KYTS 4.6 Asmannoorjam Parvate
Krishna
tap any word for its meaning
- verse 1कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे षष्ठः प्रश्नः - परिषेचन-संस्काराभिधानंkṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturthakāṇḍē ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ - pariṣēchana-saṃskārābhidhānaṃmeaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 2ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 3अश्म॒न्नूर्ज॒-म्पर्व॑ते शिश्रिया॒णां-वाँते॑ प॒र्जन्ये॒ वरु॑णस्य॒ शुष्मे᳚ । अ॒द्भ्य ओष॑धीभ्यो॒ वन॒स्पति॒भ्यो-ऽधि॒ सम्भृ॑ता॒-न्ता-न्न॒ इष॒मूर्ज॑-न्धत्त मरुत-स्सग्ं ररा॒णाः ॥ अश्मग्ग्॑स्ते॒ क्षुद॒मु-न्ते॒ शुगृ॑च्छतु॒ य-न्द्वि॒ष्मः ॥ स॒मु॒द्रस्य॑ त्वा॒-ऽवाक॒या-ऽग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ हि॒मस्य॑ त्वा ज॒रायु॒णा-ऽग्ने॒ परि॑ व्ययामसि । पा॒व॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ उप॒- [उप॑, ज्मन्नुप॑] 1aśma̠nnūrja̠-mparva̍tē śiśriyā̠ṇāṃ vātē̍ pa̠rjanyē̠ varu̍ṇasya̠ śuṣmē̎ । a̠dbhya ōṣa̍dhībhyō̠ vana̠spati̠bhyō-'dhi̠ sambhṛ̍tā̠-ntā-nna̠ iṣa̠mūrja̍-ndhatta maruta-ssagṃ rarā̠ṇāḥ ॥ aśmagg̍stē̠ kṣuda̠mu-ntē̠ śugṛ̍chChatu̠ ya-ndvi̠ṣmaḥ ॥ sa̠mu̠drasya̍ tvā̠-'vāka̠yā-'gnē̠ pari̍ vyayāmasi । pā̠va̠kō a̠smabhyagṃ̍ śi̠vō bha̍va ॥ hi̠masya̍ tvā ja̠rāyu̠ṇā-'gnē̠ pari̍ vyayāmasi । pā̠va̠kō a̠smabhyagṃ̍ śi̠vō bha̍va ॥ upa̠- [upa̍, jmannupa̍] 1meaning
O rock and mountain, store your nourishment; let it dwell in wind, rain, and in Varuna's might — from water, let it flow into plants and into the sacred fire.
- verse 4-ज्मन्नुप॑ वेत॒से-ऽव॑त्तर-न्न॒दीष्वा । अग्ने॑ पि॒त्तम॒पाम॑सि ॥ मण्डू॑कि॒ ताभि॒रा ग॑हि॒ सेम-न्नो॑ य॒ज्ञम् । पा॒व॒कव॑र्णग्ं शि॒व-ङ्कृ॑धि ॥ पा॒व॒क आ चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा । क्षाम॑-न्रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना᳚ ॥ तूर्व॒-न्न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे । न त॑तृषा॒णो अ॒जरः॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान् [आ दे॒वान्, व॒क्षि॒ यक्षि॑ च ।] 2-jmannupa̍ vēta̠sē-'va̍ttara-nna̠dīṣvā । agnē̍ pi̠ttama̠pāma̍si ॥ maṇḍū̍ki̠ tābhi̠rā ga̍hi̠ sēma-nnō̍ ya̠jñam । pā̠va̠kava̍rṇagṃ śi̠va-ṅkṛ̍dhi ॥ pā̠va̠ka ā chi̠taya̍ntyā kṛ̠pā । kṣāma̍-nruru̠cha u̠ṣasō̠ na bhā̠nunā̎ ॥ tūrva̠-nna yāma̠nnēta̍śasya̠ nū raṇa̠ ā yō ghṛ̠ṇē । na ta̍tṛṣā̠ṇō a̠jara̍ḥ ॥ agnē̍ pāvaka rō̠chiṣā̍ ma̠ndrayā̍ dēva ji̠hvayā̎ । ā dē̠vān [ā dē̠vān, va̠kṣi̠ yakṣi̍ cha ।] 2meaning
In the frog who dwells in the reed, in the river, in the fire — may the bile of the waters be cleared away and the frog's touch purify.
- verse 5व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वो-ऽग्ने॑ दे॒वाग्ं इ॒हा-ऽऽ व॑ह । उप॑ य॒ज्ञग्ं ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒पामि॒द-न्न्यय॑नग्ं समु॒द्रस्य॑ नि॒वेश॑नम् । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ नम॑स्ते॒ हर॑से शो॒चिषे॒ नम॑स्ते अस्त्व॒र्चिषे᳚ । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ नृ॒षदे॒ व- [नृ॒षदे॒ वट्, अ॒फ्सु॒षदे॒ व-ड्व॑न॒सदे॒] 3va̍kṣi̠ yakṣi̍ cha ॥ sa na̍ḥ pāvaka dīdi̠vō-'gnē̍ dē̠vāgṃ i̠hā-'' va̍ha । upa̍ ya̠jñagṃ ha̠viścha̍ naḥ ॥ a̠pāmi̠da-nnyaya̍nagṃ samu̠drasya̍ ni̠vēśa̍nam । a̠nya-ntē̍ a̠sma-tta̍pantu hē̠taya̍ḥ pāva̠kō a̠smabhyagṃ̍ śi̠vō bha̍va ॥ nama̍stē̠ hara̍sē śō̠chiṣē̠ nama̍stē astva̠rchiṣē̎ । a̠nya-ntē̍ a̠sma-tta̍pantu hē̠taya̍ḥ pāva̠kō a̠smabhyagṃ̍ śi̠vō bha̍va ॥ nṛ̠ṣadē̠ va- [nṛ̠ṣadē̠ vaṭ, a̠phsu̠ṣadē̠ va-ḍva̍na̠sadē̠] 3meaning
O shining Agni, bring here the gods; you are the navel of the earth, you protect — bring the sages with the soma.
- verse 6-ड॑फ्सु॒षदे॒ व-ड्व॑न॒सदे॒ व-ड्ब॑र्हि॒षदे॒ वट्-थ्सु॑व॒र्विदे॒ वट् ॥ ये दे॒वा दे॒वानां᳚-यँ॒ज्ञिया॑ य॒ज्ञिया॑नाग्ं संवँ-थ्स॒रीण॒मुप॑ भा॒गमास॑ते । अ॒हु॒तादो॑ ह॒विषो॑ य॒ज्ञे अ॒स्मिन्-थ्स्व॒य-ञ्जु॑हुद्ध्व॒-म्मधु॑नो घृ॒तस्य॑ ॥ ये दे॒वा दे॒वेष्वधि॑ देव॒त्वमाय॒न्॒ ये ब्रह्म॑णः पुर ए॒तारो॑ अ॒स्य । येभ्यो॒ नर्ते पव॑ते॒ धाम॒ कि-ञ्च॒न न ते दि॒वो न पृ॑थि॒व्या अधि॒ स्नुषु॑ ॥ प्रा॒ण॒दा [प्रा॒ण॒दाः, अ॒पा॒न॒दा व्या॑न॒दा-] 4-ḍa̍phsu̠ṣadē̠ va-ḍva̍na̠sadē̠ va-ḍba̍rhi̠ṣadē̠ vaṭ-thsu̍va̠rvidē̠ vaṭ ॥ yē dē̠vā dē̠vānā̎ṃ ya̠jñiyā̍ ya̠jñiyā̍nāgṃ saṃva-thsa̠rīṇa̠mupa̍ bhā̠gamāsa̍tē । a̠hu̠tādō̍ ha̠viṣō̍ ya̠jñē a̠smin-thsva̠ya-ñju̍huddhva̠-mmadhu̍nō ghṛ̠tasya̍ ॥ yē dē̠vā dē̠vēṣvadhi̍ dēva̠tvamāya̠n̠ yē brahma̍ṇaḥ pura ē̠tārō̍ a̠sya । yēbhyō̠ nartē pava̍tē̠ dhāma̠ ki-ñcha̠na na tē di̠vō na pṛ̍thi̠vyā adhi̠ snuṣu̍ ॥ prā̠ṇa̠dā [prā̠ṇa̠dāḥ, a̠pā̠na̠dā vyā̍na̠dā-] 4meaning
O gods who dwell in water, in wood, on the ground, in sacred grass, who know all light — you are the givers of all.
- verse 7अ॑पान॒दा व्या॑न॒दा-श्च॑क्षु॒र्दा व॑र्चो॒दा व॑रिवो॒दाः । अ॒न्य-न्ते॑ अ॒स्म-त्त॑पन्तु हे॒तयः॑ पाव॒को अ॒स्मभ्यग्ं॑ शि॒वो भ॑व ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा॒ यग्ंस॒द्विश्व॒-न्न्य॑त्रिण᳚म् । अ॒ग्निर्नो॑ वग्ंसते र॒यिम् ॥ सैना-ऽनी॑केन सुवि॒दत्रो॑ अ॒स्मे यष्टा॑ दे॒वाग्ं आय॑जिष्ठ-स्स्व॒स्ति । अद॑ब्धो गो॒पा उ॒त नः॑ पर॒स्पा अग्ने᳚ द्यु॒मदु॒त रे॒व-द्दि॑दीहि ॥ 5 ॥(उप॑-दे॒वान्-वट्-प्रा॑ण॒दा-श्चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)a̍pāna̠dā vyā̍na̠dā-ścha̍kṣu̠rdā va̍rchō̠dā va̍rivō̠dāḥ । a̠nya-ntē̍ a̠sma-tta̍pantu hē̠taya̍ḥ pāva̠kō a̠smabhyagṃ̍ śi̠vō bha̍va ॥ a̠gnisti̠gmēna̍ śō̠chiṣā̠ yagṃsa̠dviśva̠-nnya̍triṇa̎m । a̠gnirnō̍ vagṃsatē ra̠yim ॥ sainā-'nī̍kēna suvi̠datrō̍ a̠smē yaṣṭā̍ dē̠vāgṃ āya̍jiṣṭha-ssva̠sti । ada̍bdhō gō̠pā u̠ta na̍ḥ para̠spā agnē̎ dyu̠madu̠ta rē̠va-ddi̍dīhi ॥ 5 ॥(upa̍-dē̠vān-vaṭ-prā̍ṇa̠dā-śchatu̍śchatvārigṃśachcha) (a. 1)meaning
Give breath, give downward breath, give the eye, give vigour — ward off whatever scorches us; give us life and let us not be afflicted.
- verse 8य इ॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि॒ जुह्व॒दृषि॒र्॒होता॑ निष॒सादा॑ पि॒ता नः॑ । स आ॒शिषा॒ द्रवि॑णमि॒च्छमा॑नः परम॒च्छदो॒ वर॒ आ वि॑वेश ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ मन॑सा॒ यद्विहा॑या धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मोत स॒न्दृक् । तेषा॑मि॒ष्टानि॒ समि॒षा म॑दन्ति॒ यत्र॑ सप्त॒र्॒षी-न्प॒र एक॑मा॒हुः ॥ यो नः॑ पि॒ता ज॑नि॒ता यो वि॑धा॒ता यो नः॑ स॒तो अ॒भ्या सज्ज॒जान॑ । 6ya i̠mā viśvā̠ bhuva̍nāni̠ juhva̠dṛṣi̠r̠hōtā̍ niṣa̠sādā̍ pi̠tā na̍ḥ । sa ā̠śiṣā̠ dravi̍ṇami̠chChamā̍naḥ parama̠chChadō̠ vara̠ ā vi̍vēśa ॥ vi̠śvaka̍rmā̠ mana̍sā̠ yadvihā̍yā dhā̠tā vi̍dhā̠tā pa̍ra̠mōta sa̠ndṛk । tēṣā̍mi̠ṣṭāni̠ sami̠ṣā ma̍danti̠ yatra̍ sapta̠r̠ṣī-npa̠ra ēka̍mā̠huḥ ॥ yō na̍ḥ pi̠tā ja̍ni̠tā yō vi̍dhā̠tā yō na̍-ssa̠tō a̠bhyā sajja̠jāna̍ । 6meaning
The sage, the invoker who pours all these worlds as oblation — may he, with his desires, be swiftly gratified by our worship.
