← Library

KYTS 3.2 Yo Vai Pavamanaanaam

Krishna

◆

tap any word for its meaning

  • verse 1
    कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्नः - पवमानग्राहादीनां-व्याँख्यानं
    kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍē dvitīyaḥ praśnaḥ - pavamānagrāhādīnāṃ vyākhyānaṃ
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 2
    ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
    ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 3
    यो वै पव॑मानानामन्वारो॒हान्. वि॒द्वान्. यज॒ते-ऽनु॒ पव॑माना॒ना रो॑हति॒ न पव॑माने॒भ्यो-ऽव॑ च्छिद्यते श्ये॒नो॑-ऽसि गाय॒त्रछ॑न्दा॒ अनु॒ त्वा-ऽऽर॑भे स्व॒स्ति मा॒ स-म्पा॑रय सुप॒र्णो॑-ऽसि त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दा॒ अनु॒ त्वा-ऽऽर॑भे स्व॒स्ति मा॒ स-म्पा॑रय॒ सघा॑-ऽसि॒ जग॑तीछन्दा॒ अनु॒ त्वा-ऽऽर॑भे स्व॒स्ति मा॒ सम्पा॑र॒येत्या॑है॒ते [ ] 1
    yō vai pava̍mānānāmanvārō̠hān. vi̠dvān. yaja̠tē-'nu̠ pava̍mānā̠nā rō̍hati̠ na pava̍mānē̠bhyō-'va̍ chChidyatē śyē̠nō̍-'si gāya̠traCha̍ndā̠ anu̠ tvā-''ra̍bhē sva̠sti mā̠ sa-mpā̍raya supa̠rṇō̍-'si tri̠ṣṭupCha̍ndā̠ anu̠ tvā-''ra̍bhē sva̠sti mā̠ sa-mpā̍raya̠ saghā̍-'si̠ jaga̍tīChandā̠ anu̠ tvā-''ra̍bhē sva̠sti mā̠ sampā̍ra̠yētyā̍hai̠tē [ ] 1
    meaning

    He who worships knowing the ascending order of the Pavamanas rises with the Pavamanas; he does not stumble.

  • verse 4
    वै पव॑मानानामन्वारो॒हास्तान्. य ए॒वं-विँ॒द्वान्. यज॒ते-ऽनु॒ पव॑माना॒ना रो॑हति॒ न पव॑माने॒भ्यो-ऽव॑ च्छिद्यते॒ यो वै पव॑मानस्य॒ सन्त॑तिं॒-वेँद॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ न पु॒रा-ऽऽयु॑षः॒ प्र मी॑यते पशु॒मा-न्भ॑वति वि॒न्दते᳚ प्र॒जा-म्पव॑मानस्य॒ ग्रहा॑ गृह्य॒न्ते-ऽथ॒ वा अ॑स्यै॒ते-ऽगृ॑हीता द्रोणकल॒श आ॑धव॒नीयः॑ पूत॒भृ-त्तान्. यदगृ॑हीत्वोपाकु॒र्या-त्पव॑मानं॒-विँ- [-त्पव॑मानं॒-विँ, छि॒न्द्या॒-त्तं-विँ॒च्छिद्य॑मान-] 2
    vai pava̍mānānāmanvārō̠hāstān. ya ē̠vaṃ vi̠dvān. yaja̠tē-'nu̠ pava̍mānā̠nā rō̍hati̠ na pava̍mānē̠bhyō-'va̍ chChidyatē̠ yō vai pava̍mānasya̠ santa̍ti̠ṃ vēda̠ sarva̠māyu̍rēti̠ na pu̠rā-''yu̍ṣa̠ḥ pra mī̍yatē paśu̠mā-nbha̍vati vi̠ndatē̎ pra̠jā-mpava̍mānasya̠ grahā̍ gṛhya̠ntē-'tha̠ vā a̍syai̠tē-'gṛ̍hītā drōṇakala̠śa ā̍dhava̠nīya̍ḥ pūta̠bhṛ-ttān. yadagṛ̍hītvōpāku̠ryā-tpava̍māna̠ṃ vi- [-tpava̍māna̠ṃ vi, Chi̠ndyā̠-ttaṃ vi̠chChidya̍māna-] 2
    meaning

    These are the ascending orders of the Pavamanas — he who, knowing this, worships rises with the Pavamanas.

  • verse 5
    च्छि॑न्द्या॒-त्तं-विँ॒च्छिद्य॑मान-मद्ध्व॒र्योः प्रा॒णो-ऽनु॒ विच्छि॑द्ये-तोपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि प्र॒जाप॑तये॒ त्वेति॑ द्रोणकल॒शम॒भि मृ॑शे॒दिन्द्रा॑य॒ त्वेत्या॑धव॒नीयं॒-विँश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॒ इति॑ पूत॒भृत॒-म्पव॑मानमे॒व त-थ्स-न्त॑नोति॒ सर्व॒मायु॑रेति॒ न पु॒रा-ऽऽयु॑षः॒ प्रमी॑यते पशु॒मा-न्भ॑वति वि॒न्दते᳚ प्र॒जाम् ॥ 3 ॥(ए॒ते - वि - द्विच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)
    chChi̍ndyā̠-ttaṃ vi̠chChidya̍māna-maddhva̠ryōḥ prā̠ṇō-'nu̠ vichChi̍dyē-tōpayā̠magṛ̍hītō-'si pra̠jāpa̍tayē̠ tvēti̍ drōṇakala̠śama̠bhi mṛ̍śē̠dindrā̍ya̠ tvētyā̍dhava̠nīya̠ṃ viśvē̎bhyastvā dē̠vēbhya̠ iti̍ pūta̠bhṛta̠-mpava̍mānamē̠va ta-thsa-nta̍nōti̠ sarva̠māyu̍rēti̠ na pu̠rā-''yu̍ṣa̠ḥ pramī̍yatē paśu̠mā-nbha̍vati vi̠ndatē̎ pra̠jām ॥ 3 ॥(ē̠tē - vi - dvicha̍tvārigṃśachcha) (a. 1)
    meaning

    If one were to cut it off, the adhvaryu's breath would be cut off — with the upayama formula.

  • verse 6
    त्रीणि॒ वाव सव॑ना॒न्यथ॑ तृ॒तीय॒ग्ं॒ सव॑न॒मव॑ लुम्पन्त्यन॒ग्ं॒शु कु॒र्वन्त॑ उपा॒ग्ं॒शुग्ंहु॒त्वोपाग्ं॑शुपा॒त्रे-ऽग्ं॑शुम॒वास्य॒ तन्तृ॑तीयसव॒ने॑ ऽपि॒सृज्या॒भि षु॑णुया॒द्यदा᳚प्या॒यय॑ति॒ तेनाग्ं॑शु॒मद्यद॑भिषु॒णोति॒ तेन॑र्जी॒षि सर्वा᳚ण्ये॒व त-थ्सव॑नान्यग्ंशु॒मन्ति॑ शु॒क्रव॑न्ति स॒माव॑द्वीर्याणि करोति॒ द्वौ स॑मु॒द्रौ वित॑तावजू॒र्यौ प॒र्याव॑र्तेते ज॒ठरे॑व॒ पादाः᳚ । तयोः॒ पश्य॑न्तो॒ अति॑ यन्त्य॒न्य-मप॑श्यन्त॒- [यन्त्य॒न्य-मप॑श्यन्तः, सेतु॒ना-ऽति॑] 4
    trīṇi̠ vāva sava̍nā̠nyatha̍ tṛ̠tīya̠gṃ̠ sava̍na̠mava̍ lumpantyana̠gṃ̠śu ku̠rvanta̍ upā̠gṃ̠śugṃhu̠tvōpāgṃ̍śupā̠trē-'gṃ̍śuma̠vāsya̠ tantṛ̍tīyasava̠nē̍ 'pi̠sṛjyā̠bhi ṣu̍ṇuyā̠dyadā̎pyā̠yaya̍ti̠ tēnāgṃ̍śu̠madyada̍bhiṣu̠ṇōti̠ tēna̍rjī̠ṣi sarvā̎ṇyē̠va ta-thsava̍nānyagṃśu̠manti̍ śu̠krava̍nti sa̠māva̍dvīryāṇi karōti̠ dvau sa̍mu̠drau vita̍tāvajū̠ryau pa̠ryāva̍rtētē ja̠ṭharē̍va̠ pādā̎ḥ । tayō̠ḥ paśya̍ntō̠ ati̍ yantya̠nya-mapa̍śyanta̠- [yantya̠nya-mapa̍śyantaḥ, sētu̠nā-'ti̍] 4
    meaning

    Truly three pressings — yet they diminish the third pressing, making it without an amsha.

  • verse 7
    -स्सेतु॒ना-ऽति॑ यन्त्य॒न्यम् ॥ द्वे द्रध॑सी स॒तती॑ वस्त॒ एकः॑ के॒शी विश्वा॒ भुव॑नानि वि॒द्वान् । ति॒रो॒धायै॒त्यसि॑तं॒-वँसा॑न-श्शु॒क्रमा द॑त्ते अनु॒हाय॑ जा॒र्यै ॥ दे॒वा वै यद्य॒ज्ञे-ऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒त-म्म॑हाय॒ज्ञम॑पश्य॒-न्तम॑तन्वताग्निहो॒त्रं-व्रँ॒तम॑कुर्वत॒ तस्मा॒-द्द्विव्र॑त-स्स्या॒-द्द्विर्​ह्य॑ग्निहो॒त्र-ञ्जुह्व॑ति पौर्णमा॒सं-यँ॒ज्ञ-म॑ग्नीषो॒मीय॑- [-म॑ग्नीषो॒मीय᳚म्, प॒शुम॑कुर्वत] 5
    -ssētu̠nā-'ti̍ yantya̠nyam ॥ dvē dradha̍sī sa̠tatī̍ vasta̠ ēka̍ḥ kē̠śī viśvā̠ bhuva̍nāni vi̠dvān । ti̠rō̠dhāyai̠tyasi̍ta̠ṃ vasā̍na-śśu̠kramā da̍ttē anu̠hāya̍ jā̠ryai ॥ dē̠vā vai yadya̠jñē-'ku̍rvata̠ tadasu̍rā akurvata̠ tē dē̠vā ē̠ta-mma̍hāya̠jñama̍paśya̠-ntama̍tanvatāgnihō̠traṃ vra̠tama̍kurvata̠ tasmā̠-ddvivra̍ta-ssyā̠-ddvir​hya̍gnihō̠tra-ñjuhva̍ti paurṇamā̠saṃ ya̠jña-ma̍gnīṣō̠mīya̍- [-ma̍gnīṣō̠mīya̎m, pa̠śuma̍kurvata] 5
    meaning

    By the barrier they cross over — another: two firm continuous ones; one hairy one pervades everything.

  • verse 8
    -म्प॒शुम॑कुर्वत दा॒र्​श्यं-यँ॒ज्ञमा᳚ग्ने॒य-म्प॒शुम॑कुर्वत वैश्वदे॒व-म्प्रा॑तस्सव॒न -म॑कुर्वत वरुणप्रघा॒सा-न्माद्ध्य॑दिन्न॒ग्ं॒ सव॑नग्ं साकमे॒धा-न्पि॑तृय॒ज्ञ-न्त्र्य॑म्बकाग्​-स्तृतीयसव॒नम॑कुर्वत॒ तमे॑षा॒मसु॑रा य॒ज्ञ -म॒न्ववा॑जिगाग्ंस॒-न्त-न्ना-ऽन्ववा॑य॒-न्ते᳚-ऽब्रुवन्नद्ध्वर्त॒व्या वा इ॒मे दे॒वा अ॑भूव॒न्निति॒ तद॑द्ध्व॒रस्या᳚ ऽद्ध्वर॒त्व-न्ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒-न्परा-ऽसु॑रा॒ य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚ ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति ॥ 6 ॥(अप॑श्यन्तो-ऽ - ग्नीषो॒मीय॑ - मा॒त्मना॒ परा॒ - त्रीणि॑ च) (अ. 2)
    -mpa̠śuma̍kurvata dā̠r​śyaṃ ya̠jñamā̎gnē̠ya-mpa̠śuma̍kurvata vaiśvadē̠va-mprā̍tassava̠na -ma̍kurvata varuṇapraghā̠sā-nmāddhya̍dinna̠gṃ̠ sava̍nagṃ sākamē̠dhā-npi̍tṛya̠jña-ntrya̍mbakāg​-stṛtīyasava̠nama̍kurvata̠ tamē̍ṣā̠masu̍rā ya̠jña -ma̠nvavā̍jigāgṃsa̠-nta-nnā-'nvavā̍ya̠-ntē̎-'bruvannaddhvarta̠vyā vā i̠mē dē̠vā a̍bhūva̠nniti̠ tada̍ddhva̠rasyā̎ 'ddhvara̠tva-ntatō̍ dē̠vā abha̍va̠-nparā-'su̍rā̠ ya ē̠vaṃ vi̠dvān-thsōmē̍na̠ yaja̍tē̠ bhava̍tyā̠tmanā̠ parā̎ 'sya̠ bhrātṛ̍vyō bhavati ॥ 6 ॥(apa̍śyantō-' - gnīṣō̠mīya̍ - mā̠tmanā̠ parā̠ - trīṇi̍ cha) (a. 2)
    meaning

    They make a paschal animal; the Agneya animal at the day-sacrifice; the Vaishvadeva in the morning.

