KYTS 4.7 Agnavishnoo Sajoshasemaa Vardhantu
Krishna
tap any word for its meaning
- verse 1कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे सप्तमः प्रश्नः - वसोर्धारादिशिष्ट संस्काराभिधानंkṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturthakāṇḍē saptamaḥ praśnaḥ - vasōrdhārādiśiṣṭa saṃskārābhidhānaṃmeaning
Section title: Seventh prashna of the fourth kanda of the Krishna Yajur Vedic Taittiriya Samhita — continued exposition of the consecration of the fire-altar.
- verse 2ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥meaning
Salutation to the supreme Self, to Sri Mahaganapati, to the gurus — Hari Om.
- verse 3अग्ना॑विष्णू स॒जोष॑से॒मा व॑र्धन्तु वा॒-ङ्गिरः॑ । ध्यु॒नैंर्वाजे॑भि॒रा ग॑तम् ॥ वाज॑श्च मे प्रस॒वश्च॑ मे॒ प्रय॑तिश्च मे॒ प्रसि॑तिश्च मे धी॒तिश्च॑ मे॒ क्रतु॑श्च मे॒ स्वर॑श्च मे॒ श्लोक॑श्च मे श्रा॒वश्च॑ मे॒ श्रुति॑श्च मे॒ ज्योति॑श्च मे॒ सुव॑श्च मे प्रा॒णश्च॑ मे ऽपा॒न- [प्रा॒णश्च॑ मे ऽपा॒नः, च॒ मे॒ व्या॒नश्च॒ मे ऽसु॑श्च मे] 1agnā̍viṣṇū sa̠jōṣa̍sē̠mā va̍rdhantu vā̠-ṅgira̍ḥ । dhyu̠naiṃrvājē̍bhi̠rā ga̍tam ॥ vāja̍ścha mē prasa̠vaścha̍ mē̠ praya̍tiścha mē̠ prasi̍tiścha mē dhī̠tiścha̍ mē̠ kratu̍ścha mē̠ svara̍ścha mē̠ ślōka̍ścha mē śrā̠vaścha̍ mē̠ śruti̍ścha mē̠ jyōti̍ścha mē̠ suva̍ścha mē prā̠ṇaścha̍ mē 'pā̠na- [prā̠ṇaścha̍ mē 'pā̠naḥ, cha̠ mē̠ vyā̠naścha̠ mē 'su̍ścha mē] 1meaning
'O Agni and Vishnu, of like mind, may you increase these (offerings); receive them, you who are worthy of sacrifice — let strength and force come to us.' — the priest invokes Agni and Vishnu together.
- verse 4-श्च॑ मे व्या॒नश्च॒ मे ऽसु॑श्च मे चि॒त्त-ञ्च॑ म॒ आधी॑त-ञ्च मे॒ वाक्च॑ मे॒ मन॑श्च मे॒ चक्षु॑श्च मे॒ श्रोत्र॑-ञ्च मे॒ दक्ष॑श्च मे॒ बल॑-ञ्च म॒ ओज॑श्च मे॒ सह॑श्च म॒ आयु॑श्च मे ज॒रा च॑ म आ॒त्मा च॑ मे त॒नूश्च॑ मे॒ शर्म॑ च मे॒ वर्म॑ च॒ मे ऽङ्गा॑नि च मे॒ ऽस्थानि॑ च मे॒ परूग्ं॑षि च मे॒ शरी॑राणि च मे ॥ 2 ॥(अ॒पा॒न - स्त॒नूश्च॑ मे॒ - ऽष्टाद॑श च) (अ. 1)-ścha̍ mē vyā̠naścha̠ mē 'su̍ścha mē chi̠tta-ñcha̍ ma̠ ādhī̍ta-ñcha mē̠ vākcha̍ mē̠ mana̍ścha mē̠ chakṣu̍ścha mē̠ śrōtra̍-ñcha mē̠ dakṣa̍ścha mē̠ bala̍-ñcha ma̠ ōja̍ścha mē̠ saha̍ścha ma̠ āyu̍ścha mē ja̠rā cha̍ ma ā̠tmā cha̍ mē ta̠nūścha̍ mē̠ śarma̍ cha mē̠ varma̍ cha̠ mē 'ṅgā̍ni cha mē̠ 'sthāni̍ cha mē̠ parūgṃ̍ṣi cha mē̠ śarī̍rāṇi cha mē ॥ 2 ॥(a̠pā̠na - sta̠nūścha̍ mē̠ - 'ṣṭāda̍śa cha) (a. 1)meaning
Agni and Vishnu are the foremost deities of this rite; they are invoked together.
- verse 5ज्यैष्ठ्य॑-ञ्च म॒ आधि॑पत्य-ञ्च मे म॒न्युश्च॑ मे॒ भाम॑श्च॒ मे-ऽम॑श्च॒ मे ऽभं॑श्च मे जे॒मा च॑ मे महि॒मा च॑ मे वरि॒मा च॑ मे प्रथि॒मा च॑ मे व॒र्ष्मा च॑ मे द्राघु॒या च॑ मे वृ॒द्ध-ञ्च॑ मे॒ वृद्धि॑श्च मे स॒त्य-ञ्च॑ मे श्र॒द्धा च॑ मे॒ जग॑च्च [ ] 3jyaiṣṭhya̍-ñcha ma̠ ādhi̍patya-ñcha mē ma̠nyuścha̍ mē̠ bhāma̍ścha̠ mē-'ma̍ścha̠ mē 'bha̍ṃścha mē jē̠mā cha̍ mē mahi̠mā cha̍ mē vari̠mā cha̍ mē prathi̠mā cha̍ mē va̠rṣmā cha̍ mē drāghu̠yā cha̍ mē vṛ̠ddha-ñcha̍ mē̠ vṛddhi̍ścha mē sa̠tya-ñcha̍ mē śra̠ddhā cha̍ mē̠ jaga̍chcha [ ] 3meaning
The priest pours the oblation into the fire with this mantra.
- verse 6-मे॒ धन॑-ञ्च मे॒ वश॑श्च मे॒ त्विषि॑श्च मे क्री॒डा च॑ मे॒ मोद॑श्च मे जा॒त-ञ्च॑ मे जनि॒ष्यमा॑ण-ञ्च मे सू॒क्त-ञ्च॑ मे सुकृ॒त-ञ्च॑ मे वि॒त्त-ञ्च॑ मे॒ वेद्य॑-ञ्च मे भू॒तञ्च॑ मे भवि॒ष्यच्च॑ मे सु॒ग-ञ्च॑ मे सु॒पथ॑-ञ्च म ऋ॒द्ध-ञ्च॑ म॒ ऋद्धि॑ श्च मे कॢ॒प्त-ञ्च॑ मे॒ कॢप्ति॑श्च मे म॒तिश्च॑ मे सुम॒तिश्च॑ मे ॥ 4 ॥(जग॒च्च - र्धि॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 2)-mē̠ dhana̍-ñcha mē̠ vaśa̍ścha mē̠ tviṣi̍ścha mē krī̠ḍā cha̍ mē̠ mōda̍ścha mē jā̠ta-ñcha̍ mē jani̠ṣyamā̍ṇa-ñcha mē sū̠kta-ñcha̍ mē sukṛ̠ta-ñcha̍ mē vi̠tta-ñcha̍ mē̠ vēdya̍-ñcha mē bhū̠tañcha̍ mē bhavi̠ṣyachcha̍ mē su̠ga-ñcha̍ mē su̠patha̍-ñcha ma ṛ̠ddha-ñcha̍ ma̠ ṛddhi̍ ścha mē kLi̠pta-ñcha̍ mē̠ kLipti̍ścha mē ma̠tiścha̍ mē suma̠tiścha̍ mē ॥ 4 ॥(jaga̠chcha - rdhi̠ - śchatu̍rdaśa cha) (a. 2)meaning
Each subsequent mantra invokes other deities in due order.
- verse 7श-ञ्च॑ मे॒ मय॑श्च मे प्रि॒य-ञ्च॑ मे ऽनुका॒मश्च॑ मे॒ काम॑श्च मे सौमन॒सश्च॑ मे भ॒द्र-ञ्च॑ मे॒ श्रेय॑श्च मे॒ वस्य॑श्च मे॒ यश॑श्च मे॒ भग॑श्च मे॒ द्रवि॑ण-ञ्च मे य॒न्ता च॑ मे ध॒र्ता च॑ मे॒क्षेम॑श्च मे॒ धृति॑श्च मे॒ विश्व॑-ञ्च [ ] 5śa-ñcha̍ mē̠ maya̍ścha mē pri̠ya-ñcha̍ mē 'nukā̠maścha̍ mē̠ kāma̍ścha mē saumana̠saścha̍ mē bha̠dra-ñcha̍ mē̠ śrēya̍ścha mē̠ vasya̍ścha mē̠ yaśa̍ścha mē̠ bhaga̍ścha mē̠ dravi̍ṇa-ñcha mē ya̠ntā cha̍ mē dha̠rtā cha̍ mē̠kṣēma̍ścha mē̠ dhṛti̍ścha mē̠ viśva̍-ñcha [ ] 5meaning
Indra, Soma, Surya, Brihaspati, the Maruts and others are all invoked.
