KYTS 4.4 Rasmirasi Kshayaaya Tvaa

Krishna

◆

tap any word for its meaning

verse 1
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - पञ्चमचितिशेषनिरूपणं
kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturthakāṇḍē chaturthaḥ praśnaḥ - pañchamachitiśēṣanirūpaṇaṃ
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 2
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 3
र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जिन्व॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जिन्व स॒न्धिर॑स्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा॒-ऽन्तरि॑क्ष-ञ्जिन्व प्रति॒धिर॑सि पृथि॒व्यै त्वा॑ पृथि॒वी-ञ्जि॑न्व विष्ट॒भों॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जिन्व प्र॒वा-ऽस्यह्ने॒ त्वा-ऽह॑र्जिन्वानु॒ वा-ऽसि॒ रात्रि॑यै त्वा॒ रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि॒ [रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि, वसु॑भ्यस्त्वा॒] 1
ra̠śmira̍si̠ kṣayā̍ya tvā̠ kṣaya̍-ñjinva̠ prēti̍rasi̠ dharmā̍ya tvā̠ dharma̍-ñji̠nvānvi̍tirasi di̠vē tvā̠ diva̍-ñjinva sa̠ndhira̍sya̠ntari̍kṣāya tvā̠-'ntari̍kṣa-ñjinva prati̠dhira̍si pṛthi̠vyai tvā̍ pṛthi̠vī-ñji̍nva viṣṭa̠bhō̍ṃ-'si̠ vṛṣṭyai̎ tvā̠ vṛṣṭi̍-ñjinva pra̠vā-'syahnē̠ tvā-'ha̍rjinvānu̠ vā-'si̠ rātri̍yai tvā̠ rātri̍-ñjinvō̠ śiga̍si̠ [rātri̍-ñjinvō̠ śiga̍si, vasu̍bhyastvā̠] 1
meaning
You are the ray; I quicken the dwelling, dharma, and heaven; you are the forward motion; you are the thread.
verse 4
वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जिन्व प्रके॒तो॑-ऽसि रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा रु॒द्राञ्जि॑न्व सुदी॒तिर॑स्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा ऽऽदि॒त्याञ्जि॒न्वौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄञ्जि॑न्व॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॑न्व पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॑न्व रे॒वद॒स्योष॑धीभ्य॒-स्त्वौष॑धी-र्जिन्वाभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वाधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ [प्रा॒णाय॑, त्वा॒ प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व] 2
vasu̍bhyastvā̠ vasū̎mjinva prakē̠tō̍-'si ru̠drēbhya̍stvā ru̠drāñji̍nva sudī̠tira̍syādi̠tyēbhya̍stvā ''di̠tyāñji̠nvaujō̍-'si pi̠tṛbhya̍stvā pi̠tṝñji̍nva̠ tantu̍rasi pra̠jābhya̍stvā pra̠jā ji̍nva pṛtanā̠ṣāḍa̍si pa̠śubhya̍stvā pa̠śūñji̍nva rē̠vada̠syōṣa̍dhībhya̠-stvauṣa̍dhī-rjinvābhi̠jida̍si yu̠ktagrā̠vēndrā̍ya̠ tvēndra̍-ñji̠nvādhi̍patirasi prā̠ṇāya̍ [prā̠ṇāya̍, tvā̠ prā̠ṇa-ñji̍nva] 2
meaning
I quicken the Vasus for the Vasus; you are brightness; I quicken the Rudras; you are the good light; I quicken the Adityas.
verse 5
त्वा प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व य॒न्ता-ऽस्य॑पा॒नाय॑ त्वा-ऽपा॒न-ञ्जि॑न्व स॒ग्ं॒सर्पो॑-ऽसि॒ चक्षु॑षे त्वा॒ चक्षु॑र्जिन्व वयो॒धा अ॑सि॒ श्रोत्रा॑य त्वा॒ श्रोत्र॑-ञ्जिन्व त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॑सि सं॒वृँद॑सि वि॒वृद॑सि सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसि प्ररो॒हो᳚-ऽस्यनुरो॒हो॑-ऽसि वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिरसि ॥ 3 ॥(उ॒शिग॑सि - प्रा॒णाय॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
tvā prā̠ṇa-ñji̍nva ya̠ntā-'sya̍pā̠nāya̍ tvā-'pā̠na-ñji̍nva sa̠gṃ̠sarpō̍-'si̠ chakṣu̍ṣē tvā̠ chakṣu̍rjinva vayō̠dhā a̍si̠ śrōtrā̍ya tvā̠ śrōtra̍-ñjinva tri̠vṛda̍si pra̠vṛda̍si sa̠ṃvṛda̍si vi̠vṛda̍si sagṃrō̠hō̍-'si nīrō̠hō̍-'si prarō̠hō̎-'syanurō̠hō̍-'si vasu̠kō̍-'si̠ vēṣa̍śrirasi̠ vasya̍ṣṭirasi ॥ 3 ॥(u̠śiga̍si - prā̠ṇāya̠ - tricha̍tvārigṃśachcha) (a. 1)
meaning
I quicken the prāṇa; you are the controller of apāna; I quicken sight; you are the uncoiling one.
verse 6
राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒-ऽग्निर्हे॑ती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता॑ त्रि॒वृ-त्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑य॒त्वाज्य॑-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु रथन्त॒रग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै वि॒राड॑सि दक्षि॒णा दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ प्र-उ॑गमु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु बृ॒ह-थ्साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दि- [दिक्, आ॒दि॒त्यास्ते॑] 4
rājñya̍si̠ prāchī̠ digvasa̍vastē dē̠vā adhi̍patayō̠-'gnirhē̍tī̠nā-mpra̍tidha̠rtā̍ tri̠vṛ-ttvā̠ stōma̍ḥ pṛthi̠vyāg śra̍ya̠tvājya̍-mu̠kthamavya̍thaya-thstabhnātu rathanta̠ragṃ sāma̠ prati̍ṣṭhityai vi̠rāḍa̍si dakṣi̠ṇā digru̠drāstē̍ dē̠vā adhi̍pataya̠ indrō̍ hētī̠nā-mpra̍tidha̠rtā pa̍ñchada̠śastvā̠ stōma̍ḥ pṛthi̠vyāg śra̍yatu̠ pra-u̍gamu̠ktha-mavya̍thaya-thstabhnātu bṛ̠ha-thsāma̠ prati̍ṣṭhityai sa̠mrāḍa̍si pra̠tīchī̠ di- [dik, ā̠di̠tyāstē̍] 4
meaning
You are the queen of the eastern direction; the Vasus are your ruling deities; Agni repels their weapons; the trivṛt-stoma praises you — let it rest on earth.
verse 7
-गा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒-स्सोमो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरू॒पग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यायै स्व॒राड॒स्युदी॑ची॒ दिग् विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ग्ं॒श स्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्य-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरा॒जग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिम्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ [अधि॑पतयः, बृह॒स्पति॑र्हेती॒-] 5
-gā̍di̠tyāstē̍ dē̠vā adhi̍pataya̠-ssōmō̍ hētī̠nā-mpra̍tidha̠rtā sa̍ptada̠śastvā̠ stōma̍ḥ pṛthi̠vyāg śra̍yatu marutva̠tīya̍mu̠ktha-mavya̍thaya-thstabhnātu vairū̠pagṃ sāma̠ prati̍ṣṭhityāyai sva̠rāḍa̠syudī̍chī̠ dig viśvē̍ tē dē̠vā adhi̍patayō̠ varu̍ṇō hētī̠nā-mpra̍tidha̠rtaika̍vi̠gṃ̠śa stvā̠ stōma̍ḥ pṛthi̠vyāg śra̍yatu̠ niṣkē̍valya-mu̠kthamavya̍thaya-thstabhnātu vairā̠jagṃ sāma̠ prati̍ṣṭhityā̠ adhi̍patnyasi bṛha̠tī dimma̠ruta̍stē dē̠vā adhi̍patayō̠ [adhi̍patayaḥ, bṛha̠spati̍rhētī̠-] 5
meaning
The Adityas are your deities, Soma their repeller; the saptadasha-stoma praises you — let it rest on earth; and the Vaishnava fire.
verse 8
बृह॒स्पति॑र्हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ग्ं॒शौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतां-वैँश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थयन्ती स्तभ्नीताग्ं शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्षा॒यर्ष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविँदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे सु॑व॒र्गे लो॒के यज॑मान-ञ्च सादयन्तु ॥ 6 ॥(प्र॒तीची॒ दिं - म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)
bṛha̠spati̍rhētī̠nā-mpra̍tidha̠rtā tri̍ṇavatrayastri̠gṃ̠śau tvā̠ stōmau̍ pṛthi̠vyāg śra̍yatāṃ vaiśvadēvāgnimāru̠tē u̠kthē avya̍thayantī stabhnītāgṃ śākvararaiva̠tē sāma̍nī̠ prati̍ṣṭhityā a̠ntari̍kṣā̠yarṣa̍yastvā prathama̠jā dē̠vēṣu̍ di̠vō mātra̍yā vari̠ṇā pra̍thantu vidha̠rtā chā̠yamadhi̍patiścha̠ tē tvā̠ sarvē̍ saṃvidā̠nā nāka̍sya pṛ̠ṣṭhē su̍va̠rgē lō̠kē yaja̍māna-ñcha sādayantu ॥ 6 ॥(pra̠tīchī̠ diṃ - ma̠ruta̍stē dē̠vā adhi̍pataya - śchatvāri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 2)
meaning
Brihaspati repels; the trinava and trayastrimsha stomas praise you — let them rest on earth; and the Vishvedevagni.