- verse 9यो दे॒वाना᳚-न्नाम॒धा एक॑ ए॒व तग्ं स॑म्प्र॒श्ञ-म्भुव॑ना यन्त्य॒न्या ॥ त आ-ऽय॑जन्त॒ द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सम॑स्मा॒ ऋष॑यः॒ पूर्वे॑ जरि॒तारो॒ न भू॒ना । अ॒सूर्ता॒ सूर्ता॒ रज॑सो वि॒माने॒ ये भू॒तानि॑ स॒मकृ॑ण्वन्नि॒मानि॑ ॥ न तं-विँ॑दाथ॒ य इ॒द-ञ्ज॒जाना॒न्य-द्यु॒ष्माक॒मन्त॑र-म्भवाति । नी॒हा॒रेण॒ प्रावृ॑ता॒ जल्प्या॑ चासु॒तृप॑ उक्थ॒ शास॑श्चरन्ति ॥ प॒रो दि॒वा प॒र ए॒ना [प॒र ए॒ना, पृ॒थि॒व्या प॒रो] 7yō dē̠vānā̎-nnāma̠dhā ēka̍ ē̠va tagṃ sa̍mpra̠śña-mbhuva̍nā yantya̠nyā ॥ ta ā-'ya̍janta̠ dravi̍ṇa̠gṃ̠ sama̍smā̠ ṛṣa̍ya̠ḥ pūrvē̍ jari̠tārō̠ na bhū̠nā । a̠sūrtā̠ sūrtā̠ raja̍sō vi̠mānē̠ yē bhū̠tāni̍ sa̠makṛ̍ṇvanni̠māni̍ ॥ na taṃ vi̍dātha̠ ya i̠da-ñja̠jānā̠nya-dyu̠ṣmāka̠manta̍ra-mbhavāti । nī̠hā̠rēṇa̠ prāvṛ̍tā̠ jalpyā̍ chāsu̠tṛpa̍ uktha̠ śāsa̍ścharanti ॥ pa̠rō di̠vā pa̠ra ē̠nā [pa̠ra ē̠nā, pṛ̠thi̠vyā pa̠rō] 7meaning
He who gives names to all the gods, who alone is — to that truth all other existences go; the many come to him and ask.
- verse 10पृ॑थि॒व्या प॒रो दे॒वेभि॒रसु॑रै॒र्गुहा॒ यत् । कग्ग् स्वि॒द्गर्भ॑-म्प्रथ॒म-न्द॑द्ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ ॥ तमिद्गर्भ॑-म्प्रथ॒म-न्द॑द्ध्र॒ आपो॒ यत्र॑ दे॒वा-स्स॒मग॑च्छन्त॒ विश्वे᳚ । अ॒जस्य॒ नाभा॒वद्ध्येक॒-मर्पि॑तं॒-यँस्मि॑न्नि॒दं-विँश्व॒-म्भुव॑न॒मधि॑ श्रि॒तम् ॥ वि॒श्वक॑र्मा॒ ह्यज॑निष्ट दे॒व आदि-द्ग॑न्ध॒र्वो अ॑भव-द्द्वि॒तीयः॑ । तृ॒तीयः॑ पि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीना- [पि॒ता ज॑नि॒तौष॑धीनाम्, अ॒पा-ङ्गर्भं॒-व्यँ॑दधा-त्पुरु॒त्रा ।] 8pṛ̍thi̠vyā pa̠rō dē̠vēbhi̠rasu̍rai̠rguhā̠ yat । kagg svi̠dgarbha̍-mpratha̠ma-nda̍ddhra̠ āpō̠ yatra̍ dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta̠ viśvē̎ ॥ tamidgarbha̍-mpratha̠ma-nda̍ddhra̠ āpō̠ yatra̍ dē̠vā-ssa̠maga̍chChanta̠ viśvē̎ । a̠jasya̠ nābhā̠vaddhyēka̠-marpi̍ta̠ṃ yasmi̍nni̠daṃ viśva̠-mbhuva̍na̠madhi̍ śri̠tam ॥ vi̠śvaka̍rmā̠ hyaja̍niṣṭa dē̠va ādi-dga̍ndha̠rvō a̍bhava-ddvi̠tīya̍ḥ । tṛ̠tīya̍ḥ pi̠tā ja̍ni̠tauṣa̍dhīnā- [pi̠tā ja̍ni̠tauṣa̍dhīnām, a̠pā-ṅgarbha̠ṃ vya̍dadhā-tpuru̠trā ।] 8meaning
Beyond the earth, beyond the sky, beyond the gods and asuras in hiddenness — who is the womb first born, who of the waters, with his wisdom set it all in motion?
- verse 11-म॒पा-ङ्गर्भं॒-व्यँ॑दधा-त्पुरु॒त्रा ॥ चक्षु॑षः पि॒ता मन॑सा॒ हि धीरो॑ घृ॒तमे॑ने अजन॒न्न॑माने । य॒देदन्ता॒ अद॑दृग्ंहन्त॒ पूर्व॒ आदि-द्द्यावा॑पृथि॒वी अ॑प्रथेताम् ॥ वि॒श्वत॑-श्चक्षुरु॒त वि॒श्वतो॑मुखो वि॒श्वतो॑हस्त उ॒त वि॒श्वत॑स्पात् । स-म्बा॒हुभ्या॒-न्नम॑ति॒ स-म्पत॑त्रै॒ र्द्यावा॑पृथि॒वी ज॒नय॑-न्दे॒व एकः॑ ॥ किग्ग् स्वि॑दासी-दधि॒ष्ठान॑-मा॒रम्भ॑ण-ङ्कत॒म-थ्स्वि॒-त्किमा॑सीत् । यदी॒ भूमि॑-ञ्ज॒नय॑- [यदी॒ भूमि॑-ञ्ज॒नयन्न्॑, वि॒श्वक॑र्मा॒] 9-ma̠pā-ṅgarbha̠ṃ vya̍dadhā-tpuru̠trā ॥ chakṣu̍ṣaḥ pi̠tā mana̍sā̠ hi dhīrō̍ ghṛ̠tamē̍nē ajana̠nna̍mānē । ya̠dēdantā̠ ada̍dṛgṃhanta̠ pūrva̠ ādi-ddyāvā̍pṛthi̠vī a̍prathētām ॥ vi̠śvata̍-śchakṣuru̠ta vi̠śvatō̍mukhō vi̠śvatō̍hasta u̠ta vi̠śvata̍spāt । sa-mbā̠hubhyā̠-nnama̍ti̠ sa-mpata̍trai̠ rdyāvā̍pṛthi̠vī ja̠naya̍-ndē̠va ēka̍ḥ ॥ kigg svi̍dāsī-dadhi̠ṣṭhāna̍-mā̠rambha̍ṇa-ṅkata̠ma-thsvi̠-tkimā̍sīt । yadī̠ bhūmi̍-ñja̠naya̍- [yadī̠ bhūmi̍-ñja̠nayann̍, vi̠śvaka̍rmā̠] 9meaning
The father of the eye and the mind, the intelligent one, smeared with ghee — he who set in motion the great one's creations, stretched out and set the highest dwelling.
- verse 12-न्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि द्यामौर्णो᳚-न्महि॒ना वि॒श्वच॑क्षाः ॥ किग्ग् स्वि॒द्वन॒-ङ्क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑सी॒द्यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒द्ध्यति॑ष्ठ॒-द्भुव॑नानि धा॒रयन्न्॑ ॥ या ते॒ धामा॑नि पर॒माणि॒ या-ऽव॒मा या म॑द्ध्य॒मा वि॑श्वकर्मन्नु॒तेमा । शिक्षा॒ सखि॑भ्यो ह॒विषि॑ स्वधाव-स्स्व॒यं-यँ॑जस्व त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः ॥ वा॒चस्पतिं॑-विँ॒श्वक॑र्माण-मू॒तये॑ [-मू॒तये᳚, म॒नो॒युजं॒-वाँजे॑] 10-nvi̠śvaka̍rmā̠ vi dyāmaurṇō̎-nmahi̠nā vi̠śvacha̍kṣāḥ ॥ kigg svi̠dvana̠-ṅka u̠ sa vṛ̠kṣa ā̍sī̠dyatō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ni̍ṣṭata̠kṣuḥ । manī̍ṣiṇō̠ mana̍sā pṛ̠chChatēdu̠ tadyada̠ddhyati̍ṣṭha̠-dbhuva̍nāni dhā̠rayann̍ ॥ yā tē̠ dhāmā̍ni para̠māṇi̠ yā-'va̠mā yā ma̍ddhya̠mā vi̍śvakarmannu̠tēmā । śikṣā̠ sakhi̍bhyō ha̠viṣi̍ svadhāva-ssva̠yaṃ ya̍jasva ta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇaḥ ॥ vā̠chaspati̍ṃ vi̠śvaka̍rmāṇa-mū̠tayē̍ [-mū̠tayē̎, ma̠nō̠yuja̠ṃ vājē̍] 10meaning
What was the forest, what was the wood from which heaven and earth were shaped? O wise ones, ask with the mind — on what did he stand to build the worlds?
- verse 13मनो॒युजं॒-वाँजे॑ अ॒द्या हु॑वेम । स नो॒ नेदि॑ष्ठा॒ हव॑नानि जोषते वि॒श्वश॑भूं॒रव॑से सा॒धुक॑र्मा ॥ विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॑ वावृधा॒न-स्स्व॒यं-यँ॑जस्व त॒नुव॑-ञ्जुषा॒णः । मुह्य॑न्त्व॒न्ये अ॒भितः॑ स॒पत्ना॑ इ॒हास्माक॑-म्म॒घवा॑ सू॒रिर॑स्तु ॥ विश्व॑कर्मन्. ह॒विषा॒ वर्ध॑नेन त्रा॒तार॒मिन्द्र॑-मकृणोरव॒द्ध्यम् । तस्मै॒ विश॒-स्सम॑नमन्त पू॒र्वीर॒यमु॒ग्रो वि॑ह॒व्यो॑ यथा-ऽस॑त् ॥ स॒मु॒द्राय॑ व॒युना॑य॒ सिन्धू॑ना॒-म्पत॑ये॒ नमः॑ । न॒दीना॒ग्ं॒ सर्वा॑सा-म्पि॒त्रे जु॑हु॒ता वि॒श्वक॑र्मणे॒ विश्वा-ऽहाम॑र्त्यग्ं ह॒विः ॥ 11 ॥(ज॒जानै॒ - नौ - ष॑धीनां॒ - भूमि॑-ञ्ज॒नय॑ - न्नू॒तये॒ - नमो॒ - नव॑ च) (अ. 2)manō̠yuja̠ṃ vājē̍ a̠dyā hu̍vēma । sa nō̠ nēdi̍ṣṭhā̠ hava̍nāni jōṣatē vi̠śvaśa̍bhū̠ṃrava̍sē sā̠dhuka̍rmā ॥ viśva̍karman. ha̠viṣā̍ vāvṛdhā̠na-ssva̠yaṃ ya̍jasva ta̠nuva̍-ñjuṣā̠ṇaḥ । muhya̍ntva̠nyē a̠bhita̍-ssa̠patnā̍ i̠hāsmāka̍-mma̠ghavā̍ sū̠rira̍stu ॥ viśva̍karman. ha̠viṣā̠ vardha̍nēna trā̠tāra̠mindra̍-makṛṇōrava̠ddhyam । tasmai̠ viśa̠-ssama̍namanta pū̠rvīra̠yamu̠grō vi̍ha̠vyō̍ yathā-'sa̍t ॥ sa̠mu̠drāya̍ va̠yunā̍ya̠ sindhū̍nā̠-mpata̍yē̠ nama̍ḥ । na̠dīnā̠gṃ̠ sarvā̍sā-mpi̠trē ju̍hu̠tā vi̠śvaka̍rmaṇē̠ viśvā-'hāma̍rtyagṃ ha̠viḥ ॥ 11 ॥(ja̠jānai̠ - nau - ṣa̍dhīnā̠ṃ - bhūmi̍-ñja̠naya̍ - nnū̠tayē̠ - namō̠ - nava̍ cha) (a. 2)meaning
May we invoke today with eager mind the swift horse born of the gods, the soul-yoked one that crosses all obstacles — may he who hears gladly grant us.
- verse 14उदे॑नमुत्त॒रा-न्न॒याग्ने॑ घृतेना-ऽऽहुत । रा॒यस्पोषे॑ण॒ सग्ं सृ॑ज प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ इन्द्रे॒म-म्प्र॑त॒रा-ङ्कृ॑धि सजा॒ताना॑-मसद्व॒शी । समे॑नं॒-वँर्च॑सा सृज दे॒वेभ्यो॑ भाग॒धा अ॑सत् ॥ यस्य॑ कु॒र्मो ह॒विर्गृ॒हे तम॑ग्ने वर्धया॒ त्वम् । तस्म॑ दे॒वा अधि॑ ब्रवन्न॒य-ञ्च॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा [विश्वे॑ दे॒वाः, अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः ।] 12udē̍namutta̠rā-nna̠yāgnē̍ ghṛtēnā-''huta । rā̠yaspōṣē̍ṇa̠ sagṃ sṛ̍ja pra̠jayā̍ cha̠ dhanē̍na cha ॥ indrē̠ma-mpra̍ta̠rā-ṅkṛ̍dhi sajā̠tānā̍-masadva̠śī । samē̍na̠ṃ varcha̍sā sṛja dē̠vēbhyō̍ bhāga̠dhā a̍sat ॥ yasya̍ ku̠rmō ha̠virgṛ̠hē tama̍gnē vardhayā̠ tvam । tasma̍ dē̠vā adhi̍ bravanna̠ya-ñcha̠ brahma̍ṇa̠spati̍ḥ ॥ udu̍ tvā̠ viśvē̍ dē̠vā [viśvē̍ dē̠vāḥ, agnē̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ ।] 12meaning
Lead him upward with ghee, O Agni — link him with wealth, progeny, and cattle at the fount of rivers.