  • verse 9
    प॒रि॒भूर॒ग्नि-म्प॑रि॒भूरिन्द्र॑-म्परि॒भूर्विश्वा᳚-न्दे॒वा-न्प॑रि॒भूर्माग्ं स॒ह ब्र॑ह्मवर्च॒सेन॒ स नः॑ पवस्व॒ श-ङ्गवे॒ श-ञ्जना॑य॒ शमर्व॑ते॒ शग्ं रा॑ज॒न्नोष॑धी॒भ्यो ऽच्छि॑न्नस्य ते रयिपते सु॒वीर्य॑स्य रा॒यस्पोष॑स्य ददि॒तारः॑ स्याम । तस्य॑ मे रास्व॒ तस्य॑ ते भक्षीय॒ तस्य॑ त इ॒दमुन्मृ॑जे ॥ प्रा॒णाय॑ मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्वा पा॒नाय॑ व्या॒नाय॑ वा॒चे [वा॒चे, द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या॒-ञ्चक्षु॑र्भ्या-म्मे] 7
    pa̠ri̠bhūra̠gni-mpa̍ri̠bhūrindra̍-mpari̠bhūrviśvā̎-ndē̠vā-npa̍ri̠bhūrmāgṃ sa̠ha bra̍hmavarcha̠sēna̠ sa na̍ḥ pavasva̠ śa-ṅgavē̠ śa-ñjanā̍ya̠ śamarva̍tē̠ śagṃ rā̍ja̠nnōṣa̍dhī̠bhyō 'chChi̍nnasya tē rayipatē su̠vīrya̍sya rā̠yaspōṣa̍sya dadi̠tāra̍-ssyāma । tasya̍ mē rāsva̠ tasya̍ tē bhakṣīya̠ tasya̍ ta i̠damunmṛ̍jē ॥ prā̠ṇāya̍ mē varchō̠dā varcha̍sē pavasvā pā̠nāya̍ vyā̠nāya̍ vā̠chē [vā̠chē, da̠kṣa̠kra̠tubhyā̠-ñchakṣu̍rbhyā-mmē] 7
    meaning

    Agni surrounds, Indra surrounds, all gods surround, Magha surrounds me along with.

  • verse 10
    द॑क्षक्र॒तुभ्या॒-ञ्चक्षु॑र्भ्या-म्मे वर्चो॒दौ वर्च॑से पवेथा॒ग्॒ श्रोत्रा॑या॒ ऽऽत्मने ऽङ्गे᳚भ्य॒ आयु॑षे वी॒र्या॑य॒ विष्णो॒रिन्द्र॑स्य॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-ञ्ज॒ठर॑मसि वर्चो॒दा मे॒ वर्च॑से पवस्व॒ को॑-ऽसि॒ को नाम॒ कस्मै᳚ त्वा॒ काय॑ त्वा॒ य-न्त्वा॒ सोमे॒नाती॑तृपं॒-यँ-न्त्वा॒ सोमे॒नामी॑मदग्ं सुप्र॒जाः प्र॒जया॑ भूयासग्ं सु॒वीरो॑ वी॒रै-स्सु॒वर्चा॒ वर्च॑सा सु॒पोषः॒ पोषै॒-र्विश्वे᳚भ्यो मे रू॒पेभ्यो॑ वर्चो॒दा [वर्चो॒दाः, वर्च॑से] 8
    da̍kṣakra̠tubhyā̠-ñchakṣu̍rbhyā-mmē varchō̠dau varcha̍sē pavēthā̠g̠ śrōtrā̍yā̠ ''tmanē 'ṅgē̎bhya̠ āyu̍ṣē vī̠ryā̍ya̠ viṣṇō̠rindra̍sya̠ viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̎-ñja̠ṭhara̍masi varchō̠dā mē̠ varcha̍sē pavasva̠ kō̍-'si̠ kō nāma̠ kasmai̎ tvā̠ kāya̍ tvā̠ ya-ntvā̠ sōmē̠nātī̍tṛpa̠ṃ ya-ntvā̠ sōmē̠nāmī̍madagṃ supra̠jāḥ pra̠jayā̍ bhūyāsagṃ su̠vīrō̍ vī̠rai-ssu̠varchā̠ varcha̍sā su̠pōṣa̠ḥ pōṣai̠-rviśvē̎bhyō mē rū̠pēbhyō̍ varchō̠dā [varchō̠dāḥ, varcha̍sē] 8
    meaning

    May I be purified for strength of wisdom, for sight, and for splendour, for hearing, for the ear.

  • verse 11
    वर्च॑से पवस्व॒ तस्य॑ मे रास्व॒ तस्य॑ ते भक्षीय॒ तस्य॑ त इ॒दमुन्मृ॑जे ॥ बुभू॑ष॒न्नवे᳚क्षेतै॒ष वै पात्रि॑यः प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः प्र॒जाप॑ति॒स्तमे॒व त॑र्पयति॒ स ए॑न-न्तृ॒प्तो भूत्या॒-ऽभि प॑वते ब्रह्मवर्च॒सका॒मो-ऽवे᳚क्षेतै॒ष वै पात्रि॑यः प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः प्र॒जाप॑ति॒स्तमे॒व त॑र्पयति॒ स ए॑न-न्तृ॒प्तो ब्र॑ह्मवर्च॒सेना॒भि प॑वत आमया॒- [आमया॒वी, अवे᳚क्षेतै॒ष वै] 9
    varcha̍sē pavasva̠ tasya̍ mē rāsva̠ tasya̍ tē bhakṣīya̠ tasya̍ ta i̠damunmṛ̍jē ॥ bubhū̍ṣa̠nnavē̎kṣētai̠ṣa vai pātri̍yaḥ pra̠jāpa̍tirya̠jñaḥ pra̠jāpa̍ti̠stamē̠va ta̍rpayati̠ sa ē̍na-ntṛ̠ptō bhūtyā̠-'bhi pa̍vatē brahmavarcha̠sakā̠mō-'vē̎kṣētai̠ṣa vai pātri̍yaḥ pra̠jāpa̍tirya̠jñaḥ pra̠jāpa̍ti̠stamē̠va ta̍rpayati̠ sa ē̍na-ntṛ̠ptō bra̍hmavarcha̠sēnā̠bhi pa̍vata āmayā̠- [āmayā̠vī, avē̎kṣētai̠ṣa vai] 9
    meaning

    May you purify me for splendour — grant me that, let me partake of that, let me wipe away that of yours.

  • verse 12
    -व्यवे᳚क्षेतै॒ष वै पात्रि॑यः प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः प्र॒जाप॑ति॒स्तमे॒व त॑र्पयति॒ स ए॑न-न्तृ॒प्त आयु॑षा॒-ऽभि प॑वते-ऽभि॒चर॒न्नवे᳚क्षेतै॒ष वै पात्रि॑यः प्र॒जाप॑तिर्य॒ज्ञः प्र॒जाप॑ति॒स्तमे॒व त॑र्पयति॒ स ए॑न-न्तृ॒प्तः प्रा॑णापा॒नाभ्यां᳚-वाँ॒चो द॑क्षक्र॒तुभ्या॒-ञ्चक्षु॑र्भ्या॒ग्॒ श्रोत्रा᳚भ्या-मा॒त्मनो-ऽङ्गे᳚भ्य॒ आयु॑षो॒-ऽन्तरे॑ति ता॒ज-क्प्र ध॑न्वति ॥ 10 ॥(वा॒चे-रू॒पेभ्यो॑ वर्चो॒दा - आ॑मया॒वी - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 3)
    -vyavē̎kṣētai̠ṣa vai pātri̍yaḥ pra̠jāpa̍tirya̠jñaḥ pra̠jāpa̍ti̠stamē̠va ta̍rpayati̠ sa ē̍na-ntṛ̠pta āyu̍ṣā̠-'bhi pa̍vatē-'bhi̠chara̠nnavē̎kṣētai̠ṣa vai pātri̍yaḥ pra̠jāpa̍tirya̠jñaḥ pra̠jāpa̍ti̠stamē̠va ta̍rpayati̠ sa ē̍na-ntṛ̠ptaḥ prā̍ṇāpā̠nābhyā̎ṃ vā̠chō da̍kṣakra̠tubhyā̠-ñchakṣu̍rbhyā̠g̠ śrōtrā̎bhyā-mā̠tmanō-'ṅgē̎bhya̠ āyu̍ṣō̠-'ntarē̍ti tā̠ja-kpra dha̍nvati ॥ 10 ॥(vā̠chē-rū̠pēbhyō̍ varchō̠dā - ā̍mayā̠vī - pañcha̍chatvārigṃśachcha) (a. 3)
    meaning

    Let him glance at it — the Prajapati-sacrifice is truly this one whose function he knows; Prajapati — he appeases him.

  • verse 13
    स्फ्य-स्स्व॒स्तिर्वि॑घ॒न-स्स्व॒स्तिः पर्​शु॒र्वेदिः॑ पर॒शुर्नः॑ स्व॒स्तिः । य॒ज्ञिया॑ यज्ञ॒कृतः॑ स्थ॒ ते मा॒स्मिन् य॒ज्ञ उप॑ ह्वयद्ध्व॒मुप॑ मा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ह्व॑येता॒मुपा᳚-ऽऽस्ता॒वः क॒लश॒-स्सोमो॑ अ॒ग्निरुप॑ दे॒वा उप॑ य॒ज्ञ उप॑ मा॒ होत्रा॑ उपह॒वे ह्व॑यन्ता॒-न्नमो॒-ऽग्नये॑ मख॒घ्नेम॒खस्य॑ मा॒ यशो᳚-ऽर्या॒दित्या॑हव॒नीय॒मुप॑ तिष्ठते य॒ज्ञो वै म॒खो [य॒ज्ञो वै म॒खः, य॒ज्ञं-वाँव] 11
    sphya-ssva̠stirvi̍gha̠na-ssva̠stiḥ par​śu̠rvēdi̍ḥ para̠śurna̍-ssva̠stiḥ । ya̠jñiyā̍ yajña̠kṛta̍-sstha̠ tē mā̠smin ya̠jña upa̍ hvayaddhva̠mupa̍ mā̠ dyāvā̍pṛthi̠vī hva̍yētā̠mupā̎-''stā̠vaḥ ka̠laśa̠-ssōmō̍ a̠gnirupa̍ dē̠vā upa̍ ya̠jña upa̍ mā̠ hōtrā̍ upaha̠vē hva̍yantā̠-nnamō̠-'gnayē̍ makha̠ghnēma̠khasya̍ mā̠ yaśō̎-'ryā̠dityā̍hava̠nīya̠mupa̍ tiṣṭhatē ya̠jñō vai ma̠khō [ya̠jñō vai ma̠khaḥ, ya̠jñaṃ vāva] 11
    meaning

    The spha is welfare, the vigha is welfare, the parshu is the vedi — the axe is welfare for us; sacred.

  • verse 14
    य॒ज्ञं-वाँव स तद॑ह॒-न्तस्मा॑ ए॒व न॑म॒स्कृत्य॒ सदः॒ प्रस॑र्पत्या॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै॒ नमो॑ रु॒द्राय॑ मख॒घ्ने नम॑स्कृत्या मा पा॒हीत्याग्नी᳚द्ध्र॒-न्तस्मा॑ ए॒व न॑म॒स्कृत्य॒ सदः॒ प्रस॑र्पत्या॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै॒ नम॒ इन्द्रा॑य मख॒घ्न इ॑न्द्रि॒य-म्मे॑ वी॒र्य॑-म्मा निर्व॑धी॒रिति॑ हो॒त्रीय॑मा॒शिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्तैन्द्रि॒यस्य॑ वी॒र्य॑स्यानि॑र्घाताय॒ या वै [ ] 12
    ya̠jñaṃ vāva sa tada̍ha̠-ntasmā̍ ē̠va na̍ma̠skṛtya̠ sada̠ḥ prasa̍rpatyā̠tmanō-'nā̎rtyai̠ namō̍ ru̠drāya̍ makha̠ghnē nama̍skṛtyā mā pā̠hītyāgnī̎ddhra̠-ntasmā̍ ē̠va na̍ma̠skṛtya̠ sada̠ḥ prasa̍rpatyā̠tmanō-'nā̎rtyai̠ nama̠ indrā̍ya makha̠ghna i̍ndri̠ya-mmē̍ vī̠rya̍-mmā nirva̍dhī̠riti̍ hō̠trīya̍mā̠śiṣa̍mē̠vaitāmā śā̎staindri̠yasya̍ vī̠rya̍syāni̍rghātāya̠ yā vai [ ] 12
    meaning

    The sacrifice alone — having bowed to him, he proceeds to the seat; for his own.