verse 9
अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒-स्सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा- [प्र॒म्लोच॑न्ती च, अ॒नु॒म्लोच॑न्ती-] 7
a̠ya-mpu̠rō hari̍kēśa̠-ssūrya̍raśmi̠stasya̍ rathagṛ̠thsaścha̠ rathau̍jāścha sēnāni grāma̠ṇyau̍ puñjikastha̠lā cha̍ kṛtastha̠lā chā̎phsa̠rasau̍ yātu̠dhānā̍ hē̠tī rakṣāgṃ̍si̠ prahē̍ti ra̠ya-nda̍kṣi̠ṇā vi̠śva ka̍rmā̠ tasya̍ rathasva̠naścha̠ rathē̍chitraścha sēnāni grāma̠ṇyau̍ mēna̠kā cha̍ sahaja̠nyā chā̎phsa̠rasau̍ da̠ṃṇava̍ḥ pa̠śavō̍ hē̠tiḥ pauru̍ṣēyō va̠dhaḥ prahē̍ti ra̠ya-mpa̠śchā-dvi̠śvavya̍chā̠ stasya̠ ratha̍ prōta̠śchā-sa̍marathaścha sēnāni grāma̠ṇyau̎ pra̠mlōcha̍ntī chā- [pra̠mlōcha̍ntī cha, a̠nu̠mlōcha̍ntī-] 7
meaning
This is the sun-rayed one in front with his two chariots; his generals are Puñjikasthala and Kritasthala.
verse 10
-ऽनु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यఁ%द्- व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाफ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति र्वातः॒ प्रहे॑ति र॒यमु॒पर्य॒ र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-व॒स्फूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य- [ते यम्, द्वि॒ष्मो] 8
-'nu̠mlōcha̍ntī-chāphsa̠rasau̍ sa̠rpā hē̠ti rvyā̠ghrāḥ prahē̍ti ra̠ya mu̍tta̠rā-thsa̠ṃyaँd- va̍su̠stasya̍ sēna̠jichcha̍ su̠ṣēṇa̍ścha sēnāni grāma̠ṇyau̍ vi̠śvāchī̍ cha ghṛ̠tāchī̍ chāphsa̠rasā̠ vāpō̍ hē̠ti rvāta̠ḥ prahē̍ti ra̠yamu̠parya̠ rvāgva̍-su̠stasya̠ tārkṣya̠-śchāri̍ṣṭa-nēmiścha sēnāni grāma̠ṇyā̍ vu̠rvaśī̍ cha pū̠rvachi̍ttiśchā-phsa̠rasau̍ vi̠dyuddhē̠tira̍-va̠sphūrja̠-nprahē̍ti̠ stēbhyō̠ nama̠stē nō̍ mṛḍayantu̠ tē ya- [tē yam, dvi̠ṣmō] 8
meaning
The apsarases Anumlocanti and others are there; serpents are weapons; tigers the second weapons; and this above is Samyadvasu; his general is Senajit.
verse 11
-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधाम्या॒योस्त्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑त श्छा॒याया॒-न्नमः॑ समु॒द्राय॒ नमः॑ समु॒द्रस्य॒ चक्ष॑से परमे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वतीं-विँ॒भूम॑ती-म्प्र॒भूम॑ती-म्परि॒भूम॑ती॒-न्दिवं॑-यँच्छ॒ दिव॑-न्दृग्ंह॒ दिव॒-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य॒ सूर्य॑स्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑से अवि॒ष्यन्. य॒दा म॒ह-स्स॒ँवर॑णा॒-द्व्यस्था᳚त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑न-ङ्कृ॒ष्णम॑स्ति ॥ 9 ॥(प्र॒म्लोच॑न्ती च॒ - यग्ग् - स्व॒स्त्या - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 3)
-ndvi̠ṣmō yaścha̍ nō̠ dvēṣṭi̠ taṃ vō̠ jambhē̍ dadhāmyā̠yōstvā̠ sada̍nē sādayā̠myava̍ta śChā̠yāyā̠-nnama̍-ssamu̠drāya̠ nama̍-ssamu̠drasya̠ chakṣa̍sē paramē̠ṣṭhī tvā̍ sādayatu di̠vaḥ pṛ̠ṣṭhē vyacha̍svatī̠-mpratha̍svatīṃ vi̠bhūma̍tī-mpra̠bhūma̍tī-mpari̠bhūma̍tī̠-ndiva̍ṃ yachCha̠ diva̍-ndṛgṃha̠ diva̠-mmā higṃ̍sī̠rviśva̍smai prā̠ṇāyā̍pā̠nāya̍ vyā̠nāyō̍dā̠nāya̍ prati̠ṣṭhāyai̍ cha̠ritrā̍ya̠ sūrya̍stvā̠-'bhi pā̍tu ma̠hyā sva̠styā Cha̠rdiṣā̠ śanta̍mēna̠ tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ prōtha̠daśvō̠ na yava̍sē avi̠ṣyan. ya̠dā ma̠ha-ssa̠ँvara̍ṇā̠-dvyasthā̎t । āda̍sya̠ vātō̠ anu̍ vāti śō̠chiradha̍ sma tē̠ vraja̍na-ṅkṛ̠ṣṇama̍sti ॥ 9 ॥(pra̠mlōcha̍ntī cha̠ - yagg - sva̠styā - 'ṣṭāvigṃ̍śatiścha) (a. 3)
meaning
We place those who hate us into your mouth; I seat you in the house of āyus; salutation to the ocean-shadow.
verse 12
अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कु-त्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ अ॒यम॒ग्नि-स्स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पतिः॑ । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम् ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धान॑-न्दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ॥ अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒- [जना॑नाम्, प्रति॑] 10
a̠gnirmū̠rdhā di̠vaḥ ka̠ku-tpati̍ḥ pṛthi̠vyā a̠yam । a̠pāgṃ rētāgṃ̍si jinvati ॥ tvāma̍gnē̠ puṣka̍rā̠daddhyatha̍rvā̠ nira̍manthata । mū̠rdhnō viśva̍sya vā̠ghata̍ḥ ॥ a̠yama̠gni-ssa̍ha̠sriṇō̠ vāja̍sya śa̠tina̠spati̍ḥ । mū̠rdhā ka̠vī ra̍yī̠ṇām ॥ bhuvō̍ ya̠jñasya̠ raja̍saścha nē̠tā yatrā̍ ni̠yudbhi̠-ssacha̍sē śi̠vābhi̍ḥ । di̠vi mū̠rdhāna̍-ndadhiṣē suva̠r̠ṣā-ñji̠hvāma̍gnē chakṛṣē havya̠vāha̎m ॥ abō̎ddhya̠gni-ssa̠midhā̠ janā̍nā̠- [janā̍nām, prati̍] 10
meaning
Agni is the head of heaven, the lord of earth, here — he quickens the waters and their seed. [RV 8.44.16]
verse 13
-म्प्रति॑ धे॒नुमि॑वा य॒तीमु॒षास᳚म् । य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ॥ अवो॑चाम क॒वये॒ मेद्ध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वीव॑ रु॒क्ममु॒र्व्यञ्च॑मश्रेत् ॥ जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्नि-स्सु॒दक्षः॑ सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा᳚ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒-श्शुचिः॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ [अङ्गि॑रसः, गुहा॑ हि॒तमन्व॑-] 11
-mprati̍ dhē̠numi̍vā ya̠tīmu̠ṣāsa̎m । ya̠hvā i̍va̠ prava̠yā mu̠jjihā̍nā̠ḥ pra bhā̠nava̍-ssisratē̠ nāka̠machCha̍ ॥ avō̍chāma ka̠vayē̠ mēddhyā̍ya̠ vachō̍ va̠ndāru̍ vṛṣa̠bhāya̠ vṛṣṇē̎ । gavi̍ṣṭhirō̠ nama̍sā̠ stōma̍ma̠gnau di̠vīva̍ ru̠kmamu̠rvyañcha̍maśrēt ॥ jana̍sya gō̠pā a̍janiṣṭa̠ jāgṛ̍vira̠gni-ssu̠dakṣa̍-ssuvi̠tāya̠ navya̍sē । ghṛ̠tapra̍tīkō bṛha̠tā di̍vi̠spṛśā̎ dyu̠madvi bhā̍ti bhara̠tēbhya̠-śśuchi̍ḥ ॥ tvāma̍gnē̠ aṅgi̍rasō̠ [aṅgi̍rasaḥ, guhā̍ hi̠tamanva̍-] 11
meaning
Like the dawn reaching forward like a cow to the milking — may the rays of Agni stream upward like great rivers to the vault of heaven.