- verse 15अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ पञ्च॒ दिशो॒ दैवी᳚र्य॒ज्ञम॑वन्तु दे॒वीरपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑मानाः । रा॒यस्पोषे॑ य॒ज्ञप॑ति-मा॒भज॑न्तीः ॥ रा॒यस्पोषे॒ अधि॑ य॒ज्ञो अ॑स्था॒-थ्समि॑द्धे अ॒ग्नावधि॑ मामहा॒नः । उ॒क्थप॑त्र॒ ईड्यो॑ गृभी॒तस्त॒प्त-ङ्घ॒र्म-म्प॑रि॒गृह्या॑यजन्त ॥ ऊ॒र्जा य-द्य॒ज्ञमश॑मन्त दे॒वा दैव्या॑य ध॒र्त्रे जोष्ट्रे᳚ । दे॒व॒श्री-श्श्रीम॑णा-श्श॒तप॑याः [दे॒व॒श्री-श्श्रीम॑णा-श्श॒तप॑याः, प॒रि॒गृह्य॑] 13agnē̠ bhara̍ntu̠ chitti̍bhiḥ । sa nō̍ bhava śi̠vata̍ma-ssu̠pratī̍kō vi̠bhāva̍suḥ ॥ pañcha̠ diśō̠ daivī̎rya̠jñama̍vantu dē̠vīrapāma̍ti-ndurma̠ti-mbādha̍mānāḥ । rā̠yaspōṣē̍ ya̠jñapa̍ti-mā̠bhaja̍ntīḥ ॥ rā̠yaspōṣē̠ adhi̍ ya̠jñō a̍sthā̠-thsami̍ddhē a̠gnāvadhi̍ māmahā̠naḥ । u̠kthapa̍tra̠ īḍyō̍ gṛbhī̠tasta̠pta-ṅgha̠rma-mpa̍ri̠gṛhyā̍yajanta ॥ ū̠rjā ya-dya̠jñamaśa̍manta dē̠vā daivyā̍ya dha̠rtrē jōṣṭrē̎ । dē̠va̠śrī-śśrīma̍ṇā-śśa̠tapa̍yāḥ [dē̠va̠śrī-śśrīma̍ṇā-śśa̠tapa̍yāḥ, pa̠ri̠gṛhya̍] 13meaning
Let the wise ones bring this Agni — be for us the most gracious, of fair face, and luminous.
- verse 16परि॒गृह्य॑ दे॒वा य॒ज्ञमा॑यन्न् ॥ सूर्य॑रश्मि॒र्॒हरि॑केशः पु॒रस्ता᳚-थ्सवि॒ता ज्योति॒रुद॑या॒ग्ं॒ अज॑स्रम् । तस्य॑ पू॒षा प्र॑स॒वं-याँ॑ति दे॒व-स्स॒पंश्य॒न् विश्वा॒ भुव॑नानि गो॒पाः ॥ दे॒वा दे॒वेभ्यो॑ अद्ध्व॒र्यन्तो॑ अस्थुर्वी॒तग्ं श॑मि॒त्रे श॑मि॒ता य॒जद्ध्यै᳚ । तु॒रीयो॑ य॒ज्ञो यत्र॑ ह॒व्यमेति॒ ततः॑ पाव॒का आ॒शिषो॑ नो जुषन्ताम् ॥ वि॒मान॑ ए॒ष दि॒वो मद्ध्य॑ आस्त आपप्रि॒वा-न्रोद॑सी अ॒न्तरि॑क्षम् । स वि॒श्वाची॑र॒भि- [स वि॒श्वाची॑र॒भि, च॒ष्टे॒ घृ॒ताची॑रन्त॒रा] 14pari̠gṛhya̍ dē̠vā ya̠jñamā̍yann ॥ sūrya̍raśmi̠r̠hari̍kēśaḥ pu̠rastā̎-thsavi̠tā jyōti̠ruda̍yā̠gṃ̠ aja̍sram । tasya̍ pū̠ṣā pra̍sa̠vaṃ yā̍ti dē̠va-ssa̠paṃśya̠n viśvā̠ bhuva̍nāni gō̠pāḥ ॥ dē̠vā dē̠vēbhyō̍ addhva̠ryantō̍ asthurvī̠tagṃ śa̍mi̠trē śa̍mi̠tā ya̠jaddhyai̎ । tu̠rīyō̍ ya̠jñō yatra̍ ha̠vyamēti̠ tata̍ḥ pāva̠kā ā̠śiṣō̍ nō juṣantām ॥ vi̠māna̍ ē̠ṣa di̠vō maddhya̍ āsta āpapri̠vā-nrōda̍sī a̠ntari̍kṣam । sa vi̠śvāchī̍ra̠bhi- [sa vi̠śvāchī̍ra̠bhi, cha̠ṣṭē̠ ghṛ̠tāchī̍ranta̠rā] 14meaning
The gods arrived holding the sacrifice in all directions; the sun's rays are spread with golden hair, and the glowing dawn lights from front and back.
- verse 17-च॑ष्टे घृ॒ताची॑रन्त॒रा पूर्व॒मप॑र-ञ्च के॒तुम् ॥ उ॒क्षा स॑मु॒द्रो अ॑रु॒ण-स्सु॑प॒र्णः पूर्व॑स्य॒ योनि॑-म्पि॒तुरा वि॑वेश । मद्ध्ये॑ दि॒वो निहि॑तः॒ पृश्ञि॒रश्मा॒ वि च॑क्रमे॒ रज॑सः पा॒त्यन्तौ᳚ ॥ इन्द्रं॒-विँश्वा॑ अवीवृधन्-थ्समु॒द्रव्य॑चस॒-ङ्गिरः॑ । र॒थीत॑मग्ं रथी॒नां-वाँजा॑ना॒ग्ं॒ सत्प॑ति॒-म्पति᳚म् ॥ सु॒म्न॒हूर्य॒ज्ञो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्ष॒द्यक्ष॑द॒ग्निर्दे॒वो दे॒वाग्ं आ च॑ वक्षत् ॥ वाज॑स्य मा प्रस॒वेनो᳚-द्ग्रा॒भेणो-द॑ग्रभीत् । अथा॑ स॒पत्ना॒ग्ं॒ इन्द्रो॑ मे निग्रा॒भेणाध॑राग्ं अकः ॥ उ॒द्ग्रा॒भ-ञ्च॑ निग्रा॒भ-ञ्च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन्न् । अथा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न् व्य॑स्यताम् ॥ 15 ॥(दे॒वाः - श॒तप॑या - अ॒भि - वाज॑स्य॒ - षड्विग्ं॑शतिश्च ) (अ. 3)-cha̍ṣṭē ghṛ̠tāchī̍ranta̠rā pūrva̠mapa̍ra-ñcha kē̠tum ॥ u̠kṣā sa̍mu̠drō a̍ru̠ṇa-ssu̍pa̠rṇaḥ pūrva̍sya̠ yōni̍-mpi̠turā vi̍vēśa । maddhyē̍ di̠vō nihi̍ta̠ḥ pṛśñi̠raśmā̠ vi cha̍kramē̠ raja̍saḥ pā̠tyantau̎ ॥ indra̠ṃ viśvā̍ avīvṛdhan-thsamu̠dravya̍chasa̠-ṅgira̍ḥ । ra̠thīta̍magṃ rathī̠nāṃ vājā̍nā̠gṃ̠ satpa̍ti̠-mpati̎m ॥ su̠mna̠hūrya̠jñō dē̠vāgṃ ā cha̍ vakṣa̠dyakṣa̍da̠gnirdē̠vō dē̠vāgṃ ā cha̍ vakṣat ॥ vāja̍sya mā prasa̠vēnō̎-dgrā̠bhēṇō-da̍grabhīt । athā̍ sa̠patnā̠gṃ̠ indrō̍ mē nigrā̠bhēṇādha̍rāgṃ akaḥ ॥ u̠dgrā̠bha-ñcha̍ nigrā̠bha-ñcha̠ brahma̍ dē̠vā a̍vīvṛdhann । athā̍ sa̠patnā̍nindrā̠gnī mē̍ viṣū̠chīnā̠n vya̍syatām ॥ 15 ॥(dē̠vāḥ - śa̠tapa̍yā - a̠bhi - vāja̍sya̠ - ṣaḍvigṃ̍śatiścha ) (a. 3)meaning
The cloud-bull, ruddy in the east, goes to his watering — he rises, deep-voiced, as the golden-hued bull of the waters.
- verse 18आ॒शु-श्शिशा॑नो वृष॒भो न यु॒द्ध्मो घ॑नाघ॒नः, क्षोभ॑ण-श्चर्षणी॒नाम् । स॒ङ्क्रन्द॑नो-ऽनिमि॒ष ए॑क वी॒र-श्श॒तग्ं सेना॑ अजय-थ्सा॒कमिन्द्रः॑ ॥ स॒ङ्क्रन्द॑नेना निमि॒षेण॑ जि॒ष्णुना॑ युत्का॒रेण॑ दुश्च्यव॒नेन॑ धृ॒ष्णुना᳚ । तदिन्द्रे॑ण जयत॒ त-थ्स॑हद्ध्वं॒-युँधो॑ नर॒ इषु॑हस्तेन॒ वृष्णा᳚ ॥ स इषु॑हस्तै॒-स्स नि॑ष॒ङ्गिभि॑र्व॒शी सग्ग्स्र॑ष्टा॒ स युध॒ इन्द्रो॑ ग॒णेन॑ । स॒ग्ं॒सृ॒ष्ट॒जि-थ्सो॑म॒पा बा॑हुश॒र्ध्यू᳚र्ध्वध॑न्वा॒ प्रति॑हिताभि॒रस्ता᳚ ॥ बृह॑स्पते॒ परि॑ दीया॒ [परि॑ दीय, रथे॑न] 16ā̠śu-śśiśā̍nō vṛṣa̠bhō na yu̠ddhmō gha̍nāgha̠naḥ, kṣōbha̍ṇa-ścharṣaṇī̠nām । sa̠ṅkranda̍nō-'nimi̠ṣa ē̍ka vī̠ra-śśa̠tagṃ sēnā̍ ajaya-thsā̠kamindra̍ḥ ॥ sa̠ṅkranda̍nēnā nimi̠ṣēṇa̍ ji̠ṣṇunā̍ yutkā̠rēṇa̍ duśchyava̠nēna̍ dhṛ̠ṣṇunā̎ । tadindrē̍ṇa jayata̠ ta-thsa̍haddhva̠ṃ yudhō̍ nara̠ iṣu̍hastēna̠ vṛṣṇā̎ ॥ sa iṣu̍hastai̠-ssa ni̍ṣa̠ṅgibhi̍rva̠śī saggsra̍ṣṭā̠ sa yudha̠ indrō̍ ga̠ṇēna̍ । sa̠gṃ̠sṛ̠ṣṭa̠ji-thsō̍ma̠pā bā̍huśa̠rdhyū̎rdhvadha̍nvā̠ prati̍hitābhi̠rastā̎ ॥ bṛha̍spatē̠ pari̍ dīyā̠ [pari̍ dīya, rathē̍na] 16meaning
The swift honing bull, strong as a fighter, crasher against crashers, who shakes the peoples — the hundred-shouldered, driving the wagon through all...