  • verse 15
    दे॒वता॒-स्सद॒स्यार्ति॑मा॒र्पय॑न्ति॒ यस्ता वि॒द्वा-न्प्र॒सर्प॑ति॒ न सद॒स्यार्ति॒मार्च्छ॑ति॒ नमो॒-ऽग्नये॑ मख॒घ्न इत्या॑है॒ता वै दे॒वता॒-स्सद॒स्यार्ति॒मा-ऽर्प॑यन्ति॒ ता य ए॒वं-विँ॒द्वा-न्प्र॒सर्प॑ति॒ न सद॒स्यार्ति॒मार्च्छ॑ति द्दृ॒ढे स्थः॑ शिथि॒रे स॒मीची॒ मा-ऽग्ंह॑सस्पात॒ग्ं॒ सूर्यो॑ मा दे॒वो दि॒व्यादग्ंह॑सस्पातु वा॒युर॒न्तरि॑क्षा- [वा॒युर॒न्तरि॑क्षात्, अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्या] 13
    dē̠vatā̠-ssada̠syārti̍mā̠rpaya̍nti̠ yastā vi̠dvā-npra̠sarpa̍ti̠ na sada̠syārti̠mārchCha̍ti̠ namō̠-'gnayē̍ makha̠ghna ityā̍hai̠tā vai dē̠vatā̠-ssada̠syārti̠mā-'rpa̍yanti̠ tā ya ē̠vaṃ vi̠dvā-npra̠sarpa̍ti̠ na sada̠syārti̠mārchCha̍ti ddṛ̠ḍhē stha̍-śśithi̠rē sa̠mīchī̠ mā-'gṃha̍saspāta̠gṃ̠ sūryō̍ mā dē̠vō di̠vyādagṃha̍saspātu vā̠yura̠ntari̍kṣā- [vā̠yura̠ntari̍kṣāt, a̠gniḥ pṛ̍thi̠vyā] 13
    meaning

    The deities of the seat cause affliction to the seat-holder — he who knowing this proceeds to his seat does not suffer affliction from the seat.

  • verse 16
    -द॒ग्निः पृ॑थि॒व्या य॒मः पि॒तृभ्य॒-स्सर॑स्वती मनु॒ष्ये᳚भ्यो॒ देवी᳚ द्वारौ॒ मा मा॒ स-न्ता᳚प्त॒-न्नम॒-स्सद॑से॒ नम॒-स्सद॑स॒स्पत॑ये॒ नम॒-स्सखी॑ना-म्पुरो॒गाणा॒-ञ्चक्षु॑षे॒ नमो॑ दि॒वे नमः॑ पृथि॒व्या अहे॑ दैधिष॒व्योदत॑स्तिष्ठा॒-ऽन्यस्य॒ सद॑ने सीद॒ यो᳚-ऽस्म-त्पाक॑तर॒ उन्नि॒वत॒ उदु॒द्वत॑श्च गेष-म्पा॒त-म्मा᳚ द्यावापृथिवी अ॒द्याह्न॒-स्सदो॒ वै प्र॒सर्प॑न्त- [वै प्र॒सर्प॑न्तम्, पि॒तरो-ऽनु॒] 14
    -da̠gniḥ pṛ̍thi̠vyā ya̠maḥ pi̠tṛbhya̠-ssara̍svatī manu̠ṣyē̎bhyō̠ dēvī̎ dvārau̠ mā mā̠ sa-ntā̎pta̠-nnama̠-ssada̍sē̠ nama̠-ssada̍sa̠spata̍yē̠ nama̠-ssakhī̍nā-mpurō̠gāṇā̠-ñchakṣu̍ṣē̠ namō̍ di̠vē nama̍ḥ pṛthi̠vyā ahē̍ daidhiṣa̠vyōdata̍stiṣṭhā̠-'nyasya̠ sada̍nē sīda̠ yō̎-'sma-tpāka̍tara̠ unni̠vata̠ udu̠dvata̍ścha gēṣa-mpā̠ta-mmā̎ dyāvāpṛthivī a̠dyāhna̠-ssadō̠ vai pra̠sarpa̍nta- [vai pra̠sarpa̍ntam, pi̠tarō-'nu̠] 14
    meaning

    Agni in the east, Yama for the ancestors, Sarasvati for humans, the goddess of the doorways.

  • verse 17
    -म्पि॒तरो-ऽनु॒ प्रस॑र्पन्ति॒ त ए॑नमीश्व॒रा हिग्ंसि॑तो॒-स्सदः॑ प्र॒सृप्य॑ दक्षिणा॒र्ध-म्परे᳚क्षे॒ता-ऽग॑न्त पितरः पितृ॒मान॒हं-युँ॒ष्माभि॑र्भूयासग्ं सुप्र॒जसो॒ मया॑ यू॒य-म्भू॑या॒स्तेति॒ तेभ्य॑ ए॒व न॑म॒स्कृत्य॒ सदः॒ प्रस॑र्पत्या॒त्मनो-ऽना᳚र्त्यै ॥ 15 ॥(म॒खो - वा - अ॒न्तरि॑क्षात् - प्र॒सर्प॑न्तं॒ - त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 4)
    -mpi̠tarō-'nu̠ prasa̍rpanti̠ ta ē̍namīśva̠rā higṃsi̍tō̠-ssada̍ḥ pra̠sṛpya̍ dakṣiṇā̠rdha-mparē̎kṣē̠tā-'ga̍nta pitaraḥ pitṛ̠māna̠haṃ yu̠ṣmābhi̍rbhūyāsagṃ supra̠jasō̠ mayā̍ yū̠ya-mbhū̍yā̠stēti̠ tēbhya̍ ē̠va na̍ma̠skṛtya̠ sada̠ḥ prasa̍rpatyā̠tmanō-'nā̎rtyai ॥ 15 ॥(ma̠khō - vā - a̠ntari̍kṣāt - pra̠sarpa̍nta̠ṃ - traya̍strigṃśachcha) (a. 4)
    meaning

    The ancestors follow him — they are capable of harming; having proceeded to the seat he proceeds south.

  • verse 18
    भक्षेहि॒ मा ऽऽवि॑श दीर्घायु॒त्वाय॑ शन्तनु॒त्वाय॑ रा॒यस्पोषा॑य॒ वर्च॑से सुप्रजा॒स्त्वायेहि॑ वसो पुरो वसो प्रि॒यो मे॑ हृ॒दो᳚-ऽस्य॒श्विनो᳚स्त्वा बा॒हुभ्याग्ं॑ सघ्यास-न्नृ॒चक्ष॑स-न्त्वा देव सोम सु॒चक्षा॒ अव॑ ख्येष-म्म॒न्द्रा-ऽभिभू॑तिः के॒तुर्य॒ज्ञानां॒-वाँग्जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्यतु म॒न्द्रा स्व॑र्वा॒च्यदि॑ति॒रना॑हत शीर्​ष्णी॒ वाग्जु॑षा॒णा सोम॑स्य तृप्य॒त्वेहि॑ विश्वचर्​षणे [ ] 16
    bhakṣēhi̠ mā ''vi̍śa dīrghāyu̠tvāya̍ śantanu̠tvāya̍ rā̠yaspōṣā̍ya̠ varcha̍sē suprajā̠stvāyēhi̍ vasō purō vasō pri̠yō mē̍ hṛ̠dō̎-'sya̠śvinō̎stvā bā̠hubhyāgṃ̍ saghyāsa-nnṛ̠chakṣa̍sa-ntvā dēva sōma su̠chakṣā̠ ava̍ khyēṣa-mma̠ndrā-'bhibhū̍tiḥ kē̠turya̠jñānā̠ṃ vāgju̍ṣā̠ṇā sōma̍sya tṛpyatu ma̠ndrā sva̍rvā̠chyadi̍ti̠ranā̍hata śīr​ṣṇī̠ vāgju̍ṣā̠ṇā sōma̍sya tṛpya̠tvēhi̍ viśvachar​ṣaṇē [ ] 16
    meaning

    Eat — do not enter; for long life, for peace, for prosperity of wealth, for splendour, for.

  • verse 19
    श॒म्भूर्म॑यो॒भू-स्स्व॒स्ति मा॑ हरिवर्ण॒ प्रच॑र॒ क्रत्वे॒ दक्षा॑य रा॒यस्पोषा॑य सुवी॒रता॑यै॒ मा मा॑ राज॒न्. वि बी॑भिषो॒ मा मे॒ हार्दि॑ त्वि॒षा व॑धीः । वृष॑णे॒ शुष्मा॒या-ऽऽयु॑षे॒ वर्च॑से ॥ वसु॑म-द्गणस्य सोम देव ते मति॒विदः॑ प्रात॒स्सव॒नस्य॑ गाय॒त्रछ॑न्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शग्ंस॑पीतस्य पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मत॒ उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि रु॒द्रव॑-द्गणस्य सोम देव ते मति॒विदो॒ माद्ध्य॑न्दिनस्य॒ सव॑नस्य त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शग्ं स॑पीतस्य [ ] 17
    śa̠mbhūrma̍yō̠bhū-ssva̠sti mā̍ harivarṇa̠ pracha̍ra̠ kratvē̠ dakṣā̍ya rā̠yaspōṣā̍ya suvī̠ratā̍yai̠ mā mā̍ rāja̠n. vi bī̍bhiṣō̠ mā mē̠ hārdi̍ tvi̠ṣā va̍dhīḥ । vṛṣa̍ṇē̠ śuṣmā̠yā-''yu̍ṣē̠ varcha̍sē ॥ vasu̍ma-dgaṇasya sōma dēva tē mati̠vida̍ḥ prāta̠ssava̠nasya̍ gāya̠traCha̍ndasa̠ indra̍pītasya̠ narā̠śagṃsa̍pītasya pi̠tṛpī̍tasya̠ madhu̍mata̠ upa̍hūta̠syōpa̍hūtō bhakṣayāmi ru̠drava̍-dgaṇasya sōma dēva tē mati̠vidō̠ māddhya̍ndinasya̠ sava̍nasya tri̠ṣṭupCha̍ndasa̠ indra̍pītasya̠ narā̠śagṃ sa̍pītasya [ ] 17
    meaning

    May you be auspicious and beneficial — going forth, O tawny, prosperous one, for power, for wisdom, for prosperity of wealth.

  • verse 20
    पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मत॒ उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयाम्यादि॒त्यव॑-द्गणस्य सोम देव ते मति॒विद॑स्तृ॒तीय॑स्य॒ सव॑नस्य॒ जग॑तीछन्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शग्ं स॑पीतस्य पि॒तृपी॑तस्य॒ मधु॑मत॒ उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ आप्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ हिन्व॑ मे॒ गात्रा॑ हरिवो ग॒णा-न्मे॒ मा विती॑तृषः । शि॒वो मे॑ सप्त॒र्॒षीनुप॑ तिष्ठस्व॒ मा मे-ऽवा॒न्नाभि॒मति॑ [मा मे-ऽवा॒न्नाभि॒मति॑, गाः॒ ।] 18
    pi̠tṛpī̍tasya̠ madhu̍mata̠ upa̍hūta̠syōpa̍hūtō bhakṣayāmyādi̠tyava̍-dgaṇasya sōma dēva tē mati̠vida̍stṛ̠tīya̍sya̠ sava̍nasya̠ jaga̍tīChandasa̠ indra̍pītasya̠ narā̠śagṃ sa̍pītasya pi̠tṛpī̍tasya̠ madhu̍mata̠ upa̍hūta̠syōpa̍hūtō bhakṣayāmi ॥ āpyā̍yasva̠ samē̍tu tē vi̠śvata̍-ssōma̠ vṛṣṇi̍yam । bhavā̠ vāja̍sya saṅga̠thē ॥ hinva̍ mē̠ gātrā̍ harivō ga̠ṇā-nmē̠ mā vitī̍tṛṣaḥ । śi̠vō mē̍ sapta̠r̠ṣīnupa̍ tiṣṭhasva̠ mā mē-'vā̠nnābhi̠mati̍ [mā mē-'vā̠nnābhi̠mati̍, gā̠ḥ ।] 18
    meaning

    Of the honey-sweet one drunk by the ancestors, the one invited — I partake of the invited one; of the Aditya's group the Soma.

  • verse 21
    गाः ॥ अपा॑म॒ सोम॑म॒मृता॑ अभू॒मा-ऽद॑र्​श्म॒ ज्योति॒रवि॑दाम दे॒वान् । किम॒स्मान् कृ॑णव॒दरा॑तिः॒ किमु॑ धू॒र्तिर॑मृत॒ मर्त्य॑स्य ॥ यन्म॑ आ॒त्मनो॑ मि॒न्दा-ऽभू॑द॒ग्निस्त-त्पुन॒रा-ऽहा᳚र्जा॒तवे॑दा॒ विच॑र्​षणिः ॥ पुन॑र॒ग्निश्चक्षु॑रदा॒त्-पुन॒रिन्द्रो॒ बृह॒स्पतिः॑ । पुन॑र्मे अश्विना यु॒व-ञ्चक्षु॒रा ध॑त्तम॒क्ष्योः ॥ इ॒ष्टय॑जुषस्ते देव सोम स्तु॒तस्तो॑मस्य [ ] 19
    gāḥ ॥ apā̍ma̠ sōma̍ma̠mṛtā̍ abhū̠mā-'da̍r​śma̠ jyōti̠ravi̍dāma dē̠vān । kima̠smān kṛ̍ṇava̠darā̍ti̠ḥ kimu̍ dhū̠rtira̍mṛta̠ martya̍sya ॥ yanma̍ ā̠tmanō̍ mi̠ndā-'bhū̍da̠gnista-tpuna̠rā-'hā̎rjā̠tavē̍dā̠ vicha̍r​ṣaṇiḥ ॥ puna̍ra̠gniśchakṣu̍radā̠t-puna̠rindrō̠ bṛha̠spati̍ḥ । puna̍rmē aśvinā yu̠va-ñchakṣu̠rā dha̍ttama̠kṣyōḥ ॥ i̠ṣṭaya̍juṣastē dēva sōma stu̠tastō̍masya [ ] 19
    meaning

    We have drunk the Soma, we have become immortal, we have attained the light and found the gods — what now can enemies do to us?