verse 14
गुहा॑ हि॒तमन्व॑-विन्दञ्छिश्रिया॒णं-वँने॑वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒-स्सहो॑ म॒ह-त्त्वामा॑हु॒-स्सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः ॥ य॒ज्ञस्य॑ के॒तु-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रोहि॑तम॒ग्नि-न्नर॑स्त्रिषध॒स्थे समि॑न्धते । इन्द्रे॑ण दे॒वै-स्स॒रथ॒ग्ं॒ स ब॒र्॒हिषि॒ सीद॒न्नि होता॑ य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ ॥ त्वा-ञ्चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तवः॑ । शो॒चिष्के॑श-म्पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे ॥ सखा॑य॒-स्संवः॑ ँस॒म्यञ्च॒-मिष॒ग्ग्॒- [-मिष᳚म्, स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ ।] 12
guhā̍ hi̠tamanva̍-vindañChiśriyā̠ṇaṃ vanē̍vanē । sa jā̍yasē ma̠thyamā̍na̠-ssahō̍ ma̠ha-ttvāmā̍hu̠-ssaha̍saspu̠trama̍ṅgiraḥ ॥ ya̠jñasya̍ kē̠tu-mpra̍tha̠ma-mpu̠rōhi̍tama̠gni-nnara̍striṣadha̠sthē sami̍ndhatē । indrē̍ṇa dē̠vai-ssa̠ratha̠gṃ̠ sa ba̠r̠hiṣi̠ sīda̠nni hōtā̍ ya̠jathā̍ya su̠kratu̍ḥ ॥ tvā-ñchi̍traśravastama̠ hava̍ntē vi̠kṣu ja̠ntava̍ḥ । śō̠chiṣkē̍śa-mpurupri̠yāgnē̍ ha̠vyāya̠ vōḍha̍vē ॥ sakhā̍ya̠-ssaṃva̍-ssa̠myañcha̠-miṣa̠gg̠- [-miṣa̎m, stōma̍-ñchā̠gnayē̎ ।] 12
meaning
Hidden in the forest and found by the seeker — you are born from churning, mighty in strength, called the son of strength, O Angiras.
verse 15
-स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥ सग्ंस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा᳚न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑द्ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र ॥ ए॒ना वो॑ अ॒ग्नि-न्नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒य-ञ्चेति॑ष्ठमर॒तिग्ग् स्व॑द्ध्व॒रं-विँश्व॑स्य दू॒तम॒मृत᳚म् ॥ स यो॑जते अरु॒षो वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒-थ्स्वा॑हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञ-स्सु॒शमी॒ [य॒ज्ञ-स्सु॒शमी᳚, वसू॑ना-] 13
-stōma̍-ñchā̠gnayē̎ । varṣi̍ṣṭhāya kṣitī̠nāmū̠rjō naptrē̠ saha̍svatē ॥ sagṃsa̠midyu̍vasē vṛṣa̠nnagnē̠ viśvā̎nya̠rya ā । i̠ḍaspa̠dē sami̍ddhyasē̠ sa nō̠ vasū̠nyā bha̍ra ॥ ē̠nā vō̍ a̠gni-nnama̍sō̠rjō napā̍ta̠mā hu̍vē । pri̠ya-ñchēti̍ṣṭhamara̠tigg sva̍ddhva̠raṃ viśva̍sya dū̠tama̠mṛta̎m ॥ sa yō̍jatē aru̠ṣō vi̠śvabhō̍jasā̠ sa du̍drava̠-thsvā̍hutaḥ । su̠brahmā̍ ya̠jña-ssu̠śamī̠ [ya̠jña-ssu̠śamī̎, vasū̍nā-] 13
meaning
A hymn and an offering to Agni; to the highest of the kshiti; to the grandson of power; to the mighty one.
verse 16
वसू॑ना-न्दे॒वग्ं राधो॒ जना॑नाम् ॥ उद॑स्य शो॒चिर॑स्थादा॒-जुह्वा॑नस्य मी॒ढुषः॑ । उद्ध॒मासो॑ अरु॒षासो॑ दिवि॒स्पृश॒-स्सम॒ग्निमि॑न्धते॒ नरः॑ ॥ अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑न-स्सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रवः॑ ॥ स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒वि-र॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्य॑-म्पुर्वणीक दीदिहि ॥ क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मना-ऽग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषसः॑ । स ति॑ग्मजम्भ [ ] 14
vasū̍nā-ndē̠vagṃ rādhō̠ janā̍nām ॥ uda̍sya śō̠chira̍sthādā̠-juhvā̍nasya mī̠ḍhuṣa̍ḥ । uddha̠māsō̍ aru̠ṣāsō̍ divi̠spṛśa̠-ssama̠gnimi̍ndhatē̠ nara̍ḥ ॥ agnē̠ vāja̍sya̠ gōma̍ta̠ īśā̍na-ssahasō yahō । a̠smē dhē̍hi jātavēdō̠ mahi̠ śrava̍ḥ ॥ sa i̍dhā̠nō vasu̍ṣka̠vi-ra̠gnirī̠ḍēnyō̍ gi̠rā । rē̠vada̠smabhya̍-mpurvaṇīka dīdihi ॥ kṣa̠pō rā̍jannu̠ta tmanā-'gnē̠ vastō̍ru̠tōṣasa̍ḥ । sa ti̍gmajambha [ ] 14
meaning
O Agni-sovereign, the wealth of people — your flames rose; your red and bright sparks touched the sky.
verse 17
र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑ ॥ आ ते॑ अग्न इधीमहि द्यु॒मन्त॑-न्देवा॒जर᳚म् । यद्ध॒ स्या ते॒ पनी॑यसी स॒मि-द्दी॒दय॑ति॒ द्यवीषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ आ ते॑ अग्न ऋ॒चा ह॒वि-श्शु॒क्रस्य॑ ज्योतिषस्पते । सुश्च॑न्द्र॒ दस्म॒ विश्प॑ते॒ हव्य॑वा॒-ट्तुभ्यग्ं॑ हूयत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या [उ-त्पु॑पूर्याः, उ॒क्थेषु॑] 15
ra̠kṣasō̍ daha̠ prati̍ ॥ ā tē̍ agna idhīmahi dyu̠manta̍-ndēvā̠jara̎m । yaddha̠ syā tē̠ panī̍yasī sa̠mi-ddī̠daya̍ti̠ dyavīṣagg̍ stō̠tṛbhya̠ ā bha̍ra ॥ ā tē̍ agna ṛ̠chā ha̠vi-śśu̠krasya̍ jyōtiṣaspatē । suścha̍ndra̠ dasma̠ viśpa̍tē̠ havya̍vā̠-ṭtubhyagṃ̍ hūyata̠ iṣagg̍ stō̠tṛbhya̠ ā bha̍ra ॥ u̠bhē su̍śchandra sa̠rpiṣō̠ darvī̎ śrīṇīṣa ā̠sani̍ । u̠tō na̠ u-tpu̍pūryā [u-tpu̍pūryāḥ, u̠kthēṣu̍] 15
meaning
Burn the demons, O Agni; light up for us; I kindle your blazing divine light.
verse 18
उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ अग्ने॒ तम॒द्याश्व॒-न्न स्तोमैः॒ क्रतु॒-न्न भ॒द्रग्ं हृ॑दि॒स्पृश᳚म् । ऋ॒द्ध्यामा॑ त॒ ओहैः᳚ ॥ अधा॒ ह्य॑ग्ने॒ क्रतो᳚र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीर्-ऋ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑ ॥ आ॒भिष्टे॑ अ॒द्य गी॒र्भिर्गृ॒णन्तो-ऽग्ने॒ दाशे॑म । प्र ते॑ दि॒वो न स्त॑नयन्ति॒ शुष्माः᳚ ॥ ए॒भिर्नो॑ अ॒र्कैर्भवा॑ नो अ॒र्वा- [अ॒र्वाङ्, सुव॒र्न ज्योतिः॑ ।] 16
u̠kthēṣu̍ śavasaspata̠ iṣagg̍ stō̠tṛbhya̠ ā bha̍ra ॥ agnē̠ tama̠dyāśva̠-nna stōmai̠ḥ kratu̠-nna bha̠dragṃ hṛ̍di̠spṛśa̎m । ṛ̠ddhyāmā̍ ta̠ ōhai̎ḥ ॥ adhā̠ hya̍gnē̠ kratō̎rbha̠drasya̠ dakṣa̍sya sā̠dhōḥ । ra̠thīr-ṛ̠tasya̍ bṛha̠tō ba̠bhūtha̍ ॥ ā̠bhiṣṭē̍ a̠dya gī̠rbhirgṛ̠ṇantō-'gnē̠ dāśē̍ma । pra tē̍ di̠vō na sta̍nayanti̠ śuṣmā̎ḥ ॥ ē̠bhirnō̍ a̠rkairbhavā̍ nō a̠rvā- [a̠rvāṅ, suva̠rna jyōti̍ḥ ।] 16
meaning
O Agni, yoked together with Indra with the two blazes — through the light of verses and praise-chants.
