Gita Govindam Chapter 5
Krishna
tap any word for its meaning
- verse 1॥ पञ्चमः सर्गः ॥॥ साकाङ्क्षपुण्डरीकाक्षः ॥॥ pañchamaḥ sargaḥ ॥॥ sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣaḥ ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: pañchamaḥ, sargaḥ, sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣaḥ.
word by wordपञ्चमPan.camaFifthसर्गSargaCreation - verse 2अहमिह निवसामि याहि राधां अनुनय मद्वचनेन चानयेथाः ।इति मधुरिपुणा सखी नियुक्ता स्वयमिदमेत्य पुनर्जगाद राधाम् ॥ 31 ॥ahamiha nivasāmi yāhi rādhāṃ anunaya madvachanēna chānayēthāḥ ।iti madhuripuṇā sakhī niyuktā svayamidamētya punarjagāda rādhām ॥ 31 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: ahamiha, nivasāmi, yāhi, rādhāṃ, anunaya, madvachanēna, chānayēthāḥ, madhuripuṇā, sakhī, niyuktā.
word by wordराधाRaadhaaSrimati RadharaniइतिItiRefers to something that precedesसखीSakhiiFemale friend or companion - verse 3॥ गीतं 10 ॥॥ gītaṃ 10 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: gītaṃ.
word by wordगीतंGiitamSong, Singing · Singing, Song · Sung - verse 4वहति मलयसमीरे मदनमुपनिधाय ।स्फुटति कुसुमनिकरे विरहिहृदयदलनाय ॥तव विरहे वनमाली सखि सीदति ॥ 1 ॥vahati malayasamīrē madanamupanidhāya ।sphuṭati kusumanikarē virahihṛdayadalanāya ॥tava virahē vanamālī sakhi sīdati ॥ 1 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: vahati, malayasamīrē, madanamupanidhāya, sphuṭati, kusumanikarē, virahihṛdayadalanāya, tava, virahē, vanamālī, sakhi.
word by wordवहतिVahati(As also the Gentle Breeze) blowing (in this Early Morning) · BlowingतवTavaYour · You · Of YouसखिSakhiFemale CompanionसीदतिSiidati(They also get endowed with Fame and their Righteousness do not) SinkविरहVirahaLack, WantसखीSakhiiFemale friend or companion - verse 5दहति शिशिरमयूखे मरणमनुकरोति ।पतति मदनविशिखे विलपति विकलतरोऽति ॥ 2 ॥dahati śiśiramayūkhē maraṇamanukarōti ।patati madanaviśikhē vilapati vikalatarō'ti ॥ 2 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: dahati, śiśiramayūkhē, maraṇamanukarōti, patati, madanaviśikhē, vilapati, vikalatarōti.
word by wordपततिPatatiFall - verse 6ध्वनति मधुपसमूहे श्रवणमपिदधाति ।मनसि चलितविरहे निशि निशि रुजमुपयाति ॥ 3 ॥dhvanati madhupasamūhē śravaṇamapidadhāti ।manasi chalitavirahē niśi niśi rujamupayāti ॥ 3 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: dhvanati, madhupasamūhē, śravaṇamapidadhāti, manasi, chalitavirahē, niśi, niśi, rujamupayāti.
word by wordमनसिManasi[My Speech is Established] in Mind · In MindनिशिNishiNight - verse 7वसति विपिनविताने त्यजति ललितधाम ।लुठति धरणिशयने बहु विलपति तव नाम ॥ 4 ॥vasati vipinavitānē tyajati lalitadhāma ।luṭhati dharaṇiśayanē bahu vilapati tava nāma ॥ 4 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: vasati, vipinavitānē, tyajati, lalitadhāma, luṭhati, dharaṇiśayanē, bahu, vilapati, tava, nāma.
word by wordबहुBahuMany, AbundantतवTavaYour · You · Of YouनामNaamaName - verse 8रणति पिकसमवाये प्रतिदिशमनुयाति ।हसति मनुजनिचये विरहमपलपति नेति ॥ 5 ॥raṇati pikasamavāyē pratidiśamanuyāti ।hasati manujanichayē virahamapalapati nēti ॥ 5 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: raṇati, pikasamavāyē, pratidiśamanuyāti, hasati, manujanichayē, virahamapalapati, nēti.
