा॒म्यं-वाँ ए॒तदन्नं॒-यँ-द्दद्ध्या॑र॒ण्य-म्मधु॒ यद्द॒द्ध्ना म॑धुमि॒श्रेण॑ पू॒रय॑त्यु॒भय॒स्या-व॑रुद्ध्यै पशुशी॒र्॒षाण्युप॑ दधाति प॒शवो॒ वै प॑शुशी॒र्॒षाणि॑ प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे॒ य-ङ्का॒मये॑ता-ऽप॒शु-स्स्या॒दिति॑ [-ऽप॒शु-स्स्या॒दिति॑, वि॒षू॒चीना॑नि॒] 50

    a̠mṛta̠gṃ̠ hira̍ṇya-mprā̠ṇēṣu̍ hiraṇyaśa̠lkā-npratya̍syati prati̠ṣṭhāmē̠vaina̍-dgamayi̠tvā prā̠ṇai-ssama̍rdhayati da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ pūrayati madha̠vyō̍-'sā̠nīti̍ śṛtāta̠ṅkyē̍na mēddhya̠tvāya̍ grā̠myaṃ ē̠tadanna̠ṃ ya-ddaddhyā̍ra̠ṇya-mmadhu̠ yadda̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ pū̠raya̍tyu̠bhaya̠syā-va̍ruddhyai paśuśī̠r̠ṣāṇyupa̍ dadhāti pa̠śavō̠ vai pa̍śuśī̠r̠ṣāṇi̍ pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē̠ ya-ṅkā̠mayē̍tā-'pa̠śu-ssyā̠diti̍ [-'pa̠śu-ssyā̠diti̍, vi̠ṣū̠chīnā̍ni̠] 50
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
  • verse 52
    विषू॒चीना॑नि॒ तस्योप॑ दद्ध्या॒-द्विषू॑च ए॒वास्मा᳚-त्प॒शू-न्द॑धात्यप॒शुरे॒व भ॑वति॒ य-ङ्का॒मये॑त पशु॒मान्-थ्स्या॒दिति॑ समी॒चीना॑नि॒ तस्योप॑ दद्ध्या-थ्स॒मीच॑ ए॒वास्मै॑ प॒शू-न्द॑धाति पशु॒माने॒व भ॑वति पु॒रस्ता᳚-त्प्रती॒चीन॒मश्व॒स्योप॑ दधाति प॒श्चा-त्प्रा॒चीन॑मृष॒भस्या-प॑शवो॒ वा अ॒न्ये गो॑ अ॒श्वेभ्यः॑ प॒शवो॑ गो अ॒श्वाने॒वास्मै॑ स॒मीचो॑ दधात्ये॒-ताव॑न्तो॒ वै प॒शवो᳚ [प॒शवः॑, द्वि॒पाद॑श्च॒] 51

    viṣū̠chīnā̍ni̠ tasyōpa̍ daddhyā̠-dviṣū̍cha ē̠vāsmā̎-tpa̠śū-nda̍dhātyapa̠śurē̠va bha̍vati̠ ya-ṅkā̠mayē̍ta paśu̠mān-thsyā̠diti̍ samī̠chīnā̍ni̠ tasyōpa̍ daddhyā-thsa̠mīcha̍ ē̠vāsmai̍ pa̠śū-nda̍dhāti paśu̠mānē̠va bha̍vati pu̠rastā̎-tpratī̠chīna̠maśva̠syōpa̍ dadhāti pa̠śchā-tprā̠chīna̍mṛṣa̠bhasyā-pa̍śavō̠ a̠nyē gō̍ a̠śvēbhya̍ḥ pa̠śavō̍ a̠śvānē̠vāsmai̍ sa̠mīchō̍ dadhātyē̠-tāva̍ntō̠ vai pa̠śavō̎ [pa̠śava̍ḥ, dvi̠pāda̍ścha̠] 51
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    भवतिBhavatiBe, Exist · Becomes · Is · Is, Exists · (Under Your Refuge, one's Life indeed cannot go Astray and) become (afflicted with Fear) · Being, Becoming · Comes into being
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    गोGoOrgan of Sense
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
  • verse 53
    द्वि॒पाद॑श्च॒ चतु॑ष्पादश्च॒ तान्. वा ए॒तद॒ग्नौ प्रद॑धाति॒ य-त्प॑शुशी॒र्॒षाण्यु॑प॒-दधा᳚त्य॒-मुमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशा॒मीत्या॑ह ग्रा॒म्येभ्य॑ ए॒व प॒शुभ्य॑ आर॒ण्या-न्प॒शूञ्छुच॒मनूथ्सृ॑जति॒ तस्मा᳚-थ्स॒माव॑-त्पशू॒ना-म्प्र॒जाय॑मानाना-मार॒ण्याः प॒शवः॒ कनी॑याग्ंस-श्शु॒चा ह्यृ॑ता-स्स॑र्पशी॒र्॒षमुप॑ दधाति॒ यैव स॒र्पे त्विषि॒स्तामे॒वा-ऽव॑ रुन्धे॒ [-ऽव॑ रुन्धे, य-थ्स॑मी॒चीन॑-] 52