- verse 19रथे॑न रक्षो॒हा ऽमित्राग्ं॑ अप॒ बाध॑मानः । प्र॒भ॒ञ्जन्-थ्सेनाः᳚ प्रमृ॒णो यु॒धा जय॑न्न॒स्माक॑-मेद्ध्यवि॒ता रथा॑नाम् ॥ गो॒त्र॒भिद॑-ङ्गो॒विदं॒-वँज्र॑बाहु॒-ञ्जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒-मोज॑सा । इ॒मग्ं स॑जाता॒ अनु॑वीर-यद्ध्व॒मिन्द्रग्ं॑ सखा॒यो-ऽनु॒ सग्ं र॑भद्ध्वम् ॥ ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यः-स्थवि॑रः॒ प्रवी॑र॒-स्सह॑स्वान्. वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒माति॑ष्ठ गो॒वित् ॥ अ॒भि गो॒त्राणि॒ सह॑सा॒ गाह॑मानो-ऽदा॒यो [गाह॑मानो-ऽदा॒यः, वी॒र-श्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ ।] 17rathē̍na rakṣō̠hā 'mitrāgṃ̍ apa̠ bādha̍mānaḥ । pra̠bha̠ñjan-thsēnā̎ḥ pramṛ̠ṇō yu̠dhā jaya̍nna̠smāka̍-mēddhyavi̠tā rathā̍nām ॥ gō̠tra̠bhida̍-ṅgō̠vida̠ṃ vajra̍bāhu̠-ñjaya̍nta̠majma̍ pramṛ̠ṇanta̠-mōja̍sā । i̠magṃ sa̍jātā̠ anu̍vīra-yaddhva̠mindragṃ̍ sakhā̠yō-'nu̠ sagṃ ra̍bhaddhvam ॥ ba̠la̠vi̠jñā̠yaḥ-sthavi̍ra̠ḥ pravī̍ra̠-ssaha̍svān. vā̠jī saha̍māna u̠graḥ । a̠bhivī̍rō a̠bhisa̍tvā sahō̠jā jaitra̍mindra̠ ratha̠māti̍ṣṭha gō̠vit ॥ a̠bhi gō̠trāṇi̠ saha̍sā̠ gāha̍mānō-'dā̠yō [gāha̍mānō-'dā̠yaḥ, vī̠ra-śśa̠tama̍nyu̠rindra̍ḥ ।] 17meaning
...routing the demons by his chariot, driving back the enemies, scattering the armies and grinding them down in battle.
- verse 20वी॒र-श्श॒तम॑न्यु॒रिन्द्रः॑ । दु॒श्च्य॒व॒नः पृ॑तना॒षाड॑ यु॒द्ध्यो᳚-स्माक॒ग्ं॒ सेना॑ अवतु॒ प्र यु॒थ्सु ॥ इन्द्र॑ आसां-ने॒ता बृह॒स्पति॒ र्दक्षि॑णा य॒ज्ञः पु॒र ए॑तु॒ सोमः॑ । दे॒व॒से॒नाना॑-मभिभञ्जती॒ना-ञ्जय॑न्तीना-म्म॒रुतो॑ य॒न्त्वग्रे᳚ ॥ इन्द्र॑स्य॒ वृष्णो॒ वरु॑णस्य॒ राज्ञ॑ आदि॒त्याना᳚-म्म॒रुता॒ग्ं॒ शर्ध॑ उ॒ग्रम् । म॒हाम॑नसा-म्भुवनच्य॒वाना॒-ङ्घोषो॑ दे॒वाना॒-ञ्जय॑ता॒ मुद॑स्थात् ॥ अ॒स्माक॒-मिन्द्र॒-स्समृ॑तेषु ध्व॒जेष्व॒स्माकं॒-याँ इष॑व॒स्ता ज॑यन्तु । 18vī̠ra-śśa̠tama̍nyu̠rindra̍ḥ । du̠śchya̠va̠naḥ pṛ̍tanā̠ṣāḍa̍ yu̠ddhyō̎-smāka̠gṃ̠ sēnā̍ avatu̠ pra yu̠thsu ॥ indra̍ āsāṃ-nē̠tā bṛha̠spati̠ rdakṣi̍ṇā ya̠jñaḥ pu̠ra ē̍tu̠ sōma̍ḥ । dē̠va̠sē̠nānā̍-mabhibhañjatī̠nā-ñjaya̍ntīnā-mma̠rutō̍ ya̠ntvagrē̎ ॥ indra̍sya̠ vṛṣṇō̠ varu̍ṇasya̠ rājña̍ ādi̠tyānā̎-mma̠rutā̠gṃ̠ śardha̍ u̠gram । ma̠hāma̍nasā-mbhuvanachya̠vānā̠-ṅghōṣō̍ dē̠vānā̠-ñjaya̍tā̠ muda̍sthāt ॥ a̠smāka̠-mindra̠-ssamṛ̍tēṣu dhva̠jēṣva̠smāka̠ṃ yā iṣa̍va̠stā ja̍yantu । 18meaning
The hero of a hundred powers — Indra, hard to shake, destroyer of armies, ready for battle — may our warriors be victorious, may the gods help us at our calls.
- verse 21अ॒स्माकं॑-वीँ॒रा उत्त॑रे भवन्त्व॒स्मानु॑ देवा अवता॒ हवे॑षु ॥ उद्ध॑र्षय मघव॒न्ना-यु॑धा॒-न्युथ्सत्व॑ना-म्माम॒काना॒-म्महाग्ं॑सि । उद्वृ॑त्रहन् वा॒जिनां॒-वाँजि॑ना॒न्यु-द्रथा॑ना॒-ञ्जय॑तामेतु॒ घोषः॑ ॥ उप॒ प्रेत॒ जय॑ता नरस्स्थि॒रा वः॑ सन्तु बा॒हवः॑ । इन्द्रो॑ व॒-श्शर्म॑ यच्छ त्वना-धृ॒ष्या यथास॑थ ॥ अव॑सृष्टा॒ परा॑ पत॒ शर॑व्ये॒ ब्रह्म॑ सग्ंशिता । गच्छा॒-ऽमित्रा॒-न्प्र- [गच्छा॒-ऽमित्रा॒-न्प्र, वि॒श॒ मैषा॒-] 19a̠smāka̍ṃ vī̠rā utta̍rē bhavantva̠smānu̍ dēvā avatā̠ havē̍ṣu ॥ uddha̍rṣaya maghava̠nnā-yu̍dhā̠-nyuthsatva̍nā-mmāma̠kānā̠-mmahāgṃ̍si । udvṛ̍trahan vā̠jinā̠ṃ vāji̍nā̠nyu-drathā̍nā̠-ñjaya̍tāmētu̠ ghōṣa̍ḥ ॥ upa̠ prēta̠ jaya̍tā narassthi̠rā va̍-ssantu bā̠hava̍ḥ । indrō̍ va̠-śśarma̍ yachCha tvanā-dhṛ̠ṣyā yathāsa̍tha ॥ ava̍sṛṣṭā̠ parā̍ pata̠ śara̍vyē̠ brahma̍ sagṃśitā । gachChā̠-'mitrā̠-npra- [gachChā̠-'mitrā̠-npra, vi̠śa̠ maiṣā̠-] 19meaning
May our warriors be exalted; may the gods protect us at our callings. Excite the magnanimous and generous one...
- verse 22-वि॑श॒ मैषा॒-ङ्कञ्च॒नोच्छि॑षः ॥ मर्मा॑णि ते॒ वर्म॑भिश्छादयामि॒ सोम॑स्त्वा॒ राजा॒ ऽमृते॑ना॒भि-व॑स्ताम् । उ॒रोर्वरी॑यो॒ वरि॑वस्ते अस्तु॒ जय॑न्त॒-न्त्वामनु॑ मदन्तु दे॒वाः ॥ यत्र॑ बा॒णा-स्स॒म्पत॑न्ति कुमा॒रा वि॑शि॒खा इ॑व । इन्द्रो॑ न॒स्तत्र॑ वृत्र॒हा वि॑श्वा॒हा शर्म॑ यच्छतु ॥ 20 ॥(दी॒या॒ - ऽदा॒यो - ज॑यन्त्व॒ - मित्रा॒-न्प्र - च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 4)-vi̍śa̠ maiṣā̠-ṅkañcha̠nōchChi̍ṣaḥ ॥ marmā̍ṇi tē̠ varma̍bhiśChādayāmi̠ sōma̍stvā̠ rājā̠ 'mṛtē̍nā̠bhi-va̍stām । u̠rōrvarī̍yō̠ vari̍vastē astu̠ jaya̍nta̠-ntvāmanu̍ madantu dē̠vāḥ ॥ yatra̍ bā̠ṇā-ssa̠mpata̍nti kumā̠rā vi̍śi̠khā i̍va । indrō̍ na̠statra̍ vṛtra̠hā vi̍śvā̠hā śarma̍ yachChatu ॥ 20 ॥(dī̠yā̠ - 'dā̠yō - ja̍yantva̠ - mitrā̠-npra - cha̍tvāri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 4)meaning
...let none of the horde be left untouched. With armour I cover your vital parts; may Soma protect you, and the sacrifice surround you.
- verse 23प्राची॒मनु॑ प्र॒दिश॒-म्प्रेहि॑ वि॒द्वान॒ग्नेर॑ग्ने पु॒रो अ॑ग्निर्भवे॒ह । विश्वा॒ आशा॒ दीद्या॑नो॒ वि भा॒ह्यूर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ क्रम॑द्ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्य॒ग्ं॒ हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वः पृ॒ष्ठग्ं सुव॑र्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राद्ध्वम् ॥ पृ॒थि॒व्या अ॒हमुद॒न्तरि॑क्ष॒-मा-ऽरु॑ह-म॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒मा-ऽरु॑हम् । दि॒वो नाक॑स्य पृ॒ष्ठा-थ्सुव॒र्ज्योति॑रगा- [पृ॒ष्ठा-थ्सुव॒र्ज्योति॑रगाम्, अ॒हम् ।] 21prāchī̠manu̍ pra̠diśa̠-mprēhi̍ vi̠dvāna̠gnēra̍gnē pu̠rō a̍gnirbhavē̠ha । viśvā̠ āśā̠ dīdyā̍nō̠ vi bhā̠hyūrja̍-nnō dhēhi dvi̠padē̠ chatu̍ṣpadē ॥ krama̍ddhvama̠gninā̠ nāka̠mukhya̠gṃ̠ hastē̍ṣu̠ bibhra̍taḥ । di̠vaḥ pṛ̠ṣṭhagṃ suva̍rga̠tvā mi̠śrā dē̠vēbhi̍rāddhvam ॥ pṛ̠thi̠vyā a̠hamuda̠ntari̍kṣa̠-mā-'ru̍ha-ma̠ntari̍kṣā̠-ddiva̠mā-'ru̍ham । di̠vō nāka̍sya pṛ̠ṣṭhā-thsuva̠rjyōti̍ragā- [pṛ̠ṣṭhā-thsuva̠rjyōti̍ragām, a̠ham ।] 21meaning
Go forward in the eastern direction, knowing the path of Agni's Agni — spread on all sides; let all be purified.
- verse 24-म॒हम् ॥ सुव॒र्यन्तो॒ नापे᳚क्षन्त॒ आ द्याग्ं रो॑हन्ति॒ रोद॑सी । य॒ज्ञं-येँ वि॒श्वतो॑धार॒ग्ं॒ सुवि॑द्वाग्ंसो वितेनि॒रे ॥ अग्ने॒ प्रेहि॑ प्रथ॒मो दे॑वय॒ता-ञ्चक्षु॑र्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । इय॑क्षमाणा॒ भृगु॑भि-स्स॒जोषा॒-स्सुव॑र्यन्तु॒ यज॑माना-स्स्व॒स्ति ॥ नक्तो॒षासा॒ सम॑नसा॒ विरू॑पे धा॒पये॑ते॒ शिशु॒मेकग्ं॑ समी॒ची । द्यावा॒ क्षामा॑ रु॒क्मो अ॒न्तर्वि भा॑ति दे॒वा अ॒ग्नि-न्धा॑रय-न्द्रविणो॒दाः ॥ अग्ने॑ सहस्राक्ष [अग्ने॑ सहस्राक्ष, श॒त॒मू॒र्ध॒ञ्छ॒त-न्ते᳚] 22-ma̠ham ॥ suva̠ryantō̠ nāpē̎kṣanta̠ ā dyāgṃ rō̍hanti̠ rōda̍sī । ya̠jñaṃ yē vi̠śvatō̍dhāra̠gṃ̠ suvi̍dvāgṃsō vitēni̠rē ॥ agnē̠ prēhi̍ pratha̠mō dē̍vaya̠tā-ñchakṣu̍rdē̠vānā̍mu̠ta martyā̍nām । iya̍kṣamāṇā̠ bhṛgu̍bhi-ssa̠jōṣā̠-ssuva̍ryantu̠ yaja̍mānā-ssva̠sti ॥ naktō̠ṣāsā̠ sama̍nasā̠ virū̍pē dhā̠payē̍tē̠ śiśu̠mēkagṃ̍ samī̠chī । dyāvā̠ kṣāmā̍ ru̠kmō a̠ntarvi bhā̍ti dē̠vā a̠gni-ndhā̍raya-ndraviṇō̠dāḥ ॥ agnē̍ sahasrākṣa [agnē̍ sahasrākṣa, śa̠ta̠mū̠rdha̠ñCha̠ta-ntē̎] 22meaning
The ones going toward the light do not look back — they ascend to heaven and the sky. Let those who perform sacrifice everywhere come here.