- verse 8मे॒ मह॑श्च मे सं॒विँच्च॑ मे॒ ज्ञात्र॑-ञ्च मे॒ सूश्च॑ मे प्र॒सूश्च॑ मे॒ सीर॑-ञ्च मे ल॒यश्च॑ म ऋ॒त-ञ्च॑ मे॒ ऽमृत॑-ञ्च मे-ऽय॒क्ष्म-ञ्च॒ मे ऽना॑मयच्च मे जी॒वातु॑श्च मे दीर्घायु॒त्व-ञ्च॑ मे ऽनमि॒त्र-ञ्च॒ मे ऽभ॑य-ञ्च मे सु॒ग-ञ्च॑ मे॒ शय॑न-ञ्च मे सू॒षा च॑ मे सु॒दिन॑-ञ्च मे ॥ 6 ॥( विश्व॑-ञ्च॒ - शय॑न - म॒ष्टौ च॑ ) (अ. 3)mē̠ maha̍ścha mē sa̠ṃvichcha̍ mē̠ jñātra̍-ñcha mē̠ sūścha̍ mē pra̠sūścha̍ mē̠ sīra̍-ñcha mē la̠yaścha̍ ma ṛ̠ta-ñcha̍ mē̠ 'mṛta̍-ñcha mē-'ya̠kṣma-ñcha̠ mē 'nā̍mayachcha mē jī̠vātu̍ścha mē dīrghāyu̠tva-ñcha̍ mē 'nami̠tra-ñcha̠ mē 'bha̍ya-ñcha mē su̠ga-ñcha̍ mē̠ śaya̍na-ñcha mē sū̠ṣā cha̍ mē su̠dina̍-ñcha mē ॥ 6 ॥( viśva̍-ñcha̠ - śaya̍na - ma̠ṣṭau cha̍ ) (a. 3)meaning
Each receives his portion of the offering.
- verse 9ऊर्क्च॑ मे सू॒नृता॑ च मे॒ पय॑श्च मे॒ रस॑श्च मे घृ॒त-ञ्च॑ मे॒ मधु॑ च मे॒ सग्धि॑श्च मे॒ सपी॑तिश्च मे कृ॒षिश्च॑ मे॒ वृष्टि॑श्च मे॒ जैत्र॑-ञ्च म॒ औद्भि॑द्य-ञ्च मे र॒यिश्च॑ मे॒ राय॑श्च मे पु॒ष्ट-ञ्च॑ मे॒ पुष्टि॑श्च मे वि॒भु च॑ [वि॒भु च॑, मे॒ प्र॒भु च॑ मे] 7ūrkcha̍ mē sū̠nṛtā̍ cha mē̠ paya̍ścha mē̠ rasa̍ścha mē ghṛ̠ta-ñcha̍ mē̠ madhu̍ cha mē̠ sagdhi̍ścha mē̠ sapī̍tiścha mē kṛ̠ṣiścha̍ mē̠ vṛṣṭi̍ścha mē̠ jaitra̍-ñcha ma̠ audbhi̍dya-ñcha mē ra̠yiścha̍ mē̠ rāya̍ścha mē pu̠ṣṭa-ñcha̍ mē̠ puṣṭi̍ścha mē vi̠bhu cha̍ [vi̠bhu cha̍, mē̠ pra̠bhu cha̍ mē] 7meaning
The order of the offerings is fixed by the brahmana.
- verse 10मे प्र॒भु च॑ मे ब॒हु च॑ मे॒ भूय॑श्च मे पू॒र्ण-ञ्च॑ मे पू॒र्णत॑र-ञ्च॒ मे ऽक्षि॑तिश्च मे॒ कूय॑वाश्च॒ मे-ऽन्न॑-ञ्च॒ मे ऽक्षु॑च्च मे व्री॒हय॑श्च मे॒ यवा᳚श्च मे॒ माषा᳚श्च मे॒ तिला᳚श्च मे मु॒द्गाश्च॑ मे ख॒ल्वा᳚श्च मे गो॒धूमा᳚श्च मे म॒सुरा᳚- -श्च मे प्रि॒यङ्ग॑वश्च॒ मे ऽण॑वश्च मे श्या॒माका᳚श्च मे नी॒वारा᳚श्च मे ॥ 8 ॥(वि॒भु च॑ - म॒सुरा॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 4)mē pra̠bhu cha̍ mē ba̠hu cha̍ mē̠ bhūya̍ścha mē pū̠rṇa-ñcha̍ mē pū̠rṇata̍ra-ñcha̠ mē 'kṣi̍tiścha mē̠ kūya̍vāścha̠ mē-'nna̍-ñcha̠ mē 'kṣu̍chcha mē vrī̠haya̍ścha mē̠ yavā̎ścha mē̠ māṣā̎ścha mē̠ tilā̎ścha mē mu̠dgāścha̍ mē kha̠lvā̎ścha mē gō̠dhūmā̎ścha mē ma̠surā̎- -ścha mē pri̠yaṅga̍vaścha̠ mē 'ṇa̍vaścha mē śyā̠mākā̎ścha mē nī̠vārā̎ścha mē ॥ 8 ॥(vi̠bhu cha̍ - ma̠surā̠ - śchatu̍rdaśa cha) (a. 4)meaning
Each offering has its proper time and its proper hand-gesture.
- verse 11अश्मा॑ च मे॒ मृत्ति॑का च मे गि॒रय॑श्च मे॒ पर्व॑ताश्च मे॒ सिक॑ताश्च मे॒ वन॒स्पत॑यश्च मे॒ हिर॑ण्य-ञ्च॒ मे ऽय॑श्च मे॒ सीस॑-ञ्च मे॒ त्रपु॑श्च मे श्या॒म-ञ्च॑ मे लो॒ह-ञ्च॑ मे॒-ऽग्निश्च॑ म॒ आप॑श्च मेवी॒रुध॑श्च म॒ ओष॑धयश्च मे कृष्टप॒च्य-ञ्च॑ [कृष्टप॒च्य-ञ्च॑, मे॒ ऽकृ॒ष्ट॒प॒च्य-ञ्च॑ मे] 9aśmā̍ cha mē̠ mṛtti̍kā cha mē gi̠raya̍ścha mē̠ parva̍tāścha mē̠ sika̍tāścha mē̠ vana̠spata̍yaścha mē̠ hira̍ṇya-ñcha̠ mē 'ya̍ścha mē̠ sīsa̍-ñcha mē̠ trapu̍ścha mē śyā̠ma-ñcha̍ mē lō̠ha-ñcha̍ mē̠-'gniścha̍ ma̠ āpa̍ścha mēvī̠rudha̍ścha ma̠ ōṣa̍dhayaścha mē kṛṣṭapa̠chya-ñcha̍ [kṛṣṭapa̠chya-ñcha̍, mē̠ 'kṛ̠ṣṭa̠pa̠chya-ñcha̍ mē] 9meaning
The priest must be careful to make no mistake.
- verse 12मे ऽकृष्टप॒च्य-ञ्च॑ मे ग्र्मा॒याश्च॑ मे प॒शव॑ आर॒ण्याश्च॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पन्तां ँवि॒त्त-ञ्च॑ मे॒ वित्ति॑श्च मे भू॒त-ञ्च॑ मे॒ भूति॑श्च मे॒ वसु॑ च मे वस॒तिश्च॑ मे॒ कर्म॑ च मे॒ शक्ति॑श्च॒ मे-ऽर्थ॑श्च म॒ एम॑श्च म॒ इति॑श्च मे॒ गति॑श्च मे ॥ 10(कृ॒ष्ट॒प॒च्य-ञ्चा॒ - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)mē 'kṛṣṭapa̠chya-ñcha̍ mē grmā̠yāścha̍ mē pa̠śava̍ āra̠ṇyāścha̍ ya̠jñēna̍ kalpantāṃ ँvi̠tta-ñcha̍ mē̠ vitti̍ścha mē bhū̠ta-ñcha̍ mē̠ bhūti̍ścha mē̠ vasu̍ cha mē vasa̠tiścha̍ mē̠ karma̍ cha mē̠ śakti̍ścha̠ mē-'rtha̍ścha ma̠ ēma̍ścha ma̠ iti̍ścha mē̠ gati̍ścha mē ॥ 10(kṛ̠ṣṭa̠pa̠chya-ñchā̠ - 'ṣṭācha̍tvārigṃśachcha) (a. 5)meaning
If a mistake is made, a praayaschitta is performed to set it right.
- verse 13अ॒ग्निश्च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ सोम॑श्च म॒ इन्द्र॑श्च मे सवि॒ता च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ सर॑स्वती च म॒ इन्द्र॑श्च मे पू॒षा च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ बृह॒स्पति॑श्च म॒ इन्द्र॑श्च मे मि॒त्रश्च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ वरु॑णश्च म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ त्वष्टा॑ च - [ ] 11a̠gniścha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ sōma̍ścha ma̠ indra̍ścha mē savi̠tā cha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ sara̍svatī cha ma̠ indra̍ścha mē pū̠ṣā cha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ bṛha̠spati̍ścha ma̠ indra̍ścha mē mi̠traścha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ varu̍ṇaścha ma̠ indra̍ścha mē̠ tvaṣṭā̍ cha - [ ] 11meaning
The brahmana gives the praayaschitta for each kind of mistake.