    dvi̠pāda̍ścha̠ chatu̍ṣpādaścha̠ tān. ē̠tada̠gnau prada̍dhāti̠ ya-tpa̍śuśī̠r̠ṣāṇyu̍pa̠-dadhā̎tya̠-mumā̍ra̠ṇyamanu̍ diśā̠mītyā̍ha grā̠myēbhya̍ ē̠va pa̠śubhya̍ āra̠ṇyā-npa̠śūñChucha̠manūthsṛ̍jati̠ tasmā̎-thsa̠māva̍-tpaśū̠nā-mpra̠jāya̍mānānā-māra̠ṇyāḥ pa̠śava̠ḥ kanī̍yāgṃsa-śśu̠chā hyṛ̍tā-ssa̍rpaśī̠r̠ṣamupa̍ dadhāti̠ yaiva sa̠rpē tviṣi̠stāmē̠vā-'va̍ rundhē̠ [-'va̍ rundhē, ya-thsa̍mī̠chīna̍-] 52
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    तान्Taan(Collecting) them (You indeed make their Works Shine) · Those
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    एवंEvamThus · Thus, In this way · In this way · Indeed · In this manner
    तन्TanSpread, Extend
    एवEvaExactly so, in this Manner, Indeed, Truly
    सर्पSarpaSnake
  • verse 54
    य-थ्स॑मी॒चीन॑--म्पशुशी॒र्॒षैरु॑प द॒द्ध्या-द्ग्रा॒म्या-न्प॒शू-न्दग्ंशु॑का-स्स्यु॒र्य-द्वि॑षू॒चीन॑-मार॒ण्यान्. यजु॑रे॒व व॑दे॒दव॒ ता-न्त्विषिग्ं॑ रुन्धे॒ या स॒र्पे ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॒ ना-ऽऽर॒ण्यानथो॒ खलू॑प॒धेय॑मे॒व यदु॑प॒दधा॑ति॒ तेन॒ ता-न्त्विषि॒मव॑ रुन्धे॒ या स॒र्पे य-द्यजु॒र्वद॑ति॒ तेन॑ शा॒न्तम्53(ऊ॒नान्तस्योप॑ - प्रा॒णाः - स्या॒दिति॒ - वै प॒शवो॑ - रुन्धे॒ - चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 9)

    ya-thsa̍mī̠chīna̍--mpaśuśī̠r̠ṣairu̍pa da̠ddhyā-dgrā̠myā-npa̠śū-ndagṃśu̍kā-ssyu̠rya-dvi̍ṣū̠chīna̍-māra̠ṇyān. yaju̍rē̠va va̍dē̠dava̠ tā-ntviṣigṃ̍ rundhē̠ sa̠rpē na grā̠myā-npa̠śūn. hi̠nasti̠ nā-''ra̠ṇyānathō̠ khalū̍pa̠dhēya̍mē̠va yadu̍pa̠dadhā̍ti̠ tēna̠ tā-ntviṣi̠mava̍ rundhē̠ sa̠rpē ya-dyaju̠rvada̍ti̠ tēna̍ śā̠ntam53(ū̠nāntasyōpa̍ - prā̠ṇāḥ - syā̠diti̠ - vai pa̠śavō̍ - rundhē̠ - chatu̍śchatvārigṃśachcha) (a. 9)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    याYaaTo go towards
    NaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, Neither
    तेनTenaBy that
    प्राणाःPraannaahPrana, Life force
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    ANot
    सर्पSarpaSnake
    सन्तSantaSaint
  • verse 55
    प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्योनिः॒ खलु॒ वा ए॒षा प॒शोर्वि क्रि॑यते॒ य-त्प्रा॒चीन॑मैष्ट॒का-द्यजुः॑ क्रि॒यते॒ रेतो॑-ऽप॒स्या॑ अप॒स्या॑ उप॑ दधाति॒ योना॑वे॒व रेतो॑ दधाति॒ पञ्चोप॑ दधाति॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शवः॑ प॒शूने॒वास्मै॒ प्रज॑नयति॒ पञ्च॑ दक्षिण॒तो वज्रो॒ वा अ॑प॒स्या॑ वज्रे॑णै॒व य॒ज्ञस्य॑ दक्षिण॒तो रक्षा॒ग्॒स्यप॑ हन्ति॒ पञ्च॑ प॒श्चा- [पञ्च॑ प॒श्चात्, प्राची॒रुप॑ दधाति] 54