- verse 25शतमूर्धञ्छ॒त-न्ते᳚ प्रा॒णा-स्स॒हस्र॑मपा॒नाः । त्वग्ं सा॑ह॒स्रस्य॑ रा॒य ई॑शिषे॒ तस्मै॑ ते विधेम॒ वाजा॑य॒ स्वाहा᳚ ॥ सु॒प॒र्णो॑-ऽसि ग॒रुत्मा᳚-न्पृथि॒व्याग्ं सी॑द पृ॒ष्ठे पृ॑थि॒व्या-स्सी॑द भा॒सा-ऽन्तरि॑क्ष॒मा पृ॑ण॒ ज्योति॑षा॒ दिव॒मुत्त॑भान॒ तेज॑सा॒ दिश॒ उ-द्दृग्ं॑ह ॥ आ॒जुह्वा॑न-स्सु॒प्रती॑कः पु॒रस्ता॒दग्ने॒ स्वां-योँनि॒मा सी॑द सा॒द्ध्या । अ॒स्मिन्-थ्स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ [अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवाः, यज॑मानश्च सीदत ।] 23यज॑मानश्च सीदत ॥ प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो नो-ऽज॑स्रया सू॒र्म्या॑ यविष्ठ । त्वाग्ं शश्व॑न्त॒ उप॑ यन्ति॒ वाजाः᳚ ॥ वि॒धेम॑ ते पर॒मे जन्म॑न्नग्ने वि॒धेम॒ स्तोमै॒रव॑रे स॒धस्थे᳚ । यस्मा॒-द्योने॑रु॒दारि॑था॒ यजे॒ त-म्प्रत्वे ह॒वीग्ंषि॑ जुहुरे॒ समि॑द्धे ॥ ताग्ं स॑वि॒तुर्वरे᳚ण्यस्य चि॒त्रामा-ऽहं-वृँ॑णे सुम॒तिं-विँ॒श्वज॑न्याम् । याम॑स्य॒ कण्वो॒ अदु॑ह॒-त्प्रपी॑नाग्ं स॒हस्र॑धारा॒- [स॒हस्र॑धाराम्, पय॑सा म॒ही-ङ्गाम् ।] 24śatamūrdhañCha̠ta-ntē̎ prā̠ṇā-ssa̠hasra̍mapā̠nāḥ । tvagṃ sā̍ha̠srasya̍ rā̠ya ī̍śiṣē̠ tasmai̍ tē vidhēma̠ vājā̍ya̠ svāhā̎ ॥ su̠pa̠rṇō̍-'si ga̠rutmā̎-npṛthi̠vyāgṃ sī̍da pṛ̠ṣṭhē pṛ̍thi̠vyā-ssī̍da bhā̠sā-'ntari̍kṣa̠mā pṛ̍ṇa̠ jyōti̍ṣā̠ diva̠mutta̍bhāna̠ tēja̍sā̠ diśa̠ u-ddṛgṃ̍ha ॥ ā̠juhvā̍na-ssu̠pratī̍kaḥ pu̠rastā̠dagnē̠ svāṃ yōni̠mā sī̍da sā̠ddhyā । a̠smin-thsa̠dhasthē̠ addhyutta̍rasmi̠n viśvē̍ dēvā̠ [addhyutta̍rasmi̠n viśvē̍ dēvāḥ, yaja̍mānaścha sīdata ।] 23yaja̍mānaścha sīdata ॥ prēddhō̍ agnē dīdihi pu̠rō nō-'ja̍srayā sū̠rmyā̍ yaviṣṭha । tvāgṃ śaśva̍nta̠ upa̍ yanti̠ vājā̎ḥ ॥ vi̠dhēma̍ tē para̠mē janma̍nnagnē vi̠dhēma̠ stōmai̠rava̍rē sa̠dhasthē̎ । yasmā̠-dyōnē̍ru̠dāri̍thā̠ yajē̠ ta-mpratvē ha̠vīgṃṣi̍ juhurē̠ sami̍ddhē ॥ tāgṃ sa̍vi̠turvarē̎ṇyasya chi̠trāmā-'haṃ vṛ̍ṇē suma̠tiṃ vi̠śvaja̍nyām । yāma̍sya̠ kaṇvō̠ adu̍ha̠-tprapī̍nāgṃ sa̠hasra̍dhārā̠- [sa̠hasra̍dhārām, paya̍sā ma̠hī-ṅgām ।] 24meaning
A hundred skulls, and a hundred life-breaths, and a thousand out-breaths — you are mistress of a thousand treasures; may vigour be ours.
- verse 26-म्पय॑सा म॒ही-ङ्गाम् ॥ स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा-स्स॒प्तर्ष॑य-स्स॒प्त धाम॑ प्रि॒याणि॑ । स॒प्त होत्रा᳚-स्सप्त॒धा त्वा॑ यजन्ति स॒प्त योनी॒रा पृ॑णस्वा घृ॒तेन॑ ॥ ई॒दृ-ञ्चा᳚न्या॒दृ-ञ्चै॑ता॒दृञ्च॑ प्रति॒दृ-ञ्च॑ मि॒तश्च॒ सम्मि॑तश्च॒ सभ॑राः ॥ शु॒क्रज्यो॑तिश्च चि॒त्रज्यो॑तिश्च स॒त्यज्यो॑तिश्च॒ ज्योति॑ष्माग्श्च स॒त्यश्च॑र्त॒पाश्चात्यग्ं॑हाः । 25-mpaya̍sā ma̠hī-ṅgām ॥ sa̠pta tē̍ agnē sa̠midha̍-ssa̠pta ji̠hvā-ssa̠ptarṣa̍ya-ssa̠pta dhāma̍ pri̠yāṇi̍ । sa̠pta hōtrā̎-ssapta̠dhā tvā̍ yajanti sa̠pta yōnī̠rā pṛ̍ṇasvā ghṛ̠tēna̍ ॥ ī̠dṛ-ñchā̎nyā̠dṛ-ñchai̍tā̠dṛñcha̍ prati̠dṛ-ñcha̍ mi̠taścha̠ sammi̍taścha̠ sabha̍rāḥ ॥ śu̠krajyō̍tiścha chi̠trajyō̍tiścha sa̠tyajyō̍tiścha̠ jyōti̍ṣmāgścha sa̠tyaścha̍rta̠pāśchātyagṃ̍hāḥ । 25meaning
Great earth, filled with milk — the seven fuels of Agni, seven tongues, seven seers, seven prized hymn-givers...
- verse 27ऋ॒त॒जिच्च॑ सत्य॒जिच्च॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॒श्चान्त्य॑मित्रश्च दू॒रे अ॑मित्रश्च ग॒णः ॥ ऋ॒तश्च॑ स॒त्यश्च॑ ध्रु॒वश्च॑ ध॒रुण॑श्च ध॒र्ता च॑ विध॒र्ता च॑ विधार॒यः ॥ ई॒दृक्षा॑स एता॒दृक्षा॑स ऊ॒ षुणः॑ स॒दृक्षा॑सः॒ प्रति॑सदृक्षास॒ एत॑न । मि॒तास॑श्च॒ सम्मि॑तासश्च न ऊ॒तये॒ सभ॑रसो मरुतो य॒ज्ञे अ॒स्मिन्निन्द्र॒-न्दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतो-ऽनु॑वर्त्मानो॒ यथेन्द्र॒-न्दैवी॒र्विशो॑ म॒रुतो-ऽनु॑वर्त्मान ए॒वमि॒मं-यँज॑मान॒-न्दैवी᳚श्च॒ विशो॒ मानु॑षी॒श्चानु॑वर्त्मानो भवन्तु ॥ 26 ॥(अ॒गा॒ग्ं॒ - स॒ह॒स्रा॒क्ष॒ - दे॒वाः॒ - स॒हस्र॑धारा॒ - मत्यग्ं॑हा॒ - अनु॑वर्त्मानः॒ - षोड॑श च) (अ. 5)ṛ̠ta̠jichcha̍ satya̠jichcha̍ sēna̠jichcha̍ su̠ṣēṇa̠śchāntya̍mitraścha dū̠rē a̍mitraścha ga̠ṇaḥ ॥ ṛ̠taścha̍ sa̠tyaścha̍ dhru̠vaścha̍ dha̠ruṇa̍ścha dha̠rtā cha̍ vidha̠rtā cha̍ vidhāra̠yaḥ ॥ ī̠dṛkṣā̍sa ētā̠dṛkṣā̍sa ū̠ ṣuṇa̍-ssa̠dṛkṣā̍sa̠ḥ prati̍sadṛkṣāsa̠ ēta̍na । mi̠tāsa̍ścha̠ sammi̍tāsaścha na ū̠tayē̠ sabha̍rasō marutō ya̠jñē a̠sminnindra̠-ndaivī̠rviśō̍ ma̠rutō-'nu̍vartmānō̠ yathēndra̠-ndaivī̠rviśō̍ ma̠rutō-'nu̍vartmāna ē̠vami̠maṃ yaja̍māna̠-ndaivī̎ścha̠ viśō̠ mānu̍ṣī̠śchānu̍vartmānō bhavantu ॥ 26 ॥(a̠gā̠gṃ̠ - sa̠ha̠srā̠kṣa̠ - dē̠vā̠ḥ - sa̠hasra̍dhārā̠ - matyagṃ̍hā̠ - anu̍vartmāna̠ḥ - ṣōḍa̍śa cha) (a. 5)meaning
He who conquers by right, who conquers by truth, who conquers in battle, well-arrayed, with an army not afar off and not far — may he be triumphant.
- verse 28जी॒मूत॑स्येव भवति॒ प्रती॑कं॒-यँद्व॒र्मी याति॑ स॒मदा॑मु॒पस्थे᳚ । अना॑विद्धया त॒नुवा॑ जय॒ त्वग्ं स त्वा॒ वर्म॑णो महि॒मा पि॑पर्तु ॥ धन्व॑ना॒ गा धन्व॑ना॒-ऽऽजि-ञ्ज॑येम॒ धन्व॑ना ती॒व्रा-स्स॒मदो॑ जयेम । धनु॒-श्शत्रो॑रपका॒म-ङ्कृ॑णोति॒ धन्व॑ना॒ सर्वाः᳚ प्र॒दिशो॑ जयेम ॥ व॒क्ष्यन्ती॒वेदा ग॑नीगन्ति॒ कर्ण॑-म्प्रि॒यग्ं सखा॑य-म्परिषस्वजा॒ना । योषे॑व शिङ्क्ते॒ वित॒ता-ऽधि॒ धन्व॒- [धन्वन्न्॑, ज्या इ॒यग्ं] 27jī̠mūta̍syēva bhavati̠ pratī̍ka̠ṃ yadva̠rmī yāti̍ sa̠madā̍mu̠pasthē̎ । anā̍viddhayā ta̠nuvā̍ jaya̠ tvagṃ sa tvā̠ varma̍ṇō mahi̠mā pi̍partu ॥ dhanva̍nā̠ gā dhanva̍nā̠-''ji-ñja̍yēma̠ dhanva̍nā tī̠vrā-ssa̠madō̍ jayēma । dhanu̠-śśatrō̍rapakā̠ma-ṅkṛ̍ṇōti̠ dhanva̍nā̠ sarvā̎ḥ pra̠diśō̍ jayēma ॥ va̠kṣyantī̠vēdā ga̍nīganti̠ karṇa̍-mpri̠yagṃ sakhā̍ya-mpariṣasvajā̠nā । yōṣē̍va śiṅktē̠ vita̠tā-'dhi̠ dhanva̠- [dhanvann̍, jyā i̠yagṃ] 27meaning
One who wears armour stands like a cloud in battle — the unpierceable one in the army's midst; neither wound nor weariness comes to him.
- verse 29-ञ्ज्या इ॒यग्ं सम॑ने पा॒रय॑न्ती ॥ ते आ॒चर॑न्ती॒ सम॑नेव॒ योषा॑ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृतामु॒पस्थे᳚ । अप॒ शत्रून्॑ विद्ध्यताग्ं संविँदा॒ने आर्त्नी॑ इ॒मे वि॑ष्फु॒रन्ती॑ अ॒मित्रान्॑ ॥ ब॒ह्वी॒ना-म्पि॒ता ब॒हुर॑स्य पु॒त्रश्चि॒श्चा कृ॑णोति॒ सम॑ना-ऽव॒गत्य॑ । इ॒षु॒धि-स्सङ्काः॒ पृत॑नाश्च॒ सर्वाः᳚ पृ॒ष्ठे निन॑द्धो जयति॒ प्रसू॑तः ॥ रथे॒ तिष्ठ॑-न्नयति वा॒जिनः॑ पु॒रो यत्र॑यत्र का॒मय॑ते सुषार॒थिः । अ॒भीशू॑ना-म्महि॒मान॑- [महि॒मान᳚म्, प॒ना॒य॒त॒ मनः॑] 28-ñjyā i̠yagṃ sama̍nē pā̠raya̍ntī ॥ tē ā̠chara̍ntī̠ sama̍nēva̠ yōṣā̍ mā̠tēva̍ pu̠tra-mbi̍bhṛtāmu̠pasthē̎ । apa̠ śatrūn̍ viddhyatāgṃ saṃvidā̠nē ārtnī̍ i̠mē vi̍ṣphu̠rantī̍ a̠mitrān̍ ॥ ba̠hvī̠nā-mpi̠tā ba̠hura̍sya pu̠traśchi̠śchā kṛ̍ṇōti̠ sama̍nā-'va̠gatya̍ । i̠ṣu̠dhi-ssaṅkā̠ḥ pṛta̍nāścha̠ sarvā̎ḥ pṛ̠ṣṭhē nina̍ddhō jayati̠ prasū̍taḥ ॥ rathē̠ tiṣṭha̍-nnayati vā̠jina̍ḥ pu̠rō yatra̍yatra kā̠maya̍tē suṣāra̠thiḥ । a̠bhīśū̍nā-mmahi̠māna̍- [mahi̠māna̎m, pa̠nā̠ya̠ta̠ mana̍ḥ] 28meaning
The bowstring reaching the ear carries them along like mothers — like a mother carrying children, the bowstrings carry the arrows.