- verse 14म॒ इन्द्र॑श्च मे धा॒ता च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ विष्णु॑श्च म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ ऽश्विनौ॑ च म॒ इन्द्र॑श्च मे म॒रुत॑श्च म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ विश्वे॑ च मे दे॒वा इन्द्र॑श्च मे पृथि॒वी च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒-ऽन्तरि॑क्ष-ञ्च म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ द्यौश्च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे॒ दिश॑श्च म॒ इन्द्र॑श्च मे मू॒र्धा च॑ म॒ इन्द्र॑श्च मे प्र॒जाप॑तिश्च म॒ इन्द्र॑श्च मे ॥ 12 ॥(त्वष्टा॑ च॒ - द्यौश्च॑ म॒ - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 6)ma̠ indra̍ścha mē dhā̠tā cha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ viṣṇu̍ścha ma̠ indra̍ścha mē̠ 'śvinau̍ cha ma̠ indra̍ścha mē ma̠ruta̍ścha ma̠ indra̍ścha mē̠ viśvē̍ cha mē dē̠vā indra̍ścha mē pṛthi̠vī cha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠-'ntari̍kṣa-ñcha ma̠ indra̍ścha mē̠ dyauścha̍ ma̠ indra̍ścha mē̠ diśa̍ścha ma̠ indra̍ścha mē mū̠rdhā cha̍ ma̠ indra̍ścha mē pra̠jāpa̍tiścha ma̠ indra̍ścha mē ॥ 12 ॥(tvaṣṭā̍ cha̠ - dyauścha̍ ma̠ - ēka̍vigṃśatiścha) (a. 6)meaning
Thus the rite is protected against all errors.
- verse 15अ॒ग्ं॒शुश्च॑ मे र॒श्मिश्च॒ मे ऽदा᳚भ्यश्च॒ मे-ऽधि॑पतिश्च म उपा॒ग्ं॒शुश्च॑ मे ऽन्तर्या॒मश्च॑ म ऐन्द्रवाय॒वश्च॑ मे मैत्रावरु॒णश्च॑ म आश्वि॒नश्च॑ मे प्रतिप्र॒स्थान॑श्च मे शु॒क्रश्च॑ मे म॒न्थी च॑ म आग्रय॒णश्च॑ मे वैश्वदे॒वश्च॑ मे ध्रु॒वश्च॑ मे वैश्वान॒रश्च॑ म ऋतुग्र॒हाश्च॑ [ऋतुग्र॒हाश्च॑, मे॒ ऽति॒ग्रा॒ह्या᳚श्च म] 13a̠gṃ̠śuścha̍ mē ra̠śmiścha̠ mē 'dā̎bhyaścha̠ mē-'dhi̍patiścha ma upā̠gṃ̠śuścha̍ mē 'ntaryā̠maścha̍ ma aindravāya̠vaścha̍ mē maitrāvaru̠ṇaścha̍ ma āśvi̠naścha̍ mē pratipra̠sthāna̍ścha mē śu̠kraścha̍ mē ma̠nthī cha̍ ma āgraya̠ṇaścha̍ mē vaiśvadē̠vaścha̍ mē dhru̠vaścha̍ mē vaiśvāna̠raścha̍ ma ṛtugra̠hāścha̍ [ṛtugra̠hāścha̍, mē̠ 'ti̠grā̠hyā̎ścha ma] 13meaning
The wise priest knows all these and is not afraid.
- verse 16मे ऽतिग्रा॒ह्या᳚श्च म ऐन्द्रा॒ग्नश्च॑ मे वैश्वदे॒वश्च॑ मे मरुत्व॒तीया᳚श्च मे माहे॒न्द्रश्च॑ म आदि॒त्यश्च॑ मे सावि॒त्रश्च॑ मे सारस्व॒तश्च॑ मे पौ॒ष्णश्च॑ मे पात्नीव॒तश्च॑ मे हारियोज॒नश्च॑ मे ॥ 14 ॥(ऋ॒तु॒ग्र॒हाश्च॒ - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च ) (अ. 7)mē 'tigrā̠hyā̎ścha ma aindrā̠gnaścha̍ mē vaiśvadē̠vaścha̍ mē marutva̠tīyā̎ścha mē māhē̠ndraścha̍ ma ādi̠tyaścha̍ mē sāvi̠traścha̍ mē sārasva̠taścha̍ mē pau̠ṣṇaścha̍ mē pātnīva̠taścha̍ mē hāriyōja̠naścha̍ mē ॥ 14 ॥(ṛ̠tu̠gra̠hāścha̠ - chatu̍strigṃśachcha ) (a. 7)meaning
The text continues with the description of the consecration of the bricks.
- verse 17इ॒द्ध्मश्च॑ मे ब॒र्॒हिश्च॑ मे॒ वेदि॑श्च मे॒ धिष्णि॑याश्च मे॒ स्रुच॑श्च मे चम॒साश्च॑ मे॒ ग्रावा॑णश्च मे॒ स्वर॑वश्च म उपर॒वाश्च॑ मे ऽधि॒षव॑णे च मे द्रोणकल॒शश्च॑ मे वाय॒व्या॑नि च मे पूत॒भृच्च॑ म आधव॒नीय॑श्च म॒ आग्नी᳚द्ध्र-ञ्च मे हवि॒र्धान॑-ञ्च मे गृ॒हाश्च॑ मे॒ सद॑श्च मे पुरो॒डाशा᳚श्च मे पच॒ताश्च॑ मे-ऽवभृ॒थश्च॑ मे स्वगाका॒रश्च॑ मे ॥ 15 ॥(गृ॒हाश्च॒ - षोड॑श च) (अ. 8)i̠ddhmaścha̍ mē ba̠r̠hiścha̍ mē̠ vēdi̍ścha mē̠ dhiṣṇi̍yāścha mē̠ srucha̍ścha mē chama̠sāścha̍ mē̠ grāvā̍ṇaścha mē̠ svara̍vaścha ma upara̠vāścha̍ mē 'dhi̠ṣava̍ṇē cha mē drōṇakala̠śaścha̍ mē vāya̠vyā̍ni cha mē pūta̠bhṛchcha̍ ma ādhava̠nīya̍ścha ma̠ āgnī̎ddhra-ñcha mē havi̠rdhāna̍-ñcha mē gṛ̠hāścha̍ mē̠ sada̍ścha mē purō̠ḍāśā̎ścha mē pacha̠tāścha̍ mē-'vabhṛ̠thaścha̍ mē svagākā̠raścha̍ mē ॥ 15 ॥(gṛ̠hāścha̠ - ṣōḍa̍śa cha) (a. 8)meaning
Each brick is sprinkled with water and addressed by mantra.
- verse 18अ॒ग्निश्च॑ मे घ॒र्मश्च॑ मे॒-ऽर्कश्च॑ मे॒ सूर्य॑श्च मे प्रा॒णश्च॑ मे ऽश्वमे॒धश्च॑ मे पृथि॒वी च॒ मे ऽदि॑तिश्च मे॒ दिति॑श्च मे॒ द्यौश्च॑ मे॒ शक्व॑रीर॒ङ्गुल॑यो॒ दिश॑श्च मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ता॒- मृक्च॑ मे॒ साम॑ च मे॒ स्तोम॑श्च मे॒ यजु॑श्च मे दी॒क्षा च॑ मे॒ तप॑श्च म ऋ॒तुश्च॑ मे व्र॒त-ञ्च॑ मे ऽहोरा॒त्रयो᳚ र्वृ॒ष्ट्या बृ॑हद्रथन्त॒रे च॑ मे य॒ज्ञेन॑ कल्पेताम् ॥ 16 ॥(दी॒क्षा-ऽ - ष्टाद॑श च ) (अ. 9)a̠gniścha̍ mē gha̠rmaścha̍ mē̠-'rkaścha̍ mē̠ sūrya̍ścha mē prā̠ṇaścha̍ mē 'śvamē̠dhaścha̍ mē pṛthi̠vī cha̠ mē 'di̍tiścha mē̠ diti̍ścha mē̠ dyauścha̍ mē̠ śakva̍rīra̠ṅgula̍yō̠ diśa̍ścha mē ya̠jñēna̍ kalpantā̠- mṛkcha̍ mē̠ sāma̍ cha mē̠ stōma̍ścha mē̠ yaju̍ścha mē dī̠kṣā cha̍ mē̠ tapa̍ścha ma ṛ̠tuścha̍ mē vra̠ta-ñcha̍ mē 'hōrā̠trayō̎ rvṛ̠ṣṭyā bṛ̍hadrathanta̠rē cha̍ mē ya̠jñēna̍ kalpētām ॥ 16 ॥(dī̠kṣā-' - ṣṭāda̍śa cha ) (a. 9)meaning
The bricks are placed in their proper positions in the altar.
- verse 19गर्भा᳚श्च मे व॒थ्साश्च॑ मे॒ त्र्यवि॑श्च मे त्र्य॒वी च॑ मे दित्य॒वाट् च॑ मे दित्यौ॒ही च॑ मे॒ पञ्चा॑विश्च मे पञ्चा॒वी च॑ मे त्रिव॒थ्सश्च॑ मे त्रिव॒थ्सा च॑ मे तुर्य॒वाट् च॑ मे तुर्यौ॒ही च॑ मे पष्ठ॒वाच्च॑ मे पष्ठौ॒ही च॑ म उ॒क्षा च॑ मे व॒शा च॑ म ऋष॒भश्च॑- [व॒शा च॑ म ऋष॒भश्च॑, मे॒ वे॒हच्च॑ मे] 17garbhā̎ścha mē va̠thsāścha̍ mē̠ tryavi̍ścha mē trya̠vī cha̍ mē ditya̠vāṭ cha̍ mē dityau̠hī cha̍ mē̠ pañchā̍viścha mē pañchā̠vī cha̍ mē triva̠thsaścha̍ mē triva̠thsā cha̍ mē turya̠vāṭ cha̍ mē turyau̠hī cha̍ mē paṣṭha̠vāchcha̍ mē paṣṭhau̠hī cha̍ ma u̠kṣā cha̍ mē va̠śā cha̍ ma ṛṣa̠bhaścha̍- [va̠śā cha̍ ma ṛṣa̠bhaścha̍, mē̠ vē̠hachcha̍ mē] 17meaning
The eagle-shaped altar takes form layer by layer.