- verse 9स्फुरति कलरवरावे स्मरति मणितमेव।तवरतिसुखविभवे गणयति सुगुणमतीव ॥ 6 ॥sphurati kalaravarāvē smarati maṇitamēva।tavaratisukhavibhavē gaṇayati suguṇamatīva ॥ 6 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: sphurati, kalaravarāvē, smarati, maṇitamēva, tavaratisukhavibhavē, gaṇayati, suguṇamatīva.
word by wordस्फुरतिSphuratiFlashing - verse 10त्वदभिधशुभदमासं वदति नरि शृणोति ।तमपि जपति सरसं युवतिषु न रतिमुपैति ॥ 7 ॥tvadabhidhaśubhadamāsaṃ vadati nari śṛṇōti ।tamapi japati sarasaṃ yuvatiṣu na ratimupaiti ॥ 7 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: tvadabhidhaśubhadamāsaṃ, vadati, nari, śṛṇōti, tamapi, japati, sarasaṃ, yuvatiṣu, na, ratimupa.
word by wordजपतिJapati[He who after unpinning the Keelaka makes Her manifest and then] recites [the Chandi by constantly dwelling on Her Conscious Form] · Recites · To Recite, RepeatसरसSarasaFilled with RasaनNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, NeitherनारीNaariiWoman - verse 11भणति कविजयदेवे विरहविलसितेन ।मनसि रभसविभवे हरिरुदयतु सुकृतेन ॥ 8 ॥bhaṇati kavijayadēvē virahavilasitēna ।manasi rabhasavibhavē harirudayatu sukṛtēna ॥ 8 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: bhaṇati, kavijayadēvē, virahavilasitēna, manasi, rabhasavibhavē, harirudayatu, sukṛtēna.
word by wordमनसिManasi[My Speech is Established] in Mind · In Mind - verse 12पूर्वं यत्र समं त्वया रतिपतेरासादितः सिद्धय-स्तस्मिन्नेव निकुञ्जमन्मथमहातीर्थे पुनर्माधवः ।ध्यायंस्त्वामनिशं जपन्नपि तवैवालापमन्त्रावलीं भूयस्त्वत्कुचकुम्भनिर्भरपरीरम्भामृतं वाञ्छति ॥ 32 ॥pūrvaṃ yatra samaṃ tvayā ratipatērāsāditaḥ siddhaya-stasminnēva nikuñjamanmathamahātīrthē punarmādhavaḥ ।dhyāyaṃstvāmaniśaṃ japannapi tavaivālāpamantrāvalīṃ bhūyastvatkuchakumbhanirbharaparīrambhāmṛtaṃ vāñChati ॥ 32 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: pūrvaṃ, yatra, samaṃ, tvayā, ratipatērāsāditaḥ, siddhaya-stasminnēva, nikuñjamanmathamahātīrthē, punarmādhavaḥ, dhyāyaṃstvāmaniśaṃ, japannapi.
word by wordपूर्वPuurvaEastयत्रYatraHere · Wherein · Where [the whole Universe finally merges]समंSamamTogether withत्वयाTvayaaBy You · (All the Three Worlds by the destruction of Enemies has been Protected) by Youपुर्वPurvaFormer, Before, Prior, Preceding - verse 13॥ गीतं 11 ॥॥ gītaṃ 11 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: gītaṃ.
word by wordगीतंGiitamSong, Singing · Singing, Song · Sung - verse 14रतिसुखसारे गतमभिसारे मदनमनोहरवेशम् ।न कुरु नितम्बिनि गमनविलम्बनमनुसर तं हृदयेशम् ॥धीरसमीरे यमुनातीरे वसति वने वनमाली ॥ 1 ॥ratisukhasārē gatamabhisārē madanamanōharavēśam ।na kuru nitambini gamanavilambanamanusara taṃ hṛdayēśam ॥dhīrasamīrē yamunātīrē vasati vanē vanamālī ॥ 1 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: ratisukhasārē, gatamabhisārē, madanamanōharavēśam, na, kuru, nitambini, gamanavilambanamanusara, taṃ, hṛdayēśam, dhīrasamīrē.