- verse 30-म्पनायत॒ मनः॑ प॒श्चादनु॑ यच्छन्ति र॒श्मयः॑ ॥ ती॒व्रा-न्घोषा᳚न् कृण्वते॒ वृष॑पाण॒यो-ऽश्वा॒ रथे॑भि-स्स॒ह वा॒जय॑न्तः । अ॒व॒क्राम॑न्तः॒ प्रप॑दैर॒मित्रा᳚न् क्षि॒णन्ति॒ शत्रू॒ग्ं॒रन॑पव्ययन्तः ॥ र॒थ॒वाह॑नग्ं ह॒विर॑स्य॒ नाम॒ यत्रा-ऽऽयु॑ध॒-न्निहि॑तमस्य॒ वर्म॑ । तत्रा॒ रथ॒मुप॑ श॒ग्मग्ं स॑देम वि॒श्वाहा॑ व॒यग्ं सु॑मन॒स्यमा॑नाः ॥ स्वा॒दु॒ष॒ग्ं॒ सदः॑ पि॒तरो॑ वयो॒धाः कृ॑च्छ्रे॒श्रित॒-श्शक्ती॑वन्तो गभी॒राः । चि॒त्रसे॑ना॒ इषु॑बला॒ अमृ॑द्ध्रा-स्स॒तोवी॑रा उ॒रवो᳚ व्रातसा॒हाः ॥ ब्राह्म॑णासः॒ [ब्राह्म॑णासः, पित॑र॒-] 29-mpanāyata̠ mana̍ḥ pa̠śchādanu̍ yachChanti ra̠śmaya̍ḥ ॥ tī̠vrā-nghōṣā̎n kṛṇvatē̠ vṛṣa̍pāṇa̠yō-'śvā̠ rathē̍bhi-ssa̠ha vā̠jaya̍ntaḥ । a̠va̠krāma̍nta̠ḥ prapa̍daira̠mitrā̎n kṣi̠ṇanti̠ śatrū̠gṃ̠rana̍pavyayantaḥ ॥ ra̠tha̠vāha̍nagṃ ha̠vira̍sya̠ nāma̠ yatrā-''yu̍dha̠-nnihi̍tamasya̠ varma̍ । tatrā̠ ratha̠mupa̍ śa̠gmagṃ sa̍dēma vi̠śvāhā̍ va̠yagṃ su̍mana̠syamā̍nāḥ ॥ svā̠du̠ṣa̠gṃ̠ sada̍ḥ pi̠tarō̍ vayō̠dhāḥ kṛ̍chChrē̠śrita̠-śśaktī̍vantō gabhī̠rāḥ । chi̠trasē̍nā̠ iṣu̍balā̠ amṛ̍ddhrā-ssa̠tōvī̍rā u̠ravō̎ vrātasā̠hāḥ ॥ brāhma̍ṇāsa̠ḥ [brāhma̍ṇāsaḥ, pita̍ra̠-] 29meaning
They drone loudly with terrible crash, these arrows, pulled tight and drawn to the ear, streaking in all directions.
- verse 31पित॑र॒-स्सोम्या॑स-श्शि॒वे नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॑ने॒हसा᳚ । पू॒षा नः॑ पातु दुरि॒तादृ॑तावृधो॒ रक्षा॒ माकि॑र्नो अ॒घशग्ं॑स ईशत ॥ सु॒प॒र्णं-वँ॑स्ते मृ॒गो अ॑स्या॒ दन्तो॒ गोभि॒-स्सन्न॑द्धा पतति॒ प्रसू॑ता । यत्रा॒ नर॒-स्स-ञ्च॒ वि च॒ द्रव॑न्ति॒ तत्रा॒स्मभ्य॒मिष॑व॒-श्शर्म॑ यग्ंसन्न् ॥ ऋजी॑ते॒ परि॑ वृङ्ग्धि॒ नो-ऽश्मा॑ भवतु नस्त॒नूः । सोमो॒ अधि॑ ब्रवीतु॒ नो-ऽदि॑ति॒- [नो-ऽदि॑तिः, शर्म॑ यच्छतु ।] 30pita̍ra̠-ssōmyā̍sa-śśi̠vē nō̠ dyāvā̍pṛthi̠vī a̍nē̠hasā̎ । pū̠ṣā na̍ḥ pātu duri̠tādṛ̍tāvṛdhō̠ rakṣā̠ māki̍rnō a̠ghaśagṃ̍sa īśata ॥ su̠pa̠rṇaṃ va̍stē mṛ̠gō a̍syā̠ dantō̠ gōbhi̠-ssanna̍ddhā patati̠ prasū̍tā । yatrā̠ nara̠-ssa-ñcha̠ vi cha̠ drava̍nti̠ tatrā̠smabhya̠miṣa̍va̠-śśarma̍ yagṃsann ॥ ṛjī̍tē̠ pari̍ vṛṅgdhi̠ nō-'śmā̍ bhavatu nasta̠nūḥ । sōmō̠ adhi̍ bravītu̠ nō-'di̍ti̠- [nō-'di̍tiḥ, śarma̍ yachChatu ।] 30meaning
May the Soma-drinking fathers who are blissful, Heaven and Earth who bring no harm, and Pushan protect us on difficult paths.
- verse 32-श्शर्म॑ यच्छतु ॥ आ ज॑ङ्घन्ति॒ सान्वे॑षा-ञ्ज॒घना॒ग्ं॒ उप॑ जिघ्नते । अश्वा॑जनि॒ प्रचे॑त॒सो-ऽश्वा᳚न्-थ्स॒मथ्सु॑ चोदय ॥ अहि॑रिव भो॒गैः पर्ये॑ति बा॒हु-ञ्ज्याया॑ हे॒ति-म्प॑रि॒बाध॑मानः । ह॒स्त॒घ्नो विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वा-न्पुमा॒-न्पुमाग्ं॑स॒-म्परि॑ पातु वि॒श्वतः॑ ॥ वन॑स्पते वी॒ड्व॑ङ्गो॒ हि भू॒या अ॒स्म-थ्स॑खा प्र॒तर॑ण-स्सु॒वीरः॑ । गोभि॒-स्सन्न॑द्धो असि वी॒डय॑स्वा-ऽऽस्था॒ता ते॑ जयतु॒ जेत्वा॑नि ॥ दि॒वः पृ॑थि॒व्याः प- [परि॑, ओज॒ उ-द्भृ॑तं॒-] 31-śśarma̍ yachChatu ॥ ā ja̍ṅghanti̠ sānvē̍ṣā-ñja̠ghanā̠gṃ̠ upa̍ jighnatē । aśvā̍jani̠ prachē̍ta̠sō-'śvā̎m-thsa̠mathsu̍ chōdaya ॥ ahi̍riva bhō̠gaiḥ paryē̍ti bā̠hu-ñjyāyā̍ hē̠ti-mpa̍ri̠bādha̍mānaḥ । ha̠sta̠ghnō viśvā̍ va̠yunā̍ni vi̠dvā-npumā̠-npumāgṃ̍sa̠-mpari̍ pātu vi̠śvata̍ḥ ॥ vana̍spatē vī̠ḍva̍ṅgō̠ hi bhū̠yā a̠sma-thsa̍khā pra̠tara̍ṇa-ssu̠vīra̍ḥ । gōbhi̠-ssanna̍ddhō asi vī̠ḍaya̍svā-''sthā̠tā tē̍ jayatu̠ jētvā̍ni ॥ di̠vaḥ pṛ̍thi̠vyāḥ pa- [pari̍, ōja̠ u-dbhṛ̍ta̠ṃ-] 31meaning
He who smites at the flanks, who smites at the hind, comes from the horse and leaps out from the chariot.
- verse 33-र्योज॒ उ-द्भृ॑तं॒-वँन॒स्पति॑भ्यः॒ पर्याभृ॑त॒ग्ं॒ सहः॑ । अ॒पामो॒ज्मान॒-म्परि॒ गोभि॒रावृ॑त॒मिन्द्र॑स्य॒ वज्रग्ं॑ ह॒विषा॒ रथं॑-यँज ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ म॒रुता॒मनी॑क-म्मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभिः॑ । सेमा-न्नो॑ ह॒व्यदा॑ति-ञ्जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ उप॑ श्वासय पृथि॒वीमु॒त द्या-म्पु॑रु॒त्रा ते॑ मनुतां॒-विँष्ठि॑त॒-ञ्जग॑त् । स दु॑न्दुभे स॒जूरिन्द्रे॑ण दे॒वैर्दू॒रा- [दे॒वैर्दू॒रात्, दवी॑यो॒] 32-ryōja̠ u-dbhṛ̍ta̠ṃ vana̠spati̍bhya̠ḥ paryābhṛ̍ta̠gṃ̠ saha̍ḥ । a̠pāmō̠jmāna̠-mpari̠ gōbhi̠rāvṛ̍ta̠mindra̍sya̠ vajragṃ̍ ha̠viṣā̠ ratha̍ṃ yaja ॥ indra̍sya̠ vajrō̍ ma̠rutā̠manī̍ka-mmi̠trasya̠ garbhō̠ varu̍ṇasya̠ nābhi̍ḥ । sēmā-nnō̍ ha̠vyadā̍ti-ñjuṣā̠ṇō dēva̍ ratha̠ prati̍ ha̠vyā gṛ̍bhāya ॥ upa̍ śvāsaya pṛthi̠vīmu̠ta dyā-mpu̍ru̠trā tē̍ manutā̠ṃ viṣṭhi̍ta̠-ñjaga̍t । sa du̍ndubhē sa̠jūrindrē̍ṇa dē̠vairdū̠rā- [dē̠vairdū̠rāt, davī̍yō̠] 32meaning
Strength uplifted from the trees, drawn along together — the foamy, struggling might of the waters drives forward.
- verse 34-द्दवी॑यो॒ अप॑सेध॒ शत्रून्॑ ॥ आ क्र॑न्दय॒ बल॒मोजो॑ न॒ आ धा॒ निष्ट॑निहि दुरि॒ता बाध॑मानः । अप॑ प्रोथ दुन्दुभे दु॒च्छुनाग्ं॑ इ॒त इन्द्र॑स्य मु॒ष्टिर॑सि वी॒डय॑स्व ॥ आ-ऽमूर॑ज प्र॒त्याव॑र्तये॒माः के॑तु॒म-द्दु॑न्दु॒भि र्वा॑वदीति । समश्व॑पर्णा॒श्चर॑न्ति नो॒ नरो॒-ऽस्माक॑मिन्द्र र॒थिनो॑ जयन्तु ॥ 33 ॥(धन्व॑न् - महि॒मानं॒ - ब्राह्म॑णा॒सो - ऽदि॑तिः - पृथि॒व्याः परि॑ - दू॒रा - देक॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 6)-ddavī̍yō̠ apa̍sēdha̠ śatrūn̍ ॥ ā kra̍ndaya̠ bala̠mōjō̍ na̠ ā dhā̠ niṣṭa̍nihi duri̠tā bādha̍mānaḥ । apa̍ prōtha dundubhē du̠chChunāgṃ̍ i̠ta indra̍sya mu̠ṣṭira̍si vī̠ḍaya̍sva ॥ ā-'mūra̍ja pra̠tyāva̍rtayē̠māḥ kē̍tu̠ma-ddu̍ndu̠bhi rvā̍vadīti । samaśva̍parṇā̠śchara̍nti nō̠ narō̠-'smāka̍mindra ra̠thinō̍ jayantu ॥ 33 ॥(dhanva̍n - mahi̠māna̠ṃ - brāhma̍ṇā̠sō - 'di̍tiḥ - pṛthi̠vyāḥ pari̍ - dū̠rā - dēka̍chatvārigṃśachcha) (a. 6)meaning
Rouse up your strength and vigour; beat down far away — crash down upon the adversaries.