  • verse 22
    श॒स्तोक्थ॑स्य॒ हरि॑वत॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ मधु॑मत॒ उप॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ आ॒पूर्या॒-स्स्था-ऽऽमा॑ पूरयत प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ ए॒त-त्ते॑ तत॒ ये च॒ त्वामन्वे॒त-त्ते॑ पितामह प्रपितामह॒ ये च॒ त्वामन्वत्र॑ पितरो यथाभा॒ग-म्म॑न्दद्ध्व॒-न्नमो॑ वः पितरो॒ रसा॑य॒ नमो॑ वः पितर॒-श्शुष्मा॑य॒ नमो॑ वः पितरो जी॒वाय॒ नमो॑ वः पितर- [नमो॑ वः पितरः, स्व॒धायै॒] 20
    śa̠stōktha̍sya̠ hari̍vata̠ indra̍pītasya̠ madhu̍mata̠ upa̍hūta̠syōpa̍hūtō bhakṣayāmi ॥ ā̠pūryā̠-ssthā-''mā̍ pūrayata pra̠jayā̍ cha̠ dhanē̍na cha ॥ ē̠ta-ttē̍ tata̠ yē cha̠ tvāmanvē̠ta-ttē̍ pitāmaha prapitāmaha̠ yē cha̠ tvāmanvatra̍ pitarō yathābhā̠ga-mma̍ndaddhva̠-nnamō̍ vaḥ pitarō̠ rasā̍ya̠ namō̍ vaḥ pitara̠-śśuṣmā̍ya̠ namō̍ vaḥ pitarō jī̠vāya̠ namō̍ vaḥ pitara- [namō̍ vaḥ pitaraḥ, sva̠dhāyai̠] 20
    meaning

    Of the recited one, of the Hari-possessing one, drunk by Indra, honey-sweet, the invited one — I partake of the invited one.

  • verse 23
    -स्स्व॒धायै॒ नमो॑ वः पितरो म॒न्यवे॒ नमो॑ वः पितरो घो॒राय॒ पित॑रो॒ नमो॑ वो॒ य ए॒तस्मि॑न् ँलो॒केस्थ यु॒ष्माग्​स्ते-ऽनु॒ ये᳚-ऽस्मिन् ँलो॒के मा-न्ते-ऽनु॒ य ए॒तस्मि॑न् ँलो॒के स्थ यू॒य-न्तेषां॒-वँसि॑ष्ठा भूयास्त॒ ये᳚-ऽस्मिन् ँलो॒के॑-ऽह-न्तेषां॒-वँसि॑ष्ठो भूयास॒-म्प्रजा॑पते॒ न त्वदे॒तान्य॒न्यो विश्वा॑ जा॒तानि॒ परि॒ता ब॑भूव । 21
    -ssva̠dhāyai̠ namō̍ vaḥ pitarō ma̠nyavē̠ namō̍ vaḥ pitarō ghō̠rāya̠ pita̍rō̠ namō̍ vō̠ ya ē̠tasmi̍n ँlō̠kēstha yu̠ṣmāg​stē-'nu̠ yē̎-'smin ँlō̠kē mā-ntē-'nu̠ ya ē̠tasmi̍n ँlō̠kē stha yū̠ya-ntēṣā̠ṃ vasi̍ṣṭhā bhūyāsta̠ yē̎-'smin ँlō̠kē̍-'ha-ntēṣā̠ṃ vasi̍ṣṭhō bhūyāsa̠-mprajā̍patē̠ na tvadē̠tānya̠nyō viśvā̍ jā̠tāni̠ pari̠tā ba̍bhūva । 21
    meaning

    Svadha to you, O ancestors — salutations to your wrath, O ancestors; salutations to your fierceness, O ancestors; salutations.

  • verse 24
    य-त्का॑मास्ते जुहु॒मस्तन्नो॑ अस्तु व॒यग्ग्​ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ दे॒वकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि मनु॒ष्य॑कृत॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमसि पि॒तृकृ॑त॒स्यैन॑सो ऽव॒यज॑नमस्य॒फ्सु धौ॒तस्य॑ सोम देव ते॒ नृभिः॑ सु॒तस्ये॒ष्ट य॑जुष-स्स्तु॒तस्तो॑मस्य श॒स्तोक्थ॑स्य॒ यो भ॒क्षोअ॑श्व॒सनि॒र्यो गो॒सनि॒स्तस्य॑ ते पि॒तृभि॑र्भ॒क्ष-ङ्कृ॑त॒स्यो-प॑हूत॒स्योप॑हूतो भक्षयामि ॥ 22 ॥(वि॒श्व॒च॒र्​ष॒णे॒ - त्रि॒ष्टुप्छ॑न्दस॒ इन्द्र॑पीतस्य॒ नरा॒शग्ं स॑पीत॒स्या - ऽति॑ -स्तु॒तस्तो॑मस्य - जी॒वाय॒ नमो॑ वः पितरो - बभूव॒ - चतु॑श्चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)
    ya-tkā̍māstē juhu̠mastannō̍ astu va̠yagg​ syā̍ma̠ pata̍yō rayī̠ṇām ॥ dē̠vakṛ̍ta̠syaina̍sō 'va̠yaja̍namasi manu̠ṣya̍kṛta̠syaina̍sō 'va̠yaja̍namasi pi̠tṛkṛ̍ta̠syaina̍sō 'va̠yaja̍namasya̠phsu dhau̠tasya̍ sōma dēva tē̠ nṛbhi̍-ssu̠tasyē̠ṣṭa ya̍juṣa-sstu̠tastō̍masya śa̠stōktha̍sya̠ yō bha̠kṣōa̍śva̠sani̠ryō gō̠sani̠stasya̍ tē pi̠tṛbhi̍rbha̠kṣa-ṅkṛ̍ta̠syō-pa̍hūta̠syōpa̍hūtō bhakṣayāmi ॥ 22 ॥(vi̠śva̠cha̠r​ṣa̠ṇē̠ - tri̠ṣṭupCha̍ndasa̠ indra̍pītasya̠ narā̠śagṃ sa̍pīta̠syā - 'ti̍ -stu̠tastō̍masya - jī̠vāya̠ namō̍ vaḥ pitarō - babhūva̠ - chatu̍śchatvārigṃśachcha) (a. 5)
    meaning

    The desires for which we offer — may they be fulfilled; may we become masters of wealth.

  • verse 25
    म॒ही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्त॒नूर्-ऋ॒द्ध्यास॑म॒द्य पृष॑तीना॒-ङ्ग्रह॒-म्पृष॑तीना॒-ङ्ग्रहो॑-ऽसि॒ विष्णो॒र्॒हृद॑यम॒स्येक॑मिष॒ विष्णु॒स्त्वा-ऽनु॒ विच॑क्रमे भू॒तिर्द॒द्ध्ना घृ॒तेन॑ वर्धता॒-न्तस्य॑ मे॒ष्टस्य॑ वी॒तस्य॒ द्रवि॑ण॒मा ग॑म्या॒ज्ज्योति॑रसि वैश्वान॒र-म्पृश्ञि॑यै दु॒ग्धं-याँव॑ती॒ द्यावा॑पृथि॒वी म॑हि॒त्वा याव॑च्च स॒प्त सिन्ध॑वो वित॒स्थुः । ताव॑न्तमिन्द्र ते॒ [ताव॑न्तमिन्द्र ते, ग्रहग्ं॑] 23
    ma̠hī̠nā-mpayō̍-'si̠ viśvē̍ṣā-ndē̠vānā̎-nta̠nūr-ṛ̠ddhyāsa̍ma̠dya pṛṣa̍tīnā̠-ṅgraha̠-mpṛṣa̍tīnā̠-ṅgrahō̍-'si̠ viṣṇō̠r̠hṛda̍yama̠syēka̍miṣa̠ viṣṇu̠stvā-'nu̠ vicha̍kramē bhū̠tirda̠ddhnā ghṛ̠tēna̍ vardhatā̠-ntasya̍ mē̠ṣṭasya̍ vī̠tasya̠ dravi̍ṇa̠mā ga̍myā̠jjyōti̍rasi vaiśvāna̠ra-mpṛśñi̍yai du̠gdhaṃ yāva̍tī̠ dyāvā̍pṛthi̠vī ma̍hi̠tvā yāva̍chcha sa̠pta sindha̍vō vita̠sthuḥ । tāva̍ntamindra tē̠ [tāva̍ntamindra tē, grahagṃ̍] 23
    meaning

    You are the milk of the great ones, the body of all the gods — may you grow today; of the speckled ones he grasps.

  • verse 26
    ग्रहग्ं॑ स॒होर्जा गृ॑ह्णा॒म्यस्तृ॑तम् ॥ य-त्कृ॑ष्णशकु॒नः पृ॑षदा॒ज्यम॑वमृ॒शेच्छू॒द्रा अ॑स्य प्र॒मायु॑का-स्स्यु॒र्यच्छ्वा ऽव॑मृ॒शेच्चतु॑ष्पादो-ऽस्य प॒शवः॑ प्र॒मायु॑का-स्स्यु॒र्य-थ्स्कन्दे॒-द्यज॑मानः प्र॒मायु॑क-स्स्या-त्प॒शवो॒ वै पृ॑षदा॒ज्य-म्प॒शवो॒ वा ए॒तस्य॑ स्कन्दन्ति॒ यस्य॑ पृषदा॒ज्यग्ग्​ स्कन्द॑ति॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पुन॑र्गृ॒ह्णाति॑ प॒शूने॒वास्मै॒ पुन॑र्गृह्णाति प्रा॒णो वै पृ॑षदा॒ज्य-म्प्रा॒णो वा [पृ॑षदा॒ज्य-म्प्रा॒णो वै, ए॒तस्य॑] 24
    grahagṃ̍ sa̠hōrjā gṛ̍hṇā̠myastṛ̍tam ॥ ya-tkṛ̍ṣṇaśaku̠naḥ pṛ̍ṣadā̠jyama̍vamṛ̠śēchChū̠drā a̍sya pra̠māyu̍kā-ssyu̠ryachChvā 'va̍mṛ̠śēchchatu̍ṣpādō-'sya pa̠śava̍ḥ pra̠māyu̍kā-ssyu̠rya-thskandē̠-dyaja̍mānaḥ pra̠māyu̍ka-ssyā-tpa̠śavō̠ vai pṛ̍ṣadā̠jya-mpa̠śavō̠ vā ē̠tasya̍ skandanti̠ yasya̍ pṛṣadā̠jyagg​ skanda̍ti̠ ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpuna̍rgṛ̠hṇāti̍ pa̠śūnē̠vāsmai̠ puna̍rgṛhṇāti prā̠ṇō vai pṛ̍ṣadā̠jya-mprā̠ṇō vā [pṛ̍ṣadā̠jya-mprā̠ṇō vai, ē̠tasya̍] 24
    meaning

    He takes the cup together with power, he grasps the unasked — if the black bird should touch the prshadajya.

  • verse 27
    ए॒तस्य॑ स्कन्दति॒ यस्य॑ पृषदा॒ज्यग्ग्​ स्कन्द॑ति॒ य-त्पृ॑षदा॒ज्य-म्पुन॑र्गृ॒ह्णाति॑ प्रा॒णमे॒वास्मै॒ पुन॑र्गृह्णाति॒ हिर॑ण्यमव॒धाय॑ गृह्णात्य॒मृतं॒-वैँ हिर॑ण्य-म्प्रा॒णः पृ॑षदा॒ज्यम॒मृत॑मे॒वास्य॑ प्रा॒णे द॑धाति श॒तमा॑न-म्भवति श॒तायुः॒ पुरु॑ष-श्श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यश्व॒मव॑ घ्रापयति प्राजाप॒त्यो वा अश्वः॑ प्राजाप॒त्यः प्रा॒ण-स्स्वादे॒वास्मै॒ योनेः᳚ प्रा॒ण-न्निर्मि॑मीते॒ वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञश्छि॑द्यते॒ यस्य॑ पृषदा॒ज्यग्ग्​ स्कन्द॑ति वैष्ण॒व्यर्चा पुन॑र्गृह्णाति य॒ज्ञो वै विष्णु॑र्य॒ज्ञेनै॒व य॒ज्ञग्ं स-न्त॑नोति ॥ 25 ॥(ते॒ - पृ॒ष॒दा॒ज्य-म्प्रा॒णो वै - योनेः᳚ प्रा॒णं - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 6)
    ē̠tasya̍ skandati̠ yasya̍ pṛṣadā̠jyagg​ skanda̍ti̠ ya-tpṛ̍ṣadā̠jya-mpuna̍rgṛ̠hṇāti̍ prā̠ṇamē̠vāsmai̠ puna̍rgṛhṇāti̠ hira̍ṇyamava̠dhāya̍ gṛhṇātya̠mṛta̠ṃ vai hira̍ṇya-mprā̠ṇaḥ pṛ̍ṣadā̠jyama̠mṛta̍mē̠vāsya̍ prā̠ṇē da̍dhāti śa̠tamā̍na-mbhavati śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍ya̠ āyu̍ṣyē̠vēndri̠yē prati̍tiṣṭha̠tyaśva̠mava̍ ghrāpayati prājāpa̠tyō vā aśva̍ḥ prājāpa̠tyaḥ prā̠ṇa-ssvādē̠vāsmai̠ yōnē̎ḥ prā̠ṇa-nnirmi̍mītē̠ vi vā ē̠tasya̍ ya̠jñaśChi̍dyatē̠ yasya̍ pṛṣadā̠jyagg​ skanda̍ti vaiṣṇa̠vyarchā puna̍rgṛhṇāti ya̠jñō vai viṣṇu̍rya̠jñēnai̠va ya̠jñagṃ sa-nta̍nōti ॥ 25 ॥(tē̠ - pṛ̠ṣa̠dā̠jya-mprā̠ṇō vai - yōnē̎ḥ prā̠ṇaṃ - dvāvigṃ̍śatiścha) (a. 6)
    meaning

    Of him whose prshadajya flows out — of him whose prshadajya is lost; if the prshadajya is again grasped.