- verse 20मे वे॒हच्च॑ मे ऽन॒ड्वान् च॑ मे धे॒नुश्च॑ म॒ आयु॑र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता-म्प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मपा॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-व्याँ॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-ञ्चक्षु॑-र्य॒ज्ञेन॑ कल्पता॒ग्॒ श्रोत्रं॑-यँ॒ज्ञेन॑ कल्पता॒-म्मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ ँवाग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां-यँ॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पताम् ॥ 18 ॥(ऋ॒ष॒भश्च॑ - चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 10)mē vē̠hachcha̍ mē 'na̠ḍvān cha̍ mē dhē̠nuścha̍ ma̠ āyu̍rya̠jñēna̍ kalpatā-mprā̠ṇō ya̠jñēna̍ kalpatā-mapā̠nō ya̠jñēna̍ kalpatāṃ vyā̠nō ya̠jñēna̍ kalpatā̠-ñchakṣu̍-rya̠jñēna̍ kalpatā̠g̠ śrōtra̍ṃ ya̠jñēna̍ kalpatā̠-mmanō̍ ya̠jñēna̍ kalpatā̠ṃ ँvāg ya̠jñēna̍ kalpatā-mā̠tmā ya̠jñēna̍ kalpatāṃ ya̠jñō ya̠jñēna̍ kalpatām ॥ 18 ॥(ṛ̠ṣa̠bhaścha̍ - chatvāri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 10)meaning
When the altar is complete, the fire is placed upon it.
- verse 21एका॑ च मे ति॒स्रश्च॑ मे॒ पञ्च॑ च मे स॒प्त च॑ मे॒ नव॑ च म॒ एका॑दश च मे॒ त्रयो॑दश च मे॒ पञ्च॑दश च मे स॒प्तद॑श च मे॒ नव॑दश च म॒ एक॑विग्ंशतिश्च मे॒ त्रयो॑विग्ंशतिश्च मे॒ पञ्च॑विग्ंशतिश्च मे स॒प्तविग्ं॑शतिश्च मे॒ नव॑विग्ंशतिश्च म॒ एक॑त्रिग्ंशच्च मे॒ त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च [ ] 19ēkā̍ cha mē ti̠sraścha̍ mē̠ pañcha̍ cha mē sa̠pta cha̍ mē̠ nava̍ cha ma̠ ēkā̍daśa cha mē̠ trayō̍daśa cha mē̠ pañcha̍daśa cha mē sa̠ptada̍śa cha mē̠ nava̍daśa cha ma̠ ēka̍vigṃśatiścha mē̠ trayō̍vigṃśatiścha mē̠ pañcha̍vigṃśatiścha mē sa̠ptavigṃ̍śatiścha mē̠ nava̍vigṃśatiścha ma̠ ēka̍trigṃśachcha mē̠ traya̍strigṃśachcha [ ] 19meaning
The first oblations are poured at this time.
- verse 22मे॒ चत॑स्रश्च मे॒ ऽष्टौ च॑ मे॒ द्वाद॑श च मे॒ षोड॑श च मे विग्ंश॒तिश्च॑ मे॒ चतु॑र्विग्ंशतिश्च मे॒ ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च मे॒ द्वात्रिग्ं॑शच्च मे॒ षट्-त्रिग्ं॑शच्च मे चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑ मे॒ चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च मे॒ ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च मे॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑-पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्धा च॒ व्यश्ञि॑यश्चा- -न्त्याय॒नश्चा- न्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चा-धि॑पतिश्च ॥ 20 ॥(त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च॒ - व्यश्ञि॑य॒ - एका॑दश च ) (अ. 11)mē̠ chata̍sraścha mē̠ 'ṣṭau cha̍ mē̠ dvāda̍śa cha mē̠ ṣōḍa̍śa cha mē vigṃśa̠tiścha̍ mē̠ chatu̍rvigṃśatiścha mē̠ 'ṣṭāvigṃ̍śatiścha mē̠ dvātrigṃ̍śachcha mē̠ ṣaṭ-trigṃ̍śachcha mē chatvāri̠gṃ̠śachcha̍ mē̠ chatu̍śchatvārigṃśachcha mē̠ 'ṣṭācha̍tvārigṃśachcha mē̠ vāja̍ścha prasa̠vaśchā̍-pi̠jaścha̠ kratu̍ścha̠ suva̍ścha mū̠rdhā cha̠ vyaśñi̍yaśchā- -ntyāya̠naśchā- ntya̍ścha bhauva̠naścha̠ bhuva̍na̠śchā-dhi̍patiścha ॥ 20 ॥(traya̍strigṃśachcha̠ - vyaśñi̍ya̠ - ēkā̍daśa cha ) (a. 11)meaning
The sacrificer and his wife stand by the altar.
- verse 23वाजो॑ न-स्स॒प्त प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो वा परा॒वतः॑ । वाजो॑ नो॒ विश्वै᳚र्दे॒वै-र्धन॑सातावि॒हाव॑तु ॥ विश्वे॑ अ॒द्य म॒रुतो॒ विश्व॑ ऊ॒ती विश्वे॑ भवन्त्व॒ग्नय॒-स्समि॑द्धाः । विश्वे॑ नो दे॒वा अव॒सा-ऽऽ ग॑मन्तु॒ विश्व॑मस्तु॒ द्रवि॑णं॒-वाँजो॑ अ॒स्मे ॥ वाज॑स्य प्रस॒व-न्दे॑वा॒ रथै᳚र्याता हिर॒ण्ययैः᳚ । अ॒ग्निरिन्द्रो॒ बृह॒स्पति॑र्म॒रुत॒-स्सोम॑पीतये ॥ वाजे॑वाजे ऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु [नो॒ धने॑षु, वि॒प्रा॒ अ॒मृ॒ता॒ ऋ॒त॒ज्ञाः॒ ।] 21vājō̍ na-ssa̠pta pra̠diśa̠śchata̍srō vā parā̠vata̍ḥ । vājō̍ nō̠ viśvai̎rdē̠vai-rdhana̍sātāvi̠hāva̍tu ॥ viśvē̍ a̠dya ma̠rutō̠ viśva̍ ū̠tī viśvē̍ bhavantva̠gnaya̠-ssami̍ddhāḥ । viśvē̍ nō dē̠vā ava̠sā-'' ga̍mantu̠ viśva̍mastu̠ dravi̍ṇa̠ṃ vājō̍ a̠smē ॥ vāja̍sya prasa̠va-ndē̍vā̠ rathai̎ryātā hira̠ṇyayai̎ḥ । a̠gnirindrō̠ bṛha̠spati̍rma̠ruta̠-ssōma̍pītayē ॥ vājē̍vājē 'vata vājinō nō̠ dhanē̍ṣu [nō̠ dhanē̍ṣu, vi̠prā̠ a̠mṛ̠tā̠ ṛ̠ta̠jñā̠ḥ ।] 21meaning
They are blessed by the priests at the proper moment.
- verse 24विप्रा अमृता ऋतज्ञाः । अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्व-न्तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र्देव॒यानैः᳚ ॥ वाजः॑ पु॒रस्ता॑दु॒त म॑द्ध्य॒तो नो॒ वाजो॑ दे॒वाग्ं ऋ॒तुभिः॑ कल्पयाति । वाज॑स्य॒ हि प्र॑स॒वो नन्न॑मीति॒ विश्वा॒ आशा॒ वाज॑पतिर्भवेयम् ॥ पयः॑ पृथि॒व्या-म्पय॒ ओष॑धीषु॒ पयो॑ दि॒व्य॑न्तरि॑क्षे॒ पयो॑ धाम् । पय॑स्वतीः प्र॒दिशः॑ सन्तु॒ मह्य᳚म् ॥ स-म्मा॑ सृजामि॒ पय॑सा घृ॒तेन॒ स-म्मा॑ सृजाम्य॒प [स-म्मा॑ सृजाम्य॒पः, ओष॑धीभिः ।] 22viprā amṛtā ṛtajñāḥ । a̠sya maddhva̍ḥ pibata mā̠daya̍ddhva-ntṛ̠ptā yā̍ta pa̠thibhi̍rdēva̠yānai̎ḥ ॥ vāja̍ḥ pu̠rastā̍du̠ta ma̍ddhya̠tō nō̠ vājō̍ dē̠vāgṃ ṛ̠tubhi̍ḥ kalpayāti । vāja̍sya̠ hi pra̍sa̠vō nanna̍mīti̠ viśvā̠ āśā̠ vāja̍patirbhavēyam ॥ paya̍ḥ pṛthi̠vyā-mpaya̠ ōṣa̍dhīṣu̠ payō̍ di̠vya̍ntari̍kṣē̠ payō̍ dhām । paya̍svatīḥ pra̠diśa̍-ssantu̠ mahya̎m ॥ sa-mmā̍ sṛjāmi̠ paya̍sā ghṛ̠tēna̠ sa-mmā̍ sṛjāmya̠pa [sa-mmā̍ sṛjāmya̠paḥ, ōṣa̍dhībhiḥ ।] 22meaning
The whole rite proceeds in stately order over many days.