- verse 35यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्य॒-म्महि॑ जा॒त-न्ते॑ अर्वन्न् ॥ य॒मेन॑ द॒त्त-न्त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एण-म्प्रथ॒मो अद्ध्य॑तिष्ठत् । ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑-गृभ्णा॒-थ्सूरा॒दश्वं॑-वँसवो॒ निर॑तष्ट ॥ असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ । असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त [विपृ॑क्तः, आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ।] 34yadakra̍ndaḥ pratha̠ma-ñjāya̍māna u̠dyan-thsa̍mu̠drādu̠ta vā̠ purī̍ṣāt । śyē̠nasya̍ pa̠kṣā ha̍ri̠ṇasya̍ bā̠hū u̍pa̠stutya̠-mmahi̍ jā̠ta-ntē̍ arvann ॥ ya̠mēna̍ da̠tta-ntri̠ta ē̍namāyuna̠gindra̍ ēṇa-mpratha̠mō addhya̍tiṣṭhat । ga̠ndha̠rvō a̍sya raśa̠nāma̍-gṛbhṇā̠-thsūrā̠daśva̍ṃ vasavō̠ nira̍taṣṭa ॥ asi̍ ya̠mō asyā̍di̠tyō a̍rva̠nnasi̍ tri̠tō guhyē̍na vra̠tēna̍ । asi̠ sōmē̍na sa̠mayā̠ vipṛ̍kta [vipṛ̍ktaḥ, ā̠hustē̠ trīṇi̍ di̠vi bandha̍nāni ।] 34meaning
When you first cried out at your birth, rising from the sea and the mountain — the eagle of the two worlds, you flew with speed and spread your wings.
- verse 36आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥ त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒फ्सु त्रीण्य॒न्त-स्स॑मु॒द्रे । उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्-थ्स्यर्व॒न्॒. यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒म-ञ्ज॒नित्र᳚म् ॥ इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानाग्ं॑ सनि॒तुर्नि॒धाना᳚ । अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥ आ॒त्मान॑-न्ते॒ मन॑सा॒-ऽऽराद॑जानाम॒वो दि॒वा [ ] 35ā̠hustē̠ trīṇi̍ di̠vi bandha̍nāni ॥ trīṇi̍ ta āhurdi̠vi bandha̍nāni̠ trīṇya̠phsu trīṇya̠nta-ssa̍mu̠drē । u̠tēva̍ mē̠ varu̍ṇaśChan-thsyarva̠n̠. yatrā̍ ta ā̠huḥ pa̍ra̠ma-ñja̠nitra̎m ॥ i̠mā tē̍ vājinnava̠mārja̍nānī̠mā śa̠phānāgṃ̍ sani̠turni̠dhānā̎ । atrā̍ tē bha̠drā ra̍śa̠nā a̍paśyamṛ̠tasya̠ yā a̍bhi̠rakṣa̍nti gō̠pāḥ ॥ ā̠tmāna̍-ntē̠ mana̍sā̠-''rāda̍jānāma̠vō di̠vā [ ] 35meaning
They say you have three bonds in heaven — three bonds in heaven, three in the waters, and three in the ocean, O purifier.
- verse 37प॒तय॑न्त-म्पत॒ङ्गम् । शिरो॑ अपश्य-म्प॒थिभिः॑ सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मान-म्पत॒त्रि ॥ अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्य॒-ञ्जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः । य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒डादि-द्ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥ अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावो-ऽनु॒ भगः॑ क॒नीना᳚म् । अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्य॑- [वी॒र्य᳚म्, ते ।] 36pa̠taya̍nta-mpata̠ṅgam । śirō̍ apaśya-mpa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍rarē̠ṇubhi̠rjēha̍māna-mpata̠tri ॥ atrā̍ tē rū̠pamu̍tta̠mama̍paśya̠-ñjigī̍ṣamāṇami̠ṣa ā pa̠dē gōḥ । ya̠dā tē̠ martō̠ anu̠ bhōga̠māna̠ḍādi-dgrasi̍ṣṭha̠ ōṣa̍dhīrajīgaḥ ॥ anu̍ tvā̠ rathō̠ anu̠ maryō̍ arva̠nnanu̠ gāvō-'nu̠ bhaga̍ḥ ka̠nīnā̎m । anu̠ vrātā̍sa̠stava̍ sa̠khyamī̍yu̠ranu̍ dē̠vā ma̍mirē vī̠rya̍- [vī̠rya̎m, tē ।] 36meaning
I saw the bird flying in the sky; it flies forward, moving through the paths without dust, with no need of rest.
- verse 38-न्ते ॥ हिर॑ण्यशृ॒ङ्गो-ऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् । दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न्॒. यो अर्व॑न्त-म्प्रथ॒मो अ॒द्ध्यति॑ष्ठत् ॥ ई॒र्मान्ता॑स॒-स्सिलि॑कमद्ध्यमास॒-स्सग्ं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्याः᳚ । ह॒ग्ं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्य-मज्म॒मश्वाः᳚ ॥ तव॒ शरी॑र-म्पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒-न्तव॑ चि॒त्तं-वाँत॑ इव॒ ध्रजी॑मान् । तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रा-ऽर॑ण्येषु॒ जर्भु॑राणा चरन्ति ॥ उप॒ [उप॑, प्रागा॒च्छस॑नं-] 37-ntē ॥ hira̍ṇyaśṛ̠ṅgō-'yō̍ asya̠ pādā̠ manō̍javā̠ ava̍ra̠ indra̍ āsīt । dē̠vā ida̍sya havi̠radya̍māya̠n̠. yō arva̍nta-mpratha̠mō a̠ddhyati̍ṣṭhat ॥ ī̠rmāntā̍sa̠-ssili̍kamaddhyamāsa̠-ssagṃ śūra̍ṇāsō di̠vyāsō̠ atyā̎ḥ । ha̠gṃ̠sā i̍va śrēṇi̠śō ya̍tantē̠ yadākṣi̍ṣurdi̠vya-majma̠maśvā̎ḥ ॥ tava̠ śarī̍ra-mpatayi̠ṣṇva̍rva̠-ntava̍ chi̠ttaṃ vāta̍ iva̠ dhrajī̍mān । tava̠ śṛṅgā̍ṇi̠ viṣṭhi̍tā puru̠trā-'ra̍ṇyēṣu̠ jarbhu̍rāṇā charanti ॥ upa̠ [upa̍, prāgā̠chChasa̍naṃ-] 37meaning
He has a golden horn and iron feet; he is swift as thought — Indra was his lower self; the gods set this up.
- verse 39प्रागा॒च्छस॑नं-वाँ॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीद्ध्या॑नः । अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चा-त्क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥ उप॒ प्रागा᳚-त्पर॒मं-यँ-थ्स॒धस्थ॒मर्वा॒ग्ं॒ अच्छा॑ पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च । अ॒द्या दे॒वान् जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा-ऽऽशा᳚स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥ 38 ॥(विपृ॑क्तो - दि॒वा - वी॒र्य॑ - मुपै - का॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)prāgā̠chChasa̍naṃ vā̠jyarvā̍ dēva̠drīchā̠ mana̍sā̠ dīddhyā̍naḥ । a̠jaḥ pu̠rō nī̍yatē̠ nābhi̍ra̠syānu̍ pa̠śchā-tka̠vayō̍ yanti rē̠bhāḥ ॥ upa̠ prāgā̎-tpara̠maṃ ya-thsa̠dhastha̠marvā̠gṃ̠ achChā̍ pi̠tara̍-mmā̠tara̍-ñcha । a̠dyā dē̠vān juṣṭa̍tamō̠ hi ga̠myā athā-''śā̎stē dā̠śuṣē̠ vāryā̍ṇi ॥ 38 ॥(vipṛ̍ktō - di̠vā - vī̠rya̍ - mupai - kā̠nnacha̍tvāri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 7)meaning
The goat, set before us, knowing heaven's treasure, looks toward it with a god-directed mind — the wise one set the arrow first.
- verse 40मा नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मा-ऽऽयुरिन्द्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुतः॒ परि॑ ख्यन्न् । य-द्वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः᳚ प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि ॥ यन्नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य रा॒ति-ङ्गृ॑भी॒ता-म्मु॑ख॒तो नय॑न्ति । सुप्रा॑ङ॒जो मेम्य॑-द्वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः प्रि॒यमप्ये॑ति॒ पाथः॑ ॥ ए॒ष च्छागः॑ पु॒रो अश्वे॑न वा॒जिना॑ पू॒ष्णो भा॒गो नी॑यते वि॒श्वदे᳚व्यः । अ॒भि॒प्रियं॒-यँ-त्पु॑रो॒डाश॒मर्व॑ता॒ त्वष्टे- [त्वष्टेत्, ए॒न॒ग्ं॒ सौ॒श्र॒व॒साय॑ जिन्वति ।] 39mā nō̍ mi̠trō varu̍ṇō arya̠mā-''yurindra̍ ṛbhu̠kṣā ma̠ruta̠ḥ pari̍ khyann । ya-dvā̠jinō̍ dē̠vajā̍tasya̠ saptē̎ḥ prava̠kṣyāmō̍ vi̠dathē̍ vī̠ryā̍ṇi ॥ yanni̠rṇijā̠ rēkṇa̍sā̠ prāvṛ̍tasya rā̠ti-ṅgṛ̍bhī̠tā-mmu̍kha̠tō naya̍nti । suprā̍ṅa̠jō mēmya̍-dvi̠śvarū̍pa indrāpū̠ṣṇōḥ pri̠yamapyē̍ti̠ pātha̍ḥ ॥ ē̠ṣa chChāga̍ḥ pu̠rō aśvē̍na vā̠jinā̍ pū̠ṣṇō bhā̠gō nī̍yatē vi̠śvadē̎vyaḥ । a̠bhi̠priya̠ṃ ya-tpu̍rō̠ḍāśa̠marva̍tā̠ tvaṣṭē- [tvaṣṭēt, ē̠na̠gṃ̠ sau̠śra̠va̠sāya̍ jinvati ।] 39meaning
May Mitra, Varuna, Aryaman, Ayu, Indra Ribhuksha, and the Maruts not harm us in our goings.
- verse 41-दे॑नग्ं सौश्रव॒साय॑ जिन्वति ॥ यद्ध॒विष्य॑मृतु॒शो दे॑व॒यान॒-न्त्रिर्मानु॑षाः॒ पर्यश्व॒-न्नय॑न्ति । अत्रा॑ पू॒ष्णः प्र॑थ॒मो भा॒ग ए॑ति य॒ज्ञ-न्दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दय॑न्न॒जः ॥ होता᳚-ऽद्ध्व॒र्युराव॑या अग्निमि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त शग्ग्स्ता॒ सुवि॑प्रः । तेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॑रङ्कृतेन॒ स्वि॑ष्टेन व॒क्षणा॒ आ पृ॑णद्ध्वम् ॥ यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒-येँ अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति । ये चार्व॑ते॒ पच॑नग्ं स॒भंर॑न्त्यु॒तो [ ] 40-dē̍nagṃ sauśrava̠sāya̍ jinvati ॥ yaddha̠viṣya̍mṛtu̠śō dē̍va̠yāna̠-ntrirmānu̍ṣā̠ḥ paryaśva̠-nnaya̍nti । atrā̍ pū̠ṣṇaḥ pra̍tha̠mō bhā̠ga ē̍ti ya̠jña-ndē̠vēbhya̍ḥ prativē̠daya̍nna̠jaḥ ॥ hōtā̎-'ddhva̠ryurāva̍yā agnimi̠ndhō grā̍vagrā̠bha u̠ta śaggstā̠ suvi̍praḥ । tēna̍ ya̠jñēna̠ sva̍raṅkṛtēna̠ svi̍ṣṭēna va̠kṣaṇā̠ ā pṛ̍ṇaddhvam ॥ yū̠pa̠vra̠skā u̠ta yē yū̍pavā̠hāścha̠ṣāla̠ṃ yē a̍śvayū̠pāya̠ takṣa̍ti । yē chārva̍tē̠ pacha̍nagṃ sa̠bhaṃra̍ntyu̠tō [ ] 40meaning
Whatever oblation belongs to the gods in due season, threefold among humans — may all those, having received their share, be satisfied.
- verse 42तेषा॑-म॒भिगू᳚र्तिर्न इन्वतु ॥ उप॒ प्रागा᳚-थ्सु॒मन्मे॑-ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः । अन्वे॑नं॒-विँप्रा॒ ऋष॑यो मदन्ति दे॒वाना᳚-म्पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बन्धु᳚म् ॥ य-द्वा॒जिनो॒ दाम॑ स॒दान्न॒मर्व॑तो॒ या शी॑र्ष॒ण्या॑ रश॒ना रज्जु॑रस्य । यद्वा॑ घास्य॒ प्रभृ॑तमा॒स्ये॑ तृण॒ग्ं॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ [यदश्व॑स्य क्र॒विषः॑, मक्षि॒का-ऽऽश॒] 41tēṣā̍-ma̠bhigū̎rtirna invatu ॥ upa̠ prāgā̎-thsu̠manmē̍-'dhāyi̠ manma̍ dē̠vānā̠māśā̠ upa̍ vī̠tapṛ̍ṣṭhaḥ । anvē̍na̠ṃ viprā̠ ṛṣa̍yō madanti dē̠vānā̎-mpu̠ṣṭē cha̍kṛmā su̠bandhu̎m ॥ ya-dvā̠jinō̠ dāma̍ sa̠dānna̠marva̍tō̠ yā śī̍rṣa̠ṇyā̍ raśa̠nā rajju̍rasya । yadvā̍ ghāsya̠ prabhṛ̍tamā̠syē̍ tṛṇa̠gṃ̠ sarvā̠ tā tē̠ api̍ dē̠vēṣva̍stu ॥ yadaśva̍sya kra̠viṣō̠ [yadaśva̍sya kra̠viṣa̍ḥ, makṣi̠kā-''śa̠] 41meaning
Moving forward, my prayer has been placed in the gods' favour — as bees go to the flower, so this word ascends.