verse 19
-ङ्ख्सुव॒र्न ज्योतिः॑ । अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्सु॒मना॒ अनी॑कैः ॥ अ॒ग्निग्ं होता॑र-म्मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒-वँसो᳚-स्सू॒नुग्ं सह॑सो जा॒तवे॑दसम् । विप्र॒-न्न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया᳚ स्वद्ध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा᳚ष्टि॒मनु॑ शु॒क्रशो॑चिष आ॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ ॥ अग्ने॒ त्व-न्नो॒ अन्त॑मः । उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्यः॑ ॥ त-न्त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः । सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः ॥ वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवाः । अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मो र॒यि-न्दाः᳚ ॥ 17 ॥(जना॑ना॒ - मङ्गि॑रस॒ - इषग्ं॑ - सु॒शमी॑ - तिग्मजम्भ - पुपूर्या - अ॒र्वां - वसु॑श्रवाः॒ - पञ्च॑ च) (अ. 4)
-ṅkhsuva̠rna jyōti̍ḥ । agnē̠ viśvē̍bhi-ssu̠manā̠ anī̍kaiḥ ॥ a̠gnigṃ hōtā̍ra-mmanyē̠ dāsva̍nta̠ṃ vasō̎-ssū̠nugṃ saha̍sō jā̠tavē̍dasam । vipra̠-nna jā̠tavē̍dasam । ya ū̠rdhvayā̎ svaddhva̠rō dē̠vō dē̠vāchyā̍ kṛ̠pā । ghṛ̠tasya̠ vibhrā̎ṣṭi̠manu̍ śu̠kraśō̍chiṣa ā̠juhvā̍nasya sa̠rpiṣa̍ḥ ॥ agnē̠ tva-nnō̠ anta̍maḥ । u̠ta trā̠tā śi̠vō bha̍va varū̠thya̍ḥ ॥ ta-ntvā̍ śōchiṣṭha dīdivaḥ । su̠mnāya̍ nū̠namī̍mahē̠ sakhi̍bhyaḥ ॥ vasu̍ra̠gnirvasu̍śravāḥ । achChā̍ nakṣi dyu̠matta̍mō ra̠yi-ndā̎ḥ ॥ 17 ॥(janā̍nā̠ - maṅgi̍rasa̠ - iṣagṃ̍ - su̠śamī̍ - tigmajambha - pupūryā - a̠rvāṃ - vasu̍śravā̠ḥ - pañcha̍ cha) (a. 4)
meaning
May armour and protection be mine above the sky; in the atmosphere may the Maruts guard me; may Vāyu protect me.
verse 20
इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्या घा॒राभ्या॒-न्तेज॑सा॒ वर्च॑सो॒ क्थेभि॒-स्स्तोमे॑भि॒ श्छन्दो॑भी र॒य्यै पोषा॑य सजा॒ताना᳚-म्मद्ध्यम॒स्थेया॑य॒ मया᳚ त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्य॒बा-न्दु॒ला नि॑त॒त्नि र॒भ्रय॑न्ती मे॒घय॑न्ती व॒र्॒षय॑न्ती चुपु॒णीका॒ नामा॑सि प्र॒जाप॑तिना त्वा॒ विश्वा॑भिर्धी॒भिरुप॑ दधामि पृथि॒व्यु॑दपु॒रमन्ने॑न वि॒ष्टा म॑नु॒ष्या᳚स्ते गो॒प्तारो॒ ऽग्निर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र॑ पद्ये॒ सा [ ] 18
i̠ndrā̠gnibhyā̎-ntvā sa̠yujā̍ yu̠jā yu̍najmyā ghā̠rābhyā̠-ntēja̍sā̠ varcha̍sō̠ kthēbhi̠-sstōmē̍bhi̠ śChandō̍bhī ra̠yyai pōṣā̍ya sajā̠tānā̎-mmaddhyama̠sthēyā̍ya̠ mayā̎ tvā sa̠yujā̍ yu̠jā yu̍najmya̠bā-ndu̠lā ni̍ta̠tni ra̠bhraya̍ntī mē̠ghaya̍ntī va̠r̠ṣaya̍ntī chupu̠ṇīkā̠ nāmā̍si pra̠jāpa̍tinā tvā̠ viśvā̍bhirdhī̠bhirupa̍ dadhāmi pṛthi̠vyu̍dapu̠ramannē̍na vi̠ṣṭā ma̍nu̠ṣyā̎stē gō̠ptārō̠ 'gnirviya̍ttō-'syā̠-ntāma̠ha-mpra̍ padyē̠ sā [ ] 18
meaning
Let Brihaspati seat you on the back of the earth, illuminating all life; grant light to all.
verse 21
मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चा॒स्त्वधि॑ द्यौर॒न्तरि॑क्ष॒-म्ब्रह्म॑णा वि॒ष्टा म॒रुत॑स्ते गो॒प्तारो॑ वा॒युर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु॒ द्यौरप॑राजिता॒-ऽमृते॑न वि॒ष्टा-ऽऽदि॒त्यास्ते॑ गो॒प्तार॒-स्सूर्यो॒ विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु ॥ 19 ॥(सा - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)
mē̠ śarma̍ cha̠ varma̍ chā̠stvadhi̍ dyaura̠ntari̍kṣa̠-mbrahma̍ṇā vi̠ṣṭā ma̠ruta̍stē gō̠ptārō̍ vā̠yurviya̍ttō-'syā̠-ntāma̠ha-mpra pa̍dyē̠ sā mē̠ śarma̍ cha̠ varma̍ chāstu̠ dyaurapa̍rājitā̠-'mṛtē̍na vi̠ṣṭā-''di̠tyāstē̍ gō̠ptāra̠-ssūryō̠ viya̍ttō-'syā̠-ntāma̠ha-mpra pa̍dyē̠ sā mē̠ śarma̍ cha̠ varma̍ chāstu ॥ 19 ॥(sā - 'ṣṭācha̍tvārigṃśachcha) (a. 5)
meaning
You are the one who quickens thunder and rain; you go as Agni; you go as the gods; you go as Vayu.
verse 22
बृह॒स्पति॑स्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छा॒- ग्निस्ते-ऽधि॑पति र्वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ वा॒युस्ते-ऽधि॑पतिः प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ परमे॒ष्ठी ते-ऽधि॑पतिः पुरोवात॒सनि॑रस्य भ्र॒सनि॑रसि विद्यु॒थ्सनि॑- [विद्यु॒थ्सनिः॑, अ॒सि॒ स्त॒न॒यि॒त्नु॒सनि॑रसि] 20
bṛha̠spati̍stvā sādayatu pṛthi̠vyāḥ pṛ̠ṣṭhē jyōti̍ṣmatī̠ṃ viśva̍smai prā̠ṇāyā̍pā̠nāya̠ viśva̠-ñjyōti̍ryachChā̠- gnistē-'dhi̍pati rvi̠śvaka̍rmā tvā sādayatva̠ntari̍kṣasya pṛ̠ṣṭhē jyōti̍ṣmatī̠ṃ viśva̍smai prā̠ṇāyā̍pā̠nāya̠ viśva̠-ñjyōti̍ryachCha vā̠yustē-'dhi̍patiḥ pra̠jāpa̍tistvā sādayatu di̠vaḥ pṛ̠ṣṭhē jyōti̍ṣmatī̠ṃ viśva̍smai prā̠ṇāyā̍pā̠nāya̠ viśva̠-ñjyōti̍ryachCha paramē̠ṣṭhī tē-'dhi̍patiḥ purōvāta̠sani̍rasya bhra̠sani̍rasi vidyu̠thsani̍- [vidyu̠thsani̍ḥ, a̠si̠ sta̠na̠yi̠tnu̠sani̍rasi] 20
meaning
May the Krittikas with Agni as their deity — the nakshatra — be sources of light; be light for Prajapati and for the moon.
verse 23
-रसि स्तनयित्नु॒सनि॑रसि वृष्टि॒सनि॑रस्य॒-ग्नेर्यान्य॑सि दे॒वाना॑मग्ने॒ यान्य॑सि वा॒योर्यान्य॑सि दे॒वानां᳚-वाँयो॒यान्य॑स्य॒न्तरि॑क्षस्य॒ यान्य॑सि दे॒वाना॑- मन्तरिक्ष॒यान्य॑स्य॒-न्तरि॑क्षमस्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा सलि॒लाय॑ त्वा॒ सर्णी॑काय त्वा॒ सती॑काय त्वा॒ केता॑य त्वा॒ प्रचे॑तसे त्वा॒ विव॑स्वते त्वा दि॒वस्त्वा॒ ज्योति॑ष आदि॒त्येभ्य॑स्त्व॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा यशो॒दा-न्त्वा॒ यश॑सि तेजो॒दा-न्त्वा॒ तेज॑सि पयो॒दा-न्त्वा॒ पय॑सि वर्चो॒दा-न्त्वा॒ वर्च॑सि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि॒ तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 21 ॥(वि॒द्यु॒थ्सनि॑ - र्द्यु॒ते त्वै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)
-rasi stanayitnu̠sani̍rasi vṛṣṭi̠sani̍rasya̠-gnēryānya̍si dē̠vānā̍magnē̠ yānya̍si vā̠yōryānya̍si dē̠vānā̎ṃ vāyō̠yānya̍sya̠ntari̍kṣasya̠ yānya̍si dē̠vānā̍- mantarikṣa̠yānya̍sya̠-ntari̍kṣamasya̠ntari̍kṣāya tvā sali̠lāya̍ tvā̠ sarṇī̍kāya tvā̠ satī̍kāya tvā̠ kētā̍ya tvā̠ prachē̍tasē tvā̠ viva̍svatē tvā di̠vastvā̠ jyōti̍ṣa ādi̠tyēbhya̍stva̠rchē tvā̍ ru̠chē tvā̎ dyu̠tē tvā̍ bhā̠sē tvā̠ jyōti̍ṣē tvā yaśō̠dā-ntvā̠ yaśa̍si tējō̠dā-ntvā̠ tēja̍si payō̠dā-ntvā̠ paya̍si varchō̠dā-ntvā̠ varcha̍si draviṇō̠dā-ntvā̠ dravi̍ṇē sādayāmi̠ tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā̠ tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ 21 ॥(vi̠dyu̠thsani̍ - rdyu̠tē tvai - kā̠nna tri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 6)
meaning
Aryaman is the deity, Phalguni the nakshatra; Bhaga the deity, Hasta the nakshatra; Savitri the deity, Chitra the nakshatra.