word by wordनNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, NeitherकुरुKuruPlease do · Please Make · Please Make (my undertakings Free of Obstacles) · May do · Please be [Present in this Water] · DoतTaThatतंTamHim · To You · That · Then - verse 15नाम समेतं कृतसङ्केतं वादयते मृदुवेणुम् ।बहु मनुते ननु ते तनुसङ्गतपवनचलितमपि रेणुम् ॥ 2 ॥nāma samētaṃ kṛtasaṅkētaṃ vādayatē mṛduvēṇum ।bahu manutē nanu tē tanusaṅgatapavanachalitamapi rēṇum ॥ 2 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: nāma, samētaṃ, kṛtasaṅkētaṃ, vādayatē, mṛduvēṇum, bahu, manutē, nanu, tē, tanusaṅgatapavanachalitamapi.
word by wordनामNaamaNameबहुBahuMany, AbundantननुNanu(Therefore in the three Worlds You) indeed (are the bestower of the Fruits) · Certainly · IndeedतेTeto You · That · of You · Your · To You, of You · You · They · HeरेणुRennuDust, Pollen of Flowers - verse 16पतति पतत्रे विचलति पत्रे शङ्कितभवदुपयानम् ।रचयति शयनं सचकितनयनं पश्यति तव पन्थानम् ॥ 3 ॥patati patatrē vichalati patrē śaṅkitabhavadupayānam ।rachayati śayanaṃ sachakitanayanaṃ paśyati tava panthānam ॥ 3 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: patati, patatrē, vichalati, patrē, śaṅkitabhavadupayānam, rachayati, śayanaṃ, sachakitanayanaṃ, paśyati, tava.
word by wordपततिPatatiFallशयनShayanaBed, Couchपश्यतिPashyatiTo SeeतवTavaYour · You · Of Youपात्रेPaatrein a [Golden] Bowl - verse 17मुखरमधीरं त्यज मञ्जीरं रिपुमिव केलिषुलोलम् ।चल सखि कुञ्जं सतिमिरपुञ्जं शीलय नीलनिचोलम् ॥ 4 ॥mukharamadhīraṃ tyaja mañjīraṃ ripumiva kēliṣulōlam ।chala sakhi kuñjaṃ satimirapuñjaṃ śīlaya nīlanichōlam ॥ 4 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: mukharamadhīraṃ, tyaja, mañjīraṃ, ripumiva, kēliṣulōlam, chala, sakhi, kuñjaṃ, satimirapuñjaṃ, śīlaya.
word by wordचलCalaMovingसखिSakhiFemale Companionकुञ्जKun.jaBower, ArbourचालCaalaMovementसखीSakhiiFemale friend or companion - verse 18उरसि मुरारेरुपहितहारे घन इव तरलबलाके ।तटिदिव पीते रतिविपरीते राजसि सुकृतविपाके ॥ 5 ॥urasi murārērupahitahārē ghana iva taralabalākē ।taṭidiva pītē rativiparītē rājasi sukṛtavipākē ॥ 5 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: urasi, murārērupahitahārē, ghana, iva, taralabalākē, taṭidiva, pītē, rativiparītē, rājasi, sukṛtavipākē.
word by wordघनGhanaDense, HeavyइवIvaLike - verse 19विगलितवसनं परिहृतरसनं घटय जघनमपिधानम् ।किसलयशयने पङ्कजनयने निधिमिव हर्षनिदानम् ॥ 6 ॥vigalitavasanaṃ parihṛtarasanaṃ ghaṭaya jaghanamapidhānam ।kisalayaśayanē paṅkajanayanē nidhimiva harṣanidānam ॥ 6 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: vigalitavasanaṃ, parihṛtarasanaṃ, ghaṭaya, jaghanamapidhānam, kisalayaśayanē, paṅkajanayanē, nidhimiva, harṣanidānam.
word by wordघातGhaataSlaying, Killing - verse 20हरिरभिमानी रजनिरिदानीमियमपि याति विरामम् ।कुरु मम वचनं सत्वररचनं पूरय मधुरिपुकामम् ॥ 7 ॥harirabhimānī rajaniridānīmiyamapi yāti virāmam ।kuru mama vachanaṃ satvararachanaṃ pūraya madhuripukāmam ॥ 7 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: harirabhimānī, rajaniridānīmiyamapi, yāti, virāmam, kuru, mama, vachanaṃ, satvararachanaṃ, pūraya, madhuripukāmam.