    pa̠śurvā ē̠ṣa yada̠gniryōni̠ḥ khalu̠ ē̠ṣā pa̠śōrvi kri̍yatē̠ ya-tprā̠chīna̍maiṣṭa̠kā-dyaju̍ḥ kri̠yatē̠ rētō̍-'pa̠syā̍ apa̠syā̍ upa̍ dadhāti̠ yōnā̍vē̠va rētō̍ dadhāti̠ pañchōpa̍ dadhāti̠ pāṅktā̎ḥ pa̠śava̍ḥ pa̠śūnē̠vāsmai̠ praja̍nayati̠ pañcha̍ dakṣiṇa̠tō vajrō̠ a̍pa̠syā̍ vajrē̍ṇai̠va ya̠jñasya̍ dakṣiṇa̠tō rakṣā̠g̠syapa̍ hanti̠ pañcha̍ pa̠śchā- [pañcha̍ pa̠śchāt, prāchī̠rupa̍ dadhāti] 54
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    एषEssaHe · This
    खलुKhaluIndeed, Verily, Certainly
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एषाEssaaShe
    क्रियतेKriyate(That person truly) performs
    उपUpaNear to
    पञ्चPan.caFive
    पश्चात्PashcaatWestwards
  • verse 56
    -त्प्राची॒रुप॑ दधाति प॒श्चाद्वै प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ धीयते प॒श्चादे॒वास्मै᳚ प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ दधाति॒ पञ्च॑ पु॒रस्ता᳚-त्प्र॒तीची॒रुप॑ दधाति॒ पञ्च॑ प॒श्चा-त्प्राची॒स्तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ धीयते प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जा जा॑यन्ते॒ पञ्चो᳚त्तर॒त श्छ॑न्द॒स्याः᳚ प॒शवो॒ वै छ॑न्द॒स्याः᳚ प॒शूने॒व प्रजा॑ता॒न्-थ्स्वमा॒यत॑नम॒भि पर्यू॑हत इ॒यं-वाँ अ॒ग्ने-र॑तिदा॒हा-द॑बिभे॒-थ्सैता [-द॑बिभे॒-थ्सैताः, अ॒प॒स्या॑ अपश्य॒-त्ता] 55

    -tprāchī̠rupa̍ dadhāti pa̠śchādvai prā̠chīna̠gṃ̠ rētō̍ dhīyatē pa̠śchādē̠vāsmai̎ prā̠chīna̠gṃ̠ rētō̍ dadhāti̠ pañcha̍ pu̠rastā̎-tpra̠tīchī̠rupa̍ dadhāti̠ pañcha̍ pa̠śchā-tprāchī̠stasmā̎-tprā̠chīna̠gṃ̠ rētō̍ dhīyatē pra̠tīchī̎ḥ pra̠jā jā̍yantē̠ pañchō̎ttara̠ta śCha̍nda̠syā̎ḥ pa̠śavō̠ vai Cha̍nda̠syā̎ḥ pa̠śūnē̠va prajā̍tā̠n-thsvamā̠yata̍nama̠bhi paryū̍hata i̠yaṃ a̠gnē-ra̍tidā̠hā-da̍bibhē̠-thsaitā [-da̍bibhē̠-thsaitāḥ, a̠pa̠syā̍ apaśya̠-ttā] 55
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    पञ्चPan.caFive
    प्रजाःPrajaahPeople
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    प्रजाPrajaaPeople, Subjects, Offspring, Family
    इयंIyamShe
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
  • verse 57
    अ॑प॒स्या॑ अपश्य॒-त्ता उपा॑धत्त॒ ततो॒ वा इ॒मा-न्नात्य॑दह॒-द्यद॑प॒स्या॑ उप॒दधा᳚त्य॒स्या अन॑तिदाहायो॒वाच॑ हे॒यमद॒दि-थ्स ब्रह्म॒णा-ऽन्नं॒-यँस्यै॒ता उ॑पधी॒यान्तै॒ उ॑ चैना ए॒वं​वेँ द॒दिति॑ प्राण॒भृत॒ उप॑ दधाति॒ रेत॑स्ये॒व प्रा॒णा-न्द॑धाति॒ तस्मा॒-द्वद॑-न्प्रा॒ण-न्पश्य॑ञ्छृ॒ण्व-न्प॒शुर्जा॑यते॒ ऽय-म्पु॒रो [-ऽय-म्पु॒रः, भुव॒ इति॑] 56