verse 24
भू॒य॒स्कृद॑सि वरिव॒स्कृद॑सि॒ प्राच्य॑स्यू॒र्ध्वा-ऽस्य॑-न्तरिक्ष॒सद॑स्य॒-न्तरि॑क्षे सीदा-फ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॑सि गृद्ध्र॒सद॑सि सुपर्ण॒सद॑सि नाक॒सद॑सि पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयाम्य॒-न्तरि॑क्षस्य त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒वस्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒शा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि प्रा॒ण-म्मे॑ पाह्य-पा॒न-म्मे॑ पाहि व्या॒न-म्मे॑ [व्या॒न-म्मे᳚, पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि] 22
bhū̠ya̠skṛda̍si variva̠skṛda̍si̠ prāchya̍syū̠rdhvā-'sya̍-ntarikṣa̠sada̍sya̠-ntari̍kṣē sīdā-phsu̠ṣada̍si śyēna̠sada̍si gṛddhra̠sada̍si suparṇa̠sada̍si nāka̠sada̍si pṛthi̠vyāstvā̠ dravi̍ṇē sādayāmya̠-ntari̍kṣasya tvā̠ dravi̍ṇē sādayāmi di̠vastvā̠ dravi̍ṇē sādayāmi di̠śā-ntvā̠ dravi̍ṇē sādayāmi draviṇō̠dā-ntvā̠ dravi̍ṇē sādayāmi prā̠ṇa-mmē̍ pāhya-pā̠na-mmē̍ pāhi vyā̠na-mmē̍ [vyā̠na-mmē̎, pā̠hyāyu̍rmē pāhi] 22
meaning
Shatabhisha is the nakshatra with Indra as deity; Proshthapadā with Aja Ekapāda; the other Proshthapadā with Ahirbudhnya.
verse 25
पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि वि॒श्वायु॑र्मे पाहि स॒र्वायु॑र्मे पा॒ह्यग्ने॒ य-त्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नाम॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहै॒ पाञ्च॑ जन्ये॒ष्व-प्ये᳚द्ध्यग्ने॒ यावा॒ अया॑वा॒ एवा॒ ऊमा॒-स्सब्द॒-स्सग॑र-स्सु॒मेकः॑ ॥ 23 ॥(व्या॒न-म्मे॒-द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)
pā̠hyāyu̍rmē pāhi vi̠śvāyu̍rmē pāhi sa̠rvāyu̍rmē pā̠hyagnē̠ ya-ttē̠ para̠gṃ̠ hṛnnāma̠ tāvēhi̠ sagṃ ra̍bhāvahai̠ pāñcha̍ janyē̠ṣva-pyē̎ddhyagnē̠ yāvā̠ ayā̍vā̠ ēvā̠ ūmā̠-ssabda̠-ssaga̍ra-ssu̠mēka̍ḥ ॥ 23 ॥(vyā̠na-mmē̠-dvātrigṃ̍śachcha) (a. 7)
meaning
Madhu and Mādhava are the spring seasons; Shukra and Shuchi the summer; Nabhas and Nabhashya the rainy seasons.
verse 26
अ॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् सूर्ये॑ण स्व॒रा-ट्क्रत्वा॒ शची॒पति॑र्-ऋष॒भेण॒ त्वष्टा॑ य॒ज्ञेन॑ म॒घवा॒-न्दक्षि॑णया सुव॒र्गो म॒न्युना॑ वृत्र॒हा सौहा᳚र्द्येन तनू॒धा अन्ने॑न॒ गयः॑ पृथि॒व्या-ऽस॑नो दृ॒ग्भिर॑न्ना॒दो व॑षट्का॒रेण॒र्ध-स्साम्ना॑ तनू॒पा वि॒राजा॒ ज्योति॑ष्मा॒-न्ब्रह्म॑णा सोम॒पा गोभि॑र्य॒ज्ञ-न्दा॑धार क्ष॒त्रेण॑ मनु॒ष्या॑-नश्वे॑न च॒ रथे॑न च व॒ज्र्यृ॑तुभिः॑ प्र॒भु-स्सं॑वँथ्स॒रेण॑ परि॒भू स्तप॒सा-ऽना॑धृष्ट॒-स्सूर्य॒-स्स-न्त॒नूभिः॑ ॥ 24 ॥(अ॒ग्नि - रैका॒न्न प॑ञ्चा॒शत्) (अ. 8)
a̠gninā̍ viśvā̠ṣāṭ sūryē̍ṇa sva̠rā-ṭkratvā̠ śachī̠pati̍r-ṛṣa̠bhēṇa̠ tvaṣṭā̍ ya̠jñēna̍ ma̠ghavā̠-ndakṣi̍ṇayā suva̠rgō ma̠nyunā̍ vṛtra̠hā sauhā̎rdyēna tanū̠dhā annē̍na̠ gaya̍ḥ pṛthi̠vyā-'sa̍nō dṛ̠gbhira̍nnā̠dō va̍ṣaṭkā̠rēṇa̠rdha-ssāmnā̍ tanū̠pā vi̠rājā̠ jyōti̍ṣmā̠-nbrahma̍ṇā sōma̠pā gōbhi̍rya̠jña-ndā̍dhāra kṣa̠trēṇa̍ manu̠ṣyā̍-naśvē̍na cha̠ rathē̍na cha va̠jryṛ̍tubhi̍ḥ pra̠bhu-ssa̍ṃvathsa̠rēṇa̍ pari̠bhū stapa̠sā-'nā̍dhṛṣṭa̠-ssūrya̠-ssa-nta̠nūbhi̍ḥ ॥ 24 ॥(a̠gni - raikā̠nna pa̍ñchā̠śat) (a. 8)
meaning
The Agnis of one mind between heaven and earth in the winter — approaching like gods approach Indra, let them unite.
verse 27
प्र॒जाप॑ति॒र्मन॒सा ऽन्धो-ऽच्छे॑तो धा॒ता दी॒क्षायाग्ं॑ सवि॒ता भृ॒त्या-म्पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्यां॒-वँरु॑ण॒ उप॑न॒द्धो ऽसु॑रः क्री॒यमा॑णो मि॒त्रः क्री॒त-श्शि॑पिवि॒ष्ट आसा॑दितो न॒रन्धि॑षः प्रो॒ह्यमा॒णो ऽधि॑पति॒राग॑तः प्र॒जाप॑तिः प्रणी॒यमा॑नो॒ ऽग्निराग्नी᳚द्ध्रे॒ बृह॒स्पति॒राग्नी᳚द्ध्रा-त्प्रणी॒यमा॑न॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने ऽदि॑ति॒रासा॑दितो॒ विष्णु॑रुपावह्रि॒यमा॒णो ऽथ॒र्वोपो᳚त्तो य॒मो॑-ऽभिषु॑तो ऽपूत॒पा आ॑धू॒यमा॑नो वा॒युः पू॒यमा॑नो मि॒त्रः, क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीर्वै᳚श्वदे॒व उन्नी॑तो रु॒द्र आहु॑तो वा॒युरावृ॑त्तो नृ॒चक्षाः॒ प्रति॑ख्यातो भ॒क्ष आग॑तः पितृ॒णा-न्ना॑राश॒ग्ं॒सो ऽसु॒रात्त॒-स्सिन्धु॑र-वभृ॒थम॑वप्र॒यन्-थ्स॑मु॒द्रो ऽव॑गत-स्सलि॒लः प्रप्लु॑त॒-स्सुव॑रु॒दृच॑-ङ्ग॒तः ॥ 25 ॥(रु॒द्र - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)
pra̠jāpa̍ti̠rmana̠sā 'ndhō-'chChē̍tō dhā̠tā dī̠kṣāyāgṃ̍ savi̠tā bhṛ̠tyā-mpū̠ṣā sō̍ma̠kraya̍ṇyā̠ṃ varu̍ṇa̠ upa̍na̠ddhō 'su̍raḥ krī̠yamā̍ṇō mi̠traḥ krī̠ta-śśi̍pivi̠ṣṭa āsā̍ditō na̠randhi̍ṣaḥ prō̠hyamā̠ṇō 'dhi̍pati̠rāga̍taḥ pra̠jāpa̍tiḥ praṇī̠yamā̍nō̠ 'gnirāgnī̎ddhrē̠ bṛha̠spati̠rāgnī̎ddhrā-tpraṇī̠yamā̍na̠ indrō̍ havi̠rdhānē 'di̍ti̠rāsā̍ditō̠ viṣṇu̍rupāvahri̠yamā̠ṇō 'tha̠rvōpō̎ttō ya̠mō̍-'bhiṣu̍tō 'pūta̠pā ā̍dhū̠yamā̍nō vā̠yuḥ pū̠yamā̍nō mi̠traḥ, kṣī̍ra̠śrīrma̠nthī sa̍ktu̠śrīrvai̎śvadē̠va unnī̍tō ru̠dra āhu̍tō vā̠yurāvṛ̍ttō nṛ̠chakṣā̠ḥ prati̍khyātō bha̠kṣa āga̍taḥ pitṛ̠ṇā-nnā̍rāśa̠gṃ̠sō 'su̠rātta̠-ssindhu̍ra-vabhṛ̠thama̍vapra̠yan-thsa̍mu̠drō 'va̍gata-ssali̠laḥ praplu̍ta̠-ssuva̍ru̠dṛcha̍-ṅga̠taḥ ॥ 25 ॥(ru̠dra - ēka̍vigṃśatiścha) (a. 9)
meaning
And from the Adityas — they are your overlords; salutation to them; may they be gracious to us; those whom we hate — let them fall into your jaws.