  • verse 28
    देव॑ सवितरे॒त-त्ते॒ प्रा-ऽऽह॒ त-त्प्र च॑ सु॒व प्र च॑ यज॒ बृह॒स्पति॑र्ब्र॒ह्मा ऽऽयु॑ष्मत्या ऋ॒चो मा गा॑त तनू॒पा-थ्साम्नः॑ स॒त्या व॑ आ॒शिषः॑ सन्तु स॒त्या आकू॑तय ऋ॒त-ञ्च॑ स॒त्य-ञ्च॑ वदत स्तु॒त दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्र॑स॒वे स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम॒स्यूर्ज॒-म्मह्यग्ग्॑ स्तु॒त-न्दु॑हा॒मा मा᳚ स्तु॒तस्य॑ स्तु॒त-ङ्ग॑म्याच्छ॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्र- [श॒स्त्रम्, अ॒स्यूर्ज॒-म्मह्यग्ं॑] 26
    dēva̍ savitarē̠ta-ttē̠ prā-''ha̠ ta-tpra cha̍ su̠va pra cha̍ yaja̠ bṛha̠spati̍rbra̠hmā ''yu̍ṣmatyā ṛ̠chō mā gā̍ta tanū̠pā-thsāmna̍-ssa̠tyā va̍ ā̠śiṣa̍-ssantu sa̠tyā ākū̍taya ṛ̠ta-ñcha̍ sa̠tya-ñcha̍ vadata stu̠ta dē̠vasya̍ savi̠tuḥ pra̍sa̠vē stu̠tasya̍ stu̠tama̠syūrja̠-mmahyagg̍ stu̠ta-ndu̍hā̠mā mā̎ stu̠tasya̍ stu̠ta-ṅga̍myāchCha̠strasya̍ śa̠stra- [śa̠stram, a̠syūrja̠-mmahyagṃ̍] 26
    meaning

    O god Savitri, this is your share — let it go forth, let it sacrifice; Brihaspati.

  • verse 29
    -म॒स्यूर्ज॒-म्मह्यग्ं॑ श॒स्त्र-न्दु॑हा॒मा मा॑ श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्र-ङ्ग॑म्या-दिन्द्रि॒याव॑न्तो वनामहे धुक्षी॒महि॑ प्र॒जामिष᳚म् ॥ सा मे॑ स॒त्या-ऽऽशीर्दे॒वेषु॑ भूया-द्ब्रह्मवर्च॒स-म्मा-ऽऽ ग॑म्यात् ॥ य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भूव॒ सप्रज॑ज्ञे॒ स वा॑वृधे । स दे॒वाना॒मधि॑-पतिर्बभूव॒ सो अ॒स्माग्ं अधि॑पतीन् करोतु व॒यग्ग्​ स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ य॒ज्ञो वा॒ वै [ ] 27
    -ma̠syūrja̠-mmahyagṃ̍ śa̠stra-ndu̍hā̠mā mā̍ śa̠strasya̍ śa̠stra-ṅga̍myā-dindri̠yāva̍ntō vanāmahē dhukṣī̠mahi̍ pra̠jāmiṣa̎m ॥ sā mē̍ sa̠tyā-''śīrdē̠vēṣu̍ bhūyā-dbrahmavarcha̠sa-mmā-'' ga̍myāt ॥ ya̠jñō ba̍bhūva̠ sa ā ba̍bhūva̠ sapraja̍jñē̠ sa vā̍vṛdhē । sa dē̠vānā̠madhi̍-patirbabhūva̠ sō a̠smāgṃ adhi̍patīn karōtu va̠yagg​ syā̍ma̠ pata̍yō rayī̠ṇām ॥ ya̠jñō vā̠ vai [ ] 27
    meaning

    May I be the strength of the season, the milking of the weapon — may the weapon not reach the weapon; the power.

  • verse 30
    य॒ज्ञप॑ति-न्दु॒हे य॒ज्ञप॑तिर्वा य॒ज्ञ-न्दु॑हे॒ स य-स्स्तु॑तश॒स्त्रयो॒र्दोह॒म वि॑द्वा॒न्॒. यज॑ते॒ तं-यँ॒ज्ञो दु॑हे॒ स इ॒ष्ट्वा पापी॑या-न्भवति॒ य ए॑नयो॒र्दोहं॑-विँ॒द्वान्. यज॑ते॒ स य॒ज्ञ-न्दु॑हे॒ स इ॒ष्ट्वा वसी॑या-न्भवति स्तु॒तस्य॑ स्तु॒तम॒स्यूर्ज॒-म्मह्यग्ग्॑ स्तु॒त-न्दु॑हा॒मा मा᳚ स्तु॒तस्य॑ स्तु॒त-ङ्ग॑म्याच्छ॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्रम॒स्यूर्ज॒-म्मह्यग्ं॑ श॒स्त्र-न्दु॑हा॒ मा मा॑ श॒स्त्रस्य॑ श॒स्त्र-ङ्ग॑म्या॒दित्या॑है॒ष वै स्तु॑तश॒स्त्रयो॒र्दोह॒स्तं-यँ ए॒वं-विँ॒द्वान्. यज॑ते दु॒ह ए॒व य॒ज्ञमि॒ष्ट्वा वसी॑या-न्भवति ॥ 28 ॥(श॒स्त्रं - ँवै - श॒स्त्रन्दु॑हां॒ - द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 7)
    ya̠jñapa̍ti-ndu̠hē ya̠jñapa̍tirvā ya̠jña-ndu̍hē̠ sa ya-sstu̍taśa̠strayō̠rdōha̠ma vi̍dvā̠n̠. yaja̍tē̠ taṃ ya̠jñō du̍hē̠ sa i̠ṣṭvā pāpī̍yā-nbhavati̠ ya ē̍nayō̠rdōha̍ṃ vi̠dvān. yaja̍tē̠ sa ya̠jña-ndu̍hē̠ sa i̠ṣṭvā vasī̍yā-nbhavati stu̠tasya̍ stu̠tama̠syūrja̠-mmahyagg̍ stu̠ta-ndu̍hā̠mā mā̎ stu̠tasya̍ stu̠ta-ṅga̍myāchCha̠strasya̍ śa̠strama̠syūrja̠-mmahyagṃ̍ śa̠stra-ndu̍hā̠ mā mā̍ śa̠strasya̍ śa̠stra-ṅga̍myā̠dityā̍hai̠ṣa vai stu̍taśa̠strayō̠rdōha̠staṃ ya ē̠vaṃ vi̠dvān. yaja̍tē du̠ha ē̠va ya̠jñami̠ṣṭvā vasī̍yā-nbhavati ॥ 28 ॥(śa̠straṃ - ँvai - śa̠strandu̍hā̠ṃ - dvāvigṃ̍śatiścha) (a. 7)
    meaning

    The lord of the sacrifice milks — the lord of the sacrifice truly milks the sacrifice; he who is praised and recited has the milk.

  • verse 31
    श्ये॒नाय॒ पत्व॑ने॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमो॑ विष्ट॒म्भाय॒ धर्म॑णे॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ परि॒धये॑ जन॒प्रथ॑नाय॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नम॑ ऊ॒र्जे होत्रा॑णा॒ग्॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॒ पय॑से॒ होत्रा॑णा॒ग्॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नमः॑ प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे॒ स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नम॑ ऋ॒तमृ॑तपा-स्सुवर्वा॒ट्थ्स्वाहा॒ वट्थ्स्व॒यम॑भिगूर्ताय॒ नम॑स्तृ॒म्पन्ता॒ग्ं॒ होत्रा॒ मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ य॒ज्ञप॑ति॒मृष॑य॒ एन॑सा- [एन॑सा, आ॒हुः॒ ।] 29
    śyē̠nāya̠ patva̍nē̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ namō̍ viṣṭa̠mbhāya̠ dharma̍ṇē̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̍ḥ pari̠dhayē̍ jana̠pratha̍nāya̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̍ ū̠rjē hōtrā̍ṇā̠g̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̠ḥ paya̍sē̠ hōtrā̍ṇā̠g̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̍ḥ pra̠jāpa̍tayē̠ mana̍vē̠ svāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̍ ṛ̠tamṛ̍tapā-ssuvarvā̠ṭthsvāhā̠ vaṭthsva̠yama̍bhigūrtāya̠ nama̍stṛ̠mpantā̠gṃ̠ hōtrā̠ madhō̎rghṛ̠tasya̍ ya̠jñapa̍ti̠mṛṣa̍ya̠ ēna̍sā- [ēna̍sā, ā̠hu̠ḥ ।] 29
    meaning

    For the eagle: fall, O one that falls by itself — swaha; for the self-going and the self-goer — salutations to the support, to dharma.

  • verse 32
    -ऽऽहुः । प्र॒जा निर्भ॑क्ता अनुत॒प्यमा॑ना मध॒व्यौ᳚ स्तो॒कावप॒ तौ र॑राध ॥ स-न्न॒स्ताभ्याग्ं॑ सृजतुवि॒श्वक॑र्मा घो॒रा ऋष॑यो॒ नमो॑ अस्त्वेभ्यः । चक्षु॑ष एषा॒-म्मन॑सश्च स॒न्धौ बृह॒स्पत॑ये॒ महि॒ ष-द्द्यु॒मन्नमः॑ ॥ नमो॑ वि॒श्वक॑र्मणे॒ स उ॑ पात्व॒स्मान॑न॒न्यान्-थ्सो॑म॒पा-न्मन्य॑मानः । प्रा॒णस्य॑ वि॒द्वान्-थ्स॑म॒रे न धीर॒ एन॑श्चकृ॒वा-न्महि॑ ब॒द्ध ए॑षाम् ॥ तं-विँ॑श्वकर्म॒- [तं-विँ॑श्वकर्मन्न्, प्र मु॑ञ्चा स्व॒स्तये॒] 30
    -''huḥ । pra̠jā nirbha̍ktā anuta̠pyamā̍nā madha̠vyau̎ stō̠kāvapa̠ tau ra̍rādha ॥ sa-nna̠stābhyāgṃ̍ sṛjatuvi̠śvaka̍rmā ghō̠rā ṛṣa̍yō̠ namō̍ astvēbhyaḥ । chakṣu̍ṣa ēṣā̠-mmana̍saścha sa̠ndhau bṛha̠spata̍yē̠ mahi̠ ṣa-ddyu̠mannama̍ḥ ॥ namō̍ vi̠śvaka̍rmaṇē̠ sa u̍ pātva̠smāna̍na̠nyān-thsō̍ma̠pā-nmanya̍mānaḥ । prā̠ṇasya̍ vi̠dvān-thsa̍ma̠rē na dhīra̠ ēna̍śchakṛ̠vā-nmahi̍ ba̠ddha ē̍ṣām ॥ taṃ vi̍śvakarma̠- [taṃ vi̍śvakarmann, pra mu̍ñchā sva̠stayē̠] 30
    meaning

    The offspring, bereft of support, repenting — the two honey-ones, by a little, repaid them.