    a̍pa̠syā̍ apaśya̠-ttā upā̍dhatta̠ tatō̠ i̠mā-nnātya̍daha̠-dyada̍pa̠syā̍ upa̠dadhā̎tya̠syā ana̍tidāhāyō̠vācha̍ hē̠yamada̠di-thsa brahma̠ṇā-'nna̠ṃ yasyai̠tā u̍padhī̠yāntai̠ ya chainā ē̠vaṃvē da̠diti̍ prāṇa̠bhṛta̠ upa̍ dadhāti̠ rēta̍syē̠va prā̠ṇā-nda̍dhāti̠ tasmā̠-dvada̍-nprā̠ṇa-npaśya̍ñChṛ̠ṇva-npa̠śurjā̍yatē̠ 'ya-mpu̠rō [-'ya-mpu̠raḥ, bhuva̠ iti̍] 56
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    ततोTatoThere [he saw] · Then · There, at that place · Therefore [only after knowing this fully the wise men begin reciting the Devi Mahatmyam] · Then (they go to Heaven by Your Grace) · And from there (make Your Grace flow for the Welfare of the World)
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    यःYahHe Who
    उपUpaNear to
    भुवBhuvaEarth
    इतिItiRefers to something that precedes
    याYaaTo go towards
  • verse 58
    भुव॒ इति॑ पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति प्रा॒णमे॒वैताभि॑-र्दाधारा॒-ऽय-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्वक॒र्मेति॑ दक्षिण॒तो मन॑ ए॒वैताभि॑र्दाधारा॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चा॒ इति॑ प॒श्चा-च्चक्षु॑रे॒वैताभि॑-र्दाधारे॒द-मु॑त्त॒रा-थ्सुव॒रित्यु॑त्तर॒त-श्श्रोत्र॑मे॒वैताभि॑-र्दाधारे॒यमु॒परि॑ म॒तिरित्यु॒परि॑ष्टा॒-द्वाच॑मे॒वैताभि॑-र्दाधार॒ दश॑द॒शोप॑ दधाति सवीर्य॒त्वाया᳚क्ष्ण॒यो [सवीर्य॒त्वाया᳚क्ष्ण॒या, उप॑ दधाति॒] 57

    bhuva̠ iti̍ pu̠rastā̠dupa̍ dadhāti prā̠ṇamē̠vaitābhi̍-rdādhārā̠-'ya-nda̍kṣi̠ṇā vi̠śvaka̠rmēti̍ dakṣiṇa̠tō mana̍ ē̠vaitābhi̍rdādhārā̠ya-mpa̠śchā-dvi̠śvavya̍chā̠ iti̍ pa̠śchā-chchakṣu̍rē̠vaitābhi̍-rdādhārē̠da-mu̍tta̠rā-thsuva̠rityu̍ttara̠ta-śśrōtra̍mē̠vaitābhi̍-rdādhārē̠yamu̠pari̍ ma̠tirityu̠pari̍ṣṭā̠-dvācha̍mē̠vaitābhi̍-rdādhāra̠ daśa̍da̠śōpa̍ dadhāti savīrya̠tvāyā̎kṣṇa̠yō [savīrya̠tvāyā̎kṣṇa̠yā, upa̍ dadhāti̠] 57
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    भुवBhuvaEarth
    इतिItiRefers to something that precedes
    मनManaMind
    उपUpaNear to
  • verse 59
    -प॑ दधाति॒ तस्मा॑दक्ष्ण॒या प॒शवो-ऽङ्गा॑नि॒ प्रह॑रन्ति॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ याः प्राची॒स्ताभि॒-र्वसि॑ष्ठ आर्ध्नो॒द्या द॑क्षि॒णा ताभि॑र्भ॒रद्वा॑जो॒ याः प्र॒तीची॒स्ताभि॑ र्वि॒श्वामि॑त्रो॒ या उदी॑ची॒स्ताभि॑-र्ज॒मद॑ग्नि॒र्या ऊ॒र्ध्वास्ताभि॑-र्वि॒श्वक॑र्मा॒ ए॒वमे॒तासा॒मृद्धिं॒-वेँद॒र्ध्नोत्ये॒व आ॑सामे॒व-म्ब॒न्धुतां॒-वेँद॒ बन्धु॑मा-न्भवति॒ आ॑सामे॒व-ङ्कॢप्तिं॒-वेँद॒ कल्प॑ते- [कल्प॑ते, अ॒स्मै॒ आ॑सामे॒व-] 58