verse 28
कृत्ति॑का॒ नक्ष॑त्र-म॒ग्निर्दे॒वता॒-ऽग्ने रुचः॑ स्थ प्र॒जाप॑तेर्धा॒तु-स्सोम॑स्य॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा रोहि॒णी नक्ष॑त्र-म्प्र॒जाप॑तिर्दे॒वता॑ मृगशी॒र्॒ष॑-न्नक्ष॑त्र॒ग्ं॒ सोमो॑ दे॒वता॒ ऽऽर्द्रा नक्ष॑त्रग्ं रु॒द्रो दे॒वता॒ पुन॑र्वसू॒ नक्ष॑त्र॒मदि॑तिर्दे॒वता॑- ति॒ष्यो॑ नक्ष॑त्र॒-म्बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ ऽऽश्रे॒षा नक्ष॑त्रग्ं स॒र्पा दे॒वता॑ म॒घा नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र- [नक्ष॑त्रम्, अ॒र्य॒मा] 26
kṛtti̍kā̠ nakṣa̍tra-ma̠gnirdē̠vatā̠-'gnē rucha̍-sstha pra̠jāpa̍tērdhā̠tu-ssōma̍sya̠rchē tvā̍ ru̠chē tvā̎ dyu̠tē tvā̍ bhā̠sē tvā̠ jyōti̍ṣē tvā rōhi̠ṇī nakṣa̍tra-mpra̠jāpa̍tirdē̠vatā̍ mṛgaśī̠r̠ṣa̍-nnakṣa̍tra̠gṃ̠ sōmō̍ dē̠vatā̠ ''rdrā nakṣa̍tragṃ ru̠drō dē̠vatā̠ puna̍rvasū̠ nakṣa̍tra̠madi̍tirdē̠vatā̍- ti̠ṣyō̍ nakṣa̍tra̠-mbṛha̠spati̍rdē̠vatā̎ ''śrē̠ṣā nakṣa̍tragṃ sa̠rpā dē̠vatā̍ ma̠ghā nakṣa̍tra-mpi̠tarō̍ dē̠vatā̠ phalgu̍nī̠ nakṣa̍tra- [nakṣa̍tram, a̠rya̠mā] 26
meaning
Niyut and Prayut and Arbuda and Nyarbuda and the ocean and the middle and the end and the paraardha — may Agni grant these boons.
verse 29
-मर्य॒मा दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र॒-म्भगो॑ दे॒वता॒ हस्तो॒ नक्ष॑त्रग्ं सवि॒ता दे॒वता॑ चि॒त्रा नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ स्वा॒ती नक्ष॑त्रं-वाँ॒युर्दे॒वता॒ विशा॑खे॒ नक्ष॑त्रमिन्द्रा॒ग्नी दे॒वता॑ ऽनूरा॒धा नक्ष॑त्र-म्मि॒त्रो दे॒वता॑ रोहि॒णी नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता॑ वि॒चृतौ॒ नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्र॒मापो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्रं॒-विँश्वे॑ दे॒वा दे॒वता᳚ श्रो॒णा नक्ष॑त्रं॒-विँष्णु॑र्दे॒वता॒ श्रवि॑ष्ठा॒ नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वो [नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वः, दे॒वता॑] 27
-marya̠mā dē̠vatā̠ phalgu̍nī̠ nakṣa̍tra̠-mbhagō̍ dē̠vatā̠ hastō̠ nakṣa̍tragṃ savi̠tā dē̠vatā̍ chi̠trā nakṣa̍tra̠mindrō̍ dē̠vatā̎ svā̠tī nakṣa̍traṃ vā̠yurdē̠vatā̠ viśā̍khē̠ nakṣa̍tramindrā̠gnī dē̠vatā̍ 'nūrā̠dhā nakṣa̍tra-mmi̠trō dē̠vatā̍ rōhi̠ṇī nakṣa̍tra̠mindrō̍ dē̠vatā̍ vi̠chṛtau̠ nakṣa̍tra-mpi̠tarō̍ dē̠vatā̍ 'ṣā̠ḍhā nakṣa̍tra̠māpō̍ dē̠vatā̍ 'ṣā̠ḍhā nakṣa̍tra̠ṃ viśvē̍ dē̠vā dē̠vatā̎ śrō̠ṇā nakṣa̍tra̠ṃ viṣṇu̍rdē̠vatā̠ śravi̍ṣṭhā̠ nakṣa̍tra̠ṃ vasa̍vō [nakṣa̍tra̠ṃ vasa̍vaḥ, dē̠vatā̍] 27
meaning
The kindling of the directions through the kindling of the atmosphere — may Madhu and Madhava protect us; Agni the inviolable divine one — let this protect us here.
verse 30
दे॒वता॑ श॒तभि॑ष॒-न्नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्रम॒ज एक॑पा-द्दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्र॒महि॑र्बु॒द्ध्नियो॑ दे॒वता॑ रे॒वती॒ नक्ष॑त्र-म्पू॒षा दे॒वता᳚ ऽश्व॒युजौ॒ नक्ष॑त्रम॒श्विनौ॑ दे॒वता॑ ऽप॒भर॑णी॒र्नक्ष॑त्रं-यँ॒मो दे॒वता॑, पू॒र्णा प॒श्चाद्य-त्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ॥ 28 ॥(फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्रं॒ - ँवस॑व॒ - स्त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 10)
dē̠vatā̍ śa̠tabhi̍ṣa̠-nnakṣa̍tra̠mindrō̍ dē̠vatā̎ prōṣṭhapa̠dā nakṣa̍trama̠ja ēka̍pā-ddē̠vatā̎ prōṣṭhapa̠dā nakṣa̍tra̠mahi̍rbu̠ddhniyō̍ dē̠vatā̍ rē̠vatī̠ nakṣa̍tra-mpū̠ṣā dē̠vatā̎ 'śva̠yujau̠ nakṣa̍trama̠śvinau̍ dē̠vatā̍ 'pa̠bhara̍ṇī̠rnakṣa̍traṃ ya̠mō dē̠vatā̍, pū̠rṇā pa̠śchādya-ttē̍ dē̠vā ada̍dhuḥ ॥ 28 ॥(phalgu̍nī̠ nakṣa̍tra̠ṃ - ँvasa̍va̠ - straya̍strigṃśachcha) (a. 10)
meaning
May this kshatram hold itself from all sides; the Brihat Saman bearing kshatram; the Trishtubh the strength; may it adorn the mighty hero.
verse 31
मधु॑श्च॒ माध॑वश्च॒ वास॑न्तिकावृ॒तू शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ ग्रैष्मा॑वृ॒तू नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्च॒ वार्षि॑कावृ॒तू इ॒षश्चो॒र्जश्च॑ शार॒दावृ॒तू सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ हैम॑न्तिकावृ॒तू तप॑श्च तप॒स्य॑श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्त-श्श्ले॒षो॑-ऽसि॒ कल्पे॑ता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धीः॒ कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॒ पृथ॒म्मम॒ ज्यैष्ठ्य॑य॒ सव्र॑ता॒ [सव्र॑ताः, ये᳚-ऽग्नय॒-] 29
madhu̍ścha̠ mādha̍vaścha̠ vāsa̍ntikāvṛ̠tū śu̠kraścha̠ śuchi̍ścha̠ graiṣmā̍vṛ̠tū nabha̍ścha nabha̠sya̍ścha̠ vārṣi̍kāvṛ̠tū i̠ṣaśchō̠rjaścha̍ śāra̠dāvṛ̠tū saha̍ścha saha̠sya̍ścha̠ haima̍ntikāvṛ̠tū tapa̍ścha tapa̠sya̍ścha śaiśi̠rāvṛ̠tū a̠gnēra̍nta-śślē̠ṣō̍-'si̠ kalpē̍tā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vī kalpa̍ntā̠māpa̠ ōṣa̍dhī̠ḥ kalpa̍ntāma̠gnaya̠ḥ pṛtha̠mmama̠ jyaiṣṭhya̍ya̠ savra̍tā̠ [savra̍tāḥ, yē̎-'gnaya̠-] 29
meaning
This is the kshatram of fluid air — mighty; the directions hold this kshatram; as a friend it bears us in all directions.