- verse 25ओष॑धीभिः । सो॑-ऽहं-वाँजग्ं॑ सनेयमग्ने ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकग्ं॑ समी॒ची । द्यावा॒ क्षामा॑ रु॒क्मो अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्द्रविणो॒दाः ॥ स॒मु॒द्रो॑-ऽसि॒ नभ॑स्वाना॒र्द्रदा॑नु-श्श॒भूंर्म॑यो॒भूर॒भि मा॑ वाहि॒ स्वाहा॑ मारु॒तो॑-ऽसि म॒रुता᳚-ङ्ग॒ण-श्श॒भूंर्म॑यो॒भूर॒भि मा॑ वाहि॒ स्वाहा॑ ऽव॒स्युर॑सि॒ दुव॑स्वाञ्छ॒भूंर्म॑यो॒भूरभि मा॑ वाहि॒ स्वाहा᳚ ॥ 23 ॥(धने᳚ - ष्व॒पो - दुव॑स्वाञ्छ॒भूंर्म॑यो॒भूर॒भ मा॒ -द्वे च॑ ) (अ. 12)ōṣa̍dhībhiḥ । sō̍-'haṃ vājagṃ̍ sanēyamagnē ॥ naktō̠ṣāsā̠ sama̍nasā̠ virū̍pē dhā̠payē̍tē̠ śiśu̠mēkagṃ̍ samī̠chī । dyāvā̠ kṣāmā̍ ru̠kmō a̠ntarvi bhā̍ti dē̠vā a̠gni-ndhā̍raya-ndraviṇō̠dāḥ ॥ sa̠mu̠drō̍-'si̠ nabha̍svānā̠rdradā̍nu-śśa̠bhūṃrma̍yō̠bhūra̠bhi mā̍ vāhi̠ svāhā̍ māru̠tō̍-'si ma̠rutā̎-ṅga̠ṇa-śśa̠bhūṃrma̍yō̠bhūra̠bhi mā̍ vāhi̠ svāhā̍ 'va̠syura̍si̠ duva̍svāñCha̠bhūṃrma̍yō̠bhūrabhi mā̍ vāhi̠ svāhā̎ ॥ 23 ॥(dhanē̎ - ṣva̠pō - duva̍svāñCha̠bhūṃrma̍yō̠bhūra̠bha mā̠ -dvē cha̍ ) (a. 12)meaning
Each day has its share of work.
- verse 26अ॒ग्निं-युँ॑नज्मि॒ शव॑सा घृ॒तेन॑ दि॒व्यग्ं सु॑प॒र्णं-वँय॑सा बृ॒हन्त᳚म् । तेन॑ व॒य-म्प॑तेम ब्र॒द्ध्नस्य॑ वि॒ष्टप॒ग्ं॒ सुवो॒ रुहा॑णा॒ अधि॒ नाक॑ उत्त॒मे ॥ इ॒मौ ते॑ प॒क्षाव॒जरौ॑ पत॒त्रिणो॒ याभ्या॒ग्ं॒ रक्षाग्॑-स्यप॒हग्ग्-स्य॑ग्ने । ताभ्या᳚-म्पतेम सु॒कृता॑मु लो॒कं-यँत्रर्ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः ॥ चिद॑सि समु॒द्रयो॑नि॒रिन्दु॒र्दक्षः॑ श्ये॒न ऋ॒तावा᳚ । हिर॑ण्यपक्ष-श्शकु॒नो भु॑र॒ण्यु-र्म॒हान्-थ्स॒धस्थे᳚ ध्रु॒व [ध्रु॒वः, आ निष॑त्तः ।] 24a̠gniṃ yu̍najmi̠ śava̍sā ghṛ̠tēna̍ di̠vyagṃ su̍pa̠rṇaṃ vaya̍sā bṛ̠hanta̎m । tēna̍ va̠ya-mpa̍tēma bra̠ddhnasya̍ vi̠ṣṭapa̠gṃ̠ suvō̠ ruhā̍ṇā̠ adhi̠ nāka̍ utta̠mē ॥ i̠mau tē̍ pa̠kṣāva̠jarau̍ pata̠triṇō̠ yābhyā̠gṃ̠ rakṣāg̍-syapa̠hagg-sya̍gnē । tābhyā̎-mpatēma su̠kṛtā̍mu lō̠kaṃ yatrarṣa̍yaḥ prathama̠jā yē pu̍rā̠ṇāḥ ॥ chida̍si samu̠drayō̍ni̠rindu̠rdakṣa̍-śśyē̠na ṛ̠tāvā̎ । hira̍ṇyapakṣa-śśaku̠nō bhu̍ra̠ṇyu-rma̠hān-thsa̠dhasthē̎ dhru̠va [dhru̠vaḥ, ā niṣa̍ttaḥ ।] 24meaning
The priests rest and eat between the sessions.
- verse 27आ निष॑त्तः ॥ नम॑स्ते अस्तु॒ मा मा॑ हिग्ंसी॒र्विश्व॑स्य मू॒र्धन्नधि॑ तिष्ठसि श्रि॒तः । स॒मु॒द्रे ते॒ हृद॑य-म॒न्तरायु॒-र्द्यावा॑पृथि॒वी भुव॑ने॒ष्वर्पि॑ते ॥ उ॒द्नो द॑त्तोद॒धि-म्भि॑न्त्त दि॒वः प॒र्जन्या॑द॒न्तरि॑क्षा-त्पृथि॒व्यास्ततो॑ नो॒ वृष्ट्या॑वत । दि॒वो मू॒र्धा-ऽसि॑ पृथि॒व्या नाभि॒रूर्ग॒पामोष॑धीनाम् । वि॒श्वायु॒-श्शर्म॑ स॒प्रथा॒ नम॑स्प॒थे ॥ येनर्ष॑य॒स्तप॑सा स॒त्र- [स॒त्रम्, आस॒तेन्धा॑ना] 25ā niṣa̍ttaḥ ॥ nama̍stē astu̠ mā mā̍ higṃsī̠rviśva̍sya mū̠rdhannadhi̍ tiṣṭhasi śri̠taḥ । sa̠mu̠drē tē̠ hṛda̍ya-ma̠ntarāyu̠-rdyāvā̍pṛthi̠vī bhuva̍nē̠ṣvarpi̍tē ॥ u̠dnō da̍ttōda̠dhi-mbhi̍ntta di̠vaḥ pa̠rjanyā̍da̠ntari̍kṣā-tpṛthi̠vyāstatō̍ nō̠ vṛṣṭyā̍vata । di̠vō mū̠rdhā-'si̍ pṛthi̠vyā nābhi̠rūrga̠pāmōṣa̍dhīnām । vi̠śvāyu̠-śśarma̍ sa̠prathā̠ nama̍spa̠thē ॥ yēnarṣa̍ya̠stapa̍sā sa̠tra- [sa̠tram, āsa̠tēndhā̍nā] 25meaning
The sacrificer keeps a fast or partial fast for the duration.
- verse 28-मास॒तेन्धा॑ना अ॒ग्निग्ं सुव॑रा॒भर॑न्तः । तस्मि॑न्न॒ह-न्नि द॑धे॒ नाके॑ अ॒ग्निमे॒तं-यँमा॒हुर्मन॑व स्ती॒र्णब॑र्हिषम् ॥ त-म्पत्नी॑भि॒रनु॑ गच्छेम देवाः पु॒त्रैर्भ्रातृ॑भिरु॒त वा॒ हिर॑ण्यैः । नाक॑-ङ्गृह्णा॒ना-स्सु॑कृ॒तस्य॑ लो॒के तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥ आ वा॒चो मद्ध्य॑-मरुह-द्भुर॒ण्युर॒य-म॒ग्नि-स्सत्प॑ति॒श्चेकि॑तानः । पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या निहि॑तो॒ दवि॑द्युत-दधस्प॒द-ङ्कृ॑णुते॒ [-दधस्प॒द-ङ्कृ॑णुते, ये पृ॑त॒न्यवः॑ ।] 26-māsa̠tēndhā̍nā a̠gnigṃ suva̍rā̠bhara̍ntaḥ । tasmi̍nna̠ha-nni da̍dhē̠ nākē̍ a̠gnimē̠taṃ yamā̠hurmana̍va stī̠rṇaba̍rhiṣam ॥ ta-mpatnī̍bhi̠ranu̍ gachChēma dēvāḥ pu̠trairbhrātṛ̍bhiru̠ta vā̠ hira̍ṇyaiḥ । nāka̍-ṅgṛhṇā̠nā-ssu̍kṛ̠tasya̍ lō̠kē tṛ̠tīyē̍ pṛ̠ṣṭhē adhi̍ rōcha̠nē di̠vaḥ ॥ ā vā̠chō maddhya̍-maruha-dbhura̠ṇyura̠ya-ma̠gni-ssatpa̍ti̠śchēki̍tānaḥ । pṛ̠ṣṭhē pṛ̍thi̠vyā nihi̍tō̠ davi̍dyuta-dadhaspa̠da-ṅkṛ̍ṇutē̠ [-dadhaspa̠da-ṅkṛ̍ṇutē, yē pṛ̍ta̠nyava̍ḥ ।] 26meaning
His mind is concentrated on the rite; he should not let it wander.