    -pa̍ dadhāti̠ tasmā̍dakṣṇa̠yā pa̠śavō-'ṅgā̍ni̠ praha̍ranti̠ prati̍ṣṭhityai̠ yāḥ prāchī̠stābhi̠-rvasi̍ṣṭha ārdhnō̠dyā da̍kṣi̠ṇā tābhi̍rbha̠radvā̍jō̠ yāḥ pra̠tīchī̠stābhi̍ rvi̠śvāmi̍trō̠ udī̍chī̠stābhi̍-rja̠mada̍gni̠ryā ū̠rdhvāstābhi̍-rvi̠śvaka̍rmā̠ ya ē̠vamē̠tāsā̠mṛddhi̠ṃ vēda̠rdhnōtyē̠va ya ā̍sāmē̠va-mba̠ndhutā̠ṃ vēda̠ bandhu̍mā-nbhavati̠ ya ā̍sāmē̠va-ṅkL​ipti̠ṃ vēda̠ kalpa̍tē- [kalpa̍tē, a̠smai̠ ya ā̍sāmē̠va-] 58
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    याYaaTo go towards
    यःYahHe Who
    कल्पतेKalpateBecomes fit [to realize Brahman]
    पाPaaGuarding, Protecting
    दक्षिणDakssinnaSouth
    वेदVedaVeda
  • verse 60
    -ऽस्मै॒ आ॑सामे॒व-मा॒यत॑नं॒-वेँदा॒-ऽऽयत॑नवा-न्भवति॒ आ॑सामे॒व-म्प्र॑ति॒ष्ठां-वेँद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति प्राण॒भृत॑ उप॒धाय॑ सं॒​यँत॒ उप॑ दधाति प्रा॒णाने॒वा ऽस्मि॑-न्धि॒त्वा सं॒​यँद्भि॒-स्सं​यँ॑च्छति॒ त-थ्सं॒​यँताग्ं॑ सं​यँ॒त्त्वमथो᳚ प्रा॒ण ए॒वापा॒न-न्द॑धाति॒ तस्मा᳚-त्प्राणापा॒नौ स-ञ्च॑रतो॒ विषू॑ची॒रुप॑ दधाति॒ तस्मा॒-द्विष्व॑ञ्चौ प्राणापा॒नौ यद्वा अ॒ग्नेरसं॑​यँत॒- [अ॒ग्नेरसं॑​यँतम्, असु॑वर्ग्यमस्य॒] 59

    -'smai̠ ya ā̍sāmē̠va-mā̠yata̍na̠ṃ vēdā̠-''yata̍navā-nbhavati̠ ya ā̍sāmē̠va-mpra̍ti̠ṣṭhāṃ vēda̠ pratyē̠va ti̍ṣṭhati prāṇa̠bhṛta̍ upa̠dhāya̍ sa̠ṃyata̠ upa̍ dadhāti prā̠ṇānē̠vā 'smi̍-ndhi̠tvā sa̠ṃyadbhi̠-ssaṃya̍chChati̠ ta-thsa̠ṃyatāgṃ̍ saṃya̠ttvamathō̎ prā̠ṇa ē̠vāpā̠na-nda̍dhāti̠ tasmā̎-tprāṇāpā̠nau sa-ñcha̍ratō̠ viṣū̍chī̠rupa̍ dadhāti̠ tasmā̠-dviṣva̍ñchau prāṇāpā̠nau yadvā a̠gnērasa̍ṃyata̠- [a̠gnērasa̍ṃyatam, asu̍vargyamasya̠] 59
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    यःYahHe Who
    तिष्ठतिTisstthatiAbides
    उपUpaNear to
    प्राणPraannaLife, Life force
    याYaaTo go towards
    वेदVedaVeda
  • verse 61
    -मसु॑वर्ग्यमस्य॒ त-थ्सु॑व॒र्ग्यो᳚-ऽग्निर्य-थ्सं॒​यँत॑ उप॒ दधा॑ति॒ समे॒वैनं॑-यँच्छति उव॒र्ग्य॑मे॒वाक॒ -स्त्र्यवि॒र्वयः॑ कृ॒तमया॑ना॒मित्या॑ह॒ वयो॑भिरे॒वाया॒नव॑ रु॒न्धे ऽयै॒र्वयाग्ं॑सि स॒र्वतो॑ वायु॒मती᳚र्भवन्ति॒ तस्मा॑द॒यग्ं स॒र्वतः॑ पवते60(प॒श्चा - दे॒ताः - पु॒रो᳚ - ऽक्ष्ण॒या - कल्प॒ते - ऽसं॑-यँतं॒ - पञ्च॑त्रिग्ंशच्च) (अ. 10)