verse 32
ये᳚-ऽग्नय॒-स्सम॑नसो-ऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी शै॑शि॒रावृ॒तू अ॒भि कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॒भि संविँ॑शन्तु सं॒यँच्च॒ प्रचे॑ताश्चा॒ग्ने-स्सोम॑स्य॒ सूर्य॑स्यो॒-ग्रा च॑ भी॒मा च॑ पितृ॒णां-यँ॒मस्येन्द्र॑स्य ध्रु॒वा च॑ पृथि॒वी च॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्म॒रुतां॒-वँरु॑णस्य ध॒र्त्री च॒ धरि॑त्री च मि॒त्रावरु॑णयो र्मि॒त्रस्य॑ धा॒तुः प्राची॑ च प्र॒तीची॑ च॒ वसू॑नाग्ं रु॒द्राणा॑- [रु॒द्राणा᳚म्, आ॒दि॒त्याना॒-न्ते] 30
yē̎-'gnaya̠-ssama̍nasō-'nta̠rā dyāvā̍pṛthi̠vī śai̍śi̠rāvṛ̠tū a̠bhi kalpa̍mānā̠ indra̍miva dē̠vā a̠bhi saṃvi̍śantu sa̠ṃyachcha̠ prachē̍tāśchā̠gnē-ssōma̍sya̠ sūrya̍syō̠-grā cha̍ bhī̠mā cha̍ pitṛ̠ṇāṃ ya̠masyēndra̍sya dhru̠vā cha̍ pṛthi̠vī cha̍ dē̠vasya̍ savi̠turma̠rutā̠ṃ varu̍ṇasya dha̠rtrī cha̠ dhari̍trī cha mi̠trāvaru̍ṇayō rmi̠trasya̍ dhā̠tuḥ prāchī̍ cha pra̠tīchī̍ cha̠ vasū̍nāgṃ ru̠drāṇā̍- [ru̠drāṇā̎m, ā̠di̠tyānā̠-ntē] 30
meaning
May the great Shakvarī rivers render the sacrifice propitious — the ghee-bearing ones.
verse 33
-मादि॒त्याना॒-न्ते ते-ऽधि॑पतय॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि स॒हस्र॑स्य प्र॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य प्रति॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य वि॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्यो॒न्मा अ॑सि साह॒स्रो॑-ऽसि स॒हस्रा॑य त्वे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ स॒न्त्वेका॑ च श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च [ ] 31
-mādi̠tyānā̠-ntē tē-'dhi̍pataya̠stēbhyō̠ nama̠stē nō̍ mṛḍayantu̠ tē ya-ndvi̠ṣmō yaścha̍ nō̠ dvēṣṭi̠ taṃ vō̠ jambhē̍ dadhāmi sa̠hasra̍sya pra̠mā a̍si sa̠hasra̍sya prati̠mā a̍si sa̠hasra̍sya vi̠mā a̍si sa̠hasra̍syō̠nmā a̍si sāha̠srō̍-'si sa̠hasrā̍ya tvē̠mā mē̍ agna̠ iṣṭa̍kā dhē̠nava̍-ssa̠ntvēkā̍ cha śa̠ta-ñcha̍ sa̠hasra̍-ñchā̠yuta̍-ñcha [ ] 31
meaning
Recite; may Savitri with sovereignty place the ghee-bearing one; may the gracious direction be our joy.
verse 34
नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युत॒-ञ्चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्चे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु ष॒ष्ठि-स्स॒हस्र॑म॒युत॒-मक्षी॑यमाणा ऋत॒स्था स्थ॑र्ता॒वृधो॑ घृत॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुत॒ ऊर्ज॑स्वती-स्स्वधा॒विनी॒स्ता मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु वि॒राजो॒ नाम॑ काम॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥ 32 ॥(सव्र॑ता - रु॒द्राणा॑ - म॒युत॑ञ्च॒ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)
ni̠yuta̍-ñcha pra̠yuta̠-ñchārbu̍da-ñcha̠ nya̍rbuda-ñcha samu̠draścha̠ maddhya̠-ñchānta̍ścha parā̠rdhaśchē̠mā mē̍ agna̠ iṣṭa̍kā dhē̠nava̍-ssantu ṣa̠ṣṭhi-ssa̠hasra̍ma̠yuta̠-makṣī̍yamāṇā ṛta̠sthā stha̍rtā̠vṛdhō̍ ghṛta̠śchutō̍ madhu̠śchuta̠ ūrja̍svatī-ssvadhā̠vinī̠stā mē̍ agna̠ iṣṭa̍kā dhē̠nava̍-ssantu vi̠rājō̠ nāma̍ kāma̠dughā̍ a̠mutrā̠muṣmi̍n ँlō̠kē ॥ 32 ॥(savra̍tā - ru̠drāṇā̍ - ma̠yuta̍ñcha̠ - pañcha̍chatvārigṃśachcha) (a. 11)
meaning
May the kshatram spreading in all directions sustain itself; the Brihat Saman bears the kshatram.
verse 35
स॒मि-द्दि॒शामा॒शया॑ न-स्सुव॒र्विन्मधो॒रतो॒ माध॑वः पात्व॒स्मान् । अ॒ग्निर्दे॒वो दु॒ष्टरी॑तु॒रदा᳚भ्य इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं र॑क्षतु॒ पात्व॒स्मान् ॥ र॒थ॒न्त॒रग्ं साम॑भिः पात्व॒स्मा-न्गा॑य॒त्री छन्द॑सां-विँ॒श्वरू॑पा । त्रि॒वृन्नो॑ वि॒ष्ठया॒ स्तोमो॒ अह्नाग्ं॑ समु॒द्रो वात॑ इ॒दमोजः॑ पिपर्तु ॥ उ॒ग्रा दि॒शाम॒भि-भू॑तिर्वयो॒धा-श्शुचिः॑ शु॒क्रे अह॑न्योज॒सीना᳚ । इन्द्राधि॑पतिः पिपृता॒दतो॑ नो॒ महि॑ [ ] 33
sa̠mi-ddi̠śāmā̠śayā̍ na-ssuva̠rvinmadhō̠ratō̠ mādha̍vaḥ pātva̠smān । a̠gnirdē̠vō du̠ṣṭarī̍tu̠radā̎bhya i̠da-ṅkṣa̠tragṃ ra̍kṣatu̠ pātva̠smān ॥ ra̠tha̠nta̠ragṃ sāma̍bhiḥ pātva̠smā-ngā̍ya̠trī Chanda̍sāṃ vi̠śvarū̍pā । tri̠vṛnnō̍ vi̠ṣṭhayā̠ stōmō̠ ahnāgṃ̍ samu̠drō vāta̍ i̠damōja̍ḥ pipartu ॥ u̠grā di̠śāma̠bhi-bhū̍tirvayō̠dhā-śśuchi̍-śśu̠krē aha̍nyōja̠sīnā̎ । indrādhi̍patiḥ pipṛtā̠datō̍ nō̠ mahi̍ [ ] 33
meaning
May this kshatram of fluid air be mighty; let the kshatram hold itself and be sustained by the directions.
verse 36
क्ष॒त्रं-विँ॒श्वतो॑ धारये॒दम् ॥ बृ॒ह-थ्साम॑ क्षत्र॒भृ-द्वृ॒द्ध वृ॑ष्णिय-न्त्रि॒ष्टुभौजः॑ शुभि॒त मु॒ग्रवी॑रम् । इन्द्र॒ स्तोमे॑न पञ्चद॒शेन॒ मद्ध्य॑मि॒दं-वाँते॑न॒ सग॑रेण रक्ष ॥ प्राची॑ दि॒शाग्ं स॒हय॑शा॒ यश॑स्वती॒ विश्वे॑ देवाः प्रा॒वृषा ऽह्ना॒ग्ं॒ सुव॑र्वती । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-न्दु॒ष्टर॑म॒स्त्वोजो ऽना॑धृष्टग्ं सह॒स्रिय॒ग्ं॒ सह॑स्वत् ॥ वै॒रू॒पे साम॑न्नि॒ह तच्छ॑केम॒ जग॑त्यैनं-विँ॒क्ष्वा वे॑शयामः । विश्वे॑ देवा-स्सप्तद॒शेन॒ [सप्तद॒शेन॑, वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं] 34
kṣa̠traṃ vi̠śvatō̍ dhārayē̠dam ॥ bṛ̠ha-thsāma̍ kṣatra̠bhṛ-dvṛ̠ddha vṛ̍ṣṇiya-ntri̠ṣṭubhauja̍-śśubhi̠ta mu̠gravī̍ram । indra̠ stōmē̍na pañchada̠śēna̠ maddhya̍mi̠daṃ vātē̍na̠ saga̍rēṇa rakṣa ॥ prāchī̍ di̠śāgṃ sa̠haya̍śā̠ yaśa̍svatī̠ viśvē̍ dēvāḥ prā̠vṛṣā 'hnā̠gṃ̠ suva̍rvatī । i̠da-ṅkṣa̠tra-ndu̠ṣṭara̍ma̠stvōjō 'nā̍dhṛṣṭagṃ saha̠sriya̠gṃ̠ saha̍svat ॥ vai̠rū̠pē sāma̍nni̠ha tachCha̍kēma̠ jaga̍tyainaṃ vi̠kṣvā vē̍śayāmaḥ । viśvē̍ dēvā-ssaptada̠śēna̠ [saptada̠śēna̍, varcha̍ i̠da-ṅkṣa̠tragṃ] 34
meaning
May the great Shakvarī rivers render the sacrifice propitious — the ghee-bearing, gracious directions.