  • verse 33
    -न्प्र मु॑ञ्चा स्व॒स्तये॒ ये भ॒क्षय॑न्तो॒ न वसू᳚न्यानृ॒हुः । यान॒ग्नयो॒-ऽन्वत॑प्यन्त॒ धिष्णि॑या इ॒य-न्तेषा॑मव॒या दुरि॑ष्ट्यै॒ स्वि॑ष्टि-न्न॒स्ता-ङ्कृ॑णोतु वि॒श्वक॑र्मा ॥ नमः॑ पि॒तृभ्यो॑ अ॒भि ये नो॒ अख्य॑न्. यज्ञ॒कृतो॑ य॒ज्ञका॑मा-स्सुदे॒वा अ॑का॒मा वो॒ दक्षि॑णा॒-न्न नी॑निम॒ मा न॒स्तस्मा॒ देन॑सः पापयिष्ट । याव॑न्तो॒ वै स॑द॒स्या᳚स्ते सर्वे॑ दक्षि॒ण्या᳚स्तेभ्यो॒ यो दक्षि॑णा॒-न्न [ ] 31
    -npra mu̍ñchā sva̠stayē̠ yē bha̠kṣaya̍ntō̠ na vasū̎nyānṛ̠huḥ । yāna̠gnayō̠-'nvata̍pyanta̠ dhiṣṇi̍yā i̠ya-ntēṣā̍mava̠yā duri̍ṣṭyai̠ svi̍ṣṭi-nna̠stā-ṅkṛ̍ṇōtu vi̠śvaka̍rmā ॥ nama̍ḥ pi̠tṛbhyō̍ a̠bhi yē nō̠ akhya̍n. yajña̠kṛtō̍ ya̠jñakā̍mā-ssudē̠vā a̍kā̠mā vō̠ dakṣi̍ṇā̠-nna nī̍nima̠ mā na̠stasmā̠ dēna̍saḥ pāpayiṣṭa । yāva̍ntō̠ vai sa̍da̠syā̎stē sarvē̍ dakṣi̠ṇyā̎stēbhyō̠ yō dakṣi̍ṇā̠-nna [ ] 31
    meaning

    Release, let them go for welfare — those who feed but have not claimed wealth; which fires follow.

  • verse 34
    नये॒दैभ्यो॑ वृश्च्येत॒ य-द्वै᳚श्वकर्म॒णानि॑ जु॒होति॑ सद॒स्या॑ने॒व त-त्प्री॑णात्य॒स्मे दे॑वासो॒ वपु॑षे चिकिथ्सत॒ यमा॒शिरा॒ दम्प॑ती वा॒मम॑श्ञु॒तः । पुमा᳚-न्पु॒त्रो जा॑यते वि॒न्दते॒ वस्वथ॒ विश्वे॑ अर॒पा ए॑धते गृ॒हः ॥ आ॒शी॒र्दा॒या दम्प॑ती वा॒मम॑श्ञुता॒मरि॑ष्टो॒ रायः॑ सचता॒ग्ं॒ समो॑कसा । य आ-ऽसि॑च॒-थ्स-न्दु॑ग्ध-ङ्कु॒म्भ्या स॒हेष्टेन॒ याम॒न्नम॑ति-ञ्जहातु॒ सः ॥ स॒र्पि॒र्ग्री॒वी [ ] 32
    nayē̠daibhyō̍ vṛśchyēta̠ ya-dvai̎śvakarma̠ṇāni̍ ju̠hōti̍ sada̠syā̍nē̠va ta-tprī̍ṇātya̠smē dē̍vāsō̠ vapu̍ṣē chikithsata̠ yamā̠śirā̠ dampa̍tī vā̠mama̍śñu̠taḥ । pumā̎-npu̠trō jā̍yatē vi̠ndatē̠ vasvatha̠ viśvē̍ ara̠pā ē̍dhatē gṛ̠haḥ ॥ ā̠śī̠rdā̠yā dampa̍tī vā̠mama̍śñutā̠mari̍ṣṭō̠ rāya̍-ssachatā̠gṃ̠ samō̍kasā । ya ā-'si̍cha̠-thsa-ndu̍gdha-ṅku̠mbhyā sa̠hēṣṭēna̠ yāma̠nnama̍ti-ñjahātu̠ saḥ ॥ sa̠rpi̠rgrī̠vī [ ] 32
    meaning

    He offers to those of the seat — the Vaishvakarma ones; the seat's pleasure is achieved.

  • verse 35
    पीव॑र्यस्य जा॒या पीवा॑नः पु॒त्रा अकृ॑शासो अस्य । स॒हजा॑नि॒र्य-स्सु॑मख॒स्यमा॑न॒ इन्द्रा॑या॒-ऽऽशिरग्ं॑ स॒ह कु॒म्भ्या-ऽदा᳚त् ॥ आ॒शीर्म॒ ऊर्ज॑मु॒त सु॑प्रजा॒स्त्वमिष॑-न्दधातु॒ द्रवि॑ण॒ग्ं॒ सव॑र्चसम् । स॒-ञ्जय॒न् क्षेत्रा॑णि॒ सह॑सा॒-ऽहमि॑न्द्र कृण्वा॒नो अ॒न्याग्ं अध॑रान्​थ्स॒पत्नान्॑ ॥ भू॒तम॑सि भू॒ते मा॑ धा॒ मुख॑मसि॒ मुख॑-म्भूयास॒-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या᳚-न्त्वा॒ परि॑गृह्णामि॒ विश्वे᳚ त्वा दे॒वा वै᳚श्वान॒राः [वै᳚श्वान॒राः, प्रच्या॑वयन्तु] 33
    pīva̍ryasya jā̠yā pīvā̍naḥ pu̠trā akṛ̍śāsō asya । sa̠hajā̍ni̠rya-ssu̍makha̠syamā̍na̠ indrā̍yā̠-''śiragṃ̍ sa̠ha ku̠mbhyā-'dā̎t ॥ ā̠śīrma̠ ūrja̍mu̠ta su̍prajā̠stvamiṣa̍-ndadhātu̠ dravi̍ṇa̠gṃ̠ sava̍rchasam । sa̠-ñjaya̠n kṣētrā̍ṇi̠ saha̍sā̠-'hami̍ndra kṛṇvā̠nō a̠nyāgṃ adha̍rān​thsa̠patnān̍ ॥ bhū̠tama̍si bhū̠tē mā̍ dhā̠ mukha̍masi̠ mukha̍-mbhūyāsa̠-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̎-ntvā̠ pari̍gṛhṇāmi̠ viśvē̎ tvā dē̠vā vai̎śvāna̠rāḥ [vai̎śvāna̠rāḥ, prachyā̍vayantu] 33
    meaning

    His wife is full, his sons are full, his are the uncrossed ones — he who is of auspicious face.

  • verse 36
    प्रच्या॑वयन्तु दि॒वि दे॒वा-न्दृग्ं॑हा॒न्तरि॑क्षे॒ वयाग्ं॑सि पृथि॒व्या-म्पार्थि॑वा-न्ध्रु॒व-न्ध्रु॒वेण॑ ह॒विषा-ऽव॒ सोम॑-न्नयामसि । यथा॑ न॒-स्सर्व॒मिज्जग॑दय॒क्ष्मग्ं सु॒मना॒ अस॑त् । यथा॑ न॒ इन्द्र॒ इद्विशः॒ केव॑ली॒-स्सर्वा॒-स्सम॑नसः॒ कर॑त् । यथा॑ न॒-स्सर्वा॒ इद्दिशो॒-ऽस्माक॒-ङ्केव॑ली॒रसन्न्॑ ॥ 34 ॥(एन॑सा - विश्वकर्म॒न् - यो दक्षि॑णा॒-न्न - स॑र्पिर्ग्री॒वी - वै᳚श्वन॒रा - श्च॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 8)
    prachyā̍vayantu di̠vi dē̠vā-ndṛgṃ̍hā̠ntari̍kṣē̠ vayāgṃ̍si pṛthi̠vyā-mpārthi̍vā-ndhru̠va-ndhru̠vēṇa̍ ha̠viṣā-'va̠ sōma̍-nnayāmasi । yathā̍ na̠-ssarva̠mijjaga̍daya̠kṣmagṃ su̠manā̠ asa̍t । yathā̍ na̠ indra̠ idviśa̠ḥ kēva̍lī̠-ssarvā̠-ssama̍nasa̠ḥ kara̍t । yathā̍ na̠-ssarvā̠ iddiśō̠-'smāka̠-ṅkēva̍lī̠rasann̍ ॥ 34 ॥(ēna̍sā - viśvakarma̠n - yō dakṣi̍ṇā̠-nna - sa̍rpirgrī̠vī - vai̎śvana̠rā - ścha̍tvāri̠gṃ̠śachcha̍) (a. 8)
    meaning

    Let them shake down the gods in the sky, the birds in the atmosphere, the earthly ones in the earth.

  • verse 37
    यद्वै होता᳚-ऽद्ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑ते॒ वज्र॑मेनम॒भि प्रव॑र्तय॒त्युक्थ॑शा॒ इत्या॑ह प्रातस्सव॒न-म्प्र॑ति॒गीर्य॒ त्रीण्ये॒तान्य॒क्षरा॑णि त्रि॒पदा॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्र-म्प्रा॑तस्सव॒न-ङ्गा॑यत्रि॒यैव प्रा॑तस्सव॒ने वज्र॑म॒न्तर्ध॑त्त उ॒क्थं-वाँ॒चीत्या॑ह॒ माद्ध्य॑दिन्न॒ग्ं॒ सव॑न-म्प्रति॒गीर्य॑ च॒त्वार्ये॒तान्य॒-क्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पदा त्रि॒ष्टु-प्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑दिन्न॒ग्ं॒ सव॑न-न्त्रि॒ष्टुभै॒व माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने॒ वज्र॑म॒न्तर्ध॑त्त [वज्र॑म॒न्तर्ध॑त्ते, उ॒क्थं-वाँ॒चीन्द्रा॒येत्या॑ह] 35
    yadvai hōtā̎-'ddhva̠ryuma̍bhyā̠hvaya̍tē̠ vajra̍mēnama̠bhi prava̍rtaya̠tyuktha̍śā̠ ityā̍ha prātassava̠na-mpra̍ti̠gīrya̠ trīṇyē̠tānya̠kṣarā̍ṇi tri̠padā̍ gāya̠trī gā̍ya̠tra-mprā̍tassava̠na-ṅgā̍yatri̠yaiva prā̍tassava̠nē vajra̍ma̠ntardha̍tta u̠kthaṃ vā̠chītyā̍ha̠ māddhya̍dinna̠gṃ̠ sava̍na-mprati̠gīrya̍ cha̠tvāryē̠tānya̠-kṣarā̍ṇi̠ chatu̍ṣpadā tri̠ṣṭu-ptraiṣṭu̍bha̠-mmāddhya̍dinna̠gṃ̠ sava̍na-ntri̠ṣṭubhai̠va māddhya̍ndinē̠ sava̍nē̠ vajra̍ma̠ntardha̍tta [vajra̍ma̠ntardha̍ttē, u̠kthaṃ vā̠chīndrā̠yētyā̍ha] 35
    meaning

    When the hotr calls upon the adhvaryu, he hurls the thunderbolt upon him; the reciting.

  • verse 38
    उ॒क्थं-वाँ॒चीन्द्रा॒येत्या॑ह तृतीयसव॒न-म्प्र॑ति॒गीर्य॑ स॒प्तैतान्य॒क्षरा॑णि स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री शाक्व॒रो वज्रो॒ वज्रे॑णै॒व तृ॑तीयसव॒ने वज्र॑म॒न्तर्ध॑त्ते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा अ॑द्ध्व॒र्यु-स्स्या॒द्यो य॑थासव॒न-म्प्र॑तिग॒रे छन्दाग्ं॑सि सम्पा॒दये॒-त्तेजः॑ प्रात-स्सव॒न आ॒त्म-न्दधी॑तेन्द्रि॒य-म्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने प॒शूग्​ स्तृ॑तीयसव॒न इत्युक्थ॑शा॒ इत्या॑ह प्रातस्सव॒न-म्प्र॑ति॒गीर्य॒ त्रीण्ये॒तान्य॒क्षरा॑णि [ ] 36
    u̠kthaṃ vā̠chīndrā̠yētyā̍ha tṛtīyasava̠na-mpra̍ti̠gīrya̍ sa̠ptaitānya̠kṣarā̍ṇi sa̠ptapa̍dā̠ śakva̍rī śākva̠rō vajrō̠ vajrē̍ṇai̠va tṛ̍tīyasava̠nē vajra̍ma̠ntardha̍ttē brahmavā̠dinō̍ vadanti̠ sa tvā a̍ddhva̠ryu-ssyā̠dyō ya̍thāsava̠na-mpra̍tiga̠rē Chandāgṃ̍si sampā̠dayē̠-ttēja̍ḥ prāta-ssava̠na ā̠tma-ndadhī̍tēndri̠ya-mmāddhya̍ndinē̠ sava̍nē pa̠śūg​ stṛ̍tīyasava̠na ityuktha̍śā̠ ityā̍ha prātassava̠na-mpra̍ti̠gīrya̠ trīṇyē̠tānya̠kṣarā̍ṇi [ ] 36
    meaning

    Speech says "for Indra" — having received the third pressing with the seven syllables, he.