- verse 43मक्षि॒का-ऽऽश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ । यद्धस्त॑यो-श्शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ यदूव॑द्ध्यमु॒दर॑स्याप॒वाति॒ य आ॒मस्य॑ क्र॒विषो॑ ग॒न्धो अस्ति॑ । सु॒कृ॒ता तच्छ॑मि॒तारः॑ कृण्वन्तू॒त मेधग्ं॑ शृत॒पाक॑-म्पचन्तु ॥ य-त्ते॒ गात्रा॑द॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नाद॒भि शूल॒-न्निह॑तस्याव॒धाव॑ति । मा त-द्भूम्या॒मा श्रि॑ष॒ ( )-न्मा तृणे॑षु दे॒वेभ्य॒स्तदु॒शद्भ्यो॑ रा॒तम॑स्तु ॥ 42 ॥(इ - दु॒तो - क्र॒विषः॑ - श्रिषथ् - स॒प्त च॑) (अ. 8)makṣi̠kā-''śa̠ yadvā̠ svarau̠ svadhi̍tau ri̠ptamasti̍ । yaddhasta̍yō-śśami̠turyanna̠khēṣu̠ sarvā̠ tā tē̠ api̍ dē̠vēṣva̍stu ॥ yadūva̍ddhyamu̠dara̍syāpa̠vāti̠ ya ā̠masya̍ kra̠viṣō̍ ga̠ndhō asti̍ । su̠kṛ̠tā tachCha̍mi̠tāra̍ḥ kṛṇvantū̠ta mēdhagṃ̍ śṛta̠pāka̍-mpachantu ॥ ya-ttē̠ gātrā̍da̠gninā̍ pa̠chyamā̍nāda̠bhi śūla̠-nniha̍tasyāva̠dhāva̍ti । mā ta-dbhūmyā̠mā śri̍ṣa̠ ( )-nmā tṛṇē̍ṣu dē̠vēbhya̠stadu̠śadbhyō̍ rā̠tama̍stu ॥ 42 ॥(i - du̠tō - kra̠viṣa̍ḥ - śriṣath - sa̠pta cha̍) (a. 8)meaning
Like flies alighting, like chips on a hatchet, whatever was deposited by the sacrificial ladle, whatever may be in the hands of the slaughterer...
- verse 44ये वा॒जिन॑-म्परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वं-यँ ई॑मा॒हु-स्सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ । ये चार्व॑तो माग्ंसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिर्न इन्वतु ॥ यन्नीक्ष॑ण-म्मा॒ग्॒स्पच॑न्या उ॒खाया॒ या पात्रा॑णि यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि । ऊ॒ष्म॒ण्या॑-ऽपि॒धाना॑ चरू॒णाम॒ङ्का-स्सू॒नाः परि॑ भूष॒न्त्यश्व᳚म् ॥ नि॒क्रम॑ण-न्नि॒षद॑नं-विँ॒वर्त॑नं॒-यँच्च॒ पड्बी॑श॒मर्व॑तः । यच्च॑ प॒पौ यच्च॑ घा॒सि- [घा॒सिम्, ज॒घास॒ सर्वा॒ ता] 43yē vā̠jina̍-mpari̠paśya̍nti pa̠kvaṃ ya ī̍mā̠hu-ssu̍ra̠bhirnirha̠rēti̍ । yē chārva̍tō māgṃsabhi̠kṣāmu̠pāsa̍ta u̠tō tēṣā̍ma̠bhigū̎rtirna invatu ॥ yannīkṣa̍ṇa-mmā̠g̠spacha̍nyā u̠khāyā̠ yā pātrā̍ṇi yū̠ṣṇa ā̠sēcha̍nāni । ū̠ṣma̠ṇyā̍-'pi̠dhānā̍ charū̠ṇāma̠ṅkā-ssū̠nāḥ pari̍ bhūṣa̠ntyaśva̎m ॥ ni̠krama̍ṇa-nni̠ṣada̍naṃ vi̠varta̍na̠ṃ yachcha̠ paḍbī̍śa̠marva̍taḥ । yachcha̍ pa̠pau yachcha̍ ghā̠si- [ghā̠sim, ja̠ghāsa̠ sarvā̠ tā] 43meaning
...and those who see the ripening victim, those who say 'now it is fragrant, take it away' — those who smell its fragrance...
- verse 45-ञ्ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥ मा त्वा॒-ऽग्नि-र्ध्व॑नयि-द्धू॒मग॑न्धि॒र्मोखा भ्राज॑न्त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रिः॑ । इ॒ष्टं-वीँ॒तम॒भिगू᳚र्तं॒-वँष॑ट्कृत॒-न्त-न्दे॒वासः॒ प्रति॑ गृभ्ण॒न्त्यश्व᳚म् ॥ यदश्वा॑य॒ वास॑ उपस्तृ॒णन्त्य॑धीवा॒सं-याँ हिर॑ण्यान्यस्मै । स॒न्दान॒मर्व॑न्त॒-म्पड्बी॑श-म्प्रि॒या दे॒वेष्वा या॑मयन्ति ॥ य-त्ते॑ सा॒दे मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्णि॑या वा॒ कश॑या [वा॒ कश॑या, वा॒ तु॒तोद॑ ।] 44-ñja̠ghāsa̠ sarvā̠ tā tē̠ api̍ dē̠vēṣva̍stu ॥ mā tvā̠-'gni-rdhva̍nayi-ddhū̠maga̍ndhi̠rmōkhā bhrāja̍ntya̠bhi vi̍kta̠ jaghri̍ḥ । i̠ṣṭaṃ vī̠tama̠bhigū̎rta̠ṃ vaṣa̍ṭkṛta̠-nta-ndē̠vāsa̠ḥ prati̍ gṛbhṇa̠ntyaśva̎m ॥ yadaśvā̍ya̠ vāsa̍ upastṛ̠ṇantya̍dhīvā̠saṃ yā hira̍ṇyānyasmai । sa̠ndāna̠marva̍nta̠-mpaḍbī̍śa-mpri̠yā dē̠vēṣvā yā̍mayanti ॥ ya-ttē̍ sā̠dē maha̍sā̠ śūkṛ̍tasya̠ pārṣṇi̍yā vā̠ kaśa̍yā [vā̠ kaśa̍yā, vā̠ tu̠tōda̍ ।] 44meaning
...and what was eaten in the fire — all of it, O Brahman, do thou purify that for me.
- verse 46वा तु॒तोद॑ । स्रु॒चेव॒ ता ह॒विषो॑ अद्ध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि ॥ चतु॑स्त्रिग्ंश-द्वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धो॒-र्वङ्क्री॒-रश्व॑स्य॒ स्वधि॑ति॒-स्समे॑ति । अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॑ व॒युना॑ कृणोत॒ परु॑ष्परुरनु॒घुष्या॒ वि श॑स्त ॥ एक॒स्त्वष्टु॒रश्व॑स्या विश॒स्ता द्वा य॒न्तारा॑ भवत॒स्तथ॒र्तुः । या ते॒ गात्रा॑णामृतु॒था कृ॒णोमि॒ ताता॒ पिण्डा॑ना॒-म्प्र जु॑होम्य॒ग्नौ ॥ मा त्वा॑ तप- [तपत्, प्रि॒य आ॒त्मा-] 45vā tu̠tōda̍ । sru̠chēva̠ tā ha̠viṣō̍ addhva̠rēṣu̠ sarvā̠ tā tē̠ brahma̍ṇā sūdayāmi ॥ chatu̍strigṃśa-dvā̠jinō̍ dē̠vaba̍ndhō̠-rvaṅkrī̠-raśva̍sya̠ svadhi̍ti̠-ssamē̍ti । achChi̍drā̠ gātrā̍ va̠yunā̍ kṛṇōta̠ paru̍ṣparuranu̠ghuṣyā̠ vi śa̍sta ॥ ēka̠stvaṣṭu̠raśva̍syā viśa̠stā dvā ya̠ntārā̍ bhavata̠statha̠rtuḥ । yā tē̠ gātrā̍ṇāmṛtu̠thā kṛ̠ṇōmi̠ tātā̠ piṇḍā̍nā̠-mpra ju̍hōmya̠gnau ॥ mā tvā̍ tapa- [tapat, pri̠ya ā̠tmā-] 45meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 47-त्प्रि॒य आ॒त्मा-ऽपि॒यन्त॒-म्मा स्वधि॑तिस्त॒नुव॒ आ ति॑ष्ठिप-त्ते । मा ते॑ गृ॒द्ध्नु-र॑विश॒स्ता-ऽति॒हाय॑ छि॒द्रा गात्रा᳚ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः ॥ न वा उ॑वे॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाग्ं इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । हरी॑ ते॒ युञ्जा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा᳚स्था-द्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य ॥ सु॒गव्य॑-न्नो वा॒जी स्वश्वि॑य-म्पु॒ग्ं॒सः पु॒त्राग्ं उ॒त वि॑श्वा॒पुषग्ं॑ र॒यिम् । अ॒ना॒गा॒स्त्व-न्नो॒ अदि॑तिः कृणोतु क्ष॒त्र-न्नो॒ अश्वो॑ वनताग्ं ह॒विष्मान्॑ ॥ 46 ॥(घा॒सिं-कश॑या - तप-द्- र॒यिं - नव॑ च ) (अ. 9)-tpri̠ya ā̠tmā-'pi̠yanta̠-mmā svadhi̍tista̠nuva̠ ā ti̍ṣṭhipa-ttē । mā tē̍ gṛ̠ddhnu-ra̍viśa̠stā-'ti̠hāya̍ Chi̠drā gātrā̎ṇya̠sinā̠ mithū̍ kaḥ ॥ na vā u̍vē̠tanmri̍yasē̠ na ri̍ṣyasi dē̠vāgṃ idē̍ṣi pa̠thibhi̍-ssu̠gēbhi̍ḥ । harī̍ tē̠ yuñjā̠ pṛṣa̍tī abhūtā̠mupā̎sthā-dvā̠jī dhu̠ri rāsa̍bhasya ॥ su̠gavya̍-nnō vā̠jī svaśvi̍ya-mpu̠gṃ̠saḥ pu̠trāgṃ u̠ta vi̍śvā̠puṣagṃ̍ ra̠yim । a̠nā̠gā̠stva-nnō̠ adi̍tiḥ kṛṇōtu kṣa̠tra-nnō̠ aśvō̍ vanatāgṃ ha̠viṣmān̍ ॥ 46 ॥(ghā̠siṃ-kaśa̍yā - tapa-d- ra̠yiṃ - nava̍ cha ) (a. 9)meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 48(अश्म॒न् - य इ॒मो - दे॑न - मा॒शुः - प्राचीं᳚ - जी॒मूत॑स्य॒ - यदक्र॑न्दो॒ - मा नो॑ मि॒त्रो - ये वा॒जिनं॒ - नव॑)(aśma̠n - ya i̠mō - dē̍na - mā̠śuḥ - prāchī̎m - jī̠mūta̍sya̠ - yadakra̍ndō̠ - mā nō̍ mi̠trō - yē vā̠jina̠ṃ - nava̍)meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 49(अश्म॑न् - मनो॒युजं॒ - प्राची॒मनु॒ - शर्म॑ यच्छतु॒ - तेषा॑म॒भिगू᳚र्तिः॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशत्)(aśma̍n - manō̠yuja̠ṃ - prāchī̠manu̠ - śarma̍ yachChatu̠ - tēṣā̍ma̠bhigū̎rti̠ḥ - ṣaṭcha̍tvārigṃśat)meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 50(अश्म॑न्, ह॒विष्मान्॑)(aśma̍n, ha̠viṣmān̍)meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 51॥ हरिः॑ ओम् ॥॥ hari̍ḥ ōm ॥meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
- verse 52॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे षष्ठः प्रश्न-स्समाप्तः ॥ओ-न्नमः परमात्मने , श्री महागणपतये नमः , श्री गुरुभ्यो नमः , ह॒रिः॒ ॐ॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturtha kāṇḍē ṣaṣṭhaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥ō-nnamaḥ paramātmanē , śrī mahāgaṇapatayē namaḥ , śrī gurubhyō namaḥ , ha̠ri̠ḥ ōṃmeaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
Primary text from vignanam.org