verse 37
वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं स॑लि॒लवा॑तमु॒ग्रम् ॥ ध॒र्त्री दि॒शा-ङ्क्ष॒त्रमि॒द-न्दा॑धारोप॒स्था-ऽऽशा॑ना-म्मि॒त्रव॑द॒स्त्वोजः॑ । मित्रा॑वरुणा श॒रदा-ऽह्ना᳚-ञ्चिकित्नू अ॒स्मै रा॒ष्ट्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् ॥ वै॒रा॒जे साम॒न्नधि॑ मे मनी॒षा-ऽनु॒ष्टुभा॒ सम्भृ॑तं-वीँ॒र्यग्ं॑ सहः॑ । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-म्मि॒त्रव॑दा॒र्द्रदा॑नु॒ मित्रा॑वरुणा॒ रक्ष॑त॒-माधि॑पत्यैः ॥ स॒म्रा-ड्दि॒शाग्ं स॒हसा᳚म्नी॒ सह॑स्वत्यृ॒तुर्हे॑म॒न्तो वि॒ष्ठया॑ नः पिपर्तु । अ॒व॒स्युवा॑ता [अ॒व॒स्युवा॑ताः, बृ॒ह॒तीर्नु] 35
varcha̍ i̠da-ṅkṣa̠tragṃ sa̍li̠lavā̍tamu̠gram ॥ dha̠rtrī di̠śā-ṅkṣa̠trami̠da-ndā̍dhārōpa̠sthā-''śā̍nā-mmi̠trava̍da̠stvōja̍ḥ । mitrā̍varuṇā śa̠radā-'hnā̎-ñchikitnū a̠smai rā̠ṣṭrāya̠ mahi̠ śarma̍ yachChatam ॥ vai̠rā̠jē sāma̠nnadhi̍ mē manī̠ṣā-'nu̠ṣṭubhā̠ sambhṛ̍taṃ vī̠ryagṃ̍ saha̍ḥ । i̠da-ṅkṣa̠tra-mmi̠trava̍dā̠rdradā̍nu̠ mitrā̍varuṇā̠ rakṣa̍ta̠-mādhi̍patyaiḥ ॥ sa̠mrā-ḍdi̠śāgṃ sa̠hasā̎mnī̠ saha̍svatyṛ̠turhē̍ma̠ntō vi̠ṣṭhayā̍ naḥ pipartu । a̠va̠syuvā̍tā [a̠va̠syuvā̍tāḥ, bṛ̠ha̠tīrnu] 35
meaning
Recite; with the sovereignty of Savitri, let the ghee-bearing gracious direction be our joy.
verse 38
बृह॒तीर्नु शक्व॑रीरि॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु नो घृ॒ताचीः᳚ ॥ सुव॑र्वती सु॒दुघा॑ नः॒ पय॑स्वती दि॒शा-न्दे॒व्य॑वतु नो घृ॒ताची᳚ । त्व-ङ्गो॒पाः पु॑रए॒तोत प॒श्चा-द्बृह॑स्पते॒ याम्यां᳚-युँङ्ग्धि॒ वाच᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वा दि॒शाग्ं रन्ति॒राशौष॑धीनाग्ं संवँथ्स॒रेण॑ सवि॒ता नो॒ अह्ना᳚म् । रे॒व-थ्सामाति॑च्छन्दा उ॒ छन्दो-ऽजा॑त शत्रु-स्स्यो॒ना नो॑ अस्तु ॥ स्तोम॑त्रयस्त्रिग्ंशे॒ भुव॑नस्य पत्नि॒ विव॑स्वद्वाते अ॒भि नो॑ [अ॒भि नः॑, गृ॒णा॒हि॒ ।] 36
bṛha̠tīrnu śakva̍rīri̠maṃ ya̠jñama̍vantu nō ghṛ̠tāchī̎ḥ ॥ suva̍rvatī su̠dughā̍ na̠ḥ paya̍svatī di̠śā-ndē̠vya̍vatu nō ghṛ̠tāchī̎ । tva-ṅgō̠pāḥ pu̍raē̠tōta pa̠śchā-dbṛha̍spatē̠ yāmyā̎ṃ yuṅgdhi̠ vācha̎m ॥ ū̠rdhvā di̠śāgṃ ranti̠rāśauṣa̍dhīnāgṃ saṃvathsa̠rēṇa̍ savi̠tā nō̠ ahnā̎m । rē̠va-thsāmāti̍chChandā u̠ Chandō-'jā̍ta śatru-ssyō̠nā nō̍ astu ॥ stōma̍trayastrigṃśē̠ bhuva̍nasya patni̠ viva̍svadvātē a̠bhi nō̍ [a̠bhi na̍ḥ, gṛ̠ṇā̠hi̠ ।] 36
meaning
May the great Shakvarīs and this sacrifice be propitious to us — the ghee-bearing gracious directions.
verse 39
गृणाहि । घृ॒तव॑ती सवित॒राधि॑पत्यैः॒ पय॑स्वती॒ रन्ति॒राशा॑ नो अस्तु ॥ ध्रु॒वा दि॒शां-विँष्णु॑प॒त्न्यघो॑रा॒-ऽस्येशा॑ना॒ सह॑सो॒ या म॒नोता᳚ । बृह॒स्पति॑ र्मात॒रिश्वो॒त वा॒यु-स्स॑न्धुवा॒ना वाता॑ अ॒भि नो॑ गृणन्तु ॥ वि॒ष्ट॒भो-न्दि॒वो ध॒रुणः॑ पृथि॒व्या अ॒स्येशा॑ना॒ जग॑तो॒ विष्णु॑पत्नी । वि॒श्वव्य॑चा इ॒षय॑न्ती॒ सुभू॑ति-श्शि॒वा नो॑ अ॒स्त्वदि॑तिरु॒पस्थे᳚ ॥ वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्यापृ॒ष्टो दि॒व्यनु॑ नो॒ ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नुमते॒ त्व-ङ्कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑व॒त्को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते ॥ 37 ॥(महि॑ - सप्तद॒शेना॑ - ऽव॒स्युवा॑ता - अ॒भि नो - ऽनु॑ न॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 12)
gṛṇāhi । ghṛ̠tava̍tī savita̠rādhi̍patyai̠ḥ paya̍svatī̠ ranti̠rāśā̍ nō astu ॥ dhru̠vā di̠śāṃ viṣṇu̍pa̠tnyaghō̍rā̠-'syēśā̍nā̠ saha̍sō̠ yā ma̠nōtā̎ । bṛha̠spati̍ rmāta̠riśvō̠ta vā̠yu-ssa̍ndhuvā̠nā vātā̍ a̠bhi nō̍ gṛṇantu ॥ vi̠ṣṭa̠bhō-ndi̠vō dha̠ruṇa̍ḥ pṛthi̠vyā a̠syēśā̍nā̠ jaga̍tō̠ viṣṇu̍patnī । vi̠śvavya̍chā i̠ṣaya̍ntī̠ subhū̍ti-śśi̠vā nō̍ a̠stvadi̍tiru̠pasthē̎ ॥ vai̠śvā̠na̠rō na̍ ū̠tyāpṛ̠ṣṭō di̠vyanu̍ nō̠ 'dyānu̍mati̠ranvida̍numatē̠ tva-ṅkayā̍ naśchi̠tra ābhu̍va̠tkō a̠dya yu̍ṅktē ॥ 37 ॥(mahi̍ - saptada̠śēnā̍ - 'va̠syuvā̍tā - a̠bhi nō - 'nu̍ na̠ - śchatu̍rdaśa cha) (a. 12)
meaning
Recite; with the sovereignty of Savitri, the ghee-bearing gracious direction — may she be our joy.
verse 40
(र॒श्मिर॑सि॒ - राज्ञ्य॑स्य॒ - य-म्पु॒रो हरि॑केशो॒ - ऽग्निर्मू॒र्ध - न्द्रा॒ग्निभ्यां॒ - बृह॒स्पति॑ - र्भूय॒स्कृद॑ - स्य॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् - प्र॒जाप॑ति॒र्मन॑सा॒ - कृत्ति॑का॒ - मधु॑श्च - स॒मिद्दि॒शां - द्वाद॑श )
(ra̠śmira̍si̠ - rājñya̍sya̠ - ya-mpu̠rō hari̍kēśō̠ - 'gnirmū̠rdha - ndrā̠gnibhyā̠ṃ - bṛha̠spati̍ - rbhūya̠skṛda̍ - sya̠gninā̍ viśvā̠ṣāṭ - pra̠jāpa̍ti̠rmana̍sā̠ - kṛtti̍kā̠ - madhu̍ścha - sa̠middi̠śāṃ - dvāda̍śa )
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 41
(र॒श्मिर॑सि॒ - प्रति॑ धे॒नु- म॑सि स्तनयित्नु॒सनि॑र - स्यादि॒त्यानाग्ं॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शत् )
(ra̠śmira̍si̠ - prati̍ dhē̠nu- ma̍si stanayitnu̠sani̍ra - syādi̠tyānāgṃ̍ - sa̠ptatrigṃ̍śat )
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 42
(र॒श्मिर॑सि॒, को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते)
(ra̠śmira̍si̠, kō a̠dya yu̍ṅktē)
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 43
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ hari̍ḥ ōm ॥
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.
verse 44
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ñchaturtha kāṇḍē chaturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥
meaning
English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

Primary text from vignanam.org