  • verse 39
    त्रि॒पदा॑ गाय॒त्री गा॑य॒त्र-म्प्रा॑तस्सव॒न-म्प्रा॑तस्सव॒न ए॒व प्र॑तिग॒रे छन्दाग्ं॑सि॒ सम्पा॑दय॒त्यथो॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेजः॑ प्रात-स्सव॒न-न्तेज॑ ए॒व प्रा॑तस्सव॒न आ॒त्म-न्ध॑त्त उ॒क्थं-वाँ॒चीत्या॑ह॒ माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न-म्प्रति॒गीर्य॑ च॒त्वार्ये॒तान्य॒क्षरा॑णि॒ चतु॑ष्पदा त्रि॒ष्टु-प्त्रैष्टु॑भ॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑न॒-म्माद्ध्य॑दिन्न ए॒व सव॑ने प्रतिग॒रे छन्दाग्ं॑सि॒ सम्पा॑दय॒त्यथो॑ इन्द्रि॒यं-वैँ त्रि॒ष्टुगि॑न्द्रि॒य-म्माद्ध्य॑दिन्न॒ग्ं॒ सव॑न- [सव॑नम्, इ॒न्द्रि॒यमे॒व] 37
    tri̠padā̍ gāya̠trī gā̍ya̠tra-mprā̍tassava̠na-mprā̍tassava̠na ē̠va pra̍tiga̠rē Chandāgṃ̍si̠ sampā̍daya̠tyathō̠ tējō̠ vai gā̍ya̠trī tēja̍ḥ prāta-ssava̠na-ntēja̍ ē̠va prā̍tassava̠na ā̠tma-ndha̍tta u̠kthaṃ vā̠chītyā̍ha̠ māddhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍na-mprati̠gīrya̍ cha̠tvāryē̠tānya̠kṣarā̍ṇi̠ chatu̍ṣpadā tri̠ṣṭu-ptraiṣṭu̍bha̠-mmāddhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍na̠-mmāddhya̍dinna ē̠va sava̍nē pratiga̠rē Chandāgṃ̍si̠ sampā̍daya̠tyathō̍ indri̠yaṃ vai tri̠ṣṭugi̍ndri̠ya-mmāddhya̍dinna̠gṃ̠ sava̍na- [sava̍nam, i̠ndri̠yamē̠va] 37
    meaning

    The tripadagayatri — the gayatra is the morning pressing; the morning pressing indeed from the morning pressing.

  • verse 40
    -मिन्द्रि॒यमे॒व माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑न आ॒त्म-न्ध॑त्त उ॒क्थं-वाँ॒चीन्द्रा॒येत्या॑ह तृतीयसव॒न-म्प्र॑ति॒गीर्य॑ स॒प्तैतान्य॒क्षरा॑णि स॒प्तप॑दा॒ शक्व॑री शाक्व॒राः प॒शवो॒ जाग॑त-न्तृतीयसव॒न-न्तृ॑तीयसव॒न ए॒व प्र॑तिग॒रे छन्दाग्ं॑सि॒ सम्पा॑दय॒त्यथो॑ प॒शवो॒ वै जग॑ती प॒शव॑स्तृतीयसव॒न-म्प॒शूने॒व तृ॑तीयसव॒न आ॒त्म-न्ध॑त्ते॒ यद्वै होता᳚-ऽद्ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑त आ॒व्य॑मस्मि-न्दधाति॒ तद्यन्ना- [तद्यन्न, अ॒प॒हनी॑त पु॒रा-ऽस्य॑] 38
    -mindri̠yamē̠va māddhya̍ndinē̠ sava̍na ā̠tma-ndha̍tta u̠kthaṃ vā̠chīndrā̠yētyā̍ha tṛtīyasava̠na-mpra̍ti̠gīrya̍ sa̠ptaitānya̠kṣarā̍ṇi sa̠ptapa̍dā̠ śakva̍rī śākva̠rāḥ pa̠śavō̠ jāga̍ta-ntṛtīyasava̠na-ntṛ̍tīyasava̠na ē̠va pra̍tiga̠rē Chandāgṃ̍si̠ sampā̍daya̠tyathō̍ pa̠śavō̠ vai jaga̍tī pa̠śava̍stṛtīyasava̠na-mpa̠śūnē̠va tṛ̍tīyasava̠na ā̠tma-ndha̍ttē̠ yadvai hōtā̎-'ddhva̠ryuma̍bhyā̠hvaya̍ta ā̠vya̍masmi-ndadhāti̠ tadyannā- [tadyanna, a̠pa̠hanī̍ta pu̠rā-'sya̍] 38
    meaning

    At the midday pressing — power in the Atman; "speech says for Indra."

  • verse 41
    -ऽप॒हनी॑त पु॒रा-ऽस्य॑ सं​वँथ्स॒रा-द्गृ॒ह आ वे॑वीर॒ञ्छोग्ंसा॒ मोद॑ इ॒वेति॑ प्र॒त्याह्व॑यते॒ तेनै॒व तदप॑ हते॒ यथा॒ वा आय॑ता-म्प्र॒तीक्ष॑त ए॒वम॑द्ध्व॒र्युः प्र॑तिग॒र-म्प्रती᳚क्षते॒ यद॑भि प्रतिगृणी॒याद्यथा ऽऽय॑तया समृ॒च्छते॑ ता॒दृगे॒व तद्यद॑र्ध॒र्चाल्लुप्ये॑त॒ यथा॒ धाव॑द्भ्यो॒ हीय॑ते ता॒दृगे॒व त-त्प्र॒बाहु॒ग्वा ऋ॒त्विजा॑मुद्गी॒था उ॑द्गी॒थ ए॒वो-द्गा॑तृ॒णा- [ए॒वो-द्गा॑तृ॒णाम्, ऋ॒चः प्र॑ण॒व] 39
    -'pa̠hanī̍ta pu̠rā-'sya̍ saṃvathsa̠rā-dgṛ̠ha ā vē̍vīra̠ñChōgṃsā̠ mōda̍ i̠vēti̍ pra̠tyāhva̍yatē̠ tēnai̠va tadapa̍ hatē̠ yathā̠ vā āya̍tā-mpra̠tīkṣa̍ta ē̠vama̍ddhva̠ryuḥ pra̍tiga̠ra-mpratī̎kṣatē̠ yada̍bhi pratigṛṇī̠yādyathā ''ya̍tayā samṛ̠chChatē̍ tā̠dṛgē̠va tadyada̍rdha̠rchāllupyē̍ta̠ yathā̠ dhāva̍dbhyō̠ hīya̍tē tā̠dṛgē̠va ta-tpra̠bāhu̠gvā ṛ̠tvijā̍mudgī̠thā u̍dgī̠tha ē̠vō-dgā̍tṛ̠ṇā- [ē̠vō-dgā̍tṛ̠ṇām, ṛ̠chaḥ pra̍ṇa̠va] 39
    meaning

    He removes — earlier from the year in the house, the one that roams — joy of incense.

  • verse 42
    -मृ॒चः प्र॑ण॒व उ॑क्थश॒ग्ं॒सिना᳚-म्प्रतिग॒रो᳚-ऽद्ध्वर्यू॒णां-यँ ए॒वं-विँ॒द्वा-न्प्र॑तिगृ॒णात्य॑न्ना॒द ए॒व भ॑व॒त्या-ऽस्य॑ प्र॒जायां᳚-वाँ॒जी जा॑यत इ॒यं-वैँ होता॒-ऽसाव॑द्ध्व॒र्युर्यदासी॑न॒-श्शग्ं स॑त्य॒स्या ए॒व तद्धोता॒ नैत्यास्त॑ इव॒ हीयमथो॑ इ॒मामे॒व तेन॒ यज॑मानो दुहे॒ य-त्तिष्ठ॑-न्प्रतिगृ॒णात्य॒मुष्या॑ ए॒व तद॑द्ध्व॒र्युर्नैति॒ [तद॑द्ध्व॒र्युर्नैति॑, तिष्ठ॑तीव॒ ह्य॑सावथो॑] 40
    -mṛ̠chaḥ pra̍ṇa̠va u̍kthaśa̠gṃ̠sinā̎-mpratiga̠rō̎-'ddhvaryū̠ṇāṃ ya ē̠vaṃ vi̠dvā-npra̍tigṛ̠ṇātya̍nnā̠da ē̠va bha̍va̠tyā-'sya̍ pra̠jāyā̎ṃ vā̠jī jā̍yata i̠yaṃ vai hōtā̠-'sāva̍ddhva̠ryuryadāsī̍na̠-śśagṃ sa̍tya̠syā ē̠va taddhōtā̠ naityāsta̍ iva̠ hīyamathō̍ i̠māmē̠va tēna̠ yaja̍mānō duhē̠ ya-ttiṣṭha̍-npratigṛ̠ṇātya̠muṣyā̍ ē̠va tada̍ddhva̠ryurnaiti̠ [tada̍ddhva̠ryurnaiti̍, tiṣṭha̍tīva̠ hya̍sāvathō̍] 40
    meaning

    The pranavas of the Richa are the pranavas of the Ukthashamsin; the answer of the Adhvaryus — he who knowing.

  • verse 43
    तिष्ठ॑तीव॒ ह्य॑सावथो॑ अ॒मूमे॒व तेन॒ यज॑मानो दुहे॒ यदासी॑न॒-श्शग्ंस॑ति॒ तस्मा॑दि॒तः प्र॑दान-न्दे॒वा उप॑ जीवन्ति॒ य-त्तिष्ठ॑-न्प्रतिगृ॒णाति॒ तस्मा॑द॒मुतः॑ प्रदान-म्मनु॒ष्या॑ उप॑ जीवन्ति॒ य-त्प्रांआसी॑न॒-श्शग्ंस॑ति प्र॒त्य-न्तिष्ठ॑-न्प्रतिगृ॒णाति॒ तस्मा᳚-त्प्रा॒चीन॒ग्ं॒ रेतो॑ धीयते प्र॒तीचीः᳚ प्र॒जा जा॑यन्ते॒ यद्वै होता᳚-ऽद्ध्व॒र्युम॑भ्या॒ह्वय॑ते॒ वज्र॑मेनम॒भि प्रव॑र्तयति॒ परां॒आ व॑र्तते॒ वज्र॑मे॒व तन्नि क॑रोति ॥ 41 ॥(सव॑ने॒ वज्र॑म॒न्तर्ध॑त्ते॒ - त्रीण्ये॒तान्य॒क्षरा॑णी - न्द्रि॒य-म्माध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नं॒ - नो - द्गा॑तृ॒णा - म॑ध्व॒र्युर्नैति॑ - वर्तयत्य॒ - ष्टौ च॑) (अ. 9)
    tiṣṭha̍tīva̠ hya̍sāvathō̍ a̠mūmē̠va tēna̠ yaja̍mānō duhē̠ yadāsī̍na̠-śśagṃsa̍ti̠ tasmā̍di̠taḥ pra̍dāna-ndē̠vā upa̍ jīvanti̠ ya-ttiṣṭha̍-npratigṛ̠ṇāti̠ tasmā̍da̠muta̍ḥ pradāna-mmanu̠ṣyā̍ upa̍ jīvanti̠ ya-tprāṃāsī̍na̠-śśagṃsa̍ti pra̠tya-ntiṣṭha̍-npratigṛ̠ṇāti̠ tasmā̎-tprā̠chīna̠gṃ̠ rētō̍ dhīyatē pra̠tīchī̎ḥ pra̠jā jā̍yantē̠ yadvai hōtā̎-'ddhva̠ryuma̍bhyā̠hvaya̍tē̠ vajra̍mēnama̠bhi prava̍rtayati̠ parā̠ṃā va̍rtatē̠ vajra̍mē̠va tanni ka̍rōti ॥ 41 ॥(sava̍nē̠ vajra̍ma̠ntardha̍ttē̠ - trīṇyē̠tānya̠kṣarā̍ṇī - ndri̠ya-mmādhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍na̠ṃ - nō - dgā̍tṛ̠ṇā - ma̍dhva̠ryurnaiti̍ - vartayatya̠ - ṣṭau cha̍) (a. 9)
    meaning

    Indeed he stands still — he milks that, the sacrificer that; when the seated one recites.

  • verse 44
    उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽसि वाक्ष॒सद॑सि वा॒क्पाभ्या᳚-न्त्वा क्रतु॒पाभ्या॑म॒स्य य॒ज्ञस्य॑ ध्रु॒वस्या-ऽद्ध्य॑-क्षाभ्या-ङ्गृह्णा-म्युपया॒मगृ॑हीतो-ऽस्यृत॒सद॑सि चक्षु॒ष्पाभ्या᳚-न्त्वा क्रतु॒पाभ्या॑म॒स्य य॒ज्ञस्य॑ ध्रु॒वस्या-ऽद्ध्य॑क्षाभ्या-ङ्गृह्णाम्युपया॒मगृ॑हीतो-ऽसि श्रुत॒सद॑सि श्रोत्र॒पाभ्या᳚-न्त्वा क्रतु॒पाभ्या॑म॒स्य य॒ज्ञस्य॑ ध्रु॒वस्या-ऽद्ध्य॑क्षाभ्या-ङ्गृह्णामि दे॒वेभ्य॑स्त्वा वि॒श्वदे॑वेभ्यस्त्वा॒ विश्वे᳚भ्यस्त्वा दे॒वेभ्यो॒ विष्ण॑वुरुक्रमै॒ष ते॒ सोम॒स्तग्ं र॑क्षस्व॒ [सोम॒स्तग्ं र॑क्षस्व, त-न्ते॑] 42
    u̠pa̠yā̠magṛ̍hītō-'si vākṣa̠sada̍si vā̠kpābhyā̎-ntvā kratu̠pābhyā̍ma̠sya ya̠jñasya̍ dhru̠vasyā-'ddhya̍-kṣābhyā-ṅgṛhṇā-myupayā̠magṛ̍hītō-'syṛta̠sada̍si chakṣu̠ṣpābhyā̎-ntvā kratu̠pābhyā̍ma̠sya ya̠jñasya̍ dhru̠vasyā-'ddhya̍kṣābhyā-ṅgṛhṇāmyupayā̠magṛ̍hītō-'si śruta̠sada̍si śrōtra̠pābhyā̎-ntvā kratu̠pābhyā̍ma̠sya ya̠jñasya̍ dhru̠vasyā-'ddhya̍kṣābhyā-ṅgṛhṇāmi dē̠vēbhya̍stvā vi̠śvadē̍vēbhyastvā̠ viśvē̎bhyastvā dē̠vēbhyō̠ viṣṇa̍vurukramai̠ṣa tē̠ sōma̠stagṃ ra̍kṣasva̠ [sōma̠stagṃ ra̍kṣasva, ta-ntē̍] 42
    meaning

    You are grasped as the upayama — you are the seat of speech, the protector of speech, protector of the intellect, of this sacrifice.