word by wordयातिYaatiAdvance towards [Shiva] · [He does not] become [victim of premature Death] · Goes to, BecomesकुरुKuruPlease do · Please Make · Please Make (my undertakings Free of Obstacles) · May do · Please be [Present in this Water] · DoममMamamy · of me · (O Mother, May you Shine within the Lotus of) my (Heart in the form of the fullness of Knowledge arising from Atman) · To me · (Be Gracious) to me · MineवचनंVacanamSpeech, MindपुरPuraa Fortress, Castle, City, House, Tripurasura - verse 21श्रीजयदेवे कृतहरिसेवे भणति परमरमणीयम् ।प्रमुदितहृदयं हरिमतिसदयं नमत सुकृतकमनीयम् ॥ 8 ॥śrījayadēvē kṛtaharisēvē bhaṇati paramaramaṇīyam ।pramuditahṛdayaṃ harimatisadayaṃ namata sukṛtakamanīyam ॥ 8 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: jayadēvē, kṛtaharisēvē, bhaṇati, paramaramaṇīyam, pramuditahṛdayaṃ, harimatisadayaṃ, namata, sukṛtakamanīyam.
- verse 22विकिरति मुहुः श्वासान्दिशः पुरो मुहुरीक्षते प्रविशति मुहुः कुञ्जं गुञ्जन्मुहुर्बहु ताम्यति ।रचयति मुहुः शय्यां पर्याकुलं मुहुरीक्षते मदनकदनक्लान्तः कान्ते प्रियस्तव वर्तते ॥ 33 ॥vikirati muhuḥ śvāsāndiśaḥ purō muhurīkṣatē praviśati muhuḥ kuñjaṃ guñjanmuhurbahu tāmyati ।rachayati muhuḥ śayyāṃ paryākulaṃ muhurīkṣatē madanakadanaklāntaḥ kāntē priyastava vartatē ॥ 33 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: vikirati, muhuḥ, śvāsāndiśaḥ, purō, muhurīkṣatē, praviśati, muhuḥ, kuñjaṃ, guñjanmuhurbahu, tāmyati.
word by wordप्रविशतिPravishatiEntersकुञ्जKun.jaBower, Arbourवर्ततेVartateExist, Stay, Abideसायम्SaayamEveningकान्तKaantaDesired, Loved, Dear - verse 23त्वद्वाम्येन समं समग्रमधुना तिग्मांशुरस्तं गतो गोविन्दस्य मनोरथेन च समं प्राप्तं तमः सान्द्रताम् ।कोकानां करुणस्वनेन सदृशी दीर्घा मदभ्यर्थना तन्मुग्धे विफलं विलम्बनमसौ रम्योऽभिसारक्षणः ॥ 34 ॥tvadvāmyēna samaṃ samagramadhunā tigmāṃśurastaṃ gatō gōvindasya manōrathēna cha samaṃ prāptaṃ tamaḥ sāndratām ।kōkānāṃ karuṇasvanēna sadṛśī dīrghā madabhyarthanā tanmugdhē viphalaṃ vilambanamasau ramyō'bhisārakṣaṇaḥ ॥ 34 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: tvadvāmyēna, samaṃ, samagramadhunā, tigmāṃśurastaṃ, gatō, gōvindasya, manōrathēna, cha, samaṃ, prāptaṃ.
word by wordसमंSamamTogether withचCaAnd, sometimes used only for emphasis or gap-filling · for emphasis · And, sometimes used for emphasis · And · And, Also, Sometimes for emphasis or gap-fillings · Indeed · And, Also, sometimes for emphasis or gap-filling · And, Also · For emphasis or gap-filling · And, Also, For emphasis · And, Also, sometimes for emphasis · Also · And, Also, Moreover · And, for emphasis · And, Also, sometimes for emphasis or gap-flilling · Moreover, Also · And, sometimes for emphasis or gap-filling · And, As Well as · Gap-filling or emphasis · And, for gap-filling · And, Also, sometimes for gap-filling · And, sometimes for emphasis · And, sometimes used for filling gapsप्राप्तंPraaptamAttained to, Reached, Acquired, GainedतमःTamahDarknessगोविन्दGovinda[O] Govinda · Govinda, another name of Sri Vishnu · Sri Govindaदीर्घDiirghaHuge - verse 24आश्लेषादनु चुम्बनादनु नखोल्लेखादनु स्वान्तज-प्रोद्बोधादनु सम्भ्रमादनु रतारम्भादनु प्रीतयोः ।अन्यार्थं गतयोर्भ्रमान्मिलितयोः सम्भाषणैर्जानतो-र्दम्पत्योरिह को न को न तमसि व्रीडाविमिश्रो रसः ॥ 35 ॥āślēṣādanu chumbanādanu nakhōllēkhādanu svāntaja-prōdbōdhādanu sambhramādanu ratārambhādanu prītayōḥ ।anyārthaṃ gatayōrbhramānmilitayōḥ sambhāṣaṇairjānatō-rdampatyōriha kō na kō na tamasi vrīḍāvimiśrō rasaḥ ॥ 35 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: āślēṣādanu, chumbanādanu, nakhōllēkhādanu, svāntaja-prōdbōdhādanu, sambhramādanu, ratārambhādanu, prītayōḥ, anyārthaṃ, gatayōrbhramānmilitayōḥ, sambhāṣaṇairjānatō-rdampatyōriha.