    -masu̍vargyamasya̠ ta-thsu̍va̠rgyō̎-'gnirya-thsa̠ṃyata̍ upa̠ dadhā̍ti̠ samē̠vaina̍ṃ yachChati uva̠rgya̍mē̠vāka̠ -stryavi̠rvaya̍ḥ kṛ̠tamayā̍nā̠mityā̍ha̠ vayō̍bhirē̠vāyā̠nava̍ ru̠ndhē 'yai̠rvayāgṃ̍si sa̠rvatō̍ vāyu̠matī̎rbhavanti̠ tasmā̍da̠yagṃ sa̠rvata̍ḥ pavatē60(pa̠śchā - dē̠tāḥ - pu̠rō̎ - 'kṣṇa̠yā - kalpa̠tē - 'sa̍ṃ yata̠ṃ - pañcha̍trigṃśachcha) (a. 10)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    उपUpaNear to
    सर्वतोSarvatoAll Sides
    सर्वतःSarvatah(By those, Protect us from) all sides · From all sides · Everywhere
    कल्पतेKalpateBecomes fit [to realize Brahman]
    ANot
    सम्SamTogether with
    यतYata(That Effort is not to be done) by which (there is merely passing away of Life-span of extremely valuable human life)
  • verse 62
    गा॒य॒त्री त्रि॒ष्टु-ब्जग॑त्यनु॒ष्टु-क्प॒ङ्क्त्या॑ स॒हबृ॒ह॒त्यु॑ष्णिहा॑ क॒कु-थ्सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु त्वाद्वि॒पदा॒ या चतु॑ष्पदा त्रि॒पदा॒ याच॒ षट्प॑दासछ॑न्दा॒ या च॒ विच्छ॑न्दा-स्सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु त्वाम॒हाना᳚म्नी रे॒वत॑यो॒ विश्वा॒ आशाः᳚ प्र॒सूव॑रीःमेघ्या॑ वि॒द्युतो॒ वाचः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु त्वार॒ज॒ता हरि॑णी॒-स्सीसा॒ युजो॑ युज्यन्ते॒ कर्म॑भिःअश्व॑स्य वा॒जिन॑स्त्व॒चि सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु त्वानारी᳚- [नारीः᳚, ते॒ पत्न॑यो॒ लोम॒] 61

    gā̠ya̠trī tri̠ṣṭu-bjaga̍tyanu̠ṣṭu-kpa̠ṅktyā̍ sa̠habṛ̠ha̠tyu̍ṣṇihā̍ ka̠ku-thsū̠chībhi̍-śśimyantu tvādvi̠padā̠ chatu̍ṣpadā tri̠padā̠ yācha̠ ṣaṭpa̍dāsaCha̍ndā̠ cha̠ vichCha̍ndā-ssū̠chībhi̍-śśimyantu tvāma̠hānā̎mnī rē̠vata̍yō̠ viśvā̠ āśā̎ḥ pra̠sūva̍rīḥmēghyā̍ vi̠dyutō̠ vācha̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu tvāra̠ja̠tā hari̍ṇī̠-ssīsā̠ yujō̍ yujyantē̠ karma̍bhiḥaśva̍sya vā̠jina̍stva̠chi sū̠chībhi̍-śśimyantu tvānārī̎- [nārī̎ḥ, tē̠ patna̍yō̠ lōma̠] 61
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    सहSahain Company, Jointly
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    याYaaTo go towards
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    विश्वाVishvaaWorld · Universe
    वाचVaacaSpeech
    नारीNaariiWoman
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    यच्चYac-CaWhatever thing
    विश्वVishvaWorld, Univese
    अश्वAshvaHorse
  • verse 63
    -स्ते॒ पत्न॑यो॒ लोम॒ विचि॑न्वन्तु मनी॒षया᳚दे॒वाना॒-म्पत्नी॒र्दिशः॑ सू॒चीभिः॑ शिम्यन्तु त्वाकु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑-ञ्चि॒द्यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं-विँ॒यूय॑इ॒हेहै॑षा-ङ्कृणुत॒ भोज॑नानि॒ ये ब॒र्॒हिषो॒ नमो॑वृक्ति॒-न्नज॒ग्मुः62(नारी᳚ - स्त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 11)