  • verse 45
    त-न्ते॑ दु॒श्चक्षा॒ मा-ऽव॑ ख्य॒न्मयि॒ वसुः॑ पुरो॒वसु॑र्वा॒क्पा वाच॑-म्मे पाहि॒ मयि॒ वसु॑र्वि॒दद्व॑सुश्चक्षु॒ष्पाश्चक्षु॑-र्मे पाहि॒ मयि॒ वसुः॑ सं॒​यँद्व॑सु-श्श्रोत्र॒पा-श्श्रोत्र॑-म्मे पाहि॒ भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒ना-म्प्रा॑ण॒पाः प्रा॒ण-म्मे॑ पाहि॒ धूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नाम॑पान॒पा अ॑पा॒न-म्मे॑ पाहि॒ यो न॑ इन्द्रवायू मित्रावरुणा-वश्विनावभि॒दास॑ति॒ भ्रातृ॑व्य उ॒त्पिपी॑ते शुभस्पती इ॒दम॒ह-न्तमध॑र-म्पादयामि॒ यथे᳚न्द्रा॒-ऽहमु॑त्त॒मश्चे॒तया॑नि ॥ 43 ॥(र॒क्ष॒स्व॒ - भ्र्रातृ॑व्य॒ - स्त्रयो॑दश च) (अ. 10)
    ta-ntē̍ du̠śchakṣā̠ mā-'va̍ khya̠nmayi̠ vasu̍ḥ purō̠vasu̍rvā̠kpā vācha̍-mmē pāhi̠ mayi̠ vasu̍rvi̠dadva̍suśchakṣu̠ṣpāśchakṣu̍-rmē pāhi̠ mayi̠ vasu̍-ssa̠ṃyadva̍su-śśrōtra̠pā-śśrōtra̍-mmē pāhi̠ bhūra̍si̠ śrēṣṭhō̍ raśmī̠nā-mprā̍ṇa̠pāḥ prā̠ṇa-mmē̍ pāhi̠ dhūra̍si̠ śrēṣṭhō̍ raśmī̠nāma̍pāna̠pā a̍pā̠na-mmē̍ pāhi̠ yō na̍ indravāyū mitrāvaruṇā-vaśvināvabhi̠dāsa̍ti̠ bhrātṛ̍vya u̠tpipī̍tē śubhaspatī i̠dama̠ha-ntamadha̍ra-mpādayāmi̠ yathē̎mdrā̠-'hamu̍tta̠maśchē̠tayā̍ni ॥ 43 ॥(ra̠kṣa̠sva̠ - bhrrātṛ̍vya̠ - strayō̍daśa cha) (a. 10)
    meaning

    May that in you not look away from me; may the wealth be prosperous — the protector of speech guards my speech.

  • verse 46
    प्र सो अ॑ग्ने॒ तवो॒तिभिः॑ सु॒वीरा॑भिस्तरति॒ वाज॑कर्मभिः । यस्य॒ त्वग्ं स॒ख्यमावि॑थ ॥ प्र होत्रे॑ पू॒र्व्यं-वँचो॒-ऽग्नये॑ भरता बृ॒हत् । वि॒पा-ञ्ज्योतीग्ं॑षि॒ बिभ्र॑ते॒ न वे॒धसे᳚ ॥ अग्ने॒ त्री ते॒ वाजि॑ना॒ त्री ष॒धस्था॑ ति॒स्रस्ते॑ जि॒ह्वा ऋ॑तजात पू॒र्वीः । ति॒स्र उ॑ ते त॒नुवो॑ दे॒ववा॑ता॒स्ताभि॑र्नः पाहि॒ गिरो॒ अप्र॑युच्छन्न् ॥ सं-वाँ॒-ङ्कर्म॑णा॒ समि॒षा [समि॒षा, हि॒नो॒मीन्द्रा॑-विष्णू॒] 44
    pra sō a̍gnē̠ tavō̠tibhi̍-ssu̠vīrā̍bhistarati̠ vāja̍karmabhiḥ । yasya̠ tvagṃ sa̠khyamāvi̍tha ॥ pra hōtrē̍ pū̠rvyaṃ vachō̠-'gnayē̍ bharatā bṛ̠hat । vi̠pā-ñjyōtīgṃ̍ṣi̠ bibhra̍tē̠ na vē̠dhasē̎ ॥ agnē̠ trī tē̠ vāji̍nā̠ trī ṣa̠dhasthā̍ ti̠srastē̍ ji̠hvā ṛ̍tajāta pū̠rvīḥ । ti̠sra u̍ tē ta̠nuvō̍ dē̠vavā̍tā̠stābhi̍rnaḥ pāhi̠ girō̠ apra̍yuchChann ॥ saṃ vā̠-ṅkarma̍ṇā̠ sami̠ṣā [sami̠ṣā, hi̠nō̠mīndrā̍-viṣṇū̠] 44
    meaning

    O Agni, he who is urged on by your aids, with hero-wealth, crosses over the battle-tasks; whose fire.

  • verse 47
    हि॑नो॒मीन्द्रा॑-विष्णू॒ अप॑सस्पा॒रे अ॒स्य । जु॒षेथां᳚-यँ॒ज्ञ-न्द्रवि॑ण-ञ्च धत्त॒मरि॑ष्टैर्नः प॒थिभिः॑ पा॒रय॑न्ता ॥ उ॒भा जि॑ग्यथु॒र्न परा॑ जयेथे॒ न परा॑ जिग्ये कत॒रश्च॒नैनोः᳚ । इन्द्र॑श्च विष्णो॒ यदप॑स्पृधेथा-न्त्रे॒धा स॒हस्रं॒-विँ तदै॑रयेथाम् ॥ त्रीण्यायूग्ं॑षि॒ तव॑ जातवेदस्ति॒स्र आ॒जानी॑रु॒षस॑स्ते अग्ने । ताभि॑र्दे॒वाना॒मवो॑ यक्षि वि॒द्वानथा॑ [वि॒द्वानथ॑, भ॒व॒ यज॑मानाय॒ शं​योँः ।] 45
    hi̍nō̠mīndrā̍-viṣṇū̠ apa̍saspā̠rē a̠sya । ju̠ṣēthā̎ṃ ya̠jña-ndravi̍ṇa-ñcha dhatta̠mari̍ṣṭairnaḥ pa̠thibhi̍ḥ pā̠raya̍ntā ॥ u̠bhā ji̍gyathu̠rna parā̍ jayēthē̠ na parā̍ jigyē kata̠raścha̠nainō̎ḥ । indra̍ścha viṣṇō̠ yadapa̍spṛdhēthā-ntrē̠dhā sa̠hasra̠ṃ vi tadai̍rayēthām ॥ trīṇyāyūgṃ̍ṣi̠ tava̍ jātavēdasti̠sra ā̠jānī̍ru̠ṣasa̍stē agnē । tābhi̍rdē̠vānā̠mavō̍ yakṣi vi̠dvānathā̍ [vi̠dvānatha̍, bha̠va̠ yaja̍mānāya̠ śaṃyōḥ ।] 45
    meaning

    He urges Indra and Vishnu — beyond the limits of this one; enjoy the sacrifice and bestow wealth.

  • verse 48
    -भव॒ यज॑मानाय॒ शं​योँः ॥ अ॒ग्निस्त्रीणि॑ त्रि॒धातू॒न्या क्षे॑ति वि॒दथा॑ क॒विः । स त्रीग्ंरे॑काद॒शाग्ं इ॒ह ॥ यक्ष॑च्च पि॒प्रय॑च्च नो॒ विप्रो॑ दू॒तः परि॑ष्कृतः । नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥ इन्द्रा॑विष्णू दृग्ंहि॒ता-श्शम्ब॑रस्य॒ नव॒ पुरो॑ नव॒ति-ञ्च॑- श्ञथिष्टम् । श॒तं-वँ॒र्चिनः॑ स॒हस्र॑-ञ्च सा॒कग्ं ह॒थो अ॑प्र॒त्यसु॑रस्य वी॒रान् ॥ उ॒त मा॒ता म॑हि॒ष मन्व॑वेनद॒मी त्वा॑ जहति पुत्र दे॒वाः । अथा᳚ब्रवी-द्वृ॒त्रमिन्द्रो॑ हनि॒ष्यन्-थ्सखे॑ विष्णो वित॒रं-विँक्र॑मस्व ॥ 46 ॥(इ॒षा - ऽथ॑ - त्वा॒ - त्रयो॑दश च) (अ. 11)
    -bhava̠ yaja̍mānāya̠ śaṃyōḥ ॥ a̠gnistrīṇi̍ tri̠dhātū̠nyā kṣē̍ti vi̠dathā̍ ka̠viḥ । sa trīgṃrē̍kāda̠śāgṃ i̠ha ॥ yakṣa̍chcha pi̠praya̍chcha nō̠ viprō̍ dū̠taḥ pari̍ṣkṛtaḥ । nabha̍ntāmanya̠kē sa̍mē ॥ indrā̍viṣṇū dṛgṃhi̠tā-śśamba̍rasya̠ nava̠ purō̍ nava̠ti-ñcha̍- śñathiṣṭam । śa̠taṃ va̠rchina̍-ssa̠hasra̍-ñcha sā̠kagṃ ha̠thō a̍pra̠tyasu̍rasya vī̠rān ॥ u̠ta mā̠tā ma̍hi̠ṣa manva̍vēnada̠mī tvā̍ jahati putra dē̠vāḥ । athā̎bravī-dvṛ̠tramindrō̍ hani̠ṣyan-thsakhē̍ viṣṇō vita̠raṃ vikra̍masva ॥ 46 ॥(i̠ṣā - 'tha̍ - tvā̠ - trayō̍daśa cha) (a. 11)
    meaning

    Be welfare for the sacrificer; Agni with three parts, the wise one, the poet, knows the three secret abodes.

  • verse 49
    (यो वै पव॑मानानां॒ - त्रीणि॑ - परि॒भूरः - स्फ्य-स्स्व॒स्ति - र्भक्षेहि॑ - मही॒ना-म्पयो॑-ऽसि॒ - देव॑ सवितरे॒तत्ते᳚ - श्ये॒नाय॒ - यद्वै होतो॑ - पया॒मगृ॑हीतो-ऽसि वाक्ष॒सत् - प्र सो अ॑ग्न॒ - एका॑दश )
    (yō vai pava̍mānānā̠ṃ - trīṇi̍ - pari̠bhūraḥ - sphya-ssva̠sti - rbhakṣēhi̍ - mahī̠nā-mpayō̍-'si̠ - dēva̍ savitarē̠tattē̎ - śyē̠nāya̠ - yadvai hōtō̍ - payā̠magṛ̍hītō-'si vākṣa̠sat - pra sō a̍gna̠ - ēkā̍daśa )
    meaning

    (Yo vai — the three ones — the surrounders — the spha-welfare — eat — the great ones — parenthetical index verse.)

  • verse 50
    (यो वै - स्फ्य-स्स्व॒स्तिः - स्व॒धायै॒ नमः॒ - प्रमु॑ञ्च॒ - तिष्ठ॑तीव॒ - षट्च॑त्वारिग्ंशत् )
    (yō vai - sphya-ssva̠stiḥ - sva̠dhāyai̠ nama̠ḥ - pramu̍ñcha̠ - tiṣṭha̍tīva̠ - ṣaṭcha̍tvārigṃśat )
    meaning

    (Yo vai — the spha-welfare — svadha salutations — release — indeed he stands still — the six — parenthetical index verse.)

  • verse 51
    (यो वै पव॑मानाना॒म्, विक्र॑मस्व)
    (yō vai pava̍mānānā̠m, vikra̍masva)
    meaning

    (Yo vai Pavamananam, stride forth — parenthetical index verse.)

  • verse 52
    ॥ हरिः॑ ओम् ॥
    ॥ hari̍ḥ ōm ॥
    meaning

    English translation not yet available for this verse — tap any Sanskrit or transliteration word for its meaning.

  • verse 53
    ॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-न्तृतीयकाण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
    ॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya saṃhitāyā-ntṛtīyakāṇḍē dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ॥
    meaning

    (Colophon: the second chapter of the third book of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita ends.)

Primary text from vignanam.org