word by wordकोKoWhoनNaNot · Us, Our · [There are] no [Mantras or Medicine available, even a trace which can accomplish Uccatana etc.] · Us, of us, to us · The letter Nna · Not, Us · Not, No, Nor, NeitherरसRasaJuice, Nectar, SyrupतामसिTaamasi[Devi Durga in Her] Dark [Form] - verse 25सभयचकितं विन्यस्यन्तीं दृशौ तिमिरे पथि प्रतितरु मुहुः स्थित्वा मन्दं पदानि वितन्वतीम् ।कथमपि रहः प्राप्तामङ्गैरनङ्गतरङ्गिभिः सुमुखि सुभगः पश्यन्स त्वामुपैतु कृतार्थताम् ॥ 36 ॥sabhayachakitaṃ vinyasyantīṃ dṛśau timirē pathi pratitaru muhuḥ sthitvā mandaṃ padāni vitanvatīm ।kathamapi rahaḥ prāptāmaṅgairanaṅgataraṅgibhiḥ sumukhi subhagaḥ paśyansa tvāmupaitu kṛtārthatām ॥ 36 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: sabhayachakitaṃ, vinyasyantīṃ, dṛśau, timirē, pathi, pratitaru, muhuḥ, sthitvā, mandaṃ, padāni.
word by wordपथिPathiIn the Way · [Krishna sang] on the Wayमन्दMandaSlowपदानिPadaaniCharacteristicsसुभगSubhagaLike, BelovedतिमिरTimiraDarknessपठिPatthiReading, RecitingसुभगाSubhagaaGood Fortune - verse 26राधामुग्धमुखारविन्दमधुपस्त्रैलोक्यमौलिस्थली नेपथ्योचितनीलरत्नमवनीभारावतारान्तकः।स्वच्छन्दं व्रजसुब्दरीजनमनस्तोषप्रदोषोदयः कंसध्वंसनधूमकेतुरवतु त्वां देवकीनन्दनः॥ 36 + 1 ॥rādhāmugdhamukhāravindamadhupastrailōkyamaulisthalī nēpathyōchitanīlaratnamavanībhārāvatārāntakaḥ।svachChandaṃ vrajasubdarījanamanastōṣapradōṣōdayaḥ kaṃsadhvaṃsanadhūmakēturavatu tvāṃ dēvakīnandanaḥ॥ 36 + 1 ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: rādhāmugdhamukhāravindamadhupastrailōkyamaulisthalī, nēpathyōchitanīlaratnamavanībhārāvatārāntakaḥ, svachChandaṃ, vrajasubdarījanamanastōṣapradōṣōdayaḥ, kaṃsadhvaṃsanadhūmakēturavatu, tvāṃ, dēvakīnandanaḥ.
word by wordत्वाTvaa(Among the Ganas or Group of Prayers) You (are the Ganapati or the Lord of the Prayers) · Youत्वंTvamYou · You (are that Inconceivable great Penance for the cause of Liberation) - verse 27॥ इति श्रीगीतगोविन्देऽभिसारिकवर्णने साकाङ्क्षपुण्डरीकाक्षो नाम पञ्चमः सर्गः ॥॥ iti śrīgītagōvindē'bhisārikavarṇanē sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣō nāma pañchamaḥ sargaḥ ॥meaning
Salutations to Krishna, here invoked as: gītagōvindēbhisārikavarṇanē, sākāṅkṣapuṇḍarīkākṣō, nāma, pañchamaḥ, sargaḥ.
word by wordइतिItiRefers to something that precedesनामNaamaNameपञ्चमPan.camaFifthसर्गSargaCreation
Primary text from vignanam.org