    -stē̠ patna̍yō̠ lōma̠ vichi̍nvantu manī̠ṣayā̎dē̠vānā̠-mpatnī̠rdiśa̍-ssū̠chībhi̍-śśimyantu tvāku̠vida̠ṅga yava̍mantō̠ yava̍-ñchi̠dyathā̠ dāntya̍nupū̠rvaṃ vi̠yūya̍i̠hēhai̍ṣā-ṅkṛṇuta̠ bhōja̍nāni̠ ba̠r̠hiṣō̠ namō̍vṛkti̠-nnaja̠gmuḥ62(nārī̎ - stri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 11)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    येYeWho · Those who · Those · Whoever
    नारीNaariiWoman
    ANot
  • verse 64
    कस्त्वा᳚ च्छ्यति॒ कस्त्वा॒ वि शा᳚स्ति॒ कस्ते॒ गात्रा॑णि शिम्यति उ॑ ते शमि॒ता क॒विःऋ॒तव॑स्त ऋतु॒धा परुः॑ शमि॒तारो॒ विशा॑सतुसं॒​वँ॒थ्स॒रस्य॒ धाय॑सा॒ शिमी॑भि-श्शिम्यन्तु त्वादैव्या॑ अद्ध्व॒र्यव॑स्त्वा॒ च्छ्यन्तु॒ वि च॑ शासतुगात्रा॑णि पर्व॒शस्ते॒ शिमाः᳚ कृण्वन्तु॒ शिम्य॑न्तःअ॒र्ध॒मा॒साः परूग्ं॑षि ते॒ मासा᳚-श्छ्यन्तु॒ शिम्य॑न्तःअ॒हो॒रा॒त्राणि॑ म॒रुतो॒ विलि॑ष्टग्ं [म॒रुतो॒ विलि॑ष्टम्, सू॒द॒य॒न्तु॒ ते॒] 63

    kastvā̎ chChyati̠ kastvā̠ vi śā̎sti̠ kastē̠ gātrā̍ṇi śimyatika śami̠tā ka̠viḥṛ̠tava̍sta ṛtu̠dhā paru̍-śśami̠tārō̠ viśā̍satusa̠ṃva̠thsa̠rasya̠ dhāya̍sā̠ śimī̍bhi-śśimyantu tvādaivyā̍ addhva̠ryava̍stvā̠ chChyantu̠ vi cha̍ śāsatugātrā̍ṇi parva̠śastē̠ śimā̎ḥ kṛṇvantu̠ śimya̍ntaḥa̠rdha̠mā̠sāḥ parūgṃ̍ṣi tē̠ māsā̎-śChyantu̠ śimya̍ntaḥa̠hō̠rā̠trāṇi̍ ma̠rutō̠ vili̍ṣṭagṃ [ma̠rutō̠ vili̍ṣṭam, sū̠da̠ya̠ntu̠ tē̠] 63
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    KaWhich?
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    कविKaviPoet, Gifted with insight
    त्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · You
    CaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gaps
    मरुतोMarutoMarut
    काKaaWhat? · What, How · (Apart from You), Who (else can be the Remover of Poverty, Sorrow and Fear?) · Who
  • verse 65
    सूदयन्तु तेपृ॒थि॒वी ते॒ ऽन्तरि॑क्षेण वा॒युश्छि॒द्र-म्भि॑षज्यतुद्यौस्ते॒ नक्ष॑त्रै-स्स॒ह रू॒प-ङ्कृ॑णोतु साधु॒याश-न्ते॒ परे᳚भ्यो॒ गात्रे᳚भ्य॒-श्शम॒स्त्वव॑रेभ्यःशम॒स्थभ्यो॑ म॒ज्जभ्य॒-श्शमु॑ ते त॒नुवे॑ भुवत्64(विलि॑ष्टं - त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 12)