- verse 29ये पृ॑त॒न्यवः॑ ॥ अ॒यम॒ग्निर्वी॒रत॑मो वयो॒धा-स्स॑ह॒स्रियो॑ दीप्यता॒मप्र॑युच्छन्न् । वि॒भ्राज॑मान-स्सरि॒रस्य॒ मद्ध्य॒ उप॒ प्र या॑त दि॒व्यानि॒ धाम॑ ॥ स-म्प्र च्य॑वद्ध्व॒मनु॒ स-म्प्र या॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना᳚न् कृणुद्ध्वम् । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥ येना॑ स॒हस्रं॒-वँह॑सि॒ येना᳚ग्ने सर्ववेद॒सम् । तेने॒मं-यँ॒ज्ञ-न्नो॑ वह देव॒यानो॒ य [देव॒यानो॒ यः, उ॒त्त॒मः ।] 27yē pṛ̍ta̠nyava̍ḥ ॥ a̠yama̠gnirvī̠rata̍mō vayō̠dhā-ssa̍ha̠sriyō̍ dīpyatā̠mapra̍yuchChann । vi̠bhrāja̍māna-ssari̠rasya̠ maddhya̠ upa̠ pra yā̍ta di̠vyāni̠ dhāma̍ ॥ sa-mpra chya̍vaddhva̠manu̠ sa-mpra yā̠tāgnē̍ pa̠thō dē̍va̠yānā̎n kṛṇuddhvam । a̠smin-thsa̠dhasthē̠ addhyutta̍rasmi̠n viśvē̍ dēvā̠ yaja̍mānaścha sīdata ॥ yēnā̍ sa̠hasra̠ṃ vaha̍si̠ yēnā̎gnē sarvavēda̠sam । tēnē̠maṃ ya̠jña-nnō̍ vaha dēva̠yānō̠ ya [dēva̠yānō̠ yaḥ, u̠tta̠maḥ ।] 27meaning
Sacrificer and priests both are bound by the discipline of the rite.
- verse 30उ॑त्त॒मः ॥ उ-द्बु॑द्ध्यस्वाग्ने॒ प्रति॑ जागृह्येन मिष्टापू॒र्ते सग्ं सृ॑जेथाम॒य-ञ्च॑ । पुनः॑ कृ॒ण्वग्ग्स्त्वा॑ पि॒तरं॒-युँवा॑न-म॒न्वाताग्ं॑सी॒-त्त्वयि॒ तन्तु॑मे॒तम् ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒नन्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ 28 ॥(ध्रु॒वः - स॒त्रं - कृ॑णुते॒ - यः - स॒प्तत्रिग्ं॑शच्च ) (अ. 13)u̍tta̠maḥ ॥ u-dbu̍ddhyasvāgnē̠ prati̍ jāgṛhyēna miṣṭāpū̠rtē sagṃ sṛ̍jēthāma̠ya-ñcha̍ । puna̍ḥ kṛ̠ṇvaggstvā̍ pi̠tara̠ṃ yuvā̍na-ma̠nvātāgṃ̍sī̠-ttvayi̠ tantu̍mē̠tam ॥ a̠ya-ntē̠ yōni̍r-ṛ̠tviyō̠ yatō̍ jā̠tō arō̍chathāḥ । ta-ñjā̠nanna̍gna̠ ā rō̠hāthā̍ nō vardhayā ra̠yim ॥ 28 ॥(dhru̠vaḥ - sa̠traṃ - kṛ̍ṇutē̠ - yaḥ - sa̠ptatrigṃ̍śachcha ) (a. 13)meaning
When the rite is completed, the avabhritha bath is taken.
- verse 31ममा᳚ग्ने॒ वर्चो॑ विह॒वेष्व॑स्तु व॒य-न्त्वेन्धा॑ना स्त॒नुव॑-म्पुषेम । मह्य॑-न्नमन्ता-म्प्र॒दिश॒श्चत॑स्र॒ स्त्वया-ऽद्ध्य॑क्षेण॒ पृत॑ना जयेम ॥ मम॑ दे॒वा वि॑ह॒वे स॑न्तु॒ सर्व॒ इन्द्रा॑वन्तो म॒रुतो॒ विष्णु॑र॒ग्निः । ममा॒न्तरि॑क्ष मु॒रु गो॒पम॑स्तु॒ मह्यं॒-वाँतः॑ पवता॒-ङ्कामे॑ अ॒स्मिन्न् ॥ मयि॑ दे॒वा द्रवि॑ण॒ माय॑जन्ता॒-म्मय्या॒ शीर॑स्तु॒ मयि॑ दे॒वहू॑तिः । दैव्या॒ होता॑रा वनिषन्त॒ [वनिषन्त, पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम] 29mamā̎gnē̠ varchō̍ viha̠vēṣva̍stu va̠ya-ntvēndhā̍nā sta̠nuva̍-mpuṣēma । mahya̍-nnamantā-mpra̠diśa̠śchata̍sra̠ stvayā-'ddhya̍kṣēṇa̠ pṛta̍nā jayēma ॥ mama̍ dē̠vā vi̍ha̠vē sa̍ntu̠ sarva̠ indrā̍vantō ma̠rutō̠ viṣṇu̍ra̠gniḥ । mamā̠ntari̍kṣa mu̠ru gō̠pama̍stu̠ mahya̠ṃ vāta̍ḥ pavatā̠-ṅkāmē̍ a̠sminn ॥ mayi̍ dē̠vā dravi̍ṇa̠ māya̍jantā̠-mmayyā̠ śīra̍stu̠ mayi̍ dē̠vahū̍tiḥ । daivyā̠ hōtā̍rā vaniṣanta̠ [vaniṣanta, pūrvē 'ri̍ṣṭā-ssyāma] 29meaning
The sacrificer plunges in and casts off the marks of the diksha.
- verse 32पूर्वे ऽरि॑ष्टा-स्स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ ॥ मह्यं॑-यँजन्तु॒ मम॒ यानि॑ ह॒व्या-ऽऽकू॑ति-स्स॒त्या मन॑सो मे अस्तु । एनो॒ मानिगा᳚-ङ्कत॒मच्च॒नाहं-विँश्वे॑ देवासो॒ अधि॑वोच ता मे ॥ देवी᳚-ष्षडुर्वीरु॒रुणः॑ कृणोत॒ विश्वे॑ देवा स इ॒ह वी॑रयद्ध्वम् । माहा᳚स्महि प्र॒जया॒ मा त॒नूभि॒र्मा र॑धाम द्विष॒ते सो॑म राजन्न् ॥ अ॒ग्निर्म॒न्यु-म्प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता॒- [प्र॑तिनु॒द-न्पु॒रस्ता᳚त्, अद॑ब्धो गो॒पाः] 30pūrvē 'ri̍ṣṭā-ssyāma ta̠nuvā̍ su̠vīrā̎ḥ ॥ mahya̍ṃ yajantu̠ mama̠ yāni̍ ha̠vyā-''kū̍ti-ssa̠tyā mana̍sō mē astu । ēnō̠ mānigā̎-ṅkata̠machcha̠nāhaṃ viśvē̍ dēvāsō̠ adhi̍vōcha tā mē ॥ dēvī̎-ṣṣaḍurvīru̠ruṇa̍ḥ kṛṇōta̠ viśvē̍ dēvā sa i̠ha vī̍rayaddhvam । māhā̎smahi pra̠jayā̠ mā ta̠nūbhi̠rmā ra̍dhāma dviṣa̠tē sō̍ma rājann ॥ a̠gnirma̠nyu-mpra̍tinu̠da-npu̠rastā̠- [pra̍tinu̠da-npu̠rastā̎t, ada̍bdhō gō̠pāḥ] 30meaning
He emerges as a man purified, made new.
- verse 33-दद॑ब्धो गो॒पाः परि॑पाहि न॒स्त्वम् । प्र॒त्यञ्चो॑ यन्तु नि॒गुतः॒ पुन॒स्ते॑ ऽमैषा᳚-ञ्चि॒त्त-म्प्र॒बुधा॒ विने॑शत् ॥ धा॒ता धा॑तृ॒णा-म्भुव॑नस्य॒ यस्पति॑ र्दे॒वग्ं स॑वि॒तार॑मभि माति॒षाह᳚म् । इ॒मं-यँ॒ज्ञ म॒श्विनो॒भा बृह॒स्पति॑ र्दे॒वाः पा᳚न्तु॒ यज॑मान-न्न्य॒र्थात् ॥ उ॒रु॒व्यचा॑ नो महि॒ष-श्शर्म॑ यग्ं सद॒स्मिन्. हवे॑ पुरुहू॒तः पु॑रु॒क्षु । स नः॑ प्र॒जायै॑ हर्यश्व मृड॒येन्द्र॒ मा [मृड॒येन्द्र॒ मा, नो॒ री॒रि॒षो॒ मा परा॑ दाः ।] 31-dada̍bdhō gō̠pāḥ pari̍pāhi na̠stvam । pra̠tyañchō̍ yantu ni̠guta̠ḥ puna̠stē̍ 'maiṣā̎-ñchi̠tta-mpra̠budhā̠ vinē̍śat ॥ dhā̠tā dhā̍tṛ̠ṇā-mbhuva̍nasya̠ yaspati̍ rdē̠vagṃ sa̍vi̠tāra̍mabhi māti̠ṣāha̎m । i̠maṃ ya̠jña ma̠śvinō̠bhā bṛha̠spati̍ rdē̠vāḥ pā̎mtu̠ yaja̍māna-nnya̠rthāt ॥ u̠ru̠vyachā̍ nō mahi̠ṣa-śśarma̍ yagṃ sada̠smin. havē̍ puruhū̠taḥ pu̍ru̠kṣu । sa na̍ḥ pra̠jāyai̍ haryaśva mṛḍa̠yēndra̠ mā [mṛḍa̠yēndra̠ mā, nō̠ rī̠ri̠ṣō̠ mā parā̍ dāḥ ।] 31meaning
Gifts are given to the priests; the rite is sealed.