    sūdayantu pṛ̠thi̠vī tē̠ 'ntari̍kṣēṇa vā̠yuśChi̠dra-mbhi̍ṣajyatudyaustē̠ nakṣa̍trai-ssa̠ha rū̠pa-ṅkṛ̍ṇōtu sādhu̠yāśa-ntē̠ parē̎bhyō̠ gātrē̎bhya̠-śśama̠stvava̍rēbhyaḥśama̠sthabhyō̍ ma̠jjabhya̠-śśamu̍ ta̠nuvē̍ bhuvat64(vili̍ṣṭaṃ - tri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 12)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    तेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · He
    पृथिवीPrthiviiEarth, World
    ANot
    सन्तSantaSaint
    भुवBhuvaEarth
  • verse 66
    (विष्णु॑मुखा॒ - अन्न॑पते॒ - याव॑ती॒ - वि वै - पु॑रुषमा॒त्रेणा - ऽग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ - ब्रह्म॑ जज्ञा॒नग्ग्​ - स्व॑यमातृ॒ण्णा - मे॒षां-वैँ - प॒शु - र्गा॑य॒त्री - कस्त्वा॒ - द्वाद॑श )

    (viṣṇu̍mukhā̠ - anna̍patē̠ - yāva̍tī̠ - vi vai - pu̍ruṣamā̠trēṇā - 'gnē̠ tava̠ śravō̠ vayō̠ - brahma̍ jajñā̠nagg​ - sva̍yamātṛ̠ṇṇā - mē̠ṣāṃ vai - pa̠śu - rgā̍ya̠trī - kastvā̠ - dvāda̍śa )
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    वैVaiA particle of affirmation or emphasis · For emphasis, Indeed, Truly, Certainly · Or · For emphasis, Indeed, Truly · A particle of emphasis and affirmation usually means indeed, truly, certainly · A particle of emphasis · Indeed, Truly, Verily; · Indeed, For emphasis · A particle for emphasis and affirmation · For emphasis, Truly, Certainly
    तवTavaYour · You · Of You
    ब्रह्मBrahmaLord Brahma
    पशुPashuBeing
    द्वादशDvaadashaTwelve
    वायोVaayo[Salutations to You] O Vayu · O Vayu
    ब्रह्माBrahmaaLord Brahma · Brahma · (Whose Incomparable Power of Greatness even Bhagavan Ananta), Brahma and (Hara is not able to describe) · [You are] Brahma · Sri Brahma · [I remember] Brahma
  • verse 67
    (विष्णु॑मुखा॒ - अप॑चितिमा॒न्॒ - वि वा ए॒ता - वग्ने॒ तव॑ - स्वयमातृ॒ण्णां - ँवि॑षू॒चीना॑नि - गाय॒त्री - चतु॑ष्षष्टिः)

    (viṣṇu̍mukhā̠ - apa̍chitimā̠n̠ - vi ē̠tā - vagnē̠ tava̍ - svayamātṛ̠ṇṇāṃ - ँvi̍ṣū̠chīnā̍ni - gāya̠trī - chatu̍ṣṣaṣṭiḥ)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    विViA prefix indicating division, order etc
    वाVaaOr · Just · Nevertheless · As, Like · Or, Indeed
    एताEtaaThese
    तवTavaYour · You · Of You
    एतEtaCome Near, Approached
  • verse 68
    (विष्णु॑मुखा, स्त॒नुवे॑ भुवत्)

    (viṣṇu̍mukhā, sta̠nuvē̍ bhuvat)
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    भुवBhuvaEarth
  • verse 69
    हरिः॑ ओम्कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-म्पञ्चमकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः

    hari̍ḥ ōmkṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-mpañchamakāṇḍē dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

    word by word
    हरिHariHari
    कृष्णKrssnnaBlack, Dark, Dark-Blue
    द्वितीयDvitiiyaSecond
    OmSymbol of Parabrahman · Om, symbol of Parabrahman · Om, the symbol of the Parabrahman · Om · The Symbol of Parabrahman · Symbol of the Parabrahman

Primary text from vignanam.org