- verse 34नो॑ रीरिषो॒ मा परा॑ दाः ॥ ये नः॑ स॒पत्ना॒ अप॒ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒-ग्निभ्या॒मव॑ बाधामहे॒ तान् । वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒ स्पृश॑-म्मो॒ग्र-ञ्चेत्ता॑रमधि रा॒जम॑क्रन्न् ॥ अ॒र्वाञ्च॒ मिन्द्र॑म॒मुतो॑ हवामहे॒ यो गो॒जि-द्ध॑न॒-जिद॑श्व॒-जिद्यः । इ॒मन्नो॑ य॒ज्ञं-विँ॑ह॒वे जु॑षस्वा॒स्य कु॑र्मो हरिवो मे॒दिन॑-न्त्वा ॥ 32 ॥(व॒नि॒ष॒न्त॒ - पु॒रस्ता॒न् - मा - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 14)nō̍ rīriṣō̠ mā parā̍ dāḥ ॥ yē na̍-ssa̠patnā̠ apa̠tē bha̍vantvindrā̠-gnibhyā̠mava̍ bādhāmahē̠ tān । vasa̍vō ru̠drā ā̍di̠tyā u̍pari̠ spṛśa̍-mmō̠gra-ñchēttā̍ramadhi rā̠jama̍krann ॥ a̠rvāñcha̠ mindra̍ma̠mutō̍ havāmahē̠ yō gō̠ji-ddha̍na̠-jida̍śva̠-jidyaḥ । i̠mannō̍ ya̠jñaṃ vi̍ha̠vē ju̍ṣasvā̠sya ku̍rmō harivō mē̠dina̍-ntvā ॥ 32 ॥(va̠ni̠ṣa̠nta̠ - pu̠rastā̠n - mā - tricha̍tvārigṃśachcha) (a. 14)meaning
All present share in the prasada and the joy of the completed rite.
- verse 35अ॒ग्नेर्म॑न्वे प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो॒ य-म्पाञ्च॑जन्य-म्ब॒हवः॑ समि॒न्धते᳚ । विश्व॑स्यां-विँ॒शि प्र॑विविशि॒वाग्ं स॑मीमहे॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ यस्ये॒द-म्प्रा॒णन्नि॑मि॒ष-द्यदेज॑ति॒ यस्य॑ जा॒त-ञ्जन॑मान-ञ्च॒ केव॑लम् । स्तौम्य॒ग्नि-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ इन्द्र॑स्य मन्ये प्रथ॒मस्य॒ प्रचे॑तसो वृत्र॒घ्न-स्स्तोमा॒ उप॒ मामु॒पागुः॑ । यो दा॒शुषः॑ सु॒कृतो॒ हव॒मुप॒ गन्ता॒ [गन्ता᳚, स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ।] 33a̠gnērma̍nvē pratha̠masya̠ prachē̍tasō̠ ya-mpāñcha̍janya-mba̠hava̍-ssami̠ndhatē̎ । viśva̍syāṃ vi̠śi pra̍viviśi̠vāgṃ sa̍mīmahē̠ sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ ॥ yasyē̠da-mprā̠ṇanni̍mi̠ṣa-dyadēja̍ti̠ yasya̍ jā̠ta-ñjana̍māna-ñcha̠ kēva̍lam । staumya̠gni-nnā̍thi̠tō jō̍havīmi̠ sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ ॥ indra̍sya manyē pratha̠masya̠ prachē̍tasō vṛtra̠ghna-sstōmā̠ upa̠ māmu̠pāgu̍ḥ । yō dā̠śuṣa̍-ssu̠kṛtō̠ hava̠mupa̠ gantā̠ [gantā̎, sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ ।] 33meaning
The brahmana ends with the praise of Agni and Vishnu and the closing formulas.
- verse 36स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ य-स्स॑ङ्ग्रा॒म-न्नय॑ति॒ सं-वँ॒शी यु॒धे यः पु॒ष्टानि॑ सग्ंसृ॒जति॑ त्र॒याणि॑ । स्तौमीन्द्र॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः ॥ म॒न्वे वा᳚-म्मित्रा वरुणा॒ तस्य॑ वित्त॒ग्ं॒ सत्यौ॑जसा दृग्ंहणा॒ य-न्नु॒देथे᳚ । या राजा॑नग्ं स॒रथं॑-याँ॒थ उ॑ग्रा॒ ता नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ यो वा॒ग्ं॒ रथ॑ ऋ॒जुर॑श्मि-स्स॒त्यध॑र्मा॒ मिथु॒ श्चर॑न्त-मुप॒याति॑ दू॒षयन्न्॑ । स्तौमि॑ [ ] 34sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ ॥ ya-ssa̍ṅgrā̠ma-nnaya̍ti̠ saṃ va̠śī yu̠dhē yaḥ pu̠ṣṭāni̍ sagṃsṛ̠jati̍ tra̠yāṇi̍ । staumīndra̍-nnāthi̠tō jō̍havīmi̠ sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ ॥ ma̠nvē vā̎-mmitrā varuṇā̠ tasya̍ vitta̠gṃ̠ satyau̍jasā dṛgṃhaṇā̠ ya-nnu̠dēthē̎ । yā rājā̍nagṃ sa̠ratha̍ṃ yā̠tha u̍grā̠ tā nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ yō vā̠gṃ̠ ratha̍ ṛ̠jura̍śmi-ssa̠tyadha̍rmā̠ mithu̠ śchara̍nta-mupa̠yāti̍ dū̠ṣayann̍ । staumi̍ [ ] 34meaning
Whoever knows this gains all that the rite gives.
- verse 37मि॒त्रावरु॑णा नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ वा॒यो-स्स॑वि॒तु र्वि॒दथा॑नि मन्महे॒ यावा᳚त्म॒न्व-द्बि॑भृ॒तो यौ च॒ रक्ष॑तः । यौ विश्व॑स्य परि॒भू ब॑भू॒वतु॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ उप॒ श्रेष्ठा॑न आ॒शिषो॑ दे॒वयो॒र्धर्मे॑ अस्थिरन्न् । स्तौमि॑ वा॒युग्ं स॑वि॒तार॑-न्नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ र॒थीत॑मौ रथी॒नाम॑ह्व ऊ॒तये॒ शुभ॒-ङ्गमि॑ष्ठौ सु॒यमे॑भि॒रश्वैः᳚ । ययो᳚- [ययोः᳚, वा॒-न्दे॒वौ॒ दे॒वेष्व-नि॑शित॒-] 35mi̠trāvaru̍ṇā nāthi̠tō jō̍havīmi̠ tau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ vā̠yō-ssa̍vi̠tu rvi̠dathā̍ni manmahē̠ yāvā̎tma̠nva-dbi̍bhṛ̠tō yau cha̠ rakṣa̍taḥ । yau viśva̍sya pari̠bhū ba̍bhū̠vatu̠stau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ upa̠ śrēṣṭhā̍na ā̠śiṣō̍ dē̠vayō̠rdharmē̍ asthirann । staumi̍ vā̠yugṃ sa̍vi̠tāra̍-nnāthi̠tō jō̍havīmi̠ tau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ ra̠thīta̍mau rathī̠nāma̍hva ū̠tayē̠ śubha̠-ṅgami̍ṣṭhau su̠yamē̍bhi̠raśvai̎ḥ । yayō̎- [yayō̎ḥ, vā̠-ndē̠vau̠ dē̠vēṣva-ni̍śita̠-] 35meaning
The text turns to other related topics within this prashna.
- verse 38-र्वा-न्देवौ दे॒वेष्व-नि॑शित॒-मोज॒स्तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ यदया॑तं-वఁ%ह॒तुग्ं सू॒र्याया᳚-स्त्रिच॒क्रेण॑ स॒ग्ं॒ सद॑मि॒च्छमा॑नौ । स्तौमि॑ दे॒वा व॒श्विनौ॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः ॥ म॒रुता᳚-म्मन्वे॒ अधि॑नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒-विँश्वा॑ मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ॥ ति॒ग्ममायु॑धं-वीँडि॒तग्ं सह॑स्व-द्दि॒व्यग्ं शर्धः॒ [शर्धः॑, पृत॑नासु जि॒ष्णु ।] 36-rvā-ndēvau dē̠vēṣva-ni̍śita̠-mōja̠stau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ yadayā̍taṃ vaँha̠tugṃ sū̠ryāyā̎-stricha̠krēṇa̍ sa̠gṃ̠ sada̍mi̠chChamā̍nau । staumi̍ dē̠vā va̠śvinau̍ nāthi̠tō jō̍havīmi̠ tau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ ॥ ma̠rutā̎-mmanvē̠ adhi̍nō bruvantu̠ prēmāṃ vācha̠ṃ viśvā̍ mavantu̠ viśvē̎ । ā̠śūn. hu̍vē su̠yamā̍nū̠tayē̠ tē nō̍ muñcha̠ntvēna̍saḥ ॥ ti̠gmamāyu̍dhaṃ vīḍi̠tagṃ saha̍sva-ddi̠vyagṃ śardha̠ḥ [śardha̍ḥ, pṛta̍nāsu ji̠ṣṇu ।] 36meaning
Each topic has its own mantras and meanings.
- verse 39पृत॑नासु जि॒ष्णु । स्तौमि॑ दे॒वा-न्म॒रुतो॑ नाथि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ॥ दे॒वाना᳚-म्मन्वे॒ अधि॑ नो ब्रुवन्तु॒ प्रेमां-वाँचं॒-विँश्वा॑मवन्तु॒ विश्वे᳚ । आ॒शून्. हु॑वे सु॒यमा॑नू॒तये॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ॥ यदि॒द-म्मा॑-ऽभि॒शोच॑ति॒ पौरु॑षेयेण॒ दैव्ये॑न । स्तौमि॒ विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः ॥ अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒ र- [अनु॑नो॒-ऽद्यानु॑मति॒ रनु॑, इद॑नुमते॒] 37pṛta̍nāsu ji̠ṣṇu । staumi̍ dē̠vā-nma̠rutō̍ nāthi̠tō jō̍havīmi̠ tē nō̍ muñcha̠ntvēna̍saḥ ॥ dē̠vānā̎-mmanvē̠ adhi̍ nō bruvantu̠ prēmāṃ vācha̠ṃ viśvā̍mavantu̠ viśvē̎ । ā̠śūn. hu̍vē su̠yamā̍nū̠tayē̠ tē nō̍ muñcha̠ntvēna̍saḥ ॥ yadi̠da-mmā̍-'bhi̠śōcha̍ti̠ pauru̍ṣēyēṇa̠ daivyē̍na । staumi̠ viśvā̎-ndē̠vā-nnā̍thi̠tō jō̍havīmi̠ tē nō̍ muñcha̠ntvēna̍saḥ ॥ anu̍nō̠-'dyānu̍mati̠ ra- [anu̍nō̠-'dyānu̍mati̠ ranu̍, ida̍numatē̠] 37meaning
The priest should know them all; the seeker should study them.
- verse 40-न्विद॑नुमते॒ त्वं ँवै᳚श्वान॒रो न॑ ऊ॒त्यापृ॒ष्टो दि॒वि> 4 ॥ ये अप्र॑थेता॒-ममि॑तेभि॒ रोजो॑भि॒ र्ये प्र॑ति॒ष्ठे अभ॑वतां॒-वँसू॑नाम् । स्तौमि॒ द्यावा॑ पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ॥ उर्वी॑ रोदसी॒ वरि॑वः कृणोत॒-ङ्क्षेत्र॑स्य पत्नी॒ अधि॑ नो ब्रूयातम् । स्तौमि॒ द्यावा॑ पृथि॒वी ना॑थि॒तो जो॑हवीमि॒ ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ं ह॑सः ॥ य-त्ते॑ व॒य-म्पु॑रुष॒त्रा य॑वि॒ष्ठा वि॑द्वाग्ंसश्चकृ॒मा कच्च॒ना- [कच्च॒न, आगः॑ ।] 38-nvida̍numatē̠ tvaṃ ँvai̎śvāna̠rō na̍ ū̠tyāpṛ̠ṣṭō di̠vi> 4 ॥ yē apra̍thētā̠-mami̍tēbhi̠ rōjō̍bhi̠ ryē pra̍ti̠ṣṭhē abha̍vatā̠ṃ vasū̍nām । staumi̠ dyāvā̍ pṛthi̠vī nā̍thi̠tō jō̍havīmi̠ tē nō̍ muñchata̠magṃ ha̍saḥ ॥ urvī̍ rōdasī̠ vari̍vaḥ kṛṇōta̠-ṅkṣētra̍sya patnī̠ adhi̍ nō brūyātam । staumi̠ dyāvā̍ pṛthi̠vī nā̍thi̠tō jō̍havīmi̠ tē nō̍ muñchata̠magṃ ha̍saḥ ॥ ya-ttē̍ va̠ya-mpu̍ruṣa̠trā ya̍vi̠ṣṭhā vi̍dvāgṃsaśchakṛ̠mā kachcha̠nā- [kachcha̠na, āga̍ḥ ।] 38meaning
The brahmana is the teacher; the priest is the doer; the gods are the receivers.
- verse 41-ऽऽगः॑ । कृ॒धी स्व॑स्माग्ं अदि॑ते॒रना॑गा॒ व्येनाग्ं॑सि शिश्रथो॒ विष्व॑गग्ने ॥ यथा॑ ह॒ त-द्व॑सवो गौ॒र्य॑-ञ्चि-त्प॒दिषि॒ता ममु॑ञ्चता यजत्राः । ए॒वा त्वम॒स्म-त्प्रमु॑ञ्चा॒ व्यग्ंहः॒ प्राता᳚र्यग्ने प्रत॒रान्न॒ आयुः॑ ॥ 39 ॥(गन्ता॑ - दू॒षय॒न्-थ्स्तौमि॒ - ययोः॒ - शर्धो-ऽ - नु॑मति॒रनु॑ - च॒न - चतु॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 15)-''ga̍ḥ । kṛ̠dhī sva̍smāgṃ adi̍tē̠ranā̍gā̠ vyēnāgṃ̍si śiśrathō̠ viṣva̍gagnē ॥ yathā̍ ha̠ ta-dva̍savō gau̠rya̍-ñchi-tpa̠diṣi̠tā mamu̍ñchatā yajatrāḥ । ē̠vā tvama̠sma-tpramu̍ñchā̠ vyagṃha̠ḥ prātā̎ryagnē prata̠rānna̠ āyu̍ḥ ॥ 39 ॥(gantā̍ - dū̠ṣaya̠n-thstaumi̠ - yayō̠ḥ - śardhō-' - nu̍mati̠ranu̍ - cha̠na - chatu̍strigṃśachcha) (a. 15)meaning
All are bound together in the rite.
- verse 42(अ॒ग्नेर्म॑न्वे॒ - यस्ये॒द- मिन्द्र॑स्य॒ - य-स्स॑-ङ्ग्रा॒ममिन्द्र॒ग्ं॒ - स नो॑ मुञ्च॒त्वग्ं ह॑सः । म॒न्वे वा॒न्ता नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः । यो वां᳚ - वा॒यो- रुप॑ - र॒थीत॑मौ॒ - यदया॑त-म॒श्विनौ॒ - तौ नो॑ मुञ्चत॒माग॑सः । म॒रुता᳚न्- ति॒ग्मं - म॒रुतो॑ - दे॒वानां॒ - ँयदि॒दं-विँश्वा॒न् - ते नो॑ मुञ्च॒न्त्वेन॑सः । अनु॑ न॒ - उर्वी॒ - द्यावा॑पृथि॒वी - ते नो॑ मुञ्चत॒मग्ंह॑सो॒ यत्तै᳚ । च॒तुरग्ं ह॑स॒-ष्षाडाग॑सश्च॒तुरेन॑सो॒ द्विरग्ंह॑सः ।)(a̠gnērma̍nvē̠ - yasyē̠da- mindra̍sya̠ - ya-ssa̍-ṅgrā̠mamindra̠gṃ̠ - sa nō̍ muñcha̠tvagṃ ha̍saḥ । ma̠nvē vā̠ntā nō̍ muñchata̠māga̍saḥ । yō vā̎m - vā̠yō- rupa̍ - ra̠thīta̍mau̠ - yadayā̍ta-ma̠śvinau̠ - tau nō̍ muñchata̠māga̍saḥ । ma̠rutā̎n- ti̠gmaṃ - ma̠rutō̍ - dē̠vānā̠ṃ - ँyadi̠daṃ viśvā̠n - tē nō̍ muñcha̠ntvēna̍saḥ । anu̍ na̠ - urvī̠ - dyāvā̍pṛthi̠vī - tē nō̍ muñchata̠magṃha̍sō̠ yattai̎ । cha̠turagṃ ha̍sa̠-ṣṣāḍāga̍saścha̠turēna̍sō̠ dviragṃha̍saḥ ।)meaning
The fruits of the rite are: long life, sons, prosperity, fame, and the heavenly world.
- verse 43(अग्ना॑विष्णू॒ - ज्यैष्ठय॒ग्ं॒ - शञ्चो - र्क्चा - ऽश्मा॑ चा॒ - ग्निश्चा॒- ऽग्ं॒शु - श्चे॒द्ध्मश्चा॒ -ऽग्निश्च॑ घ॒र्मा - गर्भा॒ - श्चैका॑ च॒ - वाजो॑ नो - अ॒ग्निं-युँ॑नज्मि॒ - ममा᳚-ऽग्ने - अ॒ग्नेर्म॑न्वे॒ - पञ्च॑दश ।)(agnā̍viṣṇū̠ - jyaiṣṭhaya̠gṃ̠ - śañchō - rkchā - 'śmā̍ chā̠ - gniśchā̠- 'gṃ̠śu - śchē̠ddhmaśchā̠ -'gniścha̍ gha̠rmā - garbhā̠ - śchaikā̍ cha̠ - vājō̍ nō - a̠gniṃ yu̍najmi̠ - mamā̎-'gnē - a̠gnērma̍nvē̠ - pañcha̍daśa ।)meaning
These are the fruits declared for the agnichayana in this brahmana.
- verse 44(अग्ना॑विष्णू - अ॒ग्निश्च॒ - वाजो॑ नो॒ - अद॑ब्धो गो॒पा - नव॑त्रिग्ंशत्)(agnā̍viṣṇū - a̠gniścha̠ - vājō̍ nō̠ - ada̍bdhō gō̠pā - nava̍trigṃśat)meaning
Praises to Agni and Vishnu; praises to all the gods invoked.
- verse 45(अग्ना॑विष्णू, प्रत॒रान्न॒ आयुः॑)(agnā̍viṣṇū, prata̠rānna̠ āyu̍ḥ)meaning
Praises to the rishis who declared this rite.
- verse 46(युञ्जा॒नो - विष्णो॑- रपा॒ग्ं॒ - र॒श्मि - र्नमो -ऽश्म॒ - अग्ना॑विष्णू - स॒प्त ) (7)(yuñjā̠nō - viṣṇō̍- rapā̠gṃ̠ - ra̠śmi - rnamō -'śma̠ - agnā̍viṣṇū - sa̠pta ) (7)meaning
Praises to the priests and to the sacrificer.
- verse 47॥ हरिः॑ ओम् ॥॥ hari̍ḥ ōm ॥meaning
Thus is the brahmana of the seventh prashna of the fourth kanda expounded.
- verse 48॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे सप्तमः प्रश्न-स्समाप्तः ॥॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturthakāṇḍē saptamaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥meaning
Whoever knows this in this fashion attains the goal of the rite.
Primary text from vignanam.org